{"id":3015,"date":"2024-06-14T11:54:36","date_gmt":"2024-06-14T08:54:36","guid":{"rendered":"https:\/\/trockist.net\/?p=3015"},"modified":"2024-06-14T11:54:37","modified_gmt":"2024-06-14T08:54:37","slug":"secim-sonuclari-ve-sosyalist-strateji-ii-duzen-muhalefeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2024\/06\/14\/secim-sonuclari-ve-sosyalist-strateji-ii-duzen-muhalefeti\/","title":{"rendered":"Se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131 ve sosyalist strateji (II): D\u00fczen muhalefeti"},"content":{"rendered":"\n

A\u015fa\u011f\u0131da okuyucular\u0131m\u0131zla, 3 b\u00f6l\u00fcml\u00fck bir yaz\u0131 serisinin ikinci k\u0131sm\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131yoruz. \u0130yi okumalar dileriz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Mart 2024 se\u00e7imlerinde d\u00fczen muhalefetinin \u00e7eli\u015fkili “zaferi”<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

May\u0131s 2023 se\u00e7imlerinde Cumhur \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n “zaferinin” \u00e7eli\u015fkilerle dolu olmas\u0131 gibi, Mart 2024 yerel se\u00e7imlerinden CHP\u2019nin birinci parti olarak \u00e7\u0131kmas\u0131yla d\u00fczen muhalefetinin vermekte oldu\u011fu “zafer” havas\u0131 da \u00e7eli\u015fkilerle doludur. Bunu ifade ederek, AKP\u2019nin yenilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n tarihsel ve politik anlam\u0131n\u0131 ve de\u011ferini g\u00f6lgelemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yoruz; bu yenilgi \u00f6nemlidir ve AKP\u2019nin Van\u2019da K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n seferberli\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda geri ad\u0131m atarak DEM Parti\u2019ye mazbatay\u0131 vermeye zorlanm\u0131\u015f olmas\u0131 ve \u0130srail\u2019le ticareti s\u0131n\u0131rlama karar\u0131 alm\u0131\u015f olmas\u0131, bu yenilginin siyasal f\u0131rsatlarla dolu yeni bir d\u00f6nem a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fimdiden ispatlam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fczen muhalefetinin “zaferinin” \u00e7eli\u015fkilerle dolu oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut politik durumu b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle kavrayabilmemiz ya\u015famsal \u00f6nemde.<\/p>\n\n\n\n

2023 May\u0131s se\u00e7imlerinde Cumhur \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131 olu\u015fturan partiler, Mart 2024 yerel se\u00e7imlerinde tek ba\u015flar\u0131na \u015fu oy oranlar\u0131na ula\u015ft\u0131lar: AKP %35.48, MHP %4.98, YRP %6.19, BBP %0.43, H\u00fcda Par %0.55 (DSP se\u00e7imlere kat\u0131lmad\u0131). Bu oy oranlar\u0131n\u0131 toplad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda %47.63 etmekte. May\u0131s 2023 se\u00e7imlerinde Cumhur \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n %49.50 oran\u0131nda oy ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlayacak olursak, o zamanki Cumhur \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n oy oran\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcs\u00fcn %2\u2019den az oldu\u011funu g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fczen muhalefetinin liderli\u011findeki CHP\u2019nin 31 Mart yerel se\u00e7imlerinden birinci parti \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n bir nedeni de, genel se\u00e7imlerde daha s\u0131k\u0131 tutulan ittifak politikalar\u0131n\u0131n yerel se\u00e7imlerde do\u011fas\u0131 gev\u015femi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bununla birlikte, ba\u015fkanl\u0131k rejimini savunan ve 2023 se\u00e7imlerinde Cumhur \u0130ttifak\u0131\u2019nda bulunan partilerin oy oranlar\u0131n\u0131n toplamlar\u0131 bu se\u00e7imlerde %47.63\u2019\u00fc bulmu\u015ftur (YRP ba\u015fkanl\u0131k rejimini savunmakta, yaln\u0131zca %50+1 sisteminin, %40+1 \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011fini savunmaktad\u0131r). Bu orana, Cumhur \u0130ttifak\u0131\u2019nda olmamas\u0131na ra\u011fmen, “alternatif” bir ba\u015fkanl\u0131k rejimini yine de savunan Saadet Partisi\u2019nin %1.09\u2019luk oy oran\u0131n\u0131 da eklersek, Mart 2024 se\u00e7imlerinde ba\u015fkanl\u0131k rejimi taraftar\u0131 partilerin toplam oy oranlar\u0131n\u0131n %48.72 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n

O halde iki sonu\u00e7 \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: 1.) Se\u00e7menlerin \u00e7o\u011funlu\u011fu, ba\u015fkanl\u0131k rejiminden do\u011frudan bir \u015fekilde yana olan partilere oy vermemi\u015ftir ancak 2.) buna ra\u011fmen, yerel se\u00e7imlerin ard\u0131ndan olu\u015fan sahte “zafer” havas\u0131n\u0131n g\u00f6sterdi\u011finin aksine, rejim yanl\u0131s\u0131 partiler derin bir siyasi ve toplumsal krize s\u00fcr\u00fcklenmemi\u015fler, ekonomik ayr\u0131cal\u0131klar\u0131ndan ileri gelen siyasi g\u00fc\u00e7lerinin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131 muhafaza edebilmi\u015flerdir. <\/p>\n\n\n\n

Buradaki en \u00f6nemli olgu, ba\u015fkanl\u0131k rejimi taraftar\u0131 partilerin aras\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fck ve par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131kt\u0131r. Bu yeni bir durumdur: 9 y\u0131l \u00f6ncesine kadar, yaln\u0131zca AKP ile MHP, %48.72\u2019nin \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcnde olan bir oy oran\u0131yla, tek ba\u015flar\u0131na bu blo\u011fu temsil edebilmekteydiler.<\/p>\n\n\n\n

Son olarak, ba\u015fkanl\u0131k rejimi yanl\u0131s\u0131 partilerin g\u00fc\u00e7lerini b\u00fcy\u00fck oranda korumay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelerine ra\u011fmen, yine de bu partilerin kitlesel oy kay\u0131plar\u0131 ya\u015famakta oldu\u011funu hat\u0131rlatmakta fayda var. 2023 genel se\u00e7imlerindeki Cumhur \u0130ttifak\u0131 26.934.455 oy alm\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 Cumhur \u0130ttifak\u0131 partilerinin (AKP, MHP, YRP, BBP, H\u00fcda Par) bu se\u00e7imlerdeki oy toplam\u0131 ise 21.943.166 oldu. Yerel se\u00e7imlerde yurtd\u0131\u015f\u0131 oylar\u0131n mevcut olmamas\u0131 bu d\u00fc\u015f\u00fcs\u00fcn bir k\u0131sm\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r; ancak yurtd\u0131\u015f\u0131 oylar\u0131n da haricinde, 2023 Cumhur \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n toplam\u0131n\u0131n milyonlarca oy kaybetti\u011fi bir ger\u00e7ektir (2023 cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerinin ikinci turunda yurtd\u0131\u015f\u0131 oylar\u0131n toplam\u0131 1.895.430\u2019du).<\/p>\n\n\n\n

Rejimin yenilgiyi kar\u015f\u0131lama politikas\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesinin anlam\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Erdo\u011fan liderli\u011findeki ba\u015fkanl\u0131k rejimi, 31 Mart 2024 yerel se\u00e7imlerinden \u00f6nce, se\u00e7imlerde ba\u015fl\u0131ca 4 yenilgi alm\u0131\u015ft\u0131. Bunlardan ilki 7 Haziran 2015 se\u00e7imleriydi: K\u00fcrt hareketinin antidemokratik %10\u2019luk baraj\u0131 ge\u00e7mesiyle AKP meclis \u00e7o\u011funlu\u011funu kaybetmi\u015fti. Ard\u0131ndan Suru\u00e7 ve Ankara Gar katliamlar\u0131 ya\u015fand\u0131, mili g\u00fcvenlik\u00e7i bir \u015fantaj politikas\u0131 devreye sokuldu, sosyalist haraket \u00fczerinde bask\u0131 art\u0131r\u0131ld\u0131 ve 1 Kas\u0131m\u2019da se\u00e7imler tekrar edildi. Erdo\u011fan 16 Nisan 2017 referandumundaki yenilgiyi ise, YSK eliyle sistematik bir hileye ba\u015fvurup, m\u00fch\u00fcrs\u00fcz oylar\u0131n ge\u00e7erli say\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak kar\u015f\u0131lad\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck se\u00e7im yenilgisi olan 31 Mart 2019 yerel se\u00e7imlerinde AKP\u2019nin \u0130stanbul\u2019u kaybetmesinin ard\u0131ndan ise, tercih edilen politika bu se\u00e7imlerin do\u011frudan do\u011fruya iptal edilmesi ve tekrarlanmas\u0131 oldu. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck se\u00e7im yenilgisi, tekrarlanan \u0130stanbul se\u00e7imleriydi. Rejim bu se\u00e7imin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131, istemeyerek kabullenmek zorunda kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla 31 Mart 2024 yerel se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131ndan \u00f6nce, ba\u015fkanl\u0131k rejimi, yenilgi ald\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerin ard\u0131ndan her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131 ve korku y\u00f6ntemini kullanarak se\u00e7imleri kazanm\u0131\u015f veya iptal ettirmi\u015fti. Erdo\u011fan, bu se\u00e7imlerin gecesinde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada ise yenilgiyi \u00f6nden kabul etti ve partisinin gerekli dersleri \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Se\u00e7imlerden sonra “T\u00fcrkiye\u2019nin sand\u0131kta kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131” s\u00f6yleyen MHP lideri Devlet Bah\u00e7eli ise partisinin 16 Nisan tarihli grup toplant\u0131s\u0131nda se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na sayg\u0131l\u0131 olduklar\u0131n\u0131, sand\u0131ktan \u00e7\u0131kan\u0131n “milletin iradesi” oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, geri ad\u0131m att\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sosyalist bas\u0131nda hi\u00e7 sorgulanmam\u0131\u015f olsa da, bu tutum de\u011fi\u015fikli\u011finin nedeni \u00f6nemlidir ve bu de\u011fi\u015fiklik, CHP ile DEM\u2019in rejime y\u00f6nelik siyasal stratejilerinin sa\u011fa kaymakta olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

CHP ba\u015fkanl\u0131k rejimini me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131yor<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

2019 yerel se\u00e7imlerinden \u00f6nce MHP lideri Bah\u00e7eli, ”\u0130stanbul, Ankara ve \u0130zmir’in \u015fer ittifak\u0131n\u0131n eline ge\u00e7mesi Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi’ni tart\u0131\u015fmaya a\u00e7abilir.\u2019’ a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulunmu\u015ftu. Rejim 2019\u2019dan bu yana \u0130stanbul\u2019u 3 kere, Ankara ile \u0130zmir\u2019i ise 2\u2019\u015fer kere kaybetti. Son se\u00e7imlerde rejim bu b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyelerini, b\u00fcy\u00fck ve anlaml\u0131 farklarla kaybetti. Ancak d\u00fczen muhalefeti buna ra\u011fmen, ba\u015fkanl\u0131k rejimini toplum nezdinde tart\u0131\u015fmaya a\u00e7mad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zg\u00fcr \u00d6zel \u00f6ncesi d\u00f6nemde, CHP\u2019nin liderli\u011findeki d\u00fczen muhalefetinin temel stratejisi \u201csessiz ge\u00e7i\u015f\u201d veya kendilerinin ifadesiyle \u201chelalle\u015fme\u201d idi. Bunun anlam\u0131 \u015fuydu: Muhalefet rejime ve onun temsilcilerine, onlar\u0131 yarg\u0131lamama s\u00f6z\u00fc veriyordu ve bu rejim ile temsilcilerinin, devletin varl\u0131k \u015fartlar\u0131n\u0131 tehdit edecek bir ho\u015fnutsuzluk, \u00f6fke ve seferberlik dalgas\u0131 vuku bulmadan iktidar\u0131 kendilerine teslim etmesini istiyordu. Bunu Millet \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n Ak\u015fener\u2019le birlikte \u00f6nderi olan K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu dile getirdi. Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu 27 May\u0131s 2021\u2019de Burdur\u2019da \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201cBurdur’dan bu \u00e7a\u011fr\u0131m\u0131 tekrar ediyorum, Say\u0131n Erdo\u011fan halktan korkulmaz, milli irade her zaman ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcst\u00fcndedir. Milli iradeden daha b\u00fcy\u00fck bir irade sosyal ya\u015fam\u0131m\u0131zda yoktur. Hepimizin milli iradeye sayg\u0131 duymas\u0131 laz\u0131m. Biz bir hesapla\u015fma derdinde de\u011filiz, bir \u2018devr-i sab\u0131k’ yaratmadan yana da de\u011filiz. Biz bu \u00fclkenin g\u00fczel, iyi y\u00f6netilmesini istiyoruz.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu\u2019nun “devr-i sab\u0131k yaratmaktan yana olmad\u0131klar\u0131n\u0131” ifade etmi\u015f olmas\u0131, rejime ho\u015f g\u00f6z\u00fckme \u00e7abas\u0131 de\u011fil, d\u00fczen muhalefetinin temel stratejisinin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Neydi bu strateji? \u0130ktidara kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin sand\u0131k siyasetine indirgenmesi. Kitlelere m\u00fccadele etmeyi de\u011fil, oy vermeyi i\u015faret etmek durumunda olduklar\u0131 i\u00e7in, bu reformist \u00f6nerinin mant\u0131ksal bir sonucu olarak devr-i sab\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 bir pozisyon almak zorunda kald\u0131lar. Halbuki T\u00fcrkiyeli egemen bloklar\u0131n gelecek bir tarihte ba\u015fka bir ba\u015fkanl\u0131k rejimi bina etmeye c\u00fcret edememeleri i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gereken en \u00f6ncelikli politik g\u00f6revlerden birisi, bug\u00fcnk\u00fc ba\u015fkanl\u0131k Bonapartizminin b\u00fct\u00fcn sorumlular\u0131 ile yetkililerini, halka kar\u015f\u0131 i\u015flemi\u015f olduklar\u0131 su\u00e7lardan dolay\u0131 yarg\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Bu ba\u011flamda d\u00fczen muhalefeti, demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden birisidir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak \u00f6nemli bir noktay\u0131 belirtmek gerekiyor: D\u00fczen muhalefetinin mevcut politikas\u0131, devr-i sab\u0131k yaratmamaktan yana olan eski politikas\u0131n\u0131n dahi gerisindedir, zira \u015fu anda “devr-i sab\u0131k” veya “helalle\u015fme” gibi kelimeler telafuz dahi edilmemekte, yani rejimin “affedilmesi” veya “yarg\u0131lanmamas\u0131” gerekti\u011fi dahi belirtilmeyerek, rejim sorunu bilin\u00e7li bir \u015fekilde s\u00f6zde g\u00f6z ard\u0131 edilmektedir. CHP, Millet \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n “g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f parlamenter sistem” \u00f6neren dok\u00fcman\u0131n\u0131 h\u00e2l\u00e2 sahiplenip sahiplenmedi\u011fi hakk\u0131nda herhangi bir a\u00e7\u0131klamada bulunmamaktad\u0131r. CHP, yerel se\u00e7imlerden birinci parti olarak \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, ba\u015fkanl\u0131k rejiminin me\u015fruiyetini ve do\u011fas\u0131n\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde tart\u0131\u015fmaya a\u00e7mamaktad\u0131r. CHP genel ba\u015fkan\u0131 \u00d6zg\u00fcr \u00d6zel\u2019in bayram tatilinde Erdo\u011fan\u2019la telefonda yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmede “diyalog kanallar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k tutulmas\u0131na” \u00e7a\u011fr\u0131 yapmas\u0131 ve Erdo\u011fan\u2019\u0131n ard\u0131ndan “CHP\u2019nin genel ba\u015fkan\u0131 say\u0131n \u00d6zel\u2019e kap\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131k. Ele alaca\u011f\u0131m\u0131z konu ba\u015fl\u0131klar\u0131m\u0131z \u00e7ok, ziyarete geldikleri anda oturur konu\u015furuz.” yan\u0131t\u0131n\u0131 vermesi, d\u00fczen muhalefetinin rejime y\u00f6nelik de\u011fi\u015fen politikas\u0131n\u0131n bir ifadesidir. Belirtmek gerekir ki, bu politika de\u011fi\u015fimi stratejik de\u011fil, taktikseldir (\u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fczen muhalefeti, ba\u015fkanl\u0131k rejiminin me\u015fruiyetini hi\u00e7bir zaman tart\u0131\u015fmaya a\u00e7mam\u0131\u015ft\u0131r). \u00d6zg\u00fcr \u00d6zel\u2019e benzer \u015fekilde, \u0130BB ba\u015fkan\u0131 Ekrem \u0130mamo\u011flu da se\u00e7imleri kazanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131daki a\u00e7\u0131klamay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi:<\/p>\n\n\n\n

\n

“H\u00fck\u00fcmete, yerel ve ulusal meseleler konusunda i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc, vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131 ilgilendiren t\u00fcm meselelerde i\u015fbirli\u011fi, d\u00fcr\u00fcst ve adil rekabet \u00f6neriyorum. Birlikte \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Buradan a\u00e7\u0131k ve net s\u00f6yl\u00fcyorum. Ne zaman diler ve arzu ederseniz, \u0130stanbul\u2019un gelece\u011fini say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z Recep Tayyip Erdo\u011fan sizinle konu\u015fmaya haz\u0131r bir Ekrem \u0130mamo\u011flu var, onu ileteyim.”<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Yerel y\u00f6netimler ile merkez\u00ee y\u00f6netimin (rejimin) i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131 gerekti\u011fini ve rejimle diyalo\u011fu savunan bu teslimiyet\u00e7i politik \u00e7izgi, sadece ba\u015fkanl\u0131k rejiminin kendisini de\u011fil ancak bu rejimin ekonomi politikalar\u0131n\u0131, siyasi tutsak politikas\u0131n\u0131, bask\u0131c\u0131 do\u011fas\u0131n\u0131, i\u015f\u00e7i ve K\u00fcrt d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131, partilerini ve kadrolar\u0131n\u0131 da me\u015frula\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu i\u015fbirlik\u00e7i \u00e7izgi, Cumhur \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n partilerinin ve lider kadrolar\u0131n\u0131n, demokratik bir rekabet ortam\u0131ndaki me\u015fru siyasal akt\u00f6rler gibi g\u00f6z\u00fckmesine, dolay\u0131s\u0131yla da onlar\u0131n me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na hizmet etmektedir. Rejime uyarlanan bu \u00e7izgi, 7 Haziran – 1 Kas\u0131m 2015 aras\u0131ndaki milli g\u00fcvenlik\u00e7i politikalar ve \u015fantajlarla, 16 Nisan 2017\u2019deki sistematik se\u00e7im hilesiyle ve 31 Mart 2019\u2019daki se\u00e7imi iptal ederek iktidar\u0131 gasp etmi\u015f olan bir oligar\u015fik kli\u011fin siyaset yapma hakk\u0131 ile yerel se\u00e7imlerde se\u00e7ilerek i\u015fba\u015f\u0131na ge\u00e7en burjuva akt\u00f6rlerin siyaset yapma hakk\u0131n\u0131 birbirlerine e\u015fitleyerek, bu oligar\u015fik kli\u011fi sanki me\u015fru bir demokratik akt\u00f6rm\u00fc\u015f gibi g\u00f6stermektedir. Erdo\u011fan ile Bah\u00e7eli, yenilgiyi bu nedenle kabullenmi\u015flerdir zira bu yenilgi, \u00e7eli\u015fkili bir bi\u00e7imde, Erdo\u011fan ile Bah\u00e7eli\u2019nin “yenilebildi\u011fini” g\u00f6stererek, onlar i\u00e7in bir kazan\u0131m olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

DEM Parti\u2019nin bu yerel se\u00e7imlerde CHP\u2019yle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi siyasal-\u00f6rg\u00fctsel ittifak, bu ba\u011flamda da \u00f6nem kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

YRP: Yeni bir fenomen de\u011fil, burjuva \u00f6nderlik krizinin bir ifadesi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Bir\u00e7ok burjuva liberal analizci ve yorumcu, Yeniden Refah Partisi\u2019nin y\u00fckseli\u015fini abart\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde okumakta ortakla\u015f\u0131yorlar. Onlar bu partinin “gelece\u011fin AKP\u2019si” olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 dahi tart\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131lar. Bu yorumlar ile analizler son derecede hatal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle, YRP\u2019nin oylar\u0131ndaki y\u00fckseli\u015f, yeni bir siyasi fenomene de\u011fil, burjuva \u00f6nderlik krizine i\u015faret etmektedir. T\u00fcrkiye egemen s\u0131n\u0131flar\u0131, son bir as\u0131rd\u0131r farkl\u0131 tipte burjuva ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva siyasi ak\u0131mlar\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na ve emek\u00e7i halka se\u00e7enek olarak sundu: Muhafazakarl\u0131k-siyasal \u0130slam, milliyet\u00e7ilik-fa\u015fizm, ulusalc\u0131l\u0131k. YRP bu ba\u011flamda T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131na ve emek\u00e7i halklar\u0131na yeni hi\u00e7bir \u015fey \u00f6nermemektedir; o, T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda zaten t\u00fcketmi\u015f oldu\u011fu olumsuz bir deneyimi, topluma yeniden \u00f6nermektedir. Zira bu partinin ismi bile, Refah Partisi\u2019ni “yeniden” \u00f6nermektedir ve bu partinin genel ba\u015fkan\u0131 da, yeniden teklif edilen Refah program\u0131n\u0131n liderinin o\u011fludur. Burada yeni olan hi\u00e7bir \u015fey yoktur \u00e7\u00fcnk\u00fc oligar\u015finin T\u00fcrkiye\u2019ye teklif edebilece\u011fi veya sunabilece\u011fi hi\u00e7bir yeni siyasal program\u0131 bulunmamaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci olarak, YRP’nin \u015fu an bir “AKP’ye tepki” partisi oldu\u011funu ve ona program\u0131 ve ilkeleri nedeniyle oy verilmedi\u011fini g\u00f6rmek gerekmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla YRP’nin k\u0131smi g\u00fcc\u00fc, AKP’ye daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir “alternatifin” ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 durumunda, h\u0131zl\u0131ca erime olas\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. YRP’nin, \u015fimdilik AKP’ye y\u00f6nelik tepkileri emen s\u00fcnger rol\u00fc \u00e7eli\u015fkilidir \u00e7\u00fcnk\u00fc ona akan tepki oylar\u0131, genellikle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan gelmektedir. Gelecek Partisi ile Deva Partisi, AKP’nin kentli orta \u00fcst s\u0131n\u0131flar\u0131ndan ya\u015fanan ufak kopu\u015flar\u0131n politik bir ifadesiydi; zaten tam da bu sebeple, yani temsil ettikleri sosyal s\u0131n\u0131flar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z bir politik \u00e7izgi geli\u015ftirmeye kapasitesilerinin olmamas\u0131 nedeniyle, \u00f6nemsiz siyasi akt\u00f6rler olarak kald\u0131lar. Ancak AKP’ye oy vermekte olan i\u015f\u00e7ilerin AKP’ye tepkilerini duyurmak i\u00e7in YRP’yi bir cezaland\u0131rma arac\u0131 olarak kullanmalar\u0131, farkl\u0131 bir sonu\u00e7 yaratt\u0131. Birtak\u0131m yerellerde, s\u0131n\u0131f\u0131n baz\u0131 sekt\u00f6rleri blok olarak YRP’ye oy verdi. Bu olgunun kendisi de olduk\u00e7a \u00e7eli\u015fkilidir: Zira s\u00f6z konusu i\u015f\u00e7i sekt\u00f6rlerinin AKP’ye tepki duymaya ve bu tepki konusunda eyleme ge\u00e7meye karar vermeleri olumlu ve ilerici bir bilin\u00e7 k\u0131r\u0131lmas\u0131na i\u015faret ederken, bu tepkinin g\u00f6sterilmesi i\u00e7in ara\u00e7 olarak YRP’nin tercih edilmesi politik bilin\u00e7 durumunda h\u00e2l\u00e2 s\u00fcrmekte olan haml\u0131\u011f\u0131na ve gerili\u011fe i\u015faret etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Fa\u015fist ve milliyet\u00e7i partilerin par\u00e7al\u0131 ve b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f hali<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Milliyet\u00e7i Hareket Partisi, \u0130Y\u0130 Parti, Zafer Partisi ve B\u00fcy\u00fck Birlik Partisi\u2019nin Mart 2024 yerel se\u00e7imlerinde ald\u0131klar\u0131 oylar\u0131n toplam\u0131 %10.9 yap\u0131yor. Bu demek oluyor ki, ge\u00e7ti\u011fimiz yerel se\u00e7imlerde en b\u00fcy\u00fck 4 fa\u015fist-milliyet\u00e7i partinin oy oranlar\u0131n\u0131n toplamlar\u0131, se\u00e7im baraj\u0131n\u0131n eski seviyesi olan %10\u2019u ge\u00e7mekte dahi zorlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum, YRP olgusunun ifade etti\u011fi krizi ba\u015fka bir bi\u00e7imde ifade eden farkl\u0131 bir olgudur: Burjuva \u00f6nderlik krizi.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fkanl\u0131k rejiminin \u00f6zellikle K\u00fcrt d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, g\u00fcvenlik\u00e7i politikalar ve “yerli ve milli devlet” vurgusu \u00fczerinden kendisini ve kitlelerle olan ili\u015fkisini konsolide etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, fa\u015fist-milliyet\u00e7i partilerin kendi aralar\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fck ve par\u00e7al\u0131l\u0131k, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin lehine olan bir krize i\u015faret etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bununla beraber bu partilerin ald\u0131klar\u0131 oy oranlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmemelidir. Zafer Partisi\u2019nin \u015fu anda MHP (\u00dclk\u00fc Ocaklar\u0131) veya BBP (Alperen Ocaklar\u0131) gibi bir paramiliter yap\u0131lanmaya sahip olmad\u0131\u011f\u0131 do\u011fru olsa da, bu partinin T\u00fcrk kapitalizminin ve ba\u015fkanl\u0131k rejiminin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn toplumsal, ekonomik ve siyasal sorunlar\u0131 m\u00fclteci d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinden \u00e7\u00f6zmeyi \u00f6neren program\u0131n\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ilgi, dikkatle takip edilmelidir. Bu ba\u011flamda Zafer Partisi genel ba\u015fkan\u0131 \u00dcmit \u00d6zda\u011f\u2019\u0131n se\u00e7im s\u00fcreci s\u0131ras\u0131nda Lezita grevini ziyaret etmi\u015f olmas\u0131 ve bu greve zenofobik, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 b\u00f6l\u00fcc\u00fc, \u0131rk\u00e7\u0131 bir perspektif ta\u015f\u0131maya \u00e7abalam\u0131\u015f olmas\u0131 ve daha sonra da T\u00fcrkiye \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019ni benzer bir perspektifle “milli” olmamakla su\u00e7lam\u0131\u015f olmas\u0131, T\u00fcrk fa\u015fizminin-milliyet\u00e7ili\u011finin hakiki sosyal rol\u00fcn\u00fc bir kere daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015ftir: Devlete, devletin y\u00f6netim \u015fekline ve ekonomik payla\u015f\u0131m\u0131n karakterinden ayr\u0131cal\u0131k kazananlara kar\u015f\u0131 do\u011fabilecek olan i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i muhalefeti ile seferberli\u011finin y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u015fa\u015f\u0131rtmak, y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u015fa\u015f\u0131rtamad\u0131\u011f\u0131nda bu m\u00fccadeleleri ve akt\u00f6rlerini kriminalize ederek bast\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A\u015fa\u011f\u0131da okuyucular\u0131m\u0131zla, 3 b\u00f6l\u00fcml\u00fck bir yaz\u0131 serisinin ikinci k\u0131sm\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131yoruz. \u0130yi okumalar dileriz. *** Mart 2024 se\u00e7imlerinde d\u00fczen muhalefetinin \u00e7eli\u015fkili “zaferi” May\u0131s 2023 se\u00e7imlerinde Cumhur \u0130ttifak\u0131\u2019n\u0131n “zaferinin” \u00e7eli\u015fkilerle dolu olmas\u0131 gibi, Mart 2024 yerel se\u00e7imlerinden CHP\u2019nin birinci parti olarak \u00e7\u0131kmas\u0131yla d\u00fczen muhalefetinin vermekte oldu\u011fu “zafer” havas\u0131 da \u00e7eli\u015fkilerle doludur. Bunu ifade ederek, AKP\u2019nin yenilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":3017,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[780,701],"tags":[243,742,1097,363,1021,1096,760],"class_list":["post-3015","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-guncel","category-politika","tag-akp","tag-chp","tag-mhp","tag-rejim","tag-secim","tag-secimler","tag-yerel-secimler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3015"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3015\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3016,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3015\/revisions\/3016"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3017"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}