{"id":55,"date":"2019-02-16T01:27:32","date_gmt":"2019-02-15T22:27:32","guid":{"rendered":"http:\/\/94.237.85.66\/?p=55"},"modified":"2019-02-16T01:27:34","modified_gmt":"2019-02-15T22:27:34","slug":"ispanyol-devrimi-tarihsel-gelisimi-ve-dersleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2019\/02\/16\/ispanyol-devrimi-tarihsel-gelisimi-ve-dersleri\/","title":{"rendered":"\u0130spanyol Devrimi: Tarihsel geli\u015fimi ve dersleri"},"content":{"rendered":"\n<p>\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n belle\u011fine nak\u015folunmu\u015f baz\u0131 anlar vard\u0131r ki, kulaktan kula\u011fa, ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa yay\u0131l\u0131r. Hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan silinip, unutturulamaz. \u0130nsano\u011flunun kurtulu\u015f \u00fcmidi, ezilenlerin y\u00fcz y\u0131llard\u0131r sindirilmi\u015f enerjisi, \u00f6zveri ve cesaret i\u015fte o anlarla \u00f6zde\u015fle\u015fir. S\u0131n\u0131f\u0131n belle\u011finde durmaks\u0131z\u0131n yans\u0131yan parlak bir aynaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr o anlar. 1936 Temmuzu\u2019nda patlak veren \u0130spanyol \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 ve sosyal devrim deneyimi i\u015fte o anlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Devrim h\u00e2l\u00e2 bir ihtimal ve \u00e7ok g\u00fczel!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>17-18 Temmuz 1936 tarihlerinde fa\u015fist General Franco\u2019ya ba\u011fl\u0131 g\u00fc\u00e7lerin yasal bir h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 ayaklanmas\u0131n\u0131n ve bu ayaklanmaya kar\u015f\u0131 koyan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve yoksul k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 sosyal devrimin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 yenilginin korkun\u00e7 deneyimlerinin \u00fczerinden 73 y\u0131l ge\u00e7mi\u015f durumda. Yakla\u015f\u0131k bir milyon insana mezar olan, uluslararas\u0131 emperyalizm ile proletaryan\u0131n, devrim ile kar\u015f\u0131 devrimin, sadakat ile ihanetin y\u00fczle\u015fti\u011fi bir sava\u015f alan\u0131d\u0131r, \u0130spanyol i\u00e7 sava\u015f\u0131. Naz\u0131m Hikmet\u2019in deyi\u015fiyle hepimizin gen\u00e7li\u011fi, al\u0131n yaz\u0131s\u0131d\u0131r \u0130spanya.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdilerde k\u0131rm\u0131z\u0131 gelincik tarlalar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, unutulmu\u015f yol kenarlar\u0131ndaki y\u00fczlerce toplu mezarda, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan gelip o topraklar\u0131 kanlar\u0131yla sulayan s\u0131n\u0131f karde\u015fleriyle koyun koyuna yatan y\u00fcz binlerce kad\u0131n ve erkek devrimci hepimiz i\u00e7in bir sembol art\u0131k. O e\u015fsiz ana, u\u011fultulu kalabal\u0131klarla ve sab\u0131rla b\u00fcy\u00fcmekte olan devrime selam olsun.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>39\u2019da d\u00fc\u015ft\u00fc Madrid,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ac\u0131 tatl\u0131 neler gelip ge\u00e7ti o g\u00fcn bu g\u00fcnd\u00fcr ba\u015f\u0131ndan insano\u011flunun.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130spanya 39\u2019da d\u00fc\u015ft\u00fc,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00d6fkeli s\u0131cak sesi geliyor Asturya madenlerinden 62\u2019de,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bilbao\u2019da ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 alt edilemeyen umudumuzun.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130spanya gen\u00e7li\u011fimizdi, \u0130spanya gen\u00e7li\u011fimizdir,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0130spanya al\u0131n yaz\u0131m\u0131zdad\u0131r hepimizin.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\">Naz\u0131m Hikmet Ran<\/p>\n\n\n\n<p><strong>73 y\u0131l sonra \u0130spanyol Devrimi&#8217;ni hat\u0131rlamak<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>70 y\u0131ldan fazla s\u00fcredir ya\u015fanmakta olan devrimler ve kar\u015f\u0131 devimlerin kesin bir \u015fekilde kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, uluslararas\u0131 bir devrimci \u00f6nderli\u011fin yoklu\u011funda ve b\u00fcrokrasinin \u00f6nderli\u011finde d\u00fcnya sosyalist devrimi yolunda proletaryan\u0131n elde etti\u011fi en b\u00fcy\u00fck zaferler ve ilerlemeler dahi, tam tersi sonu\u00e7lara d\u00f6n\u00fc\u015fmekte\u2026 Bu y\u0131l 73. Ya\u015f\u0131na giren \u0130spanyol devrimi ve proletaryan\u0131n kahramanca deneyimleri bu ger\u00e7ekli\u011fin hala en a\u00e7\u0131k ve ac\u0131 g\u00f6stergelerinden biri.<\/p>\n\n\n\n<p>19. y\u00fczy\u0131l boyunca deniz \u00f6tesi s\u00f6m\u00fcrgelerini kaybeden \u0130spanya, etkisi bir y\u00fcz y\u0131la yay\u0131lan ve liberal burjuvazi ile muhafazak\u00e2r sekt\u00f6rler aras\u0131ndaki kontrol sava\u015flar\u0131na sahne oldu. Giderek zay\u0131flayan monar\u015fi, devasa etkisiyle kilise, ge\u00e7 kapitalizmin \u00e7\u00f6z\u00fcmlemekte yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 toprak ve ulusal sorunlar, giderek radikalle\u015fen i\u015f\u00e7i hareketi yeni y\u00fcz y\u0131la \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz miraslar olarak kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130spanyol toplumunun g\u00fcndemini belirlemekte olan temel fakt\u00f6rler, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n talepleri, toprak sorunu ve kilisenin egemenli\u011fi ile Katalunya Bask \u00fclkesindeki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 taleplere \u00f6nderlik eden ulusal hareketlerdi. Bu sorunlar \u00f6zellikle 1931 ve 34 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda daha da yak\u0131c\u0131 bir hale geldi.<\/p>\n\n\n\n<p>12 Nisan 1931\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve cumhuriyet yanl\u0131s\u0131 partilerin a\u00e7\u0131k zaferiyle sonu\u00e7lanan belediye se\u00e7imlerinin ard\u0131ndan Cumhuriyet ilan edildi ve kral yurtd\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan b\u00f6yle gen\u00e7 cumhuriyet son derece k\u0131r\u0131lgan bir zeminde hareket edecekti. Bir yandan g\u00fc\u00e7lerini yeniden toparlamaya ba\u015flayan monar\u015fistler, falanjistler, toprak sahipleri ve kilise ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131 kararl\u0131l\u0131kla savunmakta, di\u011fer yanda ise zay\u0131f \u0130spanyol burjuvazisi bu g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 \u00fclke i\u00e7indeki ba\u015fl\u0131ca d\u00fc\u015fman\u0131ndan yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan destek sa\u011flama aray\u0131\u015f\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A las barricadas (Barikatlara)!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>16-17 Temmuz 1936 gecesi \u0130spanyol Fas\u2019\u0131ndaki birlikler General Franco \u00f6nderli\u011finde Halk cephesi h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 isyan ba\u015flatt\u0131lar. H\u00fck\u00fcmet ayaklanmadan haberdar olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, bir g\u00fcn boyunca sessiz kald\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler h\u00fck\u00fcmeti beklemeksizin 19 Temmuz\u2019da Madrid ve Barcelona\u2019daki k\u0131\u015flalar\u0131 ku\u015fat\u0131p ele ge\u00e7irdiler. \u0130\u015f\u00e7iler askeri ayaklanmaya kar\u015f\u0131 ayaklanmayla cevap verip bir\u00e7ok merkezde kendi imk\u00e2nlar\u0131yla silahland\u0131lar. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 silahland\u0131rmak istemeyen h\u00fck\u00fcmet 19 Temmuz\u2019da istifa etmek zorunda kald\u0131. \u0130\u015fba\u015f\u0131na ge\u00e7en yeni h\u00fck\u00fcmet ise artan bas\u0131n\u00e7lar kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u015f\u00e7ileri silahland\u0131rmaya mecbur kald\u0131. Silahlanan i\u015f\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca kentlerde ve s\u00fcratle k\u0131ra yay\u0131lan bir bi\u00e7imde kontrol\u00fc ele ge\u00e7irmesiyle \u00fclkede fa\u015fist ayaklanmaya kar\u015f\u0131 direni\u015fin yan\u0131 s\u0131ra toplumsal bir devrimde paralel bir ritimle geni\u015flemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri milisler olu\u015fturdular ve devrimci mahkemeler, komiteler kurdular. Farkl\u0131 adlara sahip olsalar da s\u00f6z konusu komitelerin ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi, kurulduklar\u0131 b\u00f6lgede iktidar\u0131 do\u011frudan \u00fcstlenmeye giri\u015fmeleriydi. Sanayi kurulu\u015flar\u0131, bu komitelerce kamula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor, g\u00fcndelik hayat\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 temel alacak bi\u00e7imde d\u00fczenleniyor, fiyatlara denetim uygulan\u0131yor, k\u0131rda, b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerine ait araziler topraks\u0131z k\u00f6yl\u00fclere da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yor, e\u011fitim ve sosyal g\u00fcvenlik tedbirleri uygulan\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ikili iktidar odaklar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc ayn\u0131 zamanda sahip olduklar\u0131 i\u015f\u00e7i milislerine dayanmaktayd\u0131. Devrimin ilk y\u0131l\u0131 i\u00e7inde t\u00fcm i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin toplam milis say\u0131s\u0131n\u0131n 100 bin civar\u0131ndayd\u0131. Bunlar\u0131n 50 bini CNT\u2019ye, 30 bini UGT\u2019ye, 10 bini PCE\u2019ye ve 5 bini POUM\u2019a ba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sendikalar ve i\u015f\u00e7i komiteleri, toplumsal mutfaklar, \u00e7ama\u015f\u0131rhaneler kurdu. \u00c7ocuk bak\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00f6nlemler al\u0131nd\u0131. Devrimle birlikte \u00f6zellikle kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam\u0131 b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlere u\u011frad\u0131, kad\u0131nlar fabrika komitelerine, milislerine kat\u0131ld\u0131lar. Yerel komitelere \u00f6nderlik ettiler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015f\u00e7iler, kendili\u011finden ve hemen hemen bir gecede, fabrikalara ve di\u011fer i\u015fyerlerine el koydular; toprak kolektifle\u015ftirildi, kilise -i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ezeli d\u00fc\u015fman\u0131 ve do\u011frudan fa\u015fist ayaklanman\u0131n yanda\u015f\u0131yd\u0131- da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131 ve m\u00fclklerine el konuldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015fa kat\u0131lan milyonlar i\u00e7in m\u00fccadele sadece fa\u015fizme kar\u015f\u0131 de\u011fil ayn\u0131 zamanda daha adil ve e\u015fit bir toplum ve sosyalist devrimin ilerletilmesi i\u00e7indi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Devrim ve kar\u015f\u0131devrim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1936 yaz\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen askeri kalk\u0131\u015fman\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kitlesel direni\u015fiyle yan\u0131tlanmas\u0131 ve burjuva Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetinin geli\u015fmelerin h\u0131z\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki aczi, \u0130spanya\u2019y\u0131 ger\u00e7ek bir toplumsal devrime ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Geli\u015fmeler, \u0130\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin t\u00fcm g\u00fcndelik hayat\u0131 emek temelinde yeniden kurgulad\u0131klar\u0131 bir toplumsal yap\u0131yla bir i\u015f\u00e7i devletine mi ge\u00e7ilece\u011fi yoksa bu devrimin durdurularak eski rejimin kurumlar\u0131n\u0131n takviye edilmesi ve eski devletin Halk Cephesi eliyle yeniden mi g\u00fc\u00e7lendirilece\u011fi sorunsal\u0131nda d\u00fc\u011f\u00fcmlenmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada devrimin kaderini bu temelde belirleyen iki geli\u015fmenin alt\u0131 \u00e7izilmelidir. \u0130lk olarak tart\u0131\u015fmas\u0131z bi\u00e7imde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en etkin kesimlerini kendi saflar\u0131nda toplam\u0131\u015f olan Anarko Sendikalist CNT\u2019nin yerelci ve her t\u00fcrl\u00fc otorite y\u00f6ntemini reddeden apolitik e\u011filiminin geli\u015fmelerin seyrinde b\u00fcy\u00fck etkisi olur.<\/p>\n\n\n\n<p>CNT \u00f6nderli\u011fi, askeri ayaklanman\u0131n bast\u0131r\u0131larak, Barcelona\u2019n\u0131n i\u015f\u00e7ilerin denetimine ge\u00e7ti\u011fi g\u00fcnlerde y\u00f6netimi kendilerine devreden Katalan ba\u015fkan Lluis Companys\u2019\u0131n \u00f6nerisini kapitalist devlete ve iktidara oldu\u011fu kadar, devrimci bir iktidara da kar\u015f\u0131 olduklar\u0131 gerek\u00e7esiyle reddetti ve burjuvazinin eski d\u00fczenini s\u00fcrd\u00fcrmesine olanak verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Tro\u00e7ki o g\u00fcnlerde bu geli\u015fmeye y\u00f6nelik olarak \u201c\u0130ktidar\u0131 almay\u0131 reddetmek g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak iktidar\u0131 eski sahiplerine, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclere b\u0131rakmakt\u0131r. Her devrimin amac\u0131 kendi program\u0131n\u0131 uygulamas\u0131 i\u00e7in yeni bir s\u0131n\u0131f\u0131 iktidara getirmektir. Bir sava\u015f ilan edip zaferi reddetmek imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 iktidar\u0131 almaya haz\u0131rlanmadan ayakland\u0131rmak olamaz\u201d diye yazacakt\u0131. \u00d6te yandan ayn\u0131 Anar\u015fist \u00f6nderlik bir s\u00fcre sonra d\u00fczeni yeniden tesis eden burjuva Halk Cephesine d\u00f6rt bakan d\u00fczeyinde kat\u0131lacakt\u0131. CNT kendilerine kucak a\u00e7an i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>Devrimin bir kar\u015f\u0131 devrime d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 haz\u0131rlayan bir di\u011fer belirleyici fakt\u00f6r, ku\u015fkusuz \u0130spanyol Kom\u00fcnist Partisi PCE\u2019nin tutumuydu. \u00dclkenin tarihsel ko\u015fullar\u0131n\u0131n bir sosyalist devrime olanak tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmakta olan PCE \u00f6nderli\u011fine g\u00f6re temel g\u00f6rev, \u00f6ncelikle \u201cDemokratik Burjuvaziyle\u201d fa\u015fizme kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131. Franco\u2019nun, Hitler\u2019in Almanyas\u0131 ve Mussolini\u2019nin \u0130talyas\u0131\u2019ndan askeri destek almas\u0131ndan sonra devrimin ilk g\u00fcnlerinde k\u00fc\u00e7\u00fck bir hizip olan \u0130spanyol Kom\u00fcnist Partisi, Stalin Rusyas\u0131n\u0131n k\u0131r\u0131lgan cumhuriyet h\u00fck\u00fcmetine bir kalkan olmak \u00fczere askeri g\u00f6revliler ve siyasi dan\u0131\u015fmanlar ve bir miktar askeri yard\u0131mda bulunmas\u0131 ile ba\u015fl\u0131ca g\u00fc\u00e7lerden biri haline geldi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015flang\u0131\u00e7ta emperyalist devletlerin \u201ctarafs\u0131zl\u0131k\u201d politikas\u0131na sa\u011fd\u0131k kalan Stalin, bir s\u00fcre sonra Anarko Sendikalistlerin ve Tro\u00e7kistlerin etkin oldu\u011fu \u00fclkenin kontrolden \u00e7\u0131kabilece\u011fi endi\u015fesiyle PCE arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetine destek sunmaya ba\u015flad\u0131. Bu destek ko\u015fulsuz olmayacakt\u0131. Halk Cephesi \u00f6ncelikle ispanyol i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci \u00f6nc\u00fclerini tesirsiz hale getirip imha edecek, burjuvaziyi ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvaziyi tehdit eden politikalara son verilecekti. K\u0131saca Moskova b\u00fcrokrasisi \u0130spanya\u2019da bir sosyalist devrim g\u00f6rmek istemiyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>May\u0131s 1937\u2019de Barcelona\u2019da PCE destekli HC g\u00fc\u00e7lerince ger\u00e7ekle\u015ftirilen kar\u015f\u0131 devrimle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n t\u00fcm devrimci kazan\u0131mlar\u0131 da Burjuvazi taraf\u0131ndan geri al\u0131nacakt\u0131. \u0130spanyol i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fcleri art\u0131k ne u\u011fruna sava\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 sorgulamaktayd\u0131lar. Ekonomik ve politik a\u00e7\u0131dan \u0130spanyol burjuva cumhuriyeti ile Monar\u015fist ve falanjist g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan \u00f6nerilen rejim aras\u0131ndaki \u00e7izgi giderek incelmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Darbeciler sava\u015f\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren h\u0131zla ilerlediler. Cumhuriyet h\u00fck\u00fcmeti askeri operasyonlar\u0131nda, Madrid savunmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7o\u011funlukla ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. \u0130spanyol i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve yoksul k\u00f6yl\u00fcleri hemen her cephede kahramanca sava\u015ft\u0131lar ama 1937 bahar\u0131nda Barcelona i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n silahs\u0131zland\u0131r\u0131l\u0131p devrimin ezilmesiyle Cumhuriyet\u2019in sava\u015f g\u00fcc\u00fc de t\u00fckendi. \u0130spanyol Devrimi darbeye kar\u015f\u0131 tek \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc olan kitle hareketini de kaybetti\u011fi i\u00e7in yenilmi\u015fti. A\u011fustos 1938\u2019de Cumhuriyet\u2019in birlikleri kesin olarak geri \u00e7ekilmeye ba\u015flad\u0131lar. 28 Mart 1939\u2019da darbeciler direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015fmadan Madrid ve Valencia\u2019ya girdiler. \u0130spanya\u2019da tarihin en uzun fa\u015fist diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kurulmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ek 1:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>May\u0131s 1937 Barcelona kar\u015f\u0131devrimin zaferi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Stalinist PCE\u2019nin etkinli\u011finin Sovyet yard\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak artmas\u0131yla birlikte, h\u00fck\u00fcmet \u00fczerindeki etkisi de artt\u0131. \u015eimdi t\u00fcm enerji i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7inde Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 \u00fclke \u00e7ap\u0131nda geli\u015fmekte olan muhalefetin ezilmesine yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1937 bahar\u0131nda, Devrimin varolu\u015f gerek\u00e7elerini tasfiye etmekte olan HC h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fcyen muhalefet CNT ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerine dalga dalga yay\u0131ld\u0131. Barcelona\u2019da Milislerin d\u00fczenli burjuva ordusuna d\u00e2hil edilmesi giri\u015fimlerine kar\u015f\u0131 \u201cDurruti Dostlar\u0131\u201d ad\u0131nda bir \u00f6rg\u00fctlenme olu\u015fmu\u015f, grubun etkinli\u011fi, ihanet\u00e7i olarak nitelendirilen CNT\u2019yi sarsmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Stalinistler, \u00f6nce POUM\u2019a -Birle\u015fik Marksist \u0130\u015f\u00e7i Partisi- sald\u0131rmaya karar verdiler. POUM, yaln\u0131zca Stalinist b\u00fcrokrasiye muhalefet geli\u015ftirmekle kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda baz\u0131 Tro\u00e7kist politikalar\u0131 savunuyordu. CNT, ba\u015flang\u0131\u00e7ta Stalinistlerin HC h\u00fck\u00fcmeti deste\u011fiyle POUM\u2019u tasfiye politikas\u0131na Kom\u00fcnistlerin it dala\u015f\u0131 g\u00f6z\u00fcyle bakarak kay\u0131ts\u0131z kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Nihayet Devrimin politik kaderini belirleyen \u00e7at\u0131\u015fma 3 May\u0131s 1937 tarihinde Barcelona\u2019da patlak verdi. HC h\u00fck\u00fcmetine ba\u011fl\u0131 polis g\u00fc\u00e7leri PCE militanlar\u0131n\u0131n da deste\u011fi ile o d\u00f6neme dek devrimci i\u015f\u00e7ilerin kontrol\u00fc alt\u0131ndaki Telefon santralini ele ge\u00e7irmek \u00fczere harekete ge\u00e7tiler. Bu fa\u015fizm taraf\u0131ndan ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f \u0130spanyol i\u015f\u00e7i devrimine a\u00e7\u0131k\u00e7a bir meydan okumayd\u0131. Barcelona i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 bu geli\u015fmeleri savunma komiteleri ve barikatlar kurarak yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>CNT\u2019nin POUM ve Durutti dostlar\u0131 gibi i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerini HC ku\u015fatmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda yaln\u0131z b\u0131rakmas\u0131 m\u00fccadelenin y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirecekti. 5 g\u00fcn i\u00e7inde kentte 500 ki\u015fi \u00f6lm\u00fc\u015f, 1000 ki\u015fi yaralanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>CNT sava\u015f halindeki her iki sekt\u00f6r aras\u0131nda arabulucuk rol\u00fc oynad\u0131 ve durum normale d\u00f6nd\u00fc. Stalinizm destekli HC h\u00fck\u00fcmetinin kentte kontrol\u00fc yeniden ele ge\u00e7irmesiyle Devrimci i\u015f\u00e7iler a\u00e7\u0131s\u0131ndan tam anlam\u0131yla bir s\u00fcrek av\u0131 ba\u015flayacakt\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i devrimi \u00f6nce sava\u015f sonra devrim naralar\u0131 e\u015fli\u011finde bo\u011fulmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ek 2:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bizimkiler\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1917\u2019ye dek Anarko sendikalist CNT saflar\u0131nda m\u00fccadele veren Joaquin Maurin ve Andreu Nin Sovyet devrimini co\u015fkuyla desteklediler ve 3. Enternasyonal\u2019in kurulu\u015funa kat\u0131ld\u0131lar. SSCB\u2019de Lenin\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan ba\u015f g\u00f6steren politik yozla\u015fma her iki Katalan \u00f6nderi Tro\u00e7kinin pozisyonlar\u0131na yakla\u015ft\u0131rcakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 gelebilir ama 3. Enternasyonal\u2019in kurulu\u015funu takip eden d\u00f6nemde \u0130spanyol i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7inde olanca g\u00fcc\u00fcyle etkin olan Anarko sendikalizme kar\u015f\u0131 zay\u0131f \u0130spanyol Kom\u00fcnist hareketinin kurucular\u0131 onlar olacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Stalinist blo\u011fun hem SSCB hem de enternasyonal d\u00fczeyinde elde etti\u011fi zaferin ard\u0131ndan Sol Muhalefet \u00e7izgisini sahiplenen Nin\u2019in \u00f6nderli\u011findeki kadrolar, PCE\u2019den tasfiye edildiler. Bu a\u015famadan sonra \u0130spanyol sol muhalefetini \u00f6rg\u00fctlemeye giri\u015fen Andreu Nin, Tro\u00e7ki\u2019nin CNT ve Sosyalist partinin i\u015f\u00e7i taban\u0131na y\u00f6nelinmesi do\u011frultusundaki \u00f6nerilerini reddederek giderek merkezci bir parti kimli\u011fi kazanan Maurin\u2019in \u0130\u015f\u00e7i k\u00f6yl\u00fc blo\u011fu (BOC) ile birle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc enternasyonalin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 devrimcili\u011fi temelinde in\u015fas\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 eden bu tutum \u0130spanyol sol muhalefetini b\u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc. POUM Birle\u015fik Marksist \u0130\u015f\u00e7i Partisi bu merkezci birle\u015fmeden do\u011fdu. Parti 29 Eyl\u00fcl 1935 tarihinde Tarrasa\u2019da gizlilik \u015fartlar\u0131nda kuruldu\u011funda yakla\u015f\u0131k 10 bin militana sahipti ve temel olarak Katalan Proletaryas\u0131 aras\u0131nda etkindi. Her ne kadar Stalinist propagandan\u0131n etkisiyle POUM \u0130spanyada Tro\u00e7kizmin temsilcisi olarak tan\u0131nsa da ger\u00e7ekte \u0130spanyol Sol Muhalefeti POUM\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u00f6rg\u00fctlendi ve s\u00fcratle geli\u015fti. \u00d6rg\u00fct\u00fcn kendine ait h\u00fccreleri ve \u00e7e\u015fitli yay\u0131n organlar\u0131 vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u00fcphesiz, anti stalinist tutumu, \u0130spanyol devrimine y\u00f6nelik asgari devrimci marksist politikas\u0131 ve enternasyonalist \u00e7izgisi nedeniyle SM militanlar\u0131 sava\u015f\u0131n sonuna dek, POUM saflar\u0131nda \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131. Tro\u00e7ki uzun bir s\u00fcre POUM\u2019un izledi\u011fi merkezci politikay\u0131 ele\u015ftirerek d\u00fczeltilmesi do\u011frultusunda m\u00fcdahalelerde bulundu, fakat ulusal bas\u0131n\u00e7lara fazlas\u0131yla a\u00e7\u0131k POUM\u2019un CNT ile birlikte kar\u015f\u0131 devrimci Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetine kat\u0131lmas\u0131 iplerin t\u00fcm\u00fcyle at\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. May\u0131s 1937 Barcelona olaylar\u0131 s\u0131ras\u0131nda parti fa\u015fistlerle i\u015fbirli\u011fi yapmak(!) su\u00e7lamas\u0131yla yasad\u0131\u015f\u0131 ilan edildi. T\u00fcm \u00f6nderleri tutuklanarak i\u015fkenceden ge\u00e7irildi. Operasyon Bizzat moskovadan y\u00f6netilmekte ve devrimin ilerletilmesini savunan ba\u015fta Tro\u00e7kistler olmak \u00fczere t\u00fcm unsurlar\u0131n tasfiyesini \u00f6ng\u00f6rmekteydi. Andreu Nin, bizzat SSCB gizli polisi GPU taraf\u0131ndan Madrid\u2019e ka\u00e7\u0131r\u0131larak i\u015fkenceyle katledildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ger\u00e7ek Tro\u00e7kistlere gelince, 1934 Asturya i\u015f\u00e7i ayaklanmas\u0131ndan itibaren geli\u015fme g\u00f6steren \u0130spanyol Sol muhalefeti Nin gibi \u00f6nemli bir \u00f6nderi merkezci politikalara kaybetmesine kar\u015f\u0131n Tro\u00e7ki\u2019nin ve D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in hayati politik m\u00fcdahaleleri sayesinde devrimci bir \u00e7izgi geli\u015ftirmeyi ba\u015fard\u0131. \u0130\u00e7 sava\u015f patlak verdi\u011finde do\u011frudan D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal taraf\u0131ndan g\u00f6nderilmi\u015f 300\u2019den fazla uluslararas\u0131 kadro POUM milisleri saflar\u0131nda Huesca, Aragon ve Madrid cephelerinde kahramanca sava\u015ft\u0131. Benjamin Peret, Juan Brea, Mary Low, Felix Morrow, Robert de Fauconnet, Nicola di Bartolomeo ( Fosco) Kurt ve Katia Landau ve en \u00f6nemlisi zorlu gizlilik \u015fartlar\u0131nda bile ger\u00e7ek bir \u00f6rg\u00fctlenme dehas\u0131 olan ve yenilgi g\u00fcnlerinde hareketin s\u00fcreklili\u011fini can\u0131 pahas\u0131na garanti alt\u0131na alan M. Casanova (Mieczyslaw Bortenstein) bu yolda\u015flar\u0131n aras\u0131nda an\u0131labilir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal g\u00fc\u00e7leri Franco diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc boyunca gizlilik ko\u015fullar\u0131nda m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctt\u00fc ama bir politik g\u00fc\u00e7 olarak yeniden a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmalar\u0131 60\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonunda y\u00fckselen fa\u015fizm kar\u015f\u0131t\u0131 i\u015f\u00e7i ve gen\u00e7lik eylemleriyle m\u00fcmk\u00fcn olabildi. POUM ise geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda yalpalamalara yol a\u00e7an merkezci politikalar\u0131n\u0131n sonunda siyaset sahnesinden \u00e7oktan silinip gitmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ek 3: \u015eiir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Karanl\u0131kta Kar Ya\u011f\u0131yor<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ne maveradan ses duymak,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ne sat\u0131rlar\u0131n nescine koymak o \u201canla\u015f\u0131lmayan \u015feyi\u201d,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ne bir kuyumcu merak\u0131yla i\u015flemek kafiyeyi,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ne g\u00fczel laf, ne derin kelam\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00c7ok \u015f\u00fck\u00fcr<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>hepsinin<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>hepsinin \u00fcst\u00fcndeyim bu ak\u015fam.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bu ak\u015fam<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>bir sokak \u015fark\u0131c\u0131s\u0131y\u0131m h\u00fcnersiz bir sesim var;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>sana,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>senin i\u015fitemeyece\u011fin bir \u015fark\u0131y\u0131 s\u00f6yleyen bir ses.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Karanl\u0131kta kar ya\u011f\u0131yor,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>sen Madrid kap\u0131s\u0131ndas\u0131n.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kar\u015f\u0131nda en g\u00fczel \u015feylerimizi<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00fcmidi, hasreti, h\u00fcrriyeti<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ve \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6ld\u00fcren bir ordu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kar ya\u011f\u0131yor.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ve belki bu ak\u015fam<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0131slak ayaklar\u0131n \u00fc\u015f\u00fcyordur.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kar ya\u011f\u0131yor,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ve ben \u015fimdi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken seni<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u015furana bir kur\u015fun saplanabilir<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ve art\u0131k bir daha<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ne kar, ne r\u00fczgar, ne gece\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kar ya\u011f\u0131yor<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ve sen b\u00f6yle \u201cNo pasaran\u201d deyip<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Madrid kap\u0131s\u0131na dikilmeden \u00f6nce<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>herhalde vard\u0131n.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kimdin, nerden geldin, ne yapard\u0131n?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ne bileyim,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>mesela;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Avusturya k\u00f6m\u00fcr ocaklar\u0131ndan gelmi\u015f olabilirsin.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Belki aln\u0131nda kanl\u0131 bir sarg\u0131 vard\u0131r ki<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>kuzeyde ald\u0131\u011f\u0131n yaray\u0131 saklamaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ve belki varo\u015flarda son kur\u015funu atan sendin<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cYunkers\u201d motorlar\u0131 yakarken Bilbao\u2019yu.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Veyahut herhangi bir<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Konte Fernando Valaskerosi de Kortoba\u2019n\u0131n \u00e7iftli\u011finde<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u0131rgatl\u0131k etmi\u015findir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Belki \u201cPlasa del Sol\u201d da k\u00fc\u00e7\u00fck bir d\u00fckkan\u0131n vard\u0131,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>renkli \u0130spanyol yemi\u015fleri satard\u0131n.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Belki hi\u00e7bir h\u00fcnerin yoktu, belki gayet g\u00fczeldi sesin.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Belki felsefe talebesi, belki hukuk fak\u00fcltesindensin<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ve par\u00e7aland\u0131 \u00fcniversite mahallesinde<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>bir \u0130talyan tank\u0131n\u0131n tekerlekleri alt\u0131nda kitaplar\u0131n.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Belki dinsizsin,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>belki boynunda bir sicim, bir k\u00fc\u00e7\u00fck hac.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kimsin, ad\u0131n ne, tevell\u00fcd\u00fcn ka\u00e7?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Y\u00fcz\u00fcn\u00fc hi\u00e7 g\u00f6rmedim ve g\u00f6rmeyece\u011fim.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Bilmiyorum<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>belki y\u00fcz\u00fcn hat\u0131rlat\u0131r<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Sibirya\u2019da Kol\u00e7ak\u2019\u0131 yenenleri<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>belki y\u00fcz\u00fcn\u00fcn bir taraf\u0131 biraz<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>bizim Dumlup\u0131nar\u2019da yatana benziyordur<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ve belki bir par\u00e7a hat\u0131rlat\u0131yorsun Robespiyer\u2019i.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Y\u00fcz\u00fcn\u00fc hi\u00e7 g\u00f6rmedim ve g\u00f6rmeyece\u011fim,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ad\u0131m\u0131 duymad\u0131n ve hi\u00e7 duymayacaks\u0131n.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Aram\u0131zda denizler, da\u011flar,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>benim kahrolas\u0131 aczim<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ve \u201cAdemi M\u00fcdahale Komitesi\u201d var.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ben ne senin yan\u0131na gelebilir,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ne sana bir kasa kur\u015fun,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>bir sand\u0131k taze yumurta,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>bir \u00e7ift y\u00fcn \u00e7orap g\u00f6nderebilirim.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Halbuki biliyorum,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>bu so\u011fuk karl\u0131 havalarda<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>iki \u00e7\u0131plak \u00e7ocuk gibi \u00fc\u015f\u00fcmektedir<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Madrid kap\u0131s\u0131n\u0131 bekleyen \u0131slak ayaklar\u0131n.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Biliyorum,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ne kadar b\u00fcy\u00fck, ne kadar g\u00fczel \u015fey varsa,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>insano\u011fullar\u0131 daha ne kadar b\u00fcy\u00fck<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>ne kadar g\u00fczel \u015fey yaratacaklarsa,<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>yani o korkun\u00e7 hasreti, da\u00fcss\u0131las\u0131 i\u00e7imin<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>g\u00fczel g\u00f6zlerindedir<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Madrid kap\u0131s\u0131ndaki n\u00f6bet\u00e7imin.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ve ben ne yar\u0131n, ne d\u00fcn, ne bu ak\u015fam<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>onu sevmekten ba\u015fka bir \u015fey yapamam.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Naz\u0131m Hikmet Ran (25 Aral\u0131k 1937)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ek 4:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130spanyol devriminin tarihsel geli\u015fimine y\u00f6nelik T\u00fcrk\u00e7edeki yay\u0131nlar\u0131n say\u0131s\u0131 son y\u0131llarda hayli artt\u0131. Biz de konuya ili\u015fkin bir dizi kayna\u011f\u0131 okurlar\u0131m\u0131zla payla\u015fmak istedik.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130spanyol Devrimi, Lev Tro\u00e7ki, (\u00c7ev. Emrah Din\u00e7-Umut Konu\u015f), Yaz\u0131n Y. 2000; \u0130spanya\u2019n\u0131n Kan\u0131, Ronald Fraser (\u00c7ev. Yavuz Alogan), Belge Y, 1995; Halk Silahlan\u0131nca-Durruti ve \u0130spanya Anar\u015fist Devrimi, Abel Paz (\u00c7ev. G\u00fcn Zileli), Kaos Y, 1996; Anar\u015finin K\u0131sa Yaz\u0131- Buenavenuto Durruti\u2019nin K\u0131sa Ya\u015fam \u00d6yk\u00fcs\u00fc, Hans Magnus Erzenberger, (\u00c7ev. Mehmet A\u015f\u00e7\u0131), Ayr\u0131nt\u0131 Y. 1995; \u0130spanyol Kan\u0131, Michel del Castillo (roman, \u00c7ev. Aykut Derman), Can Y., 1997; Bask \u00dclkesi ve Katalonya\u2013\u0130spanya \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131, Manuel Romero (\u00c7ev. Masis K\u00fcrk\u00e7\u00fcgil), Yaz\u0131n Y. 1996.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1 Temmuz 2009<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n belle\u011fine nak\u015folunmu\u015f baz\u0131 anlar vard\u0131r ki, kulaktan kula\u011fa, ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa yay\u0131l\u0131r. Hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan silinip, unutturulamaz. \u0130nsano\u011flunun kurtulu\u015f \u00fcmidi, ezilenlerin y\u00fcz y\u0131llard\u0131r sindirilmi\u015f enerjisi, \u00f6zveri ve cesaret i\u015fte o anlarla \u00f6zde\u015fle\u015fir. S\u0131n\u0131f\u0131n belle\u011finde durmaks\u0131z\u0131n yans\u0131yan parlak bir aynaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr o anlar. 1936 Temmuzu\u2019nda patlak veren \u0130spanyol \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 ve sosyal devrim deneyimi i\u015fte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":56,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[705],"tags":[95,92,94,91,93,47],"class_list":["post-55","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarih","tag-dersleri","tag-devrimi","tag-gelisimi","tag-ispanyol","tag-tarihsel","tag-ve"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions\/57"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}