{"id":2937,"date":"2023-11-13T17:54:17","date_gmt":"2023-11-13T14:54:17","guid":{"rendered":"https:\/\/trockist.net\/?p=2937"},"modified":"2023-11-13T17:54:19","modified_gmt":"2023-11-13T14:54:19","slug":"sol-muhalefet-tarihi-vii-sag-kanat-ve-merkez-arasindaki-blogun-parcalanmasi-ve-ucuncu-donemin-baslamasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2023\/11\/13\/sol-muhalefet-tarihi-vii-sag-kanat-ve-merkez-arasindaki-blogun-parcalanmasi-ve-ucuncu-donemin-baslamasi\/","title":{"rendered":"Sol Muhalefet tarihi (VII): Sa\u011f kanat ve merkez aras\u0131ndaki blo\u011fun par\u00e7alanmas\u0131 ve \u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00f6nem\u2019in\u201d ba\u015flamas\u0131"},"content":{"rendered":"\n

A\u015fa\u011f\u0131da yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z eser, o s\u0131ralar Uluslararas\u0131 Sol Muhalefet’in ABD \u00f6rg\u00fct\u00fc i\u00e7inde faaliyet y\u00fcr\u00fctmekte olan Max Shachtman taraf\u0131ndan kalem al\u0131nm\u0131\u015f olup, The Militant<\/em> (Militan) gazetesinin 1932’nin Nisan ve A\u011fustos aylar\u0131 aras\u0131ndaki say\u0131lar\u0131 boyunca, par\u00e7a par\u00e7a yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Shachtman bu makale dizisinde, 1923’te kendisini ilan eden SSCB Sol Muhalefeti’nin 10 y\u0131ll\u0131k politik tarihininin genel hatlar\u0131n\u0131 \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Shachtman’\u0131n eserinin birinci k\u0131sm\u0131 i\u00e7in buraya<\/a>, ikinci k\u0131sm\u0131 i\u00e7in de buraya<\/a>, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131sm\u0131 i\u00e7in buraya<\/a>, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc k\u0131sm\u0131 i\u00e7in buraya<\/a>, be\u015finci k\u0131sm\u0131 i\u00e7in buraya<\/a> ve alt\u0131nc\u0131 k\u0131sm\u0131 i\u00e7in de buraya<\/a> t\u0131klayabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

Kaynak:<\/strong> Max Shachtman, Sovyetler Birli\u011fi’nde Sol Muhalefet’in \u0130lk On Y\u0131l\u0131<\/em>, \u00c7eviri: Mustafa Sayman, Maya Yay\u0131nevi, \u0130stanbul 1975.<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Sa\u011f kanat ve merkez aras\u0131ndaki blo\u011fun par\u00e7alanmas\u0131 ve \u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00f6nem\u2019in\u201d ba\u015flamas\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Sol Muhalefete kar\u015f\u0131 uluslararas\u0131 d\u00fczeyde y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadele, merkezci klik ve sa\u011f kanat taraf\u0131ndan ortakla\u015fa y\u00fcr\u00fct\u00fclmekteydi. Enternasyonal\u2019in Marksist kanad\u0131n\u0131 y\u0131kmak i\u00e7in harcanan \u00e7abalarda, Brandler ile Thaelmann, Jilek ile Gottwald, Sellier ile Thorez, Lovestone ile Foster, Kilboom ile Silen aras\u0131nda hi\u00e7bir ayr\u0131m yoktu. Bu birlik, kendilerini \u201cyenilmez Leninist Eski Muhaf\u0131zlar\u201d olarak ilan eden Stalin ve Buharin\u2019in beraberlikleriyle temsil ediliyordu.<\/p>\n\n\n\n

Bu, uydurma bir birlik de\u011fildi. Y\u00f6netici blo\u011fun bu iki kesimi, d\u0131\u015f ve i\u00e7 politikada, ilkeler ve taktik sorunlarda ortak g\u00f6r\u00fc\u015fler savunuyorlard\u0131. \u201cTro\u00e7kizme\u201d kar\u015f\u0131 el ele vermi\u015flerdi ve Purcell ve \u00c7an Kay \u015eek\u2019le de el ele idiler. Tek \u00fclkede sosyalizm teorisini, \u201ciki s\u0131n\u0131fl\u0131 i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc partilerini\u201d birlikte savunuyorlard\u0131. Komintern\u2019in 1928\u2019deki Alt\u0131nc\u0131 Kongresi\u2019nde delegeler taraf\u0131ndan kabul edilen revizyonist program\u0131 ortakla\u015fa sundular.<\/p>\n\n\n\n

Fakat 1927\u2019nin sonunda, bu rejimi iktidara getiren gericilik dalgas\u0131, uluslararas\u0131 proletaryan\u0131n saflar\u0131nda bir sola kay\u0131\u015fa yer vermek zorunda kald\u0131. Rusya\u2019da 1928 \u201ckans\u0131z Kulak ayaklanmas\u0131\u201d, i\u015f\u00e7iler \u00fczerinde sars\u0131c\u0131 bir etki yapt\u0131 ve i\u015f\u00e7iler sola kay\u0131lmas\u0131 i\u00e7in liderlik \u00fczerinde bask\u0131 yapmaya ba\u015flad\u0131lar. \u0130\u015fte bu atmosfer i\u00e7inde Stalin, y\u0131llardan beri izledi\u011fi yolun tam tersine y\u00f6nelmek zorunda kald\u0131. Sa\u011f kanad\u0131n tan\u0131nmayan, ortada g\u00f6r\u00fcnmeyen temsilcilerine kar\u015f\u0131 ihtiyatl\u0131 bir sald\u0131r\u0131 ba\u015flatarak, k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde bunlar\u0131 destekleyicilerinden tecrit etmeyi ba\u015fard\u0131; b\u00f6ylece, daha sonra, 1929-30\u2019da bu destekleyicilerle birlikte, onlar\u0131n ger\u00e7ek liderleri olan Rykov, Buharin ve Tomsky \u00fczerine birle\u015fik bir sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ecekti.<\/p>\n\n\n\n

Sald\u0131r\u0131n\u0131n beklenmedikli\u011fi ile \u015fa\u015fk\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f kom\u00fcnist kamuoyuna, \u00fc\u00e7 sa\u011f kanat lideri kapitalist restorasyonun bayraktarlar\u0131 olarak sunuldu. Stalin taraf\u0131ndan Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in ba\u015fkan\u0131, Sovyet h\u00fck\u00fcmetinin ba\u015f\u0131 ve Sovyet sendikalar\u0131n\u0131n lideri, Termidorcu kar\u015f\u0131devrimin ajanlar\u0131 olarak tan\u0131t\u0131ld\u0131! Oysa Stalin alt\u0131 y\u0131l s\u00fcreyle, partinin sol kanad\u0131na kar\u015f\u0131 en i\u00e7ten, \u201c\u00e7\u00f6z\u00fclmez\u201d ittifaka i\u015fte bu \u201c\u00fc\u00e7l\u00fc\u201d ile girmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer Stalin\u2019in sa\u011f kanada y\u00f6neltti\u011fi su\u00e7lamalarda bir anlam vard\u0131ysa – ki vard\u0131 – merkezci klik de b\u00f6ylece kesin olarak yarg\u0131lanm\u0131\u015f demekti. Bol\u015fevizmin be\u015f y\u0131ldan beri restorasyoncularla ay\u0131rt edilemeyecek kadar birlik i\u00e7inde olmas\u0131n\u0131n bir \u00f6z\u00fcr\u00fc olabilir m\u0130? Ger\u00e7ek devrimci bir ak\u0131m\u0131n, sonradan kara gericili\u011fin \u015fampiyonlar\u0131 olacak bir ba\u015fka ak\u0131mla g\u00fcn\u00fcn yirmi d\u00f6rt saatinde ayr\u0131lmaz bir blok i\u00e7inde oldu\u011fu tarihte ne zaman g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr?<\/p>\n\n\n\n

Liderli\u011fin her iki kesiminin de dayand\u0131\u011f\u0131 ortak bir ilkeler temeli var oldu\u011funa g\u00f6re, sa\u011f kanad\u0131 kesip atmak i\u00e7in, Stalin Sol Muhalefet\u2019in ideolojisinden birtak\u0131m par\u00e7alar \u00e7almak zorunda kald\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re (Tro\u00e7ki\u2019nin daha 1926\u2019da s\u00f6yledi\u011fi gibi, sa\u011f kanat, Stalin\u2019i \u201cTro\u00e7kizmIe\u201d su\u00e7lamakta teredd\u00fct etmemi\u015ftir!), Stalin\u2019in sa\u011fa kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kampanya, ayn\u0131 zamanda merkezcili\u011fin de kendini te\u015fhir etmesi ve Muhalefet\u2019in b\u00fct\u00fcn m\u00fccadelesinin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6n\u00fcls\u00fcz bir bi\u00e7imde kabullenmesi anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n\n\n\n

On Be\u015finci Parti Kongresi\u2019nde, b\u00fcy\u00fcyen Kulak tehlikesine kar\u015f\u0131 uyar\u0131da bulundu\u011fu i\u00e7in Muhalefet\u2019in panik yarat\u0131c\u0131lar\u0131 \u015feklinde su\u00e7land\u0131\u011f\u0131 unutulmas\u0131n. Rykov\u2019un, \u201ce\u011fer Kulak bu kadar tehlikeliyse neden \u015fimdiye kadar bize bir oyun oynamad\u0131\u201d sorusuyla Muhalefet\u2019le dalga ge\u00e7mesi gibi, Molotov da 1927 Aral\u0131k\u2019\u0131nda sab\u0131rs\u0131zl\u0131k i\u00e7inde, Kulak\u2019\u0131n yeni bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yeni bir alarma veya \u00f6zel tedbirlere gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131r\u0131yordu. S\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc k\u00f6yl\u00fclerin g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u0131srarla k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen Molotov, \u201cherkes bunun var oldu\u011funu zaten kabul ediyor, art\u0131k bundan s\u00f6z etmenin bir gere\u011fi yok\u201d diyordu.<\/p>\n\n\n\n

Bundan sadece birka\u00e7 hafta sonra, Buharin-Stalin-Molotov-Rykov\u2019un, Tro\u00e7ki\u2019nin ele\u015ftirilerinden korumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 Kulak\u2019lar\u0131n b\u00fct\u00fcn bu s\u00fcre i\u00e7inde ellerinde toplad\u0131klar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6steriye d\u00f6kmeleriyle \u015fiddetli bir sars\u0131nt\u0131 ge\u00e7irdi Sovyetler Birli\u011fi. Sol Muhalefet\u2019in partiden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131ndan cesaret bulan Kulaklar, 1928 Ocak\u2019\u0131nda, Kongre\u2019nin hemen ard\u0131ndan \u201ckans\u0131z ayaklanma\u201d denen isyan hareketine giri\u015ftiler. G\u00fc\u00e7l\u00fc ve kendilerinden emin, istifledikleri bu\u011fday stoklar\u0131n\u0131 vermeyi reddettiler ve \u00fcstelik \u015fu tehdidi savurdular: Sovyet h\u00fck\u00fcmeti, proleter devletinin belirledi\u011fi d\u00fczeyden daha y\u00fcksek olan bizim kendi fiyat taleplerimizi kabul etmedi\u011fi s\u00fcrece, stoklar\u0131m\u0131z\u0131 saklayaca\u011f\u0131z ve \u015fehirleri a\u00e7l\u0131\u011fa, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 merkezlerini boyun e\u011fmeye mahkum edece\u011fiz!<\/p>\n\n\n\n

Kulaklar\u0131n direni\u015fleri \u00f6yle etkili ve korkutucu oldu ki, Sovyetler k\u00f6ylerdeki bu\u011fdaylara silahl\u0131 kuvvetler g\u00f6ndererek el koymak zorunda kald\u0131. \u201cZenginle\u015fin\u201d s\u00f6z\u00fcnde \u00f6zetlenen b\u00fct\u00fcn resm\u00ee felsefe, Kulaklar\u0131n \u00f6nemsizli\u011fi hakk\u0131ndaki yanl\u0131\u015f hayaller, zamanl\u0131 uyar\u0131lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc Muhalefet\u2019e sald\u0131r\u0131lar, \u015fimdi ger\u00e7eklerin kar\u015f\u0131s\u0131nda parampar\u00e7a olmu\u015ftu. Muhalefet\u2019e kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan kampanyaya ra\u011fmen b\u00fct\u00fcn b\u00fct\u00fcne yok edilememi\u015f olan uyan\u0131k i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci ruhu, koymu\u015f oldu\u011fu engellere ra\u011fmen b\u00fcrokratik rejimi zorlamaya giri\u015fti. Sa\u011flam merkez-sa\u011f blokunun par\u00e7alanmas\u0131na yol a\u00e7an \u015fey, i\u015fte bu alttan gelen bask\u0131d\u0131r. \u00dclkenin i\u00e7indeki ve d\u0131\u015f\u0131ndaki kapitalist unsurlara boyun e\u011fi\u015f \u00e7izgisine kar\u015f\u0131 bu hen\u00fcz iyice a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f ba\u015fkald\u0131r\u0131, d\u00fcmeni sa\u011f\u0131n elinden kopar\u0131p ald\u0131 ve rotada de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Kitlelerdeki bu sola a\u00e7\u0131l\u0131\u015f \u00fczerine Stalinist klik yeni bir geli\u015fme d\u00f6nemi, Sovyetlerdeki ve uluslararas\u0131 d\u00fczeydeki ahmakl\u0131klar\u0131n\u0131n \u201c\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemini\u201d a\u00e7t\u0131. \u00dcrkm\u00fc\u015f b\u00fcrokratlar\u0131n d\u00fcnk\u00fc oport\u00fcnizmlerinden kalk\u0131p macerac\u0131l\u0131\u011fa ko\u015fmalar\u0131, \u201c\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nem\u201d diye bilinen d\u00f6neme girer.<\/p>\n\n\n\n

Ana hatlar\u0131yla bu d\u00f6nem, Komintern tarihinde, Alt\u0131nc\u0131 Kongre\u2019deki ilan\u0131yla de\u011fil, daha kesin olarak Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in 1928 ba\u015f\u0131ndaki Dokuzuncu Oturumu\u2019nda ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O s\u0131ralarda Avrupa\u2019da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 y\u00fckseli\u015finin ilk belirtileri fark edilebiliyordu ama yaln\u0131zca ilk belirtileri. Kom\u00fcnist Partilerine verilen oylar \u00f6zellikle Almanya\u2019da art\u0131yordu ama bu geli\u015fmeyle birlikte sosyal demokrasinin oylar\u0131 da y\u00fckselmekteydi. Ancak baz\u0131 \u00fclkelerde, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ya \u00c7in\u2019de oldu\u011fu gibi hen\u00fcz \u00fcstesinden gelemedi\u011fi yenilgilerin ac\u0131s\u0131 i\u00e7inde k\u0131vranmakta ya da Fransa\u2019da oldu\u011fu gibi ge\u00e7ici iktisadi geli\u015fmenin uyu\u015fturucu etkisi alt\u0131nda hareketsiz bir durumda kalmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Dokuzuncu Oturum\u2019da, uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i hareketinin kesin geli\u015fme a\u015famalar\u0131 belirlenece\u011fi yerde, \u00c7in devriminin (kar\u015f\u0131devrim de\u011fil, devrim!) \u201cyeni ve daha y\u00fcksek bir a\u015famas\u0131na\u201d girildi\u011fi ilan edildi, gerilla macerac\u0131l\u0131\u011f\u0131 onayland\u0131 ve Thaelmann ile di\u011fer Komintern s\u00f6zc\u00fclerinin a\u011fz\u0131ndan, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya emek\u00e7ilerinin \u201cgiderek daha fazla radikalle\u015ftikleri\u201d a\u00e7\u0131kland\u0131. Devrimci hareketin geli\u015fimine otomatik ve do\u011frusal olarak yakla\u015fan sa\u00e7ma anlay\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan uyar\u0131lar\u0131n ise hi\u00e7bir yarar\u0131 olmad\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar Muhalefet taraf\u0131ndan dile getiriliyordu. Tro\u00e7ki\u2019nin hareketin ger\u00e7ek durumu \u00fczerindeki a\u00e7\u0131k tahlilleri, sunuldu\u011fu Alt\u0131nc\u0131 Kongre\u2019de suskunlukla kar\u015f\u0131land\u0131, \u00fcstelik toplant\u0131daki delegelere verilmedi bile.<\/p>\n\n\n\n

1928 ortas\u0131nda toplanan Alt\u0131nc\u0131 Kongre, Dokuzuncu Oturum\u2019un sa\u00e7mal\u0131klar\u0131n\u0131 bir ad\u0131m daha \u0130leriye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Bi\u00e7imsel olarak, merkez ve sa\u011f (Stalin ve Buharin) aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fi en y\u00fcksek noktas\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyordu. Ger\u00e7ekte bu Kongre, gelecek d\u00f6nemin temellerine, oport\u00fcnist \u00f6nc\u00fclerle ultrasol sonu\u00e7lardan olu\u015fan bir kar\u0131\u015f\u0131m atm\u0131\u015f oldu. Buysa, kom\u00fcnizmin o zamandan beri u\u011frad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve yenilgilerin temelini meydana getirdi.<\/p>\n\n\n\n

Alt\u0131nc\u0131 Kongre, bir\u00e7ok bak\u0131mdan, Almanya\u2019daki yenilgiden sonra 1924\u2019te toplanan Be\u015finci Kongre\u2019ye benziyordu. 1924\u2019te yenilgilerin hi\u00e7biri kabul edilmiyordu, tam tersine devrimin g\u00fcndemde oldu\u011fu il\u00e2n edilmi\u015fti. 1928\u2019de de ayn\u0131 hata bu sefer \u00c7in devrimiyle ilgili olarak yap\u0131ld\u0131. Be\u015finci Kongre\u2019de, Stalin \u201csosyal demokrasinin fa\u015fizmin en \u0131l\u0131ml\u0131 kanad\u0131\u201d oldu\u011funu ke\u015ffetmi\u015fti. 1928\u2019de Alt\u0131nc\u0131 Kongre, \u201csosyal fa\u015fizm\u201d teorisinin temellerini att\u0131. Be\u015finci Kongre, ulusal seksiyonlara yukar\u0131dan atanm\u0131\u015f \u201cBol\u015fevik liderliklerin\u201d ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki topra\u011f\u0131n kayma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, \u201cBol\u015fevizasyonun\u201d ve \u201cmonolitikli\u011fin\u201d (yekpareli\u011fin – \u00e7n.) zaferi kutlanm\u0131\u015ft\u0131. 1928\u2019de de, \u201cbirle\u015fik Kom\u00fcnist Enternasyonal\u201d perdesi ard\u0131nda en \u015fiddetli i\u00e7 m\u00fccadeleler verildi. Be\u015finci Kongre, b\u00fct\u00fcn a\u015f\u0131r\u0131 sol palavralar\u0131yla, sadece sola do\u011fru hafif bir e\u011filimin tohumlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yor ama ayn\u0131 zamanda sa\u011fa do\u011fru, \u0130ngiliz-Rus Komitesi, \u00c7an Kay \u015eek ittifak\u0131, Antiemperyalist Birlik ve \u201cK\u00f6yl\u00fc Enternasyonali\u201d d\u00f6nemine do\u011fru a\u011f\u0131r bir d\u00f6n\u00fc\u015f getiriyordu. Alt\u0131nc\u0131 Kongre de, b\u00fct\u00fcn macerac\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 onaylamas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, tek \u00fclkede sosyalizmin revizyonist teorisini kutsad\u0131 ve \u201ci\u015f\u00e7ilerin ve k\u00f6yl\u00fclerin demokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc\u201d (yani Kerenski veya Kuomintang trajedisini), d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcndeki devrimin gelece\u011fine h\u00fckmeden bir demir yasa olarak il\u00e2n etti.<\/p>\n\n\n\n

Buharin\u2019in ancak Rus partisinin On Be\u015finci Kongresi\u2019nde direnmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u201csa\u011f tehlikeye\u201d kar\u015f\u0131 Alt\u0131nc\u0131 Kongre\u2019de a\u00e7\u0131lan m\u00fccadele, platonik ve anonim bir nitelik ta\u015f\u0131yordu. Sava\u015f\u0131n sa\u011f kanad\u0131n uluslararas\u0131 lideri Buharin taraf\u0131ndan Kongre yay\u0131n organ\u0131nda il\u00e2n edildi\u011fi hat\u0131rlan\u0131rsa bu nitelik daha iyi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu \u015fekilde y\u00f6netici blokun bi\u00e7imsel birli\u011fi korunmu\u015f ve i\u00e7erdeki keskin m\u00fccadele gizlenmi\u015f oluyordu.<\/p>\n\n\n\n

Stalin\u2019in, Buharin ve \u015f\u00fcrekas\u0131n\u0131n kuyusunu kazacak ve \u201cBuharin Kongresi\u2019nin\u201d yan\u0131ba\u015f\u0131nda kendi gayr\u0131resmi kongresini toplayacak kadar ileri gitti\u011fi zaman bile, Rus parti liderli\u011fi i\u00e7inde anla\u015fmazl\u0131k oldu\u011fu hakk\u0131ndaki her s\u00f6ylentiyi \u201cTro\u00e7kist yalanlar\u201d olarak de\u011ferlendirmesi \u00e7ok anlaml\u0131d\u0131r. Stalin, Kongre\u2019nin Gen\u00e7ler Konseyi\u2019ne bizzat sundu\u011fu \u00f6zel bir raporda, Rus Politb\u00fcrosu i\u00e7indeki ayr\u0131l\u0131klarla ilgili b\u00fct\u00fcn s\u00f6ylentileri ink\u00e2r etti. Politb\u00fcro, hatta Merkez Komitesi i\u00e7inde sa\u011f kanat\u00e7\u0131lar\u0131n veya sa\u011f g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip ki\u015filerin bulundu\u011funu \u00f6zellikle ink\u00e2r etti ve bu iddialar\u0131n\u0131 ispatlayabilmek i\u00e7in, kendisinin ve Politb\u00fcro\u2019daki b\u00fct\u00fcn di\u011fer \u00fcyelerin imzalad\u0131\u011f\u0131 \u015fu karar\u0131 \u00e7\u0131kartt\u0131:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201cSovyetler Birli\u011fi Kom\u00fcnist Partisi Merkez Komitesi\u2019nin a\u015fa\u011f\u0131da imzalar\u0131 bulunan Politb\u00fcro \u00fcyeleri, Kongre Gen\u00e7ler Konseyi huzurunda SBKP Merkez Komitesi Politb\u00fcro\u2019sunun \u00fcyeleri aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 oldu\u011funa dair ortal\u0131kta dola\u015fan s\u00f6ylentileri \u015fiddetle protesto ettiklerini a\u00e7\u0131klarlar.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Toplanm\u0131\u015f olan delegelerin, Stalin ve Buharin\u2019in Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019i b\u00f6yle insafs\u0131z ve g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bir \u015fekilde ortakla\u015fa aldat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7ok sakin ve onaylarcas\u0131na izlediklerini belirtmeye gerek yoktur.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fcz durum uzun s\u00fcrmedi. \u00c7ok k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde, Alt\u0131nc\u0131 Kongre\u2019nin \u00f6nde gelen s\u00f6zc\u00fclerinin hemen hepsi, ya \u00f6rg\u00fctsel olarak ezildiler, ihra\u00e7 edildiler, ya da a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir teslimiyetle ihra\u00e7 edilmekten kurtuldular. T\u0131pk\u0131 Be\u015finci Kongre liderlerinin iktidar koltuklar\u0131nda \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre kalm\u0131\u015f olduklar\u0131 gibi, Alt\u0131nc\u0131 Kongre \u201cBol\u015fevikleri\u201d de h\u0131zla ayn\u0131 ak\u0131bete u\u011frad\u0131lar. Kongre\u2019nin politik lideri, program\u0131n sunucusu ve Komintern\u2019in ba\u015fkan\u0131 olan Buharin, birka\u00e7 ay sonra Sovyetler Birli\u011fi\u2019ndeki kapitalist restorasyoncu ak\u0131m\u0131n lideri olarak damgaland\u0131. Lovestone, Gitlow ve Wolfe, Amerikan burjuvazisinin organlar\u0131 olarak sessizce ihra\u00e7 edildiler. Tro\u00e7ki\u2019yi Chamberlain\u2019in ajan\u0131 diye su\u00e7lamas\u0131yla sempati toplam\u0131\u015f olan Roy, kendini ayn\u0131 su\u00e7laman\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda buldu. \u00c7ekoslovakya\u2019da Jilek, \u0130sve\u00e7\u2019te Kilboom, Almanya\u2019da Brandler (az daha Ewert), Fransa\u2019da Sellier ve \u015f\u00fcrekas\u0131 ve daha bir y\u0131\u011f\u0131n insan Komintern\u2019den ya at\u0131ld\u0131 ya da \u00e7ekildi.<\/p>\n\n\n\n

Sa\u011f kanat ba\u011f\u0131n\u0131n kopar\u0131lmas\u0131, 1929\u2019daki Onuncu Oturum\u2019da sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n doru\u011funa, \u201c\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemin\u201d en u\u00e7 noktalar\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131na olanak verdi. Onuncu Oturum, Stalin ve Molotov\u2019un kendi adlar\u0131na yapt\u0131klar\u0131 birka\u00e7 yenilikle birlikte, Alt\u0131nc\u0131 Kongre\u2019nin iyiden iyiye anlams\u0131zla\u015fm\u0131\u015f bir hali oldu. Bu \u201c\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemin\u201d, ba\u015flang\u0131\u00e7ta Thaelman-Neumann delegasyonu taraf\u0131ndan oport\u00fcnist\u00e7e bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olmakla su\u00e7lanan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemin en harika kongresiydi.<\/p>\n\n\n\n

Savunucular\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re, \u201c\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemin\u201d ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi, b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde e\u015f zamanl\u0131 olarak kitlelerdeki radikalle\u015fmenin artmas\u0131yd\u0131. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bir d\u00f6nem olamaz, diyordu Molotov, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nem devrimle sonu\u00e7lanacakt\u0131. \u201cBug\u00fcn geni\u015f kitlelerdeki politik duyarl\u0131l\u0131k art\u0131\u015f\u0131\u201d diye ekliyordu Lozovsky, devrim \u00f6ncesine \u00f6zg\u00fc bir i\u015farettir.\u201d Kom\u00fcnist Enternasyonal Y\u00fcr\u00fctme Komitesi \u00fcyesi Moireva \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yap\u0131yordu : \u201cBence, son Polonya olaylar\u0131 kadar May\u0131s olaylar\u0131nda da bizim Temmuz g\u00fcnlerini hat\u0131rlatan bir dizi unsur var. Kom\u00fcnist Partilerinin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en ileri kesimlerinin \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamak zorunda kal\u0131\u015flar\u0131 bile, h\u0131zla yakla\u015fan devrimci durumun bir belirtisidir.\u201d Bu dengesiz s\u00f6zler, ancak \u201cbizim Temmuz g\u00fcnlerinin\u201d Rusya\u2019daki Ekim ayaklanmas\u0131n\u0131n dolays\u0131z habercisi oldu\u011fu hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015fabilir. B\u00fct\u00fcn bu fantezilerin resmi kom\u00fcnist d\u00fcnyaya sars\u0131lmaz inan\u00e7lar olarak sunulmas\u0131ndan bu yana \u00fc\u00e7 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre ge\u00e7ti\u011fi de unutulmamal\u0131d\u0131r!<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyan\u0131n hemen her \u00fclkesinde kitle radikalle\u015fmelerinin aral\u0131ks\u0131z artt\u0131\u011f\u0131, Fransa\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir tantanayla devrim listesinin ba\u015f\u0131na yerle\u015ftirildi\u011fi bu \u201c\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemde\u201d, Komintern\u2019in \u015fimdiye kadar yakas\u0131n\u0131 kurtaramad\u0131\u011f\u0131 \u201csosyal fa\u015fizm teorisi\u201d ortaya at\u0131ld\u0131. Stalin\u2019in 1924\u2019te ke\u015ffetti\u011fi bu sihirli form\u00fcl ile Manuilsky \u201csosyal demokrasinin kapitalist devlet ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi salt tepede olan bir b\u00fct\u00fcnle\u015fme de\u011fildir. Kayna\u015fma yukardan a\u015fa\u011f\u0131ya kadar b\u00fct\u00fcn hat boyunca olmu\u015ftur\u201d diye a\u00e7\u0131klamada bulunuyordu \u015fimdi. Manuilsky, Lenin\u2019in hatas\u0131n\u0131 d\u00fczelterek, Noskeback\u2019in daha 1928\u2019de bir sosyal fa\u015fist oldu\u011funu il\u00e2n ediyordu<\/p>\n\n\n\n

1918\u2019de sosyal demokrasinin niteli\u011fini iyi anlayamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Macar devrimini yenilgiye u\u011fratan b\u00fcy\u00fcn stratejist Bela Kun, \u015fimdi on y\u0131l sonra daha da k\u00f6t\u00fc bir yorum getirerek hatalar\u0131n\u0131 telafi etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu: <\/p>\n\n\n\n

\n

\u201cSosyal fa\u015fizm, \u0130talya\u2019dan daha ileri bir toplumsal geli\u015fme d\u00fczeyinde bulunan \u00fclkelerdeki fa\u015fist geli\u015fmelerdir. (\u2026) Bu a\u015famada sosyal reformizm \u00f6l\u00fcr ve bir k\u0131sm\u0131 sosyal demagojik unsurlara bir k\u0131sm\u0131 da fa\u015fizmin kitle \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 unsurlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Manuilsky, buradan birle\u015fik cephe politikas\u0131yla ilgili olarak, \u201cbunu hi\u00e7bir zaman her zaman ve herkes i\u00e7in bir form\u00fcl olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmedik. (\u2026) Bug\u00fcn biz daha g\u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcz ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu kazanmak i\u00e7in verdi\u011fimiz m\u00fccadelede daha etkin y\u00f6ntemlere y\u00f6neliyoruz\u201d sonucunu \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Daha alt kademelerdeki memurlar\u0131n meseleye neler katm\u0131\u015f olabilecekleri, bu birka\u00e7 al\u0131nt\u0131dan sonra daha iyi tahmin edilebilir.<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemin\u201d a\u00e7\u0131lmas\u0131na neden olarak g\u00f6sterilen ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi s\u0131ras\u0131nda izlenen politika ba\u015ftan sona yanl\u0131\u015ft\u0131. Ancak bu, Komintern\u2019in \u00e7izgisinde 180 derecelik bir d\u00f6n\u00fc\u015f yapmas\u0131n\u0131n k\u00f6kl\u00fc bir nedeni olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez; tikeler zincirinden bo\u015fanm\u0131\u015f, kendine ait bir program\u0131 olmayan merkezcilik, olaylar\u0131n ve ele\u015ftirilerin itmesiyle sola kayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7ek bir temeli olmad\u0131\u011f\u0131ndan, sahte bir itibara dayanmas\u0131 gerekiyordu. Prestijin devam\u0131m sa\u011flamak i\u00e7in de, yani sola do\u011fru att\u0131\u011f\u0131 perendeyi a\u00e7\u0131klayabilmek amac\u0131yla, gelecekteki \u00e7izgisine y\u00f6neltilebilecek bir ele\u015ftiriye meydan vermeden yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fi hakl\u0131 \u00e7\u0131karabilmek amac\u0131yla \u201c\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nem\u201d il\u00e2n edildi.<\/p>\n\n\n\n

Bu d\u00f6nemin a\u00e7\u0131lmas\u0131yla, merkezciler \u00c7an Kay \u015eek ve Purcell ile yapt\u0131klar\u0131 tepeden inme \u201cbirle\u015fik cepheler\u201d kadar hi\u00e7bir cephe olu\u015fturmamay\u0131 da hakl\u0131 \u00e7\u0131karabileceklerdi. Her ikisi de zekice bir teori ile a\u00e7\u0131klan\u0131yordu: \u0130ste\u011fe g\u00f6re \u201cd\u00f6nemler\u201d a\u00e7\u0131lmas\u0131. Bu \u00e7ok kullan\u0131\u015fl\u0131 dogmaya g\u00f6re, \u201cikinci d\u00f6nemde\u201d Bol\u015fevizmin as\u0131l amac\u0131 \u0130ngiliz emperyalizmine kar\u015f\u0131 \u201cSovyetler Birli\u011fi\u2019ni savunmak\u201d i\u00e7in m\u00fccadeleleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda grev k\u0131r\u0131c\u0131larla bir birle\u015fik cephe kurmakt\u0131. \u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nemde\u201d ise, Purcell\u2019den fabrikadaki i\u015f\u00e7iye kadar b\u00fct\u00fcn sosyal demokratlar fa\u015fist olmu\u015flard\u0131 ve bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc kom\u00fcnistlerin bunlarla hi\u00e7bir ilgisi olamazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nem\u201d, merkezcili\u011fin \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc ve iflas yolundaki bir kilometre ta\u015f\u0131yd\u0131 ve art\u0131klar\u0131 yolu t\u0131kamaya devam etti\u011fi s\u00fcrece bug\u00fcn de \u00f6yledir. \u0130lan edili\u015finden bu yana ge\u00e7en \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcre, 1923\u2019ten 1928\u2019e kadar birikenlere eklenen bir dizi yeni yenilgilere tan\u0131k olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Almanya\u2019da y\u00fckselen fa\u015fizmin, \u201csosyal fa\u015fizm\u201d dogmas\u0131 sayesinde sosyal demokrat i\u015f\u00e7ilerle birle\u015fik cephe kurmalar\u0131 yasaklanm\u0131\u015f olan kom\u00fcnistlerin hi\u00e7bir etkili direni\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015fmadan ilerlemesi bu d\u00f6nemde olmu\u015ftur. \u0130spanya\u2019daki ayaklanma ise, Molotov\u2019un Fransa\u2019y\u0131 devrim listesinin ba\u015f\u0131na koyan m\u00fcthi\u015f \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc ile y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f Komintern\u2019i habersiz yakalad\u0131, i\u00e7inde bulundu\u011fu uyu\u015fukluktan sars\u0131larak uyand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da, sekter politikas\u0131 ile, birle\u015fik cephe takti\u011fini reddetmesi ile, \u0130spanyol Kom\u00fcnist Partisi\u2019ni g\u00fc\u00e7s\u00fcz d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Birle\u015fik Devletler\u2019de ise bunal\u0131m\u0131n sars\u0131nt\u0131lar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan ve \u015fimdiye kadar g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir \u00f6l\u00e7\u00fcye varan devrimci m\u00fccadele f\u0131rsatlar\u0131, kom\u00fcnizme do\u011fru y\u00f6nelen y\u00fczbinlerce i\u015f\u00e7iyi partiden iten taktiklerin uygulanmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden arka arkaya ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130ngiltere, Fransa, \u00c7ekoslovakya, Fransa – tek kelimeyle b\u00fct\u00fcn \u00f6nemli \u00fclkelerde – \u201c\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00f6nem\u201d teori ve prati\u011fi kom\u00fcnist hareketi \u00e7\u00f6kertti, kafalar\u0131 buland\u0131rd\u0131, kollar\u0131 felce u\u011fratt\u0131 ve hareketi kitlelerden tecrit etti. E\u011fer uluslararas\u0131 sosyal demokrasi bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 dikkate al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektiren b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir g\u00fc\u00e7se, e\u011fer saflar\u0131nda h\u00e2l\u00e2 milyonlarca i\u015f\u00e7iyi tutabiliyorsa, bunu Stalinizmin ahmakl\u0131\u011f\u0131na bor\u00e7ludur b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde.<\/p>\n\n\n\n

Kitlelerde, burjuvazinin sald\u0131r\u0131lar\u0131na direnmek i\u00e7in birle\u015fik cephe olu\u015fturma iste\u011fi, kom\u00fcnist partileri taraf\u0131ndan, \u201calttan gelen bir birle\u015fik cephe\u201d veya \u201ck\u0131z\u0131l birle\u015fik cephe\u201d, yani kom\u00fcnist olmayan i\u015f\u00e7ilerin kom\u00fcnist liderli\u011fi kabul etmek zorunda b\u0131rak\u0131lmalar\u0131 gibi b\u00fcrokratik bir taleple geri p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcld\u00fc. Kom\u00fcnist i\u015f\u00e7iler gibi sosyalist i\u015f\u00e7ilerin de fa\u015fizme duydu\u011fu nefret, Stalinistlerce seferber edilmedi. Tersine i\u00e7i bo\u015f \u201csosyal fa\u015fizm\u201d gevezelikleri ile, Prusya\u2019daki s\u00f6zde \u201ck\u0131z\u0131l\u201d referandumda Hitler \u00e7eteleriyle ittifaka girilmesi ile, sosyalist i\u015f\u00e7iler itildi. Kapitalist sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 sosyalist i\u015f\u00e7ilerin ba\u015flatmak istedikleri direni\u015f, sendikalar\u0131 par\u00e7alama ve k\u00fc\u00e7\u00fck kom\u00fcnist sendika tekkeleri kurma \u015feklindeki sekter politika ile iyiden iyiye zay\u0131flat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Muhalefetin \u00f6nceden haber verdi\u011fi gibi, Komintern\u2019in politik alanda oldu\u011fu kadar sendikalarda da kitlelerden tecrit olu\u015fu, resmi kom\u00fcnizmin saflar\u0131nda \u015fimdiye kadar g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir ideolojik ve moral yozla\u015fma ile birlikte y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Bu durumun gerek Sovyetler Birli\u011fi i\u00e7inde gerekse d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye u\u011framaks\u0131z\u0131n uzun bir s\u00fcre devam etmesi beklenemezdi.<\/p>\n\n\n\n

Sovyetler Birli\u011fi i\u00e7inde bu yozla\u015fman\u0131n biriken etkileri, Thermidor ve Bonapartizm tehlikelerini g\u00fcndeme getirdi. Kom\u00fcnist Enternasyonal ise b\u00fct\u00fcn b\u00fct\u00fcne g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015fme ve yok olma tehdidiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

18. y\u00fczy\u0131l\u0131n B\u00fcy\u00fck Frans\u0131z Devrimi bug\u00fcn\u00fcn i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok zengin derslerle doludur. Rus devriminin y\u0131k\u0131lmamas\u0131n\u0131n bir teminat\u0131 oldu\u011funu ancak bir papaz s\u00f6yleyebilir. Devrimci, devrimin muhaf\u0131z\u0131 olacakt\u0131r; devrimin \u00fczerindeki tehlikeleri ve bunlarla nas\u0131l sava\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi takdirde, uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 daha da keskinle\u015fecektir.<\/p>\n\n\n\n

Frans\u0131z devrimi iki yenilgi d\u00f6nemi ge\u00e7irmi\u015fti: Thermidorcu gericilik ve Bonapartist diktat\u00f6rl\u00fck. Thermidor\u2019un dokuzunda (27 Temmuz 1794) Robespierre, Saint Just, Couthon, Lebas gibi devrimci Jakobenler \u2014 \u201cFrans\u0131z devriminin Jakobenleri \u2014, sa\u011f kanat Jakobenler, kaypaklar ve kralc\u0131 gericilik taraf\u0131ndan devirilmi\u015flerdi. 21 Jakoben\u2019in kafas\u0131n\u0131 koparan giyotin art\u0131k gericilik ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Thermidorcu d\u00f6nem, birka\u00e7 y\u0131l sonra Napolyon Bonapart\u2019\u0131n iktidara gelmesiyle u\u00e7 noktas\u0131na ula\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Thermidor gericili\u011fini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan \u015fey o zaman\u0131n devrimci partisinde \u2014 Jakoben kul\u00fcplerinde \u2014 beliren yozla\u015fma oldu; bu durum, halk\u0131n baz\u0131 kesimlerinde beliren \u201cbar\u0131\u015f ve s\u00fckun\u201d \u00f6zlemi ve en \u00e7ok da politikac\u0131lar\u0131n devrimci m\u00fccadele vermekten yorgun d\u00fc\u015fmeleri ve sa\u011fa kaymalar\u0131 ile kolayla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde, postu kurtarmak i\u00e7in devrimci k\u0131l\u0131klara giren ve devrimci nutuklar atan kralc\u0131lar\u0131n ve gericilerin bask\u0131lar\u0131 ile h\u0131z kazand\u0131. Devrimcilerin aras\u0131ndaki zay\u0131f unsurlar gerici s\u0131n\u0131ftan gelen toplumsal bask\u0131lara boyun e\u011fdiler.<\/p>\n\n\n\n

Thermidorcu darbe, a\u00e7\u0131k kar\u015f\u0131devrim de\u011fildi. Tersine eski ama\u00e7lar\u0131n ad\u0131na ve hemen hi\u00e7 de\u011fi\u015ftirilmeyen eski sloganlarla y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Sol kanat Jakobenleri, Thermidorcular taraf\u0131ndan \u201cPitt\u2019in ajanlar\u0131\u201d olmakla su\u00e7land\u0131 (Rusya\u2019da Muhalefet\u2019in \u201cChamberlain\u2019in ajan\u0131\u201d olmakla su\u00e7lanmas\u0131 gibi). Sadece \u201cbirka\u00e7 tecrit olmu\u015f ki\u015fi\u201d, anayurdu b\u00f6lmeyi ama\u00e7l\u0131yan \u201ck\u00f6t\u00fc niyetli aristokratlar\u201d olarak mahk\u00fbm edildiler. Kar\u015f\u0131devrimci Bonapartist diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131n\u0131 bilmeden alevlendiren sa\u011f kanat Jakobenleri, \u00f6ld\u00fcrd\u00fckleri, hapsettikleri ve s\u00fcrg\u00fcne yollad\u0131klar\u0131 insanlara \u201ckar\u015f\u0131devrimci\u201d diye kara \u00e7ald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnk\u00fc Bol\u015fevik Parti, Ekim 1917\u2019de iktidar\u0131 alan parti de\u011fildir. Bu parti bir toplumsal ve politik gericilik d\u00f6neminden ge\u00e7mi\u015ftir. Doktrinin temelleri y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Saflar\u0131, bir parti i\u00e7in \u015fart olan ay\u0131rt edicilik ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yok oluncaya kadar, hi\u00e7 ayr\u0131m g\u00f6zetilmeksizin, y\u00fczbinlerce i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc ile doldurulmu\u015ftur. Temel i\u015flevleri, onun \u00fczerine \u00e7\u0131kan ve onun yerini alan zorba bir b\u00fcrokratik cihaz taraf\u0131ndan elinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Devrimci kanad\u0131, Sol Muhalefet\u2019in Thermidorcu bir tarzda ihra\u00e7 edilmesiyle, \u015fiddetle kopar\u0131l\u0131p at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Proletaryan\u0131n diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc devrimci tarzda y\u00fcr\u00fctmesi i\u00e7in \u015fart olan \u00f6nc\u00fc partisinin sistematik bi\u00e7imde ezilmesi, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde yaln\u0131z Thermidor tehlikesini de\u011fil ama belli bir noktada Bonapartizm tehlikesini de art\u0131rmaktad\u0131r. Kar\u015f\u0131devrimin zaferine g\u00f6t\u00fcren yolda, Bonapartizm ve Thermidor, s\u0131n\u0131f k\u00f6kenleri farkl\u0131 olan de\u011fi\u015fik a\u015famalar de\u011fillerdir. Bonapartizm, B\u00fcy\u00fck Frans\u0131z Devrimi\u2019nde Dokuz Thermidor\u2019u Direktuvar sessizce ve kolayca izlemi\u015fti. Ancak, bu olu\u015fumun ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131, kar\u015f\u0131devrimin kesinli\u011fi kadar d\u00fc\u015f\u00fck bir ihtimaldi; iki a\u015faman\u0131n i\u00e7 i\u00e7e girmesi, yeni bir toplumsal d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131nda birinin ya da di\u011ferinin \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 \u2014 bunlar ve bir\u00e7ok ba\u015fka ihtimaller, \u00e7ok akla yatk\u0131nd\u0131r. Rus partisi i\u00e7indeki sa\u011f kanat, g\u00fcc\u00fcn\u00fc daha \u00e7ok saflardan, yani daha a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 partiden de\u011fil, s\u0131n\u0131flardan almaktayd\u0131. Sa\u011f kanat parti d\u00fczeyinde o kadar kolay yok edilemezdi \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil etti\u011fi s\u0131n\u0131flar\u0131n, Kulaklar\u0131n ve bunlara ba\u011fl\u0131 Nepman\u2019lar\u0131n deste\u011fini istemeye haz\u0131rd\u0131. Stalinist merkezin sa\u011f kanat \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcne kar\u015f\u0131 zaferi, Sol Muhalefet\u2019e kar\u015f\u0131 m\u00fccadele y\u0131llar\u0131nda beslenen ve azg\u0131nla\u015fan Thermidorcu g\u00fc\u00e7lerin, karanl\u0131k ve geri k\u00f6y \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ilerleyi\u015fini \u015fimdilik durdurmu\u015ftur. Ne var ki, bu zafer \u00f6tekisi daha ciddi olan kar\u015f\u0131devrim tehlikesinin yok edilmesi ile sonu\u00e7lanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde sa\u011f ve sol kanatlar\u0131n her ikisinin de belirgin s\u0131n\u0131f g\u00fc\u00e7lerini temsil etmelerine kar\u015f\u0131l\u0131k, ayn\u0131 \u015fey merkezci cihaz i\u00e7in s\u00f6ylenemez. Klasik k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva \u00e7izgisi, bir sola bir sa\u011fa y\u00f6nelen, bunal\u0131m\u0131n yo\u011funla\u015fmas\u0131 ile k\u0131salan ve s\u0131kla\u015fan yalpalamalarla dolu bir grafik g\u00f6sterir. Kah sa\u011f kanada kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan kampanyada oldu\u011fu gibi \u00fclkenin proleter \u00e7ekirde\u011fine, kah sola kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ederken yapt\u0131\u011f\u0131 gibi gerici g\u00fc\u00e7lere dayan\u0131r. \u00dczerinde hareket edece\u011fi sa\u011flam bir s\u0131n\u0131f temeli bulamaz kendine; Stalin kli\u011finin b\u00f6yle bir temele en yakla\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu d\u00f6nem, \u201corta k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc\u201d y\u00fcceltti\u011fi d\u00f6nem olmu\u015ftur. Oysa bu kesim de, sa\u011flam bir s\u0131n\u0131f temeli g\u00f6revi yapmak \u015f\u00f6yle dursun, kendisi de dayanacak bir s\u0131n\u0131f arayan kaypak bir toplumsal tabakad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ama Stalin kili\u011fi, g\u00fcc\u00fcn\u00fc parti b\u00fcrokrasisinden al\u0131yordu: Kendisi, parti b\u00fcrokrasisi idi. Partinin \u015fekilsiz, \u015fi\u015firilmi\u015f bir kitle haline geldi\u011fi bozulma s\u00fcrecinde, ayn\u0131 zamanda kendisini partinin \u00fcst\u00fcne ula\u015f\u0131lmayacak bir d\u00fczeye y\u00fckseltmi\u015f ve b\u00fcrokratik bir kast haline getirmi\u015fti. Geni\u015f ve yayg\u0131n parti kitleleri, onu de\u011fi\u015ftirmek veya kendi kitle \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil etmesini sa\u011flamak i\u00e7in bu kasta ula\u015famazd\u0131. \u00d6te yandan cihaz da, partiyi bo\u011fazlad\u0131ktan sonra kendi i\u00e7indeki hayat\u0131 da tatil etmek zorundad\u0131r. \u201cZorundad\u0131r\u201d diyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc parti, kendisine kar\u015f\u0131 bir g\u00fc\u00e7 yaratabilece\u011fi korkusuyla, saflar\u0131nda herhangi bir tart\u0131\u015fmaya izin veremez. Sonu\u00e7ta t\u00fcm b\u00fcrokratik sistem, herkesin ad\u0131na gittik\u00e7e azalan say\u0131da ki\u015filerin karar verip konu\u015ftu\u011fu bir ortama kar\u015f\u0131 durulmaz bir bi\u00e7imde s\u00fcr\u00fcklenmektedir; bug\u00fcn bu ki\u015filerin say\u0131s\u0131 birdir ve ad\u0131 da Stalin\u2019dir.<\/p>\n\n\n\n

Bir s\u0131n\u0131f temelinden yoksun olan bu cihaz\u0131n temel amac\u0131, kendini koruyabilmek ve s\u00fcrd\u00fcrebilmektir. B\u00fct\u00fcn zikzaklar\u0131, b\u00fct\u00fcn politikalar\u0131 \u00f6ncelikle bu hedefe y\u00f6neliktir. Her memurun yapmak zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u011fren\u00e7, Bizansvari Stalin \u00f6vg\u00fcleri, ordunun ve \u00f6zellikle GPU\u2019nun, Sekretarya\u2019n\u0131n daha rahat kullanaca\u011f\u0131 bir ara\u00e7 haline getirilmesi \u2014 genel olarak i\u015f\u00e7i demokrasisinin ve \u00f6zel olarak da parti demokrasisinin, yani proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn temel garantilerinin bask\u0131 alt\u0131nda tutulmas\u0131yla birlikte \u2014 Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin i\u00e7inde bulundu\u011fu d\u00f6nemin belirtileridir. B\u00fct\u00fcn bunlar, \u201c\u00fclkedeki Bonapartist rejimin \u00f6n\u015fartlar\u0131n\u0131\u201d olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7e\u015fitli s\u0131n\u0131flar\u0131 ve toplumsal tabakalar\u0131 umutsuzca birbirlerine yamamaya \u00e7al\u0131\u015fan cihaz, bunlar\u0131n hi\u00e7birini tatmin edememektedir. Bu olguda, n\u00fcfusun b\u00fct\u00fcn kesimlerinin ve hepsinden \u00f6nce de k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn artan ho\u015fnutsuzluklar\u0131n\u0131n, Sovyet iktidar\u0131n\u0131n yani proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn temellerini dinamitleme tehlikesi yatmaktad\u0131r. E\u011fer bunal\u0131m a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar ve proletaryan\u0131n ve onun partisinin kararl\u0131 ve zafere y\u00f6nelen bir bi\u00e7imde hareket edemeyeceklerini g\u00f6sterirse, i\u015fte o zaman kar\u015f\u0131devrim belki de Bonapartist bi\u00e7imini, yani \u201cs\u0131n\u0131flar\u0131n \u00fcst\u00fcne y\u00fckselen\u201d ve birbirine has\u0131m g\u00fc\u00e7lerin aras\u0131nda gidip gelen, \u015fimdilik silahl\u0131 kuvvetlerin g\u00fcc\u00fcne ve b\u00fcrokratik cihaz\u0131n s\u0131nanm\u0131\u015f birli\u011fine dayanan \u00e7elikten adam veya adamlar bi\u00e7imini alacakt\u0131r. \u0130\u015fte Stalinist klik bu a\u00e7\u0131dan Bonapartist tehlikenin potansiyel kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Y\u00fczeysel bir tahlil, bug\u00fcn Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde \u201cKulaklar\u0131n yok edili\u015fi\u201d denen bir geli\u015fimin varl\u0131\u011f\u0131 nedeniyle Thermidorcu ihtimal gibi Bonapartist ihtimalden de s\u00f6z edilemeyece\u011fini ileri s\u00fcrebilir. E\u011fer durum ger\u00e7ekten b\u00f6yleyse, elbette tehlikenin ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 kabul edilecektir. Ancak, dikkatli bir inceleme \u201cyok edilmi\u015f Kulak\u2019\u0131n\u201d h\u00e2l\u00e2 \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan daha da tehlikelisi, Kulaklar\u0131n bug\u00fcnk\u00fc eylemleri ve geli\u015fimlerinin sadece y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan kurulmu\u015f kollektif \u00e7iftliklerin arkas\u0131na saklanmas\u0131 de\u011fil ama ayn\u0131 zamanda Kulak\u2019taki bu geli\u015fimin, kentle k\u00f6y, i\u015f\u00e7i ile k\u00f6yl\u00fc aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin Stalin b\u00fcrokrasisinin b\u00fct\u00fcn politikas\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonucu olarak kopmas\u0131ndan da h\u0131z almas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bonapartizm \u00fczerine klasik eserinde Marx, \u201cFrans\u0131z \u00e7ift\u00e7ileri, ne parlamentoda ne de konvansiyonlarda, kendi s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 kendi adlar\u0131na savunamazlar. Kendilerini temsil edemezler, onlar\u0131n kendisi temsil edilmek durumundad\u0131r. Onlar\u0131n temsilcileri, ayn\u0131 zamanda onlar\u0131 yukar\u0131dan koruyan, onlara ya\u011fmur ve g\u00fcne\u015f ihsan eden bir efendi olarak, onlar\u0131n \u00fcst\u00fcndeki bir otorite olarak, s\u0131n\u0131rs\u0131z bir iktidar g\u00fcc\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kmak zorundad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, kirac\u0131 \u00e7ift\u00e7inin politik etkisi en y\u00fcksek ifadesini, ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 kendi otokratik ama\u00e7lar\u0131na tabi k\u0131lan bir y\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fcnde bulur.\u201d der.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6yle bir y\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fc, partinin ve Sovyetlerin b\u00fcrokratik cihaz\u0131nda mevcuttur. Bunun tam anlam\u0131yla bir Bonapartist y\u00f6netim cihaz\u0131 olarak geli\u015febilmesi i\u00e7in \u00f6nce proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn gericilik taraf\u0131ndan de\u011fi\u015ftirilemedi\u011fi i\u00e7in y\u0131k\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7acak bir i\u00e7 sava\u015f\u0131n kanlar\u0131na bo\u011fulmas\u0131 gerekmektedir. Bu y\u0131k\u0131l\u0131\u015f \u00f6nlenebilir ama yaln\u0131z partinin restorasyonu ile, ezilmesi b\u00fct\u00fcn i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerin yo\u011funla\u015fmas\u0131na ve kar\u015f\u0131devrimci etkenlerin meydana \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7an partinin onar\u0131lmas\u0131 ile \u00f6nlenebilir. \u0130\u015fte Muhalefet\u2019in g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve eylemlerini adam\u0131\u015f oldu\u011fu \u015fey, bu onar\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek, buna ula\u015f\u0131lacak g\u00fcn\u00fc yak\u0131nla\u015ft\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 Sol Muhalefet<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 Sol Muhalefet b\u00fct\u00fcn \u00f6nemli \u00fclkelerde kurulmu\u015ftur. Bug\u00fcn bi\u00e7imsel olarak, bir se\u00e7im sonucu de\u011fil zorunluluk sonucu olarak, resmi Kom\u00fcnist Partilerinin d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Ancak her yerde saflar\u0131, b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Leninizmin temellerini savunduklar\u0131 i\u00e7in partilerinden ihra\u00e7 edilmi\u015f kom\u00fcnist militanlardan olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in bunal\u0131m\u0131 onu \u00fc\u00e7 ayr\u0131 kampa b\u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr: Sa\u011f kanat muhalefeti (Brandler, Lovestone, Roy); Stalin\u2019in b\u00fcrokratik merkezci kli\u011fi; Bol\u015fevik-Leninistlerin Sol Muhalefet grubu. Aralar\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen ilk ikisini birle\u015ftiren temel g\u00f6r\u00fc\u015f, tek \u00fclkede sosyalizmin gerici, milliyet\u00e7i teorisidir. Bu bizi birle\u015fik sa\u011f kanat ve merkezcilerden ay\u0131ran temel \u00e7izgidir. Bu teorinin kar\u015f\u0131s\u0131nda Sol Muhalefet, Marksist s\u00fcrekli devrim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131, yani, tek \u00fclkede ba\u015flayan ve ancak uluslararas\u0131 d\u00fczeye yay\u0131lmas\u0131yla beslenebilecek d\u00fcnya devriminin kesintisiz geli\u015fimini savunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sol Muhalefet, burjuva demokrasisinin en \u00f6nemli savunucusu olan uluslararas\u0131 sosyal demokrasinin uzla\u015fmaz d\u00fc\u015fman\u0131yd\u0131 ve halen de \u00f6yledir. Sa\u011f kanat ise, kom\u00fcnist hareketten sosyal demokrasiye ge\u00e7i\u015fin k\u00f6pr\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Amerika\u2019da, Almanya’da, \u00c7ekoslovakya’da sa\u011f muhalefetin t\u00fcm\u00fc ya da baz\u0131 kesimleri sosyal demokrat kampa ge\u00e7mi\u015f durumdad\u0131rlar. Bundan geri kalanlar\u0131n ayr\u0131 bir varl\u0131k olabilmek i\u00e7in ne sa\u011flam bir temeli, ne de hakk\u0131 vard\u0131r. Sa\u011f kanat, sosyal demokrasi ve temelde hi\u00e7bir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 Stalinizm aras\u0131nda s\u00fcrekli olarak yalpalay\u0131p durmaktad\u0131r. Merkezci klik ise, sosyal demokrasiyi \u201csoldan\u201d desteklemektedir. Bir d\u00f6nemde oport\u00fcnizmiyle, bir d\u00f6nemde de a\u015f\u0131r\u0131 solculu\u011fu ile, sosyal demokrat liderlerin milyonlarca i\u015f\u00e7i \u00fczerindeki kontrollerinin devam etmesini kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sol Muhalefet, m\u00fccadelesinin her d\u00f6neminde ayr\u0131 bir grup olarak, varl\u0131klar\u0131n\u0131n ilk g\u00fcnlerinden beri Rus devrimi ve Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019de \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olan s\u00f6zc\u00fcleri ile temel ilkeleri savunmu\u015ftur. Marx, Engels, Lenin ve Tro\u00e7ki taraf\u0131ndan teorik olarak konulmu\u015f ve y\u00fczlerce m\u00fccadele i\u00e7inde s\u0131nanm\u0131\u015f olan bu ilkeler, d\u00fcnya proletaryas\u0131n\u0131n kendisini ve t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 kurtarma do\u011frultusundaki tarihsel sava\u015f\u0131nda kullanaca\u011f\u0131 ba\u015fl\u0131ca silahlard\u0131r. Bu ilkeler Sovyetler Birli\u011fi ve Kom\u00fcnist Enternasyonal i\u00e7indeki y\u00f6netici rejim taraf\u0131ndan tahrip edilmi\u015f, \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7i\u011fnenmi\u015ftir. B\u00f6ylece, kom\u00fcnist hareketin ve dolay\u0131s\u0131yla i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n anayurdu Sovyet Cumhuriyeti\u2019ni tehlikeye atan ve devrimci hareketi en a\u011f\u0131r bunal\u0131mlar i\u00e7ine d\u00fc\u015f\u00fcren yenilgilere u\u011framas\u0131na neden olunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Sol Muhalefet, kom\u00fcnist hareketin yeniden canland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fccadelesinde, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bug\u00fcn\u00fc ve gelece\u011fi i\u00e7in sava\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ocak 1933<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A\u015fa\u011f\u0131da yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z eser, o s\u0131ralar Uluslararas\u0131 Sol Muhalefet’in ABD \u00f6rg\u00fct\u00fc i\u00e7inde faaliyet y\u00fcr\u00fctmekte olan Max Shachtman taraf\u0131ndan kalem al\u0131nm\u0131\u015f olup, The Militant (Militan) gazetesinin 1932’nin Nisan ve A\u011fustos aylar\u0131 aras\u0131ndaki say\u0131lar\u0131 boyunca, par\u00e7a par\u00e7a yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Shachtman bu makale dizisinde, 1923’te kendisini ilan eden SSCB Sol Muhalefeti’nin 10 y\u0131ll\u0131k politik tarihininin genel hatlar\u0131n\u0131 \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Shachtman’\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":2938,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1125,705,649],"tags":[968,971,1087,1124,905,834,766,969,480,1121,1008,482,159,461],"class_list":["post-2937","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sol-muhalefet","category-tarih","category-trockizm","tag-buharin","tag-burokrasi","tag-burokratik-yozlasma","tag-burokratizm","tag-ekim-devrimi","tag-kizil-ekim","tag-lev-trocki","tag-sol-muhalefet","tag-sscb","tag-stalin","tag-stalinist-burokrasi","tag-stalinizm","tag-trocki","tag-trockizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2937","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/42"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2937"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2937\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2939,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2937\/revisions\/2939"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}