{"id":478,"date":"2019-01-28T22:36:38","date_gmt":"2019-01-28T19:36:38","guid":{"rendered":"http:\/\/94.237.85.66\/?p=478"},"modified":"2019-02-16T02:29:20","modified_gmt":"2019-02-15T23:29:20","slug":"devrimci-parti-uzerine-nahuel-morenoyla-roportaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2019\/01\/28\/devrimci-parti-uzerine-nahuel-morenoyla-roportaj\/","title":{"rendered":"Devrimci parti \u00fczerine Nahuel Moreno’yla r\u00f6portaj"},"content":{"rendered":"\n

A\u015fa\u011f\u0131daki metin Nahuel Moreno (1924-87) yolda\u015f ile \u00f6l\u00fcm\u00fcnden bir y\u0131l kadar \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f uzunca bir s\u00f6yle\u015fidir (Discussions avec Moreno). Uluslararas\u0131 \u0130\u015f\u00e7i Birli\u011fi-D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal ile Arjantin\u2019deki MAS\u2019\u0131n (Sosyalizme Do\u011fru Hareket) kurucusu olan Moreno, devrimci Marksizm\u2019in, Ortodoks Tro\u00e7kizmin, Tro\u00e7ki sonras\u0131 \u00f6nde gelen liderlerinden biridir.<\/em><\/p>\n\n\n\n

-B\u00fct\u00fcn devrimci Marksistler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n politik partisinin \u00f6nemini vurgularlar. Siz de \u00f6yle Moreno. Devrimci partinin in\u015fas\u0131na neden bu kadar \u00f6nem veriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Bunun tarihsel bir olguyla ve tarihin Marksist tan\u0131m\u0131yla bir ili\u015fkisi var. Daha \u00f6nce de\u011finmi\u015f oldu\u011fum baz\u0131 kavramlar\u0131 a\u00e7mak i\u00e7in sonuncusundan ba\u015flayal\u0131m. Marx tarihin s\u0131n\u0131flar taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir. Bu tan\u0131m do\u011fru olmakla birlikte bana biraz \u00f6zet gibi geliyor. \u0130nsanl\u0131k tarihini s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri tarihi olarak tan\u0131mlarken k\u00f6le sahipleri ile k\u00f6lelerden, feodal beyler ile serflerden, burjuvalar ile proleterlerden s\u00f6z etmi\u015ftir (1)<\/strong>. Ben sorunun biraz daha karma\u015f\u0131k oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc tarihsel s\u00fcrece ayn\u0131 zamanda devlet, s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00e7e\u015fitli gruplar\u0131 ve kesimleri ve bunlar\u0131n \u00f6nderlikleri ve \u00f6rg\u00fctleri de m\u00fcdahale eder. Tarihsel s\u00fcrecin ekseninin s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi oldu\u011fu do\u011frudur, ama bu m\u00fccadeleye \u00e7e\u015fitli kesimler birle\u015fik ya da ayr\u0131 ayr\u0131 \u00f6rg\u00fctleriyle ve \u00f6nderlikleriyle birlikte kat\u0131l\u0131rlar. Bir ba\u015fka bi\u00e7imde s\u00f6yleyecek olursak, tarih yaln\u0131zca iki antagonist s\u0131n\u0131f\u0131n aras\u0131ndaki m\u00fccadelenin \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fil, ayn\u0131 zamanda iki ya da daha \u00e7ok say\u0131daki s\u0131n\u0131f\u0131n de\u011fi\u015fik kesimleri aras\u0131ndaki m\u00fccadelelerini de (ya da m\u00fccadele ittifaklar\u0131n\u0131 da) i\u00e7eren daha karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7tir.<\/p>\n\n\n\n

Marx toplumsal kesimlere ili\u015fkin kesin teorik tan\u0131mlar yapmam\u0131\u015f, ama bunlar\u0131 devasa zenginlikteki somut tarihsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcmlemi\u015ftir. Bu yap\u0131tlar\u0131nda yaln\u0131zca iki ya da \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131ftan de\u011fil, bir\u00e7ok kesimden s\u00f6z eder.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin Fransa\u2019da S\u0131n\u0131f M\u00fccadeleleri\u2019nde yaln\u0131zca burjuvazi ve proletaryadan s\u00f6z etmekle kalmaz, \u00e7ok say\u0131daki toplumsal gruptan (de\u011fi\u015fik burjuva kesimleri, toprak sahipleri, i\u015f\u00e7iler, k\u00f6yl\u00fcler, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazi ve l\u00fcmpen proletarya) ve bunlar\u0131n \u00f6rg\u00fctleri ile \u00f6nderliklerinden olu\u015fan bir dokuyu anlat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin, ger\u00e7ek Napol\u00e9on\u2019un bir karikat\u00fcr\u00fc dedi\u011fi III. Napol\u00e9on\u2019un politik giri\u015fimlerini nas\u0131l Paris l\u00fcmpen proletaryas\u0131na dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir(2)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Nihayet, Marx\u2019ta dahiyane olan \u015fey, tarihin s\u0131n\u0131flar ve bireyler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin tan\u0131md\u0131r. Bu temelde, s\u00fcrecin Manifesto\u2019da tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k oldu\u011funa i\u015faret etmemiz gerekir; Marx tarihsel incelemelerinde daha do\u011fru bir tan\u0131ma ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

-S\u0131n\u0131fsal kesimler s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinde ve toplumda farkl\u0131 roller mi \u00fcstlenir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Tamamiyle. \u00d6rne\u011fin Rus devriminde iktidar\u0131n al\u0131nmas\u0131 proletaryan\u0131n t\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan desteklenmemi\u015fti. Men\u015fevikler taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen, do\u011frudan do\u011fruya kar\u015f\u0131devrimi destekleyen bir demiryolu i\u015f\u00e7ileri kesimi vard\u0131. \u00d6te yandan genel olarak burjuvazinin yan\u0131nda yer alan orta s\u0131n\u0131f\u0131n Sol Sosyalist Devrimciler taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen bir kesimi Bol\u015fevikleri izlemi\u015f ve hatta ilk Sovyet h\u00fck\u00fcmetine kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi toplumsal doku \u00e7ok karma\u015f\u0131kt\u0131r, yaln\u0131zca burjuvalar ile proleterler aras\u0131ndaki bir kar\u015f\u0131tl\u0131\u011fa indirgenemez.<\/p>\n\n\n\n

Frans\u0131z etnolog Meillassoux\u2019a g\u00f6re geri \u00fclkelerde kapitalist \u00fcretimin toplumsal temeli proletarya de\u011fil, tar\u0131m yar\u0131 proleterleridir, \u00e7\u00fcnk\u00fc burjuvazi onlara \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccret \u00f6deyebilir; bu tip bir i\u015f\u00e7i bar\u0131nma ve beslenme bak\u0131m\u0131ndan \u00fccretine ba\u011f\u0131ml\u0131 de\u011fildir, k\u0131rsal kesimdeki ailesine ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Bu nedenle de kapitalist onu bir kent i\u015f\u00e7isinden daha d\u00fc\u015f\u00fck bir \u00fccretle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilir. Bu \u00f6rnekte a\u00e7\u0131k\u00e7a kapitalist bir kesimle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z, ama i\u015f\u00e7i yar\u0131 proleter, yar\u0131 k\u00f6yl\u00fcd\u00fcr(3)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

-Biraz da \u00f6nc\u00fclerin rol\u00fcne de\u011finir misiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Ben de ona geliyordum. S\u0131n\u0131flar ve s\u0131n\u0131fsal kesimler var oldu\u011fu gibi, bunlar\u0131n her birinin \u00f6nderlikleri de vard\u0131r. Zaman zaman ortaya toplumsal bir rol oynayan bir birey, \u00f6rne\u011fin bir Spartak\u00fcs \u00e7\u0131kar. Kabilelerde \u015fefler vard\u0131r. T\u00fcm insan topluluklar\u0131nda onlar\u0131 y\u00f6nlendiren birileri, bir \u00fcstyap\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Frans\u0131z devrimiyle birlikte, burjuvazinin daha \u00f6nceki t\u00fcm geli\u015fimi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015f, yeni, \u00f6zg\u00fcn kurumlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131, bunlar politik partilerdi. Dolay\u0131s\u0131yla, e\u011fer \u00f6nderliksiz m\u00fccadele m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse, \u00f6nceki tan\u0131m\u0131 geli\u015ftirebilir ve insanl\u0131k tarihinin, \u00e7e\u015fitli kesimleri ve \u00f6nderlikleriyle birlikte s\u0131n\u0131flar\u0131n m\u00fccadele tarihi oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Ve Frans\u0131z devriminden beri bilinir ki, bu \u00f6nderlikleri \u00f6rg\u00fctlemenin en iyi yolu politik partiler in\u015fa etmektir. Parti nedir? Parti, bir s\u0131n\u0131f\u0131 ya da s\u0131n\u0131f\u0131n belirli bir kesimini (ve \u00e7o\u011funlukla s\u0131n\u0131flar ya da kesimler aras\u0131 bir ittifak\u0131) y\u00f6nlendiren ya da y\u00f6nlendirmek isteyen ve kal\u0131c\u0131 bir yap\u0131ya, \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemine ve bir programa sahip bir g\u00f6n\u00fcll\u00fc birliktir.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi \u00e7ok \u00f6nemli bir teorik soruna geliyoruz. Marx kendi d\u00f6neminde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ancak tek bir partiye sahip olabilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. Daha sonralar\u0131 proletarya i\u00e7inde de\u011fi\u015fik kesimlerin ve bunlar\u0131n her birine kar\u015f\u0131l\u0131k d\u00fc\u015fen bir partinin bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu partilerin \u00e7ok sa\u011flam toplumsal temellerinin oldu\u011fu inkar edilemez, \u00f6rne\u011fin sosyal demokrasi, II. Enternasyonal partileri i\u015f\u00e7i aristokrasisine dayan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Biz Tro\u00e7kistler proletaryan\u0131n d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde bir devrimci \u00f6nderli\u011fe ihtiyac\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz, bu bug\u00fcn yok. Bunun i\u00e7in partiyi in\u015fa etmek gerekir. Bir s\u0131n\u0131f\u0131n ya da bir s\u0131n\u0131fsal kesimin \u00f6nderli\u011finin \u00e7a\u011fda\u015f ifadesi budur.<\/p>\n\n\n\n

-Bu Marx\u2019\u0131n \u201cbir s\u0131n\u0131f, bir parti\u201d varsay\u0131m\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na m\u0131 geliyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Bu varsay\u0131m onun d\u00f6neminde ve modern proletaryan\u0131n olu\u015fmas\u0131na ve ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na de\u011fin bir s\u00fcre daha do\u011fruydu. Daha o zamanda bir\u00e7ok burjuva partisinin bulundu\u011fu ge\u00e7en y\u00fczy\u0131lda Marksistler proletaryan\u0131n i\u00e7inde tek bir partinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran g\u00fc\u00e7l\u00fc bir e\u011filimin bulundu\u011funu savunmu\u015flard\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131ftan \u00e7ok daha homojendi.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz y\u00fczy\u0131lda, \u00f6zellikle emperyalizmin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla birlikte durum \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k bir hale gelmi\u015ftir. De\u011fi\u015fik yap\u0131sal ve tarihsel olu\u015fumlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z; g\u00f6\u00e7menler var, de\u011fi\u015fik zanaatlar ya da meslekler var. \u00d6te yandan modern bir orta s\u0131n\u0131f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131; bunlar bana g\u00f6re i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bir kesimini olu\u015fturuyorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fccretleriyle ge\u00e7iniyorlar. Burjuvazinin aras\u0131nda oldu\u011fu gibi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n i\u00e7inde de, s\u0131n\u0131f\u0131n de\u011fi\u015fik kesimlerini temsil eden de\u011fi\u015fik i\u015f\u00e7i partileri var, her ne kadar proletarya onun kadar da\u011f\u0131n\u0131k ve hi\u00e7bir zaman onunki kadar \u00e7ok say\u0131da partiye sahip olmam\u0131\u015f olsa bile.<\/p>\n\n\n\n

Arjantin\u2019de 1930\u2019lardan beri tart\u0131\u015fmas\u0131z bir bi\u00e7imde toprak sahipleri s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 temsil eden bir Muhafazakar Parti vard\u0131r. Bir d\u00f6nem General Augustin P. Justo \u00e7\u0131km\u0131\u015f, devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenerek, kendisi Muhafazakar olmamakla birlikte Muhafazakarlar ad\u0131na devleti y\u00f6netmi\u015ftir. Justo, Radikaller\u2019in emperyalizme en ba\u011fl\u0131, yabanc\u0131 b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin avukatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan kesimlerini, orta s\u0131n\u0131f\u0131n emperyalist s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirmeyle birlikte aristokratla\u015fm\u0131\u015f kentli kesimlerini ve nihayet Radikal Parti\u2019nin Irigoyen\u2019e muhalif kesimlerini temsil ediyordu. Justo\u2019nun ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Roca ise bir Muhafazarkar\u2019d\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Muhafazakarlar ile “antipersonalist\u201d Radikaller emperyalizm yanl\u0131s\u0131yd\u0131, ama gene de iki ayr\u0131 partide toplanm\u0131\u015flard\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc ikinciler deniz ve demiryolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 i\u015flerde u\u011fra\u015fan hali vakti yerinde orta s\u0131n\u0131f\u0131 temsil ederken, Muhafazakarlar Patron Costas, Saravia, Menedez Behety, Anchorena aileleri gibi b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerini, Buenos Aires eyaletinin b\u00fcy\u00fck m\u00fclk sahiplerini temsil ediyordu. Halk Muhafazakarlara \u201cs\u0131\u011f\u0131rc\u0131lar\u201d, Radikallere de \u201ckoyuncular\u201d diyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u0131\u011f\u0131r sahipleri koyun sahiplerinden daha zengindi.<\/p>\n\n\n\n

Bu iki resmi burjuva partisinin yan\u0131 s\u0131ra, Irigoyen h\u00fck\u00fcmetine muhalif radikaller vard\u0131. Santa Fe eyaletinde de \u0130lerici Demokrat Parti vard\u0131. Bunlardan ayr\u0131 olarak \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k bir burjuva partisi daha bulunuyordu; bu, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na dayanan Peronizm\u2019di.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i partilerine gelince, Peronizmin geli\u015fimiyle birlikte sahneden silinen Kom\u00fcnist Parti ile Sosyalist Pati\u2019den ba\u015fka bir parti yoktu. 1940\u2019larda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir i\u015f\u00e7i kitle partisi, \u0130\u015f\u00e7i Partisi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131; bu parti de bizzat kendisinin destekledi\u011fi Peron taraf\u0131ndan tasfiye edildi.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi az say\u0131da i\u015f\u00e7i partisi vard\u0131. Genel olarak t\u00fcm \u00fclkelerde ancak bir ya da iki g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015f\u00e7i partisi vard\u0131r, ya da hi\u00e7 yoktur.<\/p>\n\n\n\n

-\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7inde ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 kesimler var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Elbette! Emperyalist \u00fclkelerde ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkelerin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcnden gelen k\u00e2rlar\u0131n k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00fczerinde ya\u015fayan bir i\u015f\u00e7i kesimi vard\u0131r. Ama bu bizim \u00fclkemizde de var. Ben gen\u00e7ken, g\u00fcnl\u00fck La Prensagazetesinin i\u015f\u00e7ileri \u00e7ok ayr\u0131cal\u0131kl\u0131yd\u0131lar ve \u015firketi Peronizme kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde savunuyorlard\u0131. Benzer bir \u00f6rnek de Kolombiya\u2019da t\u00fcm Latin Amerika\u2019daki en ileri bas\u0131m teknolojisinin uyguland\u0131\u011f\u0131 Caravajal da Cali bas\u0131mevidir. Buran\u0131n i\u015f\u00e7ileri \u00f6b\u00fcrlerinden \u00e7ok daha y\u00fcksek \u00fccret al\u0131rlar ve \u015firketi savunurlar. Ne yaz\u0131k ki b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin, sendikalar\u0131n ve partilerin y\u00f6neticileri de ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam s\u00fcrerler, t\u0131pk\u0131 s\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fman\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan hali vakti yerinde marjinal kesimler gibi.<\/p>\n\n\n\n

-Arjantin\u2019de kendini sol olarak tan\u0131mlayan partiler hangi kesimlere kar\u015f\u0131l\u0131k gelmekte?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Peki, Uzla\u015fmaz Parti\u2019den ba\u015flayal\u0131m. Bana g\u00f6re bu orta s\u0131n\u0131flar\u0131n baz\u0131 kesimlerini, \u00fccretlileri temsil ediyor; ama bu tuhaf bir kar\u0131\u015f\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 zamanda Radikal kesimleri, Radikal halk \u00f6nderlerini, i\u00e7inden geldikleri eski Radikal kitleyi de i\u00e7eriyor. Partide bir de sol kanat var, ama toplumsal kesim a\u00e7\u0131s\u0131ndan orta s\u0131n\u0131f\u0131 temsil ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Peronizm, modern i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na, g\u00f6\u00e7men de\u011fil ulusal i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na dayan\u0131yor. Peronizm en y\u00fcksek noktas\u0131na, Arjantin i\u00e7indeki k\u0131rlardan kentlere y\u00f6nelik b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7 d\u00f6neminde ula\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i partileri ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 gelenekleri de yans\u0131tabilir. \u00d6rne\u011fin Arjantin Kom\u00fcnist Partisi g\u00f6\u00e7men \u0130talyan i\u015f\u00e7ilerince kurulmu\u015ftur. Bu durumun, \u0130talyan Sosyalist Partisi\u2019nin \u0130talya\u2019n\u0131n I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na girmesine kar\u015f\u0131 olmas\u0131yla ili\u015fkisi vard\u0131r. \u0130talyan burjuvazisi, Almanya\u2019da oldu\u011fu kadar Arjantin\u2019e de ba\u011f\u0131ml\u0131yd\u0131. O d\u00f6nemde \u0130SP tarafs\u0131z bir tutum alm\u0131\u015ft\u0131, do\u011frudan antiemperyalist bir \u00e7izgide de\u011fildi, ne de Lenin ve Bol\u015fevikler gibi emperyalist sava\u015f\u0131n i\u00e7i sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini savunuyordu.<\/p>\n\n\n\n

Arjantin\u2019de SP y\u00f6netimi, Juan B. Justo ve arkada\u015flar\u0131, emperyalizm yanl\u0131s\u0131 bir politika izliyordu ve M\u00fcttefikler\u2019in yan\u0131nda sava\u015fa girilmesini savunuyordu. \u0130talyan i\u015f\u00e7iler 1916\u2019da \u0130talya SP\u2019sindeki yolda\u015flar\u0131n\u0131n tutumu \u00fczerine ve Arjantin\u2019in sava\u015f s\u0131ras\u0131nda tarafs\u0131z kalmas\u0131na y\u00f6nelik bir tart\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131lar. Bu kanat 1918\u2019de partiden kopup Enternasyonalist Sosyalist Parti\u2019yi kurdu, bu parti de Rus devriminin etkisiyle III. Enternasyonal\u2019e kat\u0131ld\u0131 ve bug\u00fcnk\u00fc Kom\u00fcnist Parti ad\u0131n\u0131 ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sosyalist Parti\u2019nin \u00f6b\u00fcr kanad\u0131 ise ba\u015flang\u0131\u00e7ta Arjantin oligar\u015fisiyle ili\u015fkiliydi. O d\u00f6nemin y\u00f6neticilerinden Dickmann, Juan B. Justo gibi bir hekimdi ve alt\u0131n madalya sahibiydi. Y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Arjantin\u2019de hekim ya da profes\u00f6r olabilmek i\u00e7in y\u00fcksek s\u0131n\u0131flardan geliyor olmak gerekirdi.<\/p>\n\n\n\n

Size bir an\u0131m\u0131 anlatay\u0131m. Hen\u00fcz daha \u00e7ok gen\u00e7tim, bir g\u00fcn Dickmann ile tart\u0131\u015fmaya giri\u015fmi\u015fken telefon \u00e7ald\u0131. Dickmann a\u00e7t\u0131, biriyle \u00e7ok samimi bir bi\u00e7imde konu\u015ftu ve daha sonra kapad\u0131. Sonra aban dedi ki: \u201cArayan Benito de Miguel\u2019di, \u00e7ok yak\u0131n bir arkada\u015f\u0131md\u0131r, ne g\u00fczel, onunla epeydir konu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131m.\u201d Ben hayretle kalakalm\u0131\u015ft\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc doktor Benito de Miguel o d\u00f6nemde oligar\u015finin en \u00f6nemli politika el\u00e7isiydi. Onunla arkada\u015f olmak, bug\u00fcn Martinez de Hoz ile arkada\u015f olmaya benziyordu(4)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

SP\u2019nin 1918\u2019de birbirinden kopan bu iki kanad\u0131 farkl\u0131 s\u0131n\u0131fsal kesimi temsil ediyordu: Biri g\u00f6\u00e7men \u0130talyan i\u015f\u00e7ilerini, \u00f6b\u00fcr\u00fc ise toplum i\u00e7inde s\u0131n\u0131f atlayan g\u00f6\u00e7menlerin orta s\u0131n\u0131f de\u011ferlerine ba\u011fl\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131. Herhangi bir parti ile bir toplumsal kesim aras\u0131nda bir ili\u015fki kurabilmek i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck ba\u011flar aramak yetmez, ayn\u0131 zamanda tarihsel bir \u00e7\u00f6z\u00fcmleme yapmak, o partinin ve o toplumsal kesimin k\u00f6kenini ve geleneklerini bilmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n

-B\u00fct\u00fcn bunlar solun \u00f6rg\u00fctsel birli\u011finin olanaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 g\u00f6steriyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Tek bir partide birlik m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bug\u00fcn de\u011fil. Bu, iktidar\u0131 ald\u0131ktan sonra, t\u00fcm i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ayn\u0131 ya\u015fam d\u00fczeyine ula\u015ft\u0131ktan sonra m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Tarihin bir a\u015famas\u0131nda b\u00f6yle bir birli\u011fin var oldu\u011fu, ama emperyalizmin ve geri \u00fclkelerde proletaryan\u0131n geli\u015fmesinin Marx\u2019\u0131n varsay\u0131m\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz i\u00e7in ge\u00e7ersiz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve d\u00fcnya kapitalizminin geli\u015fmesiyle birlikte yeni yasalar\u0131n i\u015flemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylememin nedeni bu.<\/p>\n\n\n\n

-Tro\u00e7kizm hangi s\u0131n\u0131fsal kesimi temsil ediyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Ben Tro\u00e7kizmin politik olarak proletaryan\u0131n en fazla s\u00f6m\u00fcr\u00fclen kesimini temsil etti\u011fine inan\u0131yorum, ama Tro\u00e7kizm her zaman b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7ilerin, en geri kesimlerinden en aristokrat kesimlerine kadar t\u00fcm i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n seferberli\u011fi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterir. Bu nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr ki Tro\u00e7kizmin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u015fu ya da bu kesiminin de\u011fil, bir b\u00fct\u00fcn olarak t\u00fcm s\u0131n\u0131f\u0131n tarihsel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil etti\u011fini s\u00f6yleriz.<\/p>\n\n\n\n

-Ama Tro\u00e7kist hareket i\u00e7inde \u00e7ok say\u0131da \u00f6\u011frenci ve ayd\u0131n var.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Partinin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131yla hen\u00fcz daha yeterince g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flar kuramad\u0131\u011f\u0131 propaganda evresi i\u00e7in do\u011fru bu. \u0130ster i\u015f\u00e7i partisi olsun, ister burjuva partisi olsun, t\u00fcm partiler b\u00f6yle bir evreden ge\u00e7er. Ayn\u0131 \u015fey, \u00f6rne\u011fin ba\u015flang\u0131\u00e7ta Rus Marksistleri i\u00e7in de ge\u00e7erliydi, yaln\u0131zca \u00fc\u00e7 ki\u015fiydiler: Plekhanov, Axelrod ve Vera Zasuli\u00e7. Burjuvazinin de kendi partilerini yaratmadan \u00f6nce yaln\u0131zca Voltaire ve Rousseau gibi b\u00fcy\u00fck teorisyenleri vard\u0131. Latin Amerika ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketinin de Miranda\u2019s\u0131 vard\u0131. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta bu teorisyenlerin hi\u00e7bir izleyicisi yoktu ve bu insanlar yaln\u0131zca bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi, bir program\u0131 temsil ediyorlard\u0131. Bu genel bir olgudur: Hen\u00fcz programlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirme evresindeyken partiler yaln\u0131zca ayd\u0131nlardan ve ideologlardan olu\u015fur.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7kizm, devrimci d\u00f6nemlerde, seferberlik halindeki i\u015f\u00e7ilerin kendi program\u0131na yakla\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 evrelerde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7ine girebilir ve kitle deste\u011fi kazanabilir. Tro\u00e7kizmin yolu b\u00f6ylesi elveri\u015fli durumlarda a\u00e7\u0131l\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc onun talepleri kitle hareketinin en \u00e7ok s\u00f6m\u00fcr\u00fclen kesimleri taraf\u0131ndan kavranabilir duruma gelebilir.<\/p>\n\n\n\n

Bolivya iyi bir \u00f6rnektir. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta burada Tro\u00e7kizm bulunmuyordu. Arjantin\u2019de yeti\u015fen yolda\u015flar buraya gittiler ve bir dizi devrimci talep, \u00f6rne\u011fin kalay madenlerinin millile\u015ftirilmesini savunmaya ba\u015flad\u0131lar. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra da maden i\u015f\u00e7ileri sendikas\u0131n\u0131n y\u00f6netimini \u00fcstlendiler, \u00e7\u00fcnk\u00fc Bolivya proletaryas\u0131n\u0131n en dinamik ve en m\u00fccadeleci kesimi maden i\u015f\u00e7ileriydi.<\/p>\n\n\n\n

-Tro\u00e7kizm uzun s\u00fcre marjinal bir ak\u0131md\u0131. Bir bak\u0131ma bug\u00fcn de \u00f6yle.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Bu ba\u015fka bir sorun. Neden marjinal oldu\u011fumuzu kavrayabilmek i\u00e7in \u00f6nce bu ger\u00e7e\u011fi kabul etmemiz gerekir. Bunu inkar eden Tro\u00e7kistler var, ama ger\u00e7ek olan bir \u015fey var: Bug\u00fcn d\u00fcnyada be\u015f milyar insan ya\u015f\u0131yor ve bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun bizim varl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan haberi bile yok. Ve bug\u00fcn, marjinal oldu\u011funun fark\u0131nda olmayacak kertede marjinal olan Tro\u00e7kistler var.<\/p>\n\n\n\n

Neden marjinaliz? Bir\u00e7ok nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fc. En \u00f6nemli nedenlerden biri, ileri \u00fclkelerdeki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n 1870-80\u2019lerde \u00fcstlenerek II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na kadar s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc tarihsel \u00f6nc\u00fcl\u00fck rol\u00fcn\u00fc sava\u015ftan hemen sonra s\u00fcrd\u00fcrememi\u015f olmas\u0131d\u0131r. 1870\u2019li, 80\u2019li y\u0131llarda proletarya b\u00fcy\u00fck m\u00fccadeleler vermi\u015f ve 8 saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc, sendikala\u015fma hakk\u0131, genel oy hakk\u0131 ve en \u00f6nemlisi Rus Devrimi gibi \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kazan\u0131mlar elde etmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

1949-50\u2019den ya da belki biraz daha \u00f6ncesinden itibaren bir de\u011fi\u015fiklik olmaya ba\u015flad\u0131 ve baz\u0131 Tro\u00e7kist teorisyenler bu d\u00f6nemden sonra i\u015f\u00e7i hareketinin pratik olarak sahneyi terk etti\u011fini ileri s\u00fcrd\u00fcler. Ben ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncede de\u011filim, bana g\u00f6re i\u015f\u00e7i hareketi sava\u015ftan sonra b\u00fcy\u00fck m\u00fccadeleler vermi\u015ftir. 1870 ile 1950 aras\u0131ndaki fark (tabii bu tarihler hep yakla\u015f\u0131kt\u0131r), yeni d\u00f6nemde m\u00fccadelelerin patlamal\u0131, kesintili bir bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015fmesidir. Sistematik, kesintisiz m\u00fccadeleler i\u015f\u00e7i hareketinin baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck kesimlerince s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir, \u00f6rne\u011fin on y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcreden beri Latin Amerika ve Japon i\u015f\u00e7ileri, son yirmi y\u0131ldan beri Bask ve \u0130ngiliz i\u015f\u00e7ileri b\u00f6yle bir m\u00fccadele i\u00e7indedir.<\/p>\n\n\n\n

Sava\u015ftan sonra as\u0131l \u00f6nemli \u00f6nc\u00fcler \u00c7in\u2019de ve Yugoslavya\u2019da oldu\u011fu gibi k\u00f6yl\u00fcler ve yar\u0131 proleterlerdi, Yunanl\u0131 gerillalard\u0131, Afrikal\u0131 gerillalard\u0131, 1848\u2019den bug\u00fcne kadar m\u00fccadele etmekte olan Kolombiyal\u0131 gerillalard\u0131. Bu sosyopolitik bir durumdur: Sava\u015ftan sonra sahnenin \u00f6n kesimini k\u00f6yl\u00fcler ve yar\u0131 proleterler i\u015fgal etmi\u015f, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ise, yaln\u0131zca G\u00fcney Konisi\u2019nin d\u0131\u015f\u0131nda ikinci plana \u00e7ekilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fc Tro\u00e7kizm \u00fczerinde y\u00fckselece\u011fi bir toplumsal tabana sahip olamam\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7kizmin program\u0131 seferberlik halindeki i\u015f\u00e7i hareketinin program\u0131d\u0131r. E\u011fer i\u015f\u00e7i seferberli\u011fi yoksa Tro\u00e7kizm de k\u00f6kle\u015femez.<\/p>\n\n\n\n

Bu, nedenlerden biri, ama bir ba\u015fka neden daha var. Sava\u015ftan hemen sonra Tro\u00e7kizm \u00e7ok gen\u00e7, i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7inde deneyim kazanmam\u0131\u015f bir \u00f6nderli\u011fe sahipti. Devrim s\u0131ras\u0131nda yeti\u015fmi\u015f tarihsel \u00f6nderler, ba\u015fta Tro\u00e7ki olmak \u00fczere Rakovski ve \u00c7en Duziu(5)<\/strong> gibi \u00f6nderler sava\u015f\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc. Yeni \u00f6nderlik ise 1947\u2019den itibaren, yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sistematik olarak m\u00fccadele etmedi\u011fi bir d\u00f6nemde Tro\u00e7kizmi bir anlamda g\u00fc\u00e7lendirmeye ve geli\u015ftirmeye giri\u015fti, ama deneyimsizli\u011fi ve politik bir netli\u011fe sahip olmay\u0131\u015f\u0131 nedeniyle partinin in\u015fas\u0131nda kestirme yollar aramaya y\u00f6neldi.Bunun sonucunda da bana g\u00f6re \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir hataya d\u00fc\u015ft\u00fc: Kitleleri y\u00f6nlendiren \u00f6rg\u00fctlere, esas olarak kom\u00fcnist partilere entrism\u2019e y\u00f6neldi(6)<\/strong>. Bunlar k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva, b\u00fcrokratik partilerdi ve bu partilere girmenin ko\u015fulu onlar\u0131 ele\u015ftirmeye son vermekti. B\u00f6ylece, sosyalist devrimi ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in kitlelerin s\u00fcrekli seferberli\u011fine ve i\u015f\u00e7i demokrasisine ili\u015fkin Tro\u00e7kist refleksler, yani Tro\u00e7kizmin varl\u0131k nedeni yitirildi.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7izgi \u015fu anlay\u0131\u015fa dayand\u0131r\u0131l\u0131yordu: Emperyalizmin SSCB\u2019ye y\u00f6nelik giri\u015fece\u011fi bir d\u00fcnya sava\u015f\u0131 k\u0131sa vadede ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r; Tro\u00e7kistler bu s\u00fcre\u00e7te kenarda kalmamak i\u00e7in fabrikalardaki i\u015f\u00e7i demokrasisi ve s\u00fcrekli seferberlik yolundaki propagandalar\u0131n\u0131 b\u0131rakmal\u0131 ve \u015fimdilik bayraklar\u0131n\u0131 katlay\u0131p ceplerine koyarak kom\u00fcnist partilere girmeli ve devrimi onlarla birlikte yapmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte o d\u00f6nemde IV. Enternasyonal\u2019in ba\u015f\u0131nda olan Pablo ve Mandel(7)<\/strong> basit\u00e7e bunu s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Bu kitle \u00f6rg\u00fctlerinin, ko\u015fullar\u0131n itmesiyle devrimci konumlara kayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ve dediklerinden ba\u015fka bir \u015fey de yapmad\u0131lar; ger\u00e7ek \u015fu ki, sonu\u00e7ta bu politikay\u0131 uygulad\u0131lar.Loutte Ouvriare\u2019ci (\u0130\u015f\u00e7i M\u00fccadelesi) yolda\u015flar, kendileri 1953\u2019te Bat\u0131 Berlin\u2019deki antib\u00fcrokratik m\u00fccadeleyi desteklerken ve Renault fabrikas\u0131nda yo\u011fun bi\u00e7imde bunun propagandas\u0131n\u0131 yaparken, Mandel ve Pablo\u2019nun dergisinin onlar\u0131 nas\u0131l ele\u015ftirdi\u011fini anlat\u0131rlar. Ben Mandel ve Pablo\u2019nun bu yolda\u015flar\u0131n engellenmesinden ve bildiri da\u011f\u0131tmalar\u0131n\u0131n engellenmesinden yana olduklar\u0131na inanm\u0131yorum. Ama as\u0131l \u00f6nemlisi onlar\u0131n, devrimi y\u00f6netecek diye KP\u2019nin i\u00e7inde kalmalar\u0131d\u0131r. Bu devasa hata Avrupa Tro\u00e7kizminin bir\u00e7ok y\u0131l boyunca ortadan kaybolmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

-Bu yok olu\u015f ayn\u0131 zamanda politik olarak kaybolma anlam\u0131na da gelmiyor muydu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Bu, i\u015faret etti\u011fim \u00f6b\u00fcr nedenlere eklenen \u00e7ok \u00f6nemli bir sorundu, ama as\u0131l neden de\u011fildi. Sava\u015f sonras\u0131ndaki devrimlerin Stalinistler taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmi\u015f olmas\u0131, Avrupa proletaryas\u0131n\u0131n m\u00fccadelesindeki zay\u0131flamayla birle\u015fince, Stalinizmin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve prestijinin iyice artmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Tro\u00e7kizme ise s\u0131n\u0131rl\u0131 bir hareket alan\u0131 kald\u0131, ama bu gene de ger\u00e7ek bir aland\u0131. Mandel ile Pablo ise uygulad\u0131klar\u0131 taktikle bundan yararlanamad\u0131lar. Ve daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc IV. Enternasyonal\u2019i 60\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ve Stalinizmin i\u015f\u00e7i hareketinin i\u00e7inden at\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131na yol a\u00e7an \u00f6nemli geli\u015fmelerden yararlanabilecek bi\u00e7imde haz\u0131rlayamad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

-SSCB\u2019deki b\u00fcrokratikle\u015fme ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden yoksunluk bug\u00fcn art\u0131k herkes\u00e7e a\u00e7\u0131k de\u011fil mi? Bug\u00fcn Tro\u00e7kistler, sosyalizm ile i\u015f\u00e7i demokrasisinin birli\u011fini savunan yegane somut politik programa sahipler.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Elbette, bu bizden ba\u015fka bir kimsenin \u00f6ne s\u00fcrmedi\u011fi b\u00fcy\u00fck bir tarihsel g\u00f6revdir. Bu, Tro\u00e7kizmin en \u00f6nemli varl\u0131k nedenlerinden biridir, \u00e7\u00fcnk\u00fc Tro\u00e7kizm ba\u015fka \u015feylerin yan\u0131 s\u0131ra bu tarihsel zorunlulu\u011fa da yan\u0131t getirmektedir: Sosyalist olarak tan\u0131mlanan devletlerde i\u015f\u00e7i demokrasisinin kurulmas\u0131 zorunlulu\u011fu.<\/p>\n\n\n\n

-Sava\u015ftan sonra Tro\u00e7kistlerin \u00f6nemli rol oynad\u0131klar\u0131, \u00f6nderlik yapt\u0131klar\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi s\u00fcre\u00e7leri ya\u015fand\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Ben de tam bundan s\u00f6z edecektim. Yap\u0131lm\u0131\u015f olan hatalar\u0131 bir yana b\u0131rakacak olursak, bu olgu Tro\u00e7kizmin, seferberlik halindeki kitlelerin i\u00e7ine ne denli kolay yerle\u015febilece\u011fini g\u00f6sterir. \u00d6rne\u011fin, 1947\u2019de Renault\u2019daki b\u00fcy\u00fck grev Tro\u00e7kistlerce y\u00f6netilmi\u015ftir. 14, 15 kadar Tro\u00e7kist vard\u0131 ve onlar s\u0131n\u0131flar\u0131na olan, i\u015f\u00e7i m\u00fccadelelerinin yeniden canlanaca\u011f\u0131na olan inan\u00e7lar\u0131 sayesinde hareketi y\u00f6nlendirebildiler. Proletaryan\u0131n sahneden silinmi\u015f oldu\u011fu tezini destekleyen onlard\u0131, ama ayn\u0131 zamanda i\u015f\u00e7ilerin yeniden m\u00fccadeleye ge\u00e7ece\u011fine inan\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

-Ayn\u0131 \u015fey Leyland\u2019da, \u0130ngiltere\u2019deki otomobil fabrikas\u0131nda da ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-\u00c7ok do\u011fru, \u0130ngiltere\u2019deki Leyland seferberli\u011fi s\u0131ras\u0131nda da Tro\u00e7kistler \u00f6nc\u00fc bir rol oynad\u0131lar. Ama i\u015f\u00e7iler m\u00fccadeleye son verdiklerinde fabrikada tek bir \u00f6nder Tro\u00e7kist kalmad\u0131. Bu yar\u0131 matematiksel bir s\u00fcre\u00e7tir. Ayn\u0131 \u015fey Bolivya\u2019da 1952\u2019de ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti, bug\u00fcn de yeniden ger\u00e7ekle\u015fiyor. Buradaki karde\u015f partimiz PST (Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi) asl\u0131nda \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir parti, ama madenciler i\u00e7inde h\u0131zla g\u00fc\u00e7 kazan\u0131yor. Maden i\u015f\u00e7ilerinin bir genel toplant\u0131s\u0131nda bizim partimiz, La Paz madencilerinin m\u00fccadelesine kendisini sonuna kadar adayan tek parti olarak kutlanm\u0131\u015ft\u0131r(8)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Bu seferberlik ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde Tro\u00e7kizm i\u015f\u00e7ilerin ya\u015fam\u0131n\u0131n kopmaz bir par\u00e7as\u0131 haline gelir. Seferberlik olmad\u0131\u011f\u0131nda ise ayn\u0131 i\u015f\u00e7iler bizi tuhaf bulurlar. Ben inan\u0131yorum ki Tro\u00e7kizm do\u011fru bir politikayla 1956\u2019daki antib\u00fcrokratik devrim s\u0131ras\u0131nda Macaristan\u2019da g\u00fc\u00e7lenebilirdi. Bunun bug\u00fcn <\/p>\n\n\n\n

Polonya\u2019da da ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fine inan\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7kizm proletaryayla ve yaln\u0131zca onunla e\u015f fazl\u0131d\u0131r. K\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc do\u011frudan y\u00f6nlendiremez, \u00e7\u00fcnk\u00fc program\u0131 esas olarak proleter bir programd\u0131r. Bu, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm ezilenlerinin ba\u015f\u0131na ge\u00e7ebilmek i\u00e7in uygulamak zorunda oldu\u011fu programd\u0131r. Bu nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr ki Tro\u00e7kizm i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na onun g\u00f6lgesi gibi e\u015flik eder.<\/p>\n\n\n\n

-1952\u2019de Bolivya\u2019dan sonra hi\u00e7bir devrime \u00f6nderlik edememesinin nedeni bu mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Evet, \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir \u00fclkesinde Bolivya proletaryas\u0131n\u0131n seferberlik d\u00fczeyine ula\u015f\u0131lamad\u0131. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi proletaryaya ba\u011fl\u0131d\u0131r ve Tro\u00e7kizm bunda belirleyici bir role sahiptir. Sorun iyimser ya da k\u00f6t\u00fcmser olmak de\u011fil, bilimsel \u00f6ng\u00f6r\u00fclerde bulunmak sorunudur. Ben, proletaryan\u0131n m\u00fccadeleye koyulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece d\u00fcnya devriminin yenilgisinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu vurguluyorum. E\u011fer d\u00fcnya i\u015f\u00e7ileri Bolivya proletaryas\u0131 gibi seferberli\u011fe ge\u00e7erse, Tro\u00e7kizm de b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 haline gelecektir.<\/p>\n\n\n\n

-Tro\u00e7kizmin k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe \u00f6nderlik edemeyece\u011fini s\u00f6ylediniz. Ama bir defas\u0131nda, altm\u0131\u015fl\u0131 y\u0131llarda Peru\u2019da Hugo Blanco ile birlikte k\u00f6yl\u00fc gerillas\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda olmu\u015ftu…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-O bir gerilla de\u011fildi: Hugo Blanco\u2019nun \u00f6nderlik etti\u011fi m\u00fccadele k\u00f6yl\u00fc milislerinin yarat\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelikti. K\u00f6yl\u00fcler b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerini m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmek ve kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in silahlanm\u0131\u015flard\u0131. Gerillalar gibi topraklar\u0131n\u0131 terk edip sava\u015f\u0131 da\u011flarda s\u00fcrd\u00fcrmeye y\u00f6nelmemi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n

-Ama gene de bir k\u00f6yl\u00fc seferberli\u011fiydi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Evet, \u00f6yle.<\/p>\n\n\n\n

-Tro\u00e7kizm i\u015f\u00e7i program\u0131na sekterce ba\u011flanm\u0131yor mu? Stalinistler, devrim k\u0131rlara kayd\u0131\u011f\u0131nda k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe do\u011fru daha kolay y\u00f6nelmiyorlar m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Tam tersine, ben bunun bizim en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131m\u0131z oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Her \u015feyden \u00f6nce \u015funu s\u00f6ylemek isterim ki, Hugo Blanco k\u00f6yl\u00fc hareketine kat\u0131lmak istememi\u015fti, Cuzco\u2019daki gizli bir toplant\u0131 s\u0131ras\u0131nda biz onu buna ikna ettik.<\/p>\n\n\n\n

Ya\u015fam\u0131m\u0131n bu an\u0131na de\u011fin, i\u015f\u00e7i hareketine ba\u011flanmam\u0131zdaki \u201csekterizmin\u201d t\u00fcm\u00fcyle do\u011fru oldu\u011funa inand\u0131m. Tarihsel s\u00fcreci ve s\u0131n\u0131fsal s\u00fcreci aldatmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. E\u011fer k\u00f6yl\u00fc hareketini iktidar\u0131n al\u0131nmas\u0131na y\u00f6neltirsem, i\u015f\u00e7i iktidar\u0131n\u0131 kuramam. K\u00f6yl\u00fc temeline dayal\u0131 bir demokrasiyle sosyalizme ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, bu Marksizmin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yasalara ayk\u0131r\u0131d\u0131r ve tarih taraf\u0131ndan do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r. Kurulacak olan politik \u00fcstyap\u0131, iktidara gelmi\u015f olan s\u0131n\u0131fa \u00f6zg\u00fc olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

SSCB \u00f6rne\u011fine bak\u0131n. K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun kurucusu ve tart\u0131\u015fmas\u0131z \u00f6nderi olan Tro\u00e7ki, Stalin\u2019e kar\u015f\u0131 bir darbeyle iktidarda kalabilirdi. Bunu neden yapmad\u0131? Sosyo-politik nedenlerde \u00f6t\u00fcr\u00fc. Proletarya bir\u00e7ok yenilgi alm\u0131\u015f ve geri \u00e7ekilmi\u015fti ve Tro\u00e7ki de onun yan\u0131nda yer ald\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u0131rf iktidar i\u00e7in iktidar istemiyordu. Stalin ise bunun tersine iktidar\u0131 kendi ba\u015f\u0131na bir hedef haline getirmi\u015fti, bu nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fc de her t\u00fcrden manevray\u0131 yapt\u0131 ve proletaryaya yabanc\u0131 olan g\u00fc\u00e7lere dayand\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u015eunu kafam\u0131za iyi yerle\u015ftirmeliyiz ki, bizim politikam\u0131z\u0131n temel hedefi proletaryay\u0131, kendi kaderini tayin etmek, demokratik olmak ve emek\u00e7i kitlelerin ba\u015f\u0131nda bir devrimle iktidar\u0131 almak zorunda oldu\u011funa ikna etmektir. Bunun tersini yaparsak, ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z topluma ula\u015famay\u0131z. Aksi takdirde, bilime inanan insanlar olarak yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6ylemek durumunda kal\u0131r\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc kendimize temel ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131n\u0131f\u0131n tarihsel olarak, insanl\u0131\u011f\u0131n kaderini ellerine alma, kendi kaderini tayin etme, harekete ge\u00e7me ve i\u015f\u00e7i demokrasisi h\u00fck\u00fcmetini kurma yetene\u011fine sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f oluruz.<\/p>\n\n\n\n

-Peki, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde Tro\u00e7kizmin rol\u00fc nedir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Bu ikincil bir sorundur. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, az\u0131nl\u0131kta olmas\u0131 durumunda bile m\u00fccadeleye \u00f6nderlik edebilir. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n az\u0131nl\u0131kta olmas\u0131 ya da say\u0131s\u0131n\u0131n giderek azal\u0131yor olmas\u0131 nedeniyle d\u00fcnya devrimi s\u00fcrecine \u00f6nderlik edemeyece\u011fi bi\u00e7imindeki nesnelci sosyolojik tahlillere kat\u0131lm\u0131yorum. Rus proletaryas\u0131 n\u00fcfusun k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturuyordu, ama Ekim Devrimine \u00f6nderlik eden gene o oldu.<\/p>\n\n\n\n

Ben s\u0131n\u0131f karakterinden s\u00f6z ediyorum. Biz proletaryaya \u00f6nderlik etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, ondan hi\u00e7bir zaman uzakla\u015fm\u0131yoruz. Bu bir safsata de\u011fil, k\u00f6kl\u00fc bir teorik \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeden kaynaklanan uluslar aras\u0131 bir s\u0131n\u0131f politikas\u0131d\u0131r. Bundan ka\u00e7mak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. K\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe, bizim bir i\u015f\u00e7i devrimi yapmay\u0131 ama\u00e7layan k\u00f6yl\u00fcler oldu\u011fumuzu s\u00f6ylemek hi\u00e7bir i\u015fe yaramaz. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 bizi izlemezse biz hi\u00e7bir yere varamay\u0131z. B\u00fcrokratikle\u015firiz, k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe teslim oluruz. Proletaryas\u0131z proleter devrimi yapmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Politik ya\u015fam\u0131m s\u0131ras\u0131nda, \u00f6rne\u011fin K\u00fcba Devriminden do\u011fan rejimi ilgiyle de\u011ferlendirdikten sonra, bizi iktidara getirmekte 20 ya da 30 y\u0131l geciktirse bile devrimci bir s\u0131n\u0131f politikas\u0131 izlemek sorunda oldu\u011fumuz sonucuna ula\u015ft\u0131m. \u0130ktidara gelmesi gerekenin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 olmas\u0131n\u0131 istiyoruz ve bu nedenle ona \u00f6nderlik etmek istiyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Tabii \u00e7e\u015fitli taktikler ve politikalar izlenebilir ve izlenmelidir. Fidel Castro rejimini emperyalizme kar\u015f\u0131 savunuyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc orada bir i\u015f\u00e7i devleti kurulmu\u015ftur. Ama s\u0131n\u0131f kriterinden, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in istedi\u011fimiz demokrasi ve kendi kaderini belirleme hakk\u0131ndan vazge\u00e7miyoruz. Tro\u00e7kizm, ba\u015fka \u015feylerin yan\u0131 s\u0131ra, t\u00fcm i\u015f\u00e7i devletlerindeki politik rejimin de\u011fi\u015ftirilmesi i\u00e7in var olmak durumundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

K\u00fcba i\u015f\u00e7i devletini savunuyoruz, ama ayn\u0131 zamanda Castro\u2019nun i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 demokrasisi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri temeline dayanmayan politik rejimini ele\u015ftiriyoruz. Biz K\u00fcba’da i\u015f\u00e7i demokrasisine dayal\u0131 bir rejim i\u00e7in, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n farkl\u0131 ve antagonist partilerde \u00f6rg\u00fctlenebilme hakk\u0131 i\u00e7in, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in ve Lenin\u2019in Tro\u00e7ki\u2019ye kar\u015f\u0131 savundu\u011fu gibi sendikalar\u0131n devletten ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele ediyoruz.<\/p>\n\n\n\n

-Sonu\u00e7 olarak Tro\u00e7kistlerin g\u00f6revi zamanla i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7inde g\u00fc\u00e7lenmek ve partiyi in\u015fa etmek…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Bana g\u00f6re in\u015fa s\u00fcreci, do\u011fas\u0131 gere\u011fi do\u011frusal bir \u00e7izgi izlemez. Parti in\u015fas\u0131nda baz\u0131 a\u015famalar vard\u0131r. Bunlardan biri teori a\u015famas\u0131d\u0131r, program\u0131 geli\u015ftirme ve ger\u00e7ekli\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcmleme a\u015famas\u0131d\u0131r. Bu \u00e7ok karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7tir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir d\u00fcnya tahlili ve bir d\u00fcnya \u00f6rg\u00fct\u00fc olmadan do\u011fru ulusal tahliller yap\u0131lamaz. Ayn\u0131 \u015fekilde, bir i\u015f\u00e7i hareketine yerle\u015fme a\u015famas\u0131 vard\u0131r. Bu ikisinin aras\u0131nda da baz\u0131 ba\u015fka evreler bulunabilir. \u00d6rne\u011fin bir d\u00f6nem i\u00e7in parti sol kesimleri Tro\u00e7kist posizyonlara kazanabilmek i\u00e7in \u00f6\u011frenci hareketi i\u00e7indeki \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verebilir. Ama k\u0131sa vadede, iki, \u00fc\u00e7, d\u00f6rt sene i\u00e7inde, hedef proletaryaya y\u00f6nelmektir. \u00c7ok say\u0131da i\u015f\u00e7i militan\u0131 olmayan bir Tro\u00e7kist \u00f6rg\u00fct, son derece yetkin ve yetenekli yolda\u015flardan olu\u015fuyor olsa bile, s\u00fcrekli bir krizin i\u00e7ine s\u00fcr\u00fcklenir. \u00c7ok parlak, ama gen\u00e7 ve i\u015f\u00e7i m\u00fccadelesi i\u00e7inde deneyim kazanmam\u0131\u015f yolda\u015flardan olu\u015fan baz\u0131 partilerimizde durum b\u00f6yledir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcniversitede e\u011fer biri bir taktik hatas\u0131 yaparsa ya da bir tart\u0131\u015fmada yenik d\u00fc\u015ferse hi\u00e7bir \u015fey olmaz, ertesi g\u00fcn gelir ve durumu d\u00fczeltebilir. Ama i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7inde bir taktik hatas\u0131 felakete yol a\u00e7abilir, her \u015fey yitirilebilir. Oradaki militan ciddi, sorumlu olmal\u0131, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi manevralar\u0131n\u0131 iyi bilmelidir. Bunun bir sava\u015f oldu\u011funun fark\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Bunu ger\u00e7eklikte g\u00f6rmelidir, kitaplarda de\u011fil. Bu nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr ki devrimci \u00f6nderler, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131n ve onun m\u00fccadelelerinin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir yerde yeti\u015femez.<\/p>\n\n\n\n

-Bu, partinin kadrola\u015farak b\u00fcy\u00fcyece\u011fi anlam\u0131na m\u0131 geliyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Evet, ama nesnel ger\u00e7eklik, bir devrimci y\u00fckseli\u015fe yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde, parti i\u00e7inde e\u011filimlerin do\u011fmas\u0131na, kopmalar\u0131n olmas\u0131na, krizlerin olu\u015fmas\u0131na neden olur. Parti, solun pozitif, dinamik, bizim deyi\u015fimizle merkezci kesimlerine y\u00f6nelmedi\u011fi, onlar\u0131 \u00e7ekmedi\u011fi, onlar\u0131 bizim posizyonlar\u0131m\u0131za kazanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece kitlesel bir destek kazanamaz ya da \u00f6nc\u00fc i\u00e7inde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir hale gelemez.<\/p>\n\n\n\n

ABD\u2019deki Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nin \u00f6nderi Canon, ki son derece yetenekli bir \u00f6nderdi, sol merkezci, yani reformizm ile devrimci posizyonlar aras\u0131nda sal\u0131nan bir ak\u0131m\u0131n uzun s\u00fcre varl\u0131\u011f\u0131na izin verilmemesi gerekti\u011fini s\u00f6ylerdi, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir d\u00f6nem gelir bu ak\u0131m kristalle\u015fir ve ondan sonra o ak\u0131mla ortak noktalara ula\u015fmak son derece g\u00fc\u00e7le\u015fir. \u00d6nderli\u011fi kendini korumaya ba\u015flar, da\u011f\u0131lmak istemez ve ortak programatik temeller olsa bile birlik son derece g\u00fc\u00e7le\u015fir, \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k uzun bir s\u00fcreden beri ayr\u0131 bir \u00f6rg\u00fct olarak var olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

-Arjantin\u2019deki \u0130\u015f\u00e7i Partisi i\u00e7in durum bu mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Tamamen, \u0130P art\u0131k kristalle\u015fmi\u015f eski bir merkezci \u00f6rg\u00fctt\u00fcr. \u00c7abalar\u0131m\u0131za ra\u011fmen onlarla birle\u015febilmeyi ba\u015faramad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

Tersi bir \u00f6rnek vereyim. Kolombiya\u2019da Sosyalist Blok diye \u00e7ok ilerici bir merkezci \u00f6rg\u00fct var. Bu \u00f6rg\u00fctle ili\u015fkiler kurduk ve bir s\u00fcre sonra Tro\u00e7kizme ge\u00e7tiler.<\/p>\n\n\n\n

Esas olan d\u00fcr\u00fcst, ilkeli olmak, manevralara giri\u015fmemek, sempatilerle ya da antipatilerle s\u00fcr\u00fcklenmemektir. O zaman harikalar yarat\u0131l\u0131r. III. Enternasyonal d\u00f6neminde b\u00fcy\u00fck Almanya <\/p>\n\n\n\n

Kom\u00fcnist Partisi, Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli partisi, L\u00fcksemburgcular ile Ba\u011f\u0131ms\u0131z Sosyalistlerin birle\u015fmesinin \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Ben Tro\u00e7kizmin gelece\u011finin burada yatt\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum. Bir\u00e7ok birle\u015fme olacakt\u0131r, oysa bug\u00fcne kadar ki tarih b\u00f6l\u00fcnmelerle belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

-Neden bu kadar \u00e7ok b\u00f6l\u00fcnme oldu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Bu Tro\u00e7kizmin marjinalli\u011finin bir ba\u015fka \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Marjinallik yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131, felsefi terimiyle yabanc\u0131la\u015fmay\u0131 getirir. Bunun en a\u00e7\u0131k \u00f6rneklerinden birini Arjantin\u2019de g\u00f6rd\u00fcm. K\u00fc\u00e7\u00fck bir Yahudi Tro\u00e7kistler \u00f6rg\u00fct\u00fc vard\u0131. Bunlar kendi aralar\u0131nda da b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015flerdi ve birbirleriyle konu\u015fmuyorlard\u0131 bile, bizden arac\u0131l\u0131k etmemizi istiyorlard\u0131. Marjinallerin aras\u0131nda bile marjinaldiler, \u00e7\u00fcnk\u00fc Avrupa\u2019dan gelmi\u015f g\u00f6\u00e7menlerdi, \u00fclkenin yabanc\u0131s\u0131yd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Bir de Zarate\u2019de Alman i\u015f\u00e7ilerden olu\u015fan bir grubu hat\u0131rl\u0131yorum. \u00c7ok iyi \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck bir gruptu, kendilerini Tro\u00e7kist olarak adland\u0131r\u0131yorlard\u0131, neden bilmiyorum ama ger\u00e7eklikten t\u00fcm\u00fcyle yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f halde ya\u015f\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015fl\u0131k psikolojik bir olguya yol a\u00e7ar, bu insanlar bir marjinallik k\u00fclt\u00fc geli\u015ftirmi\u015flerdi, marjinal olmak istiyorlard\u0131. Gizlilik de benzer bir etki yarat\u0131r, Arjantin PST\u2019sinde g\u00f6r\u00fclen durum da b\u00f6yleydi. 1972\u2019de parti legaliteye ge\u00e7ti\u011finde \u00e7ok ciddi bir sorun do\u011fdu, \u00e7\u00fcnk\u00fc yolda\u015flar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu yeralt\u0131nda kalmak istiyordu. Konspirat\u00f6rlere benzemekten, toplant\u0131lar\u0131 birka\u00e7 yolda\u015fla yapmaktan, k\u0131sacas\u0131 \u201cbiz az\u0131z, ama iyiyiz\u201d ruh halinden ho\u015flan\u0131yorlard\u0131. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta, biz legaliteye ge\u00e7meyi savunanlar parti i\u00e7inde az\u0131nl\u0131ktayd\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

Marjinallik Tro\u00e7kizmin b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn nedenlerinden yaln\u0131zca biridir. Bir ba\u015fka, dramatik neden de Enternasyonal y\u00f6netimindeki bunal\u0131md\u0131. Ben ge\u00e7ken IV. Enternasyonal bizim hepimiz i\u00e7in zorunlu bir referans noktas\u0131yd\u0131, bu sanki bir dinsel sorun gibiydi. H\u00e2l\u00e2 Tro\u00e7ki\u2019nin etkisi hissediliyordu. Elli bir ve elli \u00fc\u00e7 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda D\u00f6rt \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcnde, politik, ideolojik, moral etkisini yitirdi. Programatik, teorik ve \u00f6rg\u00fctsel bunal\u0131m\u0131n sonucunda D\u00f6rt b\u00f6l\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

En g\u00fc\u00e7l\u00fc partiler koptu ve \u00f6rg\u00fct\u00fc yeniden in\u015fa etmek yerine savunmac\u0131 bir tutuma girdiler. O d\u00f6neme de\u011fin Tro\u00e7kizmin merkezinde bulunmu\u015f olan Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nin durumu buydu. Enternasyonali de\u011fil kendi partilerini g\u00fc\u00e7lendirmeye y\u00f6nelerek ulusalc\u0131 bir politikaya kayd\u0131lar. Bu tutumlar\u0131n\u0131, McCarthycili\u011fin \u00fclke d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmalar\u0131na ve enternasyonal \u00f6rg\u00fctlerde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na izin vermedi\u011fi gerek\u00e7esiyle hakl\u0131 g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Bu bana pek ikna edici gelmiyordu. Bu partinin Pabloculu\u011fa kar\u015f\u0131 durmak gibi bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131, ama onlar\u0131 D\u00f6rt i\u00e7inde Pabloculu\u011fa kar\u015f\u0131 birak\u0131m \u00f6rg\u00fctlememi\u015f olmakla ele\u015ftiriyorum.<\/p>\n\n\n\n

-Bir\u00e7ok yaz\u0131n\u0131zda Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn IV. Enternasyonal tarihinde belirleyici bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirttiniz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Asl\u0131nda biz hep Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn D\u00f6rt\u2019\u00fcn \u00f6nderlik bunal\u0131m\u0131nda \u00f6znel de\u011fil, nesnel bir etmen olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6yledik. Bu tahlil bizim e\u011filimimize \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Bu bir nitel olguydu: D\u00f6rt, onun \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra daha k\u00f6t\u00fc y\u00f6netilir olmad\u0131, tamamiyle y\u00f6netimsiz kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki e\u011fer birka\u00e7 y\u0131l daha ya\u015fam\u0131\u015f olsayd\u0131, ben D\u00f6rt\u2019\u00fcn program\u0131n\u0131, tahlillerini ve militan say\u0131s\u0131n\u0131 daha da geli\u015ftirmi\u015f olaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6nderlik yoklu\u011funun bir ba\u015fka nedeni de, i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7indeki deneyimsizlikti, ki bence bu belirleyicidir. \u0130\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7inde geni\u015f bir deneyim kazanmadan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6nderli\u011fe sahip olanlar yaln\u0131zca ABD\u2019deki Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nin birka\u00e7 \u00f6nderiydi.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki \u00fc\u00e7 Rus devriminin(10)<\/strong> y\u00f6netimine kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck devrimci \u00f6nderli\u011fin, ilk be\u015f y\u0131l\u0131 s\u0131ras\u0131nda III. Enternasyonal\u2019in y\u00f6netimine kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. 1905 ile 1917 aras\u0131nda s\u00fcrg\u00fcndeyken, \u00f6zellikle Fransa ve Almanya\u2019daki sosyalist hareket i\u00e7inde m\u00fccadele etmi\u015fti. Bu yeri doldurulamaz b\u00fcy\u00fck deneyim bir cinayetle t\u00fcm\u00fcyle yok oldu.<\/p>\n\n\n\n

-Sava\u015f sonras\u0131 Tro\u00e7kist \u00f6nderlik sorununu biraz daha a\u00e7ar m\u0131s\u0131n?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Bu soruyu yan\u0131tlarken daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fim birka\u00e7 \u015feyi tekrarlamak durumunday\u0131m. Dedi\u011fim gibi bu \u00f6nderlik Pablo ve Mandel gibi, \u00f6nceleri \u00e7ok sekter, Tro\u00e7ki\u2019nin yaz\u0131lar\u0131n\u0131 harfi harfine uygulayan gen\u00e7 entelekt\u00fcellerden olu\u015fuyordu. 1948\u2019den sonra, \u00c7in devrimi ve Do\u011fu Avrupa burjuvazilerinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesiyle sonu\u00e7lanan devrimlerle birlikte ortaya \u00e7\u0131kan yeni ger\u00e7ekli\u011fi bunlar\u0131n hi\u00e7biri kavrayamad\u0131. Uzun bir tart\u0131\u015fmadan sonra, bu \u00fclkelerin birer i\u015f\u00e7i devleti haline geldi\u011fini, \u00e7\u00fcnk\u00fc burjuvazinin Do\u011fu Avrupa\u2019da SSCB, \u00c7in ve Yugoslavya\u2019da da kitleler taraf\u0131ndan m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmi\u015f oldu\u011funu savunan kanat koptu.<\/p>\n\n\n\n

1949\u2019dan sonra Pablo da bu i\u015f\u00e7i devletlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etti, ama bunu yaparken Marksizme tamamen yabanc\u0131 bir tahlil y\u00f6ntemi uygulad\u0131. Onun arg\u00fcman\u0131 \u015fuydu: \u00d6rne\u011fin Yugoslavya bir i\u015f\u00e7i devletiydi \u00e7\u00fcnk\u00fc burjuvazinin y\u00fczde 90\u2019\u0131 m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmi\u015fti. Ona b\u00f6yle bir kriterin yanl\u0131\u015f oldu\u011fu s\u00f6yleniyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 kritere g\u00f6re sava\u015f\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru fa\u015fist \u0130talya da bir i\u015f\u00e7i devletiydi, \u00e7\u00fcnk\u00fc Mussolini \u0130talyan burjuvazisinin \u00f6nemli bir kesimini m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmi\u015fti. Marksist metot olgular\u0131n s\u0131n\u0131f dinami\u011fini dikkate al\u0131r. \u0130talya\u2019da burjuvazi Mussolini taraf\u0131ndan fa\u015fist sava\u015f amac\u0131yla m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmi\u015fti; buna kar\u015f\u0131l\u0131k Yugoslavya\u2019da kitle hareketi taraf\u0131ndan ve Do\u011fu Avrupa\u2019da K\u0131z\u0131l Ordu, Sovyet i\u015f\u00e7i devletinin silahl\u0131 kuvvetleri taraf\u0131ndan m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Bu teorik ve metodolojik polemi\u011fin \u00f6nemi izleyen y\u0131llarda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Pablo yeni i\u015f\u00e7i devletlerini do\u011fru olarak nitelemi\u015fti, ama bizim amprik ve \u201caprioristik\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z metodu onu b\u00fcy\u00fck hatalar yapmaya s\u00fcr\u00fckledi. \u201cAprioristik\u201d, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir i\u015f\u00e7i devletinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 burjuvazinin belirli bir y\u00fczdesinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmi\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131na (kimin taraf\u0131ndan \u00f6nemli de\u011fil) ar\u0131yordu. Amprik, \u00e7\u00fcnk\u00fc Yugoslavya, \u00c7in ve bunun gibi \u00fclkeleri yaln\u0131zca bu kritere dayal\u0131 olarak i\u015f\u00e7i devleti olarak tan\u0131ml\u0131yordu. 50\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda d\u00fcnya politik durumunu bu y\u00f6ntemle inceleyerek iki sonuca ula\u015ft\u0131: \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya sava\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131yordu ve Stalinizm d\u00fcnya devrimini ger\u00e7ekle\u015ftirmek zorunda kalacakt\u0131. Bu nedenle de d\u00fcnya devrimini yapacak ve iktidar\u0131 alacak olan Stalinist partilerin i\u00e7ine girilmeliydi. Bu izlenimci \u015fema 18 y\u0131ll\u0131k bir entrism\u2019 e yol a\u00e7t\u0131. Pablocu y\u00f6netim daha sonra arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek zorunda kald\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya sava\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131; entrism ise, iki, \u00fc\u00e7 y\u0131l boyunca \u00e7e\u015fitli arg\u00fcmanlarla hakl\u0131 g\u00f6sterilen kendi ba\u015f\u0131na bir ama\u00e7 haline geldi.<\/p>\n\n\n\n

Bunun sonucunda, sava\u015f sonras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelelerin \u00f6nderliklerine, Maoculu\u011fa, Castroculu\u011fa, Tito\u2019ya ve hatta Cezayir Ulusal Kurtulu\u015f Cephesi gibi Stalinist olmayan \u00f6nderliklere giderek teslim olan bir ak\u0131m ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Tabii bunun sonu\u00e7lar\u0131 vard\u0131. \u00d6rne\u011fin \u0130ngiliz madencilerinin grevinden sonra, madenciler sendikas\u0131n\u0131n ba\u015fkan\u0131 Scargill\u2019in i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7indeki en iyi \u00f6nder oldu\u011funu iddia ettiler. Oysa Scargill Stalinist sendika enternasyonalinin \u00fcyesiydi ve grev s\u0131ras\u0131nda \u0130ngiltere\u2019ye Polonya\u2019dan k\u00f6m\u00fcr ihra\u00e7 edilmesine izin veren de ta kendisiydi. Bu ger\u00e7ek bir delilikti: Bir m\u00fccadelenin varolmas\u0131, politik tahlillerden vazge\u00e7mek ve bu m\u00fccadelenin verili \u00f6nderli\u011fi \u00f6n\u00fcnde boyun e\u011fmek i\u00e7in yeterli oluyordu.<\/p>\n\n\n\n

IV. Enternasyonal\u2019in i\u00e7inde \u00e7ok k\u00f6t\u00fc \u00f6rg\u00fctsel metotlar da uygulanmaya ba\u015flad\u0131: Ulusal partilere m\u00fcdahale edilerek y\u00f6netimler atan\u0131yor, insanlar tasfiye ediliyor, kendi anlay\u0131\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan \u00f6nderlere kar\u015f\u0131 iftira kampanyalar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yordu. Bu y\u00f6ntemleri Pablo uyguluyordu, Mandel de\u011fil. Mandel ciddi ve sad\u0131k bir \u00f6nderdir. Onunla Stalinist \u00f6nderliklere tabi olmaya yol a\u00e7an izlenimci tahlil y\u00f6ntemleri ve politikalar konusunda anla\u015fam\u0131yorduk, ama onun \u00f6rg\u00fctsel y\u00f6ntemleri hi\u00e7bir zaman Pablo\u2019nunki gibi olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

-Tro\u00e7kizme y\u00f6nelik ele\u015ftirilerden bir de, Stalinizmin sloganlar\u0131n\u0131n \u201cmant\u0131kl\u0131\u201d olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k Tro\u00e7kistlerin sloganlar\u0131n\u0131n inand\u0131r\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131. \u0130\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7inde g\u00fc\u00e7lenememesinin bir nedeninin de bu oldu\u011fu s\u00f6ylenir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Posizyonlar\u0131 hi\u00e7 de inand\u0131r\u0131c\u0131 olmayan sekter Tro\u00e7kist partilerin oldu\u011fu bir ger\u00e7ek. \u00d6rne\u011fin Bolivya\u2019da Guillermo Lora, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir slogan ileri s\u00fcrmez.<\/p>\n\n\n\n

Burada, Arjantin\u2019de, hangi y\u0131l oldu\u011funu tam hat\u0131rlam\u0131yorum, CGT \u00fccretlerin y\u00fczde 20 oran\u0131nda artt\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik bir talep ortaya atm\u0131\u015ft\u0131. Biz onlara \u015f\u00f6yle dedik: \u201cTamam, ama bu art\u0131\u015f\u0131 elde etmek i\u00e7in fabrikalarda meclisler \u00f6rg\u00fctleyelim ve seferberlik komiteleri kural\u0131m ve bunun bir kuru\u015f a\u015fa\u011f\u0131s\u0131n\u0131 kabul etmeyelim.\u201d Politica Obrera (\u0130\u015f\u00e7i Politikas\u0131) ve Posadasc\u0131 Voz Proletaria(Proletaryan\u0131n Sesi) ise daha y\u00fcksek \u00fccret art\u0131\u015f talepleri ileri s\u00fcrd\u00fcler, ne kadar \u00e7ok isterlerse o kadar \u00e7ok devrimci olacaklar\u0131na inan\u0131yorlard\u0131. O d\u00f6nemde enflasyon y\u00fczde 15 ile 20 aras\u0131ndayd\u0131, b\u00f6ylesi bir art\u0131\u015f\u0131n ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz. Ama onlar CGT\u2019nin talebinden daha y\u00fcksek bir \u00fccret art\u0131\u015f\u0131 talep etmenin daha devrimci bir tutum oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Biz CGT\u2019den “kendi” talebi i\u00e7in tek kuru\u015f taviz vermeden m\u00fccadele etmesini ve m\u00fccadele konseyleri, komiteleri kurmas\u0131n\u0131 isterken do\u011fru Tro\u00e7kist politikay\u0131 uyguluyorduk; Posadasc\u0131lar\u0131n ve PO\u2019nun \u00e7ocuk\u00e7a, sa\u00e7ma pozisyonu ise bunun tersineydi. Tro\u00e7kist politika sanat\u0131, kitlelerin gereksinimlerinden kaynaklanan ve onlar\u0131n ger\u00e7ek bilin\u00e7 durumlar\u0131n\u0131 yans\u0131tan talepler ileri s\u00fcrmekten olu\u015fur.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki bize bunun \u00e7ok g\u00fczel \u00f6rneklerini b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Almanya\u2019da orta s\u0131n\u0131f\u0131n Hitler\u2019den kopmas\u0131 durumunda, Hitler\u2019i ba\u015fbakanl\u0131\u011fa getirmi\u015f olan parlamentoyu onu bu g\u00f6revden azletmesi i\u00e7in toplanmaya \u00e7a\u011f\u0131rman\u0131n do\u011fru olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Nazi i\u015fgali \u00f6ncesinde Avusturya\u2019ya ili\u015fkin olarak da, sosyal demokrasinin ve kitlelerin burjuva demokrasisinin \u00f6tesinde herhangi bir m\u00fccadeleye haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde kom\u00fcnist partinin Nazizme kar\u015f\u0131 proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc slogan\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmesinin caniyane bir tutum oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. KP\u2019nin slogan\u0131 birlikte demokrasi m\u00fccadelesi olmal\u0131yd\u0131; SP bu m\u00fccadelede yer almaya ve kitleleri harekete ge\u00e7irmeye zorlanmal\u0131yd\u0131. Avusturya\u2019da fa\u015fizmin yenilgiye u\u011frat\u0131lmas\u0131 ancak b\u00f6yle m\u00fcmk\u00fcn olabilirdi.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019nin bu tip taleplerine ili\u015fkin bir ba\u015fka g\u00fczel \u00f6rnek de ABD\u2019ye ili\u015fkin olan\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n Rosovelt\u2019e g\u00fcvenmekte oldu\u011fu bir d\u00f6nemde, ondan i\u015fsizli\u011fe kar\u015f\u0131 kamu i\u015fyerlerinin kurulmas\u0131na y\u00f6nelik bir plan geli\u015ftirmesini talep eden bir seferberli\u011fe girilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7kist politika, ger\u00e7ek Tro\u00e7kist politika, yoksa marjinalli\u011fin k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 sa\u00e7mal\u0131klar de\u011fil, her zaman i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ve kitleleri harekete ge\u00e7irebilecek ve onlar\u0131 m\u00fccadeleye y\u00f6nlendirecek en basit, en anla\u015f\u0131l\u0131r sloganlar\u0131 aramakt\u0131r. Tro\u00e7ki\u2019nin yaz\u0131lar\u0131 bu konuda \u00e7ok \u00f6\u011freticidir. Bizim i\u00e7in bir talep ancak \u201cbasit\u201dse, i\u015f\u00e7iler ve kitleler taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131labiliyorsa ve onlar\u0131 seferber k\u0131lmaya yar\u0131yorsa, sizin tabirinizle, \u201cmant\u0131kl\u0131\u201dd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

-Bu kritere g\u00f6re KP\u2019nin sloganlar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Onlar\u0131nki tam tersi. \u00c7o\u011funlukla KP kitleleri harekete ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fmaz, daha \u00e7ok do\u011frudan hareketi k\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Size bir an\u0131m\u0131 anlatay\u0131m. \u00c7ok gen\u00e7ken, \u00fcnl\u00fc yap\u0131mc\u0131 Lucas Demare ile birlikte \u00e7al\u0131\u015fan senarist Sergio Satanovski\u2019ye b\u00fcy\u00fck hayranl\u0131k duyard\u0131m. Satanovski\u2019nin a\u011fabeyi KP\u2019nin \u00fcst kademe y\u00f6neticilerinden biriydi ve haftada iki kez Halk Tiyatrosunda d\u00fczenlenen tart\u0131\u015fmalara kat\u0131lan entelekt\u00fcellere \u00f6nderlik ediyordu. Buras\u0131 o zamanlar belediye tiyatrosuydu, bug\u00fcnk\u00fc San Martin Tiyatrosu gibi, y\u00f6neticisi de Leonidas Barletta\u2019yd\u0131…<\/p>\n\n\n\n

Bu toplant\u0131lara geni\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc egemendi ve biz k\u00fc\u00e7\u00fck bir grup Tro\u00e7kist olarak bu tart\u0131\u015fmalara kat\u0131l\u0131rd\u0131k. Entelekt\u00fceller aras\u0131nda da, \u00f6zellikle El Mundo dergisinde yazan Ledesma, Rivas Rooney ve Alberto Arlt gibi entelekt\u00fceller aras\u0131nda da iyi tan\u0131n\u0131r ve ilgi uyand\u0131r\u0131rd\u0131k.<\/p>\n\n\n\n

En \u00f6nemli tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan biri her zaman Nazizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele sorunuydu. Anar\u015fist olsun, Tro\u00e7kist olsun, sosyalist olsun ya da ba\u015fka d\u00fc\u015f\u00fcnceden biri olsun, herkes toplama kamplar\u0131na, Yahudilerin katledilmesine, vb. kar\u015f\u0131yd\u0131. KP\u2019de ve genel olarak sol \u00f6rg\u00fctlerde \u00e7ok say\u0131da Yahudi i\u015f\u00e7i ve ayd\u0131n vard\u0131. Hatta konfeksiyon ve giyim sanayisi gibi baz\u0131 i\u015fletmelerde onlar \u00e7o\u011funluktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bir ak\u015fam saat 8-9 s\u0131ralar\u0131nda tiyatroya geldi\u011fimizde El Mundo\u2019daki arkada\u015flar\u0131m\u0131z bize Hitler-Stalin pakt\u0131n\u0131n imzalanm\u0131\u015f oldu\u011fu haberini verdiler. Ben derhal s\u00f6z al\u0131p bu anla\u015fmay\u0131 k\u0131nad\u0131m, sahnenin sa\u011f\u0131ndaki bir locada oturan Satanovski ise \u00e7\u0131k\u0131p gitti. Di\u011fer Stalinistler beni sessizce dinlediler. Dinleyicilerin yar\u0131s\u0131n\u0131 onlar olu\u015fturuyordu ve \u00e7o\u011fu da Yahudi\u2019ydi.<\/p>\n\n\n\n

Gece yar\u0131s\u0131na do\u011fru Satanovski ger geldi, partiye gidip merkez komitesinden bu haberin do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f. Ve \u00f6yle bir \u015fey yapt\u0131 ki, bug\u00fcn bile u\u011frad\u0131\u011f\u0131m \u015foku unutamam. S\u00f6z ald\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 \u015f\u00f6yle dedi: \u201cAlmanya halk\u0131na ve onun b\u00fcy\u00fck h\u00fck\u00fcmetine sald\u0131rmak i\u00e7in demokrasiden yararlanan emperyalist al\u00e7a\u011f\u0131 k\u0131n\u0131yoruz. Hitler\u2019in Yahudileri katletti\u011fi bir iftirad\u0131r, KP\u2019yi bask\u0131 alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 bir yaland\u0131r, Almanya\u2019da toplama kamplar\u0131 yoktur! Bunlar emperyalizmin iftiralar\u0131d\u0131r!\u201d<\/p>\n\n\n\n

Ve ard\u0131ndan… t\u00fcm Stalinistler onu alk\u0131\u015flamaya ba\u015flad\u0131! Tek bir KP\u2019li Yahudi\u2019yi kendi pozisyonumuza kazanamam\u0131\u015ft\u0131k. Bir tekini bile! Hepsi onu alk\u0131\u015flad\u0131lar!<\/p>\n\n\n\n

\u015ea\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015ft\u0131m, bug\u00fcn bile h\u00e2l\u00e2 \u015fa\u015f\u0131r\u0131r\u0131m. O g\u00fcn Stalinizmin biraz bir orta\u00e7a\u011f dinine benzedi\u011fine inanm\u0131\u015ft\u0131m, hi\u00e7 kimse hi\u00e7bir \u015feyden \u015f\u00fcphe etmiyordu, herkes y\u00f6netimin dedi\u011fini oldu\u011fu gibi kabul ediyordu. Anar\u015fist yolda\u015flar \u00f6nceden ikaz etmi\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen g\u00f6zlerime inanamam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Bu bir yana, bu olay Stalinizm ile Tro\u00e7kizm aras\u0131ndaki fark\u0131 da a\u00e7\u0131k se\u00e7ik ortaya koymu\u015ftu. KP\u2019nin as\u0131l amac\u0131 i\u015f\u00e7i hareketini savunmak ve onu seferber hale getirmek de\u011fil, Kremlin b\u00fcrokrasisinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan Stalinist partilerde hi\u00e7bir \u015feyden \u015f\u00fcphe edilmez, hi\u00e7bir \u015fey tart\u0131\u015f\u0131lmaz, yukardan, yani Moskova ya da Havana\u2019dan gelen emirler uygulan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

-Baz\u0131lar\u0131 Stalinizmin \u201cd\u00fc\u015fman\u0131 tahrik etmemek gerekir\u201d bi\u00e7imindeki anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 savunur. \u00d6rne\u011fin Fidel Castro, Sandinistlere, emperyalizmin Nikaragua\u2019y\u0131 i\u015fgal etmemesi i\u00e7in Contadora\u2019y\u0131 (11) desteklemeleri, burjuva se\u00e7imleri d\u00fczenlemeleri, burjuvaziyi m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmemeleri gerekti\u011fini ve devrimi savunmak i\u00e7in silahlanmaya ancak b\u00f6ylece zaman bulabileceklerini s\u00f6ylemi\u015fti. Bir ba\u015fka \u00f6rnek de \u015fu: Castro, Latin Amerika \u00fclkelerini d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6demeye ve Reagan\u2019\u0131, devrim olmamas\u0131 i\u00e7in d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6demeleri \u00fczerindeki bask\u0131lar\u0131 hafifletmeye ve bir moratoryum ilan etmeye \u00e7a\u011f\u0131rmaya davet etmi\u015fti. Castroculara g\u00f6re b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hedefi devrimi kolayla\u015ft\u0131rmak…<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-\u00d6nce \u015funu s\u00f6yleyeyim, burjuvazi birka\u00e7 y\u00fczy\u0131ll\u0131k egemenli\u011fi s\u0131ras\u0131nda politika hilelerini \u00e7ok daha iyi \u00f6\u011frenmi\u015f ve \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc haber alma mekanizmalar\u0131 kurmu\u015f bir s\u0131n\u0131ft\u0131r. Onun aldat\u0131lmas\u0131n\u0131n bu kadar kolay oldu\u011funa kim inan\u0131r? Bir an i\u00e7in farzedelim ki Castro\u2019nun ve Sandinistlerin amac\u0131 ger\u00e7ekten emperyalizmi aldatmak. Bu takdirde sosyal demokrasinin, emperyalizmin, Papa\u2019n\u0131n,Meksika, Venez\u00fcella, Kolombiya, vb. h\u00fck\u00fcmetlerinin hepsinin ahmak oldu\u011funu kabul ediyoruz demektir.<\/p>\n\n\n\n

En iyi yan\u0131t\u0131 Meksika d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 vermi\u015ftir: Le Monde Diplomatique muhabiri ona buna benzer bir soru sordu\u011funda, h\u00fck\u00fcmetinin ahmak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir. Ve kendi diplomatik diliyle Castro\u2019nun ger\u00e7ekte Meksika h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 t\u00fcm m\u00fccadeleyi i\u00e7ten bir bi\u00e7imde frenlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 \u015fey Kolombiya devlet ba\u015fkan\u0131 Belisario Betancur i\u00e7in de ge\u00e7erli. Castro Kolombiyal\u0131 gerillalar\u0131n Betancur\u2019u iyice s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde gerillalar\u0131 ele\u015ftirdi ve Betancur\u2019a dayan\u0131\u015fma mesajlar\u0131 g\u00f6nderdi; tabi ba\u015fkan da Castro\u2019yu en iyi arkada\u015f\u0131 olarak kabul etmek ve bunu kamuoyuna duyurmak hakk\u0131na sahip oldu. Herhangi biri ona bunun bir manevra oldu\u011funu s\u00f6yleseydi, t\u0131pk\u0131 Meksikal\u0131 bakan gibi \u201cben ahmak de\u011filim ve Castro bana dostlu\u011funu kesin olarak kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r\u201d derdi. Ayr\u0131ca Castro\u2019nun ikili oynamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7eli\u015fik politikalar izlemedi\u011fini s\u00f6ylerdi.<\/p>\n\n\n\n

Konu\u015fmak bir tav\u0131rd\u0131r. E\u011fer Castro iki y\u0131l boyunca s\u00fcrekli olarak Contadora\u2019n\u0131n desteklenmesi gerekti\u011fini tekrarlarsa, milyonlarca Latin Amerikal\u0131 Contadora\u2019y\u0131 destekler. Aksi takdirde Castrocular, Castro boyunca \u201cYa\u015fas\u0131n Contadora\u201d, \u201cContadora\u2019y\u0131 destekliyoruz\u201d diye tekrar edip dururken iki y\u00fcz milyon Latin Amerikal\u0131y\u0131 Contadora\u2019ya kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmeye nas\u0131l ikna edebilece\u011fimizi bize anlatmak zorunda.<\/p>\n\n\n\n

-Zaman kazanmak, emperyalist bask\u0131y\u0131 savu\u015fturmak, Nikaragua devriminin g\u00fc\u00e7lenmesini ve silahlanmas\u0131n\u0131 beklemek amac\u0131yla Contadora\u2019y\u0131 destekledi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclebilir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Kitle hareketi bilinci sorununa d\u00f6nelim. E\u011fer Castro Reagan\u2019a d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6demeleri \u00fczerindeki bir moratoryumu Latin Amerika\u2019daki sosyalist devrimi savu\u015fturmak i\u00e7in kabul etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorsa, bunun nedeni ger\u00e7ekten devrimi istemiyor olmas\u0131d\u0131r…<\/p>\n\n\n\n

-Neden?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-\u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 zamanda Siles Suazo\u2019yu desteklemekte ve Bolivya proletaryas\u0131ndan genel greve gitmemelerini istemektedir. Ve belirleyici olan da budur. Fidel Castro s\u00f6ylevleriyle Bolivya genel grevi s\u0131ras\u0131nda grev k\u0131r\u0131c\u0131 rol\u00fc oynam\u0131\u015ft\u0131r. Kolombiya\u2019da da ayn\u0131 \u015fey olmu\u015ftur: Onun a\u00e7\u0131klamalar\u0131ndan sonra KP ve FARC Betancur h\u00fck\u00fcmetini desteklemi\u015flerdir. \u0130spanya\u2019da da askeri tersanelerdeki greve kar\u015f\u0131 Felipe Gonzales\u2019i ve monar\u015fiyi desteklemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bu somut olaylar s\u00f6yledikleriyle uyum i\u00e7indedir ve devrimi istemedi\u011fini g\u00f6stermektedir. \u0130yi bir Stalinist olarak tek \u00fclkede sosyalizm kuram\u0131n\u0131 ve emperyalizmle bar\u0131\u015f i\u00e7inde birlikte ya\u015famay\u0131 savunmaktad\u0131r. Angola\u2019da yar\u0131 ger\u00e7ek\u00fcst\u00fc bir durum var. Kar\u015f\u0131devrimci gerilla \u00f6rg\u00fct\u00fc UNITA Rockefeller\u2019\u0131n petrol kuyular\u0131na sald\u0131rmakta, buna kar\u015f\u0131l\u0131k K\u00fcba birlikleri bu kuyular\u0131 h\u00fck\u00fcmet birlikleriyle birlikte savunmaktad\u0131r. Fidel Castro hemen her yerde kitle hareketine kar\u015f\u0131 gerici h\u00fck\u00fcmetleri desteklemektedir. S\u00f6yledikleri ile yapt\u0131klar\u0131 birbirini tutmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce ayn\u0131 \u015feyi Sandinist Cephe de yapt\u0131. \u00d6rne\u011fin Nikaragua h\u00fck\u00fcmeti k\u00fclt\u00fcr bakan\u0131 Ernesto Cardenal\u2019i buraya yollay\u0131p, Beagle olay\u0131 s\u0131ras\u0131nda Alfonsin h\u00fck\u00fcmetini destekledi\u011fini kamuoyuna a\u00e7\u0131k\u00e7a duyurdu.<\/p>\n\n\n\n

-D\u00fcnya partisine ge\u00e7meden \u00f6nce, MAS\u2019\u0131n (12) in\u015fa perspektifini nas\u0131l g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcze ili\u015fkin olarak bir iki \u015fey s\u00f6yler misiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

-Arjantin\u2019de perspektiflerin iyi oldu\u011funa inan\u0131yorum. Birka\u00e7 y\u0131ldan beri kesintisiz olarak s\u00fcren bir bunal\u0131m ortam\u0131nda bizim partimiz sa\u011flam bi\u00e7imde ayakta duruyor. Yenilmemi\u015f bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, ciddi bir parti ve \u00e7ok say\u0131da kadro var.<\/p>\n\n\n\n

Bu arada her \u015feyin d\u00fczg\u00fcn olarak gidece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmemek gerekir. Baz\u0131 b\u00fcy\u00fck yetersizliklerimiz var. \u00d6rne\u011fin, diktat\u00f6rl\u00fck d\u00f6neminde \u00e7ok say\u0131da kadro fabrikalardan ayr\u0131lmak zorunda kald\u0131 ve bu durum \u00fcstesinden gelinmesi zor sorunlar do\u011furdu. Bu, sorunlardan yaln\u0131zca biri.<\/p>\n\n\n\n

Ne olursa olsun \u015fu bir ger\u00e7ek: \u00d6nc\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine sa\u011flam bir bi\u00e7imde girmi\u015f, ulusal d\u00fczeyde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f, t\u00fcm kesimler taraf\u0131ndan tan\u0131nm\u0131\u015f ve son derece dinamik bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi i\u00e7ine yerle\u015fmi\u015f durumday\u0131z. Mevcut durumu olduk\u00e7a do\u011fru bir bi\u00e7imde kavram\u0131\u015f durumday\u0131z. Ger\u00e7eklik bizim tahlillerimizi do\u011fruluyor. Tabii genel y\u00f6nlerini kastediyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc tahlil hi\u00e7bir zaman b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ya da t\u00fcm n\u00fcanslar\u0131yla do\u011frulanamaz. Partimiz Arjantin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7inde in\u015fa oluyor ve bir gelene\u011fe ve deneyime sahip. Bu nedenle gelecekten umutlu olmak i\u00e7in epeyce neden var.<\/p>\n\n\n\n

Dipnotlar:
<\/strong>
1.)<\/strong> Bkz. Kom\u00fcnist Manifesto, K. Marx ve F. Engelsi ilk paragraflar.
2.)<\/strong> Bkz. Fransa\u2019da S\u0131n\u0131f M\u00fccadeleleri, K. Marx.
3.)<\/strong> Mujeres, greneros y capitales, Meksika, 1982.
4.)<\/strong> Jose A. Martinez de Hoz, Buenes Aires\u2019li b\u00fcy\u00fck toprak sahibi, Arjantin\u2019de 24 Mart 1976 darbesi s\u0131ras\u0131nda kurulan askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn ekonomi bakan\u0131.
5.)<\/strong> Kristian Rakovski (1873-1941), Bulgar devrimci. Rus devrimine kat\u0131ld\u0131 ve 1919\u2019da Bol\u015fevik Parti Merkez Komitesine se\u00e7ildi. Tro\u00e7ki ve \u00f6b\u00fcr Bol\u015fevik \u00f6nderlerle birlikte partinin ve i\u015f\u00e7i devletinin b\u00fcrokratikle\u015fmesine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele amac\u0131yla Sol Muhalefeti kurdu ve 1927\u2019de Bol\u015fevik Parti kongresi s\u0131ras\u0131nda temsil etti. 1928\u2019de partiden at\u0131ld\u0131 ve Sibirya\u2019ya s\u00fcrg\u00fcn edildi. 1936\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015flerini de\u011fi\u015ftirdi ve Moskova\u2019ya geri d\u00f6nd\u00fc. \u00c7en Duziu (1879-1942), \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin kurucular\u0131ndan ve 1921\u2019den 1927\u2019ye kadar genel sekreteri. Komintern\u2019in Stalinist y\u00f6netimi taraf\u0131ndan 1927 \u00c7in devriminin yenilgisinden sorumlu tutularak partiden at\u0131ld\u0131. 1930\u2019da Sol Muhalefete kat\u0131ld\u0131. 1932\u2019de \u00c7an Kay-\u015eek h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan tutukland\u0131 ve ya\u015fam\u0131n\u0131n geri kalan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc hapiste ge\u00e7irdi.
6.)<\/strong> Entrizm, kitlesel i\u015f\u00e7i partilerinin i\u00e7ine girerek bu partilerin \u00f6nderliklerine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etme takti\u011fi.
7.)<\/strong> Ernest Mandel, \u00fcnl\u00fc Marksist ekonomist, IV. Enternasyonal-Birle\u015fik Sekreterlik\u2019in ve Bel\u00e7ika seksiyonunun \u00f6nderi. Michel Pablo, Yunanl\u0131 Tro\u00e7kist, II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra IV. Enternasyonal\u2019in \u00f6nderi. \u201cEntrisim sui-generis\u201d takti\u011finin, yani uzun s\u00fcreli\u011fine Stalinist partilerin i\u00e7ine girme takti\u011finin mimar\u0131. Daha sonralar\u0131 Tro\u00e7kizmden koptu.
8.)<\/strong> Bolivya\u2019da Mart 1985\u2019te ba\u015flayan ve on alt\u0131 g\u00fcn s\u00fcren madenciler grevi.
9.)<\/strong> Hugo Blanco, Arjantin\u2019de \u00f6\u011frenciyken Moreno\u2019nun \u00f6nderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 Tro\u00e7kist ak\u0131ma kazan\u0131ld\u0131. Altm\u0131\u015fl\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda Peru\u2019da Convencion ve Cuzco\u2019da b\u00fcy\u00fck k\u00f6yl\u00fc m\u00fccadelelerinin \u00f6nderli\u011fini yapt\u0131. M\u00fccadelenin yenilgiye u\u011framas\u0131ndan sonra sekiz sene hapiste kald\u0131. Daha sonra Tro\u00e7kist ittifak\u0131n \u00f6nderli\u011fini \u00fcstlendi ve parlamento temsilcili\u011fini yapt\u0131.
10.)<\/strong> 1905 (Lenin\u2019e g\u00f6re \u201cEkim\u2019in genel provas\u0131\u201d), \u015eubat 1917 ve Ekim 1917 devrimleri.
11.)<\/strong> Contadora Grubu, Orta Amerika\u2019da \u201cistikrar\u0131\u201d ve b\u00f6lge bar\u0131\u015f\u0131\u201dn\u0131 tesis etmek \u00fczere Meksika, Panama, Kolombiya ve Venezuella h\u00fck\u00fcmetlerince imzalanan bir anla\u015fmayla kuruldu. K\u0131sa s\u00fcre sonra \u00f6b\u00fcr Latin Amerika h\u00fck\u00fcmetleri, ABD Kongresi ve Avrupa Parlamentosu taraf\u0131ndan desteklendi. Temel \u00f6nerileri, \u201c21 Nokta\u201d diye adland\u0131r\u0131lan ve Eyl\u00fcl 1983\u2019te imzalanan bildiride s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re Nikaragua, Salvador gerillalar\u0131n\u0131 desteklemekten vaz ge\u00e7ecek, silah yard\u0131m\u0131nda bulunmayacak, kendi topraklar\u0131nda \u00fcs vermeyecek ve \u201culusal uzla\u015fma\u201d temelinde Nikaragua\u2019daki kontralara, yani kar\u015f\u0131devrimci gerillalara politik haklar tan\u0131yacakt\u0131.
12.)<\/strong> MAS, Arjantin\u2019deki Tro\u00e7kist \u201cSosyalizme Do\u011fru Hareket\u201d partisi. Moreno\u2019nun \u00f6nderli\u011finde kurulan parti uluslararas\u0131 \u0130\u015f\u00e7i Birli\u011fi-D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in en b\u00fcy\u00fck seksiyonlar\u0131ndan biridir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A\u015fa\u011f\u0131daki metin Nahuel Moreno (1924-87) yolda\u015f ile \u00f6l\u00fcm\u00fcnden bir y\u0131l kadar \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f uzunca bir s\u00f6yle\u015fidir (Discussions avec Moreno). Uluslararas\u0131 \u0130\u015f\u00e7i Birli\u011fi-D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal ile Arjantin\u2019deki MAS\u2019\u0131n (Sosyalizme Do\u011fru Hareket) kurucusu olan Moreno, devrimci Marksizm\u2019in, Ortodoks Tro\u00e7kizmin, Tro\u00e7ki sonras\u0131 \u00f6nde gelen liderlerinden biridir. -B\u00fct\u00fcn devrimci Marksistler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n politik partisinin \u00f6nemini vurgularlar. Siz de \u00f6yle Moreno. […]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":479,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[699],"tags":[80,64,68,67,526,291,59],"class_list":["post-478","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-leninist-parti","tag-devrimci","tag-ile","tag-moreno","tag-nahuel","tag-parti","tag-roportaj","tag-uzerine"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=478"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/478\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":480,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/478\/revisions\/480"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}