Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u2019nde \u201936 ve \u201938 senelerinde kurulmu\u015f bulunan d\u00fczmece mahkemeler, onbinlerce Leninist i\u015f\u00e7inin ve devrimcinin yarg\u0131lan\u0131p, \u00f6l\u00fcme mahkum edildi\u011fi davalara tan\u0131kl\u0131k etti. Davalar boyunca \u201cTro\u00e7kist Ter\u00f6rist Blok\u201d benzeri bir\u00e7ok komplocu grubun a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddia edildi. Stalin\u2019in i\u015f\u00e7i demokrasisini ezmede, anti-kom\u00fcnist b\u00fcrokrasiyi devletin ve ekonominin y\u00f6netim ayg\u0131tlar\u0131na yerle\u015ftirmede ve kendi kar\u015f\u0131-Ekimci diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendirmede bir mazeret ve dayanak olarak kulland\u0131\u011f\u0131 bu davalar, as\u0131ls\u0131z hukuki iddialara yaslan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirildi. S\u0131k\u00e7a sorulan sorulardan biri olarak du davalar\u0131n tarihsel geli\u015fimini ve ard\u0131nda yatan dinamikleri a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Zira \u00f6zellikle davalarda ileri s\u00fcr\u00fclen temelsiz arg\u00fcmanlar\u0131n ve yalanlar\u0131n, T\u00fcrk Stalinizmi nezdinde hala ge\u00e7erliliklerini koruyor olmas\u0131, \u00fcz\u00fcc\u00fcd\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n
Genellikle kar\u015f\u0131-Ekimci iftira serilerinin ilk dura\u011f\u0131n\u0131, siyasal niyetlerinin sorgulanmas\u0131 art\u0131k traji-komik bir h\u00e2l alm\u0131\u015f olan Moskova Duru\u015fmalar\u0131 ile onlar\u0131n etraf\u0131nda \u015fekillenen s\u00fcrg\u00fcn, bask\u0131, tutuklama, i\u015fkence ve idam politikalar\u0131 olu\u015fturur. Stalinizmin \u00e7a\u011f d\u0131\u015f\u0131 bat\u0131l inan\u00e7lar\u0131 dizisinin \u00f6nemli bir halkas\u0131 olan ve Stalin\u2019in asl\u0131nda mahkemelerden ve idamlardan haberinin hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak \u00e7evresindekiler taraf\u0131ndan kand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden irrasyonel sa\u00e7mal\u0131\u011fa bir\u00e7ok Stalinist resmi tarih tezinin pasajlar\u0131nda rastlayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Sol Haber yazarlar\u0131ndan Aydemir G\u00fcler, 13 Kas\u0131m 2017 tarihli ve \u201cDo\u011furdu\u011funa inan\u0131yorsun da\u2026\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki sat\u0131rlar\u0131 kaleme alm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n\n\n\n
\u201c\u0130ddiaya g\u00f6re Stalin kendi ki\u015fi veya z\u00fcmre iktidar\u0131 ad\u0131na, yani sosyalizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan aleni bir yozla\u015fmay\u0131 temsilen etraf\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn devrimci, akl\u0131 ba\u015f\u0131nda, nitelikli Bol\u015fevikleri yok etmi\u015fti. 1936 mahkemeleri d\u00fczmeceydi. \u0130fadeler i\u015fkenceyle al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. \u2018Sa\u011fc\u0131lar ve Tro\u00e7kistler Bloku\u2019nun kurulup suikast, sabotaj ve Almanya ile Japonya ile i\u015fbirli\u011fine girdi\u011fi kaba bir yaland\u0131\u2026<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201cKabul etmeliyiz ki, bu \u2018yalanlama\u2019 Sovyetler Birli\u011fi tarihinin itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 1936\u2019dan yirmi y\u0131l sonra Hru\u015f\u00e7ov 20. Kongrede destalinizasyonu ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131nda SBKP\u2019nin resmi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Tro\u00e7kist tarih tezine rehin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oldu.<\/em>\u201d (Bkz. http:\/\/haber.sol.org.tr\/yazarlar\/aydemir-guler\/dogurduguna-inaniyorsun-da-216912)<\/p>\n\n\n\n Hemen bir soruyla ba\u015flayal\u0131m: 1936 mahkemelerinin ve Tro\u00e7kist muhalefetin Alman-Japon emperyalizminin uydusu oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki iddialar\u0131n, kom\u00fcnist meziyetlerin b\u00fct\u00fcn\u00fcnden yoksun olan Stalin\u2019in \u00f6nderli\u011finde ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f kar\u015f\u0131-Ekimci bir d\u00fczmece ve tiyatro oldu\u011funun ispatlanm\u0131\u015f olmas\u0131, nas\u0131l olabiliyor da Sovyetler Birli\u011fi tarihini itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131yor? G\u00fcler\u2019in teorik-politik yetkinlikten uzak dilinin zoraki sarkastik t\u0131n\u0131lar\u0131, neden bizzat bu d\u00fczmecelerin ve Beyaz Ter\u00f6r politikalar\u0131n\u0131n de\u011fil, onlar\u0131n yalan ve yanl\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131n s\u00f6ylenmesinin bir \u201citibars\u0131zla\u015ft\u0131rma\u201d oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyor? Birisi, mant\u0131k biliminin en temel ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde bu ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 sav\u0131n gerek\u00e7elerini s\u0131ralayabilir mi? \u0130tibars\u0131zla\u015fman\u0131n kayna\u011f\u0131, Ekim\u2019in y\u00fczbinleri bulan kom\u00fcnist mimarlar\u0131n\u0131 b\u00fcrokratik bir zulm\u00fcn cenderesinden ge\u00e7irmek mi, yoksa i\u015flenmi\u015f olan siyasal g\u00fcnah\u0131n hesab\u0131n\u0131 sormaya c\u00fcret etmek mi? G\u00fcler bunun cevab\u0131n\u0131 samimiyetle vermeli.<\/p>\n\n\n\n Ne 1936 ve 1938 mahkemelerinin tahrifat\u00e7\u0131 karakteri, ne de Sol Muhalefet\u2019in program\u0131n\u0131n bir kapitalist-Stalinist iftiralar ve polisiye operasyonlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yok edilmesinin arzulanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan yalanc\u0131 do\u011fas\u0131 ile gerek\u00e7eleri, Sovyetler\u2019in itibar\u0131n\u0131 zedelememi\u015ftir. Ekim\u2019in kurumlar\u0131n\u0131n itibar\u0131n\u0131 yaralayan ve bu prestiji sonuna dek t\u00fcketen, Stalin\u2019in \u00f6nderli\u011finde vuku bulmu\u015f olan bu kar\u015f\u0131-Ekimci politikalar\u0131n ta kendisidir, yoksa bu politikalar\u0131n \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi yalanlar\u0131n, i\u015fkencelerin ve iftiralar\u0131n if\u015fa edilmesi de\u011fil. G\u00fcler\u2019in yakla\u015f\u0131m\u0131 yere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f elmadan yer \u00e7ekimini de\u011fil, elmay\u0131 sorumlu tutmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ancak sorun, bu s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ve kibir dolu Stalinist denklemle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. G\u00fcler\u2019in c\u00fcmlelerinden anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, onun \u201936 ve \u201938 mahkemelerinin anti-Bol\u015fevik nitelikteki \u015fiddet yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n hakl\u0131 gerek\u00e7elere sahip oldu\u011funa kanaat getiriyor olu\u015fu. Pekiyi \u00f6yle mi? Hay\u0131r, \u00f6yle de\u011fil, \u00f6yle oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek de vahim bir yan\u0131lg\u0131. Kar\u015f\u0131-Ekimci d\u00fczmece mahkemeler, toplumsal d\u00fczlemdeki b\u00fct\u00fcn bir Leninist birikimi yok etmeye hasredilmi\u015fti. Asl\u0131nda etik \u00e7\u0131kmaz\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc, Stalinist kalemlerin bir\u00e7o\u011funun, Stalinist mahkemelerin kar\u015f\u0131-devrimci siyasal hedeflerinin fark\u0131nda olmas\u0131d\u0131r. Tam da bu nedenle neo-Stalinist tahrifat bir yan\u0131lg\u0131 de\u011fil, a\u00e7\u0131k bir yalan ve iftirad\u0131r. Zira bu tahrifat ekol\u00fc, i\u00e7erisinde politik \u00e7\u0131karlar\u0131n sakl\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7eklerin bilincinde olmas\u0131na ra\u011fmen, tarihi yeniden yazma ay\u0131b\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. <\/p>\n\n\n\n Biz ilk olarak, d\u00fczmece mahkemelerin ba\u015fl\u0131ca \u00f6ne \u00e7\u0131kan isimlerinin k\u0131sa bir biyografik taramas\u0131n\u0131 yapaca\u011f\u0131z. Bunu yapmam\u0131z\u0131n ilk nedeni neo-Stalinist tahrifat\u0131n iddia etti\u011finin aksine \u201csa\u011fc\u0131larla\u201d ortak bir \u201cblo\u011fu\u201d kimin kurmu\u015f oldu\u011funu en a\u00e7\u0131k delillerle g\u00f6sterebilmektir. Bilinece\u011fi \u00fczere, d\u00fcnya kamuoyuna Kremlin\u2019de oturan caninin deh\u015fet mahkemelerinin adil ve hukuk \u00e7er\u00e7eveleri i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f oldu\u011funu ilan etmeyi, iki adet avukat \u00fcstlenmi\u015fti. Bunlardan birisi Londra finans \u00e7evrelerinin yak\u0131n dostu ve ayn\u0131 zamanda kraliyet ailesinin yeri geldi\u011finde de dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapan Pritt\u2019dir. Di\u011feri ise Paris aristokrasisinin ve b\u00fcy\u00fck t\u00fcccarlar\u0131n\u0131n g\u00f6zbebe\u011fi olan Rosenmark\u2019t\u0131r. Emperyal egemenli\u011fe g\u00f6bekten ba\u011fl\u0131 olan bu iki avukat, uluslararas\u0131 ilerici kamuoyunu Stalinist mahkemelerin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ikna edebilmek i\u00e7in az ter d\u00f6kmedi.<\/p>\n\n\n\n Pritt ile Rosenmark\u2019\u0131n ard\u0131ndan ise elbette mahkemelerin me\u015fhur savc\u0131s\u0131 Vi\u015finski geliyor. 6 Kas\u0131m 1917\u2019nin gecesinde K\u0131\u015fl\u0131k Saray ele ge\u00e7irilip, iktidar kesin olarak fethedilirken, Vi\u015finski kendisini gururla Ekim kar\u015f\u0131t\u0131 bir Men\u015fevik olarak tan\u0131t\u0131yordu. Moskova Mahkemeleri s\u00fcresince Stalin\u2019in emriyle Pravda\u2019da Ekimci san\u0131klar hakk\u0131nda kara propaganda makaleleri yazmas\u0131 emredilmi\u015f olan Zavlavski ise yurtd\u0131\u015f\u0131nda yay\u0131nlanmakta olan bir bankac\u0131l\u0131k dergisinin hem politik, hem de finansal destek\u00e7isiydi. Stalin\u2019in d\u00fczmece mahkemeleri s\u00fcresince Pravda\u2019n\u0131n edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmi\u015f olan isim ise Koltzov\u2019du. Koltzov, Ekim g\u00fcnlerinde Vi\u015finski\u2019den bir ad\u0131m ileri gitmi\u015fti; o, \u0130\u00e7 Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Beyaz Ordu\u2019ya, yani \u00c7arc\u0131lardan ve emperyalistlerden olu\u015fan orduya direkt fiziksel olarak kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Koltzov, \u0130\u00e7 Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda al\u00e7ak mermilerinin isabet edemedi\u011fi Bol\u015feviklerden intikam\u0131n\u0131, o g\u00fcnlerde Stalin\u2019in emirleriyle soyk\u0131r\u0131ma u\u011frat\u0131lan kadrolar\u0131n siyasal ge\u00e7mi\u015flerini Pravda\u2019da iftiralarla karalayarak al\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n Ancak Stalin\u2019in b\u00fcrokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn etraf\u0131nda k\u00fcmelenen \u201csa\u011fc\u0131 blok\u201d bununla da s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi. Bat\u0131l\u0131 mali merkezlerin avukatlar\u0131 rol\u00fcndeki Pritt ile Rosenmark\u2019\u0131n haricinde, ABD D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 da meseleye el atmakta gecikmedi. D\u00f6nemin emperyalizminin \u00f6nderi olan Roosevelt zaten yurt i\u00e7inde \u2013 Stalin\u2019in de\u011fil \u2013 Tro\u00e7ki\u2019nin kitaplar\u0131n\u0131n bas\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131. Bu yasa\u011f\u0131n ard\u0131ndan ABD Kom\u00fcnist Partisi ve ABD D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ortak bir mali havuz olu\u015fturarak \u201cMission to Moscow\u201d (Moskova G\u00f6revi) isimli bir filmi finanse ettiler. Film, d\u00fczmece mahkemelerin Ekim\u2019in yarat\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 kur\u015funa dizmesini ayakta alk\u0131\u015fl\u0131yordu. D\u00fcnya proletaryas\u0131n\u0131n az\u0131l\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131ndan olan ve ona d\u00f6n\u00fck sald\u0131r\u0131lar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesinde \u00f6nc\u00fc rol\u00fc \u00fcstlenen ABD D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bu jestine, Stalinist program\u0131 benimsemi\u015f ABD Kom\u00fcnist Partisi 1944 se\u00e7imlerinde Roosevelt\u2019e oy \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yaparak kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.<\/p>\n\n\n\n Ne var ki, b\u00fct\u00fcn bu utan\u00e7 verici verilerin hepsini g\u00f6lgede b\u0131rakan bir ba\u015fka \u201csa\u011fc\u0131larla ortak blok\u201d deneyimi vard\u0131r ki, i\u015fte onu; Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6nderli\u011findeki Sol Muhalefet\u2019in Hitler\u2019le ittifak kurdu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrenlerin k\u0131zarmas\u0131 gereken y\u00fczlerine f\u0131rlatmak gerekir: Hitler-Stalin Sald\u0131rmazl\u0131k Pakt\u0131. Yaln\u0131z, proleter katili Gestapo\u2019nun siyasal \u00f6nderiyle yap\u0131lm\u0131\u015f olan bu anla\u015fmas\u0131n\u0131n, d\u00fczmece mahkemelerde ortaya at\u0131lan demagojilerden bir fark\u0131 vard\u0131r. Bu anla\u015fman\u0131n belgesi mevcuttur, yani somuttur ve b\u00fct\u00fcn bir uluslararas\u0131 kamuoyunun g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olan bir ihanettir. Tro\u00e7kistleri \u201cfa\u015fizmin ajanlar\u0131\u201d olarak yaftalamaya \u00e7al\u0131\u015fan \u201ckendili\u011finden Men\u015fevik unsurlar\u201d (bu tan\u0131m Zinovyev\u2019e aittir ve son derece isabetlidir!), \u201cfa\u015fizmin ajan\u0131\u201d dahi olmadan r\u00fctbe atlam\u0131\u015f olacaklar ki, onlar\u0131n diplomatik ortaklar\u0131 haline gelmi\u015flerdir. Okuyucu, 31 Ekim 1939\u2019da Moskova Y\u00fcksek Sovyeti\u2019nde Molotov\u2019un yapt\u0131\u011f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki konu\u015fmaya kulak kesilsin:<\/p>\n\n\n\n \u201cBirinci olarak Sovyetler Birli\u011fi ile Almanya aras\u0131ndaki normal olmayan ili\u015fkilere son verildi\u2026 Bu ili\u015fkilerin d\u00fczeli\u015fi dostluk ve SSCB-Almanya aras\u0131nda 28 Eyl\u00fcl\u2019de Moskova\u2019da imzalanan anla\u015fmayla ifadesini buldu\u2026 Bug\u00fcn Almanya sava\u015f\u0131n en k\u0131sa zamanda sona erdirilmesi ve bar\u0131\u015f i\u00e7in \u00e7abalayan bir devlet durumundad\u0131r.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n Neo-Stalinizm, Molotov\u2019un kelimelerinde kristalize olmu\u015f olan ve Stalin\u2019in b\u00fcrokratik anti-kom\u00fcnizminin en net ifadelerini sunan bu onursuzlu\u011fun ve kar\u015f\u0131-devrimci gidi\u015fat\u0131n hesab\u0131n\u0131 vermeye haz\u0131r m\u0131? Okuyucu \u015fimdi kendi karar\u0131n\u0131 versin: Londra finans\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n avukatlar\u0131ndan, emperyalist ABD D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na, i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerini soyk\u0131r\u0131ma u\u011fratan Hitler\u2019le el s\u0131k\u0131\u015fmalardan, Sovyet yetkilisi olarak atanan eski Beyaz Ordu komutanlar\u0131na dek; Moskova Mahkemeleri\u2019nin kurucular\u0131 ve savunucular\u0131 kimlerle ittifak kurmu\u015ftur? Tam da onlar\u0131n kurmu\u015f oldu\u011fu uluslararas\u0131 kar\u015f\u0131-devrimci cephenin kendisi, bir \u201csa\u011fc\u0131 blok\u201d de\u011fil midir? Pekiyi d\u00fczmece mahkemelerinin san\u0131klar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu iddia edilen gerici bloklar\u0131n belgeleri ve kan\u0131tlar\u0131 nerede? Anla\u015f\u0131lan Tro\u00e7kizmin de\u011fil ancak Stalinizmin tarihi, oport\u00fcnizm olarak dahi adland\u0131r\u0131lmay\u0131 hak edemeyecek olan kar\u015f\u0131-Ekimci icraatlarla dolu bir tragedyad\u0131r. Neo-Stalinist tarihsel tahrifat\u0131n savunmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc komplocu d\u00fczmece mahkemeler, tam da yukar\u0131da ifade edildi\u011fi \u015fekilde, kar\u015f\u0131-devrimci bir emperyal ve liberal cephe e\u015fli\u011finde kurulup, ya\u015fat\u0131l\u0131p, savunulmu\u015ftur. <\/p>\n\n\n\n Moskova Mahkemeleri\u2019nin \u2013 Tro\u00e7ki\u2019nin deyi\u015fiyle \u2013 \u201c\u00f6nceden insanlar\u0131n etiyle, kemi\u011fiyle, sinirleriyle tasarlanm\u0131\u015f bir komplo\u201d oldu\u011funu g\u00f6steren tek ampirik veri, sadece onlar\u0131n s\u0131rtlar\u0131n\u0131 yaslamakta oldu\u011fu uluslararas\u0131 burjuva siyasal hegemonyan\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kan taraflar\u0131 de\u011fildir. Bir an i\u00e7in Moskova Mahkemeleri\u2019nde kanla ve g\u00f6z ya\u015f\u0131yla, zor yoluyla al\u0131nm\u0131\u015f olan itiraflar\u0131n do\u011fru oldu\u011funu kabul edelim. Misal Holtzman\u2019\u0131n ifadesine g\u00f6re kendisi, 23-25 Kas\u0131m 1932 tarihlerinde, Hotel Bristol\u2019de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 Lev Sedov arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Tro\u00e7ki\u2019yi ziyarete gelir. (Bkz. Lev Tro\u00e7ki, \u201cHayat\u0131m\u0131 Ortaya Koyar\u0131m\u201d, \u015eubat 1937.) \u0130fadeye g\u00f6re Holtzman, Sedov ile g\u00f6r\u00fc\u015fme plan\u0131n\u0131 Berlin\u2019de yapm\u0131\u015f ve Hotel Bristol\u2019in lobisinde onunla bulu\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, Tro\u00e7ki\u2019nin yan\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u0131rada \u2013 yine ifadeye g\u00f6re \u2013 Sedov da odaya s\u0131k s\u0131k girip \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ancak mesele \u015fu ki, Tro\u00e7ki\u2019nin o\u011flu Lev Sedov hayat\u0131n\u0131n hi\u00e7bir d\u00f6neminde, \u00f6zellikle de Kas\u0131m 1932\u2019de Kopenhag\u2019da bulunmam\u0131\u015ft\u0131r. Sedov o s\u0131ralarda Berlin\u2019deydi ve babas\u0131yla yapm\u0131\u015f oldu\u011fu Berlin-Kopenhag hatl\u0131 telefon konu\u015fmalar\u0131, idarede de mevcuttu. Bu bir kenara Danimarka konsoloslu\u011fu Sedov\u2019un ba\u015fvurusunu reddederek, ona vize de vermemi\u015fti. Ama bir dakika, daha \u00f6nemli bir ayr\u0131nt\u0131 da var: 1932\u2019de Holtzman\u2019\u0131n Tro\u00e7ki ile bulu\u015ftu\u011fu Hotel Bristol 1917\u2019de y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131\u2026 Otel ancak 1936\u2019da yeniden in\u015fa edildi! Ve unutmamakta yarar var ki, mahkemelerin en \u00f6nemli tan\u0131\u011f\u0131 ve ifadesi Holtzman ile onun ifadesi olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc sadece o, san\u0131klar aras\u0131ndan, s\u00f6zde direkt Tro\u00e7ki\u2019yle bulu\u015fup, ondan talimat aland\u0131.<\/p>\n\n\n\n Yetmedi mi? Pyatakov\u2019un hikayesine ge\u00e7elim. Bu ifadeye g\u00f6re Pyatakov, 1935 Aral\u0131k ortalar\u0131nda Berlin\u2019den Oslo\u2019ya gelerek Tro\u00e7ki ile g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. G\u00fczel, ancak Oslo Havaalan\u0131 yetkililerinin temin ettikleri belgelere g\u00f6re, 1935 Aral\u0131k\u2019\u0131nda b\u0131rakal\u0131m bir Berlin u\u00e7a\u011f\u0131n\u0131, hi\u00e7bir yabanc\u0131 u\u00e7ak alana girmemi\u015ftir. (Bkz. Lev Tro\u00e7ki, agy.) Ek olarak Tro\u00e7ki\u2019nin kald\u0131\u011f\u0131 evin sahibi Erwin Wolf, Tro\u00e7ki\u2019nin misafirli\u011fi s\u00fcresince evin ziyaretlere kapat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Yagoda\u2019n\u0131n \u00fczerine y\u0131k\u0131lan su\u00e7lamalarla devam edelim. Yagoda soru\u015fturmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, g\u00f6revden al\u0131nd\u0131ktan sonra, halefi olan Yezhov\u2019u zehirlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u0130fadeye g\u00f6re 1927\u2019nin 28-29 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcnde Yagoda, sekreteri Bulanov\u2019a, Yezhov\u2019un b\u00fcrosuna asitli c\u0131va eriyi\u011fi s\u0131kmas\u0131n\u0131 emretmi\u015fti. 1 Ekim\u2019de zehir s\u0131kma i\u015flemi devam etmi\u015fti. 1938 y\u0131l\u0131 Mart\u2019\u0131nda yarg\u0131lan\u0131rlarken Yagoda da, Bulanov da bu ifadeyi do\u011frulad\u0131. Ne var ki, Stalinist iftirac\u0131lar\u0131n biraz olsun kimya bilgisi olsayd\u0131, 1938\u2019de do\u011frulanan itiraflar\u0131n sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131ksayabilirlerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc c\u0131va, Bulanov\u2019un ifadesinde s\u00f6yledi\u011finin aksine s\u00fclf\u00fcrik asit i\u00e7inde de\u011fil, nitrik asit i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr ve ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7\u00f6zelti buharla\u015fmaz. Yaln\u0131zca organizma onu b\u00fcnyesine al\u0131rsa tehlikeli olabilir ki, bu durumda cellat Yezhov\u2019un hal\u0131 ve kap\u0131 perdelerini yalam\u0131\u015f olmas\u0131 gerekiyordu\u2026 Bununla birlikte, daha sonralar\u0131 Yezhov\u2019un \u00f6zel doktoru olan V. M. Pollachek\u2019in verdi\u011fi ifadeler uyar\u0131nca da, c\u0131vayla zehirleme olay\u0131n\u0131 Yezhov\u2019un tertiplemi\u015f oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. (Bkz. Reabilitatsiia, s. 238-39.)<\/p>\n\n\n\n \u00d6zetle, Moskova Mahkemeleri, i\u015fkenceyle elde edilmi\u015f iftiralarla ve temelsiz iddialarla gerek\u00e7elendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu sebeple de onlar d\u00fczmeceydiler. Evet, belki de bunlar ufak detaylar. Ama davalar\u0131n kiri\u015fleri bu tarz detaylar \u00fczerinden temellendirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve bu detaylar\u0131n hemen hepsi de, say\u0131s\u0131z veriyle yanl\u0131\u015flanabilmi\u015ftir. A\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmek gerekirse kar\u015f\u0131-Ekimci dalgan\u0131n el ele veren Stalinist hukuk\u00e7ular\u0131 ile infazc\u0131lar\u0131, olduk\u00e7a dikkatsiz, \u00f6zensiz ve pespaye bir i\u015f \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r ortaya. Savc\u0131 Vi\u015finski\u2019nin sorular\u0131n\u0131 okuyacak olanlar, onun somut bir anlam ta\u015f\u0131yabilecek olan bir tane bile soru sormam\u0131\u015f oldu\u011funa dikkat edeceklerdir. Vi\u015finski\u2019nin sorular\u0131nda isimler, belgeler, yerler, ula\u015f\u0131m metotlar\u0131, toplant\u0131lar\u0131n saati ve maddi ko\u015fullar\u0131 yoktur. Yine dikkat edilecek olursa, fiziksel zul\u00fcmle al\u0131nm\u0131\u015f olan s\u00f6zde itiraflara dek ne bir muhbir, ne bir ihbar belgesi, ne de el konulmu\u015f bir mektup dahi mevcut de\u011fildir! A\u00e7\u0131n ve bak\u0131n ar\u015fivlere! Su\u00e7lamalardan biri Tro\u00e7ki\u2019nin \u201cHitler ile anla\u015fma imzalam\u0131\u015f\u201d olmas\u0131d\u0131r. Bir di\u011feri Tro\u00e7ki\u2019nin \u201cdemiryollar\u0131n\u0131 tahrip etmesidir\u201d. Bir di\u011feri Tro\u00e7ki\u2019nin \u201ci\u015f\u00e7ileri zehirlemesidir\u201d. Bu su\u00e7lamalara d\u00f6n\u00fck, tekrarl\u0131yoruz, Moskova\u2019n\u0131n d\u00fczmece mahkemeleri, bir adet maddi delil bile ortaya koyamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Stalinizmin diktatoryal zaferinin kurumsal altyap\u0131s\u0131n\u0131n tamamlan\u0131\u015f\u0131, ancak ve ancak Sovyet i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin geri \u00e7ekili\u015fiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilirdi. SSCB\u2019de verilmekte olan m\u00fccadele her yerde b\u00fcrokratlara ve idari elitlere kar\u015f\u0131, Sovyetler\u2019de merkezile\u015fmi\u015f proletaryan\u0131n vermekte oldu\u011fu m\u00fccadeleydi. Bu ba\u011flamda Stalinist zaferin (di\u011fer bir deyi\u015fle, Bol\u015fevik yenilginin) \u015fart\u0131, bu hareketi k\u0131lcal damarlar\u0131na dek tuzla buz etmekti. Moskova Mahkemeleri\u2019nin politik ajandas\u0131 i\u015fte bu niyetlerle d\u00f6\u015fenmi\u015fti. Bu niyetler, kar\u015f\u0131-Ekimci do\u011falar\u0131n\u0131n gere\u011fi, basit bir bi\u00e7imde Bat\u0131l\u0131 metropollerin d\u0131\u015f politikadaki manevralar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline geliyordu. Stalin\u2019in Ekimci kadrolar\u0131 ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketini kelimenin ger\u00e7ek anlam\u0131yla fiziksel olarak soyk\u0131r\u0131ma u\u011fratmas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck destekleyicisi ve yer yer de azd\u0131r\u0131c\u0131s\u0131, yabanc\u0131 istihbarat servisleri oldu.<\/p>\n\n\n\n Tuha\u00e7evski\u2019nin yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, Ekim\u2019i ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f kadrolar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fcmekte olan ho\u015fnutsuzluk durdurulamaz bir boyut kazanm\u0131\u015ft\u0131. Adalet Halk Komiseri Nikolay Krilenko, vermi\u015f oldu\u011fu \u00f6zel bir s\u00f6yle\u015fide \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu:<\/p>\n\n\n\n \u201cBug\u00fcnlerde benim gibi Leninistler istenmiyorlar, Yezhov ve Vi\u015finski gibi vicdans\u0131z sonradan g\u00f6rmeler reva\u00e7ta. \u0130ktidar sarho\u015fu olan bu adamlar parti g\u00f6revlerimizi yok etmeyi ve ba\u015far\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 zay\u0131flatmay\u0131 ama\u00e7layan yabanc\u0131 istihbarat servislerinin verdi\u011fi yanl\u0131\u015f haberlere ve provokasyonlara kolayca kan\u0131yorlar. \u0130hbarlara inan\u0131yorlar, olaylar\u0131 \u015fi\u015firiyorlar ve yeni su\u00e7lamalara zemin haz\u0131rl\u0131yorlar ve yanl\u0131\u015f bilgiler vererek, parti \u00f6nderli\u011fini ve y\u00f6netimi aldat\u0131yorlar. Parti zamanla bu durumu anlayacak ve su\u00e7lular\u0131 cezaland\u0131racak. Ancak \u015fimdi korkun\u00e7 bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz.<\/em>\u201d (Bkz. A. G. Solovev, \u201cTetradi krasnogo professora\u201d (1912-1941 gg.), Neizvestnaia Rossia xx vek, no. 4, (Moskova, 1993), s. 140-228, \u00f6zellikle 194. Aktaran i\u00e7in bkz. Marc Jansen \u2013 Nikita Petrov, \u201cStalin\u2019in Ba\u015f Cellad\u0131 Halk Komiseri Nikolay Yezhov\u201d, Kalkedon Yay\u0131nlar\u0131, Eyl\u00fcl 2014, sayfa 115, 116.)<\/p>\n\n\n\n Krilenko, Kremlin\u2019in kimlerle beraber siyasal olarak kayna\u015fm\u0131\u015f bir cephele\u015fme bina etmi\u015f oldu\u011funu if\u015fa ederken, \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi zemin ger\u00e7eklerden olu\u015fuyordu. Mahkemelerde verilmi\u015f olan itiraflar\u0131n ve bu itiraflar\u0131 veren ki\u015filerin listesinin b\u00fcrokratlar\u0131n eline yabanc\u0131 istihbarat servisleri taraf\u0131ndan dolu\u015fturuldu\u011funun bug\u00fcn fark\u0131nday\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Neo-Stalinizmin mahkemelerde al\u0131nm\u0131\u015f olan s\u00f6zde \u201citiraflar\u0131\u201d ampirik birer delil kabul etmesi; bu ak\u0131m\u0131n itiraflar\u0131n al\u0131n\u0131\u015f y\u00f6nteminden haberdar olmas\u0131na ra\u011fmen bu kara propaganda metinlerini ileri s\u00fcr\u00fcyor olu\u015fu, kendisinin Sovyet tarihinin okunu\u015fu noktas\u0131nda tahrifat\u00e7\u0131 ekol\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funun en a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesidir. Sadece tekil bir \u00f6rnek verecek dahi olsak, Savunma Halk Komiseri Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Mare\u015fal Mikhail Tuha\u00e7evski\u2019nin (takma ismiyle \u201cK\u0131z\u0131l Napolyon\u201dun) tutuklanmas\u0131 ve ifadesinin i\u015fkenceyle al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 yeterli olurdu. Stalin\u2019in \u201cKendi g\u00f6zlerinizle g\u00f6r\u00fcn, ancak Tuha\u00e7evski\u2019nin her \u015feyi anlatmas\u0131 ve ili\u015fkilerini ortaya koymas\u0131 i\u00e7in zor kullanmak gerekiyor. Kendi ba\u015f\u0131na hareket etmesi olanaks\u0131z.<\/em>\u201d (Bkz. S. Iu Ushanov ve A. A. Stukalov, Front voennykh prokurorov, Moskova, 2000, s. 71.) \u015feklindeki demecinin ard\u0131ndan, Tuha\u00e7evski\u2019nin al\u0131nan yaz\u0131l\u0131 ifadesine bak\u0131lacak olursa, \u00fczerindeki kan lekeleri de g\u00f6r\u00fclebilir! (Bkz. Izvestiia TsK KPSS, 1989, No: 4, s. 50.)<\/p>\n\n\n\n Bu ba\u011flamda bizim i\u00e7in sorun, K\u0131z\u0131l Napolyon\u2019dan al\u0131nan s\u00f6zde \u201ciftira\u201d belgesinin \u00fczerinde parlayan kan lekeleri mi, yoksa Men\u015fevik savc\u0131 Vi\u015finski\u2019nin de savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenmi\u015f olan neo-Stalinizmin belgesiz ve gerek\u00e7esiz sat\u0131rlar\u0131 m\u0131 sorunudur. Ve sorun, bundan ba\u015fka da hi\u00e7bir \u015fey de\u011fildir!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u2019nde \u201936 ve \u201938 senelerinde kurulmu\u015f bulunan d\u00fczmece mahkemeler, onbinlerce Leninist i\u015f\u00e7inin ve devrimcinin yarg\u0131lan\u0131p, \u00f6l\u00fcme mahkum edildi\u011fi davalara tan\u0131kl\u0131k etti. Davalar boyunca \u201cTro\u00e7kist Ter\u00f6rist Blok\u201d benzeri bir\u00e7ok komplocu grubun a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddia edildi. Stalin\u2019in i\u015f\u00e7i demokrasisini ezmede, anti-kom\u00fcnist b\u00fcrokrasiyi devletin ve ekonominin y\u00f6netim ayg\u0131tlar\u0131na yerle\u015ftirmede ve kendi kar\u015f\u0131-Ekimci diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7lendirmede bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":441,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[650],"tags":[515,516,519,517,89,518,47],"class_list":["post-437","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-stalinizm","tag-515","tag-516","tag-degildir","tag-mahkemeleri","tag-ne","tag-nedir","tag-ve"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/437","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=437"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/437\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":442,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/437\/revisions\/442"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}