{"id":309,"date":"2019-01-27T22:01:46","date_gmt":"2019-01-27T19:01:46","guid":{"rendered":"http:\/\/94.237.85.66\/?p=309"},"modified":"2024-12-10T09:07:34","modified_gmt":"2024-12-10T06:07:34","slug":"suriyede-devrim-ve-karsidevrim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2019\/01\/27\/suriyede-devrim-ve-karsidevrim\/","title":{"rendered":"Suriye\u2019de devrim ve kar\u015f\u0131devrim"},"content":{"rendered":"\n<p><em>2011 sonunda tamamlanan bu yaz\u0131, ilk kez Sosyalist D\u00fc\u015f\u00fcnce Dergisi Mesafe&#8217;nin 8. Say\u0131s\u0131nda (K\u0131\u015f 2012) yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Tunus\u2019ta 17 Aral\u0131k g\u00fcn\u00fc Muhammed Bouazizi\u2019nin kendini yakma eylemiyle ba\u015flayan isyan\u0131n devrime d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ve Tunus Devrimi\u2019nin k\u0131sa bir s\u00fcre sonra M\u0131s\u0131r\u2019a yay\u0131lmas\u0131yla; bu devrim s\u00fcrecinin b\u00fct\u00fcn Arap co\u011frafyas\u0131nda yeni bir sayfa a\u00e7aca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k bir hale geldi. \u00c7ok ge\u00e7meden Fas\u2019tan Bahreyn\u2019e, Irak\u2019tan Yemen\u2019e b\u00fct\u00fcn bir Arap co\u011frafyas\u0131 kitlesel seferberliklerle sars\u0131l\u0131yordu. Bu seferberlikler baz\u0131 \u00fclkelerde zaman i\u00e7inde s\u00f6n\u00fcmlenir veya geri \u00e7ekilir gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcrken, baz\u0131 \u00fclkelerde ilerleyerek yeni devrimler do\u011furuyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Arap Devrimi\u2019nin Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019da diktat\u00f6rlerin devrilmesiyle sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 at\u0131l\u0131m, devrimin Libya, Yemen ve Bahreyn\u2019de yeni mevziler kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Bu \u00fclkelerde diktat\u00f6rlerin, kitlesel seferberliklere kar\u015f\u0131 katliamlara giri\u015fmesi ise Arap Devrimi s\u00fcrecinde yeni bir evreyi ba\u015flatacakt\u0131. Fakat, t\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7te merak edilen soru, Arap Devrimi\u2019nin b\u00f6lgenin kilit \u00fclkelerinden Suriye\u2019ye ula\u015f\u0131p ula\u015fmayaca\u011f\u0131 idi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sorunun yan\u0131t\u0131 \u00e7ok ge\u00e7meden Suriyeli kitleler taraf\u0131ndan verilecekti. \u015eam\u2019da k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 g\u00f6steriler \u015eubat 2011 ay\u0131ndan itibaren ger\u00e7ekle\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015fken; 15 Mart 2011\u2019de Deraa kentinde Tunus ve M\u0131s\u0131r devrimlerinden ilham alarak rejim kar\u015f\u0131t\u0131 yaz\u0131lama yapan \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerin tutuklanmas\u0131, Suriye Devrimi\u2019nin k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131n\u0131 \u00e7akt\u0131. Tutuklanan \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerin serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 i\u00e7in seferber olan kent halk\u0131na g\u00fcvenlik biriminlerinin a\u011f\u0131r bir \u015fiddetle kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi, \u00f6fkenin \u00fclke \u00e7ap\u0131nda yay\u0131lmas\u0131na neden oldu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Mart 2011 ay\u0131n\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren \u00fclkenin belli ba\u015fl\u0131 b\u00fct\u00fcn \u015fehirlerinde rejimde reformlar yap\u0131lmas\u0131; Baas Partisi\u2019nin iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdi\u011fi 1963 y\u0131l\u0131ndan beri y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan ve herhangi bir muhalefete, ifade, bas\u0131n ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne izin vermeyen Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Yasas\u0131\u2019n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131; politik ya\u015famda Baas Parti tekelinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131; yolsuzluklara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele edilmesi ve yolsuzlu\u011fa bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u015fikar y\u00f6neticilerin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131, gibi taleplerle kitlesel g\u00f6steriler d\u00fczenlenmeye ba\u015flad\u0131. Rejimin buna y\u00f6nelik tepkisi ise, bir yandan \u201creform s\u00fcreci\u201dnin ilerletilece\u011fini vaat etmek, bir yandan da kitlelere d\u00f6n\u00fck a\u011f\u0131r bir devlet ter\u00f6r\u00fc uygulayarak, korku ve bask\u0131yla s\u00fcreci s\u00f6n\u00fcmlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Be\u015far Esad\u2019\u0131 Baas rejiminden ayr\u0131 tutma e\u011filiminde olan ve onun rejimi reforme edebilece\u011fine hen\u00fcz inanmakta olan kitleler, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l g\u00f6sterilere y\u00f6nelik rejimin giri\u015fti\u011fi katliamlar kar\u015f\u0131s\u0131nda, bu inanc\u0131n\u0131 yitirdi ve reform taleplerinin yerini rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve Esad\u2019\u0131n gitmesi talepleri ald\u0131. Devrimin ba\u015flamas\u0131ndan bu yana ge\u00e7en on ayl\u0131k s\u00fcrede, rejimin uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131 ve ter\u00f6r sonucunda d\u00f6rt binden fazla insan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi, binlerce insan\u0131n tutukland\u0131\u011f\u0131 veya \u201ckayboldu\u011fu\u201d tahmin ediliyor. \u00d6te yandan, rejim Suriye halk\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu nezdinde me\u015fruiyetini yitirmekle birlikte, seferberlikler hen\u00fcz rejimi y\u0131kma noktas\u0131na gelmi\u015f de\u011fil. Rejim ve kitleler aras\u0131nda bir pat durumunun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te, Suriye\u2019deki mevcut durum Arap Devrimi s\u00fcrecinin de kilit noktas\u0131 haline gelmi\u015f durumda. Arap Devrimi\u2019nin ilerlemesi veya gerilemesi, Suriye\u2019deki s\u00fcrecin geli\u015fimiyle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 olacak.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u00fcrecin Evrimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tunus ve M\u0131s\u0131r Devrimlerinin ard\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015fen Suriye Devrimi, bu \u00fclkelerdekinden ziyade, Libya, Yemen ve Bahreyn\u2019de ya\u015fananlarla benzerlik g\u00f6steriyor. Bunun ard\u0131nda yatan bir\u00e7ok sebep var. \u00d6ncelikle, Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019dakinden farkl\u0131 olarak, Arap Devrimi s\u00fcrecinde ilk defa Kaddafi\u2019nin i\u00e7 sava\u015f ve \u00fclkenin b\u00f6l\u00fcnmesi de dahil olmak \u00fczere, her ne pahas\u0131na olursa olsun, kitlesel seferberlikleri \u015fiddetle, katliamlarla bast\u0131rma giri\u015fimi ve bu \u00e7aban\u0131n bir s\u00fcreli\u011fine de olsa sonu\u00e7 vermesinin, Arap Devrimi s\u00fcrecinde yeni bir evreyi ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kaddafi\u2019nin \u015eubat ay\u0131nda, b\u00f6lgenin b\u00fct\u00fcn diktat\u00f6rleri, monarklar\u0131 i\u00e7in \u00f6rnek te\u015fkil eden giri\u015fiminin ard\u0131ndan; \u00f6rne\u011fin Yemen\u2019de Ocak ay\u0131ndan itibaren s\u00fcren seferberliklere, ilk defa Mart ay\u0131nda ate\u015f a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Bahreyn monark\u0131 ise, kitleleri bast\u0131rmak i\u00e7in yeterli asker-polis g\u00fcc\u00fc bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan, bu ihtiyac\u0131n\u0131 Nisan ay\u0131nda Suudi Arabistan\u2019dan on bin asker ithal ederek, sokaklar\u0131 teslim almaya giri\u015fti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bunda Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019dan farkl\u0131 olarak, bu \u00fclkelerde devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak, diktat\u00f6r\u00fcn veya monark\u0131n ki\u015fili\u011fi etraf\u0131nda yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n belirleyici bir pay\u0131 vard\u0131. Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019da ise, polis kitle seferberliklerine d\u00f6n\u00fck olarak yayg\u0131n bir \u015fiddet uygularken, ordu, kitleleri kar\u015f\u0131s\u0131na do\u011frudan almam\u0131\u015f, diktat\u00f6r ve halk aras\u0131nda bir \u201carabulucu\u201d \u015feklinde konumlanm\u0131\u015f ve diktat\u00f6r \u00fclkeyi y\u00f6netme kapasitesini yitirdi\u011fi anda ise, onun ipini \u00e7ekmi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Suriye\u2019deki durum da, bu y\u00f6n\u00fcyle Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019dan ayr\u0131lmaktad\u0131r. Suriye\u2019de <em>Muhaberat <\/em>olarak adland\u0131r\u0131lan karma\u015f\u0131k g\u00fcvenlik ayg\u0131t\u0131, diktat\u00f6re ko\u015fulsuz sadakat \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n mevcut haliyle devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 diktat\u00f6r\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fundan, Esad ve <em>Muhaberat,<\/em> kendilerini bir \u201ckader birli\u011fi\u201d i\u00e7erisinde bulmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6ylelikle, Tunus ve M\u0131s\u0131r Devrimlerinde kitlelerin temel y\u00f6ntemi olan kitlesel eylemler ve \u015fehrin en b\u00fcy\u00fck meydan\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irme takti\u011fi, Suriye\u2019de ba\u015f\u0131ndan itibaren, kitlelere ate\u015f a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve ger\u00e7ekle\u015ftirilen katliamlar sonucunda \u00f6nlenebilmi\u015ftir. Bu sayede, Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019da oldu\u011fu gibi, bir anda patlak veren isyanlar\u0131n \u00fclkeyi yang\u0131n yerine \u00e7evirmesi sonucunda, diktat\u00f6r\u00fcn \u00fclkeyi y\u00f6netme kapasitesini k\u0131sa s\u00fcrede yitirip devrilme ihtimali, Suriye\u2019de rejim taraf\u0131ndan engellenebilmi\u015ftir. Bunun yerine Suriye Devrimi, bitmek bilmeyen k\u00fc\u00e7\u00fck ve da\u011f\u0131n\u0131k g\u00f6sterilerin rejimle uzun s\u00fcreli bir y\u0131pratma m\u00fccadelesine giri\u015fti\u011fi bir bi\u00e7im alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Suriye Devrimi\u2019nin \u201cuzatmal\u0131 bir y\u0131pratma sava\u015f\u0131na\u201d d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin bir di\u011fer nedeni ise, \u00fclkenin iki belirleyici kenti olan \u015eam ve Halep\u2019in, devrim s\u00fcrecinden k\u0131smen ayr\u0131k kalm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Halep\u2019in ticaret burjuvazisinin rejim taraf\u0131ndan \u00f6z\u00fcmlenmesi, Halepli orta s\u0131n\u0131flar\u0131n \u201cistikrar\u201d endi\u015fesiyle rejimin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan yana tav\u0131r almalar\u0131 ile \u015eam\u2019da Sunni burjuvazinin, devlet \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n ve Alevi ve H\u0131ristiyan kesimlerin \u00e7o\u011funlu\u011funun rejime olan deste\u011fi, \u015fu ana dek bu \u015fehirlerin seferberliklerde \u00f6nc\u00fc rol oynamas\u0131n\u0131 engellemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenlerle Suriye Devrimi uzunca bir s\u00fcre, orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki kentler ile k\u0131rsal kesime hapsolmu\u015ftur. Devrimin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yer de, bir ta\u015fra kenti olan Deraa\u2019d\u0131r. \u0130lk bak\u0131\u015fta, devrimin bir ta\u015fra kentinde patlak vermesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnse de, s\u00fcrecin arka plan\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bunun pek o kadar beklenmedik olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131labilir. \u00d6ncelikle, rejimin son on y\u0131lda derinle\u015ftirdi\u011fi neoliberal uygulamalar, \u00fclkenin k\u0131rsal n\u00fcfusunda a\u011f\u0131r bir tahribat yaratt\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te k\u00f6yl\u00fcler, kesilen devlet yard\u0131mlar\u0131n\u0131n ve piyasa ekonomisinin derinle\u015fmesinin yaratt\u0131\u011f\u0131 tahribatla topraklar\u0131n\u0131 yitirirken, toprak belirli kesimlerin, \u00f6zellikle b\u00f6lge y\u00f6neticileri ve onlarla i\u015fbirli\u011fi i\u00e7indeki kapitalistlerin elinde yo\u011funla\u015fmaya ba\u015flad\u0131. \u00d6te yandan b\u00fcy\u00fck kapitalist \u00e7iftliklerin su kaynaklar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 kullan\u0131m\u0131, k\u00f6yl\u00fclerin sulama olanaklar\u0131ndan yeterince faydalanamamalar\u0131 do\u011fal etkenlerle de birle\u015fince, son \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r devam eden \u015fiddetli kurakl\u0131k, k\u0131rsal kesim \u00fczerinde ciddi bir y\u0131k\u0131m yaratt\u0131.<strong>(1)<\/strong> Bir tar\u0131m kenti olan Deraa da, bu s\u00fcre\u00e7ten fazlas\u0131yla nasibini ald\u0131. \u00d6te yandan, L\u00fcbnan s\u0131n\u0131r\u0131na kom\u015fu olan Deraa halk\u0131n\u0131n bir di\u011fer ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 ise, L\u00fcbnan\u2019da, \u00f6zellikle in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131. 2005 y\u0131l\u0131nda Suriye ordusunun L\u00fcbnan\u2019dan \u00e7ekilmesi sonras\u0131nda, Suriyeli i\u015f\u00e7ilerin L\u00fcbnan\u2019da \u00e7al\u0131\u015fma olanaklar\u0131n\u0131 yitirmesiyle Deraal\u0131 i\u015f\u00e7ilerin b\u00fcy\u00fck bir kesimi \u00e7al\u0131\u015fma olanaklar\u0131n\u0131 yitirdi. Ayr\u0131ca, son y\u0131llarda kente \u00f6zellikle K\u00fcrt illerinden gelen g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7i ak\u0131\u015f\u0131 ve bunun \u00fccretlerde yaratt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle birlikte kentteki huzursuzluk iyiden iyiye artm\u0131\u015ft\u0131. Deraa kentinin Baas Partisi\u2019nin eski kalelerinden birisi olmas\u0131 ve 90\u2019l\u0131 y\u0131llardan itibaren Baas\u2019\u0131n Deraa da dahil olmak \u00fczere, k\u0131rsal kesime y\u00f6nelik ekonomik ve sosyal yard\u0131mlar\u0131n\u0131 a\u015fama a\u015fama ortadan kald\u0131rmas\u0131, kentte Baas Partisi\u2019ne y\u00f6nelik tepkiyi derinle\u015ftirmi\u015fti.<strong>(2)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tunus ve M\u0131s\u0131r Devrimlerinin yayd\u0131\u011f\u0131 enerji, Deraa halk\u0131na ihtiya\u00e7 duydu\u011fu itilimi verecekti. Rejim kar\u015f\u0131t\u0131 yaz\u0131lama yapan \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerin tutuklanmas\u0131 ve i\u015fkenceye tabi tutulmas\u0131, Deraa halk\u0131n\u0131 aya\u011fa kald\u0131racakt\u0131. Tutuklu gen\u00e7lerin sal\u0131verilmesi talebi ise k\u0131sa s\u00fcrede yerini, b\u00f6lge valisinin ve g\u00fcvenlik \u015fefinin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131, ekonomik ve sosyal alanlarda ya\u015fanan tahribat\u0131n giderilmesi ve \u00fclkede yolsuzluk ve \u00e7\u00fcr\u00fcmenin simgesi haline gelen, \u00fclkenin en b\u00fcy\u00fck i\u015fadam\u0131, Be\u015far Esad\u2019\u0131n day\u0131s\u0131 Rami Makhlouf\u2019un tasfiye edilmesine b\u0131rakt\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi, rejimin eylemlere tepkisi kitlelere ate\u015f a\u00e7arak ve onlarca ki\u015fiyi tutuklayarak, seferberli\u011fi durdurmak \u015feklindeydi. G\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ate\u015f sonras\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirenlerin cenaze t\u00f6renleri b\u00fcy\u00fck protesto g\u00f6sterilerine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrken, cenaze t\u00f6renlerine de ate\u015f a\u00e7\u0131lmas\u0131 sonucu onlarca insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc kitleleri \u00e7ileden \u00e7\u0131karacak, Baas Partisi binalar\u0131 ve rejimin sembolleri ate\u015fe verilecekti.<\/p>\n\n\n\n<p>Rejimin Deraa\u2019daki tutumu, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda rejime kar\u015f\u0131 \u00f6fke dalgas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131na neden oldu. Deraa\u2019daki eylemler k\u0131sa s\u00fcre sonra rejimle tarihsel ihtilaflar\u0131 bulunan Hama ve Humus gibi kentlerin yan\u0131 s\u0131ra, K\u00fcrt kenti Qam\u0131\u015fl\u0131 ve Kuzeybat\u0131\u2019daki Lazkiye, Banyas gibi kentlere yay\u0131ld\u0131. Rejim bir yandan kapsaml\u0131 reformlar vaat ederken, devlet ter\u00f6r\u00fcn\u00fc de giderek artt\u0131rd\u0131. Nisan ay\u0131 i\u00e7inde y\u00fczlerce insan g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin kur\u015funlar\u0131 alt\u0131nda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015fti. Eylemlerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve devrimin sembol\u00fc haline gelen Deraa\u2019ya ise, bizzat ordu birliklerini sevk ederek rejim, bir yandan seferberlikleri b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ezme iradesini ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, bir yandan da 1982\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve on binlerce insan\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc Hama katliam\u0131n\u0131n an\u0131lar\u0131n\u0131 tazeliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Mart ay\u0131nda yayg\u0131nla\u015fan ve Nisan ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131nda kapsaml\u0131 reform taleplerinin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 eylemlerde, rejimin uygulad\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun ter\u00f6r\u00fcn ard\u0131ndan, bu tarihten itibaren reform talepleri yerini rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve Esad\u2019\u0131n gitmesi taleplerine b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Koku\u015fmu\u015f her diktat\u00f6rl\u00fckte oldu\u011fu gibi Baas rejiminin y\u00f6neticileri de, devrimin \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda olaylar\u0131n geli\u015fimini anlamaktan fazlas\u0131yla acizdiler. \u201cMilitan\u201d d\u0131\u015f politikas\u0131 ve Esad\u2019\u0131n pop\u00fclerli\u011fi sayesinde, Arap Devrimi\u2019nin Suriye\u2019ye u\u011framayaca\u011f\u0131ndan emindiler. Ocak ay\u0131n\u0131n sonunda, <em>The Wall Street Journal<\/em>\u2019a verdi\u011fi m\u00fclakatta Be\u015far Esad, d\u0131\u015f bas\u0131n\u00e7lardan \u00f6t\u00fcr\u00fc herhangi bir kapsaml\u0131 reform paketinin g\u00fcndemde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fclkenin d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n halk ve rejim aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir birlik yaratt\u0131\u011f\u0131ndan bahsediyordu.<strong>(3)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk seferberlikler ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda da rejim yetkilileri olaylar\u0131n yerel ve Arap Devrimi s\u00fcrecinden ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Seferberliklerin \u00fclke \u00e7ap\u0131nda yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve taleplerin netlik kazanmaya ba\u015flamas\u0131yla, bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de\u011fi\u015fmeye ba\u015flayacakt\u0131. 18 Mart\u2019ta Deraa\u2019da ba\u015flayan eylemlerin di\u011fer b\u00f6lgelere de yay\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda 24 Mart g\u00fcn\u00fc h\u00fck\u00fcmet s\u00f6zc\u00fcs\u00fc, h\u00fck\u00fcmetin i\u015f\u00e7i \u00fccretlerini art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131, sa\u011fl\u0131k sisteminde reforma gidece\u011fini, se\u00e7imlere Baas partisi d\u0131\u015f\u0131ndaki partilerin kat\u0131lmas\u0131na izin verilece\u011fini, bas\u0131na uygulanan s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve yolsuzlukla m\u00fccadele i\u00e7in yeni bir mekanizma kurulaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<strong>(4)<\/strong> 29 Mart g\u00fcn\u00fc h\u00fck\u00fcmet istifa ederken, ba\u015fta ba\u015fkent \u015eam olmak \u00fczere bir\u00e7ok kentte rejim yanl\u0131s\u0131 g\u00f6steriler organize edildi. 30 Mart\u2019ta ise kitlelerin, hen\u00fcz taleplerine kulak vermesini umdu\u011fu Be\u015far Esad, parlamentoda beklenen konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapt\u0131. Konu\u015fmas\u0131nda, Suriye\u2019nin uluslararas\u0131 bir komplo kar\u015f\u0131s\u0131nda oldu\u011funu, olaylardan \u0130srail\u2019in sorumlu oldu\u011funu ve rejimin olaylar \u00e7\u0131kmasa da reformlar\u0131 zaten ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fini belirtti.<strong>(5)<\/strong> Kitlelerin o g\u00fcn i\u00e7in temel beklentisi olan OHAL yasas\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ise s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmedi. Esad\u2019\u0131n konu\u015fmas\u0131, kendisine umut besleyen kitlelerde hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yarat\u0131rken, eylemlerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 ve taleplerin rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve Esad\u2019\u0131n gitmesine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Eylemlerin giderek yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda rejim Nisan ay\u0131nda ikinci bir reform dalgas\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irdi. \u201cKay\u0131ts\u0131z\u201d durumdaki yakla\u015f\u0131k 300 bin K\u00fcrte vatanda\u015fl\u0131k hakk\u0131 tan\u0131nd\u0131, g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nanlar\u0131n serbest b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131 duyuruldu, ard\u0131ndan 48 y\u0131ll\u0131k OHAL yasas\u0131 ve devlet g\u00fcvenlik mahkemeleri kald\u0131r\u0131ld\u0131. Rejimin reform manevralar\u0131na ise, \u015fiddeti giderek artan devlet ter\u00f6r\u00fc e\u015flik ediyordu. Olaylar\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bir ay i\u00e7erisinde \u00f6l\u00fc say\u0131s\u0131 200\u2019\u00fc a\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Rejimin en ironik icraat\u0131 ise, OHAL yasas\u0131n\u0131 kald\u0131rmas\u0131n\u0131n bir g\u00fcn ard\u0131ndan en kanl\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesi ve yakla\u015f\u0131k 70 ki\u015fiyi katletmesiydi.<strong>(6)<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te rejim, devlet ter\u00f6r\u00fcn\u00fc me\u015frula\u015ft\u0131rmak ad\u0131na, \u201cd\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin\u201d k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131 sonucu silahlanan ter\u00f6r gruplar\u0131na ve radikal islamc\u0131lara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele verildi\u011fi s\u00f6ylemini kullan\u0131yordu. Haziran ay\u0131nda devletin resmi yay\u0131n organlar\u0131, Cizr el-\u015euhur\u2019da 120 askerin silahl\u0131 gruplar taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bildiriyor ve bu haberin ard\u0131nda \u00fclkenin kuzeyi ordu taraf\u0131ndan abluka alt\u0131na al\u0131n\u0131yor, y\u00fczlerce ki\u015fi katledilirken on binden fazla Suriyeli T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131\u011f\u0131n\u0131yordu. Rejimin, silahl\u0131 ter\u00f6r gruplar\u0131 ve radikal \u0130slamc\u0131lar heyulas\u0131 yaratarak yapmak istedi\u011fi, ba\u015fta Aleviler ve Hristiyanlar olmak \u00fczere az\u0131nl\u0131k kesimlerin ve \u201cistikrar\u201d\u0131n bozulmas\u0131ndan \u00fcrken orta s\u0131n\u0131flar\u0131n deste\u011fini korumaya devam etmekti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>May\u0131s ve Haziran aylar\u0131nda Esad rejimi, gecikmi\u015f ve i\u015flevsiz \u201creform paketlerini\u201d a\u00e7maya devam etti. Kapsaml\u0131 bir genel aff\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u00e7ok partili se\u00e7imlere olanak veren se\u00e7im yasas\u0131 tasla\u011f\u0131 yay\u0131mland\u0131 (yasa tasla\u011f\u0131 Temmuz\u2019da mecliste kabul edildi); yolsuzlu\u011fun ve \u00e7\u00fcr\u00fcmenin sembol ismi, Esad\u2019\u0131n kuzeni ve \u00fclkenin en zengin patronu Rami Makhlouf ticari faaliyetlerini durdurdu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131; muhalefetle \u201culusal diyalog\u201d toplant\u0131lar\u0131 d\u00fczenlenece\u011fi ilan edildi. Temmuz ay\u0131nda d\u00fczenlenen \u201culusal diyalog\u201d toplant\u0131lar\u0131na Baas Partisi\u2019yle birlikte Ulusal \u0130lerici Cephe\u2019yi olu\u015fturan (Suriye Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin de dahil oldu\u011fu) \u201cresmi\u201d muhalefet kesimleri kat\u0131l\u0131rken, Yerel Koordinasyon Komiteleri ve di\u011fer muhalif kesimler toplant\u0131y\u0131 boykot etti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te, s\u00fcrg\u00fcndeki muhaliflerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu bir kesim ise T\u00fcrkiye\u2019nin himayesinde Antalya\u2019da bir toplant\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi ve Esad\u2019a istifa \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131. \u00d6te yandan devlet ter\u00f6r\u00fcn\u00fcn ve katliamlar\u0131n art\u0131\u015f\u0131na paralel olarak seferberlikler de yayg\u0131nla\u015f\u0131p kitleselle\u015fti. Temmuz ay\u0131nda eylemlerin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve kitleselli\u011fi doruk noktas\u0131na ula\u015ft\u0131. 15 Temmuz g\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015fen \u201cCuma g\u00f6sterileri\u201dne Hama ve Humus kentlerinde y\u00fcz binlerce ki\u015fi kat\u0131l\u0131rken, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda bu say\u0131 bir milyonu buldu. Rejim, Ramazan ay\u0131nda seferberliklerin daha da derinle\u015fece\u011finden endi\u015felenerek Ramazan\u2019\u0131n arifesinde devrimin merkez \u00fcsleri haline gelen Hama ve Humus kentlerini ordu birlikleriyle ku\u015fatt\u0131 ve geni\u015f \u00e7apl\u0131 katliamlar ger\u00e7ekle\u015ftirdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fustos ay\u0131nda rejim \u00fczerindeki d\u0131\u015f bas\u0131n\u00e7 da iyiden iyiye artt\u0131. \u0130lk a\u015famada rejime destek \u00e7\u0131kan, Esad \u00f6nderli\u011finde \u201cdemokrasiye d\u00fczenli ge\u00e7i\u015f\u201d politikas\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fan ve \u00e7e\u015fitli reformlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesi i\u00e7in rejim \u00fczerinde bas\u0131n\u00e7 olu\u015fturan ABD ve di\u011fer emperyalistler, rejimin me\u015fruiyetini giderek yitirdi\u011fi ve bir i\u00e7 sava\u015f tehlikesinin ufukta belirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te, politikalar\u0131nda makas de\u011fi\u015fikli\u011fi yapt\u0131lar ve ilk defa Obama taraf\u0131ndan Esad\u2019a \u00e7ekilme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131ld\u0131. K\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6ncesine kadar rejimin yak\u0131n m\u00fcttefi\u011fi T\u00fcrkiye de, bu s\u00fcre\u00e7teki \u201creform telkinleri\u201dnin sonu\u00e7 vermemesiyle birlikte Esad\u2019a olan deste\u011fini geri \u00e7ekti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>26 A\u011fustos\u2019ta Kaddafi\u2019nin Libya\u2019da devrilmesi ise, Esad rejimi \u00fczerindeki bask\u0131lar\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131ran bir ba\u015fka etken oldu. Kaddafi\u2019nin devrilmesi bir yandan, Arap co\u011frafyas\u0131nda bir diktat\u00f6r\u00fcn daha y\u0131k\u0131lmas\u0131 ba\u011flam\u0131nda moral destek verir ve rejimin endi\u015felerini art\u0131r\u0131rken (Baas rejiminin resmi yay\u0131n organlar\u0131 Kaddafi\u2019nin devrildi\u011fini, devrili\u015finin ancak \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonras\u0131nda ilk kez duyurur) di\u011fer yandan, emperyalistlerin dikkatini bu s\u00fcre\u00e7te devrimin merkez noktas\u0131 haline gelen Suriye \u00fczerine yo\u011funla\u015ft\u0131rmas\u0131na da neden oldu. \u00d6te yandan, Kaddafi\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan, Suriye\u2019de emperyalist m\u00fcdaheleyi destekleyen kesimlerin g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131, s\u00fcrecin ba\u015fka bir \u00e7eli\u015fkili y\u00f6n\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Temmuz ay\u0131n\u0131n sonundaki yo\u011fun bask\u0131n\u0131n ard\u0131ndan A\u011fustos ay\u0131nda seferberliklerde k\u0131smi bir geri \u00e7ekilme ya\u015fan\u0131rken, Rejime muhalif siyasi parti ve hareketlerin bir kesimi ise A\u011fustos ay\u0131n\u0131n sonunda, \u0130stanbul\u2019da rejimin devrilmesi hedefi \u00e7er\u00e7evesinde Suriye Ulusal Konseyi\u2019nin kurulu\u015funu ilan ettiler.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyl\u00fcl ay\u0131nda okullar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve \u00f6\u011frencilerin eylemlerde \u00f6nemli bir rol \u00fcstlenmesiyle seferberliklerin tekrar ivme kazand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u00d6te yandan bu d\u00f6nemde, ordudan firar eden askerlerin say\u0131s\u0131 az\u0131msanamayacak bir noktaya ula\u015ft\u0131. Bu askerlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan kurulan ve rejimin silahl\u0131 g\u00fc\u00e7leriyle m\u00fccadeleye giri\u015fen \u00d6zg\u00fcr Suriye Ordusu,&nbsp; d\u00fczenledi\u011fi ses getirici eylemlerle, k\u0131rsal kesimin baz\u0131 b\u00f6lgelerinde ve Humus, \u0130dlib gibi \u015fehirlerin baz\u0131 mahallelerinde kontrol\u00fc ele ge\u00e7irdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekim ay\u0131ndan itibaren ise, m\u00fccadele yeni bi\u00e7imler kazanarak yayg\u0131nla\u015ft\u0131. Kepenk kapatma eylemleri giderek s\u0131kla\u015f\u0131rken, Aral\u0131k ay\u0131nda Yerel Koordinasyon Komiteleri genel grev \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Genel grev \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 sonucunda, sokaklar bo\u015fal\u0131r ve d\u00fckk\u00e2nlar kepenk kapat\u0131rken, okullarda ders yap\u0131lmad\u0131, ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131 ve bir\u00e7ok at\u00f6lyede i\u015fba\u015f\u0131 yap\u0131lmad\u0131. Grev \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 sanayinin kilit sekt\u00f6rlerini ve b\u00fcy\u00fck fabrikalardaki is\u00e7ileri kapsamaktan aciz kalm\u0131\u015f olsa da; devrim ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan bu yana s\u00fcre\u00e7ten k\u0131smen yal\u0131t\u0131k kalan \u00fclkenin iki belirleyici kenti \u015eam ve Halep\u2019te de \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n yank\u0131 bulmu\u015f olmas\u0131 devrim ad\u0131na \u00f6nemli bir ilerlemeyi g\u00f6steriyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Rejim ve kitleler aras\u0131nda bir yeni\u015fememe durumunun meydana geldi\u011fi bu d\u00f6nemde, her g\u00fcn onlarca ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fc bir rutin haline gelirken, emperyalizmin ya\u015fanan s\u00fcreci kontrol alt\u0131na alma \u00e7abalar\u0131 da giderek yo\u011funla\u015ft\u0131. Askeri m\u00fcdahele imkanlar\u0131n\u0131n olduk\u00e7a k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu bir ortamda, rejim \u00fczerindeki ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar iyiden iyiye s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131, diplomatik bask\u0131lar yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 ve pro-emperyalist ve burjuva bir muhalefetin in\u015fas\u0131na aktif destek verildi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Baas Rejimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Arap devrimleri sosyalist hareket i\u00e7erisinde ciddi tart\u0131\u015fmalar\u0131 da beraberinde getirdi. Sosyalist hareketin bir kesimi, Kuzey Afrika ve Ortado\u011fu\u2019da ya\u015fananlar\u0131n devrim oldu\u011funu reddederken, s\u00fcreci emperyalizmin b\u00f6lgeyi yeniden yap\u0131land\u0131rmas\u0131 olarak okudular. Ba\u015fka bir kesim ise, daha temkinli bir bi\u00e7imde, Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019daki s\u00fcreci desteklediklerini a\u00e7\u0131klarken, Libya\u2019daki ve Suriye\u2019deki geli\u015fmelere rejimlerin anti-emperyalist oldu\u011fu ve olaylar\u0131n emperyalizmin komplosu sonucu patlak verdi\u011fi gerek\u00e7esiyle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131lar, Esad ve Kaddafi\u2019nin yan\u0131nda tav\u0131r ald\u0131lar. Castro ve Chavez\u2019in Tunus ve M\u0131s\u0131r devrimlerine kay\u0131ts\u0131zl\u0131klar\u0131 ve ard\u0131ndan Suriye ve Libya\u2019da a\u00e7\u0131ktan diktat\u00f6rl\u00fckleri desteklemeleri uluslararas\u0131 sol hareket i\u00e7erisindeki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de de <em>Birg\u00fcn<\/em> gazetesi ve TKP\u2019nin yay\u0131n organlar\u0131, Castro-Chavez \u00e7izgisinin sad\u0131k takip\u00e7ileri oldular. Bu noktada, Baas rejiminin yap\u0131s\u0131 ve tarihsel s\u00fcreci \u00fczerinde k\u0131saca durmak gerekiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Baas Partisi (Arap Sosyalist Dirili\u015f Partisi) 1943 y\u0131l\u0131nda iki milliyet\u00e7i ayd\u0131n \u00f6nderli\u011finde \u015eam\u2019da kuruldu. S\u00f6m\u00fcrgecili\u011fe kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin ve y\u00fckselen i\u015f\u00e7i hareketinin damgas\u0131n\u0131 vurdu\u011fu bir d\u00f6nemde, Baas Partisi k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva milliyet\u00e7i bir hareket olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Baas\u00e7\u0131lar Arap ulusunun tek bir devlet \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda birle\u015ftirilmesini ve ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 savunuyor, Marksizmden kendilerini titizlikle ayr\u0131\u015ft\u0131rarak Arap sosyalizmi ad\u0131 alt\u0131nda, devlet kapitalizmi temelinde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek ulusal kalk\u0131nmayla s\u0131n\u0131f kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n\u0131n yumu\u015fat\u0131lmas\u0131n\u0131 hedefliyorlard\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Suriye 1946 y\u0131l\u0131nda Fransa\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131ktan sonra, devlet erki geleneksel S\u00fcnni elitin hakimiyetindeydi. \u015eehirli ticaret burjuvazisi ve b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerinden olu\u015fan bu egemen kesim, bask\u0131c\u0131 bir diktat\u00f6rl\u00fck eliyle, emperyalizmle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde \u00fclkeyi y\u00f6netiyordu. B\u00f6lge, mezhep ve a\u015firet ba\u011flar\u0131n\u0131n iktidar ili\u015fkilerinde belirleyici \u00f6nemi olan, etnik ve dini kimliklerin \u00e7o\u011fu kez s\u0131n\u0131fsal konumlarla \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u00fclkede, \u00f6zellikle az\u0131nl\u0131k kesimler a\u011f\u0131r bir yoksulluk ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc i\u00e7erisindeydi. B\u00f6yle bir d\u00f6nemde, Baas Partisi\u2019nin ideolojisi yoksul k\u00f6yl\u00fclere, k\u0131rsal kesimde ya\u015fayan az\u0131nl\u0131klara, klientelist devlet yap\u0131s\u0131ndan zarar g\u00f6ren k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazi ve ayd\u0131nlara ve giderek de i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na cazip geliyordu. Zamanla, ordu i\u00e7erisindeki etkisini de art\u0131ran Baas\u00e7\u0131lar, 1963 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri askeri darbeyle iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdiler.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ktidar\u0131 eline almas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Baas Partisi, bir yandan rakip partileri temizleyip Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Yasas\u0131\u2019yla \u00fclkeyi y\u00f6neterek Bonapartist bir tek parti diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn in\u015fas\u0131na giri\u015firken, di\u011fer yandan i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc taban\u0131n\u0131n bas\u0131nc\u0131 alt\u0131nda ve S\u00fcnni M\u00fcsl\u00fcman elitin g\u00fcc\u00fcn\u00fc k\u0131rmaya d\u00f6n\u00fck olarak \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rlerde kamula\u015ft\u0131rmalara gitti, radikal bir toprak reformunu ger\u00e7ekle\u015ftirmeye koyuldu. Birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde finans sekt\u00f6r\u00fc, yabanc\u0131lara ait petrol \u015firketi, sanayi ve ticaret sekt\u00f6r\u00fcndeki belli ba\u015fl\u0131 \u015firketlerin \u00e7o\u011fu, devlet m\u00fclkiyetine ge\u00e7irilmi\u015fti.<strong>(7)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, Sovyetler Birli\u011fi ile ili\u015fkiler geli\u015ftirildi ve zamanla Suriye, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nden en fazla ekonomik ve askeri yard\u0131m alan \u00fclkelerden biri haline geldi. Arap ulusunun birle\u015ftirilmesi hedefi dahilinde, M\u0131s\u0131r ve Irak\u2019la \u201cBirle\u015fik Arap Devletleri\u201dnin kurulmas\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015fland\u0131. Fakat bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler tahmin edilece\u011fi \u00fczere, her bir \u00fclke burjuvazisinin ve egemenlerinin kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u00f6n planda tutmas\u0131ndan dolay\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayacakt\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ktidara geli\u015finin ard\u0131ndan Baas Partisi, i\u00e7indeki farkl\u0131 politik e\u011filimlerin \u015fiddetli m\u00fccadelesine sahne oldu. \u0130lk olarak, partinin \u201cgeleneksel\u201d kanad\u0131yla, ekonomi ve d\u0131\u015f politika alan\u0131nda daha \u201cradikal\u201d bir \u00e7izgi talep eden kanad\u0131 aras\u0131nda bir m\u00fccadele ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7, \u201cradikal\u201d kanad\u0131n 1966 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi darbeyle sonu\u00e7land\u0131. Daha sonra, \u00f6zellikle \u0130srail\u2019le 1967 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan Alt\u0131 G\u00fcn Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n kaybedilmesiyle, otoritesini yitirmeye ba\u015flayan \u201cradikal\u201d kanatla, Haf\u0131z Esad \u00f6nderli\u011findeki pragmatik ve \u201cliberal\u201d kanat aras\u0131nda bir m\u00fccadele ba\u015flayacakt\u0131. Bu m\u00fccadelenin sonucu da, Esad \u00f6nderli\u011finde 1970 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen darbe taraf\u0131ndan belirlendi.<\/p>\n\n\n\n<p>Esad, 1970 darbesiyle dizginleri eline almas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, patronaj sistemine dayal\u0131 yap\u0131y\u0131 kendi ki\u015fili\u011fi etraf\u0131ndan yeniden \u00f6rg\u00fctlerken, tek parti diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc de giderek tek adam diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc kazand\u0131. Esad, yeniden \u00f6rg\u00fctlemeyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 devlet erki sayesinde, Muaviye d\u00f6nemi de dahil olmak \u00fczere, Suriye tarihinde iktidarda en uzun s\u00fcre kalmay\u0131 ba\u015faran devlet adam\u0131 olacakt\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan olu\u015fan yeni d\u00fcnya durumunda Baas Partisi gibi k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva milliyet\u00e7i hareketler; Do\u011fu Bloku\u2019nun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f politikada manevralara olanak verdi\u011fi, d\u00fcnya kapitalizminin ciddi bir ekonomik b\u00fcy\u00fcme ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccedelerinin ivme kazand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde yukar\u0131da an\u0131lan kimi \u201cilerici\u201d \u00f6nlemleri ger\u00e7ekle\u015ftirebilmi\u015fti. Fakat yetmi\u015fli y\u0131llardan itibaren d\u00fcnya kapitalizminin krize girdi\u011fi, emperyalizmin neoliberal kar\u015f\u0131devrim sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, kitle hareketlerinin Stalinist, sosyal demokrat ve milliyet\u00e7i&nbsp; \u00f6nderliklerinin ihaneti sonucunda yenilgiye u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde; Baas rejimi t\u00fcr\u00fcnden pop\u00fclist-Bonapartist rejimler, ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemdeki manevra olanaklar\u0131n\u0131 yitirecek, ya d\u00fcnya emperyalist sistemine eklenmek ya da onu t\u00fcm\u00fcyle kar\u015f\u0131s\u0131na almak se\u00e7enekleri aras\u0131nda kalacakt\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0131n\u0131f do\u011falar\u0131 gere\u011fi de bu rejimler, 1970\u2019li y\u0131llardan itibaren d\u00fcnya kapitalizmiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fme stratejisini hayata ge\u00e7irmeye ba\u015flayacaklard\u0131. Bu d\u00f6nemde bu rejimlerin \u201cpop\u00fclist\u201d ve \u201culusalc\u0131\u201d nitelikleri tasfiye edilirken, Bonapartist bask\u0131 mekanizmalar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilecek, rejimler tamamen gerici ve yer yer fa\u015fizan nitelikler g\u00f6steren bir yap\u0131ya b\u00fcr\u00fcnecekti. Bu politikalar\u0131 M\u0131s\u0131r\u2019da 1970\u2019te iktidara gelen Enver Sedat, Irak\u2019ta Saddam H\u00fcseyin uygulamaya koyarken, Suriye\u2019de bu s\u00fcre\u00e7 Haf\u0131z Esad taraf\u0131ndan hayata ge\u00e7irilicek, o\u011flu Be\u015far Edad taraf\u0131ndan da kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecekti.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede, Esad\u2019\u0131n iktidar\u0131yla beraber ilk olarak, geleneksel S\u00fcnni elitle rejim aras\u0131ndaki ili\u015fkiler restore edildi, Baas iktidar\u0131yla beraber devletin \u201cm\u00fclkiyetini\u201d elinde bulunduran Alevi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 asker-sivil b\u00fcrokrasi ile bu kesim aras\u0131nda bir \u201ctarihsel blok\u201d olu\u015fturmaya giri\u015fildi. Piyasa ili\u015fkileri geleneksel ticaret burjuvazisi ve b\u00fcy\u00fck toprak sahipleri lehine ad\u0131m ad\u0131m yeniden d\u00fczenlendi, bu s\u00fcre\u00e7te giderek burjuvala\u015fan y\u00fcksek b\u00fcrokrasi ve yak\u0131n \u00e7evresi ile bu kesimlerin b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi sa\u011fland\u0131. Esad\u2019\u0131n ikinci hedefiyse, yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00fclkeye \u00e7ekilmesiyle ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu sayede d\u00fcnya kapitalizmiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmenin ilerletilmesiydi. Bu ba\u011flamda, Arap monar\u015fileriyle ili\u015fkiler yeniden geli\u015ftirildi ve bu \u00fclkelerin petro-dolarlar\u0131 Suriye\u2019ye \u00e7ekilmeye ba\u015fland\u0131. Emperyalizmle ili\u015fkileri onarmak i\u00e7inse, \u0130srail\u2019e y\u00f6nelik tutum yumu\u015fat\u0131ld\u0131, L\u00fcbnan\u2019daki i\u00e7 sava\u015f s\u00fcrecinde, Filistinli gerillalar ve L\u00fcbnan solunun kar\u015f\u0131s\u0131nda L\u00fcbnanl\u0131 H\u0131ristiyan fa\u015fistler lehine \u00fclkeye m\u00fcdahele edildi. Baas rejiminin L\u00fcbnan \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131\u2019nda oynad\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131devrimci rol, Stalinizmin etkisiyle d\u00fcnya solunda bu rejimin \u201cilerici\u201d oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki yan\u0131lsamaya kar\u015f\u0131n, rejimin ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyordu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bu s\u00fcrece kamu m\u00fclkiyetinin ve sosyal haklar\u0131n ad\u0131m ad\u0131m tasfiyesi e\u015flik ediyordu. \u00d6te yandan, 1970\u2019li y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren, d\u00fcnya ekonomisindeki krizin bir sonucu olarak \u00fclkenin derin bir ekonomik bunal\u0131ma s\u00fcr\u00fcklenmesiyle birlikte, kentte ve k\u0131rda giderek yoksulla\u015fan kesimlerde olu\u015fan memnuniyetsizlik, orta \u00f6l\u00e7ekli pazar burjuvazisinin devlet kapitalizmi rejimine kronik muhalefeti ve bu s\u00fcre\u00e7te rejimin ideolojik iflas\u0131 ile Stalinizmin rejime olan deste\u011fi; rejime kar\u015f\u0131 M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler \u00f6nderli\u011finde, radikal \u0130slamc\u0131 bir muhalefetin geli\u015fimine neden oldu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Arap milliyet\u00e7ili\u011finin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile rejimin d\u00fcnya kapitalizmiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fme stratejisini ve neoliberal politikalar\u0131 hayata ge\u00e7irmeye ba\u015flamas\u0131, Stalinistlerin ve di\u011fer Arap milliyet\u00e7isi hareketlerin, Baas Partisi ile birlikte Ulusal \u0130lerici Cephe\u2019yi olu\u015fturup rejimin payandalar\u0131 haline geldi\u011fi bir ortamda, yoksulla\u015fan, marjinalle\u015fen orta s\u0131n\u0131flar\u0131n ve emek\u00e7i kitlelerin liderli\u011fini \u0130slami hareketler \u00fcstlenmeye ba\u015flad\u0131. M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019in 1970\u2019lerin ortalar\u0131ndan itibaren silahl\u0131 eylemlerle rejime kar\u015f\u0131 giri\u015fti\u011fi m\u00fccadele, doruk noktas\u0131na 1982 y\u0131l\u0131nda Hama\u2019daki ayaklanmayla vard\u0131. M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019in \u00f6nderli\u011finde b\u00fct\u00fcn kentin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yakla\u015f\u0131k bir ay s\u00fcren bu silahl\u0131 ayaklanma, rejimin b\u00f6lgeye uygulad\u0131\u011f\u0131 soyk\u0131r\u0131m y\u00f6ntemleriyle, en az on bin ki\u015finin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ve \u015fehrin neredeyse tamamen tahrip edilmesiyle bast\u0131r\u0131labildi. Bu d\u00f6neme dek, b\u00fcy\u00fck bir ekonomik ve siyasi bunal\u0131m i\u00e7erisindeki rejim, Hama\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi korkun\u00e7 katliamlarla isyan\u0131 bast\u0131rmas\u0131 ve muhalefetin bu s\u00fcrecin ard\u0131ndan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 demoralizasyonla, 1980\u2019li y\u0131llarda kendisini yeniden konsolide etmeyi ba\u015fard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1970\u2019lerijn ikinci yar\u0131s\u0131nda ba\u015flayan L\u00fcbnan \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131 s\u00fcrecinde, kendi g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde olmayan bir L\u00fcbnan devriminden duydu\u011fu korku ve bu \u00fclkede ger\u00e7ekle\u015fecek muzaffer bir devrimin \u0130srail\u2019le yeni bir sava\u015f ba\u015flatabilece\u011fi kayg\u0131s\u0131yla L\u00fcbnan\u2019da H\u0131ristiyan kar\u015f\u0131devrimcileri destekleyen ve bu nedenle, o d\u00f6neme dek \u00f6nemli mali yard\u0131mlar ald\u0131\u011f\u0131 Arap devletleriyle aras\u0131 bozulan Baas rejiminin; 1979 \u0130ran Devrimi\u2019nin ard\u0131ndan iktidara gelen \u0130slam rejimiyle s\u0131cak ili\u015fkiler kurmas\u0131 ve Irak-\u0130ran Sava\u015f\u0131\u2019nda \u0130ran\u2019\u0131 desteklemesi, Suriye\u2019yi S\u00fcnni Arap rejimlerinden daha da tecrit etti. B\u00f6lgedeki S\u00fcnni Arap rejimlerine kar\u015f\u0131 \u201c\u015eii ba\u011flam\u0131\u201d temelinde geli\u015fen Suriye-\u0130ran yak\u0131nla\u015fmas\u0131 ise, Suriye Baas rejiminin Irak Baas rejimiyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ihtilaf, Irak\u2019\u0131n emperyalizmin ko\u00e7ba\u015f\u0131 olarak \u0130ran\u2019a sald\u0131rmas\u0131 ve Suriye\u2019nin Sovyetler Birli\u011fi ile yak\u0131n ili\u015fkilerinin de etkisi sonucunda sava\u015fta \u0130ran\u2019\u0131n taraf\u0131nda yer almas\u0131yla, giderek geli\u015fti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>1980\u2019lerin ortalar\u0131ndan itibaren Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f s\u00fcrecine girmesi, Baas rejimi i\u00e7in yeni bir bunal\u0131m\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 olacakt\u0131. Haf\u0131z Esad bu duruma \u00e7abuk bir tepki g\u00f6sterecek ve \u201cYeni D\u00fcnya D\u00fczeni\u201dnde yer edinebilmek i\u00e7in olduk\u00e7a aktif davranacakt\u0131. Esad rejimi, K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ABD\u2019nin olu\u015fturdu\u011fu koalisyon i\u00e7inde yer ald\u0131 ve ABD\u2019nin Irak i\u015fgalini aktif bir bi\u00e7imde destekledi, \u0130srail\u2019le diplomatik ili\u015fkiler kurdu, \u00fclkenin uluslararas\u0131 kapitalizme eklemlenme \u00e7abalar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131, \u00fclkesindeki neoliberal s\u00fcreci ilerletti. Fakat emperyalizmin, gerek \u0130srail\u2019le ili\u015fkiler konusunda Suriye\u2019nin tam teslimiyetini dayatmas\u0131, gerekse \u00fclkede \u201cdevlet kapitalizmi\u201dnin t\u00fcm\u00fcyle tasfiye edilerek neoliberal ve parlamenter bir rejimi talep ederek, bir anlamda Baas rejiminin tasfiyesini istemesi, Esad\u2019\u0131n emperyalizme t\u00fcm\u00fcyle entegre olma \u00e7abas\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fratt\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla, Baas rejiminin b\u00f6lgede emperyalizm ve \u0130srail\u2019le ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, bug\u00fcne dek s\u00fcren ihtilaflar\u0131, rejimin \u201cantiemperyalist\u201d karakterinden ziyade, onun emperyalizm ve \u0130srail\u2019le devam eden m\u00fczakere s\u00fcrecinde bir pazarl\u0131k kozu ve bir anlamda kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirme \u00e7abas\u0131 olarak okumak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Haf\u0131z Esad\u2019\u0131n 2000 y\u0131l\u0131nda \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan iktidara ge\u00e7en Be\u015far Esad\u2019la birlikte, d\u00fcnya kapitalizmiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fme stratejisi yeni bir ivme kazand\u0131. Siyasi alanda Esad\u2019\u0131n giri\u015fti\u011fi siyasi reformlar rejimin Eski Muhaf\u0131zlar\u0131\u2019n\u0131n engeliyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rken, ekonomi alan\u0131nda askeri-sivil b\u00fcrokrasinin \u00e7\u0131karlar\u0131na temelde zarar vermeden, neoliberal program\u0131n ilerletilmesi sa\u011fland\u0131. Bankac\u0131l\u0131k sistemi kamunun tekelinden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131, \u015eam\u2019da menkul k\u0131ymetler borsas\u0131 kuruldu, kur politikalar\u0131 serbestle\u015ftirildi, yabanc\u0131 sermayeye y\u00f6nelik \u00f6nemli te\u015fvik programlar\u0131 uygulanmaya ba\u015flad\u0131. Fakat Esad\u2019\u0131n iktidara geli\u015finin k\u0131sa s\u00fcre ard\u0131ndan Filistin\u2019de ba\u015flayan \u0130kinci \u0130ntifada, ard\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015fen 11 Eyl\u00fcl olaylar\u0131, Afganistan ve Irak\u2019\u0131n i\u015fgali, L\u00fcbnan\u2019da ya\u015fanan Hariri suikast\u0131 gibi geli\u015fmeler ve bu d\u00f6nemde Bush y\u00f6netiminin Baas rejimini diplomatik y\u00f6ntemlerden \u00e7ok bask\u0131 ve\/veya \u015fiddet yoluyla d\u00fc\u015f\u00fcrme perspektifi, rejimin emperyalizmle ili\u015fkilerinin ilerlemesini engelledi. Obama y\u00f6netiminin uygulamaya giri\u015fti\u011fi \u201cdemokratik gericilik\u201d y\u00f6ntemleriyse, hen\u00fcz mant\u0131ki sonu\u00e7lar\u0131na ula\u015fmadan rejim devrim s\u00fcrecinin girdab\u0131na girecekti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Emperyalizmin ve B\u00f6lge \u00dclkelerinin Tutumu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Suriye\u2019deki rejimin \u201cantiemperyalist\u201d ve \u201cilerici\u201d, dolay\u0131s\u0131yla Suriye\u2019deki ayaklanman\u0131n emperyalistlerin ve \u0130srail\u2019in bir komplosu oldu\u011funu iddia edenler, emperyalizmin ve \u0130srail\u2019in neden uzun bir s\u00fcre boyunca ayaklanmalar kar\u015f\u0131s\u0131nda Esad rejimini desteklediklerini a\u00e7\u0131klamakta ku\u015fkusuz epey zorlanacaklard\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Arap devrimci s\u00fcrecine haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalanan, Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019daki pro-emperyalist diktat\u00f6rl\u00fcklerin devrili\u015fi s\u00fcrecinde inisiyatifi yitirme tehlikesiyle kar\u015f\u0131la\u015fan emperyalizm, zaman i\u00e7erisinde \u201cdemokrasiye d\u00fczenli ge\u00e7i\u015f\u201d konseptini \u00f6ne \u00e7\u0131karmaya ba\u015flad\u0131. Bunun anlam\u0131, mevcut Arap rejimlerinde, rejimlerin temel karakterine halel gelmeksizin, iktidardaki diktat\u00f6rlerin veya monarklar\u0131n \u00f6nderli\u011finde ve kontrol\u00fcnde, rejimlere parlamenter demokratik bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazand\u0131rarak kitle hareketlerini yat\u0131\u015ft\u0131rmak ve seferberlikleri s\u00f6n\u00fcmlendirmek, ekonomik a\u00e7\u0131dan da \u00fclkeleri d\u00fcnya kapitalizmine t\u00fcm\u00fcyle entegre etmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131. Suriye \u00f6zelinde ise bunun anlam\u0131, emperyalizm taraf\u0131ndan y\u0131llarca \u201creformcu\u201d ki\u015fili\u011fiyle \u00f6v\u00fclen ve te\u015fvik edilen Be\u015far Esad\u2019\u0131n \u00f6nderli\u011fi alt\u0131nda rejimin reforme edilmesi ve \u201ckontrol edilemez\u201d bir devrim tehlikesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesiydi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Esad rejimiyle var olan \u00e7e\u015fitli \u00e7at\u0131\u015fma alanlar\u0131na kar\u015f\u0131n, rejimin kitle hareketiyle y\u0131k\u0131lmas\u0131 sonucu b\u00f6lgede kontrol\u00fc t\u00fcm\u00fcyle yitirmekten endi\u015felenen emperyalistler ve Siyonist rejim, bu nedenle uzun bir m\u00fcddet boyunca -halk\u0131na katliam u\u011frad\u0131\u011f\u0131 resmi gerek\u00e7esiyle NATO\u2019nun Kaddafi\u2019ye bomba ya\u011fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde- Esad\u2019a \u00e7ekil \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmaktan dahi imtina ettiler ve onu rejimi reforme etmesi y\u00f6n\u00fcnde ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Bu noktada, \u00f6zellikle Libya\u2019daki m\u00fcdahele ba\u011flam\u0131nda kendi \u00fclke kamuoylar\u0131nda ciddi bir tepkiyle kar\u015f\u0131la\u015fan emperyalist kamp, dikkatini Suriye\u2019ye yo\u011funla\u015ft\u0131rmakta ciddi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015farken, Suriye\u2019deki s\u00fcrecin kontrol\u00fcnde T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6nemli bir misyon y\u00fckledi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>AKP h\u00fck\u00fcmetinin \u201ckom\u015fularla s\u0131f\u0131r sorun\u201d konsepti dahilinde, Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131na n\u00fcfuz etme stratejisindeki temel \u00fclke olan Suriye\u2019de devrim s\u00fcrecinin ba\u015flamas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de de alarm zillerinin \u00e7almas\u0131na neden olmu\u015ftu. AKP h\u00fck\u00fcmetinin Baas rejimiyle ekonomik ve politik olarak olduk\u00e7a yak\u0131n ili\u015fkiler geli\u015ftirdi\u011fi, yak\u0131n zamana dek Erdo\u011fan\u2019\u0131n Esad\u2019a \u201ckarde\u015fim\u201d diye hitap etti\u011fi bir d\u00f6nemde Baas rejiminin d\u00fc\u015fme ihtimali, T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmeti i\u00e7in de bir kabus anlam\u0131na gelmekteydi. Bu ba\u011flamda AKP h\u00fck\u00fcmeti, emperyalizmin de inayetini alarak, Suriye\u2019deki \u201cd\u00fczenli ge\u00e7i\u015f\u201din koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne soyundu. Bu s\u00fcre\u00e7te T\u00fcrkiye, Suriye rejimi \u00fczerinde yo\u011fun bir diplomatik bask\u0131 uygulayarak, Esad\u2019a bask\u0131lar\u0131 durdurmas\u0131 ve reformlar\u0131 hayata ge\u00e7irmesi y\u00f6n\u00fcnde vaaz verirken bir yandan da rejimi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaya d\u00f6n\u00fck \u00e7e\u015fitli ad\u0131mlar att\u0131. Suriyeli m\u00fcltecilere kap\u0131lar\u0131n\u0131 ard\u0131na kadar a\u00e7t\u0131 (yakla\u015f\u0131k 19 bin Suriyelinin T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 tahmin ediliyor), Suriyeli muhaliflere ev sahipli\u011fi yapt\u0131 ve Suriye Ulusal Konseyi\u2019nin kurulmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynad\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ayaklanman\u0131n giderek yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve Esad\u2019\u0131n y\u00f6netim kapasitesini yitirdi\u011fine ikna olduktan sonra ise, emperyalistler \u00f6nce rejim \u00fczerindeki ekonomik ve diplomatik yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 art\u0131rd\u0131, ard\u0131ndan ilk kez A\u011fustos ay\u0131nda Obama\u2019n\u0131n a\u011fz\u0131ndan Esad\u2019a \u00e7ekilme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131. Bu d\u00f6nemecin ard\u0131ndan T\u00fcrkiye de, Suriye\u2019yle diplomatik ili\u015fkilerini kesti ve dikkatini pro-emperyalist, burjuva bir alternatifin in\u015fas\u0131na yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131. \u00d6zellikle son d\u00f6nemde, Suriye ordusundan ayr\u0131lan askerlerin kurdu\u011fu \u00d6zg\u00fcr Suriye Ordusu\u2019na da T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131k destek vermektedir. Olu\u015fumun kurucular\u0131ndan ve liderlerinden Albay Riad Al As\u2019ad T\u00fcrkiye\u2019ye s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f olup, T\u00fcrk g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin korumas\u0131 alt\u0131nda faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Ve yine, Ekim ay\u0131 i\u00e7erisinde Hatay\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi askeri tatbikatla T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmeti, Esad rejimine yeni bir mesaj yollam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan T\u00fcrkiye, Suriye\u2019ye y\u00f6nelik olas\u0131 bir askeri m\u00fcdahale senaryolar\u0131nda da ba\u015f akt\u00f6r olarak tasarlanmaktad\u0131r. Bu senaryolarda Suriye hava koridorunun kapat\u0131lmas\u0131 ve Suriye\u2019nin kuzeyinde T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan bir \u201ctampon b\u00f6lge\u201d olu\u015fturulmas\u0131 dile getirilmektedir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kaddafi d\u00f6neminde Libya\u2019yla \u00f6nemli ekonomik ili\u015fkileri bulunan ve Kaddafi\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan buradaki n\u00fcfuz alanlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ABD, \u0130ngiltere ve Fransa\u2019ya kapt\u0131ran Rusya ve \u00c7in\u2019in Suriye\u2019yle ilgili temel pozisyonu ise, Libya\u2019da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u201cyenilginin\u201d bir benzerini Suriye\u2019de ya\u015famamak \u00fczerine kurulu. Suriye\u2019yle tarihsel olarak yak\u0131n ili\u015fkilere sahip Rusya ve \u00c7in, bu s\u00fcre\u00e7te Esad rejimini a\u00e7\u0131ktan destekledi, BM G\u00fcvenlik Konseyi\u2019ndeki yapt\u0131r\u0131m kararlar\u0131n\u0131 veto etti ve rejimin devrimi bast\u0131rarak d\u00fczeni yeniden tesis etmesini umdu. Fakat, gelinen noktada Libya\u2019da oldu\u011fu gibi treni ka\u00e7\u0131rmaktan endi\u015felenerek, rejimin giderek sona yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri bir d\u00f6nemde, rejime y\u00f6nelik ele\u015ftiri dozunu y\u00fckselttiler ve Eyl\u00fcl ay\u0131nda ilk kez, rejimin gerekli reformlar\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131 takdirde istifa etmesi gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Buna kar\u015f\u0131n, emperyalizmin Avrupa Birli\u011fi ve Arap Birli\u011fi \u00fczerinden Suriye\u2019ye y\u00f6nelik diplomatik bask\u0131y\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve BM G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nin m\u00fcdahelesi talebinin giderek daha s\u0131k dillendirildi\u011fi son aylarda, G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nden ba\u011flay\u0131c\u0131 bir karar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda durmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n\n\n\n<p>Rejimin \u201cstratejik\u201d m\u00fcttefi\u011fi \u0130ran ise, Arap devrimci s\u00fcrecini bir \u201c\u0130slami uyan\u0131\u015f\u201d olarak selamlay\u0131p rejim de\u011fi\u015fikliklerini desteklerken, tahmin edilece\u011fi \u00fczere Suriye\u2019deki devrimci ayaklanmay\u0131 ABD\u2019nin ve \u0130srail\u2019in bir k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131 olarak ilan etmi\u015f ve olaylar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan bu yana Esad rejimine ko\u015fulsuz destek sunmu\u015ftur. Arap co\u011frafyas\u0131ndaki n\u00fcfuzu, \u00f6zellikle Filistin ve L\u00fcbnan\u2019daki direni\u015f hareketlerine ula\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan Suriye\u2019de Baas rejiminin d\u00fc\u015fmesi, \u0130ran\u2019daki \u0130slami rejim a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131p olacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde rejimin bir di\u011fer tarihsel m\u00fcttefiki Hizbullah da, bu s\u00fcre\u00e7te Esad rejiminin ko\u015fulsuz bir bi\u00e7imde arkas\u0131nda durmu\u015f ve hatta baz\u0131 iddialara g\u00f6re, milislerinin bir k\u0131sm\u0131 devrimin bast\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Suriye\u2019de Esad rejiminin hizmetinde g\u00f6rev alm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, Arap devrimci s\u00fcreci ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan bu yana yolsuzluk kar\u015f\u0131t\u0131 ve \u201ci\u015f ve ekmek\u201d talepleri ekseninde seferberliklere sahne olan Irak\u2019ta, \u0130ran\u2019\u0131n n\u00fcfuzu alt\u0131ndaki \u015eii ve \u0130slamc\u0131 h\u00fck\u00fcmet de Esad rejimine arka \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Fakat, \u201c\u015eii eksenini\u201d olu\u015fturan bu h\u00fck\u00fcmetler ve hareketler, Esad rejiminin etraf\u0131ndaki \u00e7emberin giderek daralmas\u0131yla, son d\u00f6nemlerde rejime y\u00f6nelik ele\u015ftiri dozunu art\u0131rm\u0131\u015f, Esad sonras\u0131 d\u00f6nemin haz\u0131rl\u0131klar\u0131na giri\u015fmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Esad rejimine d\u00f6n\u00fck olarak bir emperyalist m\u00fcdahele ihtimali ise, \u015fimdilik zay\u0131f g\u00f6r\u00fcnmektedir. \u00d6ncelikle, emperyalizmin Afganistan ve Irak\u2019taki askeri yenilgisi ve ard\u0131ndan Libya\u2019daki m\u00fcdahalenin \u00fclke kamuoylar\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli tepkinin yan\u0131s\u0131ra, d\u00fcnya ekonomik krizinin emperyalist \u00fclkeler \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 bask\u0131 ve yeni bir kapsaml\u0131 askeri m\u00fcdaheleye giri\u015fmenin getirdi\u011fi zorluklar; Rusya ve \u00c7in\u2019in Suriye\u2019ye y\u00f6nelik bir askeri m\u00fcdahelenin kararl\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131s\u0131nda olmas\u0131 ve belki de en \u00f6nemlisi; Suriye\u2019nin b\u00f6lgedeki kilit konumundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, olas\u0131 bir askeri m\u00fcdahelenin getirece\u011fi riskler, emperyalizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu ihtimali \u015fu ana dek ve yak\u0131n bir vade dahilinde de devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Fakat \u00f6zellikle son aylarda, inisiyatifi ele ge\u00e7irebilmek amac\u0131yla emperyalizm, siyasi, diplomatik ve ekonomik ara\u00e7lar\u0131 giderek daha aktif kullanmaya ba\u015flad\u0131. Suriye\u2019nin \u00f6nemli bir ticari orta\u011f\u0131 olan ve petrol ihracat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi Avrupa Birli\u011fi, Suriye \u00fczerindeki ekonomik yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 giderek s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131 ve son olarak Suriye\u2019den petrol ithalat\u0131n\u0131 da durduraca\u011f\u0131n\u0131 ilan etti. \u00d6te yandan, pro-emperyalist K\u00f6rfez \u00fclkelerinin kontrol\u00fcndeki Arap Birli\u011fi kullan\u0131larak, rejim \u00fczerindeki siyasi ve diplomatik bask\u0131lar peki\u015ftirildi. BM G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nden rejime y\u00f6nelik yapt\u0131r\u0131mlar i\u00e7eren bir karar\u0131n al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in Rusya ve \u00c7in \u00fczerindeki bas\u0131n\u00e7 art\u0131r\u0131ld\u0131. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kitle Hareketi ve Siyasal Muhalefet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Arap devrimci s\u00fcrecinin b\u00fct\u00fcn\u00fcnde oldu\u011fu gibi, Suriye\u2019de de kitle hareketi i\u015fsiz, yoksul ve gen\u00e7 kitlelerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde, kendili\u011finden bir halk hareketi olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Fakat Suriye\u2019de kitleler ne M\u0131s\u0131r ve Tunus\u2019ta oldu\u011fu gibi kitlesel seferberlikler ger\u00e7ekle\u015ftirme, ne de Libya\u2019da oldu\u011fu gibi bir silahl\u0131 ayaklanma ba\u015flatma imkan\u0131na sahipti. Dolay\u0131s\u0131yla, Hama, Humus, Qam\u0131\u015fl\u0131 gibi kentlerde, kimi zaman on binlerce insan\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 seferberlikler d\u00fczenlenebilmi\u015fse de, genel olarak seferberlikler k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 ve yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir bi\u00e7imde fakat s\u00fcreklili\u011fini hi\u00e7 yitirmeden ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Suriye\u2019de kitlelerin \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmesi ad\u0131na, Tunus\u2019ta oldu\u011fu gibi direni\u015f komiteleri veya sendikal \u00f6rg\u00fctlenmeler, M\u0131s\u0131r\u2019da oldu\u011fu gibi ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar veya Libya\u2019daki milis komiteleri gibi etkin \u00f6z\u00f6rg\u00fctler kurulamam\u0131\u015fsa da, gen\u00e7lerin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi \u00e7e\u015fitli \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmelerin oldu\u011fu -bunlardan en bilineni Yerel Koordinasyon Komiteleri- ve bunlar\u0131n seferberliklerin \u00f6rg\u00fctlenmesinde \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir. Suriye\u2019deki devrimci s\u00fcrecin en \u00f6nemli zaaflar\u0131ndan biriyse, seferberliklere ana rengini veren emek\u00e7i halk kitleleri olmakla birlikte, i\u015f\u00e7ilerin ve emek\u00e7i kitlelerin \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir s\u0131n\u0131f hareketi yaratmaya hen\u00fcz muktedir olamamalar\u0131. Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019da kitlesel seferberliklerin diktat\u00f6rl\u00fckleri sarsmaya ba\u015flamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, diktat\u00f6rlerin ipini \u00e7eken belirleyici etmenin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yayg\u0131n politik grevlere giri\u015fmesi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Suriye\u2019de bu etmenin eksikli\u011fi yak\u0131c\u0131 bi\u00e7imde kendini g\u00f6steriyor. Hen\u00fcz grev ve fabrika i\u015fgalleri gibi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 temelli seferberliklere rastlanamasa da, k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fyerlerinin ve esnaflar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ses getirici ve yayg\u0131n \u201ckepenk kapatma\u201d eylemleri, \u00f6zellikle Hama, Hums, Deraa, \u0130dlib gibi kentlerde s\u0131kl\u0131kla ba\u015fvurulan bir y\u00f6ntem.<\/p>\n\n\n\n<p>Halk hareketine y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015ftirilen devlet ter\u00f6r\u00fcne kar\u015f\u0131 kitlelerin \u00f6zsavunmas\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131 ise, Suriye devriminin bir ba\u015fka acil ihtiyac\u0131. Bu noktada, kitlelere ate\u015f a\u00e7may\u0131 reddederek ordudan binlerce askerin ayr\u0131lmas\u0131 ve bunlar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n direni\u015f saflar\u0131na ge\u00e7mesi \u00f6nemli bir geli\u015fme. Ordudan ayr\u0131larak direni\u015f saflar\u0131na ge\u00e7en veya silahl\u0131 direni\u015f hareketine kat\u0131lan milislerce olu\u015fturulan en bilinen \u00f6rg\u00fctlenme ise \u00d6zg\u00fcr Suriye Ordusu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zg\u00fcr Suriye Ordusu, \u00f6zellikle Hama, Hums gibi vilayetlerde etkin ve \u015fu ana dek g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin \u00e7e\u015fitli operasyonlar\u0131n\u0131 engellemeyi ba\u015farm\u0131\u015f durumda. \u00d6zg\u00fcr Suriye Ordusu gibi \u00f6rg\u00fctlenmeler, e\u011fer rejimin ter\u00f6r\u00fcne kar\u015f\u0131 kitlelerin \u00f6zsavunma birliklerinin olu\u015fturulmas\u0131nda bir kald\u0131ra\u00e7 i\u015flevi g\u00f6r\u00fcrse, bu durum devrimin ilerlemesinde \u00f6nemli bir ad\u0131m olabilir. Fakat, bu gibi \u00f6rg\u00fctlenmeler sekter yap\u0131lanmalar halinde \u00f6rg\u00fctlenip \u00f6zellikle de mezhep temelli bir ideoloji ve \u00f6rg\u00fctlenmeyle hareket ederlerse, devrimin \u00f6n\u00fcnde ciddi birer engel haline de gelebilirler. Her hal\u00fckarda, rejimin uygulad\u0131\u011f\u0131 ter\u00f6r kar\u015f\u0131s\u0131nda devrimin yaln\u0131zca \u201cbar\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u201d g\u00f6sterilerle ilerlemesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7te; ezenin ve ezilenin uygulad\u0131\u011f\u0131 \u015fiddet aras\u0131nda ayr\u0131m g\u00f6zetmeden mutlak bir \u201c\u015fiddet kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131\u201d temelindeki anlay\u0131\u015f\u0131n, son tahlilde kar\u015f\u0131devrime hizmet etti\u011fi, tarihsel deneyimler taraf\u0131ndan sabitlenmi\u015f a\u00e7\u0131k bir ger\u00e7ek olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde duruyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Yakla\u015f\u0131k elli y\u0131ld\u0131r ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal kanunlar\u0131yla y\u00f6netilen otokratik bir sistemde, Ulusal \u0130lerici Cephe dahilinde faaliyet g\u00f6steren rejimin i\u015fbirlik\u00e7isi milliyet\u00e7i ve Stalinist partilerle, radikal \u0130slamci konspiratif \u00f6rg\u00fctler d\u0131\u015f\u0131nda bir politik hareketten bahsetmek ise, pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Harekete \u201ckendi\u011filinden\u201d niteli\u011fini veren temel etmenlerden birini de bu durum olu\u015fturuyor. \u00c7e\u015fitli kesimlerin dillendirdi\u011fi, harekete \u0130slamc\u0131lar taraf\u0131ndan \u00f6nderlik edildi\u011fi iddias\u0131 ise, nesnel ger\u00e7eklerle uyu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gibi rasyonal bir mant\u0131k y\u00fcr\u00fctmesine de dayanm\u0131yor. Sekter ve yal\u0131t\u0131k radikal \u0130slamc\u0131 \u00f6rg\u00fctleri bir yana b\u0131rak\u0131rsak, \u00fclkede en geni\u015f muhalif tabana sahip oldu\u011fu tahmin edilen M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler \u00f6rg\u00fct\u00fc, bir burjuva siyasal hareket olarak, uzun y\u0131llar \u00f6nce silahl\u0131 m\u00fccadeleyi b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 gibi, uzunca bir s\u00fcredir de rejimle uzla\u015f\u0131 aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisine girmi\u015f durumda.<strong>(8)<\/strong> B\u00f6yle bir durumda, M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019den kitlesel seferberlikler yoluyla rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinin \u00f6nderli\u011fine soyunmas\u0131n\u0131 beklemek, belki birtak\u0131m toplum m\u00fchendislerinin ve ideologlar\u0131n fantezisinde ya\u015fanacak bir geli\u015fme.<\/p>\n\n\n\n<p>Devrimin ba\u015flamas\u0131ndan itibaren Suriye muhalefeti rejime kar\u015f\u0131 birle\u015fik bir cephe olu\u015fturabilmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli giri\u015fimlerde bulundu. Bunlardan en bilineni ve kapsay\u0131c\u0131 olan\u0131, Suriye Ulusal Konseyi. Konsey, M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fleri, \u00e7e\u015fitli burjuva liberal partileri veya olu\u015fumlar\u0131, \u00e7e\u015fitli K\u00fcrt \u00f6rg\u00fctlenmelerini, Yerel Koordinasyon Komiteleri\u2019ni ve \u00e7e\u015fitli gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctlenmelerini kaps\u0131yor. Kendine Libya\u2019daki Ulusal Ge\u00e7i\u015f Konseyi\u2019ni referans alan ve a\u011f\u0131rl\u0131kla s\u00fcrg\u00fcndeki hareketler taraf\u0131ndan olu\u015fturulan Konsey\u2019in, Suriye\u2019deki etkinli\u011fi ve kapasitesi hen\u00fcz epey tart\u0131\u015fmal\u0131. Zaten Konsey \u015fimdilik, temel olarak \u201culuslararas\u0131 tan\u0131nma\u201d, diplomatik lobi faaliyetlerine yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f durumda. Burjuva partilerin ana rengini verdi\u011fi Konsey, program\u0131n\u0131 \u201cdemokratik ve sivil bir devlet\u201din in\u015fas\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131yor. Deklarasyonunda bir d\u0131\u015f m\u00fcdaheleye kar\u015f\u0131 oldu\u011funu ilan etse de, i\u00e7erisinde d\u0131\u015f m\u00fcdahele yanl\u0131s\u0131 \u00f6nemli bir kesimi bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 da biliniyor. Suriye Ulusal Konseyi d\u0131\u015f\u0131nda bir di\u011fer \u00f6nemli muhalefet koalisyonu ise, \u015eam\u2019da kurulan Ulusal Koordinasyon Komiteleri. Daha \u00e7ok Suriye i\u00e7erisinde faaliyet y\u00fcr\u00fcten milliyet\u00e7i ve sek\u00fcler partiler taraf\u0131ndan kurulan bu olu\u015fum, d\u0131\u015f m\u00fcdaheleye kesinlikle kar\u015f\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Konsey\u2019den ayr\u0131lan bir di\u011fer y\u00f6n\u00fc, rejimle kesin bir kopu\u015ftan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 ve rejimle diyalog geli\u015ftirmeye e\u011filimli olmas\u0131. Bu iki olu\u015fumun da ortak noktas\u0131 ise, burjuva bir programa sahip olu\u015fu ve emek\u00e7i kitlelerin ekonomik ve sosyal taleplerine kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Olas\u0131l\u0131klar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Devrimin ba\u015flamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan temel stratejisini, b\u00fct\u00fcn olanaklar\u0131n\u0131 seferber ederek bask\u0131 ve \u015fiddet y\u00f6ntemiyle devrimi ezmek \u00fczerine kuran Baas rejimi, oynad\u0131\u011f\u0131 kumar\u0131 kaybetti ve devrimi ezmeyi ba\u015faramad\u0131. Baas rejiminin d\u00fczeni yeniden tesis etmesi ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 eskisi gibi s\u00fcrd\u00fcrebilmesi art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Suriye halk\u0131 maruz kald\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun ter\u00f6re ra\u011fmen, kahramanca bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctt\u00fc ve rejimin bu stratejisini bo\u015fa \u00e7\u0131kard\u0131. Diktat\u00f6rl\u00fck rejiminin siyasi olarak iflas etmesi, Suriye devrimi ad\u0131na \u00f6nemli bir zaferken, devrimin \u00f6n\u00fcnde f\u0131rsatlarla ve tehlikelerle dolu yeni bir d\u00f6nem bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Mevcut hali ve kapasitesiyle devrim, rejimin me\u015fruiyetini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yitirmesini sa\u011flamas\u0131na ra\u011fmen, rejimi y\u0131kmaya muktedir olamad\u0131 ve mevcut y\u00f6ntemleriyle bunu ba\u015farmas\u0131 de m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Zira, rejim halen hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir kitle deste\u011fine sahip ve g\u00fcvenlik ayg\u0131tlar\u0131 yekpare niteli\u011fini korumay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. \u00d6te yandan, siyasi kriz ve ekonomik yapt\u0131r\u0131mlara birlikte gelen ve etkisini g\u00fcnden g\u00fcne art\u0131ran ekonomik kriz, burjuvazinin rejime olan deste\u011fini zaman i\u00e7inde \u00e7ekmesine neden olabilir, maa\u015flar\u0131n\u0131 alamamas\u0131 halinde devlet \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 rejimden kopabilir, g\u00fcvenlik ayg\u0131tlar\u0131 ve paramiliter \u00e7eteler -\u015eabiya- paralize olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, devrimin \u00f6n\u00fcndeki temel tehlikelerden birisi s\u00fcrecin sekter bir i\u00e7 sava\u015fa s\u00fcr\u00fcklenmesi. Devletin Alevi ve di\u011fer az\u0131nl\u0131klar aras\u0131ndaki etkisini koruyabilmek i\u00e7in sistematik olarak k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 \u201cS\u00fcnni-\u015eii\u201d ayr\u0131m\u0131, ve yine radikal \u0130slamc\u0131 S\u00fcnni gruplar\u0131n tutumlar\u0131, devrimin mezhepsel bir sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ferek yozla\u015fmas\u0131na neden olabilir. \u00d6te yandan, sistematik ter\u00f6r\u00fcn s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve her g\u00fcn onlarca ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc mevcut pat durumunda, kitlelerin giderek y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmesi, emperyalist m\u00fcdahale talebini g\u00fc\u00e7lendirebilir ve yeni bir emperyalist m\u00fcdahale g\u00fcndeme gelebilir. Devrimin ba\u015flang\u0131c\u0131nda kitleler herhangi bir d\u0131\u015f m\u00fcdahaleye kesinlikle kar\u015f\u0131 iken, son aylarda belirli bir kesimin bir kara operasyonuna olmasa da, hava sahas\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131na d\u00f6n\u00fck bir NATO m\u00fcdahalesine giderek daha s\u0131cak bakt\u0131\u011f\u0131 bilinmekte. Kitlelerin giderek BM\u2019den, NATO\u2019dan medet umar noktaya gelmesinde, uluslararas\u0131 s\u0131n\u0131f hareketinin ve sosyalist hareketin devrimle dayan\u0131\u015fma \u00f6rmedeki zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 veya kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve hatta sosyalist hareketin hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir kesiminin Esad rejimine arka \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 etkiyi de ayr\u0131ca belirtmek gerekiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Devrimin \u00f6n\u00fcndeki bir di\u011fer tehlike de, s\u0131n\u0131f hareketinin ve devrimci bir s\u0131n\u0131f partisinin yoklu\u011funda burjuva \u00f6nderli\u011fin giderek konsolide olmas\u0131, emek\u00e7i halk\u0131n \u201ci\u015f, ekmek ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u201d taleplerini \u201cdemokratik ve sivil bir devlet\u201d program\u0131 \u00e7er\u00e7evesine hapsetmesi ve devrimi kitlelerin elinden \u201c\u00e7almas\u0131\u201d. Bu noktada uluslaras\u0131 devrimci Marksist hareketin \u00f6n\u00fcnde, Suriye devrimini desteklemek, bu konuda uluslararas\u0131 kampanyalar d\u00fczenlemek, Suriye devrimcileriyle dayan\u0131\u015fma halinde, onlara devrimci bir \u00f6nderli\u011fin in\u015fas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olmak gibi a\u011f\u0131r bir sorumluluk duruyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Suriye\u2019de emek\u00e7i halk\u0131n \u201ci\u015f, ekmek ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u201d talepleriyle ba\u015flatt\u0131klar\u0131 devrim, rejimin ter\u00f6r\u00fcne kar\u015f\u0131 \u00f6zsavunma birliklerinin olu\u015fturulabilmesi, koordinasyon komiteleri gibi \u00f6z\u00fcrg\u00fctlenmelerin geli\u015fip yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, burjuvaziden ve emperyalizmden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir s\u0131n\u0131f hareketinin sahneye \u00e7\u0131kmas\u0131yla zafere ula\u015fabilir. Suriye\u2019deki muzaffer bir devrim, Arap devrimi s\u00fcreciyle b\u00f6lgede sars\u0131lmaya ba\u015flayan emperyalizmin ve Siyonizm\u2019in hakimiyetine a\u011f\u0131r bir darbe indirece\u011fi gibi, Arap devrimci s\u00fcrecine de muazzam bir itilim verecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1.)<\/strong> \u201cPopular Protest In North Africa and The Middle East (VI): The Syrian People\u2019s Slow-Motion Revolution\u201d, s. 16, <em>International Crisis Group<\/em>, 6 Haziran 2011, bak.: http:\/\/www.crisisgroup.org\/en\/regions\/middle-east-north-africa\/egypt-syria-lebanon\/syria\/108-popular-protest-in-north-africa-and-the-middle-east-vi-the-syrian-peoples-slow-motion-revolution.aspx<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.)<\/strong> <em>Age.<\/em>, s. 12<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3.)<\/strong> Bak.: http:\/\/online.wsj.com\/article\/SB10001424052748703833204576114712441122894.html<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4.)<\/strong> Bak.: http:\/\/www.bbc.co.uk\/turkce\/haberler\/2011\/03\/110324_syria_reform.shtml<\/p>\n\n\n\n<p><strong>5.)<\/strong> Bak.: http:\/\/www.bbc.co.uk\/turkce\/haberler\/2011\/03\/110330_assad_update.shtml<\/p>\n\n\n\n<p><strong>6.)<\/strong> Bak: http:\/\/www.bbc.co.uk\/turkce\/haberler\/2011\/04\/110422_syria_deaths.shtml<\/p>\n\n\n\n<p><strong>7.)<\/strong> \u00d6zko\u00e7, \u00d6zge, Suriye Baas Partisi: K\u00f6kenleri, D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, \u0130zledi\u011fi \u0130\u00e7 ve D\u0131\u015f Politika (1943-1991), s. 119., M\u00fclkiyeliler Birli\u011fi Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2008.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2011 sonunda tamamlanan bu yaz\u0131, ilk kez Sosyalist D\u00fc\u015f\u00fcnce Dergisi Mesafe&#8217;nin 8. Say\u0131s\u0131nda (K\u0131\u015f 2012) yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Tunus\u2019ta 17 Aral\u0131k g\u00fcn\u00fc Muhammed Bouazizi\u2019nin kendini yakma eylemiyle ba\u015flayan isyan\u0131n devrime d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ve Tunus Devrimi\u2019nin k\u0131sa bir s\u00fcre sonra M\u0131s\u0131r\u2019a yay\u0131lmas\u0131yla; bu devrim s\u00fcrecinin b\u00fct\u00fcn Arap co\u011frafyas\u0131nda yeni bir sayfa a\u00e7aca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k bir hale geldi. \u00c7ok ge\u00e7meden Fas\u2019tan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":310,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[644],"tags":[127,370,375,47],"class_list":["post-309","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arap-devrimleri","tag-devrim","tag-karsidevrim","tag-suriyede","tag-ve"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=309"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3098,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/309\/revisions\/3098"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}