Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda 1908 J\u00f6n T\u00fcrk devrimiyle ba\u015flay\u0131p, 1923\u2019te T\u00fcrkiye Cumhuriyeti devletinin kurulu\u015fuyla birlikte politik zafere ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilece\u011fimiz T\u00fcrk burjuva devrimi, gerek emperyalist \u00e7a\u011fda gecikmi\u015f bir tarihsel olgu olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, gerekse bir halk devrimi yerine Bonapartist (\u0130ttihat\u00e7\u0131 ya da Kemalist de diyebilirsiniz) darbeler ve sava\u015flar bi\u00e7iminde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, 18. ya da 19. y\u00fczy\u0131llarda \u00f6zellikle Bat\u0131 Avrupa\u2019da ya\u015fanan demokratik devrimlerin \u00e7\u00f6zmeyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok kapitalizm \u00f6ncesi toplumsal ve politik sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Toprak sorunu, ulusal sorun, politik hak ver \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler sorunu gibi pek \u00e7ok tarihsel d\u00fc\u011f\u00fcm proletaryan\u0131n k\u0131l\u0131c\u0131n\u0131 bekler halde kald\u0131. Din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olarak adland\u0131r\u0131lan ilkeye gelince, bu sorun demokratik devrimin penceresinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda toplumsal ve politik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn neresinde kal\u0131yordu?<\/p>\n\n\n\n
H\u0131ristiyan Avrupa \u00fclkelerinde burjuva demokratik devrimler esas olarak teokratik monar\u015filere kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na toplumsal bir kast olu\u015fturan Kilise ile asiller s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n elinde bulunan Krall\u0131k rejimi, devrimin ba\u015fl\u0131ca d\u00fc\u015fmanlar\u0131yd\u0131. Bunlara kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadelenin \u015fiar\u0131 ise laik cumhuriyetti. Ama her yerde ayn\u0131 sonuca ula\u015f\u0131lmad\u0131. \u00d6rne\u011fin Fransa\u2019da krall\u0131k rejimi y\u0131k\u0131l\u0131p laik bir cumhuriyet ilan edilirken, Britanya\u2019da burjuvazi \u00f6nce anayasal monar\u015fi \u00e7er\u00e7evesinde kral\u0131 kendisine ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131ld\u0131, ard\u0131ndan Anglikan kilisesini devletin y\u00f6netsel kurumlar\u0131ndan ay\u0131rd\u0131. Bununla birlikte, ula\u015f\u0131lan d\u00fczey ne olursa olsun, laiklik ilkesinden beklenen ama\u00e7lar\u0131n \u00e7o\u011fu elde edildi: Kiliseler (Katolik, Ortodoks, Protestan ve Anglikan) ellerindeki topraklar\u0131n \u00e7o\u011funu yitirdi, din adamlar\u0131 devlet y\u00f6netimindeki otoritelerini halk\u0131n se\u00e7ti\u011fi temsilcilere devretmek zorunda kald\u0131, dini hiyerar\u015fi devlet otoritesinin d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcr\u00fcld\u00fc ve bireysel manevi \u00e7er\u00e7evenin i\u00e7ine t\u0131k\u0131ld\u0131. Kilise bu yeni d\u00fczen i\u00e7inde kendisini yeniden \u00f6rg\u00fctledi\u011fi ve hizmetlerini bu kez burjuva otoriteye sundu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde de varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi ba\u015fard\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bu devrimler ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler i\u00e7inde te\u015fkil etti\u011fi yeri g\u00f6zlemlerken bir noktaya dikkat edilmesi gerekiyor: Kiliselerin yak\u0131l\u0131p din adamlar\u0131n\u0131n infaz edildi\u011fi devrimci ayaklanmalardan (Fransa, \u0130spanya, \u0130talya), dini hiyerar\u015finin burjuvaziyle yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yeni yerine ricat etti\u011fi \u00f6rneklere (\u0130spanya, \u0130ngiltere) kadar de\u011fi\u015fen t\u00fcm tarihsel s\u00fcre\u00e7lerde, ne burjuvazi ne de ayaklanan halk kitlelerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Kiliseye farkl\u0131 bir dini inanca sahip oldu\u011fundan \u00f6t\u00fcr\u00fc kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu. Tam tersine, H\u0131ristiyanl\u0131k inanc\u0131 bu kitlelerin i\u00e7inde k\u00f6k salm\u0131\u015f durumdayd\u0131; onlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fccadele etti\u011fi esas olarak Kilisenin do\u011frudan \u00fcstlendi\u011fi ya da krall\u0131k rejimleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla destekledi\u011fi feodal k\u00f6lelik ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeniydi. Burjuva rejimler H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 ne hedef ald\u0131, ne de yok etti, sadece Kiliseyi \u015fiddet ya da anla\u015fmalar yoluyla yeni d\u00fczen i\u00e7inde bulunmas\u0131 gereken konuma yerle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n
Demokratik devrimler s\u0131ras\u0131nda din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u015fiar\u0131 esas olarak o toplumlar\u0131n i\u00e7inde az\u0131nl\u0131k konumunda bulunan farkl\u0131 din mensuplar\u0131n\u0131n sorununu dile getiriyordu. Hemen t\u00fcm \u00fclkelerde Yahudiler, \u0130ngiltere\u2019de Katolikler, Osmanl\u0131larda S\u00fcnni \u0130slam\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm inan\u00e7lar, vb egemen dinin temsilcisi otoritenin uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131lara ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc talep ediyorlard\u0131. Demokratik devrimlere \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden burjuva ya da k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva kesimlerin egemen dini inanca sahip olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n Kiliseyi devletin d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcrebilmek i\u00e7in uygulad\u0131klar\u0131 laiklik politikalar\u0131, dini az\u0131nl\u0131klar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir rahatlama yarat\u0131yordu. Bu az\u0131nl\u0131klar \u00fczerindeki devlet bask\u0131s\u0131, her \u00fclkede de\u011fi\u015fik oranlarda ve zaman i\u00e7inde azald\u0131, toplum i\u00e7indeki ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n evrimi ise farkl\u0131 bir yol izledi, halen de izlemekte. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, demokratik devrimlerde din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, bu devrimlerin \u00f6znesi olan halk kitlelerinin i\u00e7inde egemen dinin d\u0131\u015f\u0131ndaki az\u0131nl\u0131klar\u0131n te\u015fkil etti\u011fi yere ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak g\u00fcndeme geldi. Y\u00f6netimdekilerin dini toplum i\u00e7inde az\u0131nl\u0131k durumda oldu\u011fu yerlerde ise devrimci demokratik m\u00fccadeleler dinsel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazand\u0131 (\u0130rlanda).<\/p>\n\n\n\n
Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019de tamamlanmam\u0131\u015f demokratik devrimin sorunlar\u0131 aras\u0131nda, \u00f6zellikle Alevi y\u0131\u011f\u0131nlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc talebinin halen ge\u00e7erlili\u011fini korudu\u011funu g\u00f6rebiliriz. Temelde laik bir \u00fclke olmas\u0131na, yani dini otoritenin devlet y\u00f6netiminde yer almamas\u0131na kar\u015f\u0131n, kimlik kart\u0131nda mezhebi S\u00fcnni, f\u0131kh\u0131 Hanefi yazmayanlar\u0131n devlet y\u00f6netimi kar\u015f\u0131s\u0131nda u\u011frad\u0131klar\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n yok edilmesi sosyalist devrimin \u00e7\u00f6zmesi gereken sorunlar aras\u0131nda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu anlamda, t\u00fcrban\u0131n \u00fcniversitelerde ve giderek di\u011fer kamu kurumlar\u0131nda serbestle\u015ftirilmesi, dini inan\u00e7lar\u0131 nedeniyle yurtta\u015flar\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik bir ad\u0131m olarak g\u00f6r\u00fclebilir mi? T\u00fcrban belirli S\u00fcnni tarikatlar\u0131n ve cemaatlerin simgesi oldu\u011fu s\u00fcrece, hay\u0131r. Onu, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 dinsel gruplar halinde b\u00f6l\u00fcp mistisizm afyonuyla uyu\u015fturman\u0131n bir simgesi oldu\u011funu kavrayabilmek i\u00e7in k\u0131sa bir tarihsel bellek yoklamas\u0131 yeterlidir.<\/p>\n\n\n\n
Kemalistler 1923\u2019te T\u00fcrkiye Cumhuriyeti devletinin kurulu\u015funu ilan ettikten 4 ay sonra, d\u00f6rt y\u00fczy\u0131ldan beri Osmanl\u0131n\u0131n elinde bulunan hilafet ve \u015feriye vek\u00e2letini la\u011fvettiler (3 Mart 1924), ve ayn\u0131 anda din e\u011fitimi ve dinsel temele dayal\u0131 her t\u00fcrl\u00fc e\u011fitim yerini ulusal e\u011fitim sistemine b\u0131rakt\u0131. Ertesi y\u0131l, tekke, zaviye ve t\u00fcrbeler kapat\u0131ld\u0131, bir y\u0131l sonra da Medeni Hukuk sisteminin kabul\u00fcyle \u015eeriat hukukuna son verildi. Kas\u0131m 1925\u2019teki \u015fapka ve k\u0131yafet reformu bu \u00f6nlemler aras\u0131nda \u00f6zel bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yordu, zira kendilerine \u00f6zg\u00fc sar\u0131k, takke, fes, aba, cepken, \u015falvar, c\u00fcppe, pe\u00e7e, t\u00fcrban, kara \u00e7ar\u015faf gibi sembolleriyle birlikte tarikatlar\u0131n ve cemaatlerin yasaklanmas\u0131n\u0131n tamamlay\u0131c\u0131 bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturuyordu. Ku\u015fkusuz bu \u00f6nlemler halk seferberli\u011fi ve iradesiyle de\u011fil, bir avu\u00e7 Kemalist jakobenin \u00f6znel iradesiyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokulmu\u015ftur, ancak bu de\u011fi\u015fimlerin yukar\u0131dan dayat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 \u015feriata ve dinsel mistisizme vurulmu\u015f ciddi darbeler olduklar\u0131 ger\u00e7e\u011fini de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n\n\n\n
Marksistler i\u00e7in sorun, bu \u00f6nlemlerin jakoben karakteri, yani yukar\u0131dan dayat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131nda yatm\u0131yor. Her devrim ve devrim s\u00fcreci bir dizi iradi, jakoben \u00f6nlem i\u00e7erir. Sorun, 1905 ile ba\u015flayan demokratik devrim s\u00fcrecinin proletarya taraf\u0131ndan \u00fcstlenilip tamamlanamam\u0131\u015f olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Tro\u00e7ki\u2019nin S\u00fcrekli Devrim kuram\u0131yla ortaya koydu\u011fu gibi, emperyalist \u00e7a\u011fda demokratik devrimin g\u00f6revleri ancak proletaryan\u0131n \u00f6nderli\u011fi ve onun diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda tamamlanabilir. Pek \u00e7ok tarihsel nesnel ve \u00f6znel nedenle T\u00fcrkiye proletaryas\u0131 J\u00f6n T\u00fcrklerin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 devrimin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc elde edememi\u015f ve s\u00fcreci kendi iktidar\u0131na do\u011fru y\u00f6nlendirememi\u015ftir. Bu nedenle de demokratik devrimin k\u0131smi kazan\u0131mlar\u0131 da bir bir yitirilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet olarak kurulan Cumhuriyet y\u00f6netiminin, bu niteli\u011fini 1930\u2019lar\u0131n sonunda yitirmeye ba\u015flamas\u0131 ve sonunda T\u00fcrkiye\u2019nin yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge bir \u00fclke haline d\u00f6n\u00fc\u015fmesi de bu tarihsel ger\u00e7ekli\u011fin bir sonucu olmu\u015ftur. Devletin laik yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131k ve yetersiz olmas\u0131 da devrimin proletarya taraf\u0131ndan tamamlanamamas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr, ancak bu laikli\u011fin \u00e7arp\u0131k ve yetersiz olmas\u0131 var olan k\u0131smi kazan\u0131mlar\u0131n korunmamas\u0131n\u0131 gerektirmez. Tam tersine, t\u00fcm k\u0131smi ve yetersiz kazan\u0131mlar\u0131n korunmas\u0131 proletaryan\u0131n g\u00f6revi olmal\u0131d\u0131r. Devletin (ve toplumsal ya\u015fam\u0131n) verili laik \u00f6\u011feleri de demokratik devrimin kazan\u0131mlar\u0131d\u0131r ve korunmalar\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn t\u00fcrban tekrar kar\u015f\u0131m\u0131za dikilmi\u015f durumda, ama kendisi de\u011fil, devlet kurumlar\u0131na s\u0131zma zorlamas\u0131. Yoksa, t\u00fcrban 1980\u2019lerin ortalar\u0131ndan itibaren zaten soka\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumdad\u0131r. Ama sadece t\u00fcrban de\u011fil, c\u00fcppesinden kara \u00e7ar\u015faf\u0131na kadar pek \u00e7ok tarikat ve cemaat k\u0131yafeti, 12 Eyl\u00fcl rejiminin kendilerine a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kap\u0131dan Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n \u00f6nderli\u011finde ge\u00e7ip toplumsal ya\u015fama yay\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak sorun t\u00fcrban\u0131n ya da di\u011fer sembolik dinsel k\u0131yafetlerin kendisinde de\u011fil, bunlar\u0131n temsil etti\u011fi dinsel tarikatlar\u0131n ve cemaatlerin artan ve yay\u0131lan g\u00fcc\u00fcnde yatmakta. ABD emperyalizminin M\u00fcsl\u00fcman a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 \u00fclkeler i\u00e7in bi\u00e7ti\u011fi ve \u201c\u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slam\u201d, \u201cYe\u015fil Ku\u015fak\u201d vb diye adland\u0131r\u0131lan stratejisi i\u015fbirlik\u00e7i y\u00f6netimler taraf\u0131ndan \u00fcstlenilip uygulamaya konulmu\u015f ve bunun sonucunda da T\u00fcrkiye\u2019deki tarikat ve cemaatler palazlan\u0131p yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yle ki, h\u00fck\u00fcmetlerin kurulu\u015funu, yap\u0131s\u0131n\u0131 ya da d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc S\u00fcleymanc\u0131s\u0131ndan Fethullahc\u0131s\u0131na kadar bir dizi tarikat belirler hale gelmi\u015ftir. Bug\u00fcn okullar\u0131, \u00fcniversiteleri, \u00e7ok uluslu \u015firketleri, bas\u0131n-yay\u0131n organlar\u0131, camileri, mescitleri, vb\u2019yle bu tarikatlar ve cemaatler, toplumsal (ve s\u0131n\u0131fsal) ya\u015fam\u0131n dokusunu belirler olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
ABD emperyalizmin stratejik y\u00f6nelimi, M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerdeki ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 ve d\u00fcnyevi ekonomik-toplumsal i\u00e7erikli talepleri ve m\u00fccadeleleri, her t\u00fcrl\u00fc din gibi \u0130slamiyet\u2019in de sundu\u011fu mistik d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7inde eritebilmek, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ileri dinsel gruplar halinde b\u00f6lmek, onlar\u0131 tarikat ve cemaat \u00f6rg\u00fctlenmelerinin denetimine sokmakt\u0131r. B\u00f6ylece i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri, sendikalar,<\/p>\n\n\n\n
partiler i\u015flevlerini yitirecek, toplum iyiden iyiye muhafazak\u00e2rla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te, stratejinin ilerisine ge\u00e7ip Amerika aleyhtarl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelen \u015feriat\u00e7\u0131 gruplar ise, \u201cter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 sava\u015f\u201d teknikleriyle yok edilecektir. Bu plan yirmi y\u0131ldan beri uygulamadad\u0131r ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u201cglobalizm\u201d s\u00f6ylemiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bug\u00fcn dinsel tarikatlar ve cemaatler, \u201claik devletin bask\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d slogan\u0131yla demokrasi s\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne soyunmu\u015f durumdad\u0131rlar. Oysa bu dinsel gruplar ibadet yerleriyle, t\u00fcrbeleriyle, vak\u0131flar\u0131yla, bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc toplanma ve propaganda olana\u011f\u0131ndan yararlanmakta, hatta h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan te\u015fvik edilmektedirler. Onlar\u0131n demokrasi s\u00f6ylemi ard\u0131nda as\u0131l talep ettikleri, kamu kurulu\u015flar\u0131na s\u0131zabilmelerini, onlar\u0131 t\u00fcmden ele ge\u00e7irebilmelerini olanakl\u0131 k\u0131lacak gerekli yasal de\u011fi\u015fikliklerin yap\u0131lmas\u0131, bunun i\u00e7in devletin iyiden iyiye t\u00f6rp\u00fclenmi\u015f laik \u00f6\u011felerinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bug\u00fcnlerde bunun denemesini, kad\u0131n konusunda hassas ilerici kesimlerin ve sivil toplumcular\u0131n da deste\u011fini kazanabilmek i\u00e7in, gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131 ileri s\u00fcrerek \u00fcniversitelerde t\u00fcrbanla yapmaktad\u0131rlar. T\u00fcrban\u0131n a\u00e7aca\u011f\u0131 kap\u0131dan esas olarak sar\u0131k ve c\u00fcppe ge\u00e7meye haz\u0131rlanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Proletaryan\u0131n hedefi bask\u0131c\u0131 asker-polis rejimini devrimci m\u00fccadeleyle yok etmek, kendi iktidar\u0131 alt\u0131nda emek\u00e7i demokrasisini in\u015fa etmektir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k liberal sivil toplumcular, evrensel demokrasi s\u00f6ylemiyle proletaryan\u0131n bu g\u00f6revini yerine getirebilmesinin zeminini ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar: \u201cDini cemaatler M\u00fcsl\u00fcman bir toplumda sivil toplumun yap\u0131ta\u015flar\u0131 olarak \u00f6nemli bir i\u015flev yerine getirmektedirler. Bu sebeple de rejimin bask\u0131 ve tahakk\u00fcm\u00fcnden kurtar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu kurulu\u015flar demokrasi olu\u015fumuna katk\u0131da bulunacaklard\u0131r\u201d (Hikmet \u00d6zdemir). Hedef a\u00e7\u0131kt\u0131r: i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n s\u0131n\u0131f niteli\u011fini k\u00fclt\u00fcrel ve geleneksel kimlikler halinde ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131p eritmek, s\u0131n\u0131f \u00f6rg\u00fctlerini da\u011f\u0131t\u0131p \u00e7al\u0131\u015fan halk\u0131 meczup \u015feyhlerin, dedelerin, mehdilerin m\u00fcritleri haline getirmek. Bunun i\u00e7in demokrasi ve \u201cdin ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d talep ediyorlar. Devrimci Marksistler, her t\u00fcrl\u00fc \u201cdemokratik\u201d bas\u0131nca dayanarak bu aldatmacay\u0131, Bonapartist rejimin bask\u0131lar\u0131ndan b\u0131k\u0131p \u0130slamc\u0131 sivil toplumcular\u0131n s\u00f6ylemlerinden etkilenen i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilere anlatabilmelidirler.<\/p>\n\n\n\n
Proletarya kendini bir s\u0131n\u0131f olarak koruyabilmek ve emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlara kendi \u00f6nderli\u011fini sunabilmek i\u00e7in, devletin kazan\u0131lm\u0131\u015f laik \u00f6\u011felerini korumak durumundad\u0131r. Bu \u00f6\u011felerin bir bir yok edilmesi, s\u0131n\u0131f hareketinin \u00e7\u00f6z\u00fclmesi anlam\u0131na gelecektir. Ama bu salt propagandayla olmaz. D\u00fcnyevile\u015fme kitle seferberlikleriyle olanakl\u0131d\u0131r. 1 May\u0131s 2008, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n halen bu potansiyele sahip oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
2 May\u0131s 2008<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda 1908 J\u00f6n T\u00fcrk devrimiyle ba\u015flay\u0131p, 1923\u2019te T\u00fcrkiye Cumhuriyeti devletinin kurulu\u015fuyla birlikte politik zafere ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilece\u011fimiz T\u00fcrk burjuva devrimi, gerek emperyalist \u00e7a\u011fda gecikmi\u015f bir tarihsel olgu olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, gerekse bir halk devrimi yerine Bonapartist (\u0130ttihat\u00e7\u0131 ya da Kemalist de diyebilirsiniz) darbeler ve sava\u015flar bi\u00e7iminde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, 18. ya da 19. y\u00fczy\u0131llarda \u00f6zellikle […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":90,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[135,136,138,137,140,47,139],"class_list":["post-89","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-devrimci-strateji","tag-demokratik","tag-devrimin","tag-din","tag-gorevleri","tag-ozgurlugu","tag-ve","tag-vicdan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89\/revisions\/91"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}