{"id":502,"date":"2019-02-02T11:52:30","date_gmt":"2019-02-02T08:52:30","guid":{"rendered":"http:\/\/94.237.85.66\/?p=502"},"modified":"2019-02-16T02:31:54","modified_gmt":"2019-02-15T23:31:54","slug":"emperyalizm-ve-kurt-devrimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2019\/02\/02\/emperyalizm-ve-kurt-devrimi\/","title":{"rendered":"Emperyalizm ve K\u00fcrt Devrimi"},"content":{"rendered":"\n

K\u00fcrdistan\u2019da ulusal ve toplumsal devrim olduk\u00e7a a\u011f\u0131r ad\u0131mlarla, ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 bir yol izleyerek ve son derece karma\u015f\u0131k ve bile\u015fik bir s\u00fcre\u00e7 halinde geli\u015fmeye devam ediyor. K\u00fcrt ulusunun olu\u015fum, kendini tan\u0131mlama ve di\u011fer ulusal ve etnik topluluklarca tan\u0131nma evrimi geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir hat izlerken, K\u00fcrdistan halk topluluklar\u0131n\u0131n \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve hak iddia etti\u011fi topraklar\u0131n idari s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u2013t\u00fcm tart\u0131\u015fmal\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 \u00f6\u011feleriyle birlikte- \u015fekillenmeye, daha da \u00f6nemlisi \u2013bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle- kom\u015fular\u0131nca isteksizce de olsa de facto<\/em> kabul edilmeye ba\u015fl\u0131yor. Ayn\u0131 \u015fekilde K\u00fcrt toplumu, i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 ve \u00fczerinde i\u015fleyen ekonomik ve siyasi etmenlerin etkisiyle yeni s\u0131n\u0131fsal katmanla\u015fma ve hatta demografik bi\u00e7imlenme a\u015famalar\u0131ndan ge\u00e7iyor. Bu denli par\u00e7alanm\u0131\u015f, ezilmi\u015f, yok ve\/veya asimile edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir halk\u0131n par\u00e7a par\u00e7a, ulusla\u015fma ve devletle\u015fme sahnesine \u00e7\u0131kmas\u0131 s\u00fcrecinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131, Marksist tahlil ve politik tespit y\u00f6ntemi ve ara\u00e7lar\u0131n\u0131n etkili bir bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 duydu\u011fu kadar, onlar\u0131n zenginle\u015ftirilmesi bak\u0131m\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck imk\u00e2nlar sunuyor. <\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrt devrimi yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir ortamda de\u011fil, \u00e7ok farkl\u0131 ulusal, s\u0131n\u0131fsal, ideolojik ve politik \u00e7\u0131karlar\u0131n birbiriyle kesi\u015fti\u011fi, birbiriyle \u00e7eli\u015fti\u011fi, hatta bu \u00e7eli\u015fkilerin \u00e7o\u011fu kez silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar ve sava\u015flar halinde \u015fekillendi\u011fi bir tarih ve co\u011frafya kesitinde geli\u015fiyor. S\u00fcrecin b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc yakalamaya \u00e7al\u0131\u015fmak ve politik akt\u00f6rlerin hangi kaygan ve de\u011fi\u015fken zeminlerde hareket etti\u011fini belirlemek durumunday\u0131z. Proletaryan\u0131n K\u00fcrt devriminin \u00f6nderli\u011fine y\u00fckselebilmesi ve onu Ortado\u011fu halklar\u0131n\u0131n toplumsal kurtulu\u015fu do\u011frultusunda y\u00f6nlendirebilmesi i\u00e7in gerekli olan program\u0131, taktikleri, sloganlar\u0131 ve politikalar\u0131 geli\u015ftirebilmesi ve hayata ge\u00e7irebilmesi i\u00e7in zorunlu bir ko\u015fuldur bu. Bunlar ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi\u011fi s\u00fcrece, devrimin kesintilere u\u011framas\u0131, yer yer ezilmesi, deforme olmas\u0131 ve hatta emperyalizmin ve burjuvazinin elinde kitlelere kar\u015f\u0131 bir kar\u015f\u0131devrime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz duruma gelebilir.<\/p>\n\n\n\n

Mesafe<\/em>\u2019nin bir \u00f6nceki (2010 Bahar, 4.) say\u0131s\u0131nda \u201cRejim ve K\u00fcrtler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019deki politik rejimin kriz ko\u015fullar\u0131n\u0131, bu ko\u015fullar\u0131n alt\u0131nda geli\u015fen farkl\u0131 burjuva se\u00e7enekleri ve K\u00fcrt kitlelerinin, onlar\u0131n politik \u00f6nderliklerinin hedeflerinin ve taleplerinin bu se\u00e7eneklerle hangi noktalarda kesi\u015fti\u011fini ya da \u00e7eli\u015fti\u011fini incelemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. Rejimin belirli kesimleri, bizzat bu rejimin bekas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n yok edilmesinin olanakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131k g\u00f6r\u00fclmesi gerekti\u011fini; kitlelerin ulusal ve toplumsal taleplerle sokaklara d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve da\u011flara \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir ortamda militarist imha politikalar\u0131yla yetinilemeyece\u011fi ve bunlar\u0131n, kitle seferberliklerinin ve politik \u00f6nderliklerin rejimin kurumsall\u0131\u011f\u0131 i\u00e7ine \u00e7ekilmesine y\u00f6nelik yeni bir stratejiyle desteklenmek zorunda oldu\u011funu ileri s\u00fcrmekteler. Demokratik gericilik olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu \u00e7izginin rejimin resmi politikas\u0131 haline gelmesi pek \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fckle kar\u015f\u0131la\u015fmakla birlikte, burjuvazinin \u00f6nemli kesimleri ve AKP h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fck de olsa uygulamaya konmakta oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131na da yans\u0131yan ve D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ahmet Davuto\u011flu taraf\u0131ndan \u201cstratejik derinlik\u201d olarak vaftiz edilen bu yeni y\u00f6nelime ili\u015fkin aray\u0131\u015flar, emperyalizmin \u2013esas olarak ABD emperyalizminin- yeni k\u00fcresel d\u00f6nem d\u00fcnya politikalar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fil. 1989\u2019da Berlin Duvar\u0131\u2019yla birlikte Stalinist imparatorlu\u011fun da\u011f\u0131lmas\u0131 emperyalizmi, d\u00fcnya silahl\u0131 kuvvetleri olan NATO ittifak\u0131na yeni bir y\u00f6n ve \u201cihtiya\u00e7\u201d yaratma \u00e7abas\u0131na itmi\u015f; gene ayn\u0131 80\u2019li y\u0131llarda \u00f6zellikle Latin Amerika\u2019daki ABD destekli askeri cuntalara kar\u015f\u0131 \u015fiddetlenen kitle seferberliklerinin sadece diktat\u00f6rl\u00fck rejimlerini y\u0131kmakla kalmay\u0131p o \u00fclkelerde bizzat burjuvazinin ve emperyalizmin toplumsal egemenli\u011fine y\u00f6nelik bir tehdit i\u00e7ermeye ba\u015flamas\u0131, emperyalizmin deste\u011fini militarist gruplardan \u00e7ekip kitle \u00f6nderliklerini burjuva demokrasisine kazanma ve kapitalist sisteme entegre etme politikalar\u0131na s\u0131\u00e7ramas\u0131na neden olmu\u015ftu. B\u00f6ylece NATO s\u00f6zde \u201cd\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 koruma\u201d ittifak\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken, Lula ve benzerleri ABD\u2019nin k\u0131talararas\u0131 \u201cdemokrasi ve bar\u0131\u015f el\u00e7ileri\u201d haline gelecekti. D\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde uygulamaya konan bu demokratik gericilik stratejisi, bar\u0131\u015f ad\u0131na S\u0131rbistan\u2019\u0131n, Irak\u2019\u0131n, Somali\u2019nin bombalanmas\u0131yla, Kolombiya planlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131yla, Haiti\u2019nin i\u015fgaliyle, vb. birlikte s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecekti.<\/p>\n\n\n\n

Yeni D\u00f6nem Stratejisi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde uygulanacak olan emperyalist strateji, 1992\u2019de d\u00f6nemin ABD Savunma Bakan\u0131 Dick Cheney\u2019in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda haz\u0131rlanan ve bas\u0131na s\u0131zan Savunma Planlama Y\u00f6nergesi\u2019nde dile getiriliyordu. Y\u00f6nergede, \u201cAmerika\u2019n\u0131n so\u011fuk sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemdeki politik ve askeri misyonu, Bat\u0131 Avrupa\u2019da, Asya\u2019da ya da eski Sovyetler Birli\u011fi topraklar\u0131nda rakip herhangi bir s\u00fcper g\u00fcc\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na izin vermemeye y\u00f6nelik olacakt\u0131r,\u201d deniliyor ve belgenin amac\u0131, \u201cAmerikan \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn herhangi bir ulus ya da uluslar grubu taraf\u0131ndan tehdit edilmesini \u00f6nleyecek yap\u0131c\u0131 tutum ve yeterli askeri g\u00fc\u00e7le desteklenerek, d\u00fcnyan\u0131n tek bir s\u00fcper g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmesi\u201d olarak tarif ediliyordu.(1)<\/strong> Bu yeni d\u00f6nemde, Irak ve Kuzey Kore\u2019ye y\u00f6nelik b\u00f6lgesel sava\u015flara girilebilece\u011fi; temel tehditlerin Rusya ve \u00c7in\u2019den gelebilece\u011fi ve Orta ve Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerine ili\u015fkin \u201csavunma taah\u00fctleri\u201dnin Suudi Arabistan, Kuveyt ve \u0130ran K\u00f6rfezi\u2019ndeki di\u011fer Arap devletlerine y\u00f6nelik taahh\u00fctler d\u00fczeyinde olmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n

Bu belge, bir anlamda, 1991 ba\u015f\u0131nda ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde Irak\u2019a y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olan 1. K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n stratejik d\u00fczeyde kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na geliyordu. Irak\u2019ta Saddam y\u00f6netimi 32. ve 36. paraleller aras\u0131na hapsedilmi\u015f, 36. paralelin kuzeyi K\u00fcrdistan Demokrat Partisi (KDP) ile K\u00fcrdistan Yurtseverler Birli\u011fi\u2019nin (KYB) denetimine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ve Barzani ile Talabani \u00f6nderlikleri emperyalizmin stratejisi i\u00e7ine \u00e7ekilmi\u015f, bir bak\u0131ma \u2013\u00f6zellikle Saddam\u2019\u0131n Halep\u00e7e katliam\u0131ndan sonra- bu stratejiye muhta\u00e7 hale getirilmi\u015fti. Ama yeni d\u00f6nemin ilk ger\u00e7ek sava\u015f\u0131 bu de\u011fildi ve as\u0131l harek\u00e2t Yugoslavya \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilecekti. 1990\u2019da ABD Ulusal \u0130stihbarat Tahminleri B\u00fcrosu, d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6deyebilmek i\u00e7in D\u00fcnya Bankas\u0131 ve Uluslararas\u0131 Para Fonu\u2019nun (IMF) programlar\u0131n\u0131 uygulamaya koyan Slobodan Milosevi\u00e7 h\u00fck\u00fcmetinin bu \u201creformlar\u0131n\u0131n\u201d (sosyal programlar\u0131n durdurulmas\u0131, ulusal paran\u0131n deval\u00fcasyonu, \u00fccretlerin dondurulmas\u0131 ve fiyat art\u0131\u015flar\u0131) \u00fclkedeki etnik ayr\u0131l\u0131klar\u0131 daha fazla k\u0131\u015fk\u0131rtaca\u011f\u0131 ve Cumhuriyet rejiminin da\u011f\u0131lmaya s\u00fcr\u00fcklenece\u011fi \u201ctahmininde\u201d bulunuyordu.(2)<\/strong> Asl\u0131nda ABD\u2019li, Alman ve Frans\u0131z sivil ve askeri \u201cdan\u0131\u015fmanlar\u201d \u00e7oktan Slovenya ve H\u0131rvatistan\u2019a yerle\u015fmi\u015flerdi; nitekim bu iki \u00fclke 1991\u2019de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan ederek uzun s\u00fcreli, kanl\u0131 ve soyk\u0131r\u0131mlarla dolu bir sava\u015f\u0131n ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 atacaklard\u0131. B\u00fct\u00fcn sava\u015f s\u00fcreci boyunca ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k pe\u015finde olan eski federasyonlar\u0131 silahland\u0131ran emperyalizm, bir yandan da birbiri ard\u0131na do\u011fan yeni devletlerin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca en gerici g\u00fc\u00e7lerce, hatta Kosova \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi mafya unsurlar\u0131nca denetlenmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 haz\u0131rlayacak; cephenin her iki yan\u0131na lojistik destek vererek etnik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n onulmaz ve kanl\u0131 ayr\u0131l\u0131klara d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin zeminini yaratacak; ve b\u00fct\u00fcn bu katliamlar i\u00e7inde NATO\u2019ya yeni bir varl\u0131k gerek\u00e7esi sa\u011flam\u0131\u015f olacakt\u0131. 1999\u2019da art\u0131k sadece S\u0131rbistan ve Karada\u011f\u2019dan olu\u015fan kal\u0131nt\u0131 devletin a\u011f\u0131r bi\u00e7imde bombalanmas\u0131yla sona eren sava\u015fla birlikte Balkanlar \u201cbalkanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f\u201d hale gelmi\u015f, par\u00e7a par\u00e7a emperyalizmin do\u011frudan denetimi alt\u0131na sokulmu\u015f ve kitlelerin ba\u015f\u0131na gerici ittifaklar \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

ABD emperyalizminin yeni d\u00f6nem stratejisi bu uygulamalarla birlikte \u201ckuramsal\u201d d\u00fczeyde de geli\u015fmeye devam etti. Bill Clinton devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ildi\u011finde (1993), bir \u00f6nceki George Bush y\u00f6netiminin muhafazak\u00e2r \u015fahinleri Yeni Amerikan Y\u00fczy\u0131l\u0131 \u0130\u00e7in Proje (PNAC) ad\u0131nda bir think-tank<\/em> kurmu\u015flard\u0131. Bu kurulu\u015f 2000 y\u0131l\u0131nda Amerikan Savunmas\u0131n\u0131n Yeniden \u0130n\u015fas\u0131<\/em> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 raporda, \u201cBirle\u015fik Devletler, ayn\u0131 anda birden \u00e7ok geni\u015f \u00f6l\u00e7ekli sava\u015fa girebilmeye ve kazanmaya yetecek sava\u015f g\u00fcc\u00fcne sahip olmal\u0131d\u0131r… Pentagon, Avrupa, Do\u011fu Asya ve K\u00f6rfez b\u00f6lgesindeki ABD \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak ve ayr\u0131 ayr\u0131 korumaya yeterli olacak g\u00fcc\u00fcn hesab\u0131n\u0131 yapmal\u0131d\u0131r,\u201d diyordu.(3)<\/strong> Raporun en ilgin\u00e7 yanlar\u0131ndan biri de, \u201cBirle\u015fik Devletler onlarca y\u0131ldan beri K\u00f6rfez b\u00f6lgesinin g\u00fcvenli\u011finde daha kal\u0131c\u0131 bir rol oynamay\u0131 arzulam\u0131\u015ft\u0131r. Irak\u2019taki hen\u00fcz \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmemi\u015f \u00e7at\u0131\u015fma acil bir gerek\u00e7e sunmakla birlikte, K\u00f6rfez b\u00f6lgesinde daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli bir kuvvetin bulundurulmas\u0131na duyulacak ihtiya\u00e7, Saddam H\u00fcseyin rejimi konusunu a\u015fmaktad\u0131r… Dahas\u0131, k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fiklikler yaratacak olsa bile, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm uzun s\u00fcrecektir ve katastrofik ya da kataliz\u00f6r i\u015flevi g\u00f6recek bir olaydan \u2013yeni bir Pearl Harbour gibi- yoksundur,\u201d(4) <\/strong>diyerek sanki 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131s\u0131na duyulan ihtiyac\u0131 dile getiriyor olmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Emperyalizmin Ortado\u011fu ve Orta Asya\u2019daki politikalar\u0131n\u0131 daha iyi anlayabilmek ve K\u00fcrdistan sorununun bu politikalar\u0131n neresinde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilmek i\u00e7in, Jimmy Carter d\u00f6neminde Ulusal G\u00fcvenlik Dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapan ve bug\u00fcn ABD Stratejik ve Uluslararas\u0131 Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi (CSIS) adl\u0131, politik a\u00e7\u0131dan son derece etkili vakf\u0131n y\u00f6neticilerinden olan Zbigniev Brzezinski\u2019nin 1997\u2019de yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 B\u00fcy\u00fck Satran\u00e7 Tahtas\u0131<\/em>(5)<\/em><\/strong> adl\u0131 kitab\u0131na ba\u015fvurmakta yarar var. Brzezinski bu kitab\u0131nda ABD\u2019nin d\u00fcnya stratejisini anlat\u0131rken, \u00f6zellikle Avrasya b\u00f6lgesinin emperyalizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6neme i\u015faret eder:<\/p>\n\n\n\n

Amerika i\u00e7in temel jeostratejik ganimet Avrasya\u2019d\u0131r. Yakla\u015f\u0131k be\u015f y\u00fcz y\u0131ldan beri d\u00fcnya olaylar\u0131, b\u00f6lgesel egemenlik elde edebilmek ve k\u00fcresel bir g\u00fc\u00e7 haline d\u00f6n\u00fc\u015febilmek i\u00e7in birbiriyle m\u00fccadele etmi\u015f Avrasya g\u00fc\u00e7leri ve halklar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmi\u015ftir… Amerika\u2019n\u0131n Avrasya\u2019y\u0131 nas\u0131l \u201c\u00e7ekip \u00e7evirece\u011fi\u201d belirleyici \u00f6neme sahiptir. Avrasya d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck k\u0131tas\u0131d\u0131r ve jeopolitik bir eksen olu\u015fturur. Avrasya\u2019ya h\u00e2kim olan herhangi bir g\u00fc\u00e7 d\u00fcnyan\u0131n en ileri ve ekonomik a\u00e7\u0131dan en \u00fcretken \u00fc\u00e7 b\u00f6lgesinden ikisini denetimi alt\u0131na alm\u0131\u015f olur. Haritaya bir g\u00f6z atmak bile, Avrasya\u2019n\u0131n denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n Afrika\u2019da egemenli\u011fin neredeyse otomatik olarak ele ge\u00e7irilmesi anlam\u0131na gelece\u011fini g\u00f6rmeye yeter.<\/em>(6)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

…Avrasya\u2019ya egemen olacak ve b\u00f6ylece Amerika\u2019ya meydan okuyabilecek herhangi bir Avrasya g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmamas\u0131 bir zorunluluktur. Bu nedenle bu kitab\u0131n amac\u0131, kapsaml\u0131 ve b\u00fct\u00fcnsel bir Avrasya jeostratejisi form\u00fcle etmektir\u2026<\/em>(7)<\/em><\/strong> Bunun i\u00e7in gerekli olan iki temel ad\u0131m vard\u0131r: birincisi, uluslararas\u0131 g\u00fc\u00e7 da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda olas\u0131 \u00f6nemli kaymalara yol a\u00e7ma g\u00fcc\u00fcne sahip, jeostratejik a\u00e7\u0131dan dinamik Avrasya \u00fclkelerinin belirlenmesi ve bunlar\u0131n ilgili politik elitlerinin temel d\u0131\u015f hedeflerini ve bu hedeflere ula\u015fma \u00e7abalar\u0131n\u0131n olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek; ikincisi, yukar\u0131da s\u00f6z\u00fc edilenleri dengelemek, i\u015fbirli\u011fine \u00e7ekmek ve\/veya denetlemek i\u00e7in \u00f6zel ABD politikalar\u0131n\u0131 belirlemek.<\/em>(8)<\/em><\/strong> <\/em><\/p>\n\n\n\n

Brzezinski\u2019nin jeostratejik b\u00f6lgeleri ve \u00fclkeleri belirleme \u00e7abas\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00fclkelerin aras\u0131nda ku\u015fkusuz, d\u00fcnyan\u0131n en verimli hidrokarb\u00fcr yataklar\u0131na sahip olan Irak ve \u0130ran da var. Bu \u00fclkeler konumlar\u0131 ve zenginlikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u201cd\u00fcnya g\u00fc\u00e7 dengelerinde de\u011fi\u015fimlere yol a\u00e7abilecek\u201d potansiyele sahipler; zira bu devletlerin Rusya veya \u00c7in ile giri\u015febilece\u011fi ittifaklar, Avrasya\u2019da ABD egemenli\u011fini tehdit edecek yeni bir d\u00fcnya g\u00fcc\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesine neden olabilir. Dolay\u0131s\u0131yla ABD\u2019nin politikas\u0131 bu \u00fclke y\u00f6netimlerinin ya i\u015fbirli\u011fine kazan\u0131larak denetlenmesi ya da i\u015fba\u015f\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik olmal\u0131. Irak\u2019\u0131n ba\u015f\u0131na gelenleri, \u0130ran\u2019\u0131n ise ba\u015f\u0131na gelebilecekleri biliyoruz; buna K\u00fcrdistan ba\u011flam\u0131nda geri d\u00f6nece\u011fiz, ama \u015fimdi Brzezinski\u2019yi biraz daha dinleyelim. Emperyalist strateji uzman\u0131 ve dan\u0131\u015fman\u0131 bu \u201cdevlet adam\u0131\u201d, her t\u00fcrl\u00fc diplomatik kibarl\u0131ktan uzak bir a\u00e7\u0131k s\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011fe sahip: \u201cEski imparatorluklar\u0131n \u00e7a\u011f\u0131ndan kalma kaba terminolojiyi kullanacak olursak, emperyal jeostratejinin \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck zorunlulu\u011fu, vasallar aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6nlemek ve g\u00fcvenlik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak, hara\u00e7 \u00f6deyenleri uysal halde tutmak ve korumak, ve barbarlar\u0131n bir araya toplanmas\u0131n\u0131 engellemektir.\u201d(9)<\/strong> Bu jeostratejik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan Brzezinski, \u201cAvrasya Balkanlar\u0131\u201d diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 Ortado\u011fu ve Orta Asya cumhuriyetlerini \u015f\u00f6yle de\u011ferlendiriyor:<\/p>\n\n\n\n

Dahas\u0131, bunlar [Orta Asya ve Ortado\u011fu devletleri] en yak\u0131nlar\u0131ndaki ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc kom\u015fular\u0131ndan en az\u0131ndan \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn g\u00fcvenlikleri ve tarihsel h\u0131rslar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da \u00f6neme sahipler; bu \u00fc\u00e7 \u00fclke Rusya, T\u00fcrkiye ve \u0130ran\u2019d\u0131r, ama \u00c7in de b\u00f6lgeye artan bir ilgi g\u00f6stermektedir. Ama Avrasya Balkanlar\u0131 potansiyel ekonomik ganimet olarak \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahiptir: b\u00f6lgede, alt\u0131n d\u00e2hil \u00f6nemli maden yataklar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, devasa do\u011falgaz ve petrol rezervleri bulunmaktad\u0131r… Buradan hareketle Amerika\u2019n\u0131n birincil \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n bu jeopolitik alan\u0131 tek bir g\u00fcc\u00fcn denetlemesine izin vermemek ve uluslararas\u0131 toplulu\u011fun buraya herhangi bir engelle kar\u015f\u0131la\u015fmadan mali ve ekonomik olarak ula\u015fabilmesini olanakl\u0131 k\u0131lmakt\u0131r.<\/em>(10)<\/em><\/strong> <\/em><\/p>\n\n\n\n

Brzezinski daha sonra ABD\u2019nin bu b\u00f6lgede kendi egemenli\u011fine meydan okuyacak yeni bir d\u00fcnya g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ya da \u00fclkeler grubunun olu\u015fmamas\u0131 i\u00e7in olas\u0131 ittifaklar\u0131 engellemesi, hatta herhangi bir h\u00fck\u00fcmetin \u00e7at\u0131\u015fan \u00fclkeler aras\u0131nda arabuluculuk yapma kapasitesine ula\u015fmas\u0131na bile izin vermemesi gerekti\u011fini anlat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u201cTer\u00f6re Kar\u015f\u0131 M\u00fccadele\u201d D\u00f6nemi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Stratejistlerin bu g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve uyar\u0131lar\u0131 ABD h\u00fck\u00fcmetleri taraf\u0131ndan par\u00e7a par\u00e7a uygulamaya koyulmaya ba\u015flam\u0131\u015fken 11 Eyl\u00fcl 2001 \u0130kiz Kuleler sald\u0131r\u0131s\u0131 emperyalizmin Ortado\u011fu ve Orta Asya\u2019ya y\u00f6nelik b\u00fct\u00fcnsel bir sald\u0131r\u0131 ba\u015flatabilmesinin gerek\u00e7esini, PNAC projesinde dile getirilen \u201cPearl Harbour tipi bir felaket\u201d \u00f6rne\u011fini olu\u015fturdu. Asl\u0131nda Pentagon 2000 y\u0131l\u0131nda, PNAC projesiyle a\u015fa\u011f\u0131n yukar\u0131 e\u015fzamanl\u0131 olarak, \u201cOrtak Vizyon 2020\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ve Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n faaliyetlerine y\u00f6nerge olu\u015fturacak bir plan haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Bu belgede, ABD\u2019nin izlemesi gereken \u201cTam Kapsaml\u0131 H\u00e2kimiyet\u201d ilkesi, \u201c\u2026ABD kuvvetlerinin tek ba\u015f\u0131na ya da m\u00fcttefikleriyle birlikte, bir dizi askeri operasyonla kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131 yenebilme ve her t\u00fcrl\u00fc durumu denetimi alt\u0131na alabilme yetisi anlam\u0131na gelir\u201d olarak a\u00e7\u0131klan\u0131yor ve \u201cn\u00fckleer sava\u015ftan b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli sava\u015flara ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli \u00e7at\u0131\u015fmalara kadar uzanan bir yelpazede\u201d egemenli\u011fin elde tutulmas\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fu belirtiliyordu.(11)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bu stratejik anlay\u0131\u015f \u00e7er\u00e7evesinde 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131ndan derhal \u201cBush doktrini\u201d y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe sokuldu. Bu doktrin, So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminin \u201c\u00e7evirme, tecrit ve cayd\u0131rma\u201d stratejisine nihai olarak son veriyor ve \u201cpotansiyel kar\u015f\u0131tlar\u0131n ABD\u2019nin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00fcstesinden gelme ya da onu e\u015fitleme amac\u0131yla askeri aray\u0131\u015flar geli\u015ftirmesini engellemeye yeterli, hi\u00e7bir uluslararas\u0131 anla\u015fmaya ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n, herhangi bir anda, herhangi bir yerde, tek yanl\u0131 ve ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 \u00f6nleyici sald\u0131r\u0131 hakk\u0131\u201d(12)<\/strong> stratejisinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fini ilan ediyordu. B\u00f6ylece Ekim 2001\u2019de ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki NATO kuvvetleri Afganistan\u2019\u0131n i\u015fgalini ba\u015flat\u0131r; bu, NATO\u2019nun tarihinde, askeri ittifak\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ilk b\u00fct\u00fcnsel kara i\u015fgali harek\u00e2t\u0131d\u0131r. Afganistan\u2019\u0131n i\u015fgalinin jeostratejik \u00f6nemini The Guardian<\/em> muhabirlerinden George Monibot gayet iyi \u00f6zetlemektedir:<\/p>\n\n\n\n

Hazar havzas\u0131ndaki fosil yak\u0131t\u0131n t\u00fcm\u00fcyle Rusya ve Azerbaycan \u00fczerinden ta\u015f\u0131nmas\u0131 Rusya\u2019n\u0131n Orta Asya cumhuriyetleri \u00fczerindeki politik ve ekonomik denetimini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7lendirecektir, oysa Bat\u0131 10 y\u0131ldan beri tam da bunu engellemeye \u00e7al\u0131\u015fmakta. Bunun \u0130ran \u00fczerinden pompalanmas\u0131 ise ABD\u2019nin tecrit etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir rejimi zenginle\u015ftirir. \u00c7in boyunca ta\u015f\u0131nmas\u0131 ise, stratejik kayg\u0131lar bir yana, imk\u00e2ns\u0131z derecede pahal\u0131ya patlar. Ama Afganistan\u2019a d\u00f6\u015fenecek boru hatlar\u0131 ABD\u2019nin hem \u201cenerji kaynaklar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlendirilmesi\u201d amac\u0131na hem de d\u00fcnyan\u0131n en k\u00e2rl\u0131 pazarlar\u0131na s\u0131zmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/em>(13) <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

ABD emperyalizminin amac\u0131 ve hedefleri gizli sakl\u0131 de\u011fildir. San Francisco Chronicle<\/em> gazetesi, 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131s\u0131ndan hemen iki hafta sonra, \u201cter\u00f6rizme kar\u015f\u0131\u201d sava\u015f\u0131n as\u0131l amac\u0131n\u0131n \u201ctek bir s\u00f6zc\u00fckle: petrol\u201d oldu\u011funu ilan ediyordu. Gazeteye g\u00f6re, \u201cTer\u00f6ristlerin Ortado\u011fu ve Orta Asya\u2019da sakland\u0131klar\u0131 yerlerin haritas\u0131 ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyan\u0131n 21. y\u00fczy\u0131ldaki temel enerji kaynaklar\u0131 haritas\u0131d\u0131r. Bu enerji kaynaklar\u0131n\u0131n savunusu \u2013\u0130slam ile Bat\u0131 aras\u0131ndaki basit bir \u00e7at\u0131\u015fma olman\u0131n \u00f6tesinde- gelecek on y\u0131llar\u0131 kapsayacak k\u00fcresel \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n alevlenme noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturacakt\u0131r.\u201d<\/em>(14)<\/em><\/strong> ABD ve Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in \u201calevleneme noktalar\u0131n\u0131\u201d olu\u015fturacak petrol ve do\u011falgaz kaynaklar\u0131na sahip \u00fclkeler Suudi Arabistan, Libya, Bahreyn, K\u00f6rfez emirlikleri, \u0130ran, Irak, M\u0131s\u0131r, Sudan, Cezayir, T\u00fcrkmenistan, Kazakistan, Azerbaycan, \u00c7e\u00e7enistan, G\u00fcrcistan ve T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fusudur. \u201cBu b\u00f6lge d\u00fcnya petrol ve gaz kaynaklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 65\u2019ine sahiptir\u2026 Ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131n \u00e7o\u011fu kimse taraf\u0131ndan Amerikan Chevron, ExxonMobil ve Arco; Frans\u0131z TotalFinaElf; \u0130ngiliz British Petroleum; Hollanda\u2019n\u0131n Royal Dutch Shell \u015firketleri ve b\u00f6lgede y\u00fcz milyarlarca dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131mlar\u0131 olan di\u011fer \u00e7okuluslu devler ad\u0131na y\u00fcr\u00fct\u00fclecek bir sava\u015f olarak g\u00f6r\u00fclmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.\u201d<\/em>(15)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nitekim Afganistan i\u015fgalinin ard\u0131ndan 2003 Mart\u0131\u2019nda Irak\u2019a sald\u0131r\u0131 ba\u015flat\u0131l\u0131r. Irak\u2019\u0131n i\u015fgalindeki as\u0131l amac\u0131n petrol oldu\u011fu da bilinmiyor de\u011fildir. Asl\u0131nda daha 2001 yaz\u0131nda, yani Irak i\u015fgalinin epeyce \u00f6ncesinde, Dick Cheney, ABD enerji politikas\u0131n\u0131n saptand\u0131\u011f\u0131 bir dizi gizli \u2013daha sonra bas\u0131n taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lan- toplant\u0131 d\u00fczenler; bu toplant\u0131larda Cheney ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131 Shell Oil, British Petroleum, Exxon, Mobil, Chevron ve Conoco \u015firketlerinin \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticileriyle g\u00f6r\u00fc\u015ferek Irak petrol yataklar\u0131n\u0131n, boru hatlar\u0131n\u0131n, rafinerilerinin ve terminallerinin haritalar\u0131n\u0131 ve belgelerini tart\u0131\u015f\u0131r.(16)<\/strong> Hatta pastadan kimin ne kadar pay alaca\u011f\u0131 bile belirlenir; i\u015fgalle birlikte aslan pay\u0131, Amerikan \u015firketlerinin yan\u0131 s\u0131ra, sava\u015fa can\u0131 g\u00f6n\u00fclden kat\u0131lan Hollanda ve \u0130ngiltere\u2019nin Royal Dutch Shell ve British Petroleum firmalar\u0131na d\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n\n\n\n

Y\u0131llardan beri geli\u015ftirilmekte olan yeni emperyalist strateji, gizlisi sakl\u0131s\u0131 olmayacak bi\u00e7imde hayata ge\u00e7irilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. ABD\u2019nin tek ba\u015f\u0131na egemenli\u011fine kar\u015f\u0131 koyabilecek yeni potansiyel g\u00fc\u00e7ler olarak \u00c7in ve Rusya\u2019n\u0131n \u00e7evresi sar\u0131lmakta; bu ku\u015fatman\u0131n alt\u0131na d\u00fc\u015fen \u00fclkeler ya sava\u015f ve i\u015fgal yoluyla, ya da \u201cdemokratikle\u015ftirme\u201d politikalar\u0131yla emperyalist egemenli\u011fin ve\/veya denetimin alt\u0131na sokulmaktad\u0131r. Brzezinski\u2019nin kuramsalla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 jeostrateji \u00e7er\u00e7evesinde, do\u011frudan i\u015fgal edilmeyen \u00fclkelerde, \u201ci\u015fbirli\u011fine \u00e7ekme ve denetleme\u201d politikalar\u0131 \u201crenkli devrimler\u201d diye adland\u0131r\u0131lan kampanyalarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcr. \u00d6zellikle eski Sovyet cumhuriyetlerinde y\u0131k\u0131lan b\u00fcrokratik Stalinist rejimden arta kalan bask\u0131c\u0131 ve arkaik iktidarlara kar\u015f\u0131 seferber olan kitleler, \u201cdemokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u201d vaatleriyle emperyalizm yanl\u0131s\u0131 politik gruplara ve \u00f6nderlere kazan\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. \u00d6zellikle ABD yanl\u0131s\u0131 veya ABD\u2019li vak\u0131flarca do\u011frudan kurdurulan sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin (ST\u00d6) ve muhalefet gruplar\u0131n\u0131n y\u00fczlerce \u00f6nderi ve militan\u0131 emperyalist e\u011fitmenler taraf\u0131ndan, baz\u0131lar\u0131 bizzat Bat\u0131 \u00fclkelerinde e\u011fitimden ge\u00e7irilir, bunlara kitle hareketlerini y\u00f6nlendirme y\u00f6ntemleri ve hedefleri \u00f6\u011fretilir. Bat\u0131l\u0131 ST\u00d6\u2019ler taraf\u0131ndan da finanse edilip \u00f6rg\u00fctlenen ve Bat\u0131 medyas\u0131 taraf\u0131ndan alk\u0131\u015flan\u0131p \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lan bu muhalefet gruplar\u0131 ve ak\u0131mlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na emperyalizm yanl\u0131s\u0131 liderler ge\u00e7irilir, bunlar\u0131n se\u00e7im kampanyalar\u0131 ciddi mali kaynaklarca desteklenir. Temel taktik, se\u00e7imlerde y\u00f6netimin hile yapt\u0131\u011f\u0131, oylar\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 propagandas\u0131 yapmak ve kitleleri buna inand\u0131rmakt\u0131r; b\u00f6ylece \u201cdemokrasi yanl\u0131s\u0131\u201d gruplar harekete ge\u00e7meli, kitleleri seferber etmeli ve se\u00e7imlerin \u201cas\u0131l galibi\u201d olan kendi adaylar\u0131n\u0131 iktidara yerle\u015ftirmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Bu taktik 2003\u2019te G\u00fcrcistan\u2019da \u201cG\u00fcl Devrimi\u201d ya da \u201cKadife Devrim\u201d ad\u0131 alt\u0131nda uygulan\u0131r ve Eduard \u015eevardnadze iktidardan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcr, 2004 se\u00e7imleri sonras\u0131nda yerine Bat\u0131 hayran\u0131 Mihail Saaka\u015fvili oturtulur. 2004\u2019te Ukrayna\u2019da \u201cTuruncu Devrim\u201d sonucunda Victor Yanukovi\u00e7 yenilgiye u\u011frat\u0131larak emperyalizm yanl\u0131s\u0131 Viktor Yu\u015f\u00e7enko devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na getirilir. 2005\u2019te K\u0131rg\u0131zistan\u2019da \u201cLale Devrimi\u201d ger\u00e7ekle\u015ftirilir, kitlelerin nefret etti\u011fi Askar Akayev iktidardan indirilerek yerine emperyalizmin aday\u0131 Kurmanbek Bakiyev ge\u00e7irilir. Emperyalist demokratik gericilik politikas\u0131, kitlelerin bask\u0131c\u0131 rejimlere olan hiddetinden yararlanarak, bu \u00fclkelerde \u00f6zelle\u015ftirmeleri ger\u00e7ekle\u015ftirmeye, petrol ve gaz kaynaklar\u0131n\u0131 \u00e7okuluslu \u015firketlerin emrine sunmaya, ABD\u2019ye askeri \u00fcsler kurma yetkisi tan\u0131maya ve Rusya ve \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 ABD ve AB emperyalizmleriyle i\u015fbirli\u011fine girmeye haz\u0131r ve arzulu politik \u00f6nderleri ve gruplar\u0131 i\u015fba\u015f\u0131na getirmeye y\u00f6neliktir. Bu \u201crenkli devrimlerin\u201d ak\u0131betinin ne oldu\u011fu bir ba\u015fka incelemenin konusu; ancak emperyalizmin bu politikas\u0131n\u0131n ba\u015fka \u00fclkeleri de i\u00e7erecek bi\u00e7imde halen s\u00fcrmekte oldu\u011funu ve en son 12 Temmuz 2009 \u0130ran se\u00e7imleri s\u0131ras\u0131nda da uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u2013ama ba\u015far\u0131ya ula\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131- s\u00f6yleyebiliriz. <\/p>\n\n\n\n

Emperyalist Strateji \u0130\u00e7inde T\u00fcrkiye\u2019nin K\u00fcrt Politikas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn PKK \u00e7evreleri her ne kadar AKP h\u00fck\u00fcmetinin \u201ca\u00e7\u0131l\u0131m\u201d politikalar\u0131n\u0131n bir aldatmaca oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlarsa da, son birka\u00e7 y\u0131ldan beri rejimin b\u00fcnyesinde K\u00fcrt sorununa klasik ink\u00e2r ve imha politikas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ve K\u00fcrt ger\u00e7e\u011fini tan\u0131maya y\u00f6nelik bir geli\u015fme g\u00f6rm\u00fc\u015f ve hatta kendi \u201cdemokratik cumhuriyet\u201d anlay\u0131\u015flar\u0131na do\u011fru olmasa bile K\u00fcrt kimli\u011finin tan\u0131nmas\u0131 yoluna belli demokratik ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 beklemi\u015f olduklar\u0131 da bir ger\u00e7ek. Asl\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, e\u011fer bu derginin sayfalar\u0131nda oldu\u011fu gibi K\u00fcrt sorunundan s\u00f6z edilebiliyorsa, K\u00fcrt\u00e7e yay\u0131n yapan bir devlet TV kanal\u0131 varsa, K\u00fcrt\u00e7e dil e\u011fitimi veren dil kurslar\u0131 kurulabiliyorsa, \u00f6zetle devletin kurucu yasalar\u0131na girmemi\u015f ve her an geri al\u0131nabilecek son derece s\u0131n\u0131rl\u0131 haklar olsalar bile(17)<\/strong>, e\u011fer rejimin baz\u0131 unsurlar\u0131 geleneksel ink\u00e2r\u0131n \u00f6tesinde baz\u0131 ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131ndan s\u00f6z ediyorlarsa \u2013elbette gene rejimin \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda-, seksen y\u0131ll\u0131k ta\u015fla\u015fm\u0131\u015f bir politikan\u0131n \u00e7\u00f6kmekte oldu\u011funa tan\u0131kl\u0131k ediyoruz demektir. As\u0131l sorun, bu \u201cde\u011fi\u015fimin\u201d niteli\u011fini, s\u0131n\u0131f karakterini ve y\u00f6n\u00fcn\u00fc do\u011fru bi\u00e7imde tespit edebilmekte ve devrimci bir demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm m\u00fccadelesinin ara\u00e7lar\u0131n\u0131 ve hedeflerini buna g\u00f6re belirleyebilmekte yat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Pek \u00e7ok liberal sol g\u00f6zlemci T\u00fcrkiye\u2019deki Bonapartist rejimin i\u00e7inde her zaman, biri \u015fahinlerden (ya da stat\u00fckoculardan) di\u011feri g\u00fcvercinlerden olu\u015fan iki kanad\u0131n bulundu\u011funu; bunlardan birincisinin K\u00fcrt ger\u00e7e\u011fini sistemli bir bi\u00e7imde reddederken, ikinci kanad\u0131n liberal demokratik a\u00e7\u0131l\u0131mlar talep etti\u011fini; bu \u201cdemokratik\u201d kesimin son y\u0131llarda giderek \u00fcst\u00fcnl\u00fck kazanmakta oldu\u011funu ileri s\u00fcrmekte. Bu g\u00f6zlemcilere g\u00f6re bu de\u011fi\u015fim ve a\u00e7\u0131l\u0131m giri\u015fiminin ard\u0131nda, Avrupa Birli\u011fi\u2019nin bask\u0131lar\u0131, PKK\u2019nin 1999\u2019da \u00d6calan\u2019\u0131n yakalanmas\u0131yla birlikte k\u00f6kl\u00fc bir politika de\u011fi\u015fimine y\u00f6nelmi\u015f olmas\u0131, K\u00fcrt hareketinin i\u00e7inde K\u00fcrt sorununun ancak T\u00fcrkiye\u2019de ger\u00e7ekle\u015febilecek bir demokratikle\u015fme ve \u00e7o\u011fulculuk \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fine inanan reformist ak\u0131mlar\u0131n geli\u015fmesi(18)<\/strong>, 1999 sonlar\u0131nda yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki K\u00fcrt parlamentosunun kendisini la\u011fvetmesi gibi etmenler yatmakta. Yani, liberal solculara g\u00f6re K\u00fcrt ulusal hareketi ne kadar reformist olursa, PKK ne kadar aradan \u00e7ekilirse, \u201cdemokratik ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u201d bir \u00e7\u00f6z\u00fcme o denli yakla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Biz bu g\u00f6r\u00fc\u015flere kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, Bonapartist rejim i\u00e7indeki strateji de\u011fi\u015fikli\u011fi aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki hangi s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bunlar\u0131n \u00fclkedeki burjuva geli\u015fimin hangi ihtiya\u00e7lar\u0131na yan\u0131t getirmek \u00fczere savunuldu\u011funu ve K\u00fcrt hareketi \u00fczerindeki olas\u0131 olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n neler olabilece\u011fini \u2013ku\u015fkusuz kendi kavray\u0131\u015f\u0131m\u0131z do\u011frultusunda- Mesafe<\/em>\u2019nin 4. say\u0131s\u0131nda dile getirmi\u015ftik. Ama rejimin duydu\u011fu bu yeni y\u00f6nelim ihtiyac\u0131 sadece egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, \u00fczerlerinde etkiyen K\u00fcrt ulusal hareketinin bas\u0131nc\u0131na kar\u015f\u0131 savunmak, hatta kendi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 seferberlik halindeki K\u00fcrt kitlelerine dayatmak aray\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklanm\u0131yor. Rejim ayn\u0131 zamanda emperyalizmin yeni k\u00fcresel politikalar\u0131 i\u00e7inde kendisine yeni bir yer ar\u0131yor. Sovyetler Birli\u011fi var oldu\u011fu s\u00fcrece T\u00fcrk egemenler \u00fclkenin jeostratejik konumunu NATO\u2019nun bir s\u0131n\u0131r karakolu olarak ak\u00e7elendirebilmi\u015flerdi, ama bu d\u00fc\u015fman\u0131n sahneden \u00e7ekilmesi, emperyalizmin NATO\u2019ya yeni y\u00f6nelim ve hedefler saptama giri\u015fimi, bu arada ABD\u2019nin birinci K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 ba\u015flatmas\u0131 T\u00fcrk burjuvazisini bir anlamda y\u00f6ns\u00fcz ve plans\u0131z yakalad\u0131. Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n \u201cbir koy be\u015f al\u201d anlay\u0131\u015f\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019yi Saddam\u2019a kar\u015f\u0131 i\u015fgal ordular\u0131na katma giri\u015fimi bu tip \u201cmaceralara\u201d haz\u0131rl\u0131ks\u0131z tekelci burjuvazi ile konformist pa\u015falar\u0131n ho\u015funa gitmemekle kalmad\u0131, y\u00fczde 60\u2019lar d\u00fczeyinde seyreden ve hatta 1994\u2019te y\u00fczde 150\u2019ye kadar f\u0131rlayan enflasyon alt\u0131nda k\u0131vranan kitlelere de \u00e7ekici gelmedi. <\/p>\n\n\n\n

1990\u2019lar\u0131n ilk yar\u0131s\u0131na kadar olan d\u00f6nemin T\u00fcrkiye\u2019deki rejim oldu\u011fu kadar K\u00fcrt hareketi i\u00e7in de belirleyici nitelikte oldu\u011funu s\u00f6ylemek san\u0131r\u0131z yanl\u0131\u015f olmaz. Bu d\u00f6nemde, Kuzey Irak\u2019ta a\u00e7\u0131lan gedikte egemenlik m\u00fccadelesine giren KDP ile KYB aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar T\u00fcrk Bonapartistlerine, sanki emperyalizmin b\u00f6lgeye y\u00f6neli\u015finde ve K\u00fcrt hareketinde hi\u00e7bir de\u011fi\u015fiklik olmam\u0131\u015f\u00e7as\u0131na hareket olana\u011f\u0131 sundu\u011fu izlenimini verdi ve bir kez daha, ama bu sefer Barzani\u2019nin deste\u011fiyle PKK\u2019yi \u201cbitirerek\u201d K\u00fcrt sorununu \u201c\u00e7\u00f6zme\u201d, yani imha stratejisini s\u00fcrd\u00fcrme gayretine giri\u015fti. Mart 1995 ve May\u0131s 1996\u2019daki s\u0131n\u0131r \u00f6tesi askeri operasyonlar\u0131n PKK\u2019ye a\u011f\u0131r darbeler vurdu\u011funu ve G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019da politik ve askeri bir g\u00fc\u00e7 olarak kal\u0131c\u0131la\u015fma \u00e7abalar\u0131na engel oldu\u011funu \u2013en az\u0131ndan o d\u00f6nem i\u00e7in- ink\u00e2r etmek olanakl\u0131 de\u011fil, ama ne var ki bu sadece PKK\u2019nin yok olmas\u0131na yetmemekle kalmad\u0131, daha PKK\u2019nin var olmad\u0131\u011f\u0131 onlarca y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015ften beri geli\u015fmekte olan K\u00fcrt ulusal bilincinin k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da sa\u011flayamad\u0131. Kald\u0131 ki, T\u00fcrk rejimi g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde geli\u015fen bir olguyu kavramaktan aciz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu: ABD emperyalizmi, askeri egemenli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra demokratik gericilik politikalar\u0131n\u0131 da uygulamaya koyarak Kuzey Irak\u2019taki K\u00fcrt \u00f6nderliklerini, hem de par\u00e7a par\u00e7a de\u011fil bir b\u00fct\u00fcn olarak, Brzezinski\u2019nin dile getirdi\u011fi \u201ddengelemek, i\u015fbirli\u011fine \u00e7ekmek ve\/veya denetlemek\u201d do\u011frultusunda \u00f6nemli mesafeler kaydetmi\u015f, Kas\u0131m 1996\u2019da KDP ile KYB aras\u0131nda \u201cate\u015fkes\u201d imzalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. \u0130ki y\u0131l sonra iki \u00f6rg\u00fct aras\u0131nda var\u0131lan \u201cWashington antla\u015fmas\u0131ndan\u201d itibaren de emperyalizm taraf\u0131ndan Irak\u2019taki petrol kaynaklar\u0131n\u0131n ulusal ve dinsel b\u00f6l\u00fcnme \u00fczerinden denetlenmesi, bu ama\u00e7la K\u00fcrt \u00f6nderliklerin k\u00fcresel sermayenin yan\u0131na \u00e7ekilmesinin yan\u0131 s\u0131ra \u015eii direni\u015fin \u0130ran\u2019dan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve nihayet S\u00fcnni Irakl\u0131lar\u0131n Saddam\u2019dan kopart\u0131lmas\u0131 planlar\u0131 uygulamaya konmu\u015f oluyordu. <\/p>\n\n\n\n

Emperyalizmin bu yeni stratejisini PKK\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019deki rejimden \u00e7ok daha \u00f6nce kavrad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek olanakl\u0131. Kuzey Irak\u2019taki K\u00fcrt y\u00f6netiminin sa\u011flamla\u015fmaya ba\u015flamas\u0131, \u00fcstelik bunun ABD korumas\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmesi; Stalinist imparatorlu\u011fun tarihe kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcstelik Kuzey Irak\u2019taki askeri mevzilerin yitirildi\u011fi bir d\u00f6nemde PKK \u00f6nderli\u011finin \u00f6n\u00fcne KDP-KYB \u201cb\u00fcy\u00fck koalisyonuna\u201d kat\u0131larak ayn\u0131 \u201cserbest b\u00f6lge\u201d politikas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fusunda ve g\u00fcneyinde uygulanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rma perspektifini \u00e7\u0131kar\u0131yordu. PKK\u2019nin ideolojik ve politik s\u00f6yleminde ve eyleminde ger\u00e7ekle\u015fen k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fikli\u011fin bu d\u00f6neme rastlamas\u0131 bir rastlant\u0131 olmamal\u0131. K\u00fcrdistan Topluluklar Birli\u011fi (KCK) y\u00fcr\u00fctme konseyi \u00fcyesi Duran Kalkan, m\u00fccadelelerinin \u201c\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemi\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu evreyi \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n

\u2026bu s\u00fcre\u00e7te demokratik siyasi m\u00fccadeleyi \u00f6ne \u00e7\u0131kartarak, K\u00fcrt sorununa siyasi diyalog temelinde bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc dayatt\u0131k. Bunun i\u00e7in stratejik de\u011fi\u015fim, yeniden yap\u0131lanmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Gerillay\u0131 pasif savunma konumuna \u00e7ektik. Gerilla 1 Eyl\u00fcl 1998\u2019den 1 Haziran 2004\u2019e kadar \u00e7ok uzun bir s\u00fcre b\u00f6yle bir konumda kald\u0131. Fakat b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131m\u0131za ra\u011fmen, 1 Haziran 2004 at\u0131l\u0131m\u0131 temelinde siyasi diyalogu daha aktif bir m\u00fccadeleye zorlamam\u0131za ra\u011fmen, ink\u00e2r ve imha sistemini temsil eden g\u00fc\u00e7ler siyasi diyalog temelindeki \u00e7\u00f6z\u00fcme yana\u015fmad\u0131lar.<\/em>(19)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

PKK \u00f6nderli\u011fi emperyalizmin K\u00fcrdistan\u2019a y\u00f6nelik yeni stratejisini zaman\u0131nda sezmi\u015f, ama bu plan\u0131n i\u00e7inde kendisine yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayamam\u0131\u015ft\u0131. ABD y\u00f6netimi zaman zaman T\u00fcrkiye\u2019deki insan haklar\u0131 ihlallerini k\u0131namakla birlikte PKK\u2019yi K\u00fcrt politikas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakmaya dikkatle \u00f6zen g\u00f6sterecekti. T\u00fcrkiye\u2019deki rejimin, kendi ter\u00f6rist \u00f6rg\u00fctler listesine d\u00e2hil etti\u011fi PKK\u2019ye y\u00f6nelik imha politikalar\u0131n\u0131 destekleyen Washington, Suriye krizi geli\u015fti\u011finde \u015eam\u2019daki h\u00fck\u00fcmet \u00fczerinde \u00d6calan\u2019\u0131 s\u00fcrg\u00fcne yollamas\u0131 i\u00e7in bask\u0131 yapmaktan \u00e7ekinmedi. \u00d6calan\u2019\u0131n Rusya\u2019da uzun s\u00fcre kalamamas\u0131n\u0131n, s\u00f6zde K\u00fcrt dostu olan d\u00f6nemin \u0130talya ba\u015fbakan\u0131 eski kom\u00fcnist Massimo D\u2019Alema\u2019n\u0131n \u00d6calan\u2019a s\u0131\u011f\u0131nma hakk\u0131 tan\u0131mamas\u0131n\u0131n, nihayet onun Kenya\u2019da yakalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131nda da ABD h\u00fck\u00fcmetinin ve gizli servislerinin \u00e7abalar\u0131n\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcm d\u00fcnya kamuoyu biliyor. PKK\u2019nin bir t\u00fcrl\u00fc g\u00f6rmek istemedi\u011fi, ABD\u2019nin Irak politikas\u0131n\u0131n \u2013ve Mart 2003 i\u015fgalinin- as\u0131l hedefinin K\u00fcrtlere \u00f6zg\u00fcrl\u00fck getirmek de\u011fil, bu \u00fclkenin petrol yataklar\u0131na el koymak ve Ortado\u011fu\u2019daki jeostratejik bir b\u00f6lgeye yerle\u015fmek; Kuzey Irak K\u00fcrtlerinin \u201cotonomi\u201d elde etmelerinin ard\u0131nda yatan ba\u015fl\u0131ca nedenin de emperyalizmin amac\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in Irak\u2019\u0131 b\u00f6lmek (ba\u011f\u0131ms\u0131z par\u00e7alar halinde da\u011f\u0131tmak de\u011fil) oldu\u011fuydu. PKK\u2019den ard\u0131 ard\u0131na gelen strateji de\u011fi\u015fiklikleri, bir dizi yeni \u00f6rg\u00fctlenmenin kurulup tekrar la\u011fvedilmesi, vb. bunlar\u0131n hi\u00e7biri sadece T\u00fcrkiye\u2019yi ve ABD\u2019yi de\u011fil, Barzani ve Talabani\u2019yi bile ikna etmeye yetmemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Emperyalizmin Irak K\u00fcrdistan\u0131 \u00fczerinde uygulad\u0131\u011f\u0131 demokratik gericilik politikas\u0131 KDP ve KYB\u2019nin \u201culuslararas\u0131 koalisyona\u201d ba\u015f akt\u00f6rler olarak kat\u0131lmalar\u0131 bi\u00e7iminde somutlan\u0131rken PKK\u2019nin d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n bir nedeni, T\u00fcrkiye\u2019deki Bonapartist rejimin bir b\u00fct\u00fcn olarak ABD\u2019nin stratejik m\u00fcttefiki olmas\u0131 ve emperyalizmin planlar\u0131 i\u00e7inde -Irak\u2019ta Saddam\u2019a kar\u015f\u0131 oldu\u011funun tersine- ne bu rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131 ne de toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn par\u00e7alanmas\u0131 ya da zay\u0131flat\u0131lmas\u0131n\u0131n yer alm\u0131yor olu\u015fu idi. Ama belki de daha \u00f6nemlisi, T\u00fcrkiye\u2019deki K\u00fcrt y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n ulusal bilin\u00e7 ve kitlesel seferberlik d\u00fczeyi bizzat bu rejimin s\u00fcreklili\u011fini tehdit etti\u011fi m\u00fcddet\u00e7e, kitlelerin kendisini temsil etti\u011fine inand\u0131\u011f\u0131 herhangi bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn \u2013bizzat kendisi istese bile- asla emperyalist koalisyonda yer alamayaca\u011f\u0131, tam tersine ter\u00f6rist \u00f6rg\u00fctler listesinden \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fiydi. Dolay\u0131s\u0131yla PKK ne denli ad ve strateji de\u011fi\u015ftirirse de\u011fi\u015ftirsin, \u00f6nderleri rejimin sorumlular\u0131na ne denli iyi niyet mektuplar\u0131 yazarlarsa yazs\u0131nlar, da\u011flarda ate\u015fkes ilan etseler bile kitleler durulmad\u0131k\u00e7a rejimin ve emperyalizmin d\u00fc\u015fman\u0131 olarak kalacakt\u0131, \u00f6yle de oldu. Rejim, emperyalizmin de deste\u011fiyle, 2000\u00b4lerin ba\u015flar\u0131na de\u011fin geleneksel inkar ve imha politikalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Klasik \u0130nk\u00e2rdan Demokratik Gericili\u011fe<\/strong><\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019deki rejimin anlayamad\u0131\u011f\u0131 ya da anlam\u0131\u015f olsa bile kabul etmemekte direndi\u011fi, emperyalizmin Ortado\u011fu\u2019daki uzun vadeli politik ittifaklar\u0131na \u00f6nde gelen G\u00fcneyli K\u00fcrt \u00f6nderlikleri katm\u0131\u015f olmas\u0131yd\u0131. Asl\u0131nda rejimin bu kavray\u0131\u015fs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sadece K\u00fcrt sorununa m\u00fcdahalede klasik ara\u00e7lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka y\u00f6ntemler uygulama isteksizli\u011finden \u00e7ok, dinamik ekonomik ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler i\u00e7inde devletin d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 emperyalizmin yeni d\u00fcnya stratejisi i\u00e7inde tarif edememi\u015f olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu. So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminde Sovyet blo\u011funa kar\u015f\u0131 uygulanan \u201c\u00e7evirme, tecrit ve cayd\u0131rma\u201d stratejisi \u00e7er\u00e7evesinde \u201cher taraf\u0131m\u0131z d\u00fc\u015fmanlarla \u00e7evrili\u201d s\u00f6ylemine dayal\u0131 olarak uygulanan kendi kendini tecrit ve yaln\u0131zla\u015ft\u0131rma politikas\u0131, kapitalist ekonominin daha \u00e7ok ihracata ve d\u0131\u015f ticarete, burjuvazinin daha fazla yurtd\u0131\u015f\u0131 pazarlara, yat\u0131r\u0131m alanlar\u0131na ve uluslararas\u0131 sermayeye ihtiya\u00e7 duymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, tekelci sermayenin yan\u0131 s\u0131ra h\u0131zla g\u00fc\u00e7lenmekte olan Anadolu sermaye gruplar\u0131n\u0131n ve \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck kentlerde zenginle\u015fmekte olan orta s\u0131n\u0131flar\u0131n gereksinimlerine art\u0131k yan\u0131t getirmeyen, neredeyse \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 kalan bir \u00e7izgiye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. <\/p>\n\n\n\n

2003\u2019te ABD\u2019nin Irak i\u015fgali ba\u015flay\u0131p KDP ve KYB pe\u015fmergeleri emperyalist birliklere yol g\u00f6stermeye ve \u201culuslararas\u0131 koalisyonun\u201d \u00f6nc\u00fc avc\u0131 birlikleri olarak \u00e7at\u0131\u015fmaya girdikleri bir s\u0131rada bile T\u00fcrkiye\u2019deki rejimin yegane tepkisi ve kayg\u0131s\u0131 \u201caman K\u00fcrtler Kuzey Irak\u2019ta ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet kurmas\u0131n\u201d idi. Irak sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00f6nceleri planlamakta olan ABD\u2019nin o d\u00f6nem d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 Paul Wolfowitz\u2019in Temmuz 2002\u2019de T\u00fcrkiye\u2019ye gelip ABD\u2019nin b\u00f6ylesi bir K\u00fcrt devletinin kurulmas\u0131ndan yana olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu tip bir giri\u015fimi b\u00f6lgede istikrars\u0131zl\u0131k kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6rece\u011fi yolundaki \u0131srarl\u0131 ifadeleri ve verdi\u011fi g\u00fcvenceler bile rejimin korkusunu yat\u0131\u015ft\u0131rmaya yetmemi\u015fti. Ekim 2002\u2019de ABD\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde KDP ve KYB\u2019nin anla\u015fmaya vararak Kuzey Irak\u2019ta K\u00fcrt parlamentosunu yeniden a\u00e7malar\u0131 bu korkuyu derinle\u015ftirmi\u015f, hatta Ankara\u2019n\u0131n b\u00f6lgede ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrt olu\u015fumuna kar\u015f\u0131 askeri m\u00fcdahalede bulunaca\u011f\u0131 tehditlerini savurmas\u0131na kadar varm\u0131\u015ft\u0131. 1 Mart 2003\u2019te TBMM\u2019nin ABD birliklerinin T\u00fcrkiye \u00fczerinden ge\u00e7i\u015fini reddetmesinin, Meclis\u2019in tarihindeki belki de en cesur karar\u0131 olan bu tutumunun ard\u0131nda bile, Irak halk\u0131na sald\u0131ran emperyalizme duyulan tepki de\u011fil, \u201cK\u00fcrt korkusu\u201d yat\u0131yordu. <\/p>\n\n\n\n

Oysa T\u00fcrkiye burjuvazisinin ihtiya\u00e7lar\u0131 ba\u015fka bir politikada yat\u0131yordu ve bunu dile getirenler, kuramla\u015ft\u0131ranlar da vard\u0131. Bug\u00fcn D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 \u00fcstlenmi\u015f olan Ahmet Davuto\u011flu, daha 2001\u2019de yeni d\u00f6nem T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirmesi gerektirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc \u201cstratejik derinlik\u201d kavram\u0131n\u0131 geli\u015ftirmi\u015fti.(20)<\/strong> Buna g\u00f6re T\u00fcrkiye jeostratejik \u00f6neminin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7evre b\u00f6lgelerle sa\u011flam tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flara sahipti ve durum b\u00f6lgedeki b\u00fct\u00fcn \u00fclkelere y\u00f6nelik olarak daha aktif bir d\u0131\u015f politika izlemesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131 yarat\u0131yordu. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye bir \u201cmerkez \u00fclke\u201d olmal\u0131 ve kom\u015fu \u00fclkelere y\u00f6nelik olarak \u201cs\u0131f\u0131r sorun politikas\u0131\u201d uygulamal\u0131yd\u0131. Bu politika, ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde emperyalist NATO\u2019ya yeni bi\u00e7ilen \u201cdemokrasi ve bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc\u201d olma rol\u00fcne daha uygundu ve Ortado\u011fu ve Orta Asya\u2019daki \u00fclkeler \u00fczerinde uygulanmakta olan \u201cdengelemek, i\u015fbirli\u011fine \u00e7ekmek ve\/veya denetlemek\u201d gayretlerinde T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cyumu\u015fak g\u00fc\u00e7\u201d olarak merkezi bir g\u00f6rev \u00fcstlenebilmesini sa\u011flayacakt\u0131. <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye ile ABD aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin bir d\u00f6nem \u201cso\u011fumas\u0131n\u0131n\u201d nedeni, Meclis\u2019in ald\u0131\u011f\u0131 karardan \u00e7ok, rejimin emperyalizmin yeni d\u00fcnya ve b\u00f6lge politikalar\u0131n\u0131 kavrayamamas\u0131 ya da kendini bu do\u011frultuda yenileme yetisi g\u00f6sterememesiydi. D\u00f6rt y\u0131l kadar s\u00fcren \u2013ve ayn\u0131 zamanda \u00fclke i\u00e7inde Bonapartist rejimin yenilenmesine y\u00f6nelik krizlerle dolu olan(21)<\/strong> bu d\u00f6nem Ekim 2007\u2019de T\u00fcrkiye\u2019nin ABD\u2019nin arabuluculu\u011funda Kuzey Irak K\u00fcrdistan B\u00f6lgesel Y\u00f6netimi (KBY) ile anlay\u0131\u015f birli\u011fine varmas\u0131 ve G\u00fcneyli K\u00fcrtlerin Ankara\u2019n\u0131n PKK\u2019ye kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131na destek vermeye ba\u015flamalar\u0131yla sona erdi. Mart 2010\u2019da Erbil\u2019de T\u00fcrk konsoloslu\u011funun kurulmas\u0131na kadar varacak olan bu politika de\u011fi\u015fikli\u011fi esas olarak burjuvazinin b\u00f6lgede bir \u201cyumu\u015fak g\u00fc\u00e7\u201d halinde geli\u015fen yeni bir \u201ct\u00fcccar devlete\u201d olan ihtiyac\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ekten de burjuvazinin 1980\u2019lerde y\u00f6neldi\u011fi ihracata dayal\u0131 ekonomi anlay\u0131\u015f\u0131, d\u0131\u015f ticaretin T\u00fcrkiye ekonomisinde giderek b\u00fcy\u00fcyen bir a\u011f\u0131rl\u0131k kazanmas\u0131na neden olmu\u015ftu. \u00d6zellikle 1990\u2019lar\u0131n ortalar\u0131ndan ba\u015flayarak \u0130slam \u00fclkeleriyle geli\u015ftirilen ekonomik ili\u015fkiler AKP iktidar\u0131 d\u00f6neminde daha bir h\u0131z kazanm\u0131\u015f, 1996-2009 aras\u0131nda toplam ihracat d\u00f6rt kat\u0131 artarken, \u0130slam Konferans\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne (\u0130K\u00d6) \u00fcye 57 \u00fclkeye yap\u0131lan ihracat\u0131n hacmi yedi kat\u0131 artm\u0131\u015f ve toplam ihracat i\u00e7indeki pay\u0131 y\u00fczde 28\u2019e ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.(22)<\/strong> T\u00fcrkiye, t\u00fcm d\u00fcnya ile olan ticaretinde a\u00e7\u0131k verirken, 2009 itibariyle Ortado\u011fu \u00fclkeleriyle yapt\u0131\u011f\u0131 ticarette 8 milyar dolar fazla elde etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Bu tablo i\u00e7inde Irak ve \u00f6zel olarak da G\u00fcney K\u00fcrdistan \u00f6zel bir yer i\u015fgal etmektedir. Irak\u2019\u0131n Kuveyt i\u015fgali sonras\u0131nda bu \u00fclke \u00fczerinde uygulanan ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kalkmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, \u00f6zellikle de Irak\u2019\u0131n emperyalistlerce i\u015fgaliyle birlikte T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgeyle ekonomik ili\u015fkisi h\u0131zla geli\u015fmi\u015f ve 2003-2009 aras\u0131nda bu ticaretin hacmi 900 milyon dolardan 6 milyar dolara y\u00fckselmi\u015ftir. 2009\u2019da d\u00fcnya ekonomik krizi nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019nin genel ihracat\u0131 y\u00fczde 23 d\u00fczeyinde azal\u0131rken, Irak\u2019a olan ihracat y\u00fczde 60 oran\u0131nda artm\u0131\u015ft\u0131r.(23)<\/strong> Bug\u00fcn sadece Irak K\u00fcrdistan\u0131\u2019nda \u2013ABD\u2019nin 40 \u015firket\u0131ne kar\u015f\u0131l\u0131k- 700\u2019den fazla T\u00fcrk \u015firketi faaliyet g\u00f6stermekte ve T\u00fcrkiye t\u00fcm Irak\u2019ta en \u00e7ok yat\u0131r\u0131m yapan on \u00fclke aras\u0131nda yer almakta.(24)<\/strong> Pek \u00e7ok alanda faaliyet g\u00f6steren T\u00fcrk \u015firketleri, yol, k\u00f6pr\u00fc ve di\u011fer altyap\u0131 in\u015faatlar\u0131 alanlar\u0131nda \u00f6nemli s\u00f6zle\u015fmeler ba\u011f\u0131tlam\u0131\u015f durumdalar. Irak K\u00fcrdistan\u0131 b\u00f6lgesindeki t\u00fcketim mallar\u0131n\u0131n y\u00fczde 80\u2019i T\u00fcrk patentlidir.(25)<\/strong> B\u00f6lgenin elektri\u011fi T\u00fcrkiye\u2019den beslenmektedir, \u00fcstelik T\u00fcrkiye Mart 2010\u2019da b\u00f6lge y\u00f6netimiyle 48 yeni ticari ve ekonomik s\u00f6zle\u015fme imzalam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin KBY\u2019nin denetimi alt\u0131ndaki ya da KBY ile Ba\u011fdat aras\u0131nda ihtilaf konusu olan petrol alanlar\u0131nda da \u00f6nemli yat\u0131r\u0131mlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. \u00d6te yandan K\u00fcrdistan petrol\u00fc d\u0131\u015f d\u00fcnyaya T\u00fcrkiye \u00fczerinden ak\u0131t\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u201cT\u00fcccar devlet\u201din bu bi\u00e7imde g\u00fc\u00e7lenmesi ku\u015fkusuz ticari ve ekonomik ili\u015fkilerini geli\u015ftirmek istedi\u011fi b\u00f6lge \u00fclkeleriyle \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 de\u011fil bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ili\u015fkiler i\u00e7inde olmas\u0131n\u0131 gerekiyor; \u201cs\u0131f\u0131r sorun\u201d politikas\u0131 da bu gereksinimin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc. T\u00fcrkiye\u2019nin KBY ile olan ili\u015fkilerinin yumu\u015famas\u0131, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde Barzani ve Talabani \u00f6nderliklerinin emperyalizmin b\u00f6lgedeki projesi \u00e7er\u00e7evesinde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k taleplerinin olmad\u0131\u011f\u0131na ve T\u00fcrkiyeli K\u00fcrt halk\u0131n m\u00fccadelesini \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin bir i\u00e7 sorunu\u201d olarak kabul ettiklerine Ankara\u2019y\u0131 inand\u0131rm\u0131\u015f olmalar\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Ama daha da \u00f6nemlisi, KBY T\u00fcrkiye\u2019deki Bonapartist rejimin PKK\u2019ye kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesine aktif destek vermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r ve PKK\u2019ye kar\u015f\u0131 olu\u015fturulan ABD-Irak-T\u00fcrkiye ittifak\u0131n\u0131n belki de en \u00f6nemli bile\u015fenidir.<\/p>\n\n\n\n

Barzani ve Talabani \u00f6nderliklerinin kendilerini K\u00fcrt halk\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201chain\u201d ilan edilmekten kurtarmak i\u00e7in yararland\u0131klar\u0131 bir s\u00f6ylem de AKP h\u00fck\u00fcmetinin s\u00f6zde \u201cK\u00fcrt a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131\u201d politikas\u0131. KDP ve KYB kendi taraftarlar\u0131na, kendilerinin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlet kurma pe\u015finde olmad\u0131\u011f\u0131 ve Irak b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7inde \u00f6zerk ya da bir t\u00fcr federal y\u00f6netim yetkileriyle yetinmeyi kabul etti\u011fi ko\u015fullarda, T\u00fcrkiyeli K\u00fcrtlerin de bireysel demokratik ve k\u00fclt\u00fcrel haklarla yetinmeleri gerekti\u011fini, Ankara h\u00fck\u00fcmetinin bu haklar\u0131 tan\u0131ma do\u011frultusunda ad\u0131mlar att\u0131\u011f\u0131n\u0131, acele edilmemesi, maceraperest olunmamas\u0131 gerekti\u011fini ve bu \u201cdemokratikle\u015fmenin\u201d \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engelin \u201cPKK \u015fiddeti\u201d oldu\u011funu s\u00f6yleyebilecektir, s\u00f6ylemektedir. Bu anlamda AKP h\u00fck\u00fcmetinin \u201ca\u00e7\u0131l\u0131m\u201d politikas\u0131 Kuzey K\u00fcrdistan halk\u0131na sahte umutlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir iyile\u015fme getirmezken, KDP ve KYB\u2019ye K\u00fcrt halk\u0131n\u0131 b\u00f6l\u00fcc\u00fc propaganda malzemesi sa\u011flam\u0131\u015f olmakta, b\u00f6ylece bu \u00f6nderlikler \u201cT\u00fcrkiye\u2019deki maceraperest K\u00fcrt politikac\u0131lar ile ter\u00f6rist PKK\u201d kar\u015f\u0131t\u0131 tutumlar\u0131n\u0131 gerek\u00e7elendirebilmektedirler. ABD emperyalizminin \u00f6nderli\u011finde T\u00fcrk ve K\u00fcrt burjuvazileri aras\u0131nda bu konuda ger\u00e7ek bir ittifak kurulmu\u015f durumdad\u0131r, bir b\u00fct\u00fcn olarak K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ulusal ve demokratik haklar\u0131 ve talepleri kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6r\u00fclen bir ittifak.<\/p>\n\n\n\n

Emperyalist-Bonapartist \u00c7ember<\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrdistan on y\u0131llardan beri kanla y\u0131kanan, olduk\u00e7a a\u011f\u0131r i\u015fleyen ve son derece karma\u015f\u0131k bir devrim s\u00fcreci i\u00e7inden ge\u00e7mekte. Y\u00fcz binlerce insan\u0131n can\u0131na mal olan, milyonlarca yoksulun a\u011f\u0131r kefaretler \u00f6dedi\u011fi, kazan\u0131lan k\u0131smi mevzilerin bir anda kaybediliverdi\u011fi ya da kaybedilebilece\u011fi bir politik ve toplumsal devrim s\u00fcreci. Ulusal bilincin geli\u015fmesi ve bask\u0131c\u0131 b\u00f6lge rejimlerine kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131r\u0131 ruhunun seferberliklere d\u00f6n\u00fc\u015fmesi belki de yerle\u015filen mevzilerin en kal\u0131c\u0131lar\u0131. \u00d6te yandan, \u00f6nderliklerini ister be\u011fenelim ister onaylamayal\u0131m, emperyalizmle ve b\u00f6lge rejimleriyle ili\u015fkileri hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek d\u00fc\u015f\u00fcnelim, Kuzey Irak\u2019ta bir Federal K\u00fcrdistan y\u00f6netiminin kurulmu\u015f olmas\u0131; T\u00fcrkiyeli K\u00fcrtlerin kendi b\u00f6lgelerinde ard\u0131 ard\u0131na se\u00e7im ba\u015far\u0131lar\u0131 g\u00f6sterip belediyelere yerle\u015fmeleri, Meclis\u2019e parlamenter sokmalar\u0131, rejim yetkililerini \u201cK\u00fcrt sorunu vard\u0131r\u201d demeye, g\u00f6stermelik de olsa \u201cdemokratik a\u00e7\u0131l\u0131mdan\u201d s\u00f6z etmeye mecbur b\u0131rkm\u0131\u015f olmalar\u0131, K\u00fcrt devrimi s\u00fcrecinin politik-demokratik kazan\u0131mlar\u0131d\u0131r. Bununla birlikte, bu mevzilerin nas\u0131l ve ne pahas\u0131na elde edildi\u011fi, bug\u00fcn K\u00fcrt kitlelere yol g\u00f6steren \u00f6nderliklerin hangi projelerle hareket ettikleri ve nereye y\u00f6neldikleri iyi tespit edilemezse, kazan\u0131mlar\u0131n bizzat K\u00fcrt devriminin aleyhine i\u015fleyen unsurlar haline d\u00f6n\u00fc\u015fme tehlikesinin fark\u0131na varmak m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131 gibi, K\u00fcrt devriminin s\u0131n\u0131fs\u0131z, s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz bir toplum olu\u015fumuna do\u011fru y\u00f6nelmesi i\u00e7in gerekli olan program\u0131 form\u00fcle etmek de olanaks\u0131z hale gelir.<\/p>\n\n\n\n

Kuzey Irak\u2019ta bug\u00fcn yerel h\u00fck\u00fcmet organlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmi\u015f olan K\u00fcrtlerin federal y\u00f6netimini salt ABD emperyalizminin yaratt\u0131\u011f\u0131 bir ayg\u0131t olarak g\u00f6rmek, sadece K\u00fcrt tarihini bilmemek de\u011fil, ayn\u0131 zamanda on y\u0131llardan beri emperyalizmin ma\u015fas\u0131 ya da ba\u011f\u0131ms\u0131z Bonapartist nitelikli Arap despotizmlerine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n kahramanca m\u00fccadelesini k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek, hi\u00e7e saymak anlam\u0131na gelir. Kuzey Irak K\u00fcrtleri m\u00fccadelelerinin pek \u00e7ok evresinde merkezi rejimlerin k\u0131skac\u0131ndan uzak y\u00f6netim deneylerine giri\u015febilmi\u015fler, hatta belirli d\u00f6nemlerde bu rejimleri geni\u015f k\u00fclt\u00fcrel, demokratik ve politik haklar kabul etmeye zorlayabilmi\u015flerdir. G\u00fcney K\u00fcrdistan halk\u0131n\u0131n bu tarihi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bug\u00fcnk\u00fc yerel y\u00f6netim mevzisinin onun m\u00fccadelelerinin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu tespit etmemiz gerekir. Ama bu \u201c\u00e7arp\u0131lm\u0131\u015f\u201d, bozulmu\u015f bir \u00fcr\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Ezilen bir ulusun ger\u00e7ekten demokratik bir devrimi ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131r\u0131p ula\u015ft\u0131ramad\u0131klar\u0131n\u0131n biz Marksistler a\u00e7\u0131s\u0131ndan en belirleyici k\u0131stas\u0131, o ulusun ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet kurma hakk\u0131 dahil, kendi kaderini tayin hakk\u0131na sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda G\u00fcney K\u00fcrdistan halk\u0131n\u0131n bu hakk\u0131 ele ge\u00e7iremedi\u011fini, verili \u00f6nderlikler alt\u0131nda da asla bu hedefe ula\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Barzani ve Talabani \u00f6nderliklerinin bug\u00fcn emperyalizm ile olan i\u015fbirlikleri son derece bariz; bunu bizzat Barzani, \u201cABD kuvvetlerinden sonra koalisyonun en b\u00fcy\u00fck ikinci orta\u011f\u0131 bizim pe\u015fmergelerdir\u201d diyerek ifade etmekte.(26)<\/strong> Ama onlar\u0131n bu niteli\u011fi yeni kazand\u0131klar\u0131 ya da ko\u015fullar\u0131n onlara dayatm\u0131\u015f oldu\u011fu bir \u00f6zellik de\u011fil. On y\u0131llardan beri KDP ve KYB, bizzat kendi halklar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne kar\u015f\u0131 b\u00f6lgedeki gerici Arap, T\u00fcrk ve \u0130ran rejimleriyle i\u015fbirli\u011fi yapmakta bir beis g\u00f6rmemi\u015fler, Stalisinst rejimler \u00e7\u00f6k\u00fcp Ortado\u011fu\u2019nun emperyalistlerce i\u015fgali ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da onun saflar\u0131nda hemen yerlerini alm\u0131\u015flard\u0131r. Bu \u00f6nderlikler s\u0131n\u0131f karakterleri gere\u011fi (feodal ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva) daha ba\u015f\u0131ndan itibaren K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ulusal m\u00fccadelesini kendi feodal, askeri ve politik aparatlar\u0131n\u0131n denetimi alt\u0131nda tutmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flar(27)<\/strong> ve bug\u00fcn onu emperyalizme tamamiyle ba\u011f\u0131ml\u0131 bir yar\u0131m devlet ayg\u0131t\u0131 i\u00e7ine hapsetmi\u015flerdir. <\/p>\n\n\n\n

Irak bug\u00fcn emperyalizmin i\u015fgali alt\u0131nda olan, ona ba\u011f\u0131ml\u0131 bir \u00fclkedir ve yar\u0131n ABD birlikleri \u00e7ekildi\u011finde de \u00f6yle kalacakt\u0131r. Niteli\u011fi \u00fczerinde yap\u0131lacak tart\u0131\u015fmalar\u0131n ancak \u201cs\u00f6m\u00fcrge mi, yar\u0131s\u00f6m\u00fcrge mi?\u201d \u00e7er\u00e7evesinde kalaca\u011f\u0131 bir Irak devletinin i\u00e7ine \u00e7ivilenmi\u015f G\u00fcney K\u00fcrdistan halk\u0131n\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131na sahip olup olamayaca\u011f\u0131 sorusu daha bug\u00fcnden anlam\u0131n\u0131 yitirmi\u015f durumdad\u0131r. Emperyalizme tamamen ba\u011f\u0131ml\u0131 bir devletin anayasas\u0131 i\u00e7inde elde edilebilecek demokratik haklar ve yerel y\u00f6netim yetkileri, KDP ve KYB\u2019nin h\u0131zla olu\u015fturmaya (ya da kendilerini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye) \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 K\u00fcrt burjuvazisi ile merkezi y\u00f6netimi elinde tutan egemen s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmelerin ve bunlar\u0131n \u201ckoruyucu, g\u00f6zleyici\u201d emperyalizmle ve b\u00f6lgedeki Bonapartist rejimlerle olan yak\u0131nl\u0131klar\u0131 ya da uzakl\u0131klar\u0131 taraf\u0131ndan belirlenecektir. Hatta K\u00fcrt burjuvazisi ve toprak a\u011falar\u0131, Musul ve Kerk\u00fck gibi petrol zengini tart\u0131\u015fmal\u0131 b\u00f6lgelerin stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn (\u00f6zellikle Ninewa \u2013Musul- Kerk\u00fck ve Diyala vilayetlerinde) belirlenmesinde militarist \u015foven bir tutum almakta teredd\u00fct etmeyeceklerdir; b\u00f6ylece ayn\u0131 anlay\u0131\u015fla kendi egemenleri taraf\u0131ndan K\u00fcrtlerin \u00fczerine s\u00fcr\u00fclecek olan Arap yoksullar\u0131 ile K\u00fcrt yoksullar\u0131 birbirine k\u0131rd\u0131r\u0131labilecektir. Bu s\u00fcre\u00e7 asl\u0131nda ciddi bir tehlike olarak daha \u015fimdiden kendini g\u00f6stermi\u015ftir. 2009\u2019da Diyala b\u00f6lgesinde patlak veren anla\u015fmazl\u0131klar silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalara d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve ancak emperyalist i\u015fgal birliklerinin araya girmesiyle durdurulabilmi\u015ftir. \u00d6te yandan 2009\u2019da Musul vilayetinde yerel se\u00e7imleri ulusalc\u0131 S\u00fcnni Araplar\u0131n kazanmas\u0131 ve vilayet y\u00f6netiminin g\u00fcvenlik birimlerini tamamen kendi denetimi alt\u0131na al\u0131p pe\u015fmergeleri kendi b\u00f6lgelerine do\u011fru itmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, ABD birliklerinin t\u00fcm\u00fcyle \u00e7ekilmeyi vaat ettikleri 2011 sonlar\u0131ndan itibaren olabileceklerin bariz i\u015faretleridir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cstratejik derinlik\u201d kavram\u0131yla Ortado\u011fu ve Orta Asya \u00fclkelerine y\u00f6nelik olarak ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 yeni d\u0131\u015f politika, geleneksel \u201cg\u00fcvenlik\u201d \u00e7izgisinin yerine \u201ct\u00fcccar devlet\u201d anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ge\u00e7irirken, \u00f6zellikle G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019da tarihsel a\u00e7\u0131dan \u201ctuhaf\u201d g\u00f6r\u00fcnen sonu\u00e7lara yol a\u00e7\u0131yor. ABD birliklerinin \u00e7ekilmesinden sonra Araplardan genel bir taaruz bekleyen K\u00fcrt y\u00f6netimi, bir yandan da b\u00f6lgenin \u201cdemokratik d\u0131\u015f d\u00fcnyaya\u201d a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n tek yolu olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc T\u00fcrkiye\u2019ye \u201ckoruyucu\u201d i\u015flevi y\u00fcklemeye ba\u015flam\u0131\u015f durumda. \u00d6yle ki, Ankara ile Erbil aras\u0131nda giderek s\u0131cakla\u015fan ili\u015fkiler \u201cMusul vilayeti\u201d s\u00f6ylemini bile yenden canland\u0131r\u0131yor. ABD think-tank<\/em>\u2019lar\u0131ndan International Crisis Group<\/em>\u2019un (ICG) g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc KBY bakanlar\u0131ndan birinin ifadeleri bu a\u00e7\u0131dan son derece \u00e7arp\u0131c\u0131:<\/p>\n\n\n\n

…ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k bizim hakk\u0131m\u0131z, ama bu olmazsa, Irak i\u00e7inde kalmaktansa T\u00fcrkiye ile birlikte olmay\u0131 ye\u011flerim, zira Irak demokratik de\u011fil… En iyi yol, K\u00fcrdistan b\u00f6lgesinin T\u00fcrkiye\u2019ye yeni Musul vilayetinin bir par\u00e7as\u0131 olarak kat\u0131lmas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin de Avrupa Birli\u011fi\u2019ne girmesi olacakt\u0131r, bu T\u00fcrkiye\u2019deki K\u00fcrtlerin de sorununu \u00e7\u00f6zer.<\/em>(28)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

ICG\u2019nin raporuna g\u00f6re, K\u00fcrt y\u00f6netimi i\u00e7indeki bu g\u00f6r\u00fc\u015flere kar\u015f\u0131 Ankara\u2019daki T\u00fcrk yetkililer kendi \u00fclkelerindeki K\u00fcrt n\u00fcfusun artmas\u0131ndan yana de\u011filler. Kurulu\u015fun g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir T\u00fcrk yetkilinin ifadesine g\u00f6re,<\/p>\n\n\n\n

Irak K\u00fcrtleriyle gelecekte bir ekonomik konfederasyon m\u00fcmk\u00fcn olabilir, ama bu \u201cde jure\u201d bir d\u00fczenleme de\u011fil, \u201cde facto\u201d olmal\u0131d\u0131r. Biz Irak\u2019\u0131n birle\u015fik kalmas\u0131n\u0131 istiyoruz. Irak, b\u00f6lgedeki etnik ve dini dengenin barometresi gibidir. Ama ekonomik \u00f6zendirmeler m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ba\u011fdat\u2019la anla\u015fma yoluyla, K\u00fcrt b\u00f6lgeleriyle olan s\u0131n\u0131r\u0131m\u0131z\u0131 esnekle\u015ftirebilir ve bir ekonomik b\u00f6lge olu\u015fturabiliriz.<\/em>(29)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

KBY Ba\u015fkanl\u0131k Divan\u0131 ba\u015fkan\u0131 Fuat H\u00fcseyin ise T\u00fcrkiye\u2019nin \u201ckoruyucu\u201d i\u015flevinin kendileri i\u00e7in yeterli oldu\u011funu, buna kar\u015f\u0131l\u0131k Ankara\u2019n\u0131n K\u00fcrdistan b\u00f6lgesindeki petrol ve gaz kaynaklar\u0131na do\u011frudan eri\u015fiminin olanakl\u0131 k\u0131l\u0131naca\u011f\u0131n\u0131, hatta T\u00fcrkiye\u2019nin \u201cb\u00f6ylece Kerk\u00fck\u2019\u00fc dolayl\u0131 bi\u00e7imde ele ge\u00e7irmi\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131\u201d belirtiyor.(30)<\/strong> Bu senaryoya g\u00f6re, i\u015fgalin sona ermesinin ard\u0131nda do\u011facak kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ortam\u0131nda K\u00fcrt y\u00f6netimi T\u00fcrkiye\u2019nin de yard\u0131m\u0131yla Musul ve Kerk\u00fck b\u00f6lgelerini kendi denetimi alt\u0131na alacak, T\u00fcrkiye de K\u00fcrtler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla b\u00f6lgenin zengin hidrokarb\u00fcr yataklar\u0131na yerle\u015fmi\u015f olacak.<\/p>\n\n\n\n

Bu planlar\u0131n nas\u0131l geli\u015fece\u011fini, ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fini bug\u00fcnden bilemeyiz, ama K\u00fcrt yetkililerin emperyalizm i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnce geli\u015ftirme\u201d ajanslar\u0131n\u0131n raporlar\u0131na kadar giren ifadeleri Kuzey Irak\u2019ta K\u00fcrt devriminin \u00e7evresine ku\u015fat\u0131lan emperyalist-Bonapartist \u00e7emberin niteli\u011fine dair oldu\u00e7a net fikir veriyor. Ankara\u2019n\u0131n Barzani ve Talabani\u2019nin bu \u201cT\u00fcrk dostu\u201d iyi kom\u015fulu\u011fundan bekledi\u011fi elbette sadece petrol alanlar\u0131na ula\u015f\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil. T\u00fcrkiye\u2019nin G\u00fcney K\u00fcrdistan \u00fczerindeki \u201ckoruyucu\u201d rol\u00fc kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda KBY\u2019den elde etti\u011fi esas olarak, g\u00fcneyli K\u00fcrt halk\u0131n kuzeyli karde\u015flerinden kopar\u0131lmas\u0131, koca bur ulusun b\u00f6l\u00fcn\u00fcp par\u00e7alanmas\u0131. Bu, son tahlilde emperyalizmin K\u00fcrt devrimini b\u00f6lmesi ve par\u00e7a par\u00e7a durdurmas\u0131d\u0131r. Bunun arac\u0131lar\u0131 ise T\u00fcrkiye\u2019deki rejim ile mevcut Barzani ve Talabani \u00f6nderlikleridir. K\u00fcrt devrimi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ABD-TC-KBY ittifak\u0131n\u0131n bir hedefi de ku\u015fkususz, Kuzeyli K\u00fcrt halk\u0131n kendi \u00f6nderli\u011fi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc PKK\u2019nin, \u201csilahs\u0131zland\u0131rma\u201d ad\u0131 alt\u0131nda tasfiye edilmesidir.(31)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

B\u00f6yle bir y\u00f6netimin kendi b\u00f6lgesinde uygulayaca\u011f\u0131 demokrasinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n da egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 taraf\u0131ndan belirlenece\u011fini g\u00f6rmek zor de\u011fildir. G\u00fcney K\u00fcrt y\u00f6netimi \u2013bizzat Talabani\u2019nin devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndaki- Ba\u011fdat rejiminin demokratik olmad\u0131\u011f\u0131ndan yak\u0131nmakta ve bunda da son derece hakl\u0131. Ne var ki, Erbil h\u00fck\u00fcmetinin demokrasiden \u015fikayeti esas olarak \u00fczerinde hak iddia etti\u011fi topraklar\u0131n Anayasa gere\u011fi kendisine verilmiyor olmas\u0131n\u0131n pek \u00f6tesine ge\u00e7miyor. Talabani ve Barzani \u00f6nderlikleri t\u00fcm Irak halk\u0131 i\u00e7in demokrasi talep etmiyorlar, sadece kendi federal y\u00f6netimlerinin garanti alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131, K\u00fcrt temsilinin Ba\u011fdat\u2019taki h\u00fck\u00fcmet \u00fczerinde daha fazla a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahip olmas\u0131n\u0131 ve kendilerine \u00e7okuluslu petrol \u015firketleriyle ba\u011f\u0131ms\u0131z anla\u015fmalar yapma yetkisinin tan\u0131nmas\u0131n\u0131 talep ediyorlar. K\u00fcrt y\u00f6netiminin bu talepleri me\u015fru olabilir, ama K\u00fcrt halk\u0131yla birlikte t\u00fcm Irakl\u0131 yoksul s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00fclke petrol gelirlerinden e\u015fit ve d\u00fcr\u00fcst bir bi\u00e7imde yararlanabilmesinin yolu, emperyalist \u015firketlere tan\u0131nacak ruhsatlardan ve yetkilerden ve bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda egemenlerin \u00f6zel kasalar\u0131n\u0131n doldurulmas\u0131ndan ge\u00e7miyor(32)<\/strong>; t\u00fcm yeralt\u0131 zenginliklerinin millile\u015ftirilmesinden ve ekonominin i\u015f\u00e7ilerin ve emek\u00e7ilerin kontrol\u00fc alt\u0131nda merkezi olarak planlan\u0131p y\u00f6nlendirilmesinden ge\u00e7iyor. Emperyalizmden ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 gerektiren bu anlay\u0131\u015f, ne Ba\u011fdat ne de Erbil y\u00f6netiminin program\u0131nda yer almakta.<\/p>\n\n\n\n

Demokratik devlet y\u00f6netiminin, a\u015firet y\u00f6netiminden farkl\u0131 oldu\u011fu ve sadece se\u00e7imle i\u015fba\u015f\u0131na gelmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ek; ama demokrasi yoklu\u011fundan \u015fikayet edenlerin, G\u00fcney K\u00fcrdistan b\u00f6lgesi \u00fcst y\u00f6netiminin Barzaniler ve Talabanilerle dolu olmas\u0131ndan, y\u00f6netimin giderek b\u00f6lgedeki di\u011fer \u201cmonar\u015fik cumhuriyetler\u201de benzemeye ba\u015flamas\u0131ndan neden kayg\u0131 duymad\u0131klar\u0131n\u0131 anlamak da zor de\u011fil. Bug\u00fcn Barzani ailesinin pek \u00e7ok bireyi telefon, medya organlar\u0131, petrol ortakl\u0131klar\u0131 gibi \u00f6nemli \u015firketlerin ba\u015f\u0131na yerle\u015ftirilmi\u015f durumdayken, Talabani ailesi devlet arazilerine k\u00e2r ama\u00e7l\u0131 i\u015fletmeler kurmakta, KYB\u2019nin \u015firketler grunu Nokan\u2019\u0131n ihalelerden ald\u0131\u011f\u0131 komisyonlar ise skandal yarat\u0131c\u0131 boyutlara ula\u015fmakta.(33)<\/strong> KDP ve KYB \u00f6nderlikleri demokratik bir federal y\u00f6netim in\u015fa etmekten \u00e7ok, iktidar olman\u0131n getirdi\u011fi olanaklardan yararlanarak bir \u00e7\u0131karlar a\u011f\u0131 \u00f6rmektedirler. K\u00fcrdistan b\u00f6lge y\u00f6netimini yozla\u015fmayla ele\u015ftirerek KYB\u2019den kopan Goran (De\u011fi\u015fim) partisinin Temmuz 2009\u2019daki K\u00fcrdistan b\u00f6lgesi se\u00e7imlerinde ve Mart 2010 parlamento se\u00e7imlerinde ciddi ba\u015far\u0131lar elde etmesi, b\u00f6lge K\u00fcrtlerinin bu ger\u00e7e\u011fin fark\u0131na varmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131na i\u015faret etmekte. \u00d6te yandan kentlerde b\u00f6lge y\u00f6netimi g\u00fcvenlik birimlerinin muhalif unsurlara sald\u0131rmas\u0131, bask\u0131 yap\u0131yor olmas\u0131, bas\u0131n yay\u0131n haklar\u0131na s\u0131n\u0131rlamalar getirilmesi, y\u00f6netim organlar\u0131na y\u00f6nelik i\u015fkence ve cinayet iddialar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131(34)<\/strong>, vb. G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019da kurulan y\u00f6netimin K\u00fcrdistan devrimini daha demokratik a\u015famas\u0131nda frenlemekte oldu\u011funun i\u015faretleri.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu nedenlerle Kuzey Irak\u2019taki K\u00fcrdistan Yerel Y\u00f6netimi\u2019ni K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n m\u00fccadelesinin KDP ve KYP \u00f6nderliklerince tahrip edilmekte olan bir mevzisi olarak tan\u0131ml\u0131yoruz. G\u00fcneyli K\u00fcrtlerin elde etmi\u015f olduklar\u0131 federal haklara y\u00f6nelecek bir emperyalist veya Bonapartist sald\u0131r\u0131n\u0131n elbette kar\u015f\u0131s\u0131nda olaca\u011f\u0131z; ama esas olan, K\u00fcrt devriminin g\u00fcneyde emperyalizm, Bonapartizm ve bizzat K\u00fcrt \u00f6nderlikleri taraf\u0131ndan \u00f6n\u00fcne \u00e7ekilen s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 a\u015farak ilerletilmesinin yollar\u0131n\u0131 aramakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

…ve Kuzey<\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrt devrimi T\u00fcrkiye\u2019nin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde olduk\u00e7a farkl\u0131 bir karakterde ve farkl\u0131 yollardan geli\u015fmekle birlikte, \u00fczerindeki emperyalist-Bonapartist bask\u0131 g\u00fcneydekinin neredeyse ayn\u0131s\u0131, \u00f6n\u00fcndeki program ve \u00f6nderlik s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 da olduk\u00e7a benzerdir. \u00d6ncelikle, T\u00fcrkiyeli K\u00fcrtler aras\u0131nda kendisi ne kadar istese de, ABD birlikleri taraf\u0131ndan i\u015fgal edilip \u00e7evrelenen bir \u201cK\u00fcrdistan\u201d b\u00f6lgesine yerle\u015ftirilecek herhangi bir \u00f6nderlik bulunmuyor. Emperyalizmin, stratejik dostu T\u00fcrkiye \u00fczerinde ne b\u00f6yle bir plan\u0131 var ne de niyeti. Washington kimi zaman T\u00fcrkiye\u2019deki \u201cdemokratik hak s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131ndan\u201d s\u00f6z ediyor ve rejimin reforme edilmesinden yana g\u00f6z\u00fck\u00fcyor; ama bunu, emperyalizmin T\u00fcrkiye\u2019den demokratik bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm talep etti\u011fi bi\u00e7iminde yorumlamak, liberal solculara ho\u015f gelse bile, ger\u00e7eklerle uyu\u015fmaz. ABD emperyalizmi, d\u0131\u015f d\u00fcnyaya sadece g\u00fcvenlik penceresinden bakan T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut rejimin kendi i\u00e7inden \u00e7\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve yenilenmezse kendi kendine \u00e7\u00f6kece\u011finin fark\u0131nda; b\u00f6yle bir rejim, sadece Ortado\u011fu ve Avrasya \u00fclkelerinin \u201cdengelenmesi, i\u015fbirli\u011fine \u00e7ekilmesi ve\/veya denetlenmesi\u201d \u00e7abalar\u0131nda emperyalizmin i\u015fine yaramamakla kalmaz, bizzat yol a\u00e7abilece\u011fi devrimci krizlerle onun ba\u015f\u0131na yeni dertler de a\u00e7abilir. Dolay\u0131s\u0131yla Bonapartist rejim, ana kolonlar\u0131na dokunulmadan reforme edilmeli ve yenilenmelidir. T\u00fcrk fa\u015fistlerin ve milliyet\u00e7i solun, \u201cABD\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019yi b\u00f6lme planlar\u0131\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u015fey, emperyalizmin T\u00fcrk burjuvazisinin de hemfikir oldu\u011fu bu iste\u011finin \u00f6tesine ge\u00e7memekte.<\/p>\n\n\n\n

O halde ABD emperyalizminin Kuzeyli K\u00fcrtlere ili\u015fkin plan\u0131 ne? Bunu Carnegie Endowment<\/em> adl\u0131 think-tank<\/em> kurulu\u015funun raporlar\u0131ndan \u00e7\u0131karsamak olanakl\u0131. Ad\u0131 ge\u00e7en kurulu\u015f 2009 ba\u015flar\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u201cK\u00fcrdistan \u00dczerinde \u00c7at\u0131\u015fman\u0131n \u00d6nlenmesi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporda, \u201c\u00e7ok farkl\u0131 politik inan\u0131\u015flara sahip K\u00fcrtlerin \u00fczerinde anla\u015ft\u0131klar\u0131 talepleri\u201d \u015fu bi\u00e7imde \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrk devletinin T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ok etnisiteli bir devlet oldu\u011funu kabul etmesi (K\u00fcrtlerin ayr\u0131 bir topluluk olu\u015fturdu\u011funu do\u011frudan kabul etmeksizin); k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131n, \u00f6zellikle K\u00fcrt dilinin kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tan\u0131nmas\u0131 ve t\u00fcm T\u00fcrkiye illerine baz\u0131 idari yetkilerin devredilmesi.<\/em>(35)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Pekiyi, bu nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirilecek? Kurulu\u015fa g\u00f6re 1982 Anayasas\u0131\u2019nda yap\u0131lacak baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler bu hedefe var\u0131lmas\u0131n\u0131 olanakl\u0131 k\u0131labilir, ne var ki AKP h\u00fck\u00fcmeti bu hedefe var\u0131lmas\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fcklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fu yollar \u00f6neriliyor:<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiyeli K\u00fcrtler \u00e7at\u0131\u015fmadan yorulmu\u015flard\u0131r ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n da\u011fdan, yani PKK kamplar\u0131ndan ve cezaevlerinden eve d\u00f6nmelerini istemektedirler. Bu, \u00f6ncelikle bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn silahs\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve la\u011fvedilmesini gerektirir.<\/em>(36)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

…Obama y\u00f6netimi, Avrupal\u0131larla birlikte K\u00fcrt b\u00f6lgelerinin kalk\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, b\u00f6ylece yerel n\u00fcfusun T\u00fcrk devletine kar\u015f\u0131 \u015fiddeti desteklemekten vazge\u00e7irilmesine y\u00f6nelik giri\u015fimler \u00f6nermelidir. Ankara\u2019n\u0131n K\u00fcrt b\u00f6lgelerine vaat etti\u011fi ekonomik paketler asla ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f ve yerel n\u00fcfusu bu konuda inan\u00e7s\u0131z hale getirmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Birle\u015fik Devletler, Avrupal\u0131 ortaklar\u0131n\u0131n aksine, Ankara\u2019n\u0131n tepkisini \u00e7ekmemek i\u00e7in tarihsel olarak T\u00fcrkiyeli K\u00fcrt liderlerle i\u015fbirli\u011finden uzak durmu\u015ftur. Bu de\u011fi\u015fmelidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcne kadar Ankara bu sorunun politik yanlar\u0131yla ilgilenmekte etkisiz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun sonucunda da T\u00fcrkiyeli K\u00fcrtler T\u00fcrk y\u00f6netiminin baz\u0131 taleplerini kar\u015f\u0131layabilme yetene\u011fine olan inan\u00e7lar\u0131n\u0131 yitirmi\u015flerdir… Washington ve Avrupa ba\u015fkentleri, \u015fiddete kar\u015f\u0131 olan T\u00fcrkiyeli K\u00fcrt liderlerle do\u011frudan ili\u015fkiye ge\u00e7erek, onlar\u0131 ABD\u2019ye davet etmeli, ABD sivil toplumuna eri\u015fimlerini sa\u011flamal\u0131 ve \u015fiddetsiz toplum faaliyeti konusunda e\u011fitilmelerine yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Washington ayr\u0131ca, T\u00fcrkiyeli K\u00fcrtleri silahl\u0131 m\u00fccadeleye devamdan cayd\u0131rmak i\u00e7in Irakl\u0131 K\u00fcrt liderlerin deste\u011fini de sa\u011flayabilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc [silahl\u0131 m\u00fccadele] sadece sonu\u00e7 vermemekle kalmayacak ama ayn\u0131 zamanda Irakl\u0131 K\u00fcrtlerin deneyimlerinin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 da tehlikeye sokacakt\u0131r.<\/em>(37)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu y\u00f6nerge \u00e7ok a\u00e7\u0131k: PKK tasfiye edilecek, ekonomik kalk\u0131nma programlar\u0131n\u0131n da yard\u0131m\u0131yla K\u00fcrt illerindeki seferberlikler durdurulacak, emperyalist merkezle i\u015fbirli\u011fi yapacak bir \u00f6nderlik olu\u015fturulup e\u011fitilecek ve nihayet 1982 Anayasas\u0131\u2019nda yap\u0131lacak baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle K\u00fcrtlere (onlar\u0131 ayr\u0131 bir ulus olarak tan\u0131maks\u0131z\u0131n) baz\u0131 k\u00fclt\u00fcrel ve demokratik haklar verilecek, bu arada merkezi h\u00fck\u00fcmetin baz\u0131 yetkileri il idarelerine devredilecek. Bu konularda T\u00fcrkiye\u2019de burjuvazinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cdemokratikle\u015fme raporlar\u0131\u201d ile emperyalist \u201culuslararas\u0131 bar\u0131\u015f\u201d planlar\u0131 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck benzerli\u011fin oldu\u011fu a\u00e7\u0131k: \u201cter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele\u201d \u00e7izgisi ile \u201c\u00f6nderliklerin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcme kazan\u0131lmas\u0131\u201d olarak ifade edilen demokratik gericilik politikalar\u0131n\u0131n birle\u015ftirilmesi. Sorun, yukar\u0131da da de\u011findi\u011fimiz gibi, Bonapartist rejimin bu \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcme\u201d haz\u0131r hale getirilmesi. Ama bu ad\u0131mlar\u0131n at\u0131labilmesinde \u201chaz\u0131r\u201d hale getirilmesi gereken yaln\u0131zca rejim mi? Ya K\u00fcrt kitleler?<\/p>\n\n\n\n

Demokratik gericilik politikas\u0131n\u0131n uygulanabilmesinin en \u00f6nemli ko\u015fullar\u0131ndan biri, kitle seferberliklerinin durdurulabilmesi, bunu ger\u00e7ekle\u015ftirebilecek bir \u00f6nderli\u011fin olu\u015fturulabilmesi. Asl\u0131nda PKK\u2019nin taleplerinin emperyalizmin ve T\u00fcrkiye burjuvazinin dile getirdiklerinin \u00e7ok \u00f6tesine ge\u00e7medi\u011fi ve Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n silahl\u0131 m\u00fccadeleyi ve K\u00fcrt kitle seferberliklerini durdurma niyetine ve yetisine sahip oldu\u011fu ortada:<\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc \u00e7ok zor da de\u011fildir. Ben daha \u00f6nce de de\u011findim iki \u015fart\u0131m vard\u0131. Birincisi \u0130nsan Haklar\u0131 ve Demokrasi \u015eart\u0131. \u0130kincisi G\u00fcvenlik \u015fart\u0131yd\u0131. Ben daha \u00f6nceleri gerek yaz\u0131l\u0131 gerekse s\u00f6zl\u00fc bu konular\u0131 AKP iktidar\u0131 d\u00f6neminde devletin sa\u011fduyulu, bilen kesimine gerekse AKP\u2019ye, Ba\u015fbakan\u2019a ilettim. Bu konuda \u00e7ok \u015fey istemedi\u011fimiz de bilinmelidir. Bu iki \u015fart da anayasal haklard\u0131r. Birinci \u015fart \u0130nsan haklar\u0131 ve demokrasi \u015fart\u0131d\u0131r. Bu da demokratik anayasa demektir. Demokratik bir anayasan\u0131n in\u015fas\u0131 demokratik haklar demektir. K\u00fcrtlerin demokratik haklar\u0131n\u0131n anayasal g\u00fcvenceye al\u0131nmas\u0131d\u0131r. \u0130kinci \u015fart ise g\u00fcvenlik \u015fart\u0131d\u0131r. G\u00fcvenlik \u015fart\u0131 da anayasada d\u00fczenlenmi\u015f bir anayasal hakt\u0131r. B\u00fct\u00fcn topluluklar\u0131n g\u00fcvencesi olmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye Halk\u0131\u2019n\u0131n da g\u00fcvencesi olmal\u0131d\u0131r, K\u00fcrtlerin de g\u00fcvencesi olmal\u0131d\u0131r. Bu iki \u015fart ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde ben de \u00fczerime d\u00fc\u015feni yapar\u0131m dedim. Daha \u00f6nce de \u00e7a\u011fr\u0131 yapt\u0131m, \u2018bu \u015fartlar yerine getirilirse ben silahl\u0131 g\u00fc\u00e7leri bir yere toplar\u0131m\u2019 dedim. \u2018Sizin de uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz onlar\u0131n da uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir yerde g\u00fc\u00e7leri toplar\u0131m. Ve bunu ba\u015faracak g\u00fcc\u00fcm de var, buna inan\u0131yorum\u2019 dedim.<\/em>(38)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bar\u0131\u015f ve Demokrasi Partisi (BDP) e\u015fba\u015fkan\u0131 Selahattin Demirta\u015f ile kapat\u0131lan DTP\u2019nin siyasi yasakl\u0131 eski e\u015fba\u015fkan\u0131 Ahmet T\u00fcrk\u2019\u00fcn May\u0131s ba\u015flar\u0131nda Washington\u2019da Carnegie Endowment<\/em>\u2019ta verdikleri konferansta dile getirdikleri talepler de ne bu kurulu\u015fun \u00f6nerilerinden ne de \u00d6calan\u2019\u0131n taleplerinden farkl\u0131. Ahmet T\u00fcrk, \u201cbar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcm\u201d i\u00e7in ba\u015fl\u0131ca \u00fc\u00e7 taleplerinin, \u201cK\u00fcrt kimli\u011fini T\u00fcrkiye\u2019nin zenginli\u011fi sayan Anayasal d\u00fczenleme, k\u00fclt\u00fcrel haklar ve K\u00fcrt\u00e7enin kamusal ortamda \u00f6zg\u00fcrce ifade edilmesi, K\u00fcrt yo\u011funlu\u011funun fazla oldu\u011fu b\u00f6lgelerde demokratik otonomi\u201d(39)<\/strong> oldu\u011funu ifade ediyor. Bu uzla\u015fma taleplerinin PKK\u2019nin istemlerinin gerisinde oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Eski DTP\u2019nin, bug\u00fcnk\u00fc BDP\u2019nin ba\u015f\u0131nda ya da i\u00e7inde, PKK\u2019nin politik istemler program\u0131ndan kopmak isteyenler oldu\u011fu yolundaki s\u00f6ylentilere kar\u015f\u0131n, bu iki kesimin aras\u0131nda politik program fark\u0131 oldu\u011funun s\u00f6ylemek do\u011fru olmaz. Kald\u0131 ki, \u00d6calan\u2019\u0131n bu konuda verdi\u011fi garanti ortada:<\/p>\n\n\n\n

BDP\u2019nin teslim al\u0131nmas\u0131n\u0131, bir d\u00f6nem Ahmet T\u00fcrk \u00fczerinden yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Biliyorum Ahmet T\u00fcrk, iyiniyetli biridir, ancak onun \u00fczerinden bu teslimiyet politikas\u0131n\u0131 uygulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Ahmet T\u00fcrk onlar bu oyuna gelmedi sonra da baz\u0131 sald\u0131r\u0131lar, Samsun\u2019daki sald\u0131r\u0131lar oldu. Bu sald\u0131r\u0131lar tesad\u00fcfi de\u011fildir. Asl\u0131nda Samsun sald\u0131r\u0131s\u0131, bu oyunlar\u0131n bo\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131ndan sonra Ahmet T\u00fcrk\u2019e duyulan \u00f6fkenin ifadesiydi, ama\u00e7lar\u0131na ula\u015famaman\u0131n bir d\u0131\u015favurumudur, bunun b\u00f6yle anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/em>(40)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla Ahmet T\u00fcrk ve di\u011fer K\u00fcrt politik liderlerin dile getirdikleri talepleri PKK\u2019nin \u201ck\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgisi\u201d olarak kabul etmemek i\u00e7in bir neden yok. KCK Y\u00fcr\u00fctme Konseyi \u00fcyelerinden Duran Kalkan da 1990\u2019lar\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren PKK hareketinin \u201cstratejik bir de\u011fi\u015fim\u201d ger\u00e7ekle\u015ftirerek \u201csiyasi diyaloga\u201d a\u011f\u0131rl\u0131k verdiklerini ifade ediyor:<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer yandan, bu s\u00fcre\u00e7te demokratik siyasi m\u00fccadeleyi \u00f6ne \u00e7\u0131kartarak, K\u00fcrt sorununa siyasi diyalog temelinde bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc dayatt\u0131k. Bunun i\u00e7in stratejik de\u011fi\u015fim, yeniden yap\u0131lanmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Gerillay\u0131 pasif savunma konumuna \u00e7ektik. Gerilla 1 Eyl\u00fcl 1998\u2019den 1 Haziran 2004\u2019e kadar \u00e7ok uzun bir s\u00fcre b\u00f6yle bir konumda kald\u0131. Fakat b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131m\u0131za ra\u011fmen, 1 Haziran 2004 at\u0131l\u0131m\u0131 temelinde siyasi diyalogu daha aktif bir m\u00fccadeleyle zorlamam\u0131za ra\u011fmen, inkar ve imha sistemini temsil eden g\u00fc\u00e7ler siyasi diyalog temelindeki \u00e7\u00f6z\u00fcme yana\u015fmad\u0131lar.<\/em>(41)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Emperyalist strateji kurulu\u015flar\u0131n\u0131n tavsiyeleri, K\u00fcrt politik \u00f6nderlerinin talepleri, liberal T\u00fcrk burjuvazinin ihtiya\u00e7lar\u0131 ve PKK\u2019nin savundu\u011fu hedefler aras\u0131nda bunca benzerlik varsa -en az\u0131ndan a\u015f\u0131lmaz engeller yoksa-, neden PKK kendini silahs\u0131zland\u0131rm\u0131yor, tasfiye etmiyor? Bu soruyu \u00f6zellikle liberal solcular \u2013asl\u0131nda bir beklenti olarak- ileri s\u00fcr\u00fcyorlar. Buna yan\u0131t\u0131, gazeteci Hasan Cemal ile yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmede KCK Y\u00fcr\u00fctme Konseyi ba\u015fkan\u0131 Murat Karay\u0131lan veriyor: \u201cPKK silah b\u0131raks\u0131n s\u00f6ylemi havaya, yani bo\u015fa s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f bir kur\u015fundur. B\u0131raks\u0131n da nereye b\u0131raks\u0131n? Nas\u0131l b\u0131raks\u0131n? Kime b\u0131raks\u0131n? Zemini nedir silah b\u0131rakman\u0131n? Silah b\u0131raks\u0131n demenin bir anlam\u0131 yok. \u00d6nce otural\u0131m, konu\u015fal\u0131m.\u201d<\/em>(42)<\/em><\/strong>Karay\u0131lan\u2019\u0131n s\u00f6zlerinden, silah b\u0131rakman\u0131n salt bir teknik sorun oldu\u011fu sonucunu \u00e7\u0131karmamak gerekir, zira \u015f\u00f6yle devam ediyor:<\/p>\n\n\n\n

Silahl\u0131 m\u00fccadeleyi de klasik y\u00f6ntemlerle yapm\u0131yoruz art\u0131k. Me\u015fru savunma \u00e7izgisi temelinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Kitle faaliyetlerine, sivil itaatsizli\u011fe, siyasal \u00e7al\u0131\u015fmaya a\u011f\u0131rl\u0131k veriyoruz. Ama bu arada 6-7 bin silahl\u0131 insan\u0131 ne yapacaks\u0131n\u0131z? Onlar bir yerde kazan\u0131mlar\u0131n, me\u015fru savunman\u0131n g\u00fcvencesi.<\/em>(43)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla PKK, \u015fimdilik \u201ckazan\u0131mlar\u0131n, me\u015fru savunman\u0131n g\u00fcvencesi\u201d olarak silah alt\u0131nda tuttu\u011fu \u201c6-7 bin insan\u0131n\u201d kaderinin \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm\u201d sonras\u0131nda ne olaca\u011f\u0131n\u0131 soru\u015fturuyor. Unutmamak gerekir ki PKK, kurulu\u015fundan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, o d\u00f6nemde Stalinist ideoliojinin de etkisiyle h\u0131zla bir \u201cayg\u0131t\u201d haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, \u00f6nderleri, kadrolar\u0131 ve militanlar\u0131yla kendi varl\u0131k ve ya\u015fam alan\u0131n\u0131 kurmu\u015f, kendi gereksinimlerini yaratm\u0131\u015f, kendi tarihini ve mitlerini olu\u015fturmu\u015f, kendi i\u00e7inde ve kendi ba\u015f\u0131na bir cihaz haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kitlelerin hakl\u0131 sloganlar\u0131ndan hareketle kendi ayg\u0131t slogan ve taleplerini programla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Otuz y\u0131ldan beri s\u00fcregelen b\u00f6ylesi bir hiyerar\u015fik ve militarize ayg\u0131t, kitleler ad\u0131na asgariye indirdi\u011fi baz\u0131 istekleri yerine getirildi ya da getirilecek diye kendini tasfiye etmez, politik, toplumsal ve ekonomik iktidar ister. PKK art\u0131k Barzani ve Talabani\u2019nin elde etti\u011fi t\u00fcrden bir federal y\u00f6netim bi\u00e7imi pe\u015finde ko\u015fmay\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor, bu hatta bir otonom y\u00f6netim tarz\u0131 da olmayabilir; ama en az\u0131ndan il idareleri yasalar\u0131nda baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131larak kendisine iktidardan pay alma yolunun a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ediyor. Bunun garantisi olu\u015funcaya de\u011fin de ayg\u0131t olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fini ilan ediyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan, PKK\u2019nin taleplerinin bu denli asgarile\u015fmesi ve rejimin i\u00e7ine d\u00e2hil edilebilecek bir paket haline gelmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00fcstelik bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda silah b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131 defalarca a\u00e7\u0131klamas\u0131na kar\u015f\u0131n, devlet neden PKK\u2019nin tasfiyesinde bu denli \u0131srarl\u0131? Asl\u0131nda emperyalist dan\u0131\u015fmanlar PKK\u2019nin o denli b\u00fcy\u00fct\u00fclmemesi gereken bir g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar:<\/p>\n\n\n\n

PKK uzun bir s\u00fcreden beri, T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi bir tehdit olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumdad\u0131r. Bug\u00fcn, Ankara\u2019n\u0131n m\u00fcthi\u015f kaynaklar ay\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n yenmeyi ba\u015framam\u0131\u015f oldu\u011fu yirmi y\u0131ll\u0131k bir isyan\u0131n \u00e7arp\u0131c\u0131 bir an\u0131s\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrkiye-Irak s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n iki yan\u0131ndaki kabaca 2.000-2.500 sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye i\u00e7inde art\u0131k hi\u00e7bir alan\u0131 denetleyememekte, ama T\u00fcrk birliklerini taciz edebilmekte ve can kay\u0131plar\u0131na yol a\u00e7abilmektedir.<\/em>(44)<\/em><\/strong> <\/em><\/p>\n\n\n\n

Ahmet T\u00fcrk\u2019\u00fcn konferans verdi\u011fi Carnegie Endowment<\/em> kurulu\u015fu, bu kadar \u00f6nemsizle\u015fmi\u015f g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc PKK\u2019nin gene de silahs\u0131zland\u0131r\u0131l\u0131p da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 -\u201cdemobilize\u201d edilmesini- ve bunun Ankara, Erbil ve Washington i\u015fbirli\u011fiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini \u00f6neriyor:<\/p>\n\n\n\n

Bu, KBY-T\u00fcrkiye yak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 nihai olarak sa\u011flamla\u015ft\u0131racak kritik \u00f6\u011fedir. Ancak bu konuda ilerleme T\u00fcrkiye-KBY diyalogu ile sa\u011flanabilir. Ama\u00e7 PKK \u00fczerinde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca her y\u00f6nden bas\u0131nc\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131, Kuzey Irak\u2019ta PKK saflar\u0131ndan m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca en b\u00fcy\u00fck say\u0131da ayr\u0131lman\u0131n sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. \u00dc\u00e7 kesimin \u2013ABD, KBY ve T\u00fcrkiye- ortak ve e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fc politik ve askeri yakla\u015f\u0131m\u0131 gereklidir… Talabani, PKK y\u00f6netimindeki silahl\u0131 m\u00fccadele devrinin sona erdi\u011fini zaten a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r; Barzani ve KBY de, PKK\u2019nin Ekim 2008\u2019de T\u00fcrk birliklerine a\u011f\u0131r kay\u0131plar verdiren eylemlerini \u015fiddetle k\u0131nam\u0131\u015ft\u0131r. PKK\u2019nin zorla da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 s\u00fcreci, Irakl\u0131 K\u00fcrtlerin, T\u00fcrklerin ve ABD\u2019nin dikkatli planlamas\u0131n\u0131 ve i\u015fbirli\u011fini gerektirir.<\/em>(45)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Emperyalist-Bonapartist gericili\u011fin PKK\u2019nin tasfiyesinde bunca \u0131srar etmesinin nedeni, ne 2-3 bin \u2013Murat Karay\u0131lan\u2019a g\u00f6re 6-7 bin- silahl\u0131 militan\u0131n devletin g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in ciddi bir tehdit olu\u015fturmas\u0131, ne PKK\u2019nin taleplerinin ve ayg\u0131t olarak g\u00f6vdesinin rejimin i\u00e7ine s\u0131\u011fmamas\u0131d\u0131r; bunun nedeni, seferberlikleri s\u00fcren kitlelerin PKK\u2019yi h\u00e2l\u00e2 m\u00fccadelelerini temsil eden yegane parti olarak g\u00f6rmeleridir. Rejim i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehlike bu kitlelerdir. T\u00fcrk burjuvazisinin ve emperyalist ba\u015fkentlerin vermeye, Barzani ve Talabani \u00f6nderlikleri ile PKK\u2019nin de yetinmeye haz\u0131r oldu\u011fu taleplerin ger\u00e7ekle\u015fmesi, kitle seferberliklerini yat\u0131\u015ft\u0131rmayaca\u011f\u0131 gibi, ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k do\u011frultusunda ger\u00e7ek devrimci demokratik yeni at\u0131l\u0131mlara neden olabilecektir. Bu at\u0131l\u0131mlar, dahas\u0131 Talabani ve Barzani\u2019yi de rahats\u0131z edecek \u015fekilde, toplumsal ve ekonomik sorunlar\u0131n, \u00f6rne\u011fin toprak sorununun, do\u011fal zenginliklerin kullan\u0131m\u0131 sorununun g\u00fcndeme gelmesine yol a\u00e7abilecektir. B\u00f6ylece K\u00fcrt devrimi s\u00fcrekli bir nitelik kazanmaya do\u011fru evrilebilecektir. Bu s\u00fcreci durdurmaya, ne kadar \u201cdemokratik cumhuriyet\u201d dese de \u00d6calan\u2019\u0131n da g\u00fcc\u00fc yetmez.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla emperyalizm ve Bonapartist rejim a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u2013tabii KDP ve KYB a\u00e7\u0131s\u0131ndan da- kitle seferberliklerinin durdurulmas\u0131, geriletilmesi gerekiyor. Kitlelerin \u201ckendi \u00f6nderli\u011fi\u201d olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc PKK\u2019nin \u201czorla da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131\u201d, onlar\u0131n moralinde ve heyecan\u0131nda, ard\u0131ndan bilincinde gerilemelere yol a\u00e7abilir, seferberlikler geri \u00e7ekilebilir. Bu y\u00fczden, rejimle kucakla\u015fmaya ne kadar haz\u0131r olursa olsun, PKK\u2019nin silahs\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve tasfiye edilmesi planlan\u0131yor. Bu plan \u00e7oktan y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n

Mevzilerin Korunmas\u0131; S\u0131\u00e7raman\u0131n Haz\u0131rlanmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

K\u00fcrt devrimi Kuzey\u2019de ve G\u00fcney\u2019de b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7l\u00fcklerle ilerliyor. On y\u0131llara dayanan zorlu m\u00fccadeleler K\u00fcrdistan\u2019\u0131n de jure<\/em> olmasa bile de facto<\/em> tan\u0131nmas\u0131n\u0131, tarihsel haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015f bir halk\u0131n kendine ait olmas\u0131 gereken topraklar \u00fczerinde ulusla\u015fma s\u00fcrecine girmesini ve buralarda kendi y\u00f6netim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmeye ba\u015flamas\u0131n\u0131 olanakl\u0131 k\u0131lmakla kalm\u0131yor; b\u00f6lge rejimlerinin bask\u0131c\u0131 niteli\u011fi \u00fczerinde gedikler a\u00e7\u0131yor, bu \u00fclkelerde de kitlelerin demokratik at\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecek nesnel ko\u015fullar yarat\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla, K\u00fcrt ulusunun b\u00f6lge halklar\u0131na dayanak olarak sundu\u011fu bu tarihsel kazan\u0131mlar\u0131n korunmas\u0131 b\u00fct\u00fcn devrimcilerin g\u00f6revi olmas\u0131 gerekiyor. K\u00fcrdistan B\u00f6lge Y\u00f6netiminin \u2013hangi \u00f6nderlik alt\u0131nda olursa olsun- elde etti\u011fi ulusal toprak ve y\u00f6netim haklar\u0131ndan, Kuzeyli K\u00fcrtlerin T\u00fcrkiye\u2019deki Bonapartist rejime dayatt\u0131\u011f\u0131 en k\u0131smi demokratik haklara kadar, b\u00fct\u00fcn kazan\u0131mlar\u0131n korunmas\u0131 ve kal\u0131c\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, K\u00fcrtlerin kendi kaderlerini tayin hakk\u0131 ve ulusal birlikleri i\u00e7in ileri do\u011fru yapacaklar\u0131 s\u0131\u00e7raman\u0131n bir \u00f6nko\u015fuludur.<\/p>\n\n\n\n

Ama bu son derece karma\u015f\u0131k ve i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f g\u00f6revlerle \u00f6r\u00fcl\u00fc bir s\u00fcre\u00e7. Her \u015feyden \u00f6nce emperyalizm ve b\u00f6lge rejimleri K\u00fcrt halk\u0131n m\u00fccadelesini b\u00f6lgedeki di\u011fer halklar\u0131n m\u00fccadelelerinden ay\u0131rmak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc y\u00f6nteme ba\u015fvuruyor. ABD\u2019nin G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019\u0131 bir yerel y\u00f6netim ya da belki de gelecekte bir federasyon halinde ama mutlaka birle\u015fik bir Irak devletinin i\u00e7ine hapsetme politikas\u0131, sadece \u201cstratejik m\u00fcttefiki\u201d T\u00fcrkiye\u2019nin bask\u0131s\u0131n\u0131n bir sonucu de\u011fil; daha da \u00f6nemlisi, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir K\u00fcrdistan par\u00e7as\u0131n\u0131n t\u00fcm di\u011fer par\u00e7alar\u0131 da kendisine do\u011fru \u00e7ekip emperyalizmin b\u00f6lgedeki \u00fcsleri olan gerici ve Bonapartist rejimleri y\u0131k\u0131ma u\u011fratma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden Irak ve K\u00fcrdistan B\u00f6lge Y\u00f6netimi \u00fczerinde emperyalizmin belirleyicili\u011fi ve denetimi s\u00fcrd\u00fck\u00e7e G\u00fcneyli K\u00fcrtlerin kendi kaderlerini tayin etme hakk\u0131na sahip olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyoruz. Emperyalizm, t\u0131pk\u0131 Filistin devrimi kar\u015f\u0131s\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, K\u00fcrt devrimini de par\u00e7a par\u00e7a yal\u0131t\u0131p bulundu\u011fu alanda s\u00f6nd\u00fcrme gayreti i\u00e7inde olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ku\u015fkusuz Ankara rejimi i\u00e7in Kuzey Irak\u2019ta olmas\u0131n\u0131 isteyece\u011fi en iyi y\u00f6netim bi\u00e7imi Arap Ba\u011fdat\u2019\u0131n merkezi kesin egemenli\u011fi, yani asla var olmam\u0131\u015f ya da var olmayacak bir K\u00fcrt yerel h\u00fck\u00fcmetidir. Ama en dogmatik Kemalist pa\u015falar i\u00e7in bile art\u0131k ger\u00e7ek\u00e7i olmayan bu anlay\u0131\u015f yerini demokratik gericilik politikas\u0131na b\u0131rakmakta. Barzani ve Talabani \u00f6nderliklerinin KBY\u2019yi K\u00fcrt ulusunun ba\u011f\u0131ms\u0131z, \u00f6zg\u00fcr ve gelecekteki ulusal birli\u011finin ilk embriyonu olmaktan uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131yla, T\u00fcrk Bonapartizmi de onunla daha \u201cbar\u0131\u015f\u00e7\u0131l kom\u015fuluk ili\u015fkileri\u201d kurar hale gelmi\u015f, b\u00f6ylece G\u00fcney K\u00fcrt devrimi \u00fczerindeki \u00e7ember daha da s\u0131k\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Ama ne ABD y\u00f6netiminin Barzani ve Talabani y\u00f6netimini kollay\u0131p korumas\u0131, ne T\u00fcrkiye y\u00f6netiminin \u201cs\u0131f\u0131r problem\u201d politikas\u0131 ve artan Arap ulusalc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda G\u00fcney K\u00fcrdistan \u00fczerinde koruyuculuk taslamas\u0131, K\u00fcrt ulusunun kendi kaderini tayin etme hakk\u0131n\u0131 elde etmesi bir yana, -Barzani ve Talabani uzla\u015fmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda da olsa- KBY\u2019nin bir varl\u0131k olarak kendisini s\u00fcrd\u00fcrebilmesinin bile garantisi olamaz. K\u00fcrt halk\u0131 ve onun ulusal bilinci var oldu\u011fu s\u00fcrece, her embriyon emperyalizm ve b\u00f6lge Bonapartist rejimleri taraf\u0131ndan bir \u201cistikrars\u0131zl\u0131k kayna\u011f\u0131\u201d olarak g\u00f6r\u00fclecektir; tehditlerle, ittifaklarla veya i\u015fbirlikleriyle denetlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan, ama buna ra\u011fmen gene de bir \u201cistikrars\u0131zl\u0131k kayna\u011f\u0131\u201d ve belki de ilk f\u0131rsatta k\u00fcrtaj edilecek bir embriyon.<\/p>\n\n\n\n

Emperyalizmin ve b\u00f6lgedeki gerici rejimlerin K\u00fcrt devrimini b\u00f6lme ve yal\u0131tma \u00e7abalar\u0131 sadece K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n birle\u015fmesinin engellenmesine de\u011fil, K\u00fcrt devriminin di\u011fer halklar\u0131n m\u00fccadelelerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na da dayand\u0131r\u0131l\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de rejimin k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 K\u00fcrt d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 sadece co\u011frafi olarak farkl\u0131 b\u00f6lgelerde toplanm\u0131\u015f T\u00fcrk ve K\u00fcrt kitleleri de\u011fil, ayn\u0131 co\u011frafi alanda ve ayn\u0131 s\u0131n\u0131f i\u00e7inde bir arada ya\u015fayan T\u00fcrkleri ve K\u00fcrtleri de b\u00f6l\u00fcyor, burjuva rejimin ayakta kalabilmesini olanakl\u0131 k\u0131lan etmenlerden bir haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. \u00d6te yandan Irak\u2019ta sadece \u0130yad Allavi \u00f6nderli\u011findeki S\u00fcnni a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 Irak Ulusal Hareketi\u2019nin de\u011fil, Nuri el Maliki\u2019nin \u015eii partisi Dava\u2019n\u0131n da Arap ulusalc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmesi ve \u00f6zellikle tart\u0131\u015fmal\u0131 b\u00f6lgelerde bunu K\u00fcrt kar\u015f\u0131t\u0131 bir seferberlik haline getirmeleri, t\u00fcm Irakl\u0131 yoksullar\u0131n ve emek\u00e7i halklar\u0131n b\u00f6l\u00fcnmesine yol a\u00e7makla kalm\u0131yor, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir bo\u011fazla\u015fman\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 da haz\u0131rl\u0131yor. Bu b\u00f6l\u00fcnmeler, emperyalizmin par\u00e7alar \u00fczerindeki denetimi ve i\u015fbirlik\u00e7i \u00f6nderliklerin yard\u0131mlar\u0131, K\u00fcrt devrimi ile Filistin devrimi ve L\u00fcbnan direni\u015fi aras\u0131nda da ba\u011f kurulmas\u0131n\u0131 engelliyor.<\/p>\n\n\n\n

O halde, Barzani ve Talabani \u00f6nderliklerini a\u015fabilecek, K\u00fcrdistan halk\u0131n\u0131n birli\u011fini ve K\u00fcrt devriminin Ortado\u011fu halklar\u0131n\u0131n m\u00fccadeleleriyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini programla\u015ft\u0131racak yeni bir \u00f6nderli\u011fin geli\u015fmesi olanakl\u0131 m\u0131? Bizce evet, ama bu g\u00f6rev sadece G\u00fcneyli K\u00fcrtlerin s\u0131rt\u0131na y\u00fcklenemez. T\u00fcrkiyeli K\u00fcrt ulusal hareketinin de kendisini bir b\u00fct\u00fcn olarak T\u00fcrkiye ve Ortado\u011fu devrimiyle ili\u015fkilendirebilmesi, K\u00fcrdistan\u2019\u0131n birli\u011fini bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde yeniden form\u00fcle edebilmesi gerekiyor. \u00d6calan\u2019\u0131n \u0131srarla \u00f6nce DTP\u2019nin sonra da BDP\u2019nin bir \u201cT\u00fcrkiye partisi\u201d olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemesine ra\u011fmen bunun ger\u00e7ekle\u015fememesi ise, K\u00fcrt liderlerin beceriksizli\u011finden ya da T\u00fcrk solunun aczinden \u00e7ok, ulusal m\u00fccadelenin s\u0131n\u0131f temelinden kopar\u0131lmas\u0131ndan ve T\u00fcrk solunun da s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi kavray\u0131\u015f\u0131ndan uzakla\u015f\u0131p sol liberal bir cephede topla\u015fmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. B\u00f6yle bir partinin hedefi e\u011fer sadece \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesi\u201d olacaksa, K\u00fcrtlere de bu arada k\u00fclt\u00fcrel ve demokratik haklar vaat eden bir sosyal demokrat parti kurmaktansa, K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fan insanlara art\u0131k bu haklar\u0131n yava\u015f yava\u015f da olsa verilmesini raporlar\u0131nda \u00f6neren burjuvazinin iktidardaki partisini desteklemek daha ak\u0131ll\u0131ca olmaz m\u0131?<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla sorun T\u00fcrkiye\u2019nin veya Irak\u2019\u0131n veya \u0130ran\u2019\u0131n \u201cdemokratikle\u015fmesini\u201d hedefleyen ve K\u00fcrtlerin de i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00fclke\u201d partileri kurmak de\u011fil, Ortado\u011fu sosyalist devriminin partisini, yani t\u00fcm ulusal birimlerin devrimci proleter partilerini i\u00e7inde toplayan enternasyonali in\u015fa edebilmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ba\u011f\u0131ms\u0131z, birle\u015fik ve sosyalist bir K\u00fcrdistan i\u00e7in m\u00fccadelenin program\u0131na ve prati\u011fine ancak bu tip bir parti arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ula\u015f\u0131labilir. Pek \u00e7ok ulusalc\u0131 K\u00fcrt ak\u0131m\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hedefini bug\u00fcn art\u0131k programlar\u0131ndan ihra\u00e7 etmi\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n biz neden bunda \u0131srar ediyoruz? Ku\u015fkusuz hangi ulusla birlikte hangi tip y\u00f6netsel \u00e7at\u0131 alt\u0131nda olacaklar\u0131na ya da olmayacaklar\u0131na karar verecek olan K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n bizzat kendisidir; ama K\u00fcrtler ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ilan etme hakk\u0131na, yani kendi kaderini \u00f6zg\u00fcrce belirleme hakk\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, \u00f6zellikle K\u00fcrt ulusu \u00fczerinde egemen durumunda olan uluslar\u0131n proleterlerinin ve emek\u00e7i kitlelerinin kendi burjuvazilerinden kopmalar\u0131, olanaks\u0131z olmasa da son derece g\u00fc\u00e7 olacakt\u0131r. PKK \u201cdemokratik cumhuriyet\u201d \u015fiar\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k program\u0131n\u0131 terk ederken, sadece T\u00fcrkiye\u2019de sosyalizm m\u00fccadelesinin \u00f6n\u00fcne yeni engeller dikmi\u015f olmakla kalm\u0131yor, kendisi istemese bile, burjuva \u015fovenizminin T\u00fcrkiye proletaryas\u0131n\u0131 b\u00f6lebilmesine, hatta emek\u00e7iler aras\u0131nda etnik temelli bo\u011fazla\u015fmalar k\u0131\u015fk\u0131rtabilmesine yard\u0131m etmi\u015f oluyor. Bu anlamda, \u201cdemokratik cumhuriyet\u201d fikrine dayal\u0131 \u201c\u00fclke partisi\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 nesnel olarak gerici bir nitelik kazanmaktad\u0131r. K\u00fcrt proletaryas\u0131, K\u00fcrt ulusunun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k dahil kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131 tavizsiz bi\u00e7imde savunan kendi devrimci sosyalist partisini in\u015fa etme yolunda ne denli g\u00fc\u00e7l\u00fc ad\u0131mlar atarsa, T\u00fcrk emek\u00e7ilerin kendi burjuvazilerinden kopmalar\u0131na o denli yard\u0131mc\u0131 olacak ve onlarla Bonapartist rejime kar\u015f\u0131 ve sosyalizm i\u00e7in m\u00fccadelede \u00e7ok daha sa\u011flam birliktelikler kurabilmeyi olanakl\u0131 hale getirecektir.<\/p>\n\n\n\n

Par\u00e7alanm\u0131\u015f ve b\u00f6l\u00fcm b\u00f6l\u00fcm egemenlik alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, s\u00f6m\u00fcrge durumuna itilmi\u015f bir ulusun, ulusal bilincini ve kimli\u011fini m\u00fccadeleler i\u00e7inde geli\u015ftirdi\u011fi oranda, ulusal birli\u011fini hayal ve talep etmesi devrimci proletarya a\u00e7\u0131s\u0131ndan tarihsel me\u015fruiyete sahiptir. \u00d6te yandan bu hayalin ve talebin ger\u00e7ekle\u015fmesi ise son derece karma\u015f\u0131k s\u00fcre\u00e7lere tabidir. ABD emperyalizminin, Molla Mustafa Barzani\u2019nin 1973\u2019te yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cbiz K\u00fcrtler sizin 51. eyaletiniz olarak Birle\u015fik Devletler\u2019e kat\u0131lal\u0131m\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 \u015fimdi yan\u0131tlamaya kalk\u0131p T\u00fcrkiye, \u0130ran, Suriye\u2019ye vs. askeri operasyonlar d\u00fczenleyerek birle\u015fik bir K\u00fcrdistan yaratma plan\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymas\u0131; ya da K\u00fcrdistan B\u00f6lge Y\u00f6netimi\u2019nin Irak\u2019tan ayr\u0131l\u0131p \u00f6nce T\u00fcrkiye\u2019ye kat\u0131lmas\u0131 ve sonra da T\u00fcrkiye\u2019nin K\u00fcrdistan\u2019a ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k tan\u0131mas\u0131 gibisinden, konjonkt\u00fcr d\u0131\u015f\u0131 varsay\u0131msal olas\u0131l\u0131klar\u0131 bir kenara b\u0131rakacak olursak; K\u00fcrt ulusunun asgari birli\u011fi ancak en az iki par\u00e7an\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elde edebilmi\u015f olmas\u0131n\u0131 gerektiriyor. Bunun sadece T\u00fcrkiye, \u0130ran ve Suriye i\u00e7in de\u011fil, Irak\u2019taki K\u00fcrtler i\u00e7in bile ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131 ortada. \u0130kincisi, bu birli\u011fin de g\u00f6n\u00fcll\u00fc olmas\u0131, yani birle\u015fmek isteyen ulus par\u00e7alar\u0131n\u0131n onay\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekiyor. Tarihte, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve ba\u015fka devlete kat\u0131lma hakk\u0131na sahip olmakla birlikte, ayr\u0131l\u0131p kendi ulusal devletine kat\u0131lmak yerine i\u00e7inde bulundu\u011fu bir ba\u015fka devletin \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda ya\u015famay\u0131 tercih eden ulusal az\u0131nl\u0131k \u00f6rneklerine rastlanmam\u0131\u015f de\u011fildir. Ama ne hal olursa olsun, K\u00fcrt ulusunun birli\u011fi de ancak kendi kaderini tayin hakk\u0131na sahip olabilmesinden ge\u00e7iyor.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ve K\u00fcrtlerin kendi kaderlerini tayin hakk\u0131na sahip olabilmelerinin ko\u015fulunun onlar\u0131 egemenlik alt\u0131nda tutan b\u00f6lgedeki gerici rejimlerin devrimci demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlere u\u011frat\u0131labilmesiyle yak\u0131ndan ili\u015fkili oldu\u011funu hesaba katt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, K\u00fcrt devriminin ilerletilebilmesinin yegane ger\u00e7ek\u00e7i yolunun devrimin s\u00fcrekli k\u0131l\u0131narak proletaryan\u0131n \u00f6nderli\u011finde Ortado\u011fu Sosyalist Devletler Federasyonu\u2019na do\u011fru geli\u015ftirilmesinden ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6rmemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u0130\u015fte bu nedenle devrimci Marksistler olarak Enternasyonal\u2019in Ortado\u011fu\u2019da in\u015fas\u0131n\u0131 zorunlu bir g\u00f6rev olarak \u00f6n\u00fcm\u00fcze koyuyoruz. <\/p>\n\n\n\n

Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1.) <\/strong>The New York Times<\/em>, 8 Mart 1992.<\/p>\n\n\n\n

2.)<\/strong> David Binder, \u201cYugoslavia seen Breaking Up Soon\u201d, The New York Times<\/em>, 28 Kas\u0131m 1990.<\/p>\n\n\n\n

3.)<\/strong> Rebuilding America\u2019s Defenses, <\/em>Project for the New American Century, Eyl\u00fcl 2000, bak.: http:\/\/www.newamericancentury.org\/RebuildingAmericasDefenses.pdf.<\/p>\n\n\n\n

4.)<\/strong> Ibid<\/em>., s.51.<\/p>\n\n\n\n

5.)<\/strong> Z. Brzezinski, The Grand Chessboard: American Primacy and its Geostrategic Imperatives<\/em>, Basic Books, 1997, New York; T\u00fcrk\u00e7esi: B\u00fcy\u00fck Satran\u00e7 Tahtas\u0131<\/em>, Sabah Kitaplar\u0131, 1998, \u0130stanbul. Al\u0131nt\u0131lar kitab\u0131n \u0130ngilizce \u00f6zg\u00fcn bask\u0131s\u0131ndan.<\/p>\n\n\n\n

6.)<\/strong> Ibid<\/em>., s. 30-31.<\/p>\n\n\n\n

7.)<\/strong> Ibid<\/em>., s.iv.<\/p>\n\n\n\n

8.)<\/strong> Ibid<\/em>., s.31.<\/p>\n\n\n\n

9.)<\/strong> Ibid., s.40.<\/p>\n\n\n\n

10.)<\/strong> Ibid., s.124.<\/p>\n\n\n\n

11.)<\/strong> Jim Garamone, Joint Vision 2020 Emphasizes Full-spectrum Dominance<\/em>, American Forces Press Service, 2 Haziran 2000.<\/p>\n\n\n\n

12.)<\/strong> Ellen Wood, Empire of Capital<\/em>, Verso, 2003, Londra, s.160.<\/p>\n\n\n\n

13.)<\/strong> George Monbiot, \u201cAmerica\u2019s Pipe Dream\u201d, The Guardian<\/em>, 23 Ekim 2001.<\/p>\n\n\n\n

14.)<\/strong> Frank Viviano, \u201cEnergy Future Rides on US War\u201d, San Francisco Chronicle<\/em>,26 Eyl\u00fcl 2001.<\/p>\n\n\n\n

15.)<\/strong> Ibid<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

16.)<\/strong> Dana Milbank ve Justin Blum, \u201cDocument Says Oil Chiefs Met With Cheney Task Force\u201d, Washington Post<\/em>, 16 Kas\u0131m 2005.<\/p>\n\n\n\n

17.)<\/strong> K\u00fcrt politikaca\u0131lara y\u00f6nelik tutuklama kampanyalar\u0131, Azadiye Velat<\/em> gazetesinin eski yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn K\u00fcrdistan s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kullanmas\u0131 nedeniyle 116 y\u0131l hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131 bunun \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnekleri.<\/p>\n\n\n\n

18.)<\/strong> Bak. d\u00f6nemin HADEP\u2019li Diyarbak\u0131r belediye ba\u015fkan\u0131 Feridun \u00c7elik ile g\u00f6r\u00fc\u015fme, Radika<\/em>l, 17 Ocak 2000.<\/p>\n\n\n\n

19.)<\/strong> Bak.: http:\/\/www.gundem-online.net\/haber.asp?haberid=89965.<\/p>\n\n\n\n

20.)<\/strong> Ahmet Davuto\u011flu, Stratejik Derinlik<\/em>, K\u00fcre Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2001.<\/p>\n\n\n\n

21.)<\/strong> Bak.: Yusuf Barman, \u201cRejim ve K\u00fcrtler\u201d, Mesafe<\/em>, 2010 G\u00fcz say\u0131s\u0131.<\/p>\n\n\n\n

22.)<\/strong> T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu, bak.: http:\/\/www.tuik.gov.tr.<\/p>\n\n\n\n

23.)<\/strong> Ibid<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

24.)<\/strong> Kubat Talabani, \u201cCarnegie Endowment s\u00f6yle\u015fisi\u201d, 9 \u015eubat 2009, bak.: http:\/\/www.carnegieendowment.org\/files\/20090209_transcript_kurdistan2.pdf; H\u00fcrriyet<\/em>, 13 Eyl\u00fcl 2009, KBY ba\u015fbakanl\u0131k ba\u015f dan\u0131\u015fman\u0131 Halit Salih ile g\u00f6r\u00fc\u015fme.<\/p>\n\n\n\n

25.)<\/strong> BBC News, 16 \u015eubat 2010, bak.: http:\/\/www.bbc.co.uk\/2\/hi\/middle_east\/8518109.stm.<\/p>\n\n\n\n

26.)<\/strong> Mesud Barzani, \u201cA Kurdish Vision of Iraq\u201d, Gulf News<\/em> (Dubai), 30 Ekim 2005.<\/p>\n\n\n\n

27.)<\/strong> Bu \u201cba\u015far\u0131\u201dy\u0131 a\u00e7\u0131klamak ancak onu KDP ve KYB aparatlar\u0131n\u0131n niteli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra bunlar\u0131n Stalinizmle ili\u015fkileri, d\u00fcnya ve Ortado\u011fu s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinin tarihi ve proletaryan\u0131n \u00f6nderlik krizi ba\u011flam\u0131nda incelemekle olanakl\u0131d\u0131r, ki bu ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yaz\u0131n\u0131n konusudur.<\/p>\n\n\n\n

28.)<\/strong> International Crisis Group Ortado\u011fu Raporu, n.88, \u201cIrak ve K\u00fcrtler: Tetik Hatt\u0131nda Huzursuzluk\u201d, 8 Temmuz 2009, s.25.<\/p>\n\n\n\n

29.)<\/strong> Ibid<\/em>., s.25.<\/p>\n\n\n\n

30.)<\/strong> Ibid<\/em>., s.26.<\/p>\n\n\n\n

31.) <\/strong>Bu sat\u0131rlar\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada bu politika s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinde tehlikeli bir bi\u00e7imde geli\u015ftirilmekteydi.<\/p>\n\n\n\n

32.)<\/strong> KYB y\u00f6netiminin petrol kaynaklar\u0131na ili\u015fkin politikas\u0131yla ilgili ilgin\u00e7 bir makale i\u00e7in, bak.: Goran Akrey\u00ee, G\u00fcney K\u00fcrdistan\u2019da D\u00f6nen Gizli Petrol Rant\u0131 ve Siyasi Ba\u011flar\u0131<\/em>, 17 Kas\u0131m 2009, http:\/\/www.lekolin.org\/news_detail.php?id=10.<\/p>\n\n\n\n

33.)<\/strong> Michael Rubin, \u201cDebating Iraqi Kurdistan\u201d, bak.: http:\/\/ekurd.net\/mismas\/articles\/misc2010\/5\/state3867.htm; \u201cIs Iraqi Kurdistan a Good Ally?\u201d, bak.: http:\/\/www.aei.org\/outlook\/27327; Kyle Madigan, \u201cCorruption Restricts Development In Iraqi Kurdistan\u201d, bak.: http:\/\/www.rferl.org\/content\/article\/1058690.html.<\/p>\n\n\n\n

34.)<\/strong> Ibid<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

35.)<\/strong> Carnegie Endowment for International Peace, Preventing Conflict Over Kurdistan<\/em>, 7 \u015eubat 2009, s.28, bak.: http:\/\/www.carnegieendowment.org\/files\/ preventing_conflict_kurdistan.pdf.<\/p>\n\n\n\n

36.)<\/strong> Ibid<\/em>., s.28.<\/p>\n\n\n\n

37.)<\/strong> Ibid<\/em>., s.39-40.<\/p>\n\n\n\n

38.)<\/strong> Abdullah \u00d6calan, \u201cG\u00f6r\u00fc\u015fme Notlar\u0131\u201d, G\u00fcndem On-line<\/em>, 7 May\u0131s 2010, bak.: http:\/\/www.gundem-online.net\/haber.asp?haberid=90891.<\/p>\n\n\n\n

39.)<\/strong> G\u00fcndem On-line<\/em>, 5 May\u0131s 2010, bak.: http:\/\/www.gundem-online.net\/haber.asp?haberid=90803.<\/p>\n\n\n\n

40.)<\/strong> Abdullah \u00d6calan, \u201cG\u00f6r\u00fc\u015fme Notlar\u0131\u201d, G\u00fcndem On-line, 7 May\u0131s 2010.<\/p>\n\n\n\n

41.)<\/strong> Duran Kalkan, \u201cHedefimiz De\u011fi\u015fiyor\u201d, G\u00fcndem On-line<\/em>, 19 Nisan 2010, bak.: http:\/\/www.gundem-online.net\/haber.asp?haberid=89965.<\/p>\n\n\n\n

42.)<\/strong> Aktaran hasan Cemal, \u201cKaray\u0131lan: PKK Art\u0131k Eski PKK de\u011fil\u201d, Milliyet<\/em>, 5 May\u0131s 2009, bak.: http:\/\/www.milliyet.com.tr\/siyaset\/HaberDetay.aspx?aType=HaberDetay&ArticleID=1091210&KategoryID=4&Date=05.05.2009.<\/p>\n\n\n\n

43.)<\/strong> Ibid<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

44.)<\/strong> Carnegie Endowment for International Peace, agy<\/em>., s.21.<\/p>\n\n\n\n

45.)<\/strong> Ibid<\/em>., s.36.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00fcrdistan\u2019da ulusal ve toplumsal devrim olduk\u00e7a a\u011f\u0131r ad\u0131mlarla, ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 bir yol izleyerek ve son derece karma\u015f\u0131k ve bile\u015fik bir s\u00fcre\u00e7 halinde geli\u015fmeye devam ediyor. K\u00fcrt ulusunun olu\u015fum, kendini tan\u0131mlama ve di\u011fer ulusal ve etnik topluluklarca tan\u0131nma evrimi geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir hat izlerken, K\u00fcrdistan halk topluluklar\u0131n\u0131n \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve hak iddia etti\u011fi topraklar\u0131n idari […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":503,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[641],"tags":[92,21,224,47],"class_list":["post-502","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurt-sorunu","tag-devrimi","tag-emperyalizm","tag-kurt","tag-ve"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=502"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/502\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":531,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/502\/revisions\/531"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}