{"id":2948,"date":"2023-11-22T11:45:53","date_gmt":"2023-11-22T08:45:53","guid":{"rendered":"https:\/\/trockist.net\/?p=2948"},"modified":"2023-11-22T11:45:54","modified_gmt":"2023-11-22T08:45:54","slug":"sanayi-uzerine-tezler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2023\/11\/22\/sanayi-uzerine-tezler\/","title":{"rendered":"Sanayi \u00fczerine tezler"},"content":{"rendered":"\n

Rus Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin Nisan 1923\u2019te yap\u0131lan On \u0130kinci Kongresi\u2019ne sunuldu ve oy birli\u011fiyle kabul edildi. The Labour Monthly<\/em>, Temmuz ve A\u011fustos 1923, Cilt. 5, No.1 ve 2, 162 Buckingham Palace Road, London – Communist Party of Great Britain.<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

1.) Sanayinin sosyalist yap\u0131daki genel rol\u00fc<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u00dclkemizde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile k\u00f6yl\u00fcl\u00fck aras\u0131nda var olan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkiler, son tahlilde sanayi ile tar\u0131m aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilere ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, son \u00e7are olarak, \u00f6nderlik rol\u00fcn\u00fc devlet ayg\u0131t\u0131 ya da ordu \u00fczerinden de\u011fil ama proletaryay\u0131 yaratan sanayi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla koruyup g\u00fc\u00e7lendirebilir. Partinin, sendikalar\u0131n, gen\u00e7lik birliklerinin, okullar\u0131m\u0131z\u0131n vb. g\u00f6revi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yeni ku\u015faklar\u0131n\u0131n e\u011fitimi ve haz\u0131rlanmas\u0131d\u0131r. Ama b\u00fct\u00fcn bu i\u015fler, s\u00fcrekli olarak geni\u015fleyen bir sanayi temele sahip olmad\u0131klar\u0131nda, kum \u00fczerinde in\u015fa edilmi\u015f gibi olurlar. Yaln\u0131zca sanayinin geli\u015fmesi proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in sars\u0131lmaz bir zemin olu\u015fturabilir. Tar\u0131m, \u015fimdiki durumda, teknolojik d\u00fczeyi son derece d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, Sovyet Rusya\u2019n\u0131n ekonomik ya\u015fam\u0131nda birinci derecede \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

Tar\u0131m\u0131n ve sanayinin ekonomik ya\u015fam\u0131m\u0131zdaki g\u00f6reli a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek ve a\u011f\u0131rl\u0131k merkezini tar\u0131mdan sanayiye kayd\u0131rmak, yaln\u0131zca sanayi ger\u00e7ek bir ilerleme sergiledi\u011fi, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tek sa\u011flam zeminini olu\u015fturan a\u011f\u0131r sanayi yeniden in\u015fa edildi\u011fi ve elektriklendirme i\u015fi tamamland\u0131\u011f\u0131 oranda, hem m\u00fcmk\u00fcn hem de ger\u00e7ekten ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelecektir. Parti, ne denli \u00f6zveriye ve eme\u011fe mal olursa olsun, bu s\u00fcreci \u2014 \u00f6zellikle a\u011f\u0131r sanayinin h\u0131zla yeniden kurulmas\u0131yla ilgili olarak \u2014 h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in sistematik bi\u00e7imde ve \u0131srarla \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6yl\u00fc ekonomisinin federasyonumuzun ekonomik sistemi i\u00e7inde belirleyici \u00f6neme sahip oldu\u011fu d\u00f6nemin ne kadar s\u00fcrece\u011fi, yaln\u0131zca yukar\u0131da de\u011finilen genel ko\u015fullar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda ister istemez son derece yava\u015f i\u015fleyen i\u00e7 ekonomik s\u00fcrece de\u011fil ama ayn\u0131 zamanda Rusya s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde ya\u015fanan geli\u015fme s\u00fcrecine, yani devrimin Bat\u0131\u2019da ve Do\u011fu\u2019da izleyece\u011fi yola da ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. Burjuvazinin en ileri kapitalist \u00fclkelerden herhangi birinde devrilmesi, sosyalist in\u015fa i\u00e7in gerekli maddi ve teknik kaynaklar\u0131 bir \u00e7\u0131rp\u0131da ikiye katlayaca\u011f\u0131 i\u00e7in, ekonomik geli\u015fmemizin b\u00fct\u00fcn gidi\u015fat\u0131n\u0131 son derece h\u0131zl\u0131 \u015fekilde etkileyecektir. Partimiz, atmak \u00fczere oldu\u011fu herhangi bir ad\u0131m\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hesaplarken, bu uluslararas\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 asla yitirmemeli ve ayn\u0131 zamanda, k\u00f6yl\u00fc ekonomisinin belirleyici \u00f6nemini de bir an olsun unutmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu ko\u015fulu yaln\u0131zca yok saymak de\u011fil ama ona yeterince \u00f6nem vermemek bile, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bi\u00e7imde proletarya ile k\u00f6yl\u00fcl\u00fck aras\u0131ndaki birli\u011fin \u2014 \u015fimdiki tarihsel ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi boyunca proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn en \u00f6nemli dayanaklar\u0131ndan biri olan k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na y\u00f6nelik g\u00fcven duygusunun \u2014 alt\u0131n\u0131 oyaca\u011f\u0131 ya da onu zay\u0131flataca\u011f\u0131 i\u00e7in, hem ekonomik hem de siyasi alanda b\u00fcy\u00fck tehlikeler i\u00e7erecektir. Bu birli\u011fin korunmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendirilmesi Sovyet devletinin istikrar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli ko\u015fuludur, dolay\u0131s\u0131yla da partimizin en temel g\u00f6revini olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6nceki parti kongreleri taraf\u0131ndan kabul edilen ve son derece hakl\u0131 olarak, k\u00f6yl\u00fclerin sosyalist \u00fcretim y\u00f6ntemlerine deste\u011finin, yaln\u0131zca onlara bu y\u00f6ntemlerin ekonomik olarak daha avantajl\u0131, daha ak\u0131lc\u0131 vb. oldu\u011funu birka\u00e7 y\u0131l boyunca pratikte g\u00f6stererek kazan\u0131labilece\u011fini vurgulayan kararlar\u0131 an\u0131msamak gerekiyor. Maliye alan\u0131nda, devlet kaynaklar\u0131n\u0131 ekonomik kullanma politikas\u0131, do\u011fru bir vergilendirme sistemi ve \u2014 \u015fimdi kabul etmi\u015f oldu\u011fumuz, kararl\u0131l\u0131kla ba\u011fl\u0131 kalmam\u0131z gereken ve ba\u011fl\u0131 kalaca\u011f\u0131m\u0131z \u2014 do\u011fru \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015f bir b\u00fct\u00e7e, yaln\u0131zca devletin elindeki sanayinin h\u0131zl\u0131 bir geli\u015fmesi ve tatmin edici k\u00e2rlar elde etmesi durumunda nihai sonu\u00e7lar\u0131na ula\u015facakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ordunun a\u015f\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fclmesinden \u2014 ki \u015fimdi pratikte iskelete d\u00f6nd\u00fc \u2014 ve ard\u0131ndan ad\u0131m ad\u0131m milis sistemine ge\u00e7ilmesinden dolay\u0131, ulusal savunma sorunu bir ula\u015f\u0131m ve sava\u015f sanayileri sorununa indirgenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla, b\u00fct\u00e7emizin olu\u015fumu, devlet kredileri politikas\u0131, devletin askeri anlamda korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015f \u00f6nlemler; ger\u00e7ekte genel olarak devletin b\u00fct\u00fcn etkinli\u011fi, \u00f6ncelikli ve en b\u00fcy\u00fck \u00f6zeni devlet sanayisinin planl\u0131 geli\u015fmesine g\u00f6stermelidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkemizin genel ekonomik yap\u0131s\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, devlet sanayisinin yeniden kurulmas\u0131, tan\u0131m\u0131n geli\u015fmesine yak\u0131ndan ba\u011fl\u0131d\u0131r. Dola\u015f\u0131m i\u00e7in gerekli ara\u00e7lar, sanayi ileriye do\u011fru \u00f6nemli bir ad\u0131m atacak duruma gelmeden \u00f6nce, k\u0131rsal t\u00fcketime ek olarak bir tar\u0131msal \u00fcretim fazlas\u0131 bi\u00e7iminde tar\u0131m eliyle yarat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancak, devlet sanayisinin tar\u0131m\u0131n gerisinde kalmamas\u0131 da ayn\u0131 derecede \u00f6nemlidir. Tersi durumda, \u00f6zel sanayi tar\u0131m \u00fczerinde kurulur ve bu \u00f6zel sanayi uzun vadede devlet sanayisini t\u00fcketir ya da i\u00e7ine \u00e7eker.<\/p>\n\n\n\n

Yaln\u0131zca t\u00fcketti\u011finden fazlas\u0131n\u0131 geri veren bir sanayi ba\u015far\u0131l\u0131 olabilir. B\u00fct\u00e7e pahas\u0131na, yani tar\u0131m pahas\u0131na ya\u015fayan bir sanayinin proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in sa\u011flam ve kal\u0131c\u0131 bir dayanak olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Devlet sanayisinde art\u0131 de\u011fer \u00fcretimi sorunu, Sovyet iktidar\u0131, yani proletarya i\u00e7in ya\u015famsal sorundur. Devlet sanayisinin, art\u0131 de\u011ferin devlet eliyle birikimi olmaks\u0131z\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyecek olan geni\u015fletilmi\u015f yeniden \u00fcretimine gelince, bu, tan\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n kapitalist de\u011fil de sosyalist bir y\u00f6nde geli\u015fmesinin ko\u015fulunu olu\u015fturur.<\/p>\n\n\n\n

Toplumun sosyalist d\u00fczenlenmesine giden yol, bu y\u00fczden, devletle\u015ftirilmi\u015f sanayiden ge\u00e7er.<\/p>\n\n\n\n

2.) Yeni Ekonomik Politika\u2019n\u0131n birinci d\u00f6nemindeki bilan\u00e7o <\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Yeni Ekonomik Politika\u2019n\u0131n [NEP-Novaya Ekonomicheskaya Politika] \u00fclkenin ekonomik ya\u015fam\u0131 \u00fczerindeki sa\u011fl\u0131kl\u0131 etkisi ink\u00e2r edilemez. Bu etki, s\u0131nai faaliyetin yeniden canlanmas\u0131nda, sanayinin bir\u00e7ok \u00f6nemli dal\u0131ndaki \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131nda, eme\u011fin \u00fcretkenli\u011finin ve \u00fcr\u00fcnlerin kalitesinin artmas\u0131nda, ku\u015fkusuz, i\u015f\u00e7ilerin durumundaki son derece g\u00f6ze \u00e7arp\u0131c\u0131 iyile\u015fmede, hepsinden \u00f6nemlisi de, temel ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ekonomik sorunlara \u00e7ok daha do\u011fru yakla\u015f\u0131mda d\u0131\u015fa vuruyor. Bu sonuncusu, s\u00f6z konusu sorunlar\u0131n gelecekte etkili bi\u00e7imde \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn temel ko\u015fuludur. Bununla birlikte, sanayinin \u015fimdiki durumu son derece ciddi olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Hafif sanayinin, tatmin edici hasatla birlikte piyasan\u0131n yeniden iyile\u015fmesi olgusunda ifadesini bulan yeniden canlanmas\u0131, onun b\u00fct\u00fcn i\u015fletmelerinin ve dallar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir geli\u015fmeyi s\u00fcrd\u00fcrece\u011finin g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nabilece\u011fi anlam\u0131na gelmiyor. Hafif sanayi \u00fcr\u00fcnlerinin fiyatlar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin fiyatlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fcksek olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fine ra\u011fmen, bu y\u00fcksek fiyatlar s\u0131k\u00e7a yeniden \u00fcretim fiyat\u0131ndan fazlas\u0131yla uzakt\u0131r; yani, \u00fcretimin geni\u015flemesini g\u00fcvence alt\u0131na almamaktad\u0131r. Bir dizi tr\u00f6st\u00fcn faaliyetinde sa\u011flanan art\u0131\u015f, takviye edilmesi \u015fu anda devletin ekonomi politikas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli sorunlar\u0131ndan biri olan eski hammadde stoklar\u0131 pahas\u0131na ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan, a\u011f\u0131r sanayi, piyasayla \u00e7ok az ili\u015fkiye girmi\u015f durumda. O as\u0131l olarak devletin sipari\u015flerine ba\u011f\u0131ml\u0131 durumda ve devletin onun iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in yapaca\u011f\u0131 kapsaml\u0131 ve iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f yat\u0131r\u0131mlara ihtiyac\u0131 var. Bu, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde demiryollar\u0131 ve \u0131rmak ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n

Bu y\u00fczden, bir b\u00fct\u00fcn olarak ekonomik ko\u015fullardan dolay\u0131, hafif sanayide fiyatlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde d\u00fczenlenmesine hen\u00fcz ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil. Bu durum ve a\u011f\u0131r sanayinin hafif sanayiye g\u00f6re geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131, Yeni Ekonomik Politika\u2019n\u0131n (NEP) ilk d\u00f6neminin negatif hanesini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu, NEP\u2019ten \u00f6nce var olan genel ekonomik ko\u015fullar\u0131n oldu\u011fu kadar, ekonomik ili\u015fkilerin NEP\u2019e ge\u00e7i\u015f s\u0131ras\u0131nda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bi\u00e7imde fel\u00e7 olmas\u0131n\u0131n da sonucudur.<\/p>\n\n\n\n

Piyasa temelinde, s\u0131nai geli\u015fmenin gereksinimlerine daha iyi yan\u0131t veren bir fiyat d\u00fczenlemesine ula\u015fma; hafif sanayi dallar\u0131 aras\u0131nda ve onlar ile onlara hammadde sa\u011flayan tan\u0131m aras\u0131nda daha normal ili\u015fkilerin kurulmas\u0131. NEP\u2019in \u015fimdi ba\u015flayan ikinci d\u00f6neminde devletin sanayiye ili\u015fkin faaliyetindeki merkezi sorunlar\u0131 bunlard\u0131r. Bu sorunlar, yaln\u0131zca, piyasa ile sanayinin devlet eliyle planlanmas\u0131 aras\u0131nda do\u011fru bir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fki kurulmas\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n

3.) Planl\u0131 sanayi faaliyetinin sorunlar\u0131 ve y\u00f6ntemleri<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Ba\u015fl\u0131ca sanayi ve ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n devletin m\u00fclkiyetinde oldu\u011fu Sovyet Rusya\u2019da devletin sanayiye aktif m\u00fcdahalesi, ister istemez devlet eliyle yap\u0131lm\u0131\u015f bir sanayi plan\u0131 bi\u00e7imini almak zorundad\u0131r. Devletin m\u00fclkiyetin sahibi ve egemen g\u00fc\u00e7 olarak belirleyici rol\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, tek tip plan ilkesi en ba\u015f\u0131ndan itibaren ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nem kazan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte, b\u00fct\u00fcn \u00f6nceki deneyim, bir sosyalist ekonomi plan\u0131n\u0131n kuramsal ya da b\u00fcrokratik bi\u00e7imde \u00f6nceden olu\u015fturulamayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Sanayinin b\u00fct\u00fcn dallar\u0131n\u0131 birbirleriyle ili\u015fkileri i\u00e7inde ve bir b\u00fct\u00fcn olarak sanayinin tar\u0131mla ili\u015fkisi i\u00e7inde kucaklayan ger\u00e7ek bir sosyalist ekonomik plan, yaln\u0131zca ulusalla\u015ft\u0131rma temelinde edinilmi\u015f haz\u0131rl\u0131k anlam\u0131nda uzun bir ekonomik deneyimin; sanayinin farkl\u0131 dallar\u0131na pratikte uyum kazand\u0131rma ve elde edilen sonu\u00e7lar\u0131 do\u011fru \u015fekilde de\u011ferlendirme y\u00f6n\u00fcnde s\u00fcrekli \u00e7abalar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu y\u00fczden, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6neme ili\u015fkin g\u00f6revimiz genel y\u00f6nelimi belirlemektir ve bu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde haz\u0131rl\u0131k niteli\u011findedir. Bu g\u00f6rev tek bir form\u00fclle tan\u0131mlanamaz. O, yol g\u00f6sterici ekonomi ayg\u0131t\u0131n\u0131n, onun temel g\u00f6revlerinin, y\u00f6ntemlerinin ve prati\u011finin kararl\u0131 ve dikkatli bir \u015fekilde piyasa ger\u00e7e\u011fine ve onun ko\u015fullar\u0131na uyarlanmas\u0131n\u0131 gerektirir. Planl\u0131 sanayinin y\u00f6ntemleri yaln\u0131zca geli\u015fmelerinin son a\u015famas\u0131nda piyasay\u0131 kendilerine ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131labilir ve bu sayede onu ortadan kald\u0131rabilirler ki b\u00f6yle olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00f6nem boyunca sanayinin devlet eliyle planlanmas\u0131na e\u015flik eden olduk\u00e7a a\u00e7\u0131k iki tehlikeyi kavrayabiliriz: a) ekonomik geli\u015fmeyi planl\u0131 m\u00fcdahalelerimiz arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla daha ileri g\u00f6t\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve piyasan\u0131n d\u00fczenleyici i\u015flevinin yerine \u015fimdiki durumumuzda zemini olmayan y\u00f6netsel \u00f6nlemleri ge\u00e7irirsek, asker\u00ee kom\u00fcnizm d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kan t\u00fcrde k\u0131smi ya da genel bir ekonomik kriz ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r; b) e\u011fer merkezi d\u00fczenleme, ona duyulan a\u00e7\u0131k\u00e7a olgunla\u015fm\u0131\u015f gereksinimin gerisinde kal\u0131rsa, ekonomik sorunlar\u0131, zaman\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f ekonomik-y\u00f6netsel m\u00fcdahalelerle daha k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde daha az \u00e7aba ve kaynak t\u00fcketimiyle elde edebilece\u011fimiz ayn\u0131 sonu\u00e7lara varmak i\u00e7in savurgan piyasa y\u00f6ntemlerine ba\u015fvurarak \u00e7\u00f6zmek zorunda kalaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Piyasa ekonomisini benimsemi\u015f oldu\u011fumuza g\u00f6re, devlet bu \u00f6zg\u00fcr faaliyeti y\u00f6netsel y\u00f6ntemlerle etkilemeye \u00e7al\u0131\u015fmaks\u0131z\u0131n, tek tek i\u015fletmelere piyasada gerekli ekonomik faaliyet \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamak zorundad\u0131r. Ama e\u011fer, her tr\u00f6st\u00fcn ba\u015far\u0131l\u0131 bi\u00e7imde faaliyet g\u00f6stermek i\u00e7in y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirlemede kendisini \u00f6zg\u00fcr hissetmesi ve faaliyetinin sorumlulu\u011funun bilincinde olmas\u0131 gerekiyorsa; devletin de tr\u00f6stleri ve di\u011fer birlikleri kendisine tabi organlar olarak g\u00f6rmesi gerekir. Devlet, onlar sayesinde bir b\u00fct\u00fcn olarak piyasay\u0131 etkileyebilir; bu yolla, tek tek i\u015fletmelerin ve birliklerin piyasa y\u00f6nelimini a\u015fan bir dizi pratik \u00f6nlemi alabilir. Bir merkezi ekonomik organ, \u00f6rne\u011fin, belirli bir tr\u00f6st\u00fcn tasfiye edilmesi gerekti\u011fi karar\u0131n\u0131, deneyim bu tr\u00f6ste durumunun umutsuz oldu\u011funu g\u00f6stermeden \u00e7ok \u00f6nce alabilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Hafif ve a\u011f\u0131r sanayiler aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkiler sorunu, hi\u00e7bir \u015fekilde, arz-talep ili\u015fkisine uygun olarak \u00e7\u00f6z\u00fclemez; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu, a\u011f\u0131r sanayinin sonraki iyile\u015fmesinin piyasan\u0131n bas\u0131nc\u0131 sonucunda ama o durumda da \u00f6zel m\u00fclkiyet temelinde sa\u011flanaca\u011f\u0131 beklentisiyle, birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde y\u0131k\u0131m\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n\n\n\n

Bu y\u00fczden, kapitalist \u00fclkelerin aksine bizim \u00fclkemizdeki ana plan tek tek tr\u00f6stlerle ve sendikalarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir, sanayiyi bir b\u00fct\u00fcn olarak kucaklar. Dahas\u0131, devlet planlamas\u0131 bir yandan sanayideki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkileri, \u00f6te yandan da tar\u0131m\u0131, maliyeyi, ula\u015f\u0131m\u0131, i\u00e7 ve d\u0131\u015f ticareti ve di\u011ferlerini de kapsamak zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fka s\u00f6zc\u00fcklerle ifade edersek, devlet sanayideki ve ula\u015f\u0131mdaki \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin b\u00fcy\u00fck kesimiyle ve kredi gelirleriyle ilgili olarak yaln\u0131zca m\u00fclk sahibi de\u011fil ama ayn\u0131 zamanda y\u00f6netici g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu s\u00fcrece, ana plan NEP ko\u015fullar\u0131nda, Asker\u00ee Kom\u00fcnizm d\u00f6nemindekine olduk\u00e7a benzer kal\u0131r ama y\u00f6ntemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ondan k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde ayr\u0131l\u0131r. Ekonomik manevran\u0131n yerini \u00fcst komitelerin y\u00f6netimi al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kampanya, y\u00f6netsel uygulanmas\u0131nda, bu alanda zeminin son derece dikkatli \u015fekilde sondajlanmas\u0131 yoluyla ve son derece dikkatli \u015fekilde geli\u015ftirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Bu haz\u0131rl\u0131k ekonomik \u00f6ng\u00f6r\u00fc \u00fczerinde y\u00fckselmeli ve ekonomiyle ilgili organlara \u015fu ya da bu ekonomik ba\u011flamda (yeni hasat tah\u0131l\u0131n piyasaya s\u00fcr\u00fclmesi, k\u0131rlara para ak\u0131\u015f\u0131 vb. ile ilgili olarak) ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bi\u00e7imde ya da muhtemelen ortaya \u00e7\u0131kabilecek \u00e7e\u015fitli olgularla ilgili bilgiler aktarmaya, sanayinin tek tek dallar\u0131na ya da belirli b\u00f6lgelere uygulanmas\u0131nda olabildi\u011fince kesin bir \u00f6ng\u00f6r\u00fcde bulunmaya, \u00f6ng\u00f6r\u00fclen durumdan en iyi \u015fekilde yararlanmak i\u00e7in al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemlere ili\u015fkin y\u00f6nergeler sa\u011flayan \u00f6rnek takvimlerin yay\u0131nlanmas\u0131na dayanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Apa\u00e7\u0131k ortadad\u0131r ki, sanayinin temel planlamas\u0131na yaln\u0131zca onun i\u00e7inde, yani ona yol g\u00f6steren y\u00f6netici organ\u0131n\u0131n (Ulusal Ekonomi Y\u00fcksek Konseyi) g\u00fc\u00e7lendirilmesiyle ula\u015f\u0131lamaz. Bu planlama, sanayinin \u00f6rg\u00fctlenmesinin \u00fcst\u00fcnde duran ve onu maliye, ula\u015f\u0131m vb. ile birle\u015ftiren ayr\u0131 bir \u00f6rg\u00fctlenmenin g\u00f6revini olu\u015fturmal\u0131d\u0131r. Bu, Devlet Planlama Komisyonu\u2019nun i\u015flevidir. Bununla birlikte, onun konumunu daha a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde tan\u0131mlamak, onu daha sa\u011flam bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctlemek, ona daha belirgin ve itiraz edilemez haklar ve \u00f6zellikle de g\u00f6revler vermek gerekir. Bir b\u00fct\u00fcn olarak devleti ilgilendiren tek bir sorunun bile, Devlet Planlama Komisyonu\u2019na dan\u0131\u015fmaks\u0131z\u0131n cumhuriyetin daha y\u00fcksek organlar\u0131nda ele al\u0131namayaca\u011f\u0131, de\u011fi\u015fmez bir ilke olarak belirlenmelidir. Devlet Planlama Komisyonu, her durumda, kendisinin ya da ba\u015fka bir organ\u0131n inisiyatifiyle yeni durumu \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeli, s\u00fcrmekte olan ekonomik faaliyetin tamam\u0131na ili\u015fkin kimi projeler ya da \u00f6neriler geli\u015ftirmeli; bu \u00e7\u00f6z\u00fcmleme arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00f6z konusu durumun \u00f6zg\u00fcn ciddiyetini ve \u00f6nemini tan\u0131mlamal\u0131d\u0131r. \u0130ster merkezde isterse ta\u015frada olsun, farkl\u0131 departmanlar\u0131n ve kurulu\u015flar\u0131n, durumun acilli\u011fini ya da ko\u015fullar\u0131n ge\u00e7ici \u00f6nlemler alma y\u00f6n\u00fcndeki bask\u0131s\u0131n\u0131 bahane ederek dolayl\u0131 yoldan \u015fu ya da bu karar\u0131 alma y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7abalar\u0131n\u0131, ekonomi alan\u0131ndaki \u00f6ng\u00fcr\u00fc eksikli\u011finin d\u0131\u015favurumlar\u0131 ve y\u00f6netsel yanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n en zararl\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131 olarak de\u011ferlendirerek, onlarla en kararl\u0131 \u015fekilde ilgilenmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Her bir dairenin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken, onun, \u00f6nerilerini ayr\u0131nt\u0131land\u0131r\u0131lmak \u00fczere Devlet Planlama Komisyonu\u2019na zaman\u0131nda sunup sunmad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde hesaba kat\u0131lmal\u0131. Devlet Planlama Komisyonu\u2019nun \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131ysa ekonomik sorunlara ili\u015fkin zamanlama, yar\u0131n neyin olaca\u011f\u0131na ili\u015fkin do\u011fru \u00f6ng\u00f6r\u00fc ve onun di\u011fer departmanlar\u0131 farkl\u0131 faaliyet alanlar\u0131 aras\u0131nda d\u00fczenlenecek i\u015fbirli\u011fi bi\u00e7imlerini zaman\u0131nda de\u011ferlendirmeye ne denli \u0131srarla te\u015fvik etti\u011fi a\u00e7\u0131lar\u0131ndan ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Devlet Planlama Komisyonu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, devlet i\u015fleyi\u015fimizin en b\u00fcy\u00fck ba\u015f belas\u0131 olan y\u00f6netsel, isti\u015fari ve ge\u00e7ici komiteleriyle birlikte, her t\u00fcrden ge\u00e7ici ve rastgele ara\u015ft\u0131rma komisyonlar\u0131n\u0131n olu\u015fumuna kar\u015f\u0131 sava\u015fmak gerekiyor. D\u00fczenli faaliyeti normal ve kal\u0131c\u0131 organlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sa\u011flamak gerekiyor. Bu organlar\u0131n d\u00fczeltilmesi ve gerekli esnekli\u011fin geli\u015fmesi yaln\u0131zca bu yolla; onlar\u0131n, kesintisiz deneyim temelinde tahsis edilmi\u015f g\u00f6revlere \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc uyarlanmalar\u0131 yoluyla m\u00fcmk\u00fcn hale gelir.<\/p>\n\n\n\n

Devlet Planlama Komisyonu\u2019na (devlet sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn genelkurmay\u0131) \u015fu ya da bu y\u00f6netsel hakk\u0131n tan\u0131n\u0131p tan\u0131nmayaca\u011f\u0131 sorusunu \u00f6nceden yan\u0131tlamaks\u0131z\u0131n, kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f plana uygunlu\u011fu dayatmak i\u00e7in zorlay\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7 gerekti\u011finde bu t\u00fcr zorlay\u0131c\u0131 yapt\u0131r\u0131m\u0131n merkezi iktidar\u0131n uygun organlar\u0131ndan (tek tek ekonomi komiserliklerinden, \u00c7al\u0131\u015fma ve Savunma Konseyi\u2019nden, Halk Komiserlikleri Konseyi\u2019nden, B\u00fct\u00fcn Rusya Merkez Y\u00fcr\u00fctme Komitesi\u2019nden) sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fi kural\u0131n\u0131 koymak, yak\u0131n gelecek i\u00e7in yeterli g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

4.) Tr\u00f6stler, rolleri ve gerekli yeniden yap\u0131lanma<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Devlet ba\u015fl\u0131ca \u00fcretim ve ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n sahibidir. Ekonomiyle ilgili tek tek b\u00f6l\u00fcmler ve bu b\u00f6l\u00fcmlerin i\u00e7indeki ayr\u0131 organlar, kurumlar ve birlikler (tr\u00f6stler), onlara \u015fimdiki piyasa ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda y\u00f6netim ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi ve yukar\u0131dan \u2014 yani y\u00fcksek devlet organlar\u0131 taraf\u0131ndan \u2014 belirlenen \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k vermi\u015f olan devletin elindeki ekonomiyi y\u00f6netirler. Devletin, mali y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri olmayan tr\u00f6stlerin ve demiryollar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyeti \u00fczerinde tasarrufta bulunma hakk\u0131 mutlak olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Pratikte, devletin ekonomiyle ilgili organlar\u0131n mevcut faaliyetine, bu organlar\u0131n da ba\u011f\u0131ms\u0131z kurulu\u015flar\u0131n (tr\u00f6stlerin) faaliyetine m\u00fcdahalesinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve bi\u00e7imi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ekonomik fayda a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirlenir ve uygun t\u00fcz\u00fckler (ya da kal\u0131c\u0131 emirler) eliyle d\u00fczenlenir.<\/p>\n\n\n\n

Devlet sanayisinin daha b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc tr\u00f6stler, yani geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde ekonomik \u00f6zerklik tan\u0131nm\u0131\u015f ve piyasada \u00f6zg\u00fcrce i\u015f yapan kurulu\u015flar olarak boy g\u00f6steren birlikler bi\u00e7iminde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015ftir. Bu ekonomik birliklerin ve onlar\u0131 olu\u015fturan tek tek i\u015fletmelerin asli meselesi, art\u0131 de\u011ferin devlette toplanmak \u00fczere sa\u011flanmas\u0131 ve ger\u00e7ekle\u015fmesidir ki, \u00fclkenin maddi ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesini ve b\u00fct\u00fcn ekonomisinin sosyalist yeniden in\u015fas\u0131n\u0131 yaln\u0131zca bu g\u00fcvence alt\u0131na alabilir.<\/p>\n\n\n\n

Devletin en \u00f6nemli \u2014 \u00f6rne\u011fin, asker\u00ee \u2014 gereksinimlerinin do\u011frudan kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in faaliyet g\u00f6steren devlet i\u015fletmeleri, ayn\u0131 zamanda, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle, eme\u011fin \u00fcretkenli\u011finin artmas\u0131 ve \u00fcretimin her bir biriminde maliyetin azalmas\u0131 gere\u011fine tabi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Asker\u00ee Kom\u00fcnizm\u2019den NEP\u2019e ge\u00e7i\u015fin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Asker\u00ee Kom\u00fcnizm\u2019in y\u00f6ntemleriyle ilerledi\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, i\u015fletmelerin grupla\u015fmas\u0131, onlar\u0131n tr\u00f6stlere ayr\u0131lmas\u0131, ara\u00e7lar\u0131n tr\u00f6stler aras\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 vb. ge\u00e7ici ve b\u00fcrokratik bir karakter ta\u015f\u0131d\u0131 ki bu, hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u00fcrmektedir. Plana uygun ekonomik faaliyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan bunlar yaln\u0131zca kabataslak giri\u015fimlerdir ve onlar\u0131n spek\u00fclatif y\u00f6ntemlerle de\u011fil ama yaln\u0131zca deneyimden hareketle; birle\u015fik ticari ve y\u00f6netsel deneyimler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda inceleme temelinde g\u00fcnbeg\u00fcn d\u00fczeltilip yeniden bi\u00e7imlendirilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve b\u00f6yle de olmal\u0131d\u0131r. Da\u011f\u0131t\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n eksikli\u011fine ili\u015fkin \u015fikayetler, NEP\u2019e giri\u015fte devletin \u00e7ok fazla say\u0131da sanayi i\u015fletmesinin y\u00f6netimini \u00fcstlendi\u011fi ve b\u00f6ylece \u00fczerindeki y\u00fck\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131 artt\u0131\u011f\u0131; devletin i\u00e7 sava\u015f ve ku\u015fatma y\u0131llar\u0131nda oldu\u011fu gibi zay\u0131f d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7e\u011fini ifade etmekten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bunun bir sonucu olarak, i\u015fletmelerin istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131, i\u015flerin d\u00fc\u015fe kalka s\u00fcrmesi s\u00f6z konusu. \u00c7ok daha \u00f6nemlisi de nakliyenin yetersizli\u011fidir ki bu durum, \u00fcretim maliyetlerinde b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015fa yol a\u00e7makta ve oradan kaynaklanan b\u00fct\u00fcn ekonomik zorluklarla birlikte piyasay\u0131 daraltmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu zorluktan \u00e7\u0131k\u0131\u015f, \u00fcretimin k\u00f6kl\u00fc bi\u00e7imde, teknik bak\u0131mdan en iyi ve co\u011frafi olarak en uygun yerlerde bulunan i\u015fletmelerde yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen b\u00fct\u00fcn dolayl\u0131 ve ikincil d\u00fc\u015f\u00fcnceler, kendi ba\u015flar\u0131na ne denli \u00f6nemli olurlarsa olsunlar, devlet sanayisine gerekli da\u011f\u0131t\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131 sa\u011flama, \u00fcretim maliyetlerini azaltma, piyasan\u0131n geni\u015flemesi ve k\u00e2r elde etme bi\u00e7imindeki temel ekonomik sorunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda bir kenara at\u0131lmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tr\u00f6stlerin yap\u0131lar\u0131n\u0131n ve bile\u015fimlerinin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u00fcretken ve ticari bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan hareketle yeniden incelenmesi, i\u015fletmeleri birle\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda bir ba\u015f\u0131na dikeylik ya da yatayl\u0131k ilkesine uygun b\u00fcrokratik tektipli\u011fe hizmet eden \u00f6nyarg\u0131lardan t\u00fcm\u00fcyle ar\u0131nm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Bu g\u00f6zden ge\u00e7irip d\u00fczeltme i\u015finde bize \u015fekl\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnceler de\u011fil ama i\u015fletmelerin birbirleriyle olan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerine ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131na, onlar\u0131n \u00f6zg\u00fcn co\u011frafi konumlar\u0131na ve ula\u015f\u0131m\u0131n ve piyasan\u0131n durumuna vb. ili\u015fkin maddi fakt\u00f6rler yol g\u00f6stermelidir. K\u0131smi ya da yerel iddialar\u0131, \u00fcretimin daha yararl\u0131 ve k\u00e2rl\u0131 bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctlenmesi ilkesiyle \u00e7at\u0131\u015fmaya girdikleri \u00f6l\u00e7\u00fcde bir kenara atarken, ayn\u0131 zamanda, deneyimleri \u00f6rg\u00fctsel projelerimizin baz\u0131lar\u0131ndan vazge\u00e7memiz gerekti\u011fini kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde, s\u00f6z konusu tr\u00f6stlerin ve tek tek fabrikalar\u0131n sesini dikkatle dinlemek ve g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcretim maliyetlerinin azalt\u0131lmas\u0131, piyasada ge\u00e7ici ba\u015far\u0131lar elde etme u\u011fruna de\u011fil ama \u00fclkenin ekonomik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn canland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi yakla\u015f\u0131m\u0131yla hedeflenmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Hammadde fiyatlar\u0131n\u0131n, maliyetlerin azalt\u0131lmas\u0131yla ili\u015fkisi olmayan zaman\u0131 ge\u00e7mi\u015f fiyatlara g\u00f6re verilerek \u00e7arp\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hesaplama bi\u00e7imi, devlet m\u00fclkiyetinin israf edilmesi olarak sert bir bi\u00e7imde cezaland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Fiyatlar\u0131, a\u011f\u0131r sanayinin do\u011frudan ya da dolayl\u0131 bi\u00e7imde zarara u\u011framas\u0131na yol a\u00e7ma pahas\u0131na ge\u00e7ici olarak indirme politikas\u0131 da ayn\u0131 derecede yanl\u0131\u015f ve y\u0131k\u0131c\u0131 olacakt\u0131r. A\u011f\u0131r sanayinin yeniden kurulmamas\u0131 durumunda hafif sanayi ve b\u00fct\u00fcn bir ekonomik in\u015fa s\u00fcreci, temelinden mahrum kalacakt\u0131r. K\u00f6m\u00fcr, petrol ve metal\u00fcrji, sanayinin, geli\u015fmesi hem cumhuriyetin ekonomik refah\u0131n\u0131 hem de d\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 g\u00fcvenli\u011fini garantiye alacak dallar\u0131d\u0131r. Sanayi cephesinde yaln\u0131zca k\u0131smi de\u011fil ama genel bir ilerlemeyi sa\u011flayacak tek \u015fey, sanayinin b\u00fct\u00fcn temel unsurlar\u0131n\u0131 \u2014 yukar\u0131da s\u00f6z\u00fc edilen yol g\u00f6sterici ilkelere uygun \u015fekilde \u2014 birle\u015ftiren, onlar\u0131n uygun kurumsal birle\u015fmelerini haz\u0131rlayan, b\u00fct\u00fcn \u00fcretim fakt\u00f6rlerinin (yak\u0131t, hammadde, yar\u0131 mamul mallar, makineler, i\u015fg\u00fcc\u00fc vb.) zaman\u0131nda, tam ve uygun kullan\u0131m\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alan Halk Ekonomisi Y\u00fcksek Konseyi\u2019nin tr\u00f6stler \u00fczerindeki sa\u011flam ve kal\u0131c\u0131 rehberli\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n

5.) Sanayi ve ticaret<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Gerekti\u011fi gibi \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f sat\u0131\u015f\u0131n yoklu\u011funda, artan \u00fcretim k\u0131smen a\u015f\u0131r\u0131 mal arz\u0131na; yani, \u015fimdiki a\u015f\u0131r\u0131 derecede s\u0131n\u0131rl\u0131 piyasayla bile hakl\u0131 k\u0131l\u0131namayacak ticari \u00e7aresizlik krizine yol a\u00e7ar. Ticari ayg\u0131t\u0131n en a\u015fa\u011f\u0131daki ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131, bu ba\u011flant\u0131lar yaln\u0131zca sanayi ile tar\u0131m piyasalar\u0131 aras\u0131nda son derece az say\u0131da ger\u00e7ek ili\u015fki sa\u011flayabiliyor olsa bile, son derece \u00f6nemlidir. Yak\u0131n gelecekte kartellerin olu\u015fmas\u0131, piyasan\u0131n durumunu ve tr\u00f6stlerin kaynaklar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak b\u00fcy\u00fck bir dikkatle y\u00f6netilmelidir. Kartellerin ticari \u201c\u00fcst komitelere\u201d d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi, yaln\u0131zca ticari faaliyeti \u00f6nler ve ek maliyet y\u00fck\u00fcn\u00fc artt\u0131r\u0131r. Zorla kartelle\u015ftirme tutumlu bi\u00e7imde haz\u0131rlanmal\u0131 ve ticari olarak gerek\u00e7elendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Tr\u00f6stlerin ve ayr\u0131lm\u0131\u015f i\u015fletmelerin artan faaliyet ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, kartellerin daha esnek faaliyeti ve bir b\u00fct\u00fcn olarak sanayimizin durumu, genel olarak, yaln\u0131zca \u00fcretken ve yaln\u0131zca ticari faaliyet alanlar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde son derece kapsaml\u0131 bir e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fc gerektirmektedir. Bu hem i\u00e7 hem de d\u0131\u015f ticaret i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n

Bu e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn alaca\u011f\u0131 \u00f6rg\u00fctsel bi\u00e7imleri \u00f6nceden saptamaks\u0131z\u0131n, bu alanda edinilen deneyimin sistematik incelenmesinin ve sanayi ve ticari faaliyetin e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin pratik y\u00f6ntemlerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n son derece \u00f6nemli bir mesele oldu\u011fu; bunun m\u00fcmk\u00fcn olan tek \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn, Halk Ekonomisi Y\u00fcksek Konseyi\u2019nin, D\u0131\u015f Ticaret Halk Komiserli\u011fi\u2019nin ve Uluslararas\u0131 Ticaret Komiserli\u011fi\u2019nin birle\u015fik \u00e7abalar\u0131yla, \u00c7al\u0131\u015fma ve Savunma Konseyi\u2019nin genel y\u00f6nlendirmesi alt\u0131nda ve Devlet Planlama Komisyonu\u2019nun aktif kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek can al\u0131c\u0131 bir sorun olu\u015fturdu\u011fu \u015fimdiden saptanmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n

6.) Fabrika<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u00dcretimde ba\u015far\u0131n\u0131n ya da ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131 sanayinin temel biriminde, yani fabrikada ya da im\u00e2lathanededir. Bu y\u00fczden, tek tek her bir i\u015fletmeyi uygun bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctleme sorunu, yaln\u0131zca teknik-\u00fcretkenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil ama ayn\u0131 zamanda ticari bak\u0131mdan da belirleyici \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n\n\n\n

Tr\u00f6st, i\u015fletmenin genel y\u00f6netimini elinde tutar, uygun \u00fcretim ve ticaret dallar\u0131n\u0131 ve faaliyetlerini merkezile\u015ftirirken, ayn\u0131 zamanda, geli\u015fmeyi engelleyen ve inisiyatifi bast\u0131ran her t\u00fcrl\u00fc merkezile\u015ftirme y\u00f6nteminden uzak durmal\u0131; kendisine ba\u011fl\u0131 i\u015fletmelerin faaliyetine y\u00f6nelik mekanik m\u00fcdahalelerden ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Her bir fabrikan\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z hesaplar\u0131, yaln\u0131zca onun k\u00e2rlar\u0131n\u0131 ve b\u00fcy\u00fcmesini ya da k\u00fc\u00e7\u00fclmesini tespit etmenin ara\u00e7lar\u0131n\u0131 sa\u011flamamal\u0131; ayn\u0131 zamanda, tam olarak i\u015fletmenin \u00f6zelliklerine g\u00f6re ayarlanm\u0131\u015f bir pirim sisteminin genel zemini olarak da i\u015fe yaramal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

7.) Hesaplama, denge ve denetim<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u015eimdiki ko\u015fullar alt\u0131nda, maddi sonu\u00e7lar bir yandan i\u015fletmeler, tr\u00f6stler ve devlet aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerin tatmin edici olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tek ciddi ve g\u00fcvenilebilir ampirik do\u011frulamas\u0131n\u0131 olu\u015fturmakta; ayn\u0131 zamanda, bir b\u00fct\u00fcn olarak ekonomi y\u00f6netimine ili\u015fkin y\u00f6ntemlerimizin ba\u015far\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n biricik s\u0131namas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Sovyet ekonomisini tepeden t\u0131rna\u011fa kucaklayan do\u011fru bir muhasebe sisteminin ve devlet sanayisinin ger\u00e7ek \u00fcretim maliyetlerini g\u00f6steren bilimsel verilerin yoklu\u011funda ulusal m\u00fclkiyetin ad\u0131m ad\u0131m israf\u0131na ya da a\u015f\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131 herhangi bir g\u00fcvence olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in (tr\u00f6stler, bu durumda, devlet m\u00fclkiyetini \u00f6zel ellere pompalayan kanallar olarak hizmet edebilirler), ticari durumumuzu, yaln\u0131zca bilan\u00e7olar\u0131n \u00f6zenle tabloya d\u00f6k\u00fclmesinden hareketle de\u011ferlendirebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Tektip muhasebe y\u00f6ntemlerini geli\u015ftirmek, onun ger\u00e7ekten ba\u015far\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve giderek daha yanl\u0131\u015fs\u0131z yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek\u2026<\/p>\n\n\n\n

Devlet sanayisinin ve ard\u0131ndan genel olarak devlet ekonomisinin durumunu de\u011ferlendirebilece\u011fimiz tek bir ger\u00e7ek bilan\u00e7oya ula\u015fmay\u0131 hedefleyen bu \u00e7al\u0131\u015fma, genelinde \u00f6nde gelen ekonomik kurumlar\u0131n, \u00f6zel olarak da Devlet Planlama Komisyonu\u2019nun en \u00f6nemli g\u00f6revlerinden biri olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7al\u0131\u015fma ve Savunma Konseyi ticaret ve sanayiye ait hesap ve bilan\u00e7olar \u00fczerinde bir devlet denetimi \u00f6rg\u00fctlemelidir. Bu t\u00fcr uzman ve kalifiye bir denetimin yoklu\u011fu, ekonomiye ili\u015fkin b\u00fct\u00fcn di\u011fer denetimleri anlams\u0131z k\u0131lmakta ve gere\u011fince \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir ekonomiyle ba\u011fda\u015fmayan bir sorumsuzluk duygusu yaymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

8.) \u00dccretler<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Hen\u00fcz sona ermi\u015f olan d\u00f6nem boyunca benimsenmi\u015f olan \u00fccret sistemi, hem On Birinci Parti Kongresi\u2019nin ve Be\u015finci Sendikalar Kongresi\u2019nin kararlar\u0131n\u0131n, hem de sendikalarla ekonomik \u00f6rg\u00fctler aras\u0131ndaki toplu s\u00f6zle\u015fmelerin sa\u011fl\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 genel olarak do\u011frulamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l boyunca, her kesimden i\u015f\u00e7ilerin \u00fccretlerinde \u00f6nemli bir art\u0131\u015f oldu\u011funu kaydedebiliriz ve bu emek \u00fcretkenli\u011finde \u00f6nemli bir art\u0131\u015fla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Gelece\u011fe ili\u015fkin genel \u00fccret politikas\u0131, ortalama beceri temelinde gerekli de\u011fi\u015fikliklerle, sanayinin farkl\u0131 dallar\u0131nda benzer ya da e\u015fit beceriye sahip i\u015f\u00e7ilerin \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 e\u015fit \u015fekilde ve piyasadaki de\u011fi\u015fimlerden olabildi\u011fince ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u00fccretlendirilece\u011fi bi\u00e7imde, b\u00fct\u00fcn \u00fcretim dallar\u0131ndaki ortalama \u00fccret d\u00fczeyini artt\u0131rmaya y\u00f6nelmelidir. Ayn\u0131 zamanda da tekil \u00fccret, ger\u00e7ek \u00fcr\u00fcnle orant\u0131l\u0131 olmal\u0131d\u0131r. \u0130lgili devlet organlar\u0131, sendikalarla el ele, ba\u015fta a\u011f\u0131r sanayi ve ula\u015f\u0131m olmak \u00fczere geri kalm\u0131\u015f sekt\u00f6rlerdeki \u00fccretleri artt\u0131rarak, yaln\u0131zca \u015fu ya da bu sekt\u00f6rdeki i\u015f\u00e7ilerin de\u011fil, bir b\u00fct\u00fcn olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet edecek daha uygun anla\u015fmalara varma y\u00f6n\u00fcnde \u00e7aba harcamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Devlet organlar\u0131 ve sendikalar, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00e7abay\u0131 g\u00f6sterirken, ayn\u0131 zamanda, kal\u0131c\u0131 ve kapsaml\u0131 iyile\u015fmenin yaln\u0131zca kendilerinin k\u00e2r \u00fcreten bir sanayi olarak geli\u015fmeleri temelinde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu an\u0131msamal\u0131lar. Bu a\u00e7\u0131dan, k\u00f6t\u00fc donan\u0131ml\u0131 i\u015fletmeleri faaliyette tutan ya da bir im\u00e2lathanede i\u015fletmenin mevcut \u00fcretkenli\u011fine denk d\u00fc\u015fmeyen say\u0131da i\u015f\u00e7iyi istihdam eden \u00f6nlemler, en pahal\u0131 ve ak\u0131ld\u0131\u015f\u0131 sosyal g\u00fcvenlik bi\u00e7imini olu\u015ftururlar ve bu y\u00fczden i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n gelecekteki \u00e7\u0131karlar\u0131na kar\u015f\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

S\u0131nai i\u015fletmelere ne \u00fcretimin gere\u011fi ne de bir yasa taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olan her t\u00fcrden ek maliyetin y\u0131k\u0131lmas\u0131, ne denli \u00f6nemli ama\u00e7lardan kaynaklan\u0131rsa kaynaklans\u0131nlar, hassas bir muhasebe y\u00f6nteminin alt\u0131n\u0131 oyduklar\u0131 ve devlete, mevcut ko\u015fullar alt\u0131nda kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 yar\u0131 \u00f6rt\u00fcl\u00fc maliyet bi\u00e7iminde bir harcamay\u0131 dayatt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131, hem s\u00f6z konusu i\u015fletmeler hem de devlet i\u00e7in son derece zararl\u0131d\u0131r. Tr\u00f6stler taraf\u0131ndan yap\u0131lan keyfi, yani devlet taraf\u0131ndan izin verilmemi\u015f ve d\u00fczenlenilmemi\u015f yard\u0131mlar, devlet m\u00fclkiyetinin israf edilmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir ve yasa eliyle cezaland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7al\u0131\u015fma Yasas\u0131\u2019n\u0131n ve genel olarak i\u015fg\u00fcc\u00fc, \u00fccretler, farkl\u0131 kesimler i\u00e7in i\u015fg\u00fcn\u00fcn\u00fcn uzunlu\u011fu, sosyal sigorta, k\u00fclt\u00fcrel gereksinimler ve e\u011fitim i\u00e7in yap\u0131lan kesintiler vb. ile ilgili b\u00fct\u00fcn t\u00fcz\u00fcklerin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki uygulanma tarz\u0131na ili\u015fkin s\u0131k\u0131 bir soru\u015fturma ba\u015flatmak gerekiyor. \u00d6te yandan, hem i\u015f\u00e7ilerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 sanayinin mevcut durumuna uygun olarak en \u00fcst d\u00fczeyde kar\u015f\u0131lamak hem de var olan ko\u015fullarda uygulanabilirli\u011fi m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen t\u00fcz\u00fckleri bir yana atmak ya da de\u011fi\u015ftirmek gerekiyor. Sanayideki y\u00f6neticiler ve sendikac\u0131lar, yukar\u0131da de\u011finilen yasal de\u011fi\u015fikliklere ve y\u00f6netsel \u00f6nlemlere zemin olu\u015fturacak olan, dikkatli \u015fekilde incelenmi\u015f ve iyice ay\u0131klanm\u0131\u015f verileri toplamada en somut bi\u00e7imde i\u015fbirli\u011fi yapmak zorundad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

9.) Maliye, kredi, g\u00fcmr\u00fck vergileri<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Sanayinin, \u00f6zellikle de a\u011f\u0131r sanayinin yeniden kurulmas\u0131n\u0131n ve geli\u015fmesinin gerekli ko\u015fulu, devlet b\u00fct\u00e7esinin ger\u00e7ek devlet kaynaklar\u0131na olabildi\u011fince uygun hale getirilmesi ve onlar\u0131n plana uygun harcanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gere\u011fince d\u00fczenlemesidir. K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde nesnel ko\u015fullar eliyle \u00fczerimizde bask\u0131 uygulayan en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yani \u00fcretim planlar\u0131m\u0131z ile bunlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in emrimizde olan kaynaklar aras\u0131ndaki uyumsuzlu\u011fu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ortadan kald\u0131rmam\u0131z gerekiyor. Bu t\u00fcr uyumsuzluklar i\u00e7eren planlama, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bi\u00e7imde \u2014 sanayide ve maliyede \u2014 karga\u015fa anlam\u0131na gelmi\u015f ve en \u00f6nemli ekonomik kurumlar\u0131n istikrar\u0131n\u0131 fena halde sarsm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Devletin \u2014 as\u0131l olarak ordu ve ula\u015f\u0131m departmanlar\u0131 yarar\u0131na \u2014 sanayi \u00fcr\u00fcnlerine (\u00f6zellikle makine\/lokomotif, metal\u00fcrji ve akaryak\u0131t sanayileri) olan ve hi\u00e7bir \u00f6deme yapmadan ya da bu \u00fcr\u00fcnlerin maliyetini kar\u015f\u0131lamayan keyfi fiyatlarla ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi talep de ayn\u0131 sonu\u00e7lara yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Gelecekte gelirlerle tahmini \u00f6denekler aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ve bunun sonucunda masraflar\u0131 k\u0131smak gerekti\u011finde, kesintiler herhangi bir maske alt\u0131nda de\u011fil ama a\u00e7\u0131k\u00e7a, b\u00fct\u00e7eyi yeniden yap\u0131land\u0131rarak ve ula\u015f\u0131ma, s\u0131nai i\u015fletmelere, orduya vb. yap\u0131lan tahsisat\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 yoluyla, her zaman belirli bir plana g\u00f6re, ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Sanayiye kredi sa\u011flama sistemi yaln\u0131zca bir maliye ya da bankac\u0131l\u0131k sorunu de\u011fil ama sanayinin \u00f6rg\u00fctlenmesi ve y\u00f6netimi i\u015finin en \u00f6nemli par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden, devletin elindeki sanayinin finansman\u0131 i\u015fi, Halk Ekonomisi Y\u00fcksek Konseyi ile olabildi\u011fince yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gereken tek bir kredi kurumunda toplanmal\u0131. Farkl\u0131 d\u0131\u015fal\u0131m mallar\u0131 \u00fczerindeki d\u00fc\u015f\u00fck ya da y\u00fcksek vergilerin yerli sanayinin benzer dallar\u0131ndaki (onlar\u0131 koruma a\u00e7\u0131s\u0131ndan) etkisi dikkatle hesaplan\u0131rken, vergilerin ve t\u00fcketim vergilerinin sanayinin \u00f6deme kapasitesine ve piyasan\u0131n durumuna uygun bi\u00e7imde konmas\u0131 \u00fczerinde titizlikle \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yurtd\u0131\u015f\u0131ndan yap\u0131lan al\u0131mlar ve sipari\u015fler, i\u00e7 piyasadakinden daha d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlarla bile olsalar sipari\u015flerin \u00fclke i\u00e7inde verilmesi bizim devlet sanayimizin ilgili dal\u0131n\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir te\u015fvik sa\u011flayabilece\u011finden, mutlaka gerekli de\u011filseler teredd\u00fcts\u00fczce bir yana at\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdiki ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde kapitalist bir d\u00fcnya taraf\u0131ndan ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f olan Sovyet devletimizde sanayinin ger\u00e7ek geli\u015fmesini g\u00fcvence alt\u0131na alabilecek tek \u015fey, tutarl\u0131 ve kararl\u0131 bi\u00e7imde uy- gulanan bir sosyalist korumac\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

10.) Yabanc\u0131 sermaye<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l\u0131n deneyimi, Yeni Ekonomik Politika alt\u0131nda sosyalist devlet in\u015fas\u0131n\u0131n \u2014 yabanc\u0131 ya da yerli \u2014 \u00f6zel sermayenin sanayi alan\u0131ndaki aktif kat\u0131l\u0131m\u0131yla \u2014 kesinlikle dar olmayan s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde \u2014 olduk\u00e7a ba\u011fda\u015fabilir oldu\u011funu do\u011frulam\u0131\u015ft\u0131r. Uygunlu\u011fu bug\u00fcne kadar a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn bi\u00e7imleriyle yabanc\u0131 sermayeyi sanayiye \u00e7ekmek i\u00e7in ayr\u0131cal\u0131klar, ortak \u015firketler, mali kiralama gibi yeni \u00f6nlemler almak gerekiyor. \u00dclkenin genel ekonomik kalk\u0131nmas\u0131 yarar\u0131na, sanayinin hangi dallar\u0131n\u0131n ve hangi i\u015fletmelerin hangi ilkeler \u00fczerinde yabanc\u0131 sermayeye b\u0131rak\u0131labilece\u011fine ili\u015fkin dikkatli bir \u00e7al\u0131\u015fma, ekonomi alan\u0131ndaki \u00f6nde gelen \u00f6rg\u00fctlerimiz taraf\u0131ndan yap\u0131lacak gelece\u011fe ili\u015fkin planlarda birinci derecede \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

11. Y\u00f6neticiler, konumlar\u0131 ve sorunlar\u0131; yeni teknisyenler ve y\u00f6neticiler ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n e\u011fitimi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Parti’nin On Birinci Kongresi\u2019nde tan\u0131mlanan ve do\u011frulu\u011fu ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l\u0131n deneyimi eliyle kan\u0131tlanan sendikalar ile y\u00f6netici kurumlar aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fki, s\u00f6z konusu kararlar\u0131n ruhuna uygun olarak geli\u015ftirilmeli ve g\u00fc\u00e7lendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Sanayinin \u00f6rg\u00fctlenmesinde, tepeden t\u0131rna\u011fa ger\u00e7ek g\u00fc\u00e7ler birli\u011fi sistemi ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir. \u0130\u015f\u00e7ilerin se\u00e7iminin, tayinlerinin ve i\u015ften \u00e7\u0131kart\u0131lmalar\u0131n\u0131n y\u00f6netici organlar\u0131n ellerinde olmas\u0131, sanayinin ger\u00e7ek y\u00f6netimi i\u00e7in ve s\u00f6z konusu organlar\u0131n sanayinin yazg\u0131s\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gerekli bir ko\u015fuldur. Sendikalar\u0131n \u00f6nerileri ve onaylar\u0131 tam olarak ve anlay\u0131\u015fl\u0131 \u015fekilde dikkate al\u0131nmal\u0131 ama var olan yasalar ilgili y\u00f6netici organlara tam bir se\u00e7me ve atama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, sendikalar, hi\u00e7bir ko\u015ful alt\u0131nda, onlar\u0131 sorumluluklar\u0131ndan muaf tutmamal\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Hantall\u0131k, hareketsizlik ve giri\u015fimci ruhunun eksikli\u011fi devlet sanayisinin ve ticaretinin g\u00fc\u00e7s\u00fcz yan\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bunun nedeni, y\u00f6netici kadrolar\u0131n i\u015flerine uygun olmaktan fazlas\u0131yla uzak ve deneyimsiz olmalar\u0131 ve kendi i\u015flerinin gidi\u015fat\u0131yla yeterince ilgilenmemeleri olgusunda yat\u0131yor. B\u00fct\u00fcn bu alanlarda d\u00fczenli ve sistematik \u00f6nlemler almak gerekiyor. \u00d6zelinde, i\u015fletme y\u00f6neticilerinin \u00fccretlendirilmesi, \u00fccretlerin \u00fcretime ba\u011fl\u0131 olmas\u0131na benzer bi\u00e7imde, kredi ya da bor\u00e7 bakiyesine tabi k\u0131l\u0131nmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6nde gelen y\u00f6netici i\u015f\u00e7ilerin (ticari \u015firket denetleyicileri, im\u00e2lathane ve fabrika y\u00f6neticileri, tr\u00f6stlerin ba\u015fkanlar\u0131 ve y\u00f6netim kurulu \u00fcyeleri) i\u015fi, g\u00f6revleri \u00fcretim maliyetlerini azaltmak ve k\u00e2r elde etmek oldu\u011fu i\u00e7in, s\u0131k\u00e7a \u00e7at\u0131\u015fmalarla, i\u015ften \u00e7\u0131karmalarla ve tayinlerle sonu\u00e7lanan son derece b\u00fcy\u00fck zorluklarla ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir y\u00f6netici her zaman iki tehlikeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

a) onun s\u0131k\u0131 talepleri, i\u015fletmedeki i\u015f\u00e7ileri, onlar\u0131n temsilcisi olan organlar\u0131 ya da yerel parti ve Sovyet kurumlar\u0131n\u0131 ona kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7irir;<\/p>\n\n\n\n

b) o, emek \u00fcretkenli\u011fi, \u00fccretler vb. konularda en az direni\u015f \u00e7izgisini izleyerek k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011f\u0131, bu yolla da i\u015fletmenin gelece\u011fini tehlikeye sokar.<\/p>\n\n\n\n

Bir Sovyet fabrika y\u00f6neticisinin i\u015f\u00e7ilerin maddi ve manevi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131, onlar\u0131n duygular\u0131n\u0131 ve ruh hallerini en olumlu bi\u00e7imde de\u011ferlendirmesi gerekti\u011fini s\u00f6ylemeye gerek bile yok. Ama o, ayn\u0131 zamanda, bir b\u00fct\u00fcn olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na kar\u015f\u0131 en y\u00fcksek g\u00f6revinin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 devletinin emrinde eme\u011fin \u00fcretkenli\u011fini artt\u0131rmaktan, \u00fcretim maliyetlerini azaltmaktan ve maddi \u00fcretim miktar\u0131n\u0131 artt\u0131rmaktan olu\u015ftu\u011funu hi\u00e7bir zaman unutmamal\u0131d\u0131r. Sovyet y\u00f6neticisine bu bak\u0131mdan i\u00e7ten destek sunmak partinin ve sendika i\u015f\u00e7ilerinin g\u00f6revidir. Dikkat, tahamm\u00fcl ve tasarruf bir Sovyet y\u00f6netici i\u015f\u00e7isi i\u00e7in gerekli niteliklerdir. Onun en y\u00fcksek bonservisi i\u015fletmeyi do\u011fru \u015fekilde dengelenmi\u015f hesaplar temelinde i\u015fletmektir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i kitlesine, i\u015fletmeyi k\u00e2rl\u0131 hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir y\u00f6neticinin i\u015f\u00e7ilerin ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltmeye ve onun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015fan bir sendika emek\u00e7isi kadar i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etti\u011fi anlat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yeni y\u00f6netici i\u015f\u00e7ilerin haz\u0131rlanmas\u0131 sistematik ve ayn\u0131 zamanda olduk\u00e7a uzmanla\u015fm\u0131\u015f bir karakter ta\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r. Aceleyle ve as\u0131l olarak g\u00f6revi ba\u015f\u0131ndaki di\u011ferlerine bakarak talimat almaya benzer raporlama y\u00f6ntemlerinin yerini, belirli bir tecr\u00fcbe d\u00f6neminin e\u015flik etti\u011fi kesin bir plana g\u00f6re i\u015fleyen sistematik e\u011fitim almal\u0131. G\u00f6revlerinin ilk d\u00f6neminde olan ve hen\u00fcz gerekli bilgiyi elde edecek zamana sahip olmam\u0131\u015f i\u015f\u00e7ilere daha \u00f6nemli a\u00e7\u0131klar\u0131 kapatma f\u0131rsat\u0131 verilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte, farkl\u0131 pratik faaliyet alanlar\u0131nda uzmanla\u015fma, teorik ve siyasi d\u00fczeyin y\u00fckseltilmesiyle ba\u011flant\u0131land\u0131r\u0131lmal\u0131 ve Parti ile daha s\u0131k\u0131 ili\u015fki i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmelidir. Tersi durumda, her \u015feye ili\u015fkin y\u00fczeysel bilgi ekonomi alan\u0131ndaki herhangi bir i\u015fletmeye zarar verdi\u011fi gibi uzmanla\u015fma da Parti\u2019ye zararl\u0131 olabilir. Parti ve sendikalar, sanayideki i\u015f\u00e7i y\u00f6neticilerin ve \u00f6zellikle de ekonominin y\u00f6netim hiyerar\u015fisinin b\u00fct\u00fcn basamaklar\u0131ndaki g\u00f6revlerde kom\u00fcnistlerin say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rma sorununa b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6stermeli.<\/p>\n\n\n\n

Teknik e\u011fitim, gen\u00e7 ku\u015fak i\u00e7in yaln\u0131zca uzmanla\u015fma meselesi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda devrimci bir g\u00f6rev olmal\u0131d\u0131r. Bir i\u015f\u00e7i devleti alt\u0131nda, kendilerini daha \u00f6nce devrimci siyasi m\u00fccadeleye adam\u0131\u015f olan gen\u00e7 i\u015f\u00e7ilerin b\u00fct\u00fcn co\u015fkusu, art\u0131k bilime ve teknik konulara hakim olmaya y\u00f6nlendirilmeli. E\u011fitimini bo\u015flayan bir \u00f6\u011frenciye, burjuvaziye kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede bir ka\u00e7a\u011fa ya da grev k\u0131r\u0131c\u0131ya davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi davranmak gerekir. Sosyalist ekonominin \u00f6rg\u00fctlenmesi, proleter \u00f6nc\u00fc i\u00e7in bir kariyer elde etme yolu de\u011fil, kahramanca bir eylemdir.<\/p>\n\n\n\n

12.) Parti kurumlar\u0131 ve ekonomi kurumlar\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Parti, s\u00fcrekli devrimci e\u011fitim sorununu bir an olsun unutmaks\u0131z\u0131n, devrimin \u015fimdiki ekonomik in\u015fa d\u00f6nemindeki en temel g\u00f6revinin, Sovyet tarz\u0131 in\u015fan\u0131n temel noktalar\u0131ndaki ekonomik faaliyete yol g\u00f6stermede yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmelidir. Parti, tarihsel misyonunu, yaln\u0131zca, onun bir b\u00fct\u00fcn olarak ekonomik deneyimi, Sovyet iktidar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fmak zorunda oldu\u011fu ekonomik sorunlar\u0131n \u00e7ap\u0131n\u0131n ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131yla birlikte artt\u0131\u011f\u0131nda tamamlayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu y\u00fczden, On \u0130kinci Kongre, \u00f6zellikle bir k\u0131s\u0131m y\u00f6netici kadroda yozla\u015fma ve ekonomik yeniden in\u015fa s\u00fcrecinde proleter siyasi \u00e7izgiden sapma tehlikesi olu\u015fturan NEP\u2019i g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, yaln\u0131zca y\u00f6netici i\u015f\u00e7ilerin uygun \u015fekilde da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n de\u011fil, ekonomi y\u00f6netiminin \u00f6nemli her dal\u0131n\u0131n denetlenmesi i\u015flevinin de Parti taraf\u0131ndan ba\u011flay\u0131c\u0131 g\u00f6rev olarak g\u00f6r\u00fclmesi gerekti\u011fi kan\u0131s\u0131ndad\u0131r. Bu rehberlik, hi\u00e7bir ko\u015ful alt\u0131nda, pratikte ve kendili\u011finden bi\u00e7imde y\u00f6neticilerin s\u0131k s\u0131k g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131na ya da ba\u015fka yerlere atanmas\u0131na, g\u00fcnl\u00fck y\u00f6netsel faaliyete m\u00fcdahaleye ya da bu y\u00f6nde bir te\u015febb\u00fcse d\u00f6n\u00fc\u015fmemelidir.<\/p>\n\n\n\n

Somut sorunlarla ilgili olarak Parti \u00f6rg\u00fctleri taraf\u0131ndan y\u00f6netsel mekanizmaya dayat\u0131lan talimatlar, verili ko\u015fullar alt\u0131nda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ve zorunludur. Ama bu t\u00fcr rehberli\u011fin, mevcut prati\u011fin kendine \u00f6zg\u00fc sorunlar\u0131na do\u011frudan y\u00f6netsel m\u00fcdahalenin gerekti\u011fi durumlar\u0131n say\u0131s\u0131nda ger\u00e7ek bir azalmaya yol a\u00e7acak olan kapsaml\u0131 bir plan\u0131n damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekti\u011fi konusunda s\u00fcrekli \u00e7aba harcamak gerek.<\/p>\n\n\n\n

Devletin y\u00f6netsel ve ekonomik faaliyeti Parti taraf\u0131ndan teklif edilmi\u015f olan planlar\u0131n uygulanmas\u0131nda ne kadar d\u00fczenli bi\u00e7imde ilerlerse, Parti\u2019nin \u00f6nderli\u011fi de o denli eksiksiz bi\u00e7imde korunur.<\/p>\n\n\n\n

On \u0130kinci Kongre, On Birinci Kongre\u2019nin \u00f6zellikle ekonomi alan\u0131nda Parti ile Sovyetler aras\u0131ndaki gibi bir i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn yap\u0131lmas\u0131 ve faaliyet s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n belirlenmesi gereklili\u011fine ili\u015fkin kararlar\u0131n\u0131 do\u011frulamakta; bu karar\u0131n hem merkezde hem de yerel olarak daha eksiksiz ve sistematik bi\u00e7imde ya\u015fama ge\u00e7irilmesinde \u0131srar etmektedir. On \u0130kinci Kongre Kongre, On Birinci Kongre\u2019nin karar\u0131na uygun olarak, Parti \u00f6rg\u00fctlerinin \u201cekonomik sorunlar\u0131 yaln\u0131zca onlar zorunlu olarak Parti ilkeleri uyar\u0131nca bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc gerektirdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde ve yaln\u0131zca o durumlarda\u201d \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc an\u0131msat\u0131r. Parti\u2019nin \u00f6n\u00fcndeki \u00f6nemli sorunlardan biri, ekonomi alan\u0131ndaki yetkili kurumlar\u0131n, y\u00f6netici i\u015f\u00e7ilerin ad\u0131m ad\u0131m e\u011fitimi ve deneyim kazand\u0131klar\u0131 ve niteliklerini geli\u015ftirdikleri oranda d\u00fczenli ilerlemelerini sa\u011flamak i\u00e7in yaln\u0131zca yasal bir hakka de\u011fil, pratik imk\u00e2nlara da sahip olaca\u011f\u0131 bir d\u00fczenlemeyi desteklemektir. Bu, yaln\u0131zca i\u015f\u00e7ilerin hem iktisadi faaliyetteki hem de uzmanl\u0131k alanlar\u0131ndaki deneyimlerine g\u00f6re sistematik olarak se\u00e7ilmeleri ama ayn\u0131 zamanda ekonomi alan\u0131ndaki kurulu\u015flarda disiplin ilkesi ve faaliyetin farkl\u0131 dallar\u0131 ve bu dallar\u0131n ba\u015f\u0131ndaki i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda uygun bir e\u015fg\u00fcd\u00fcm ve tabiyet sistemi s\u00f6z konusuysa m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak, y\u00f6netici i\u015f\u00e7ilerin \u015fimdi y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu \u00f6zellikle \u00f6nemli ve sorumluluk gerektiren bu i\u015f g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, bir b\u00fct\u00fcn olarak Parti ve onun b\u00fct\u00fcn \u00f6rg\u00fctleri, onlara en i\u00e7ten deste\u011fi vermeli ve y\u00f6netici i\u015f\u00e7i gruplar\u0131n\u0131n Parti\u2019den kopmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131racak bir ortam olu\u015fturmaya sistematik olarak dikkat etmelidir.<\/p>\n\n\n\n

13.) Yay\u0131n ticareti<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Bas\u0131l\u0131 eser ticaretini do\u011fru bir zemine oturtma sorunu yaln\u0131zca ekonomik de\u011fil ama devasa bir k\u00fclt\u00fcrel \u00f6neme sahiptir. Kongre, bas\u0131l\u0131 eser ticaretinin \u015fimdiki durumunun istenilen d\u00fczeyde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmekte ve onu iyile\u015ftirmek i\u00e7in kesin \u00f6nlemler almak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle kitlelere sat\u0131lmak \u00fczere haz\u0131rlanan yay\u0131nlar\u0131n teknik d\u00fczeyini y\u00fckseltmek gerekiyor. Matbaa malzemelerinin ticaretini \u00f6rg\u00fctleme sorunu olabildi\u011fince k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde, devlete ait en b\u00fcy\u00fck ve en \u00f6nemli yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131n\u0131n, faaliyetlerini yayg\u0131n, d\u00fczenli ve teknik olarak tatmin edici bir d\u00fczeyde ger\u00e7ekle\u015ftirebilecekleri bir bi\u00e7imde \u00e7\u00f6z\u00fclmeli.<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Kaynak:<\/strong> Karanl\u0131k \u00c7\u00f6kerken – B\u00fcrokrasinin Y\u00fckseli\u015fi, Bol\u015fevizmin yenilgisi, Derleyen: Halil \u00c7elik, h2o Yay\u0131nevi, 1. Bask\u0131, \u0130stanbul 2011, syf. 71-90.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rus Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin Nisan 1923\u2019te yap\u0131lan On \u0130kinci Kongresi\u2019ne sunuldu ve oy birli\u011fiyle kabul edildi. The Labour Monthly, Temmuz ve A\u011fustos 1923, Cilt. 5, No.1 ve 2, 162 Buckingham Palace Road, London – Communist Party of Great Britain. *** 1.) Sanayinin sosyalist yap\u0131daki genel rol\u00fc \u00dclkemizde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile k\u00f6yl\u00fcl\u00fck aras\u0131nda var olan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkiler, […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":2949,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[703,1125],"tags":[835,1120,1135,480,159,461],"class_list":["post-2948","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi-politik","category-sol-muhalefet","tag-bolsevik-parti","tag-bolsevik-leninistler","tag-sanayilesme","tag-sscb","tag-trocki","tag-trockizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2948","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2948"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2948\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2950,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2948\/revisions\/2950"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2948"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2948"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2948"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}