{"id":64,"date":"2019-02-16T01:24:19","date_gmt":"2019-02-15T22:24:19","guid":{"rendered":"http:\/\/94.237.85.66\/?p=64"},"modified":"2019-02-16T01:24:20","modified_gmt":"2019-02-15T22:24:20","slug":"ispanyada-gecis-donemi-bir-ihanetin-tarihi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2019\/02\/16\/ispanyada-gecis-donemi-bir-ihanetin-tarihi\/","title":{"rendered":"\u0130spanya\u2019da ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi: Bir ihanetin tarihi"},"content":{"rendered":"\n

Josep Llu\u00eds<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Franco\u2019nun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc 1975 y\u0131l\u0131 ile ilk PSOE (\u0130spanyol Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi) h\u00fck\u00fcmetinin kuruldu\u011fu 1982 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130spanya\u2019da Transicion<\/em> olarak adland\u0131r\u0131lacak bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi ya\u015fand\u0131. Bu d\u00f6nem, yeni Monar\u015fik rejimin Franco\u2019nun emriyle i\u015fba\u015f\u0131na ge\u00e7irilen bir kral ve onun kurumlar\u0131n\u0131n iskeletini korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fc bir rejimle sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcreci beraberinde getirdi.<\/p>\n\n\n\n

Monar\u015fi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n geni\u015f kesimlerince reddedildi ve genel bir g\u00fcvensizlik duygusu yaratt\u0131. Bu d\u00f6nemde etkileyici bir kitle hareketinin, neredeyse 40 y\u0131ll\u0131k bir diktat\u00f6rl\u00fck rejimini ala\u015fa\u011f\u0131 etmesiyle olu\u015fan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm hayalleri, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck beklentileri ve Portekiz\u2019deki devrimci s\u00fcre\u00e7 t\u00fcm i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 belirlemekteydi. Ne yaz\u0131k ki, t\u00fcm bu beklentiler Solun iki b\u00fcy\u00fck partisi PCE (\u0130spanyol Kom\u00fcnist Partisi) ve PSOE\u2019nin izledi\u011fi politikalar ve ihanetler sonucunda yerini derin bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na b\u0131rakacakt\u0131. PCE\u2019nin diktat\u00f6rl\u00fckten demokratik kopu\u015fu engelleyerek ve rejimle pazarl\u0131klara girerek oynad\u0131\u011f\u0131 rol ve bir s\u00fcre sonra PSOE\u2019nin h\u00fck\u00fcmet olarak i\u015fba\u015f\u0131na gelmesi sayesinde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve \u0130spanyol devleti topraklar\u0131nda ya\u015fayan halklar\u0131n taleplerine ihanet edildi, Monar\u015finin talepleri benimsendi, s\u00f6z konusu a\u015fama tamamlanamadan rejim sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bask\u0131 alt\u0131ndaki uluslar\u0131n ve halklar\u0131n demokratik sorunlar\u0131 reddedildi, Monar\u015finin, toprak a\u011falar\u0131n\u0131n ve bankalar\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve yoksul k\u00f6yl\u00fcl\u00fck \u00fczerindeki ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Kilise, Frankoculukla i\u015fbirli\u011fi sayesinde kazanm\u0131\u015f oldu\u011fu ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131 korudu. B\u00f6ylece Frankoculuk ve sorumlular\u0131 suskunlu\u011fun ve unutu\u015fun g\u00fcvencesi alt\u0131nda cezas\u0131z b\u0131rak\u0131ld\u0131. Ama \u00e7\u00f6z\u00fclmemi\u015f sorunlar \u015fimdilerde kap\u0131y\u0131 \u00e7almaya, Monar\u015fi 30 y\u0131l sonra sorgulanmaya ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Franco\u2019nun son y\u0131llar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

20 Kas\u0131m 1975 tarihinde \u0130spanyol diktat\u00f6r Francisco Franco \u00f6ld\u00fc. Portekiz ve Yunan diktat\u00f6r meslekta\u015flar\u0131 devrimci kitle hareketleri taraf\u0131ndan yenilgiye u\u011frat\u0131ld\u0131lar. Ama ne yaz\u0131k ki, bu s\u00fcre\u00e7 \u0130spanya\u2019ya gecikerek ula\u015facak ve bu gecikme \u201c\u00d6ndere\u201d son g\u00fcnlerini iktidarda ge\u00e7irme f\u0131rsat\u0131 sunacakt\u0131. Birka\u00e7 ay boyunca doktorlar, Monar\u015fiye ge\u00e7i\u015fi g\u00fcvence alt\u0131na almak ve rejime zaman kazand\u0131rmak ad\u0131na diktat\u00f6r\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc geciktirmek i\u00e7in u\u011fra\u015ft\u0131lar. \u00d6lmeden hemen \u00f6nce diktat\u00f6r\u00fcn s\u00f6yledi\u011fi gibi \u201cher \u015fey \u00f6nceden ayarlanmal\u0131yd\u0131 ve iyi ayarlanmal\u0131yd\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Bu ge\u00e7i\u015fin g\u00fc\u00e7l\u00fcklerini kavrayabilmek i\u00e7in Frankoculu\u011fu analiz etmekte yarar olacak. Franco rejimi, Cumhuriyete ve dahas\u0131 y\u00fckseli\u015fte olan i\u015f\u00e7i hareketine kar\u015f\u0131 18 Temmuz 1936 tarihinde ordu i\u00e7inden bir kesimin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi fa\u015fist bir ayaklanmadan do\u011fdu. Fa\u015fist ayaklanmaya kar\u015f\u0131 tarlalar\u0131 ve fabrikalar\u0131 zapt ederek i\u015f\u00e7i y\u00f6netimi ve kontrol\u00fcne sokan bir i\u015f\u00e7i devrimi patlak verdi. Almanya ve \u0130talya taraf\u0131ndan desteklenen Franco 3 y\u0131ll\u0131k (1936-39) korkun\u00e7 bir sava\u015f\u0131n sonunda zafere ula\u015ft\u0131. Bu sava\u015f y\u0131llar\u0131 boyunca Cumhuriyet\u00e7i saflarda yer alarak Stalin\u2019in emrinde devrime ihanet edecek olan Kom\u00fcnist parti belirleyici bir rol \u00fcstlenmi\u015fti. Avrupa\u2019n\u0131n \u201cParlamenter demokrasileri\u201d Cumhuriyetin ha\u00e7l\u0131lar\u0131n ellerinde can vermesine g\u00f6z yumdular, zira Fa\u015fist bir \u0130spanya, bir \u0130\u015f\u00e7i Cumhuriyetine nazaran tercih sebebiydi.<\/p>\n\n\n\n

Franco rejimi ordu, b\u00fcy\u00fck toprak sahipleri ve finans burjuvazisince desteklendi ve Katolik kilisesince kutsand\u0131. Yeni rejimin sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar boyunca i\u015f\u00e7i ve halk hareketinin \u00f6nderli\u011fi imha edildi. Ola\u011fan \u00fcst\u00fc hal rejimi 1948 y\u0131l\u0131na dek ge\u00e7erlili\u011fini korudu ve bu d\u00f6nem boyunca 100-150 bin ki\u015fi idam edildi.<\/p>\n\n\n\n

Fa\u015fist rejim temelde Bonapartist karakterli askeri b\u00fcrokratik bir diktat\u00f6rl\u00fckt\u00fc. Kurumla\u015fan rejimde fa\u015fist falanj partisi ideolojik referans olarak Milliyet\u00e7i Hareket\u2019ten (Movimiento Naciona<\/em>l) besleniyor, \u015fiddet devlet kurumlar\u0131ndan \u2013Silahl\u0131 Kuvvetler, Polis ve Guardia Civil\u2019ler-(1)<\/strong> g\u00fc\u00e7 al\u0131yordu. Bunlar\u0131 bir s\u00fcre sonra olu\u015fturulan a\u015f\u0131r\u0131 yetkilerle donat\u0131lm\u0131\u015f \u00f6zel mahkemeler, 1963 y\u0131l\u0131nda kurulan kamu mahkemeleri ve nihayet 1968 y\u0131l\u0131nda ilan edilen ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal yasas\u0131 takip edecekti.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinde yeniden in\u015fa s\u00fcreci ancak 50\u2019li y\u0131llar\u0131n ortas\u0131yla sonlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015febildi. Kom\u00fcnist Parti, ileride ciddi bir g\u00fc\u00e7 haline d\u00f6n\u00fc\u015fecek \u0130\u015f\u00e7i Komisyonlar\u0131n\u0131n (Comisiones Obreras, CCOO<\/em>) kurulu\u015funu ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u015f\u00e7i hareketiyle birlikte Katalonya ve Bask \u00fclkesinde Franco taraf\u0131ndan her t\u00fcrl\u00fc tarihsel haklar\u0131 ve dilleri ink\u00e2r edilerek bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f halklar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ulusal hareket geli\u015fmekteydi. <\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00d6nderin\u201d son y\u0131llar\u0131nda i\u015f\u00e7i ve halk hareketindeki y\u00fckseli\u015f iyiden iyiye rejimi tehdit eder hale geldi. Demokratik ad\u0131mlar, 1974 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan Portekiz devriminin yaratt\u0131\u011f\u0131 korkuyla dizginleri elinden ka\u00e7\u0131rmaktan \u00fcrken rejim taraf\u0131ndan geciktirilmekteydi. Bu tarihten, diktat\u00f6r\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fcne dek rejimin \u015fiddetinin dozu, i\u015f\u00e7i ve halk hareketine a\u011f\u0131r darbeler indirmeye y\u00f6nelen anti ter\u00f6r yasalar\u0131yla daha da artt\u0131. Bir\u00e7ok idam cezas\u0131 infaz edildi ve cezaevleri binlerce kad\u0131n ve erkek devrimci tutsakla doldu. Bu son evrede \u00fc\u00e7 olay kilit \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131 ve rejimin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnde ba\u015frol \u00fcstlenen g\u00fc\u00e7ler a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici oldu; \u0130\u015f\u00e7i grevleri, Katalunya ve Bask \u00fclkesindeki halk m\u00fccadeleleri ve son darbe olarak Sahra\u2019n\u0131n Fas\u2019\u0131n eline ge\u00e7mesine yol a\u00e7an s\u00f6m\u00fcrge hezimeti.<\/p>\n\n\n\n

Reform ya da Kopu\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu d\u00f6nemde, y\u00fckselen seferberliklerin ve genel grevlerin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131nda nefret edilen rejimin reform yoluyla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ya da ondan t\u00fcm\u00fcyle kopulmas\u0131 do\u011frultusunda yo\u011fun bir tart\u0131\u015fma geli\u015fmektedir. 1969 Temmuzu\u2019nda Franco, rejimin temellerini kutsayan fa\u015fist bir metin olan Milliyet\u00e7i Hareket\u2019in ilkelerine sadakat yemini eden Burbon prensi Juan Carlos\u2019u varisi ilan eder. S\u00f6z konusu reform ya da kopu\u015f tart\u0131\u015fmas\u0131 temelde, rejimin devamc\u0131s\u0131 olarak Monar\u015fiyi reforme etmek ya da demokratik bir kopu\u015f olarak cumhuriyeti tercih etmek ba\u011flamlar\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu ikinci y\u00f6nelimin etraf\u0131nda k\u00fcmelenen devrimciler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu cumhuriyet bir i\u015f\u00e7i cumhuriyetine d\u00f6n\u00fc\u015fmeliydi. Ne var ki, PSOE ve PCE\u2019nin tuttuklar\u0131 yol rejimin reforme edilmesinden yanayd\u0131 ve bu, Frankoculuk ve Monar\u015fiyle bir anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve halklar\u0131n k\u00f6kl\u00fc bir demokratik yeniden in\u015fa do\u011frultusundaki heyecan\u0131, hakiki bir i\u015f\u00e7i devriminin ger\u00e7ekle\u015femedi\u011fi ko\u015fullarda, diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn miras\u00e7\u0131s\u0131 durumundaki rejimin me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00e7abalayan g\u00fc\u00e7l\u00fc politik ve sendikal ayg\u0131tlar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda parampar\u00e7a oldu. Frankoculu\u011fun su\u00e7lar\u0131, i\u015fbirlik\u00e7i parlamenter solun \u00f6nderlerinin suskunlu\u011fu alt\u0131nda hal\u0131n\u0131n alt\u0131na s\u00fcp\u00fcr\u00fcld\u00fc. Yarg\u0131\u00e7lar, sistematik bask\u0131n\u0131n ve i\u015fkencenin sorumlusu polisler, mevkilerini korudu. Monar\u015fi sorgulanamad\u0131 ve Cumhuriyetin gereklili\u011fi olgusu sol a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir tabuya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Hareketin geni\u015f kesimlerini kontrol etmekte olan kitlesel parti, Santiago Carrillo \u00f6nderli\u011findeki PCE idi. PCE\u2019nin g\u00fcc\u00fc yaln\u0131zca CCOO\u2019nun sendikal hareketinden kaynaklanm\u0131yordu. Bu parti, ayn\u0131 zamanda mahallelerde, k\u00f6ylerde ve entelekt\u00fceller aras\u0131nda da geni\u015f bir etki alan\u0131na sahipti. Politik d\u00fczlemde ise PCE, Enrico Berlinguer \u00f6nderli\u011findeki PCI\u2019den (\u0130talyan Kom\u00fcnist Partisi) sonra kom\u00fcnist partilerin s\u00f6ylem ve programlar\u0131n\u0131n sosyal demokratla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren Avrokom\u00fcnizm ak\u0131m\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekmekteydi. Bu anlay\u0131\u015f, Bat\u0131 Avrupa\u2019da devrimci bir s\u00fcrecin olanaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 analizine dayan\u0131yor ve bu g\u00f6revi belirsiz bir gelece\u011fe havale ederek, burjuva parlamentarizmi ve se\u00e7imler yoluyla demokratik g\u00f6revlere odaklanmaya y\u00f6neliyordu.<\/p>\n\n\n\n

PCE, h\u00fck\u00fcmetin dayatmalar\u0131na boyun e\u011ferek kendi yasalla\u015fmas\u0131 ad\u0131na pazarl\u0131klara giri\u015fti. Binlerce d\u00fcr\u00fcst militan, Santiago Carrillo\u2019yu Cumhuriyetin bayra\u011f\u0131ndan vazge\u00e7mi\u015f olarak Monar\u015finin bayra\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda g\u00f6rd\u00fcklerinde d\u00f6kt\u00fckleri g\u00f6zya\u015f\u0131n\u0131 halen hat\u0131rlamaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

Carrillo, partinin yasala\u015fmas\u0131ndan iki g\u00fcn sonra merkez komite toplant\u0131s\u0131na sundu\u011fu bir raporda, \u201cdaima k\u0131z\u0131l olan ve k\u0131z\u0131l kalacak parti bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131n yan\u0131na devletin resmi renklerini ta\u015f\u0131yan bayra\u011f\u0131n\u0131 da yerle\u015ftirmeye karar verdik\u201d<\/em> diyecekti.<\/p>\n\n\n\n

Esas olarak PCE taraf\u0131ndan hayata ge\u00e7irilen eski rejimin reforme edilmesi politikas\u0131, t\u00fcm alanlarda sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 verecekti. Bunlar\u0131n en korkun\u00e7lar\u0131ndan biri sendikal alanda olan\u0131yd\u0131. Rejimin do\u011frudan sendikas\u0131 CNS (Ulusal Sendikalar Merkezi), diktat\u00f6rl\u00fck alt\u0131nda onayl\u0131 yeg\u00e2ne sendikayd\u0131 ve a\u011f\u0131r yaral\u0131yd\u0131. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n iki geleneksel sendikas\u0131 UGT (Genel \u0130\u015f Birli\u011fi, PSOE e\u011filimli) ve CNT(Ulusal \u0130\u015f\u00e7i Merkezi, anarko-sendikalist) gizlilik ko\u015fullar\u0131nda da olsa sokaklar\u0131 kazanarak kendilerini yeniden in\u015fa etmekteydi. Di\u011fer yandan CCOO, i\u015fyerlerinin b\u00fcy\u00fck bir kesiminde belirleyici bir konuma sahipti. PCE\u2019nin, rejimin do\u011frudan sendikas\u0131n\u0131 reforme etme emrini vermesiyle CCOO, 1975 Haziran\u0131\u2019nda ger\u00e7ekle\u015fen son se\u00e7imlerde CNS \u00f6nderli\u011fini devirdi, diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn kap\u0131lar\u0131 a\u00e7mas\u0131yla CCOO, sendikal se\u00e7imlerde delegeliklerin %90\u2019n\u0131n\u0131 elde etti.<\/p>\n\n\n\n

Ulusal Sorun ya da \u201cHerkese Kahve\u201d <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Frankoculu\u011fun temel \u00f6zelliklerinden biri de Katalonya ve Bask \u00fclkesindeki herhangi bir ulusal hakka kar\u015f\u0131 vurdu\u011fu g\u00fc\u00e7l\u00fc merkeziyet\u00e7i damgayd\u0131. Franco\u2019nun askeri ayaklanmas\u0131ndan sonra, fa\u015fist g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda hayli yayg\u0131n olan \u201c\u0130spanya par\u00e7alanaca\u011f\u0131na kan k\u0131rm\u0131z\u0131s\u0131na boyans\u0131n\u201d s\u00f6z\u00fc, fa\u015fistlerin kom\u00fcnist ve sosyalist sola duydu\u011fu nefretten daha fazlas\u0131n\u0131 vatan\u0131n birli\u011fini tehdit edebilecek ulusal uyan\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 beslemekte olduklar\u0131n\u0131 sembolize etmekteydi. Ulusal haklar i\u00e7in m\u00fccadele, sa\u011flamla\u015fmam\u0131\u015f Monar\u015fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan tayin edici bir alan\u0131 i\u015fgal etmekteydi. <\/p>\n\n\n\n

Katalonya\u2019da ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi ba\u015flar ba\u015flamaz, CiU (Kat\u0131l\u0131m ve Birlik) \u00f6nderli\u011findeki burjuva ulusalc\u0131 hareket kitlesel bir destek kazand\u0131. Frankoculu\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadele boyunca bu kitlesel kontrol, ayn\u0131 y\u0131llarda \u0130talyan Kom\u00fcnist Partisine benzer \u015fekilde geni\u015f y\u0131\u011f\u0131nlar \u00fczerinde etki sahibi olan PSUC (Katalonya Birle\u015fik Sosyalist Partisi, PCE\u2019nin Katalonya\u2019daki kolu) ellerindeydi. Ama PSUC\u2019un Monar\u015fiye kar\u015f\u0131 tavr\u0131 ve kendi kaderini tayin hakk\u0131 do\u011frultusunda m\u00fccadeleden vazge\u00e7mesi, burjuva ulusalc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fmesine olanak sa\u011flad\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Bir di\u011fer s\u00fcre\u00e7, Bask \u00fclkesinde ya\u015fanmaktayd\u0131. Bu b\u00f6lgede PCE\u2019nin k\u0131smi bir gelene\u011fi s\u00f6z konusuydu. B\u00f6lgede i\u015f\u00e7i ve madenci m\u00fccadelelerinin temsilcisi PSOE ve UGT iken, daha sonralar\u0131 Bask burjuvazisi, zamanla g\u00fc\u00e7 kazanacak bir sendikan\u0131n, ELA\u2019n\u0131n (Bask \u0130\u015f\u00e7ileri Dayan\u0131\u015fmas\u0131) in\u015fas\u0131na giri\u015fti. Ulusalc\u0131 gen\u00e7lik i\u00e7inden ETA (Bask \u00dclkesi ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck) do\u011facak, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 Abertzale<\/em> (Yurtsever) hareketi ise bir s\u00fcre sonra Marksist oldu\u011funu ilan edecekti. ETA ilk \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 1968 y\u0131l\u0131nda, ayn\u0131 zamanda II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda bir Gestapo i\u015fbirlik\u00e7isi olan ve sorgulardaki i\u015fkencecili\u011fi ile \u00fcn yapm\u0131\u015f Bask \u00fclkesi sosyal politik polis masas\u0131 \u015fefi Meliton Manzanas\u2019a kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Burgos mahkemeleri olarak adland\u0131r\u0131lan s\u00fcre\u00e7te bir askeri mahkeme on alt\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yanl\u0131s\u0131 Baskl\u0131 militan\u0131 yarg\u0131lad\u0131 ve bunlardan dokuzuna \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 verdi. Ulusal ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde y\u00fckselen protesto dalgas\u0131 \u00f6yle bir noktaya ula\u015ft\u0131 ki, sonunda rejim \u00f6l\u00fcm cezalar\u0131n\u0131 geri \u00e7ekmek durumunda kald\u0131. Polis ve askeri yetkililere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar s\u00fcrd\u00fc ve 1973 y\u0131l\u0131nda Franco\u2019nun en g\u00fcvenilir adam\u0131 Luis Carrero Blanco\u2019nun \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle zirve noktas\u0131na ula\u015ft\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Anayasay\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rma u\u011fra\u015f\u0131ndaki rejimin bu geli\u015fmelere yan\u0131t\u0131 bir yandan \u0130spanya\u2019n\u0131n b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek, di\u011fer yandan ise Suarez\u2019in \u201cherkese kahve\u201d politikas\u0131nda cisimle\u015fen otonomi y\u00f6nelimi oldu. Bu politika, temelde \u00fc\u00e7 tarihsel ulusu \u2013Katalonya, Bask \u00fclkesi ve Gali\u00e7ya- b\u00f6lgesel y\u00f6netimlerle \u2013\u00f6rne\u011fin devlet ba\u015fkentinin \u00e7evresini kapsayan Madrid otonom y\u00f6netimi- ve hatta Kuzey Afrika\u2019daki iki s\u00f6m\u00fcrge Ceuta ve Melilla ile i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7irmeyi kapsamaktayd\u0131. B\u00f6ylelikle bu tarihsel uluslar\u0131n herhangi bir talebi, kanun kar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00fcm otonomilerin e\u015fitli\u011fi hayalinin kullan\u0131lmas\u0131 ve aralar\u0131nda s\u0131k s\u0131k \u00e7at\u0131\u015fmalar \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lmas\u0131 suretiyle 17 otonom b\u00f6lgeden olu\u015fan bir okyanusun derinliklerinde yitip gidecekti. Katalan ve Bask burjuvazileriyle kendi otonom s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde Monar\u015finin kurumsalla\u015fmas\u0131 yolunda var\u0131lan anla\u015fma bu s\u00fcre\u00e7te kilit bir \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131. Bir kez daha \u2013tarih boyunca s\u0131k\u00e7a rastland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere- bu burjuvaziler, halklar\u0131n ulusal haklar\u0131 yerine, i\u00e7ine yerle\u015fmi\u015f olduklar\u0131 Monar\u015fik devlet kurumlar\u0131n\u0131n hizmetinde kendi ceplerini doldurmay\u0131 tercih etmi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i S\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n Kontrol Alt\u0131na Al\u0131nmas\u0131: Moncloa Anla\u015fmalar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Monar\u015fiye d\u00f6n\u00fc\u015f, i\u015f\u00e7i m\u00fccadelelerini durduramad\u0131 \u2013aksine \u015fiddetlendirdi- bu durum ne pahas\u0131na olursa olsun de\u011fi\u015fmeliydi. H\u00fck\u00fcmet birikmi\u015f \u00f6demeler sorununun \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in para bas\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmek bir yana yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131. Bu durum, 1975 y\u0131l\u0131nda %16,9\u2019dan, 1976 y\u0131l\u0131nda %20\u2019ye ve nihayet 1977 y\u0131l\u0131 ortalar\u0131nda %44\u2019lere ula\u015fan muazzam bir enflasyon patlamas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131. Patronlar, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n taleplerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ad\u0131na politik partilerle Moncloa anla\u015fmalar\u0131 \u00fczerinden pazarl\u0131\u011fa giri\u015ftiler. Bu anla\u015fmalar Ekim 1977 tarihinde imzaland\u0131. H\u00fck\u00fcmet, bas\u0131n, toplant\u0131, politik \u00f6rg\u00fctlenme ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri y\u00f6n\u00fcndeki bir dizi demokratik talep kar\u015f\u0131s\u0131nda boyun e\u011fdi ve Milliyet\u00e7i Hareket\u2019i la\u011fvetti. Ama bu anla\u015fmalar\u0131n i\u015f\u00e7i m\u00fccadeleleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan sonu\u00e7lar\u0131 son derece a\u011f\u0131r oldu. \u0130\u015f yerlerinde %5 oran\u0131nda i\u015ften \u00e7\u0131kartma kabul edildi, 1977 y\u0131l\u0131ndan, enflasyonun % 22 dolaylar\u0131nda seyredece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen 1978 y\u0131l\u0131na dek \u00fccret art\u0131\u015flar\u0131 durduruldu. Gen\u00e7ler i\u00e7in mevsimlik s\u00f6zle\u015fmeler y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi, ulusal para birimi \u00fczerinde ilerde yeni enflasyonist bask\u0131lar yaratacak bir kur ayarlamas\u0131 uyguland\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Ve t\u00fcm bunlardan daha da \u00f6nemlisi sosyal bar\u0131\u015f dayat\u0131ld\u0131 ve i\u015f\u00e7i m\u00fccadelelerine boyun e\u011fdirildi. Moncloa anla\u015fmalar\u0131 h\u00fck\u00fcmet ad\u0131na Adolfo Suarez ve PSOE, PCE ve di\u011fer parlamenter partilerin \u00f6nderliklerince imzaland\u0131. Anla\u015fmalar daha ilerde Kongre ve Senato\u2019da yeniden ele al\u0131nd\u0131. PSOE ve PCE taraf\u0131ndan kontrol edilen iki b\u00fcy\u00fck sendika UGT ve CCOO geli\u015fmelere sessiz kald\u0131lar ve boyun e\u011fdiler. B\u00f6ylece m\u00fccadeleler geriletildi ve ihanete u\u011framaya ba\u015flad\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sald\u0131r\u0131lara yan\u0131t verme kapasitesi zay\u0131flat\u0131ld\u0131. Monar\u015finin yerle\u015fmesi i\u00e7in \u00f6denmesi gereken bedel buydu. Ama bu hedef kolay ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 dik tutabilmek i\u00e7in direnmekteydi. \u00d6te yandan h\u00fck\u00fcmet sendikal ayg\u0131tlar\u0131 finanse etmek i\u00e7in para musluklar\u0131n\u0131 a\u00e7maya ba\u015flad\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7i\u015f Ba\u015fl\u0131yor: Anayasal Pakt ve Rejimin Korunmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Franco\u2019nun 1975 Kas\u0131m\u0131\u2019nda \u00f6l\u00fcm\u00fcyle, Juan Carlos\u2019lu Monar\u015finin halk reddiyesine ve devam etmekte olan i\u015f\u00e7i ve halk m\u00fccadelelerine kar\u015f\u0131 ilk s\u0131nav\u0131 da ba\u015fl\u0131yordu. Monar\u015fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendini me\u015frula\u015ft\u0131racak ve Frankoculukla do\u011frudan ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131lacak form\u00fcller geli\u015ftirmek acil bir g\u00f6rev haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu s\u00fcre\u00e7 \u201cge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi\u201d olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131 ne var ki, bu s\u00fcrecin temelini ba\u015f\u0131na kral\u0131n getirildi\u011fi eski devlet aparat\u0131n\u0131n \u2013ordu, kolluk kuvvetleri, yarg\u0131- omurgas\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve solun yeni parlamenter partilerini -PSOE, PCE- kapsayarak demokratik parlamenter bir i\u015fleyi\u015fe uygun hale getirilmesi olu\u015fturmaktayd\u0131. Bu partilerin yan\u0131 s\u0131ra kitle m\u00fccadeleleriyle iyiden iyiye \u00f6ne \u00e7\u0131kmakta olan ve sokaktaki ger\u00e7ekli\u011fi yans\u0131tan sendikalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan tek eksik yasalla\u015fmayd\u0131. B\u00f6ylece silahl\u0131 kuvvetlerin ve devletin ba\u015f\u0131 olarak kral\u0131n \u00fcstlendi\u011fi Bonapartizmi g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131lmay\u0131 ba\u015faramayan, burjuva demokratik \u00f6\u011felerle s\u00fcsl\u00fc melez bir rejim do\u011fmu\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n

1978 anayasas\u0131 i\u015fte bu anla\u015fman\u0131n meyvesiydi. S\u00f6z konusu anayasal metnin \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan komisyon, aralar\u0131nda birer PCE ve PSOE temsilcisinin de bulundu\u011fu be\u015f burjuva partisinin temsilcilerinden olu\u015fturulmu\u015ftu. Komisyonun bile\u015fimi ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na metnin sosyal i\u00e7eri\u011finin habercisiydi. Monar\u015fi solun sessizli\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda tart\u0131\u015fmas\u0131z bir bi\u00e7imde kendini dayatmaktayd\u0131, komisyonda yaln\u0131zca sosyalist temsilci cumhuriyet lehinde oy kulland\u0131; ekonominin kapitalist i\u015fleyi\u015fi garanti alt\u0131na al\u0131nd\u0131, vatan\u0131n b\u00f6l\u00fcnmezli\u011fi, Bask \u00fclkesinin ve Katalonya\u2019n\u0131n kendi kaderinin tayin hakk\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Kilise Frankoculuk sayesinde kazanm\u0131\u015f oldu\u011fu ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 ili\u015fkiyi ve e\u011fitim \u00fczerindeki belirleyici kontrol\u00fcn\u00fc korumu\u015f oldu. Toprak reformunun bahsi dahi ge\u00e7mezken, b\u00fcy\u00fck toprak sahipleri binlerce k\u00f6yl\u00fc ve ren\u00e7perin sefaleti pahas\u0131na devasa topraklar\u0131n\u0131 kurtard\u0131\u2026 \u00d6lmeden hemen \u00f6nce diktat\u00f6r\u00fcn s\u00f6yledi\u011fi gibi \u201cher \u015fey \u00f6nceden ayarlanm\u0131\u015ft\u0131 ve iyi ayarlanm\u0131\u015ft\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Anayasa metni, 6 Aral\u0131k 1978 tarihinde referanduma sunuldu. PSOE, PCE, CCOO ve UGT anayasaya evet \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, halk\u0131n %33\u2019\u00fc \u00e7ekimser oy kulland\u0131 ve bu nedenle \u201cevetler\u201d -15,7 milyon- t\u00fcm n\u00fcfus i\u00e7inde %58\u2019lik bir oy oran\u0131na ula\u015ft\u0131, \u201chay\u0131rlar\u201d -1.4 milyon- ise % 8\u2019lik bir oy oran\u0131na tekab\u00fcl etmekteydi. Bask \u00fclkesinde \u201cevetler\u201d oylar\u0131n %50\u2019sine ula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. Monar\u015fi hala sorgulanmaya devam ediyordu. Anayasan\u0131n kabul\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan ilk genel se\u00e7imler i\u00e7in s\u00fcre\u00e7 de ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Burjuvazi, kendisine s\u00fcratle bir burjuva demokratik parti izlenimi veren, H\u0131ristiyan demokrat ve Avrupac\u0131 bir parti bulmak zorundayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Yaln\u0131zca Katalonya ve Bask \u00fclkesinde baz\u0131 burjuva sekt\u00f6rler Frankocu rejimle aralar\u0131na bir mesafe koymu\u015ftu ve geni\u015f bir etki alan\u0131na sahip partileri vard\u0131. Katalonya\u2019da C\u0130U ve Bask \u00fclkesinde PNV (Bask Ulusalc\u0131 Partisi). Ama bu ger\u00e7ek, merkezi burjuvazinin ihtiya\u00e7lar\u0131yla \u00f6rt\u00fc\u015fm\u00fcyordu. Bu ko\u015fullar alt\u0131nda sivil y\u00f6neticiler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bizzat rejimin mekanizmalar\u0131n\u0131n i\u00e7inden yeni bir odak olu\u015fturuldu; Ulusal hareketin genel sekreteri Adolfo Suarez\u2019in \u00f6nderli\u011findeki UCD (Demokratik Merkez Birli\u011fi). UCD ilk genel se\u00e7imleri kazand\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Ama yeniden in\u015fa edilmi\u015f Monar\u015finin ilk y\u0131llar\u0131 boyunca i\u015f\u00e7i m\u00fccadelesi y\u00fckselmeye devam etti ve genel grevler, Adolfo Suarez\u2019in k\u0131r\u0131lgan Monar\u015fist h\u00fck\u00fcmetini art arda tehdit alt\u0131na soktu. M\u00fccadelecilik ve ifadesini grev komiteleri ve i\u015f\u00e7i meclislerinde bulan taban\u0131n kontrol\u00fc, i\u015f\u00e7ilerin taleplerini zafere ta\u015f\u0131maktayd\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Monar\u015finin Sa\u011flamla\u015fmas\u0131, 81 Darbesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1980 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda rejim, kendini sa\u011flamla\u015ft\u0131rma hedeflerinden hala uzakt\u0131, i\u015f\u00e7i seferberlikleri s\u00fcrmekte ve Bask \u00fclkesinde Abertzale<\/em> solu g\u00fc\u00e7lenmekteydi. ETA\u2019n\u0131n silahl\u0131 eylemleri artmakta ve \u00f6ncelikli hedef olarak ordu, polis ve Guardia Civil<\/em>\u2019lere y\u00f6nelmekteydi. Suarez h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 sertlik yanl\u0131s\u0131 sesler y\u00fckselmekteydi. Politik kriz, olanca yo\u011funlu\u011fuyla h\u00fck\u00fcmetteki parti UCD\u2019ye y\u00f6nelmeye ba\u015flad\u0131. Ba\u015fbakan Suarez istifas\u0131n\u0131 sundu, yerine ayn\u0131 partiden Calvo Sotello\u2019nun ge\u00e7ece\u011fini ilan etse de, UCD \u00f6l\u00fcmc\u00fcl yara alm\u0131\u015ft\u0131. Art\u0131k PSOE\u2019nin iktidara gelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcnmekteydi. Monar\u015fi \u2013f\u0131rsatlardan yararlanarak- kraliyet ailesine sad\u0131k bir askerin y\u00f6netiminde ve parlamenter partilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu kapsayan \u2013PSOE ve PCE d\u00e2hil- bir ulusal birlik h\u00fck\u00fcmeti olu\u015fturmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7er\u00e7evede parlamentoda Suarez\u2019in istifas\u0131n\u0131 kabul edilece\u011fi ve Calvo Sotello h\u00fck\u00fcmetinin oylanaca\u011f\u0131 tarih olan 23 \u015eubat 1981 tarihine gelindi. G\u00f6r\u00fc\u015fmeler esnas\u0131nda, Antonio Tejero komutas\u0131nda bir grup Guardia Civil<\/em> meclisi ele ge\u00e7irdi. Bu geli\u015fmeler ya\u015fan\u0131rken, tanklar Valencia sokaklar\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131 ve belli ba\u015fl\u0131 garnizonlardaki birlikler sokaklar\u0131 zapt etmek i\u00e7in mevziler olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131. Tejero, duruma el koymak i\u00e7in y\u00fcksek d\u00fczeyde bir generalin geldi\u011fini ilan etti ve mecliste, saraydan devreye giren General Armada g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Sa\u011f kolunun geli\u015fmelere m\u00fcdahil olmas\u0131yla Kral da s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131 haline geldi. Ya\u015fananlar\u0131n Monar\u015finin, bir askerin y\u00f6netiminde olu\u015fturmay\u0131 arzulad\u0131\u011f\u0131 ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00fck\u00fcmeti dayatmak i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bir darbe olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frular g\u00f6r\u00fcnen birka\u00e7 saat ge\u00e7ti. Ama Cortes\u2019i \u2013Meclis- i\u015fgal etmi\u015f durumdaki Tejero ve kendisini desteklemekte olan ordudan bir kesim, kom\u00fcnistlerin ve sosyalistlerin de bulunaca\u011f\u0131 bir h\u00fck\u00fcmet olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddetti. Aradan ge\u00e7en d\u00f6rt saat i\u00e7inde Monar\u015fi planlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirdi, belki de ba\u015f\u0131ndan itibaren plan bu y\u00f6ndeydi. Kral, parlamenter sola k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde kurulacak bir PSOE h\u00fck\u00fcmetinin \u00e7er\u00e7evesini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 dayatmak i\u00e7in askeri bas\u0131n\u00e7 uygulamaya ba\u015flad\u0131. Ay\u0131n 24\u2019\u00fcnde ba\u015fl\u0131ca politik sorumlular\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla bir toplant\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirildi ve yeni h\u00fck\u00fcmetin olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in askerlerin ve eski rejimin \u015fartlar\u0131 dikte edildi. Rejimin \u015fiddet g\u00fc\u00e7lerine asla dokunulmayacak, NATO\u2019dan \u00e7\u0131k\u0131lmayacak, ABD ile var olan ittifaka son verilemesi ak\u0131ldan bile ge\u00e7irilmeyecek, \u0130spanya\u2019daki \u00f6zerklik haklar\u0131nda k\u0131s\u0131tlamalara gidilecek ve Fransa\u2019da g\u00fcndeme gelen t\u00fcrden bankalara y\u00f6nelik bir millile\u015ftirme giri\u015fiminde bulunulmayacakt\u0131. PSOE lideri Felipe Gonzalez, bu \u015fartlar\u0131 kabul etti. <\/p>\n\n\n\n

PCE ve PSOE yaln\u0131zca dayat\u0131lan bu \u015fartlar\u0131 kabul etmekle kalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda Kral\u0131 eski Franco yanl\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda demokrasinin b\u00fcy\u00fck kurtar\u0131c\u0131s\u0131 olarak cilalay\u0131p sunmak ad\u0131na ya\u015fanan geli\u015fmeleri f\u0131rsata \u00e7evirdiler. 27 \u015eubat g\u00fcn\u00fc Monar\u015fiyi desteklemek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6steri ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Nihayet, Monar\u015fi, halk kar\u015f\u0131s\u0131nda Frankocu mirastan ve parlamenter solun \u00f6nderliklerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kazanm\u0131\u015ft\u0131. <\/p>\n\n\n\n

PSOE h\u00fck\u00fcmeti, kendisine dayat\u0131lan \u015fartlar\u0131n her birini tek tek hayata ge\u00e7irdi; NATO ile yola devam edebilmek i\u00e7in s\u00f6z verdi\u011fi referandumu ger\u00e7ekle\u015ftirdi. \u00d6zerklik \u015fartlar\u0131n\u0131 geriletmek i\u00e7in \u00f6zerklik s\u00fcrecini uyumlu hale getirme yasas\u0131n\u0131 parlamentodan ge\u00e7irildi. Frankocu unsurlar\u0131n devlet aparatlar\u0131ndan tasfiyesini engellendi. Bask \u00fclkesinde ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal ko\u015fullar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc ve GAL(2)<\/strong> arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ETA\u2019ya y\u00f6nelik bir kirli sava\u015f ba\u015flat\u0131ld\u0131. \u0130lk \u201ci\u015f yasas\u0131 reformu\u201dhayata ge\u00e7irildi ve sanayide, ilerde kronik bir i\u015fsizli\u011fe yol a\u00e7acak k\u00f6kl\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm politikalar\u0131 uyguland\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n

Frankoculu\u011fun miras\u00e7\u0131s\u0131 olan Monar\u015fi, sahte demokratik me\u015frulu\u011funu, her \u015feyden \u00f6nce PCE\u2019ye ve sonra da PSOE\u2019ye bor\u00e7luydu. <\/p>\n\n\n\n

Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1.)<\/strong> Guardia Civil; Sivil muhaf\u0131zlar. \u0130spanya\u2019daki geleneksel jandarma te\u015fkilat\u0131. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve yoksul k\u00f6yl\u00fcl\u00fck \u00fczerinde uygulanan sistematik \u015fiddetin sembol\u00fc olan bu kurum, bir asayi\u015f g\u00fcc\u00fc olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 halen s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n

2.)<\/strong> Grupo Antiterrorista de Liberacion<\/em>, ETA\u2019ya kar\u015f\u0131 devlet taraf\u0131ndan kurulan kontrgerilla \u00f6rg\u00fct\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Josep Llu\u00eds Franco\u2019nun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc 1975 y\u0131l\u0131 ile ilk PSOE (\u0130spanyol Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi) h\u00fck\u00fcmetinin kuruldu\u011fu 1982 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u0130spanya\u2019da Transicion olarak adland\u0131r\u0131lacak bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi ya\u015fand\u0131. Bu d\u00f6nem, yeni Monar\u015fik rejimin Franco\u2019nun emriyle i\u015fba\u015f\u0131na ge\u00e7irilen bir kral ve onun kurumlar\u0131n\u0131n iskeletini korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fc bir rejimle sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcreci beraberinde getirdi. Monar\u015fi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n geni\u015f kesimlerince […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":65,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[705],"tags":[79,87,107,108,106,109],"class_list":["post-64","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarih","tag-bir","tag-donemi","tag-gecis","tag-ihanetin","tag-ispanyada","tag-tarihi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=64"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/64\/revisions\/66"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=64"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=64"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=64"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}