{"id":3100,"date":"2024-12-11T18:35:26","date_gmt":"2024-12-11T15:35:26","guid":{"rendered":"https:\/\/trockist.net\/?p=3100"},"modified":"2025-02-15T16:35:07","modified_gmt":"2025-02-15T13:35:07","slug":"devrim-kavrami-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2024\/12\/11\/devrim-kavrami-uzerine\/","title":{"rendered":"Devrim kavram\u0131 \u00fczerine"},"content":{"rendered":"\n

\u0130yi, k\u00f6t\u00fc, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, sevin\u00e7 gibi kavramlar ilk elden insani kategoriler olarak ele al\u0131nabilir. Tarihte \u00e7o\u011fu kez bu kategoriler a\u00e7\u0131s\u0131ndan insani olan ve politik olan birbirine denk d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6te yandan ya\u015fanan geli\u015fmeleri anlamland\u0131rabilmek i\u00e7in salt insani kavramsalla\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7mek, \u00e7ubu\u011fu politik d\u00fczeye k\u0131rmak gerek. Bu k\u0131sa metinde de niyetimiz ya\u015fananlar\u0131 daha politik bir d\u00fczeyde, mesafelenerek ele almak.<\/p>\n\n\n\n

Suriye Devrimi\u2019nin g\u00fcncel durumu sosyalist hareket i\u00e7erisinde belli kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 do\u011furdu. Mevcut duruma dair siyasetsizlik ve ehven-i \u015fer tutumu \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir dizi tarihsel ve politik-programatik gerek\u00e7esi var. Ancak burada bu gerek\u00e7elerden ziyade devrim<\/em> kavram\u0131 \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal devrim ve politik devrim ayr\u0131m\u0131<\/h2>\n\n\n\n

Kavram\u0131 irdelerken bir ayr\u0131ma gitmenin faydal\u0131 olaca\u011f\u0131 kanaatindeyiz. <\/p>\n\n\n\n

Sosyal devrimden kastedilen toplumsal altyap\u0131da, yani \u00fcretim ili\u015fkilerinde k\u00f6kl\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler yapan devrimlerdir. Bu devrimler ilgili devletin s\u0131n\u0131f karakterini de radikal bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirir. Ekim Devrimi, burjuvaziyi m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmesi ve bir i\u015f\u00e7i devleti kurmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir sosyal devrimdir. \u00d6te yandan sosyal ili\u015fkileri de\u011fi\u015ftirmeyen ancak politik d\u00fczeyde rejimi y\u0131kan devrimleri politik devrim olarak ele al\u0131yoruz. 20. y\u00fczy\u0131l boyunca g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz pek \u00e7ok devrimi bu kategoride ele al\u0131yoruz. Elbette her iki devrim bi\u00e7imi aras\u0131nda bir b\u0131\u00e7ak keskinli\u011finde ayr\u0131mlar yoktur, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7en g\u00f6revler ve kazan\u0131mlar s\u00f6z konusudur. Moreno\u2019nun \u201ce\u015fikteki devrimler\u201d[1]<\/a> olarak ifade etti\u011fi s\u00fcre\u00e7ler, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n belli bir oranda m\u00fclks\u00fczle\u015ftirildi\u011fi, ancak sosyal bir devrimin tam anlam\u0131yla ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 bu i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7me durumuna \u00f6rnek verilebilir. Politik devrimler kendili\u011finden olabilece\u011fi gibi burjuva, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva, hatta kar\u015f\u0131devrimci \u00f6nderlikler eliyle (ve onlara ra\u011fmen) ger\u00e7ekle\u015febilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu a\u00e7\u0131dan Suriye Devrimi olarak ifade etti\u011fimiz s\u00fcrecin 2010 y\u0131l\u0131nda Tunus\u2019ta ba\u015flayan seferberlikle ilgili oldu\u011funu s\u00f6ylemeliyiz. 2010 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan bu s\u00fcreci Kuzey Afrika ve Ortado\u011fu Devrimleri olarak ifade etmeyi do\u011fru buluyoruz. Rojava\u2019da K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n kazan\u0131mlar\u0131 dahil, b\u00f6lgedeki b\u00fct\u00fcn devrimci geli\u015fmelerin buna ko\u015fut olarak geli\u015fti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu s\u00fcre\u00e7te ya\u015fananlar geni\u015f anlamda bir politik devrim s\u00fcrecidir. Bu devrim s\u00fcrecinde ilgili rejimlerin bir k\u0131sm\u0131 y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, bir k\u0131sm\u0131 direnmi\u015f, bir k\u0131sm\u0131nda emperyalizmin m\u00fcdahaleleri ile kazan\u0131mlar yok edilmi\u015ftir. Esad hanedanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sona ermesi de bu devrimci s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Devrim an\u0131 ve devrim s\u00fcreci<\/h2>\n\n\n\n

Yukar\u0131daki k\u0131sa de\u011ferlendirmeden anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczre devrim bir \u201can\u0131\u201d de\u011fil, bir s\u00fcreci ifade eder. Her devrimde iktidar\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir \u201can\u201d bulabiliriz, ancak s\u00fcreci b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc g\u00f6remezsek bir devrim ile bir darbe aras\u0131ndaki fark\u0131 da ay\u0131rt edemeyiz. Elbette eski rejimin somutla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir yer (saray, meclis gibi) ya da bir ki\u015fi (kral, \u00e7ar, \u015fah, ba\u015fkan gibi) y\u0131k\u0131l\u0131nca devrime bir \u201can\u201d atfederiz. Devrim, b\u00fct\u00fcn s\u00fcreciyle politikan\u0131n en keskin oldu\u011fu d\u00f6nemi ifade eder. Bu a\u00e7\u0131dan radikal de\u011fi\u015fimler yarat\u0131r, daha ileri ya da daha geri toplumsal formasyonlara kap\u0131 aralar. \u0130ktidar\u0131n ele ge\u00e7irilmesi devrimci s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde niteliksel bir s\u0131\u00e7ramay\u0131 ifade eder. Bunun yan\u0131nda iktidar\u0131n fethi devrimin<\/em> sonu<\/em> ya da biti\u015fi<\/em> de\u011fil; devrimin ara bir i\u00e7 g\u00f6revidir. S\u00fcre\u00e7 burada sona ermez, eski egemenler ve m\u00fcstakbel egemenler aras\u0131nda m\u00fccadele s\u00fcrer. Devrimci bir \u00f6nderli\u011fin olmad\u0131\u011f\u0131 durumda kitlelerin istemleri \u00e7arp\u0131k ve gerici programlar\u0131n galebe \u00e7almas\u0131yla kristalize olur.<\/p>\n\n\n\n

Fakat yine de devrim kavram\u0131 ileri-geri ikili\u011fi ile kavranamaz. Bunun yan\u0131nda devrim kavram\u0131 s\u00fcrecin sonunda var\u0131lan yere g\u00f6re de\u011ferlendirilemez. Devrimler bir garant\u00f6r\u00fcn el vermesiyle de\u011fil s\u00fcrekli seferberliklerle ilerletilebilir. \u00d6yle olsa idi 20. y\u00fczy\u0131l boyunca ya\u015fanan ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 devrimlerin hi\u00e7birini savunmamak gerekirdi. Zira bunlar\u0131n hemen hepsi s\u00f6m\u00fcrgeci emperyalistlerden kopmalar\u0131na kar\u015f\u0131n kendi i\u00e7lerinde diktat\u00f6rl\u00fckler, Bonapartist rejimler ve yeni hanedanl\u0131klar bina etti. S\u00f6z konusu devrimlerin mutlak surette zafere ula\u015famamas\u0131 (sosyal bir devrim ger\u00e7ekle\u015ftirememesi), devrimci \u00f6nderlik yoksunlu\u011fundan kaynakland\u0131\u011f\u0131 gibi emperyalist tahakk\u00fcmle ezilen halklar aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkinin yerel burjuva ve toprak sahipleri eliyle \u00e7arp\u0131k bir bi\u00e7imde yeniden in\u015fa edilmesinden de kaynaklanmaktayd\u0131. Afrika k\u0131tas\u0131n\u0131n s\u00f6m\u00fcrgecilikten kurtulma s\u00fcreci, burada ifade edilen durum a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnekler bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Devrimin \u00e7eli\u015fkisi: Kar\u015f\u0131devrimci g\u00fc\u00e7ler<\/h2>\n\n\n\n

Sadece sosyalist bir partinin \u00f6nderlik edece\u011fi ve sadece i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kat\u0131laca\u011f\u0131 devrimler bekleyenler yan\u0131lmaktad\u0131r. Tarihte b\u00f6yle bir devrim ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 gibi, bundan sonra da ya\u015fanmayacak. Her devrim i\u00e7inde farkl\u0131 s\u0131n\u0131flar\u0131, bu s\u0131n\u0131flar\u0131n farkl\u0131 kesimlerini ve onlar\u0131n temsilcilerini bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Devrim, bu y\u00fczden, s\u00fcrekli bir \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n ve m\u00fccadelenin y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc aland\u0131r. Devrime giden s\u00fcre\u00e7teki ittifaklar ve kazan\u0131mlar devrim boyunca ve sonras\u0131nda da\u011f\u0131labilir, ortadan kalkabilir, yerine yenileri kurulabilir. Aksi halde Lenin, neden Kornilov Darbesi\u2019ne kar\u015f\u0131 Kerenski\u2019yi m\u00fcdafaa etsindi? Yoksa Lenin Kerenski\u2019yi de\u011fil de devrimi mi m\u00fcdafaa ediyordu?<\/p>\n\n\n\n

Kar\u015f\u0131devrim riski her devrimci s\u00fcre\u00e7te mevcuttur. Eski rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131yla a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan bo\u015flukta emperyalist devletlerin, gerici, fa\u015fist ya da kar\u015f\u0131devrimci g\u00fc\u00e7lerin iktidar\u0131 almas\u0131 ve bu iktidar\u0131 zamanla sa\u011flamla\u015ft\u0131rmas\u0131 gayet olas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Suriye\u2019de devrim oldu\u011funu ifade etmek Suriye halk\u0131n\u0131n ve onun gelece\u011finin kurtuldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor. Aksine, emek\u00e7i halk\u0131n \u00f6n\u00fcnde \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck g\u00f6revlerin bulundu\u011funa i\u015faret ediyor. Her devrimci s\u00fcre\u00e7te oldu\u011fu gibi kar\u015f\u0131devrim devrimle i\u00e7 i\u00e7e geli\u015fiyor. Suriye\u2019de 2011\u2019de ba\u015flayan halk isyan\u0131, \u00f6nce bir diktat\u00f6r\u00fcn (Esad), sonras\u0131nda b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin ve emperyalist merkezlerin (ABD, Rusya, \u0130ran, T\u00fcrkiye) ve nihayetinde \u0130slamc\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin devrimci s\u00fcrecin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 budamas\u0131yla devam etti. \u00d6yle ise, tarihe ku\u015fbak\u0131\u015f\u0131 bak\u0131p de\u011ferlendirme yapm\u0131yor isek, somut durumda g\u00f6revleri tarif etmeliyiz. Bir devrim i\u00e7erisinde somut durumlar farkl\u0131d\u0131r, bir kar\u015f\u0131devrimde farkl\u0131. Bug\u00fcne kadar Suriyeli devrimcilerin g\u00f6revi silahlar\u0131n\u0131 Esad\u2019a do\u011frultmakt\u0131, bug\u00fcn ise Suriye\u2019nin \u00f6zg\u00fcr ve e\u015fit bir \u00fclke olarak yeniden in\u015fas\u0131d\u0131r. Bu g\u00f6rev mevcut tabloda \u00f6nderli\u011fi elinde tutan HT\u015e gibi \u00f6rg\u00fctlere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n\n\n\n

Son s\u00f6z: Kimi destekleyece\u011fiz?<\/h2>\n\n\n\n

E\u011fer bir taraftar g\u00f6z\u00fc ile trib\u00fcnden tak\u0131m tutacaksak, isteyen istedi\u011fini desteklemekte \u00f6zg\u00fcr. Ancak enternasyonalist politika bize ba\u015fka bir y\u00f6ntem \u00f6neriyor. Devrimci \u00f6nderlik in\u015fas\u0131n\u0131 ulusal dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fckten s\u0131yr\u0131larak uluslararas\u0131 bir alanda ve uluslararas\u0131 bir bi\u00e7imde anlamak gerekir. Bu da d\u00fcnyadaki geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda taraftar olmay\u0131 (zay\u0131f olan emperyalisti desteklemek, ehven-i \u015fer diktat\u00f6rl\u00fckleri savunmak gibi) de\u011fil, m\u00fcdahil olmay\u0131 gerektiriyor. Bu y\u00fczden Suriye\u2019de bir tane kalm\u0131\u015f bile olsa o devrimci ile nas\u0131l bir politika geli\u015ftirece\u011fimizi tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Devrimi bir s\u00fcre\u00e7 olarak ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in, HT\u015e ya da benzeri \u00f6nderliklerin, devrimi bo\u011fma giri\u015fimleri kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l politikalar geli\u015ftirilebilece\u011fini arayaca\u011f\u0131z. Aksi halde Suriye halk\u0131n\u0131 ABD\u2019nin, Rusya\u2019n\u0131n, T\u00fcrkiye\u2019nin ya da \u0130srail\u2019in politikalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ezilmesini \u201cbiz s\u00f6ylemi\u015ftik!\u201d diyerek seyredece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

Politik \u00f6nderli\u011fi kazanmak bir m\u00fccadele ile m\u00fcmk\u00fcn. Bu m\u00fccadele i\u00e7erisinde Suriye\u2019de Esad hanedan\u0131n\u0131 desteklemek de bir se\u00e7enek! Di\u011fer se\u00e7enek ise \u00f6nce Esad, sonra radikal dinci gruplar taraf\u0131ndan tasfiye edilen Suriyeli devrimcilerle bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f in\u015fa etmek. Bu y\u00fczden enternasyonalistler Esad\u2019\u0131n ard\u0131ndan a\u011f\u0131t yakmak yerine Suriyeli devrimcilerle birlikte, devrimin dinci gruplar taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmeyi s\u00fcrd\u00fcrecek.<\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> bkz. Nahuel Moreno, Devrimci Marksizm ve 20. Y\u00fczy\u0131l Dersleri,<\/em> Enternasyonal Yay\u0131nc\u0131l\u0131k. E\u015fikteki devrimler ya da \u015eubat devrimleri gibi kavramsalla\u015ft\u0131rmalarla Moreno \u00c7in, K\u00fcba, Vietnam gibi devrimci s\u00fcre\u00e7leri ifade etmektedir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130yi, k\u00f6t\u00fc, \u00fcz\u00fcnt\u00fc, sevin\u00e7 gibi kavramlar ilk elden insani kategoriler olarak ele al\u0131nabilir. Tarihte \u00e7o\u011fu kez bu kategoriler a\u00e7\u0131s\u0131ndan insani olan ve politik olan birbirine denk d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6te yandan ya\u015fanan geli\u015fmeleri anlamland\u0131rabilmek i\u00e7in salt insani kavramsalla\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7mek, \u00e7ubu\u011fu politik d\u00fczeye k\u0131rmak gerek. Bu k\u0131sa metinde de niyetimiz ya\u015fananlar\u0131 daha politik bir d\u00fczeyde, mesafelenerek ele […]<\/p>\n","protected":false},"author":45,"featured_media":3099,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[644,701],"tags":[794,1180,661],"class_list":["post-3100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arap-devrimleri","category-politika","tag-arap-devrimleri","tag-esad-rejimi","tag-suriye-devrimi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/45"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3100"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3173,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3100\/revisions\/3173"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}