\u201c\u2026Ve nihayet insan d\u0131\u015f\u0131 bir g\u00fc\u00e7 her \u015feye h\u00e2kim olur.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Karl Marx, 1844 El Yazmalar\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n 2008\u2019de ba\u015flayan yap\u0131sal ve k\u00fcresel kriz a\u015f\u0131lamad\u0131. 2020\u2019de ba\u015flayan pandemi s\u00fcreci krizi daha derinle\u015ftirdi. Biliyoruz ki her kriz yeni bir sermaye birikim modeli olu\u015fturmak i\u00e7in bir itki olur. Ama sermaye bu sorunu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7\u00f6zebilmi\u015f de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi farkl\u0131 b\u00f6lgelerde farkl\u0131 d\u00fczeylerde de olsa devam ediyor. K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, enflasyonun bir\u00e7ok \u00fclke i\u00e7in al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcrmesi ve sermaye lehine gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n servet u\u00e7urumunun b\u00fcy\u00fcmesi kitle seferberliklerinin direni\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor. Kriz kendini sosyo-ekonomik d\u00fczeyde d\u00fcnyan\u0131n her yerinde g\u00f6steriyor. <\/p>\n\n\n\n Euro b\u00f6lgesinin en b\u00fcy\u00fck ekonomisi olan Almanya\u2019n\u0131n 2024 b\u00fcy\u00fcme tahmini y\u00fczde 0,2, enflasyon tahmini de y\u00fczde 2,2. Yani enflasyon b\u00fcy\u00fcmenin \u00fczerinde. Bu veriler 2024 y\u0131l\u0131nda Almanya\u2019n\u0131n stagflasyon i\u00e7inde olaca\u011f\u0131na i\u015faret ediyor. Japonya \u00e7ok uzun s\u00fcredir bir durgunluk i\u00e7inde ve bu durgunluktan 2024 y\u0131l\u0131nda da \u00e7\u0131kamayacak gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00c7in, pandemiden bu yana s\u00fcren s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00f6nemi 2024\u2019te de atlatamayacak gibi duruyor. B\u00fcy\u00fcme oran\u0131, iki haneli oranlar\u0131 bulan ge\u00e7mi\u015f y\u0131llar b\u00fcy\u00fcmeleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak kadar gerilemi\u015f durumda: y\u00fczde 4,6. \u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck deflasyonist bir d\u00f6neme de girmi\u015f durumda. ABD\u2019nin bu y\u0131lki b\u00fcy\u00fcmesi ise y\u00fczde 2,7 d\u00fczeyinde kalacak. ABD enflasyonu FED\u2019in s\u0131k\u0131la\u015fmas\u0131 ile d\u00fc\u015f\u00fcrebildi. Tabi bunu ba\u015fat emperyalist bir \u00fclke olarak paras\u0131n\u0131n rezerv para olmas\u0131 sebebiyle yapabilmekte. FED s\u0131k\u0131la\u015fmas\u0131 T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerde d\u00f6viz \u015foklar\u0131na sebep oldu. <\/p>\n\n\n\n K\u00fcresel kriz emperyalizmin krizi halini alm\u0131\u015f durumda. Emperyalist \u00fclkelerin kampla\u015fmas\u0131n\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn netle\u015ftirdi\u011fini ve d\u00fcnyan\u0131n belirli b\u00f6lgelerinde gerilim alanlar\u0131n\u0131n Ukrayna, Filistin, Nijer, Tayvan ve Ke\u015fmir gibi noktalarda yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Emperyalist sermaye, t\u0131kanmay\u0131 a\u015famad\u0131k\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir sermaye y\u0131k\u0131m\u0131 i\u00e7in d\u00fcnyan\u0131n yeniden payla\u015f\u0131lmas\u0131na g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e daha te\u015fne haline geliyor. Fakat her iki payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131 sonunda inisiyatifi kaybetmesini emperyalist burjuvazi unutmu\u015f de\u011fil. Emperyalizmin, bu ihtimali denklem d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakacak yollar\u0131 aramakta oldu\u011funu s\u00f6ylemek de yanl\u0131\u015f olmaz. Bunun i\u00e7in d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n atomizasyonu hedeflenecektir. \u00d6zellikle rejimlerin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte Bonapartistle\u015fmesi daha korporatist iktisadi yakla\u015f\u0131mlar\u0131 g\u00fcndeme getirecektir. B\u00f6ylece k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva radikalizmi artt\u0131k\u00e7a emperyalist \u00fclkelerin korporatizme kayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliriz. Elbette bunlar olas\u0131l\u0131k\u2026 \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n direnci ve m\u00fccadelesi taraf\u0131ndan belirlenecek olas\u0131l\u0131klar. Jeopolitik riskler ve emperyalizmin krizi ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusu olacak kadar uzun bir mesele. Fakat Yapay Zek\u00e2 (YZ) kapitalizmine ge\u00e7i\u015fin jeopolitik d\u00fczeyde \u00fcretimi ve y\u0131k\u0131m\u0131 nas\u0131l etkileyece\u011fi meselesine bu yaz\u0131da de\u011finece\u011fiz. <\/p>\n\n\n\n Neoliberalizmin sermaye birikim modelinin t\u0131kanmas\u0131 otomatikman sermayenin yeni kanallar a\u00e7mas\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Sermayenin organik bile\u015fiminin b\u00fcy\u00fcmesi s\u00fcr\u00fcyor. Bunun ne anlama geldi\u011fini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klayal\u0131m; k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte nesnelle\u015fmi\u015f eme\u011fin canl\u0131 eme\u011fe oran\u0131n\u0131n gittik\u00e7e b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyoruz. YZ de bu makas\u0131n bir sonucu asl\u0131nda. Bir di\u011fer de\u011fi\u015fle toplam sermayeye k\u0131yasla de\u011fi\u015fken sermayenin (i\u015fg\u00fcc\u00fc) pay\u0131 azal\u0131yor. Bu durumun do\u011frudan sonucu olarak k\u00e2r oranlar\u0131 da d\u00fc\u015fme e\u011filimine giriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cart\u0131 de\u011fer\u201d sadece canl\u0131 eme\u011fin yani emek g\u00fcc\u00fc sahiplerinin ortaya koydu\u011fu bir de\u011ferdir. Dolay\u0131s\u0131yla Marx\u2019\u0131n da vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi sermaye, gittik\u00e7e kendisinin bir kar\u015f\u0131t\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n Bu s\u00fcre\u00e7 sermaye i\u00e7in iktisadi kararlarla tersine \u00e7evrilemez; tamamen politik alanda s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin sonu\u00e7lar\u0131yla de\u011fi\u015ftirilebilir. Dolay\u0131s\u0131yla yeni bir sermaye birikimi ancak, nesnele\u015fmi\u015f olsun ya da canl\u0131 olsun fark etmez b\u00fcy\u00fck bir sermaye y\u0131k\u0131m\u0131 ile ya da emek s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc daha da yo\u011funla\u015ft\u0131rarak a\u015f\u0131labilir; t\u0131pk\u0131 bir zamanlar Nazizm\u2019in yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi. Bunlar d\u0131\u015f\u0131nda nihai olmayan k\u0131smi ve ge\u00e7ici bir yol ise b\u00fcy\u00fck \u00fcretim teknolojilerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 yoluyla yepyeni i\u015f alanlar\u0131 ve sekt\u00f6rler yarat\u0131lmas\u0131yla ge\u00e7ici bir b\u00fcy\u00fcme (boom) d\u00f6nemi ba\u015flamas\u0131 olabilir. Bu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n ge\u00e7ici olmas\u0131n\u0131n sebebi ise \u015fudur: Hangi teknolojik devrim olursa olsun kapitalist \u00fcretim sistemi i\u00e7inde ya y\u0131k\u0131m ara\u00e7lar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fecek ya da bir toplumsal ili\u015fki bi\u00e7imi olan sermayenin eninde sonunda organik b\u00fcy\u00fcmesini h\u0131zland\u0131racak ve sistemin ileride daha b\u00fcy\u00fck bir krize girmesine sebep olacakt\u0131r. Bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir metan\u0131n de\u011feri nihayetinde \u00fcretimi i\u00e7in toplumsal olarak gerekli emek miktar\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fundan, insanlar\u0131n yerine makineleri ge\u00e7irmek metan\u0131n de\u011ferini ve sermayenin bir meta ba\u015f\u0131na kazanabilece\u011fi k\u00e2r\u0131 azalt\u0131r. Otomasyon, mallar\u0131 ucuzlatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu mallar\u0131n her birini kapitalist i\u00e7in daha az k\u00e2rl\u0131 k\u0131lar. Bu k\u00e2r oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fme e\u011filimi, otomasyonun do\u011frudan bir sonucudur. Sermaye bir s\u00fcreli\u011fine toplam \u00fcretim miktar\u0131n\u0131 art\u0131rarak k\u00e2r toplam\u0131n\u0131 koruyabilir ancak.<\/p>\n\n\n\n YZ destekli otomasyonun daha da yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 yukar\u0131da anlat\u0131lan sermayenin organik bile\u015fiminin art\u0131\u015f\u0131n\u0131 daha da h\u0131zland\u0131racakt\u0131r. YZ, \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini optimize ederek daha y\u00fcksek verimlilik ve \u00fcretkenlik sa\u011flar. Bu, maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrken \u00fcretim kapasitesini art\u0131r\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te teknoloji \u015firketleri k\u0131sa s\u00fcrede tarihte g\u00f6r\u00fclmemi\u015f k\u00e2rlar elde edecekler. Bununla birlikte YZ\u2019nin canl\u0131 eme\u011fin yerini almas\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n pazarl\u0131k g\u00fcc\u00fcn\u00fc zay\u0131flatarak \u00fccretlerin bask\u0131lanmas\u0131na yol a\u00e7arken bir\u00e7ok grevin ve m\u00fccadelenin de temel sebebi haline gelebilir. Son tahlilde YZ, gittik\u00e7e artan gelir ve servet e\u015fitsizliklerini derinle\u015ftirecek bir tablo yaratacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Marx\u2019\u0131n insan d\u0131\u015f\u0131 bir g\u00fcc\u00fcn her \u015feye h\u00e2kim olma ihtimalinden kastetti\u011fi \u015fey, \u00fcrettikleri, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131, di\u011fer insanlarla ili\u015fkileri ve kendi insan \u00f6zleri, sermaye taraf\u0131ndan ellerinden al\u0131nan i\u015f\u00e7ilerin yabanc\u0131la\u015fmas\u0131yd\u0131. Bug\u00fcn artan oranda her \u015feye h\u00e2kim olmakta olan o g\u00fc\u00e7, kapitalizm alt\u0131nda yabanc\u0131la\u015fmay\u0131 \u00e7ok daha fazla art\u0131r\u0131rken, sosyalizm alt\u0131nda d\u00fcnyay\u0131 cennete \u00e7evirecek bir potansiyel ta\u015f\u0131yor. \u0130nsan d\u0131\u015f\u0131 bir g\u00fc\u00e7; sermayenin ta kendisi, her \u015feye h\u00e2kim olurken, kapitalizm alt\u0131nda onu topluma daha da h\u00e2kim k\u0131lacak bir g\u00fc\u00e7 olarak YZ\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131 diyalektik bir bi\u00e7imde onun alt\u0131n\u0131 daha da \u00e7ok oyacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sanayi devrimiyle kol g\u00fcc\u00fc b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde insan\u0131n elinden al\u0131nabildi. Makineleri \u00fcreten makineler yapmaya ba\u015flad\u0131k. Yeni bir \u00fcretim modeli do\u011fdu. YZ ise insan\u0131n zihin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 elinden al\u0131yor. Bu tarihte ilk defa ya\u015fan\u0131yor. YZ, insan\u0131n \u00f6z zihin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve eme\u011fini derinden sorgulayan \u015fekillerde toplumsal bir sorun haline getiriyor. Yabanc\u0131la\u015fmay\u0131 bug\u00fcne kadar hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde art\u0131r\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Standford \u00dcniversitesi\u2019nin AI \u0130ndex\u2019i raporuna g\u00f6re ABD\u2019de 2023 y\u0131l\u0131n\u0131n sadece may\u0131s ay\u0131nda i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lan i\u015f\u00e7ilerin y\u00fczde 5\u2019i (4 bin i\u015f\u00e7i) YZ\u2019nin o i\u015fleri yapabiliyor olmas\u0131ndan kaynakl\u0131 olarak i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Yap\u0131lan hesaplara g\u00f6re 2024 y\u0131l\u0131n\u0131n sonuna gelindi\u011finde her sermayedar\u0131n \u00fc\u00e7te biri YZ nedeniyle mutlaka en az bir i\u015f\u00e7i \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olacak. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck firmalar\u0131ndan ba\u015flayarak h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde YZ i\u015f ak\u0131\u015flar\u0131na h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde entegre oluyor. Hen\u00fcz emekleme d\u00f6neminde bile olsa emperyalist \u00fclkelerden ba\u015flayarak YZ\u2019nin \u015firketlere entegre olmas\u0131 h\u0131zla yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Bu yaz\u0131 yaz\u0131l\u0131rken daha bir haftal\u0131k olan \u201cChat GPT4o\u201d duyuyor, g\u00f6r\u00fcyor, sentezliyor ve s\u00f6ze d\u00f6k\u00fcyor. Bu YZ ilerlemesinde b\u00fcy\u00fck bir e\u015fik ve bu ilerlemenin h\u0131z\u0131 katlanarak art\u0131yor. Son 2 y\u0131lda geldi\u011fi a\u015famay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Cep telefonlar\u0131m\u0131za girerek g\u00fcndelik kullan\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline gelmesi \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrd\u00fc. Bu e\u011filim \u00f6yle bir nokta gelecek ki g\u00f6rd\u00fcklerimizin, okuduklar\u0131m\u0131z\u0131n ve duyduklar\u0131m\u0131z\u0131n hangisinin YZ taraf\u0131ndan hangisinin ger\u00e7ek insanlar taraf\u0131ndan yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayr\u0131m\u0131na varamayaca\u011f\u0131z. <\/p>\n\n\n\n YZ geli\u015fiyor ve geli\u015fmeye de devam edecek fakat bu geli\u015fim y\u00f6n\u00fc hayat\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmaktan \u00f6te sat\u0131\u015f ve pazarlama olanaklar\u0131na hasredilmi\u015f durumda. \u015eirketlerin pazarlama ve sat\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin k\u0131salt\u0131lmas\u0131yla daha y\u00fcksek k\u00e2rlar hedefleniyor. <\/p>\n\n\n\n Elbette YZ\u2019nin insanl\u0131\u011fa sa\u011flayabilece\u011fi faydalar\u0131n ucu buca\u011f\u0131 yok. Ama kapitalizm alt\u0131nda bu teknoloji, daha h\u0131zl\u0131 \u00fcretim ve sat\u0131\u015f, daha fazla finansalla\u015fma ve son tahlilde daha fazla s\u00f6m\u00fcr\u00fc anlam\u0131na gelecek. Herkes e\u011fitimin ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n YZ sayesinde \u00e7ok daha az maliyetle tamamen kamula\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011finin fark\u0131nda. \u00dcretimin tamamen YZ yard\u0131m\u0131yla k\u0131sa s\u00fcrede planl\u0131 ekonomiye ge\u00e7i\u015fin anahtar\u0131 olabilece\u011finin de bilincindeyiz. Nesnelerin interneti ve yapay zekan\u0131n kollektif ve kamusal \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi \u00fcretim \u015feklimiz d\u0131\u015f\u0131nda kentlerin insan odakl\u0131 yeniden yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 h\u0131zla m\u00fcmk\u00fcn k\u0131labilir. \u00c7al\u0131\u015fma saatleri insanlar\u0131n al\u0131m g\u00fc\u00e7leri d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeden yeni teknolojilerin kullan\u0131m\u0131yla son derece azalt\u0131labilir ve bo\u015f zaman yaratmada insanl\u0131k i\u00e7in \u00f6nemli kazan\u0131mlar sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n Do\u011fru bir \u015fekilde ayarlanm\u0131\u015f a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 milyonlarca veri setiyle, neyi ne kadar \u00fcretece\u011fimize karar vermemizde YZ i\u015fimizi \u00e7ok ama \u00e7ok kolayla\u015ft\u0131racak. YZ ile planl\u0131 bir ekonomide insanl\u0131\u011f\u0131n yapabileceklerinin bir s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n olmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor. Bununla birlikte, kapitalizm alt\u0131nda ger\u00e7eklik ba\u015fka seyrediyor. \u0130\u015fsizli\u011fin ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn art\u0131\u015f\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rmak yan\u0131nda, askeri teknolojiyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir \u015fekilde geli\u015fmesi onu b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131mlar yaratacak bir canavara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n Sermaye alt\u0131ndaki her teknolojik at\u0131l\u0131m askeri teknolojide kendisini g\u00f6sterir \u00e7\u00fcnk\u00fc teknolojinin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc y\u0131k\u0131m ara\u00e7lar\u0131 yarat\u0131l\u0131rken geli\u015ftirilmektedir. YZ\u2019nin bir sava\u015fta ilk defa kullan\u0131lmas\u0131 ABD taraf\u0131ndan 1. K\u00f6rfez Sava\u015f\u0131\u2019nda ger\u00e7ekle\u015fti. Bu sava\u015fta Tomahawk seyir f\u00fczeleri ve Patriot f\u00fcze savunma sistemleri, YZ ve otomatik hedefleme teknolojilerini kullanarak etkili bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Ayr\u0131ca, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda kullan\u0131lan baz\u0131 S\u0130HA’lar da g\u00f6revlerini yerine getirmede YZ algoritmalar\u0131ndan faydaland\u0131lar. 33 y\u0131l \u00f6nce kullan\u0131lan bir teknolojiden bahsediyoruz. O g\u00fcnden bug\u00fcne geli\u015fen YZ\u2019nin sava\u015f ortam\u0131nda nas\u0131l bir y\u0131k\u0131m yaratabilece\u011fini anlamak zor de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n YZ b\u00fcy\u00fck miktarda veriyi herhangi bir insandan daha h\u0131zl\u0131 ve daha etkili bir \u015fekilde i\u015fleyen ve veriyi eyleme ge\u00e7irilebilir hedeflere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir \u00f6l\u00fcm makinesi haline geliyor. Bu sayede istihbarat toplama ve hedef olu\u015fturma kapasitesi tahminlerin \u00e7ok \u00f6tesinde art\u0131yor. Ter\u00f6r devleti \u0130srail\u2019in soyk\u0131r\u0131mc\u0131 ordusu, yapay zek\u00e2 kullan\u0131m\u0131n\u0131n sivillerin kayb\u0131n\u0131 en aza indirdi\u011fini iddia etse de ger\u00e7ekte sivillerin sistematik \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yapay zek\u00e2 ile garanti alt\u0131na al\u0131yor. Demir kubbe gibi hava savunma sistemlerinde ve Merkava Tank\u0131 gibi kara ta\u015f\u0131tlar\u0131nda uzun y\u0131llard\u0131r yapay zek\u00e2 kullan\u0131l\u0131yor. \u00d6zellikle 7 Ekim sonras\u0131 Filistin\u2019de ya\u015fayanlara 1\u2019den 100\u2019e kadar numara vererek sivillerin yapt\u0131klar\u0131 her eylemi bu puanlama sistemine entegre ediyorlar. Ve ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak yapay zek\u00e2 taraf\u0131ndan takip edilen \u201c\u00f6ld\u00fcr\u00fclecekler listesindeki\u201d siviller, \u00f6zellikle evde ailelerin yan\u0131ndayken bombalan\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n Sava\u015ftaki yasal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ve etik sorumluluklar hen\u00fcz makinelere ve yaz\u0131l\u0131mlara devredilmi\u015f de\u011fil. Fakat \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda bu devir ger\u00e7ekle\u015fecek. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131 ihya etme potansiyeli ta\u015f\u0131yan bu at\u0131l\u0131m\u0131n sermayenin elinde \u00f6l\u00fcm makinesine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi bir olas\u0131l\u0131k de\u011fil, neredeyse zorunluluk. YZ kontrol\u00fcndeki binlerce otonom Drone ya da S\u0130HA\u2019lar\u0131n ayn\u0131 anda hareket ederek kendinden daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6l\u00fcm makinas\u0131na evrilmesini tahmin etmek zor de\u011fil. ABD ordusu t\u00fcfek ta\u015f\u0131yan YZ destekli robot k\u00f6peklerin testine \u015fimdiden ba\u015flad\u0131 ve bir yapay zek\u00e2ya sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 kulland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n YZ\u2019nin genel \u00f6l\u00fcm makinesine d\u00f6nmesi kadar kentleri a\u00e7\u0131k hava hapishanesine \u00e7evirerek g\u00f6zetleme ve g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck arac\u0131 olma ihtimali de var. \u00c7in devletinin \u00f6zellikle YZ\u2019yi toplumu ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak g\u00f6zetlemek ve fi\u015flemek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. <\/p>\n\n\n\n ABD emperyalizminin askeri ve sanayi kompleksinin dijital deneyleri sonucu do\u011fan YZ, insan eme\u011finin otomatikle\u015ftirilmesi, emtia sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131, paran\u0131n h\u0131zl\u0131 dola\u015f\u0131m\u0131, finansal spek\u00fclasyonun geli\u015ftirilmesi ve potansiyel olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve ezilen halklar \u00fczerindeki asker-polis rejimlerinin kontrol\u00fcn\u00fcn peki\u015ftirilmesinin yani sermayenin toplumsal tahakk\u00fcm\u00fcn\u00fcn bir ifadesi olarak sosyo-ekonomik d\u00fczende ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve geli\u015ftirilmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n Marx, Grundrisse<\/em>\u2019nin \u201cMakineler ve Art\u0131 De\u011fer\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde makinele\u015fmeyi kapitalist sistem i\u00e7inde kilit de\u011fer yarat\u0131c\u0131s\u0131 olan eme\u011fi destekleyen bir \u015fey olarak a\u00e7\u0131klar. \u00dcretim gittik\u00e7e makinele\u015ftik\u00e7e ve i\u015f\u00e7ilerin s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc yo\u011funla\u015ft\u0131k\u00e7a, makine son kertede sistemin nihai krizine katk\u0131da bulunmu\u015f olur der ve sermayenin teknolojik dinami\u011finin s\u0131n\u0131f \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131ndan ayr\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izer.<\/p>\n\n\n\n YZ’nin farkl\u0131 bir toplumsal d\u00fczene katk\u0131da bulunmak veya b\u00f6yle bir d\u00fczen yaratmak i\u00e7in yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6ylemeliyiz. YZ\u2019nin sermayenin toplumsal boyunduru\u011funu a\u015f\u0131nd\u0131racak bir potansiyeli oldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne almam\u0131z gerekiyor. YZ\u2019yi sermayeden kopart\u0131p i\u015f\u00e7i denetiminde yeniden kurgulayarak yeni \u00f6ncelikler hedefleyerek \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kamusal ve kom\u00fcnal m\u00fclkiyet bi\u00e7imlerinin olu\u015fmas\u0131nda kullan\u0131labilece\u011fi, devrimci i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 partilerinin programlar\u0131na almas\u0131 gereken bir hedeftir.<\/p>\n\n\n\n Kapitalizm kendi mezar kaz\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar b\u00fcy\u00fctm\u00fc\u015f durumda. Sermaye ile YZ’nin i\u00e7 i\u00e7e girmi\u015f oldu\u011fu bir \u00fcretim ili\u015fkisinde, kapitalizm ilga edilmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e, sermayenin gittik\u00e7e daha fazla oranda canl\u0131 eme\u011fe muhta\u00e7 olmayan bir bile\u015fime do\u011fru evrilece\u011fi sonucu do\u011fuyor. Sorun yapay zekadan kurtulmak de\u011fil kapitalizmden kurtulmakt\u0131r. \u0130nsan\u0131n ilgas\u0131na gidebilecek bir gelecek tezah\u00fcr\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinde eme\u011fin taraf\u0131nda olanlar\u0131n iradesi ve m\u00fccadele azmi taraf\u0131ndan belirlenecek. Yoksa bu s\u00fcre\u00e7 sonunda insan d\u0131\u015f\u0131 bir g\u00fc\u00e7, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 bir g\u00fc\u00e7 olarak her \u015feye h\u00e2kim olacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201c\u2026Ve nihayet insan d\u0131\u015f\u0131 bir g\u00fc\u00e7 her \u015feye h\u00e2kim olur.\u201d Karl Marx, 1844 El Yazmalar\u0131 2008\u2019de ba\u015flayan yap\u0131sal ve k\u00fcresel kriz a\u015f\u0131lamad\u0131. 2020\u2019de ba\u015flayan pandemi s\u00fcreci krizi daha derinle\u015ftirdi. Biliyoruz ki her kriz yeni bir sermaye birikim modeli olu\u015fturmak i\u00e7in bir itki olur. Ama sermaye bu sorunu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7\u00f6zebilmi\u015f de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi farkl\u0131 b\u00f6lgelerde […]<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":3050,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[703,990],"tags":[1167],"class_list":["post-3049","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi-politik","category-tartisma","tag-yapay-zeka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3049","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3049"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3049\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3051,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3049\/revisions\/3051"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3049"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3049"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3049"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Bir \u00fcretim arac\u0131 olarak yapay zek\u00e2 <\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Bir y\u0131k\u0131m arac\u0131 olarak yapay zek\u00e2<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak<\/strong><\/h4>\n\n\n\n