{"id":414,"date":"2018-02-16T02:11:09","date_gmt":"2018-02-15T23:11:09","guid":{"rendered":"http:\/\/94.237.85.66\/?p=414"},"modified":"2021-01-19T13:18:11","modified_gmt":"2021-01-19T10:18:11","slug":"trockizm-aydin-sorunu-ve-sscb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2018\/02\/16\/trockizm-aydin-sorunu-ve-sscb\/","title":{"rendered":"Tro\u00e7kizm, ayd\u0131n sorunu ve SSCB"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"text-align:right\"><em>Bu yaz\u0131, yak\u0131nda 79 ya\u015f\u0131na girecek olan ve 3 Eyl\u00fcl 1938\u2019de, hem Nazi istihbarat servisinin hem de Stalin\u2019in GPU\u2019sunun katletme ve tutuklama tehditleri alt\u0131nda, Paris\u2019in kenar bir i\u015f\u00e7i semtinde ilk kongresini toplam\u0131\u015f olan D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal i\u00e7in sava\u015f\u0131rken d\u00fc\u015fen herkesin an\u0131s\u0131na ve onuruna kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yaz\u0131 Leon Tro\u00e7ki\u2019ye, Leon Sedov\u2019a, Rudolf Klement\u2019e, Abraham Leon\u2019a, Leon Seloil\u2019e, Marcel Hic\u2019e, Pantelis Pouliopulos\u2019a, Erwin Wolf\u2019a, \u0130gnacio Reiss\u2019e, Tha Thu Thau\u2019ya, Chen Duxiu\u2019ya, Cesar Robles\u2019e, Yolanda Gonzales\u2019e, Arturo Apazza\u2019ya, Tulio Quintiliano\u2019ya, Gildo Rocha\u2019ya; devrimci Marksizm ya\u015fayabilsin diye canlar\u0131n\u0131 veren herkese ithaf edilir.&nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>21 A\u011fustos, \u00fc\u00e7 Rus devriminin (1905, 1917 \u015eubat, 1917 Ekim) \u00f6nderlerinden, K\u0131z\u0131lordu ile K\u0131z\u0131lfilo\u2019nun \u00f6rg\u00fctleyicisi ve komutan\u0131, Lenin\u2019in vasiyetinde \u201c<em>en yetenekli<\/em>\u201d Bol\u015fevik olarak bahsetti\u011fi Lev Tro\u00e7ki\u2019nin katledilme y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcyd\u00fc. Evet, bu canilik basit bir cinayet de\u011fil, katliamd\u0131. Hitler\u2019e tek bir kur\u015fun s\u0131kmadan ona teslim olmu\u015f olan Komintern\u2019in, Kremlin odakl\u0131 kar\u015f\u0131devrimci y\u00f6nelimine kar\u015f\u0131t olarak; d\u00fcnya proletaryas\u0131n\u0131, kendi tarihinin en b\u00fcy\u00fck yenilgisi olacak olan fa\u015fizmin geli\u015finden kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015fan s\u00fcrg\u00fcndeki bu b\u00fcy\u00fck devrimci, Hitler-Stalin Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n alt\u0131nda imzalar\u0131 bulunan haydutlar taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Ekim Devrimi\u2019ni \u00f6rg\u00fctleyen Merkez Komite\u2019nin hayatta kalan son \u00fcyesi de b\u00f6ylece Wall Street\u2019in, Lordlar Kamaras\u0131\u2019n\u0131n ve Berlin\u2019in sevin\u00e7 naralar\u0131 i\u00e7erisinde topra\u011fa g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131n\u0131n giri\u015fi okuyucuyu korkutmas\u0131n. Bu metnin amac\u0131 bir Tro\u00e7ki g\u00fczellemesi ortaya koymak de\u011fil. Zira Tro\u00e7ki\u2019nin miras\u0131na en b\u00fcy\u00fck hakaret (veya bo\u015f vermi\u015flik), onun katledili\u015f y\u0131ld\u00f6n\u00fcmlerinde ondan \u00f6vg\u00fcyle s\u00f6z eden i\u00e7eriksiz yaz\u0131lar kaleme almak olurdu. Hay\u0131r, buradaki endi\u015femiz farkl\u0131d\u0131r ve detayl\u0131 bir bi\u00e7imde anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba sarf edilecektir. Ancak yine de yaz\u0131, Lev Tro\u00e7ki\u2019nin bizim i\u00e7in kim oldu\u011funu anlatarak ba\u015flamak zorundayd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc konumuz, 20. y\u00fczy\u0131la damgas\u0131n\u0131 vurmu\u015f bir Marksistin miras\u0131n\u0131n, 21. y\u00fczy\u0131l i\u00e7in neler anlatabilece\u011fidir. \u0130\u015fte bu yaz\u0131 da, s\u00f6z konusu miras\u0131n 21. y\u00fczy\u0131la dair neler \u00f6nerebilece\u011finin yalanlarla ve iftiralarla \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 durmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Evet, T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7erisinden ge\u00e7mekte oldu\u011fu yeni rejim in\u015fas\u0131 s\u00fcrecinde buna odakl\u0131 bir yaz\u0131y\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fmak son derece can s\u0131k\u0131c\u0131 bir i\u015ftir ancak bu, yine de bir ihtiya\u00e7t\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Lev Tro\u00e7ki ve onun fikirleri, \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin ard\u0131ndan ge\u00e7en 77 seneden sonra dahi, hala karalamalara ve haks\u0131z ithamlara maruz kalmaktad\u0131r. E\u011fer felsefi-siyasi metodolojimizin ilkesel duru\u015funun \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ger\u00e7ek olana sad\u0131k kalmak \u015feklindeki tutum olu\u015fturuyorsa, anti-Tro\u00e7kist kli\u015felerin usan\u00e7 verici iddialar\u0131n\u0131 yan\u0131tlamak da bir g\u00f6rev halini alacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck Frans\u0131z Devrimi\u2019nin ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 bir \u00e7izgi izleyen evriminin en \u00e7alkant\u0131l\u0131 zaman\u0131nda, kral taraftar\u0131 Mirabeau, Ulusal Meclis\u2019in k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden \u015f\u00f6yle sesleniyordu: \u201c<em>D\u00fc\u015f\u00fcnecek zaman\u0131m\u0131z yok; ancak ne mutlu ki bir\u00e7ok fikre sahibiz.<\/em>\u201d Mirabeau\u2019nun bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 bana daima, T\u00fcrkiye solunun Tro\u00e7kizme d\u00f6n\u00fck g\u00f6sterdi\u011fi reflekslerin k\u0131sa bir \u00f6zeti gibi gelmi\u015ftir. Monar\u015fi yanl\u0131s\u0131 bu dalkavuk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcn, \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n ve kutsal kabul edilenlerin sorgulama s\u00fcrecinden ge\u00e7irilmeden benimsenmesini onaylayan \u00f6nermesi, solun \u00e7e\u015fitli kesimlerinin Tro\u00e7kizm hakk\u0131nda seneler \u00f6nce ezberlemi\u015f olduklar\u0131 yanl\u0131\u015f bir bilmeceyi, yeniden ve yeniden tekrarlamas\u0131na benzer. Mirabeau y\u00fczeysellik taraftar\u0131d\u0131r; ve hakim s\u0131n\u0131flar\u0131n toplumsal ya\u015fant\u0131s\u0131na ait bu tembel taraftarl\u0131\u011f\u0131n sol i\u00e7i tezah\u00fcrleri, kabak tad\u0131 vermektedir. Bu tezah\u00fcrler formel olarak anti-Tro\u00e7kist bir makyaja sahip olabilirler ancak \u00f6zlerinde asl\u0131nda son derece anti-kom\u00fcnist bir formasyondan ge\u00e7irilmi\u015f olan d\u00fc\u015f\u00fcnceler zinciri bulunmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda bu metin, s\u00f6z konusu d\u00fc\u015f\u00fcnceler zincirini, bug\u00fcn i\u00e7in g\u00fcndeme gelmi\u015f olan taraf\u0131ndan k\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r: Tro\u00e7kizmde ayd\u0131n ve ayd\u0131n sorunu, Amerikan Tro\u00e7kizminin tarihsel bilan\u00e7osu, New York merkezli ideolojik bir ekol\u00fcn\u00fcn savrulmalar\u0131, ABD Stalinizminin y\u00fcz k\u0131zartan bilan\u00e7osu ve son olarak D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in SSCB\u2019ye d\u00f6n\u00fck politik program\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak metnimizin giri\u015fine son vermeden \u00f6nce belirtelim: Yaz\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru okuyucu anlayacakt\u0131r ki, bundan b\u00f6yle T\u00fcrkiye solunun hi\u00e7bir sekt\u00f6r\u00fc, ge\u011firir gibi anti-Tro\u00e7kizm yapamayacakt\u0131r. Bug\u00fcn, \u00e7e\u015fitli ulusal Stalinist sekt\u00f6rlerin ve onlar\u0131n \u00f6nderliklerinin, kendi merkezci veya hatal\u0131 stratejileri ile politikalar\u0131n\u0131 mistik bir \u201cb\u00fcy\u00fck \u00d6teki\u201d olan \u201cTro\u00e7kist\u201d hayalete y\u00fckleyerek kendilerini aklayabilecekleri veya me\u015frula\u015ft\u0131rabilecekleri bir konjonkt\u00fcr mevcut de\u011fildir. M\u00fccadeleye devrimci Marksizm\u2019in temsil etti\u011fi s\u0131n\u0131f\u00e7\u0131 kutup \u00fczerinden \u00e7ekilen yeni ku\u015faklar, Tro\u00e7ki ve Tro\u00e7kizm \u00fczerine yap\u0131lan y\u00fczeysel gevezeliklere her yerde ve daima en ac\u0131mas\u0131z ger\u00e7eklerle cevap verecektir. Bu metin, bahsi edilen cevaplar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olabilmeyi hedeflemektedir. Ancak bundan da \u00f6te bu deneme, bundan b\u00f6yle Tro\u00e7ki ve Tro\u00e7kizm \u00fczerine kaleme al\u0131nacak olan metinlerin, apolitik dedikodularla bezeli kaba iftira yaz\u0131lar\u0131 olmas\u0131nda \u0131srar edilmesinin tamamen sonu\u00e7suz kalaca\u011f\u0131n\u0131 ispat etmeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1.) Sosyalizm, ayd\u0131n sorunu ve Tro\u00e7kist program<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>a.) New York Entelekt\u00fcelleri davas\u0131: Zorunlu bir cevap<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>New York Entelekt\u00fcelleri olarak an\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fcnce ekol\u00fc 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n yar\u0131lanmas\u0131na yak\u0131n bir s\u0131rada, ad\u0131 \u00fczerinde New York kentinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Grup, Ekim Devrimi\u2019nin uluslararas\u0131 d\u00fczlemde yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu dalgadan etkilenmi\u015f, farkl\u0131 siyasal gelecek tasar\u0131lar\u0131na sahip, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn farkl\u0131la\u015fan taraflar\u0131yla \u00f6rg\u00fcts\u00fcz bireyler olarak ilgilenen ayd\u0131nlardan olu\u015fuyordu. Her ne kadar sol e\u011filimli i\u00e7erikler \u00fcretseler de, New York Entelekt\u00fcelleri Nazi Almanya\u2019s\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendi\u011fi oranda burjuva demokratik re\u00e7etelere geri d\u00f6nd\u00fc. Sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan ekol\u00fcn bir\u00e7ok \u00fcyesi Birle\u015fik Devletler\u2019in liberal-muhafazakar cephesinin \u00f6nemli teorisyenleri halini alm\u0131\u015ft\u0131 bile. Ancak grubun, sosyalist oldu\u011fu iddia edildi\u011fi d\u00f6nemde dahi, Tro\u00e7kizm\u2019in program\u0131yla siyasal veya \u00f6rg\u00fctsel bir ba\u011f\u0131 yoktu. Misal bir s\u00fcre \u00f6nce yay\u0131nlanan Metin \u00c7ulhao\u011flu\u2019nun yaz\u0131s\u0131nda, \u201c<em>\u00e7o\u011funlu\u011funun<\/em>\u201d Tro\u00e7kizm\u2019den etkilendi\u011fi varsay\u0131lan isimlere k\u0131saca bir g\u00f6z atal\u0131m.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sidney Hook hi\u00e7bir zaman Tro\u00e7kist olmad\u0131. Hook, 1928\u2019de Berlin\u2019de Karl Korsch\u2019un konu\u015fmalar\u0131ndan etkilenerek Marksist oldu. 1929\u2019da SSCB\u2019ye \u00e7al\u0131\u015fmaya gitti. 1932 y\u0131l\u0131nda Stalinist ABD Kom\u00fcnist Partisi\u2019ne deste\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. 1933\u2019te Moskova merkezli siyasetten koptu. Daha sonra Enternasyonal\u2019den bizzat Tro\u00e7ki taraf\u0131ndan kovulmu\u015f olan James Burnham ve Hollanda do\u011fumlu pasifist bir papaz olan A. J. Muste ile Amerikan \u0130\u015f\u00e7ileri Partisi\u2019ni kurdu ve s\u0131k\u0131 bir sosyal demokrat oldu. Gen\u00e7li\u011finde Stalinist b\u00fcrokrasinin sad\u0131k s\u00f6zc\u00fcs\u00fc ve yeti\u015fkinli\u011finde emperyalizm taraftar\u0131 sosyal demokrasinin kopmaz bir unsuru olan Hook, daha sonralar\u0131 Vietnam Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 desteklemeye dek varacak bir siyasal anti-kom\u00fcnizm kariyerine imza att\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lionel Trilling, Tro\u00e7kizm\u2019le yine hi\u00e7bir \u00f6rg\u00fctsel veya politik ili\u015fkisi olmam\u0131\u015f olan ba\u015fka bir yazard\u0131. Edebiyat ele\u015ftirmeni ve k\u0131sa \u00f6yk\u00fc yazar\u0131 Trilling, gen\u00e7li\u011finde \u201c<em>Partisan Review<\/em>\u201d benzeri sol dergilerde yazar olarak yer almas\u0131na ra\u011fmen liberal bir muhafazakar olarak vefat etti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Alfred Kazin bir edebiyat\u00e7\u0131yd\u0131 ve bu isimlerin geneli gibi kendisinin de D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal hareketiyle herhangi bir etkile\u015fimi veya yak\u0131nla\u015fmas\u0131 olmad\u0131. Hatta Kazin, \u00e7evresinin sahiplenmekte oldu\u011fu sahte sol retori\u011fe ra\u011fmen s\u0131k\u0131 bir liberalizm taraftar\u0131yd\u0131. Adam Kirsch \u201c<em>New Republic<\/em>\u201d isimli dergide Kazin\u2019in, \u201c<em>akranlar\u0131n\u0131n liberalizmi terk etmesini kimli\u011fine bir sald\u0131r\u0131<\/em>\u201d olarak alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazar.<\/p>\n\n\n\n<p>Daniel Bell bir \u00fcniversite profes\u00f6r\u00fcyd\u00fc. Tro\u00e7kist de\u011fildi. Tro\u00e7kist siyasetlerle veya gruplarla uzaktan yak\u0131ndan bir ili\u015fkisi olmad\u0131. Kemikle\u015fmi\u015f bir akademisyen refleksi olarak ideolojilerin sonunun gelmesi ve kapitalizmin k\u00fclt\u00fcrel \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 k\u0131z\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 \u00fczerine kitaplar kaleme ald\u0131. ABD kapitalizminin s\u0131nai y\u00f6nelimini yap\u0131salc\u0131 bir pozisyondan anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nathan Glazer sosyoloji alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Tro\u00e7ki\u2019nin Beyaz Ordu\u2019ya kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ac\u0131mas\u0131z sava\u015ftan Amerika\u2019ya ka\u00e7m\u0131\u015f bir ailenin mensubuydu. Gen\u00e7li\u011finde ailesini s\u00fcrg\u00fcn eden fikirlere hayranl\u0131k hissedip sosyalist oldu\u011funu deklare etmi\u015f olsa da, hi\u00e7bir zaman Tro\u00e7kizm\u2019i benimsemedi. Benimsememek bir kenara, sempati de duymad\u0131. Zira k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7erisinde sosyalist ideallerini terk edecek ve neo-muhafazakarlar\u0131n politik kamp\u0131na d\u00e2hil olacakt\u0131. Glazer bug\u00fcn hayattad\u0131r ve h\u00e2l\u00e2 Demokrat Parti \u00fcyesidir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Irwing Howe anti-Stalinist sola sempati duyan gen\u00e7 bir militan olarak politikaya at\u0131ld\u0131. Tro\u00e7ki taraf\u0131ndan SSCB\u2019yi ko\u015fullu da olsa savunmay\u0131 reddetti\u011fi i\u00e7in Enternasyonal\u2019den ve onun Amerika partisinden ihra\u00e7 edilen Max Shachtman\u2019\u0131n kurmu\u015f oldu\u011fu \u0130\u015f\u00e7i Parti\u2019sinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Tro\u00e7ki\u2019nin bir biyografisini yazm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n haricinde Tro\u00e7kizmle hi\u00e7bir siyasal veya \u00f6rg\u00fctsel ili\u015fkisi olmad\u0131. 1970\u2019lerde Demokrat Parti\u2019nin sol kanad\u0131n\u0131 temsil etmekte olan Amerika\u2019n\u0131n Demokratik Sosyalistleri grubunun (Bernie Sanders da bu grubun i\u00e7erisindedir) kurucular\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Clement Greenberg bir deneme yazar\u0131 ve sanat\u00e7\u0131yd\u0131. \u00c7e\u015fitli edebiyat teorileri \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve Marksizm\u2019in sanat teorisinden etkilendi. Gen\u00e7li\u011finde kaleme ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131larda bu etki hissediliyordu. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019le hayat\u0131 boyunca hi\u00e7bir ili\u015fkisi olmad\u0131. \u00d6lene dek estetik \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Irving Kristol gen\u00e7lik senelerinde Marksist teoriye ilgi duyan bir entelekt\u00fceldi. Sosyalizmin Sovyet deneyiminden farkl\u0131 ya\u015fanmas\u0131 gerekti\u011fi \u00fczerine fikirler geli\u015ftirdi. Ya\u015fam\u0131n\u0131n hi\u00e7bir evresinde ne D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal, ne de onun Amerika partisi olan Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi \u00fcyesiydi. Tro\u00e7kizm\u2019e hi\u00e7bir zaman yana\u015fmad\u0131. Anti-sovyetik d\u00fc\u015f\u00fcnceleri onu sa\u011fa itti. Bug\u00fcn Kristol \u201c<em>yeni muhafazakarl\u0131\u011f\u0131n vaftiz babas\u0131<\/em>\u201d olarak an\u0131lmaktad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ampirik veriler bir kenara, New York ekol\u00fcn\u00fcn Tro\u00e7kist olarak etiketlenmesi sorununa, sadece onun i\u00e7erisinde konumlanm\u0131\u015f olan bireylerin teker teker biyografilerinin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131yla cevap verilemez. Zira problem, liberal sa\u011fa e\u011filimli \u00e7e\u015fitli unsurlar\u0131n yaz\u0131nsal miraslar\u0131n\u0131n ne derecede Tro\u00e7kizan \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fildir. New York Entelekt\u00fcelleri, isimlerine de yans\u0131m\u0131\u015f olan do\u011falar\u0131ndan kaynaklanan ya\u015famsal bir yap\u0131sall\u0131k nedeniyle, asla Tro\u00e7kist olamazlad\u0131: Devrimci \u00f6nderli\u011fin-partinin \u00f6rg\u00fctlenmesi perspektifinin noksanl\u0131\u011f\u0131. Leninist-Bol\u015fevik metodolojinin devamc\u0131s\u0131 rol\u00fcndeki Tro\u00e7kist program\u0131n \u00f6nceli\u011fi daima, iktidar\u0131n proletarya taraf\u0131ndan fethi hedefine kilitlenmi\u015f olan enternasyonalist bir sava\u015f partisinin in\u015fas\u0131d\u0131r. Tam olarak bu sebeple, kol eme\u011finden (parti faaliyetinden) kendisini soyutlam\u0131\u015f hi\u00e7bir New Yorklu kafa emek\u00e7isi (ayd\u0131n), Tro\u00e7kizmi benimse(ye)medi. New York Entelekt\u00fcelleri\u2019nin sa\u011fa kay\u0131\u015f\u0131, Tro\u00e7kizm\u2019in siyasal \u00f6nceliklerini kabul edemeyi\u015flerinin; yani Marx\u2019\u0131n 11. tezinin do\u011frultusunda hayatlar\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctleyememi\u015f olmalar\u0131n\u0131n, sahip olduklar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131cal\u0131klardan kopamay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n mant\u0131ksal sonucuydu. Bu anlam\u0131yla onlar kat\u0131 birer anti-Tro\u00e7kistlerdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar bir kenara, Tro\u00e7ki\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin ABD\u2019deki temsilcileri, o g\u00fcn i\u00e7in James P. Cannon\u2019un \u00f6nderli\u011findeki Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nde (SWP) merkezile\u015fmi\u015fti. E\u011fer Tro\u00e7kizm\u2019in programatik \u00f6z\u00fcne dair duyulan merak samimi ve politikse, New York Entelekt\u00fcelleri isimli k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ideologlardan olu\u015fan g\u00fcruhun pro-emperyalist yaz\u0131n\u0131 de\u011fil, SWP\u2019nin kurulu\u015funun tarihsel ve teorik temelleri incelenebilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pekiyi Tro\u00e7kizm ile onun SSCB\u2019ye d\u00f6n\u00fck olarak geli\u015ftirdi\u011fi b\u00fcrokratik yozla\u015fma tahlili, New York Entelekt\u00fcelleri\u2019nin yaz\u0131lar\u0131nda cisimle\u015fen anti-kom\u00fcnist \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n sorumlusu olabilir mi? Asl\u0131nda olabilir. Musa\u2019n\u0131n On Emri, Engizisyon Mahkemeleri\u2019nden ne kadar sorumluysa, Marx\u2019\u0131n Kom\u00fcnist Manifesto\u2019su, SSCB\u2019nin 1991\u2019de \u00e7\u00f6z\u00fclmesinden ne kadar sorumluysa, Tro\u00e7kizm de New York Entelekt\u00fcelleri\u2019nden o oranda sorumludur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>b.) Ayd\u0131n sorununda Lafargue\u2019\u0131n dedi\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Tembellik Hakk\u0131<\/em>\u201d adl\u0131 me\u015fhur k\u0131sa denemenin yazar\u0131 Frans\u0131z Marksist d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Paul Lafargue, kapitalist geli\u015fimin serbest rekabet\u00e7i d\u00f6neminde ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu bir konu\u015fma s\u0131ras\u0131nda, sosyalist \u00f6rg\u00fctlenmenin ve program\u0131n ayd\u0131nlarla kurmakta oldu\u011fu etkile\u015fime d\u00f6n\u00fck birtak\u0131m ciddi tezler ileri s\u00fcrd\u00fc. Bu tezlerin \u00f6nemi, Lenin ile Tro\u00e7ki\u2019nin de bizzat bu fikirlerden etkilenmi\u015f olmas\u0131yla daha iyi kavranabilir. Lafargue\u2019\u0131n y\u00f6nelimi, kendinden \u00f6nceki romantik d\u00fc\u015f\u00fcnceden kat\u0131 \u00e7izgilerle ayr\u0131l\u0131r ve ayd\u0131n\u0131n ekonominin toplumsal \u00f6rg\u00fctleni\u015finin mevcut formu kar\u015f\u0131s\u0131nda sahip oldu\u011fu konumla, onun d\u00fc\u015f\u00fcnceleri aras\u0131ndaki z\u0131tl\u0131k, sert bir dille yerilir. Devrimci bir i\u015f\u00e7i partisinin, program\u0131na sempati hisseden entelekt\u00fcellerle hangi \u00f6rg\u00fctsel ve politik ba\u011flamlar \u00fczerinden ili\u015fki kuraca\u011f\u0131 sorunsal\u0131, Lafargue\u2019\u0131n cevab\u0131n\u0131 arad\u0131\u011f\u0131 sorulardand\u0131r. Lafargue\u2019\u0131n ileri s\u00fcrm\u00fc\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015fler, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz ki, bug\u00fcn dahi h\u00e2l\u00e2 ge\u00e7erliliklerini ola\u011fanca yak\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131yla korumaktad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lafargue&#8217;\u0131n ayd\u0131n sorunu \u00fczerindeki radikalli\u011fi, 1848 devrimlerinin silahl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva gelene\u011finin, proleter \u00f6rg\u00fctlenmelerde yaratt\u0131\u011f\u0131 bunal\u0131m\u0131n \u00f6fkesiyle hayat bulmaktad\u0131r. 23 Mart 1900\u2019de, Vaillant ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki konferansta s\u00f6zlerine a\u015fa\u011f\u0131daki gibi ba\u015flar: \u201c(\u2026) <em>Frans\u0131z sosyalizmi, asl\u0131nda belirli bir art\u0131\u015f g\u00f6stermeyen, ancak ne denirse densin, belli bir say\u0131daki burjuva ayd\u0131n\u0131n parti s\u0131ralar\u0131na yerle\u015fmesinden kaynaklanan bir krizden hen\u00fcz \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/em>\u201d Bu serzeni\u015f \u00f6nemlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc krizin kaynaklar\u0131 Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn yenilgisinden veya o s\u0131ralarda Frans\u0131z proletaryas\u0131 \u00fczerinde ciddi bir otoritesi olan Jaures\u2019in pasifizminden \u00f6nce, do\u011frudan do\u011fruya s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi \u00f6rg\u00fct\u00fcne yerle\u015fmi\u015f olan k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ve burjuva ayd\u0131nlarda aran\u0131r. Lafargue a\u015fa\u011f\u0131daki gibi devam eder:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Ancak, sanayiye bir uygulama sa\u011flamayan bilim burjuvaziyi pek ilgilendirmez; ayd\u0131nlara olan ilgisinin, \u00f6nceden Kilise\u2019nin onlara olan ilgisiyle hi\u00e7bir benzer y\u00f6n\u00fc yoktur ve hi\u00e7bir yerde, onlar i\u00e7in duydu\u011fu bu ufac\u0131k ilgi kendini maddi ve fikri m\u00fclkiyete al\u0131\u015fk\u0131n kanun \u00f6n\u00fcndeki durumdan daha iyi g\u00f6stermez.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Lafargue\u2019\u0131n ilk g\u00fcndem maddesi, entelekt\u00fcelin, monar\u015finin kilisesinden kapitalistin fabrikas\u0131na do\u011fru ya\u015fanan toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde, toplumsal karakterinin ve rol\u00fcn\u00fcn nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fidir. Bizim i\u00e7in \u015fimdilik bu de\u011fi\u015fimin kendisi konu de\u011fildir ancak Lafargue\u2019\u0131n bu de\u011fi\u015fimi yorumlarken kulland\u0131\u011f\u0131 metodoloji, konumuzun \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Kilisenin metafizik d\u00fc\u015f\u00fcnceye (yani soylunun toprak m\u00fclkiyetine) adanmalar\u0131n\u0131 talep etti\u011fi ayd\u0131nlar, kapitalist \u00fcretim ili\u015fkileri alt\u0131nda sanayiye ve ticarete adanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zetle ayd\u0131n\u0131n i\u015flevi, de\u011fi\u015fen egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irmi\u015ftir. Bu vurgu neden \u00f6nemlidir? \u00d6nemlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc mesela New York Entelekt\u00fcelleri isimli darkafal\u0131lar\u0131n, soyut ve analitik bir d\u00fczlemde Tro\u00e7kist programla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131larak anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 de\u011fil, somut ve geometrik bir d\u00fczlemde Birle\u015fik Devletler emperyalizminin o andaki ulus-\u00f6tesi \u00e7\u0131karlar\u0131yla incelenerek kavran\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nerir. Zira New York Entelekt\u00fcelleri\u2019nin zaten \u201cTro\u00e7kist\u201d veya \u201cTro\u00e7kizan\u201d olabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6sterilen yan\u0131lg\u0131, herhangi bir ayd\u0131n toplam\u0131n\u0131n, kendi varolu\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131 yaratan ekonomik \u00e7\u0131kar mekanizmalar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde bir ideolojiye soyut olarak kendilerini adayabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki yan\u0131lg\u0131n\u0131n devam\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lafargue liberal burjuvazinin h\u00fckm\u00fc alt\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015fmeyi s\u00fcrd\u00fcren ayd\u0131n\u0131n bu sefer de d\u00fc\u015f\u00fcnsel s\u00fcrecinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve evrimini masaya yat\u0131r\u0131r: \u201c<em>Ancak k\u00f6le tacirlerinin aksine burjuvazi, e\u011fitimi sadece zihinsel kapasitenin sat\u0131\u015f de\u011ferini azaltmak i\u00e7in yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak istemektedir.<\/em>\u201d \u0130lk saptamas\u0131, zihinsel emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn, meta feti\u015fizminin dolay\u0131ms\u0131z bir par\u00e7as\u0131 halini alm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Entelekt\u00fcel \u00fcretim, di\u011fer ticari metalarla ayn\u0131 kaderi payla\u015farak, kapitalist enflasyon yasas\u0131n\u0131n konusu haline gelir. Serbest piyasan\u0131n pazar kurallar\u0131 uyar\u0131nca zihinsel aktivitenin nicel fazlal\u0131\u011f\u0131, onun nitel de\u011ferini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Asl\u0131nda bu noktada Lafargue, ayd\u0131n\u0131n ikili bir sosyal konuma sahip oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. Kapitalistin, ayd\u0131n\u0131n ge\u00e7im \u015fartlar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor olmas\u0131 ayd\u0131na antikapitalist bir itki verirken, onun ekonomik ge\u00e7im kayna\u011f\u0131n\u0131n h\u00e2l\u00e2 daha sermaye birikiminin kendisi olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor olmas\u0131, onu bu birikimi ve onun art\u0131\u015f\u0131n\u0131-derinle\u015fmesini savunmaya iter. B\u00f6ylece ayd\u0131n\u0131n konumu bir s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131k durumuna i\u015faret eder. Ancak kendisi \u00fcretim s\u00fcrecinin organik bir unsuru olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131, bu araf durumu liberal-kapitalist d\u00f6ng\u00fclerin yeniden \u00fcretilmesinden yana a\u011f\u0131r basar. \u0130\u015fte ayd\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva aymazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u00f6kleri de tam olarak, s\u00f6zde s\u0131n\u0131fs\u0131z bir konuma i\u015faret eden bu toplumsal \u201cayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131ndan\u201d ileri gelir. O maddi olan\u0131n \u00fcreticisi de\u011fil, soyut olan\u0131n t\u00fcketicisidir. Lafargue \u00f6fkeyle belirtir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Fikri eserini satmak onlar\u0131n tek u\u011fra\u015f\u0131 haline geldi ki sosyalizmden bahsederken bile kuramlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmak yerine \u00f6nce sosyalist toplumda fikri eme\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ayl\u0131klar\u0131n\u0131n kol eme\u011fi ile u\u011fra\u015fanlar\u0131n ayl\u0131klar\u0131yla e\u015fit bir \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131l\u0131p da\u011f\u0131t\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 sormaktad\u0131rlar. Geri zekal\u0131lar!<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Lafargue ayd\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131flar aras\u0131 yer de\u011fi\u015ftiren do\u011fas\u0131n\u0131n alamet-i farikas\u0131n\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bir bile\u015feni olmamay\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. \u00d6rnek olarak \u00fcniversiteden at\u0131lan bir profes\u00f6r\u00fcn ard\u0131ndan, onun meslekta\u015flar\u0131n\u0131n eyleme ge\u00e7memesini, ancak bir fabrika i\u015f\u00e7isinin i\u015finden edilmesinin ard\u0131ndan b\u00fct\u00fcn bir fabrikada \u00fcretimin nas\u0131l durduruldu\u011funu g\u00f6steriyordu. Entelekt\u00fcelin dayan\u0131\u015fma duygusunun zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin toplumsal bir unsuru de\u011fil, bireysel bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu. Bu nedenle daima b\u00fcy\u00fck kitleler anlam\u0131na gelmi\u015f olan proletaryan\u0131n en ya\u015famsal sava\u015f\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc stratejiler, m\u00fccadelenin s\u00fcreklile\u015fmesini de\u011fil, yetinmesini \u00f6ng\u00f6recekti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Kafalar\u0131, burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 ile dolup ta\u015fan ayd\u0131nlar<\/em> (\u2026)<em>; bunlar\u0131n m\u00fccadeleci ruhu yoktur; bunlar tam bir geri zekal\u0131d\u0131r; bu geri zekal\u0131 kelimesinden Latincedeki as\u0131l anlam\u0131, yani m\u00fccadeleye elveri\u015fsiz anlam\u0131n\u0131 kastederek bahsediyorum hem de\u2026<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak Lafargue\u2019\u0131n ele\u015ftirisinin tonunun ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ayd\u0131n\u0131n \u015fahs\u0131na de\u011fildir. Sert miza\u00e7, ayd\u0131n\u0131n toplumsal s\u00f6m\u00fcr\u00fcden pay\u0131na d\u00fc\u015feni almas\u0131na ra\u011fmen d\u00fczen i\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerinden politik bir kopu\u015fu sa\u011flayamamas\u0131na d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. Bu fark, Lafargue\u2019da ayd\u0131n\u0131n sosyalizme kazan\u0131labilecek bir kesim olarak varolmas\u0131na olanak tan\u0131r. Yine de bu kesim, sosyalizm i\u00e7in verilen sava\u015f\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, her \u015feye ra\u011fmen ikincil plandad\u0131r. Kurucu ve karar verici \u00f6zne i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Bize \u00f6\u011fretecekleri \u00e7ok \u015feyler var, ancak onlar\u0131n da bu i\u015f\u00e7ilerden \u00f6\u011frenece\u011fi \u00e7ok \u015fey var. \u0130\u015f\u00e7iler, bu ayd\u0131nlarda olmayan i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel bir sezgiyle kapitalist \u00fcretimin kom\u00fcnist e\u011filimlerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlad\u0131lar; ayd\u0131nlar bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye ancak bilin\u00e7li bir zihinsel \u00e7abayla varabiliyorlar.<\/em>\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lafargue\u2019\u0131n i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel bir sezgi olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 nesne, metafizik bir kategori de\u011fildir. Bu, ayd\u0131nda eksik oland\u0131r, yani \u00fcretim s\u00fcrecinden organik ve politik olarak izole ve kopuk olu\u015fun ideolojik sonucudur. Yine tersinden, bunun anlam\u0131, proletaryan\u0131n otomatik olarak sosyalizm i\u00e7in eyleme ge\u00e7ece\u011fi yan\u0131lg\u0131s\u0131 de\u011fildir. Burada vurgusu yap\u0131lan mesele, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile ayd\u0131n\u0131n toplumsal d\u00fczlemde kendilerini belirleyen i\u00e7eri\u011fin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve hatta yer yer kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>c.) Lafargue\u2019\u0131n tutumunun devam\u0131 olarak Tro\u00e7ki\u2019de ayd\u0131n ve ayd\u0131n sorunu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tro\u00e7kizm ve ayd\u0131n sorunu aras\u0131ndaki ili\u015fkinin irdelenmesinin yolu, kabul g\u00f6recektir ki, herhangi bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ekol\u00fcn\u00fcn ger\u00e7eklerden ba\u011f\u0131ms\u0131z ve ko\u015fullardan izole bir teorik fanusun i\u00e7erisinde ele al\u0131nmas\u0131 de\u011fildir. Tro\u00e7ki\u2019de ve Tro\u00e7kist programda ayd\u0131n sorunu, tarihsel materyalist bir yorumlamayla ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun anlam\u0131 ayd\u0131n\u0131n, s\u0131n\u0131fl\u0131 toplum \u00f6rg\u00fctlenmesinin verili \u015fartlar\u0131 alt\u0131nda olu\u015fmu\u015f bir varl\u0131k olmas\u0131d\u0131r. Entelekt\u00fcelin, s\u0131n\u0131flar \u00fcst\u00fc gibi g\u00f6z\u00fcken d\u00fc\u015f\u00fcnsel \u00fcretimi, asl\u0131nda olduk\u00e7a s\u0131n\u0131fsal anlamlara sahip olan bir faaliyettir. E\u011fer s\u00f6z konusu olan sosyo-politik hedef s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumun in\u015fas\u0131ysa; bu in\u015fada s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumun var edilmesinden \u00e7\u0131kar\u0131 olan \u00f6zne de yine bir s\u0131n\u0131f ise; ve bu s\u0131n\u0131f\u0131n devrimci ama\u00e7lar\u0131 etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmesi devrimci bir s\u0131n\u0131f partisinin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getiriyor ise, bu denklem i\u00e7erisine yerle\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ayd\u0131n fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn, s\u0131n\u0131f ger\u00e7ekli\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z ve kopuk bir karaktere sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 \u015fartt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tro\u00e7ki\u2019nin sosyalist entelekt\u00fcele d\u00f6n\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnceleri keskindir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler kendi temellerini, sosyalist devrimin k\u00fclt\u00fcrel-ideolojik bir ikna faaliyeti de\u011fil, \u015fiddetli bir politik eylem \u00f6rg\u00fctlenmesi olmas\u0131 ger\u00e7e\u011finde bulur. Max Adler\u2019e kar\u015f\u0131 kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>Entelijensiya ve Sosyalizm<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 1910 tarihli makalede Tro\u00e7ki \u015f\u00f6yle yazar:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Kolektivizm on y\u0131llard\u0131r d\u00fcnyay\u0131 kendi m\u00fccadele sesiyle zaten dolduruyor. Milyonlarca i\u015f\u00e7i bu d\u00f6nem boyunca politik, sendikal, kooperatif, e\u011fitimsel ve di\u011fer \u00f6rg\u00fctlenmelerde birle\u015fmi\u015f durumda. T\u00fcm bir s\u0131n\u0131f, ya\u015fam\u0131n derinliklerinden aya\u011fa kalkt\u0131 ve \u015fimdiye kadar m\u00fclk sahibi s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00f6zel alan\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen kutsallar\u0131n kutsal\u0131 politika alan\u0131na zorla girdi. Teorik, politik ve sendikal sosyalist bas\u0131n, irili ufakl\u0131 t\u00fcm burjuva de\u011ferleri g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne yeni bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle yeniden de\u011ferlendirmektedir. Toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel ya\u015famda (evlilik, aile, yeti\u015fme, okul, kilise, ordu, yurtseverlik, toplumsal sa\u011fl\u0131k bilgisi, fuhu\u015f) sosyalizmin burjuva toplumun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ortaya koymad\u0131\u011f\u0131 tek bir konu yoktur. O, uygar insanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm dillerinde konu\u015fmaktad\u0131r. Farkl\u0131 e\u011filimlere ve t\u00fcrl\u00fc miza\u00e7lara sahip, farkl\u0131 ge\u00e7mi\u015fleri, toplumsal ko\u015fullar\u0131 ve ya\u015fam al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 olan insanlar, sosyalist hareket saflar\u0131nda faaliyet y\u00fcr\u00fct\u00fcyor ve m\u00fccadele ediyorlar. Ve e\u011fer entelijensiya yine de sosyalizmi \u2018anlam\u0131yor\u2019 ise, e\u011fer t\u00fcm bunlar onlar\u0131 bu d\u00fcnya hareketinin k\u00fclt\u00fcrel-tarihsel \u00f6nemini kavramak zorunda b\u0131rakm\u0131yor ve yeterli gelmiyorsa, o zaman bu \u00f6l\u00fcmc\u00fcl kavray\u0131\u015f k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nedenlerinin \u00e7ok derin olmas\u0131 gerekti\u011fi ve onu yaz\u0131nsal ve teorik ara\u00e7larla alt etme giri\u015fimlerinin daha ba\u015ftan \u00fcmitsiz oldu\u011fu sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bu pasaj arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla dile getirilen g\u00f6r\u00fc\u015f, bir i\u015f\u00e7i devriminin toplumsal mevzilerinin k\u00fcrs\u00fclerde, konferanslarda ve \u00fcniversitelerin \u201cagora\u201dlar\u0131nda ilerletilemeyece\u011fi; ya da en iyimser tahminle devrimin mevzilerinin bu noktalardan iktidar\u0131n fethine do\u011fru geni\u015flemeyece\u011fidir. S\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin arenas\u0131 ideolojik bir tart\u0131\u015fma kul\u00fcb\u00fc \u00fczerine de\u011fil, politik bir sava\u015f alan\u0131 \u00fczerine bina edilmi\u015ftir. Tro\u00e7ki\u2019nin ayd\u0131n\u0131n i\u015flevine d\u00f6n\u00fck tutumu, ger\u00e7e\u011fin bu fragman\u0131 \u00fczerinden y\u00fckselir. Kendisi haks\u0131z de\u011fildir. Ger\u00e7ekten de insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin b\u00fct\u00fcn disiplinleri \u00fczerine sosyalizm, kar\u015f\u0131t\u0131 olan liberal-burjuva \u00f6nermelerin yan\u0131na kendi alternatiflerini s\u0131ralam\u0131\u015ft\u0131r. Bu alternatiflerin emek-zaman ve refah \u00e7izelgesi ba\u011flam\u0131nda toplumsal bir ilericilik anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor olmalar\u0131, onlar\u0131n galebe \u00e7almas\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 mekanik olarak haz\u0131rlamazken, bu durumun kendisi de ayd\u0131n\u0131n i\u015flevinin, otomatik bir ilericilik anlam\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Asl\u0131nda \u00c7arl\u0131k rejimi alt\u0131nda faaliyet g\u00f6steren bir devrimcinin, ayd\u0131n sorunu noktas\u0131nda bu denli berrak ve k\u00f6\u015feli bir tutuma sahip olmas\u0131 do\u011fald\u0131r. Yine de Tro\u00e7ki\u2019nin pozisyonu, salt diktat\u00f6rl\u00fck rejimleri alt\u0131nda ge\u00e7erli olan g\u00f6r\u00fc\u015fler de\u011fildir. Bunlar, ulusal kapitalist geli\u015fimin genel e\u011frileri i\u00e7erisinde do\u011fruluklar\u0131n\u0131, yine bu ulusal kapitalist geli\u015fimin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u015fartlar\u0131n mevcudiyetinden dolay\u0131 korumaktad\u0131r. Bug\u00fcn Avrupa Viyana\u2019s\u0131n\u0131n bir \u00fcniversitesinde bir tart\u0131\u015fma organize etmekle, ayn\u0131 \u015fehirde hayat\u0131 durduracak olan bir grevin \u00f6rg\u00fctlenmesi aras\u0131nda nitel bir farkl\u0131l\u0131k mevcuttur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tro\u00e7ki \u00f6nemli bir saptama daha yapar: Sosyalizmin s\u0131n\u0131fs\u0131z toplum program\u0131 kendisine ne denli proleter \u00e7ekerse, bu proleterler son kavgaya d\u00f6n\u00fck olarak giri\u015filen haz\u0131rl\u0131\u011fa ne denli olumlu yan\u0131t verirlerse, eylem an\u0131n\u0131n ciddile\u015fmesinden sak\u0131nmaya ba\u015flayan ayd\u0131nlar da, o denli geri \u00e7ekilir. Bu, tamamen s\u0131n\u0131fsal reflekslerin veya programlar\u0131n, kendilerini ola\u011fanca safl\u0131klar\u0131yla ve kuvvetleriyle sosyal durum \u00fczerinde g\u00f6stermeye ba\u015flam\u0131\u015f olmalar\u0131n\u0131n; yani asl\u0131nda \u00f6ndevrimci veya devrimci durumlar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonucudur. Kitleler aya\u011fa kalkmadan \u00f6nce radikalizm bayra\u011f\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 rol\u00fcndeki ayd\u0131nlar, s\u0131n\u0131f\u0131n eylemi toplumun g\u00fcndemine bir kere oturdu\u011funda ulusal liberalizmin pankartlar\u0131n\u0131n alt\u0131na ge\u00e7meye yeltenirler. New Yorklu ayd\u0131nlar ekol\u00fcn\u00fcn de \u00fczerine al\u0131nabilece\u011fi sat\u0131rlar \u015fu y\u00f6ndedir: \u201c<em>Disiplin ve kendi kendini s\u0131n\u0131rlamay\u0131 \u2013 bazen \u2018oport\u00fcnizmleri\u2019 konusunda ve bazen de aksine, a\u015f\u0131r\u0131 \u2018radikalizmleri\u2019 konusunda \u2013 gerektiren bu durum, sosyalist sempatilere sahip entelijensiya \u00fcyeleri aras\u0131nda ho\u015fnutsuzluk uyand\u0131r\u0131r ve onlar\u0131 anar\u015fizme ve ulusal-liberalizme duyduklar\u0131 sempatiler aras\u0131nda bocalayan m\u0131zm\u0131z seyirciler rol\u00fcne mahk\u00fbm eder.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tespitin \u00f6ncesinde ise \u015f\u00f6yle yazar:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Entelekt\u00fcellerin sosyalist harekete en b\u00fcy\u00fck ak\u0131n\u0131 \u2013 ve bu Avrupa\u2019daki t\u00fcm \u00fclkeler i\u00e7in ge\u00e7erlidir \u2013 partinin varolu\u015funun ilk d\u00f6nemlerinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti, yani hen\u00fcz onun \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda oldu\u011fu s\u0131ralarda. Bu ilk dalga, beraberinde Enternasyonal\u2019in en se\u00e7kin teorisyen ve politikac\u0131lar\u0131n\u0131 getirdi. Avrupa Sosyal-Demokrasisi geli\u015ftik\u00e7e, onun etraf\u0131nda birle\u015fen i\u015f\u00e7i kitleleri b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e, entelijensiyan\u0131n yeni unsurlar\u0131n\u0131n ak\u0131n\u0131 (yaln\u0131zca g\u00f6reli olarak de\u011fil, mutlak olarak da) zay\u0131flad\u0131. Leipziger Volkszeitung, uzun bir s\u00fcre bo\u015f yere gazete il\u00e2nlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00fcniversite e\u011fitimli bir redaksiyon i\u015f\u00e7isi arad\u0131. \u0130\u015fte kendini bize dayatan, fakat Adler\u2019e t\u00fcm\u00fcyle z\u0131t bir sonu\u00e7: Sosyalizm i\u00e7eri\u011fini ne kadar kesin olarak a\u00e7\u0131\u011fa vurduysa, herkes i\u00e7in onun tarihteki misyonunu anlamak ne kadar kolay olduysa, entelijensiya ondan o kadar kesin olarak irkilmi\u015ftir.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Tro\u00e7ki bu \u201cirkilmenin\u201d maddi kaynaklar\u0131n\u0131 do\u011frudan do\u011fruya sanayinin kapitalist geli\u015fiminde bulur. Emperyal \u00e7\u0131karlar\u0131n yeni pazar aray\u0131\u015flar\u0131, teknik alanda s\u0131\u00e7ramalar yapma ihtiyac\u0131, \u00fcretimin makinele\u015ftirilmesi, devlet y\u00f6netiminin karma\u015f\u0131kla\u015fmas\u0131yla organizasyon yetene\u011fi olan vas\u0131fl\u0131 i\u015fg\u00fcc\u00fcne d\u00f6n\u00fck talep art\u0131\u015f\u0131 ve benzerleri, burjuva toplumunun ayd\u0131nlar\u0131na yeni istihdam alanlar\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Demiryolu \u015firketleri, tr\u00f6stler ve bankalar yetenekli entelekt\u00fcellerin \u00fcretimleriyle kendi k\u00e2r oranlar\u0131n\u0131n yarat\u0131m\u0131 aras\u0131nda birle\u015fik bir k\u00fcme olu\u015fturmak zorunda kal\u0131rlar. Bu yeni ili\u015fki, ayd\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi i\u00e7erisindeki konumunu dolays\u0131z bir \u015fekilde negatif anlamda etkiler. Tro\u00e7ki\u2019nin i\u015f\u00e7i ile ayd\u0131n aras\u0131nda birle\u015fik kaplar deneyini and\u0131ran bir mekanizma kurmu\u015f olmas\u0131 anlaml\u0131d\u0131r: Son derece s\u0131n\u0131fsal bir \u00f6ze sahip olan sosyalizm, kendi kurulu\u015funun ontolojik \u015fartlar\u0131n\u0131 ancak kendinde \u00e7\u0131kar\u0131 olan bir sosyal bile\u015fimde bulabilir. Sosyalizmin bir toplumsal g\u00fcndem halini almas\u0131 durumunda ondan ka\u00e7\u0131\u015f\u0131n binlerce k\u00fc\u00e7\u00fck teorik-politik mazeretini \u00fcretebilecek olan ayd\u0131n, bu sosyal bile\u015fimin do\u011fal bir kat\u0131l\u0131mc\u0131s\u0131 de\u011fil, farkl\u0131 tarihsel d\u00f6neme\u00e7lerde farkl\u0131 oranlarda ger\u00e7ekle\u015fen istisnai ve bireysel bir kat\u0131l\u0131m\u0131n \u00f6znesidir. Tro\u00e7ki \u015f\u00f6yle yazar:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Bir i\u015f\u00e7i, sosyalizme, b\u00fct\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olarak, kendisinden ka\u00e7ma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131yla birlikte gelir. Hatta onu daha kendine g\u00fcvenli ve daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lan kitleyle manevi birliktelik duygusundan memnundur. Ne var ki entelekt\u00fcel, sosyalizme s\u0131n\u0131fsal g\u00f6bek ba\u011f\u0131n\u0131 kopararak, tek ba\u015f\u0131na, bir birey olarak gelir ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak bir birey olarak etkide bulunmaya \u00e7abalar. Fakat tam da bu noktada engellerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r ve zaman ge\u00e7tik\u00e7e bu engeller daha da b\u00fcy\u00fcr.<\/em>\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ayd\u0131n\u0131n sosyalizm m\u00fccadelesine veya partili-\u00f6rg\u00fctl\u00fc tutuma \u00e7ekili\u015finde beliren engellerin do\u011falar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131fsal bir nesnellik ta\u015f\u0131yor olmas\u0131, \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken bir noktad\u0131r. Zira sorun hi\u00e7 de Marksist arg\u00fcmanlar\u0131n ikna edicili\u011finin zay\u0131f veya basiretsiz olmas\u0131 sorunu de\u011fildir. Ayd\u0131n\u0131n, i\u015f\u00e7inin kendisi gibi s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin organik ve politik bir par\u00e7as\u0131 olma hedefi (ki kendisi fark etmese de, asl\u0131nda daima \u00f6yledir!), ayd\u0131n\u0131n kendisine can veren yabanc\u0131la\u015ft\u0131ran sosyal ili\u015fkilerden kopu\u015funu; ba\u015fka bir deyi\u015fle s\u0131n\u0131f intihar\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015far. Tro\u00e7ki\u2019nin s\u0131n\u0131f, parti ve ayd\u0131n \u00fc\u00e7geni aras\u0131nda kurdu\u011fu politik ili\u015fkinin k\u00f6kleri, bu \u00fc\u00e7 unsurun da s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun nesnelli\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda kendiliklerinden sahip olduklar\u0131 konumun mant\u0131ksal farkl\u0131l\u0131klar\u0131nda yatmaktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i ve ayd\u0131n, s\u00f6z konusu olan sosyalist toplumsal in\u015faya d\u00f6n\u00fck eylem oldu\u011fu zaman, asla e\u015fit de\u011fillerdir. Devrimci program \u00f6nceli\u011fi en ileri ayd\u0131na de\u011fil, en geri i\u015f\u00e7iye verir. Bu, Tro\u00e7kizm\u2019in sadece \u00f6rg\u00fctsel de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siyasal-stratejik perspektifidir de.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bir proleterin, hayatta kalma \u015fartlar\u0131n\u0131 koruyabilmek i\u00e7in g\u00f6stermesi \u015fart olan sosyo-politik refleks ile bir ayd\u0131n\u0131n, a\u00e7 kalmamak u\u011fruna \u00f6n\u00fcne serilen olas\u0131l\u0131klar aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131, ayd\u0131n sorunu konusundaki politik konumlan\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n eksiksiz bir cevab\u0131n\u0131 verir. Tro\u00e7ki\u2019nin deyi\u015fiyle ayd\u0131n\u0131n \u201c<em>yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin \u2018manevi\u2019 do\u011fas\u0131, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak, onunla egemen s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda manevi bir ba\u011f kurar.<\/em>\u201d Ancak bunun tersine bir tekstil i\u015f\u00e7isinin veya maden emek\u00e7isinin, bug\u00fcn\u00fcn sefaletine ve gelece\u011fin belirsizli\u011fine d\u00f6n\u00fck hayata ge\u00e7irmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 eylem bi\u00e7imi (grev, i\u015fgal, \u00fcretimi ele ge\u00e7irmek ve benzerleri), hem yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin \u201cmaddi\u201d boyutunu, hem de bu maddi boyutun do\u011fas\u0131 gere\u011fi anti-kapitalist bir karakter ta\u015f\u0131yan yap\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serer. Ayd\u0131nlar\u0131n \u201c<em>yerine getirmek zorunda olduklar\u0131 i\u015flev son tahlilde, onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imlerini ve fikirlerini kendisine uydurur.<\/em>\u201d Proletarya ise yerine getirmekte oldu\u011fu burjuva-kapitalist i\u015fleve kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imlerini ve fikirlerini uydurduk\u00e7a erir, g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015fir ve \u00fczerindeki s\u00f6m\u00fcr\u00fc kam\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131na ini\u015fini daha da \u015fiddetle hisseder.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>d.) Lenin\u2019de sorunun \u00f6rg\u00fctsel ve politik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Lafargue ile Tro\u00e7ki\u2019nin modern burjuva toplumunun yaratt\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131n tipolojisine d\u00f6n\u00fck olarak Marksizm\u2019in metodolojisinden \u00fcrettikleri cevaplar, kimi farkl\u0131 sosyalist ak\u0131mlar\u0131n aksine, proletaryay\u0131 kom\u00fcnist stratejinin merkezinde tutma kayg\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Onlar\u0131n analizlerinin ve \u00f6nerilerinin s\u0131n\u0131f\u00e7\u0131 yap\u0131s\u0131, do\u011frudan do\u011fruya s\u0131n\u0131fs\u0131z toplum hedefine var\u0131lmas\u0131n\u0131n arac\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131 olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, amaca giden ara\u00e7lar\u0131n tespit edilmesi noktas\u0131nda, amac\u0131n do\u011fas\u0131na uygun hareket edilmi\u015ftir. Bu, o d\u00f6nemde entelekt\u00fcel bir tart\u0131\u015fma ve ilerleme zenginli\u011fi ya\u015famakta olan Avrupa ger\u00e7ekli\u011finin kar\u015f\u0131s\u0131nda, olduk\u00e7a de\u011ferli ve hakl\u0131 bir tak\u0131m Marksist mevzilerin savunulmas\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ne var ki problemin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi. Ayd\u0131nlar\u0131n, elbette t\u00fcm\u00fc olmasa da ciddi bir k\u0131sm\u0131 partiye ak\u0131n ediyor, beraberlerinde getirdikleri k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva yan\u0131lsamalarla birlikte programatik reformizmin temellerini olu\u015fturuyorlar ve daha da \u00f6nemlisi i\u015f\u00e7ileri partiden so\u011futuyorlard\u0131. Bu hem ayd\u0131n\u0131n k\u00fclt\u00fcrel birikiminin onda yaratt\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u00e7i d\u00fc\u015fman\u0131 kibrin bir sonucuydu, hem de ayd\u0131n\u0131n s\u00fcrekli olarak muhalif kalmaktan duydu\u011fu siyasal ho\u015fnutlu\u011fun bir getirisiydi. Geri \u00e7ekili\u015f ve gericilik d\u00f6nemlerinde, i\u015f\u00e7ileri yeterince militan olmamakla su\u00e7layan ve romantik bir radikalizmin c\u00fcmleleriyle dolu olan bro\u015f\u00fcrler kaleme alan partili ayd\u0131nlar, ilk b\u00fcy\u00fck meydan sava\u015f\u0131n\u0131n zaman\u0131 geldi\u011finde silahlar\u0131n derhal cephaneliklere geri kald\u0131r\u0131lmalar\u0131 gerekti\u011fini ve sokaklar\u0131n eski, g\u00fczel ve bo\u015f g\u00fcnlerine geri d\u00f6nmeleri gerekti\u011fini vaaz ediyordu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ili\u015fkinin en muntazam a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 Arjantinli Tro\u00e7kist Nahuel Moreno, \u201c<em>Leninist Parti mi, Mandelci Parti mi<\/em>\u201d kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle verir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Radikal k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva entelekt\u00fcelli\u011finin bir \u00f6zelli\u011fi de kendi duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kitlelere atfetmesidir. M\u00fccadeleye \u2018a\u015f\u0131k\u2019 ve ayn\u0131 romantizmle kitlelerin de kendisiyle ayn\u0131 duygular\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanan binlerce k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva ayd\u0131n vard\u0131r. Ne yaz\u0131k ki durum onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi de\u011fildir; bu ayd\u0131nlardan biri \u2018m\u00fccadele etmek gerekir\u2019 gibi basit, heyecanl\u0131 bir nedenle i\u015f\u00e7ilerin aras\u0131na kar\u0131\u015f\u0131p onlar\u0131 m\u00fccadeleye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda korkun\u00e7 bir d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frar. \u0130\u015f\u00e7iler onu anlamaz, deli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve ona s\u0131rt \u00e7evirirler. Ortalama bir i\u015f\u00e7i ve genel olarak s\u00f6m\u00fcr\u00fclenler m\u00fccadele etmeye pek istekli de\u011fildir. Bu, greve \u00e7\u0131karak k\u0131t kanaat ge\u00e7indi\u011fi \u00fccretinin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 kaybetmek istemeyen, bir g\u00f6steriye kat\u0131larak fiziksel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye atmaktan \u00e7ekinen, kapitalizme kar\u015f\u0131 silahlanarak \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6ze alamayan normal bir insan\u0131n do\u011fas\u0131d\u0131r. Kitleler, kapitalizm onlar\u0131 sefalete mahkum etti\u011fi i\u00e7in, bu durumdan kurtulmak i\u00e7in, kapitalizm onlara m\u00fccadele etmekten ba\u015fka bir yol b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in grev yaparlar. \u0130\u015f\u00e7i greve \u2018a\u015f\u0131k\u2019 de\u011fildir, gene de \u00fccretini ve i\u015fini yitirmeyi g\u00f6ze al\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc m\u00fccadele etmezse a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lebilir. \u015eiddete \u2018a\u015f\u0131k\u2019 de\u011fildir, ama kapitalistlerin \u015fiddetine kar\u015f\u0131 kendini korumak i\u00e7in \u015fiddet kullanmak zorunda kal\u0131r. Silaha \u2018a\u015f\u0131k\u2019 de\u011fildir, ne var ki kapitalizm ona kar\u015f\u0131 silah kulland\u0131\u011f\u0131nda, o da silah kullanmak zorunda kal\u0131r.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Moreno\u2019nun \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131, kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve \u00fcretim ili\u015fkileri kar\u015f\u0131s\u0131nda bir i\u015f\u00e7iyle bir ayd\u0131n\u0131n sahip olduklar\u0131 farkl\u0131 siyasal ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel refleksi \u00f6zetler. Ancak bundan da \u00f6te, eylem bi\u00e7imi bir refleks olma ilkelli\u011fini terk edip bir programa oturmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda da, ayd\u0131n\u0131n neden i\u015f\u00e7iden geri kalmaya mahk\u00fbm oldu\u011funu anlat\u0131r. Moreno\u2019nun katk\u0131s\u0131, uluslararas\u0131 arenada bir\u00e7ok Stalinist yap\u0131lanma kendi ulusal ayd\u0131nlar\u0131n\u0131 kendi ayg\u0131tlar\u0131na \u00e7ekebilmek ad\u0131na sa\u011fa kay\u0131\u015flar\u0131n\u0131 frenleyemezken, Leninist bir uyar\u0131 ve hat\u0131rlatma olarak kendisini var eder. Bu ayn\u0131 zamanda, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131nda \u00f6zlemini \u00e7ekti\u011fi siyasal radikalli\u011fi ve militanl\u0131\u011f\u0131 bulamam\u0131\u015f veya bulmay\u0131 tercih etmemi\u015f olan say\u0131s\u0131z modern ayd\u0131n\u0131n da, proletaryan\u0131n neden ve nas\u0131l \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcne ve art\u0131k ilerici bir toplumsal potansiyel bar\u0131nd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fck doldurduklar\u0131 sayfalarca niteliksiz kitab\u0131n, nas\u0131l bir yanl\u0131\u015f felsefe ve anlay\u0131\u015f \u00fczerine kuruldu\u011funu anlatmaktad\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin, devrimci s\u0131n\u0131f\u0131n kendi partisine ak\u0131n eden, etmese dahi partide bulunmas\u0131yla k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ve politikan\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapabilecek olan entelekt\u00fcel unsurlara kar\u015f\u0131 yap\u0131sal bir \u00f6neri geli\u015ftirmi\u015fti: Proleterlerin, ayd\u0131nlar\u0131 s\u0131k\u0131 bir politik denetim alt\u0131nda tutmas\u0131. Bu uygulama i\u015f\u00e7i demokrasisinin do\u011frudan do\u011fruya parti i\u00e7erisinde somutlanmas\u0131yd\u0131. 1905 devriminin ard\u0131ndan; yani partili ayd\u0131nlar\u0131n silahlanmama \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada partili i\u015f\u00e7ilerin b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck sanayi merkezlerinde genel grev kararlar\u0131n\u0131 ast\u0131\u011f\u0131 bir devrimin ertesinde, Lenin a\u015fa\u011f\u0131daki dersi \u00e7\u0131kart\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Parti\u2019nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kongresinde her iki ayd\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k sekiz i\u015f\u00e7inin parti komitelerinde olmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdim. Bu \u00f6neri ne \u00e7abuk ge\u00e7ersiz hale geldi! \u015eimdi, yeni parti \u00f6rg\u00fctlerinin bir sosyal demokrat ayd\u0131na kar\u015f\u0131 birka\u00e7 y\u00fcz sosyal demokrat i\u015f\u00e7iye sahip olmas\u0131n\u0131 istemeliyiz.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Tro\u00e7ki, Lenin\u2019in parti i\u00e7erisine d\u00f6n\u00fck olan \u00f6nerisini al\u0131p geni\u015fletti ve iktidar\u0131n Sovyetler taraf\u0131ndan fethinin ard\u0131ndan, \u00fcretimin \u00e7e\u015fitli alanlar\u0131nda g\u00f6revlendirilen ayd\u0131nlar\u0131n ba\u015flar\u0131na denetim amac\u0131yla silahl\u0131 i\u015f\u00e7ilerin konulmas\u0131n\u0131 talep etti. 1920 senesinde i\u00e7 sava\u015f s\u0131ras\u0131nda yazm\u0131\u015f oldu\u011fu \u201c<em>Ter\u00f6rizm ve Kom\u00fcnizm<\/em>\u201d kitab\u0131nda taktiklerini a\u015fa\u011f\u0131daki gibi \u00f6zetliyordu:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>\u0130ktidar\u0131n fethi ve sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele doru\u011fundayken ve entelijansiyan\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu bize kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a sava\u015farak ya da kurumlar\u0131m\u0131z\u0131 sabote ederek burjuvazinin \u015fok taburu rol\u00fcn\u00fc oynarken, Sovyet iktidar\u0131 uzmanlarla ac\u0131mas\u0131zca sava\u015ft\u0131. <\/em>(\u2026) <em>Ancak uzmana hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yaratma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vermek gerekir.<\/em> (\u2026) <em>Her yerde siyasi denetim, kurul denetimi, Sovyet denetimi; ancak idari i\u015fler i\u015flevler i\u00e7in teknik uzmanlar tayin etmeli, onlar\u0131 sorumlu konumlara getirmeli ve onlara sorumluluk vermeliyiz.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin ile Tro\u00e7ki\u2019nin, Lafargue\u2019\u0131n genel ge\u00e7er bir form\u00fclle (i\u015f\u00e7iler ayd\u0131ndan ama ayd\u0131n da i\u015f\u00e7ilerden \u00f6\u011frenmelidir) yan\u0131t arad\u0131\u011f\u0131 politik-\u00f6rg\u00fctsel soruna, yine proletarya iktidar\u0131n\u0131n ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinden; yani i\u015f\u00e7i denetimi y\u00f6ntemiyle \u00e7\u00f6z\u00fcm aram\u0131\u015f olmalar\u0131, problemin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcne i\u015faret etmektedir. Lenin bunu do\u011frudan parti i\u00e7i bir metot olarak kullanm\u0131\u015f, Tro\u00e7ki ise iktidar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi noktas\u0131nda bu takti\u011fe ba\u015fvurmu\u015ftur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.) SSCB, emperyalizm, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal ve Amerikan Stalinizmi&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>a.) Amerikan Tro\u00e7kizmi ve SSCB\u2019ye d\u00f6n\u00fck Tro\u00e7kist tutum<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u2019ne d\u00f6n\u00fck Tro\u00e7ki\u2019nin ve onun \u00e7e\u015fitli takip\u00e7ilerinin aras\u0131nda ya\u015fanan teorik tart\u0131\u015fmalar\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle ve a\u00e7\u0131lar\u0131yla burada inceleyebilmenin imkan\u0131 yok. Bu tart\u0131\u015fman\u0131n boyutlar\u0131 ciltleri doldurmaktad\u0131r. Ancak D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Sovyetler i\u00e7in \u00f6nerdi\u011fi programatik hatt\u0131n temellerini ve bu temellerin ilkesel kabul\u00fc noktas\u0131nda hareketten ayr\u0131\u015fanlar\u0131n tutumunu, genel y\u00f6nleri itibariyle ele alabiliriz. Zaten sadece burada ge\u00e7ilecek olan \u00f6zet dahi, Tro\u00e7kizmin emperyalizm ve SSCB aras\u0131nda ya\u015fanan gerginlikler ve sava\u015f durumlar\u0131 esnas\u0131nda ne gibi politik pozisyonlar\u0131 ve eylemleri savunmu\u015f oldu\u011funu ispatlayacakt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6ncelikle ironik ancak gerekli olan bir veriyle ba\u015flayal\u0131m. \u00c7ulhao\u011flu\u2019nun yaz\u0131s\u0131nda \u00e7o\u011funlu\u011funun Tro\u00e7kizm\u2019e meyletti\u011fi s\u00f6ylenen New York Entelekt\u00fcelleri \u00fczerine D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Amerika partisi olan Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi (SWP) bir bro\u015f\u00fcr yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131<strong>(1)<\/strong>. Ocak 1939 tarihli ve \u201c<em>Ayd\u0131nlar Geri \u00c7ekili\u015fte<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bu bro\u015f\u00fcr\u00fcn yazarlar\u0131 James Burnham ve Max Shachtman\u2019d\u0131. Salt ayd\u0131n kalmaya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bireyi Marksizm\u2019den reformizme savurmas\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu, Sovyetler\u2019de problemin tek parti diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnden \u00f6nce, proletaryan\u0131n geri \u00e7ekilmesi sonucunda b\u00fcrokratikle\u015fmenin egemen hale gelmesi oldu\u011funu ve Stalinizm\u2019in hi\u00e7bir bi\u00e7imde Leninizm\u2019in politik veya organik devam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 New York Entelekt\u00fcelleri\u2019ni yerden yere vurarak a\u00e7\u0131klayan bro\u015f\u00fcr, tam da bir sene sonra partiden ayr\u0131lacak olan sa\u011f kanad\u0131n temsilcileri taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6zetle, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Amerika partisinin sa\u011f kanad\u0131 bile, SSCB\u2019nin s\u0131n\u0131f do\u011fas\u0131na d\u00f6n\u00fck tart\u0131\u015fmalarda kazan\u0131lamayacak bir pozisyona evrilmesinden \u00f6nce, New York Entelekt\u00fcelleri\u2019nin en kapsaml\u0131 ve derinlikli ele\u015ftirisini sunabiliyordu. Bug\u00fcn ka\u011f\u0131tlar\u0131na m\u00fcrekkep yerine cehalet damlatan bir\u00e7ok kalem sahibinin, Amerikan Tro\u00e7kizmi\u2019nin New York Entelekt\u00fcelleri\u2019ne kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sava\u015f\u0131n \u00fczerinden atl\u0131yor olu\u015fu, umuyoruz ki, bir haf\u0131za problemi sorunudur. Yoksa siyasal bir hedef niye g\u00fcd\u00fcls\u00fcn, de\u011fil mi?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pekiyi Burnham-Shachtman hatt\u0131nda somutlanan sa\u011f kanat, partiden ve Enternasyonal\u2019den neden ayr\u0131ld\u0131? Bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n temel nedeni, sa\u011f kanad\u0131n, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin savunulmamas\u0131 gerekti\u011fini deklare eden \u201cb\u00fcrokratik kolektivizm\u201d teorisiydi. Burnham-Shachtman grubu, Tro\u00e7ki\u2019nin b\u00fcrokratikle\u015fmi\u015f de olsa m\u00fclkiyet temelinde bir i\u015f\u00e7i devleti olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcren SSCB tan\u0131m\u0131na kat\u0131lm\u0131yordu. Bu anla\u015fmazl\u0131k \u00f6zellikle de Hitler-Stalin Pakt\u0131\u2019ndan ve Finlandiya\u2019n\u0131n K\u0131z\u0131l Ordu taraf\u0131ndan i\u015fgal edilme giri\u015fiminin ard\u0131ndan \u015fiddetlendi. Geli\u015fmelerin ald\u0131\u011f\u0131 \u015fekle ra\u011fmen Tro\u00e7ki, kurucular\u0131ndan oldu\u011fu Sovyetler\u2019in bir proleter devlet karakteri ta\u015f\u0131maya devam etti\u011finde \u0131srar etti. Bu \u0131srar\u0131ndaki sebep \u00fc\u00e7 nesnel ekonomik temele dayan\u0131yordu: \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki kamu m\u00fclkiyeti, ekonominin planl\u0131 olmas\u0131 ve d\u0131\u015f ticarette bir devlet tekelinin uygulan\u0131yor olu\u015fu. Tro\u00e7ki bu \u00fc\u00e7 temel \u015fart SSCB i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011fu m\u00fcddet\u00e7e, onun b\u00fct\u00fcn emperyalist sald\u0131rganl\u0131klardan ve liberal i\u011fnelemelerden savunulmas\u0131n\u0131 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in birincil g\u00f6revi olarak addetmi\u015fti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ba\u011flamda, yani Tro\u00e7ki\u2019nin \u015fiddet yoluyla da olsa savunulmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011funu deklare etti\u011fi \u00fc\u00e7 nesnel kazan\u0131m\u0131n \u00e7er\u00e7evesinde, Tro\u00e7kizm\u2019in Sovyet rejiminin karakterine bi\u00e7ti\u011fi teorik-politik do\u011fa ile Hannah Arendt\u2019in liberal bir indirgemecilikten farkl\u0131 olmayan totalitarizm vurgusu aras\u0131nda, kapanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir a\u00e7\u0131 vard\u0131r. Bu a\u00e7\u0131 olduk\u00e7a basit ve yal\u0131n bir ger\u00e7e\u011fe dayanmaktad\u0131r: Tro\u00e7kizm SSCB\u2019nin ya\u015fam\u0131n\u0131 devam ettirmesinden, hem de \u00e7ok y\u00fcksek ihtimalle Arendt\u2019in hi\u00e7 de ho\u015funa gitmeyecek bir bi\u00e7imde hayatta kalmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesinden yanayken, Heidegger\u2019in Nazi\u2019lerle kurmu\u015f oldu\u011fu fiili i\u015fbirli\u011fini varolu\u015f\u00e7u literat\u00fcr\u00fcn mu\u011flak kavramlar\u0131 e\u015fli\u011finde aklamaya \u00e7al\u0131\u015fan Arendt, bu i\u015f\u00e7i devletinin yok edilmesini diliyordu. Arendt\u2019te altyap\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc ifadelerinin, misal devlet m\u00fclkiyetinin belirleyici bir \u00f6nemi yoktu. Tro\u00e7kizm ad\u0131na ise belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fct, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n toplumsal m\u00fclkiyeti ve planl\u0131 ekonomiydi. Tro\u00e7kizm, Arendt\u2019in y\u00fczeysel tahlillerinde g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kan \u00fcstyap\u0131salc\u0131-demokratist belirlenimcili\u011fe daima cepheden kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ve devrimci Marksizm i\u00e7in s\u00f6z konusu olmas\u0131 gereken ilk noktan\u0131n, m\u00fclkiyet ili\u015fkileri oldu\u011funu defalarca vurgulad\u0131. &nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in kurulu\u015f kongresinin bildirgesi olan Ge\u00e7i\u015f Program\u0131\u2019nda Tro\u00e7ki, SSCB kar\u015f\u0131s\u0131nda al\u0131nmas\u0131 gereken tutuma dair \u015f\u00f6yle yazmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>D\u00fcnya sava\u015f\u0131nda SSCB\u2019nin yenilgisi, yaln\u0131zca totaliter b\u00fcrokrasinin devrilmesi de\u011fil m\u00fclkiyetin yeni bi\u00e7imlerinin tasfiyesi, ilk planl\u0131 ekonomi deneyiminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ve t\u00fcm \u00fclkenin bir s\u00f6m\u00fcrgeye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, yani \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya sava\u015f\u0131na kadar emperyalizme nefes verecek olan devasa do\u011fal kaynaklar\u0131 yine emperyalizme b\u0131rakma anlam\u0131na gelecektir.<\/em> (\u2026) <em>\u015e\u00fcphesiz \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n bir tek \u00fclkede ve \u00f6zellikle SSCB gibi geri bir \u00fclkede ulusalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sosyalizmin in\u015fas\u0131n\u0131 hen\u00fcz sa\u011flamaz. Ama sosyalizmin \u00f6nko\u015fullar\u0131n\u0131 peki\u015ftirmeye yani \u00fcretim g\u00fc\u00e7lerinin planl\u0131 geli\u015fimini sa\u011flamaya, yeteneklidir.<\/em> (\u2026) <em>Bunun i\u00e7in kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin canland\u0131r\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 planl\u0131 ekonominin bu devasa kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 o kadar \u0131srarla savunmak zorunludur. Kimler ki ge\u00e7mi\u015f pozisyonlar\u0131n\u0131 savunamazlar, asla yenilerini fethedemezler.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Tro\u00e7kizm\u2019in SSCB politikas\u0131, onun toplumsal m\u00fclkiyet temelindeki proleter varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n savunulmas\u0131 ve bu varl\u0131\u011f\u0131n \u00fczerine \u00e7\u00f6reklenmi\u015f olan ve k\u00fc\u00e7\u00fck maddi birikimler elde etmek u\u011fruna uluslararas\u0131 devrimci geli\u015fmelere ihanet eden anti-kom\u00fcnist b\u00fcrokratlar\u0131n yerinden edilmesidir. Biri, di\u011ferini zorunlu k\u0131lar. Birincisini savunmak, ikincisini ger\u00e7ekle\u015ftirmenin ko\u015fuludur. \u0130kinci olmadan, birinci ancak bir slogan halini al\u0131r. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin ekonomik m\u00fclkiyet alan\u0131nda elde etti\u011fi kom\u00fcnist kazan\u0131mlar\u0131 koruman\u0131n tek ciddi ve ger\u00e7ek yolu, bu m\u00fclkiyet ili\u015fkilerinde gedikler a\u00e7maya ba\u015flam\u0131\u015f olan Stalinist b\u00fcrokrasinin ilga edilmesiydi. D\u00fcnya solu Kremlin\u2019deki Stalinist b\u00fcrokrasiye deste\u011fini ve r\u0131zas\u0131n\u0131 sunduk\u00e7a ve bu anti-sovyet b\u00fcrokrasisi egemen konumunu g\u00fc\u00e7lendirdik\u00e7e SSCB geriledi. Tro\u00e7kist program Sovyet i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n politik eylem g\u00fcc\u00fcn\u00fc fel\u00e7le\u015ftiren bu b\u00fcrokrasiye kar\u015f\u0131 mevziler kazand\u0131k\u00e7a SSCB g\u00fc\u00e7lendi. Yanl\u0131\u015f m\u0131? Bak\u0131n, tarih bir yarg\u0131\u00e7 misali orada duruyor. D\u00f6n\u00fcp bir bak\u0131n, sadece t\u00fcts\u00fclerle kutsanmad\u0131\u011f\u0131 kalm\u0131\u015f olan o ulu b\u00fcrokrasininizin yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ilk proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc nas\u0131l parampar\u00e7a edip y\u0131kt\u0131\u011f\u0131na! \u015eimdi tekrar bahsedin New York Entelekt\u00fcelleri\u2019nin emperyalizme nas\u0131l hizmet etmi\u015f oldu\u011fundan. Ancak \u015funu asla unutmay\u0131n: Emperyalizme en \u00e7ok siz hizmet ettiniz; Lenin ile Tro\u00e7ki\u2019nin i\u015f\u00e7i devletini yok etme konusunda!<\/p>\n\n\n\n<p>Hem Tro\u00e7ki\u2019nin kendisi, hem de Tro\u00e7kizm\u2019in Sovyetler Birli\u011fi konusundaki program\u0131 daima a\u00e7\u0131k oldu. Tro\u00e7ki daha 1933 senesinde kaleme alm\u0131\u015f oldu\u011fu \u201c<em>Sovyet Devletinin S\u0131n\u0131f Karakteri<\/em>\u201dnde \u015funlar\u0131 diyordu: \u201c(Yeni Enternasyonal) <em>Sovyet devletini yeniden d\u00fczenlemeden \u00f6nce, onun savunulmas\u0131n\u0131 \u00fcstlenmek zorundad\u0131r. Proleter olmad\u0131\u011f\u0131 bahanesiyle Sovyetler Birli\u011fi\u2019nden umudu kesen her politik e\u011filim, emperyalizmin edilgen bir arac\u0131 olma tehlikesini i\u00e7inde ta\u015f\u0131r.<\/em> (\u2026) <em>B\u00fcrokrasinin d\u0131\u015f politikas\u0131, onun i\u00e7 politikas\u0131n\u0131 tamamlamaktad\u0131r. Birine oldu\u011fu kadar \u00f6tekine kar\u015f\u0131 da sava\u015f\u0131r\u0131z. Fakat m\u00fccadelemizi i\u015f\u00e7i devletini koruma ilkesiyle s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr\u00fcz.<\/em>\u201d Yine Ge\u00e7i\u015f Program\u0131\u2019nda, yukar\u0131daki al\u0131nt\u0131n\u0131n devam\u0131nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu: \u201c<em>Moskova oligar\u015fisine kar\u015f\u0131 yorulmak bilmez bir m\u00fccadeleyi y\u00f6netirken IV. Enternasyonal SSCB\u2019ye kar\u015f\u0131 emperyalizme yard\u0131m edecek her t\u00fcrl\u00fc politikay\u0131 reddeder.<\/em>\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nin (ABD), i\u015f\u00e7iler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f Mart 1940 bas\u0131ml\u0131 ve \u201c<em>SSCB\u2019yi neden savunuyoruz?\u201d <\/em>ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir e\u011fitim bro\u015f\u00fcr\u00fc \u015fu sat\u0131rlara yer veriyor:<em> \u201cB\u00fct\u00fcn bu seneler boyunca emperyalizmin kar\u015f\u0131s\u0131nda SSCB\u2019nin ko\u015fulsuzca savunulmas\u0131nda \u0131srar ediyoruz, ayn\u0131 zamanda&nbsp; devrimci bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla Stalinist rejimin inat\u00e7\u0131 ve vazge\u00e7ilmez muhalifleri olmay\u0131 da s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz. Stalin\u2019in hayata ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn politikalara sald\u0131r\u0131yoruz ancak Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin savunulmas\u0131 politikam\u0131zdan da hi\u00e7 vazge\u00e7miyoruz. Baz\u0131 insanlar bize istikrars\u0131z diyorlar; ama onlar bizim Stalinist b\u00fcrokrasiyle Ekim Devrimi \u00fczerinde y\u00fckselen Sovyetler Birli\u011fi aras\u0131nda yap\u0131sal bir ayr\u0131m yap\u0131yor oldu\u011fumuzu anlam\u0131yorlar. T\u0131pk\u0131 bir i\u015f\u00e7inin kendi sendikas\u0131yla onun gerici \u00f6nderli\u011fi aras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131m gibi.<\/em>\u201d<strong>(2)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Enternasyonal\u2019in o s\u0131radaki Amerika partisi sorunu proleterler i\u00e7in enfes bir bi\u00e7imde ortaya koymu\u015ftu: Metaforu devam ettirecek olursak biz, sendikay\u0131 savunuyorduk, yaln\u0131zca onun ba\u015f\u0131na kar\u015f\u0131devrimci metotlarla yerle\u015fmi\u015f olan grev k\u0131r\u0131c\u0131 b\u00fcrokratlar\u0131 savunmuyorduk. Tro\u00e7kizm\u2019in, hem askeri hem de politik olarak kurulmas\u0131nda \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapm\u0131\u015f oldu\u011fu Sovyetler Birli\u011fi\u2019ne d\u00f6n\u00fck tavr\u0131 tam olarak buydu ve ba\u015fka da hi\u00e7bir \u015fey de\u011fildi!<\/p>\n\n\n\n<p>Tro\u00e7kizm\u2019in hem ikinci payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131n\u0131n \u00f6ncesinde, hem de sonras\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi\u2019ni savunmam\u0131\u015f oldu\u011fu, belgeleri, dok\u00fcmanlar\u0131, al\u0131nt\u0131lar\u0131 ve kan\u0131tlar\u0131 noksan olan bir yaland\u0131r. Benzer bir \u015fekilde D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in ve onun ulusal seksiyonlar\u0131n\u0131n herhangi bir emperyalist veya burjuva h\u00fck\u00fcmetle-kurumla kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda veya kamuya a\u00e7\u0131k bir salonda bir araya geldi\u011fi ve Sovyetler\u2019e d\u00f6n\u00fck olarak y\u0131k\u0131c\u0131 eylem birliklerine giri\u015fme noktas\u0131nda anla\u015ft\u0131\u011f\u0131, yine belgeleri, dok\u00fcmanlar\u0131, al\u0131nt\u0131lar\u0131 ve kan\u0131tlar\u0131 noksan olan bir yaland\u0131r11. Bu iki yalan da, do\u011frulanmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan kaba ve rezil iftiralar olarak kalmaya mahk\u00fbmdurlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>b.) ABD Stalinizminin bilan\u00e7osu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Stalinist b\u00fcrokrasi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, en temel Marksist politikadan, yani devrimci enternasyonalizmden kopararak s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Buna ra\u011fmen onun \u00fczerinde asalakl\u0131k etti\u011fi ekonomik m\u00fclkiyet sistemi, bir proleter devrimi taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu ikilili\u011fin sebep oldu\u011fu \u00e7eli\u015fkilerin sonucu \u015fuydu: Stalinistler ink\u00e2r, yalan ve iftira tekniklerini, neredeyse daha \u00f6nceki hi\u00e7bir ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 grubun\/kast\u0131n kullanamad\u0131\u011f\u0131 derecede radikal bir bi\u00e7imde kulland\u0131lar. Amerikan Stalinizmi de bu olgudan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yap\u0131lanma de\u011fildi. E\u011fer Amerikal\u0131 herhangi bir politik-d\u00fc\u015f\u00fcnsel ekol\u00fcn emperyalizmle beraber i\u015fledi\u011fi g\u00fcnahlardan s\u00f6z edilecekse, i\u015fe New York Entelekt\u00fcelleri\u2019nden de\u011fil, do\u011frudan do\u011fruya Amerikan Stalinizminden ba\u015flamak gerekir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Amerikan Stalinizmi, Kremlin\u2019in b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ve ihanetlerini kabullendi ve hatta onlar\u0131 kucaklad\u0131: Moskova Duru\u015fmalar\u0131, Bol\u015fevik i\u015f\u00e7ilere d\u00fczenlenen suikastler, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal \u00f6nderlerinin katledilmesi, \u0130spanyol Devrimi\u2019nin bo\u011fazlanmas\u0131, Hitler\u2019le sald\u0131rmazl\u0131k pakt\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131, \u00c7in kom\u00fcnistlerinin burjuva generallerin t\u00fcfeklerinin kar\u015f\u0131s\u0131na dizilmesi ve benzerleri. Amerikan Stalinizmi bu d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131nda Rusya\u2019daki merkezine sad\u0131k kalarak, b\u00fct\u00fcn bu su\u00e7lar\u0131n orta\u011f\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak bilinmelidir ki Amerikan Stalinizminin su\u00e7lar\u0131 monopol kapitalizmine de\u011fil, i\u015f\u00e7ilere ve kitlelere d\u00f6n\u00fck bir tehditti. Onun komplolar\u0131 devrimci hareketi de\u011fil, emperyalist kli\u011fi g\u00fc\u00e7lendirdi. Roosevelt, d\u00f6nemin emperyalizminin \u00f6nderi, bunu Stalinistlerden daha iyi anlam\u0131\u015ft\u0131. Zira kendisi Stalin\u2019le sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Avrupa devrimini bo\u011fmak ve Komintern\u2019i kapatmak i\u00e7in anla\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131nda ABD Kom\u00fcnist Partisi bunu alk\u0131\u015flad\u0131. Ard\u0131ndan Roosevelt, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Tro\u00e7ki\u2019nin Stalin ve Stalinizm \u00fczerine yazd\u0131klar\u0131n\u0131n bas\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131nda, Amerikan Stalinizmi bunu da alk\u0131\u015flad\u0131. Yay\u0131nevlerine yasa\u011f\u0131 getiren do\u011frudan do\u011fruya emperyalist d\u0131\u015f politikadan sorumlu olan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019yd\u0131. Ayn\u0131 D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 bunun ard\u0131ndan \u201cMission to Moscow\u201d (Moskova G\u00f6revi) isimli bir filmi finanse etti. Film, Moskova D\u00fczmece Mahkemeleri\u2019nin Bol\u015fevik \u00f6nderleri ve i\u015f\u00e7ileri katletmesine alk\u0131\u015f tutuyor, kendisini izleyenleri de alk\u0131\u015f tutmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu. ABD Kom\u00fcnist Partisi bu canavarl\u0131\u011f\u0131 \u00f6vg\u00fc dolu bir al\u00e7ak \u015fevkle kar\u015f\u0131lad\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>1928\u2019de, partinin Stalinistle\u015fmesini protesto eden kadrolar tasfiye edildi. B\u00f6ylece ABD Kom\u00fcnist Partisi tamamen Kremlin\u2019in uydusu haline gelerek Amerikan Stalinizminin merkezini temsil etmeye ba\u015flad\u0131. Kitle \u00f6rg\u00fctlenmelerine ve sendikal harekete Amerikan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n de\u011fil, Kremlin\u2019in \u00e7\u0131karlar\u0131 uyar\u0131nca hareket edilmesi dayat\u0131ld\u0131. \u201cKom\u00fcnist Parti\u2019nin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131ndan ayr\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z hi\u00e7bir \u00e7\u0131kar\u0131 yoktur\u201d deyi\u015fi Amerikan Stalinizmi taraf\u0131ndan tersine \u00e7evrildi ve \u015fu \u015fekilde yeniden form\u00fcle edildi: \u201c\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n Kom\u00fcnist Parti\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131ndan ayr\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z hi\u00e7bir \u00e7\u0131kar\u0131 yoktur.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>1928-1933 seneleri aras\u0131nda Amerikan Stalinizmi, Kremlin\u2019in ultra-solcu yeni y\u00f6nelimi dolay\u0131s\u0131yla sendikal politikas\u0131nda de\u011fi\u015fikli\u011fe gitti. \u0130leri i\u015f\u00e7ileri geleneksel sendikal ayg\u0131tlardan; yani bilin\u00e7 ta\u015f\u0131malar\u0131 gereken s\u0131n\u0131f\u0131n geri kalan\u0131ndan kopard\u0131lar ve onlar\u0131 k\u0131z\u0131l sendikalarda toplad\u0131lar. B\u00f6ylece Kremlin\u2019in emriyle s\u0131n\u0131f bilin\u00e7li proletarya, politikas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n genelinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131, hatta deyim yerindeyse k\u0131z\u0131l sendikalara s\u00fcrg\u00fcn edildi. Bu, Amerikan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na ve onun ilerici \u00f6nc\u00fcs\u00fcne g\u00f6sterilen bir ihanetti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak bunun ard\u0131ndan Stalin\u2019in Hitler\u2019e kar\u015f\u0131 burjuva-emperyalist g\u00fc\u00e7lerle i\u015fbirli\u011fi kurdu\u011fu bir konjonkt\u00fcr geldi. ABD Kom\u00fcnist Partisi k\u0131z\u0131l sendikalar yan\u0131lg\u0131s\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rakt\u0131 ve derhal yeni bir ihanet e\u015fi\u011finin yarat\u0131m\u0131na soyunda: Halk Cephesi! Partinin talebiyle sendikalar\u0131n programlar\u0131ndan \u201cs\u0131n\u0131fa kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131f\u201d stratejisi kald\u0131r\u0131ld\u0131. Bir sene \u00f6nce \u00f6nc\u00fc i\u015f\u00e7ileri s\u0131n\u0131f\u0131n genelinden izole eden ayn\u0131 ayg\u0131t, bu sefer i\u015f\u00e7ileri liberal burjuva-demokrat \u00f6znelerle yan yana durmaya ve ayn\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcn \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda birle\u015fmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu. Bu d\u00f6nem s\u0131ras\u0131nda Demokrat Parti\u2019den ve Cumhuriyet\u00e7i Parti\u2019den ba\u011f\u0131ms\u0131z bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 partisinin kurulmas\u0131na d\u00f6n\u00fck olarak ba\u015flat\u0131lan g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kitlesel kampanya, Amerikan Stalinizminin m\u00fcdahaleleri do\u011frultusunda son buldu.<\/p>\n\n\n\n<p>1936 senesinde \u00fcst\u00fc kapal\u0131 bir \u015fekilde Roosevelt\u2019in emperyalist Demokrat Partisi\u2019ne destek \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapan ABD Kom\u00fcnist Partisi, 1944 senesinde bunu a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k ilan etti: Oylar emperyalist Roosevelt\u2019e! \u00d6rne\u011fin Metin \u00c7ulhao\u011flu bahsi ge\u00e7en yaz\u0131s\u0131nda \u201ch\u00fcr d\u00fcnyan\u0131n\u201d temsilcilerine dualar edenlerin \u201c\u00e7o\u011funlu\u011funun\u201d Tro\u00e7kist fikirlerden etkilenmi\u015f olabilece\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131. Kendisi ABD Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin Roosevelt\u2019e yapt\u0131\u011f\u0131 destek ve oy \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n bro\u015f\u00fcrlerine g\u00f6z atarsa, \u00e7ok daha somut ve kal\u0131c\u0131 bir teslimiyet\u00e7i politik hatta tan\u0131kl\u0131k edebilir\u2026 Zira Amerikan Stalinizmi, liberal unsurlar\u0131n programatik iskeletini olu\u015fturdu\u011fu bu \u201ch\u00fcr d\u00fcnyan\u0131n\u201d kurucu politik \u00f6znelerinden birisiydi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ne var ki ABD Stalinizminin bilan\u00e7osu bunlarla da s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Elbette sava\u015f s\u00fcrerken ba\u015flatm\u0131\u015f oldu\u011fu \u201cGreve Hay\u0131r\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 muntazam kar\u015f\u0131devrimci kampanyay\u0131 da hat\u0131rlatmak gerekir. Sava\u015f\u0131n en \u00e7etin zamanlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda y\u00fckselen fiyatlar\u0131n alt\u0131nda ezilen i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sendikal \u00f6nderliklerini b\u00fcrokratik yollarla gasp eden s\u00f6z konusu siyasal akl\u0131n, o d\u00f6nemde sendikal programa \u201culusun \u00e7\u0131kar\u0131\u201d u\u011fruna \u201c\u00fccretlerin dondurulmas\u0131\u201d maddesini ekledi\u011fi de ak\u0131llardan \u00e7\u0131kmamal\u0131. Bunlara ek olarak ABD Kom\u00fcnist Partisi, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda proleterleri greve g\u00f6t\u00fcren, onlar\u0131 seferber eden sosyalistlerin a\u011f\u0131r hapis cezalar\u0131yla mahkum edilmesini \u00f6ng\u00f6ren Smith Yasas\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda Bakanl\u0131k ile eylem birliklerine gittiklerini de b\u00fcy\u00fck bir memnuniyetle deklare etmi\u015fti. San\u0131yoruz ki belirtmekte fayda var; ABD Kom\u00fcnist Partisi ile Roosevelt\u2019in kol kola girerek haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 anti-kom\u00fcnist Smith Yasas\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer girmez, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Amerika seksiyonu olan Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019nin b\u00fct\u00fcn bir \u00f6nderlik kadrosu tutukland\u0131: \u0130\u015f\u00e7ileri, vatan\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde harekete ge\u00e7irme su\u00e7undan\u2026&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Hem T\u00fcrkiye solunun \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rlerine bir cevap niteli\u011finde yaz\u0131lm\u0131\u015f bu metnimizi kapat\u0131rken, hem de Amerikan Stalinizminin emperyalist g\u00fcnahlarla dolu i\u015fbirlik\u00e7i bilan\u00e7osunun k\u0131sa \u00f6zetinin sonlar\u0131na gelirken, Smith Yasas\u0131 kapsam\u0131nda tutuklanm\u0131\u015f olan ve Amerikan Tro\u00e7kizminin kurucusu olan James P. Cannon\u2019un, b\u00fct\u00fcn D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal militanlar\u0131na d\u00f6n\u00fck kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u201cA\u00e7\u0131k Mektup\u201dta ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131 politik ilkeyi payla\u015fman\u0131n ve Amerikan Tro\u00e7kizmi ile Stalinizmi aras\u0131ndaki yap\u0131sal siyasal fark\u0131 bu alt\u0131 vurgu \u00fczerinden tekrar g\u00fcndeme getirmenin, verimli olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>1. Kapitalist sistemin can \u00e7eki\u015fmesi, derinle\u015fen bunal\u0131mlar, d\u00fcnya sava\u015flar\u0131 ve fa\u015fizm gibi barbarl\u0131k belirtileri yoluyla, uygarl\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131mla tehdit etmektedir. N\u00fckleer silahlar\u0131n geli\u015ftirilmesi, bu tehlikeyi, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde olabilecek en a\u011f\u0131r bi\u00e7imde vurgulamaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>2. Bu u\u00e7uruma gidi\u015f, yaln\u0131zca kapitalizmin yerini d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde sosyalizmin planl\u0131 ekonomisinin almas\u0131yla ve kapitalizmin ilk y\u0131llar\u0131nda ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ilerleme sarmal\u0131n\u0131n yeniden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi yoluyla \u00f6nlenebilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>3. Bu, yaln\u0131zca i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n toplumdaki \u00f6nderli\u011fi alt\u0131nda ba\u015far\u0131labilir. Ama toplumsal g\u00fc\u00e7lerin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki ili\u015fkileri i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n iktidar yolunu tutmas\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir zaman bu denli uygun olmamas\u0131na ra\u011fmen, bizzat i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 bir \u00f6nderlik krizi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>4. Her bir \u00fclkedeki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, kendisini bu d\u00fcnya-tarihsel hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirme u\u011fruna \u00f6rg\u00fctlemek i\u00e7in, Lenin taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015f \u00f6rne\u011fe uygun bir devrimci sosyalist parti in\u015fa etmek zorundad\u0131r. Bu, demokrasi ile merkeziyet\u00e7ili\u011fi diyalektik bi\u00e7imde birle\u015ftirme (karar almada demokrasi, onlar\u0131n uygulanmas\u0131nda merkeziyet\u00e7ilik; \u00fcyeler taraf\u0131ndan denetlenen bir \u00f6nderlik, ate\u015f alt\u0131nda disiplinli \u015fekilde ilerleyen \u00fcyeler) kapasitesine sahip sava\u015f\u00e7\u0131 bir partidir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>5. Bunun \u00f6n\u00fcndeki ba\u015fl\u0131ca engel, Rusya\u2019daki 1917 Ekim Devrimi\u2019nin sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanarak i\u015f\u00e7ilerin sempatisini kazanm\u0131\u015f, ard\u0131ndan, onlar\u0131n g\u00fcvenine ihanet ederek, onlar\u0131 Sosyal Demokrasinin kollar\u0131na, ilgisizli\u011fe ya da kapitalizme ili\u015fkin yan\u0131lsamalara savuran Stalinizmdir. Bu ihanetlerin cezas\u0131, fa\u015fist ya da monar\u015fist g\u00fc\u00e7lerin sa\u011flamla\u015fmas\u0131 ve kapitalizm eliyle te\u015fvik edilen ve haz\u0131rlanan yeni sava\u015flar\u0131n patlamas\u0131 bi\u00e7iminde, i\u015f\u00e7iler taraf\u0131ndan \u00e7ekilmektedir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal, ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri, Stalinizmin, SSCB i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda, devrimci yollarla devrilmesini ba\u015fl\u0131ca g\u00f6revlerinden biri olarak tespit etmi\u015ftir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>6. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in bir\u00e7ok \u015fubesine ve onun program\u0131na sempati ile yakla\u015fan partilere ve gruplara y\u00f6nelik esnek taktiklere duyulan gereksinim, onlar\u0131n Stalinizme teslim olmadan emperyalizme ve onun b\u00fct\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ajanlar\u0131na (ulusalc\u0131 olu\u015fumlar ya da sendika b\u00fcrokrasileri gibi) ya da tersine, emperyalizme teslim olmadan, son tahlilde emperyalizmin k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva bir ajan\u0131 olan Stalinizme kar\u015f\u0131 nas\u0131l sava\u015facaklar\u0131n\u0131 bilmelerini \u00e7ok daha zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r.<\/em>\u201d&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1.)<\/strong> Bkz. https:\/\/www.marxists.org\/history\/etol\/writers\/burnham\/1939\/intellectuals\/index.htm <\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.)<\/strong> Bkz.  https:\/\/www.marxists.org\/history\/etol\/writers\/goldman\/1940\/why-we-defend-ussr.pdf <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu yaz\u0131, yak\u0131nda 79 ya\u015f\u0131na girecek olan ve 3 Eyl\u00fcl 1938\u2019de, hem Nazi istihbarat servisinin hem de Stalin\u2019in GPU\u2019sunun katletme ve tutuklama tehditleri alt\u0131nda, Paris\u2019in kenar bir i\u015f\u00e7i semtinde ilk kongresini toplam\u0131\u015f olan D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal i\u00e7in sava\u015f\u0131rken d\u00fc\u015fen herkesin an\u0131s\u0131na ve onuruna kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yaz\u0131 Leon Tro\u00e7ki\u2019ye, Leon Sedov\u2019a, Rudolf Klement\u2019e, Abraham Leon\u2019a, Leon [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":416,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[649],"tags":[479,161,480,461,47],"class_list":["post-414","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-trockizm","tag-aydin","tag-sorunu","tag-sscb","tag-trockizm","tag-ve"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/414","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=414"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/414\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":417,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/414\/revisions\/417"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/416"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}