D\u00fcnya solu i\u00e7erisinde Chavizm’e d\u00f6n\u00fck olarak temelde iki farkl\u0131 tutum al\u0131nd\u0131. Bir siyasal kamp, Chavez\u2019in \u201c21. y\u00fczy\u0131l sosyalizmi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdiklerini ve daha da \u00f6nemlisi politik program\u0131n\u0131, ko\u015fullu veya ko\u015fulsuz bir bi\u00e7imde destekledi. Chavizme verilen bu destek de kendisi i\u00e7erisinde birka\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fc ayr\u0131l\u0131yordu. \u0130lk olarak, kesin bir bi\u00e7imde sosyalizme (s\u0131n\u0131fs\u0131z topluma) gidildi\u011fini iddia edenler vard\u0131. \u0130kinci olarak, sosyalizmin in\u015fas\u0131n\u0131n hen\u00fcz ba\u015flamam\u0131\u015f oldu\u011funu ancak Chavez iktidar\u0131n\u0131n bu in\u015fay\u0131 somut bir olanak olarak var etti\u011fini s\u00f6yleyenler vard\u0131. Destekleyici kamp\u0131n son halkas\u0131 ise, Chavizmin burjuva karakteri sebebiyle sosyalizmin in\u015fas\u0131n\u0131 ba\u015flatamayaca\u011f\u0131n\u0131 ancak Chavezci h\u00fck\u00fcmetin Venezuela\u2019y\u0131 bir yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge olmaktan, emperyalizme ba\u011f\u0131ml\u0131 olmaktan kurtarabilece\u011fini deklare edenlerden olu\u015fuyordu. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ikinci temel tutum ise, Chavizmin yukar\u0131da say\u0131lanlar\u0131n hi\u00e7birisini ger\u00e7ekle\u015ftirmeye muktedir olmayan ve politik-programatik olarak burjuva bir karakter ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen; bunun yan\u0131 s\u0131ra Chavez\u2019in ele\u015ftirel dahi olsa desteklenmesinin, yaln\u0131zca kitlelerin bu programla tecr\u00fcbelerini t\u00fcketmelerinin ertelenmesi anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 propaganda edenlerin \u00f6nerdikleri devrimci sosyalist hatta somutla\u015f\u0131yordu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Destekleyici kamp\u0131n siyasal arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131n hepsi, istisnas\u0131z, Chavizmin formunun veya bi\u00e7imsel olarak vaat ettiklerinin, onun programatik \u00f6z\u00fcyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak vuku buluyor. Zira ak\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n senelerdir s\u00f6yledi\u011fi \u00fczere Chavez ve Chavizm b\u0131rakal\u0131m Venezuela\u2019y\u0131 sosyalizme ilerletmeyi, onu emperyalizme daha da ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n
\u00dcz\u00fcc\u00fc ancak zorunlu bir giri\u015f: Tart\u0131\u015fmaya \u00e7a\u011fr\u0131!<\/strong><\/p>\n\n\n\n Venezuela\u2019da ya\u015fanmakta olan son s\u00fcre\u00e7, senelerdir oldu\u011fu \u00fczere bir kere daha T\u00fcrk sol bas\u0131n\u0131n\u0131n ezici bir \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan \u201cgerici bir kalk\u0131\u015fma\u201d veya \u201csa\u011fc\u0131 bir provokasyon\u201d olarak okundu ve bu okumalar \u00fczerinden bir kere daha uluslararas\u0131 politik ak\u0131m\u0131m\u0131z, hakaret boyutuna varan y\u00fczeysel tepkilerle ve haks\u0131z ithamlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi. Venezuela proletaryas\u0131n\u0131n k\u0131tl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 burjuva h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015f oldu\u011fu seferberlik dalgas\u0131, Chavezci h\u00fck\u00fcmete d\u00f6n\u00fck ba\u015flat\u0131lan di\u011fer ayaklanmalarla (ayaklanmalardan kas\u0131t i\u015f\u00e7ilerin do\u011frudan seferberli\u011fidir, Chavezci h\u00fck\u00fcmetin iddia etti\u011fi \u00fczere \u201cdarbe giri\u015fimleri\u201d de\u011fildir) ayn\u0131 kaderi payla\u015farak, d\u00fcnya solu taraf\u0131ndan derhal olmak \u00fczere kriminalize edildi. Hem Venezuela partimiz, hem d\u00fcnya partimiz, hem de T\u00fcrkiye partisi olarak bizler Venezuela kapitalizmi, Chavist hareketler ve h\u00fck\u00fcmetler, bu \u00fclkedeki s\u0131n\u0131flar m\u00fccadeleleri \u00fczerine bir\u00e7ok incelemeler, r\u00f6portajlar ve deklarasyonlar yay\u0131nlad\u0131k. Ancak T\u00fcrkiye Marksizminin kronik olarak ya\u015famakta oldu\u011fu y\u00fczeysellik veya teorik yeteneksizlik, \u00f6zellikle Venezuela konu olunca iyice krizli bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olacak ki, bu incelemelere ve metinlere d\u00f6n\u00fck verilen cevaplar politik arg\u00fcmanlardan ziyade kaba ve kli\u015fe su\u00e7lamalar\/ithamlar (i\u015fbirlik\u00e7ilik gibi) olmak \u015feklinde bir hat \u00e7izdiler. Hay\u0131r, ak\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n tahlillerine ve \u00f6nerilerine d\u00f6n\u00fck tek bir ciddi cevap verilebilmi\u015f de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n Ancak Venezuela\u2019da ya\u015fanan son seferberlik dalgas\u0131, yeni bir dinami\u011fi ortaya serdi: Geleneksel olarak Chavist ak\u0131m\u0131n i\u00e7erisinde yer almakta olan uluslararas\u0131 veya ulusal militanlar-d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, Maduro h\u00fck\u00fcmetinin art\u0131k inkar edilemez bir boyuta ula\u015fm\u0131\u015f bulunan kapitalist sald\u0131rganl\u0131k politikalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, radikal olmasa da i\u00e7erisinde bunun n\u00fcvelerini bar\u0131nd\u0131ran bir kopu\u015f ya\u015famaya ba\u015flad\u0131lar. Uluslararas\u0131 boyutta son derece zengin bir i\u00e7erik e\u015fli\u011finde vuku bulan bu tart\u0131\u015fma, ne yaz\u0131k ki, bizim bas\u0131n\u0131m\u0131za yans\u0131mad\u0131 veya yans\u0131mamas\u0131 tercih edildi. Bu durum, e\u011fri oturup do\u011fru konu\u015fmak gerekirse, T\u00fcrk Chavizminin do\u011frudan do\u011fruya do\u011fas\u0131ndan kaynaklanan bir fenomen. <\/p>\n\n\n\n Zira T\u00fcrk Chavizmini, G\u00fcney ve Orta Amerikal\u0131 siyasi yolda\u015flar\u0131ndan ay\u0131ran bir fark mevcut: Ak\u0131lc\u0131, rasyonal ve ele\u015ftirel bir y\u00f6ntem ve yetene\u011fin k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n dahi b\u00fcnyesinde var olmamas\u0131, dahas\u0131 bar\u0131namamas\u0131. Chavezci sahte solun Venezuela\u2019daki h\u00fck\u00fcmet kanad\u0131, artan derecelerde ekonomik bir liberalle\u015fmeyi ve kar\u015f\u0131devrimci bir sald\u0131r\u0131y\u0131 benimsedik\u00e7e, kendilerini Chavezci olarak tarif eden bir\u00e7ok militan unsur, yukar\u0131da da bahsetti\u011fimiz \u00fczere, ya bu yeni oport\u00fcnist dalgadan koptu, ya da ele\u015ftirel bir pozisyon ald\u0131. \u00d6rne\u011fin Franck Gaudichard, Memoria de Mexico dergisinde \u201cD\u00f6ng\u00fcn\u00fcn sonu? Halk hareketleri ve \u2018ilerici\u2019 h\u00fck\u00fcmetlerin krizi<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir metin kaleme ald\u0131. Bir Venezuela dergisi olan Contrapunto\u2019da sosyolog Edgardo Lander ile yap\u0131lan r\u00f6portaj \u201cElveda Chavizm<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nland\u0131. Ancak en \u00f6nemli hadise, Venezuela\u2019da Chavezci dalgaya kap\u0131lm\u0131\u015f i\u015f\u00e7ici kom\u00fcnist gruplar\u0131n, Maduro h\u00fck\u00fcmetinin kapitalist \u00f6zel m\u00fclkiyeti polis g\u00fcc\u00fcyle nas\u0131l savundu\u011funu g\u00f6rmeleriyle \u201cM\u00fccadeledeki Halk\u0131n ve Ele\u015ftirel Chavizmin Platformu<\/em>\u201dnu kurmu\u015f olmalar\u0131yd\u0131. Bug\u00fcn, Venezuela karde\u015f partimiz olan PSL (Sosyalizm ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Partisi) bu platform i\u00e7erisinde ve d\u0131\u015far\u0131s\u0131nda Chavizm isimli burjuva milliyet\u00e7i ak\u0131mdan ve oport\u00fcnizmden Leninist bir kopu\u015fu organize etmek i\u00e7in m\u00fccadele vermektedir.<\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131da sayd\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131t\u0131 bir \u00f6rne\u011fi te\u015fkil edecek \u015fekilde, T\u00fcrkiye\u2019de hi\u00e7bir Chavist yap\u0131lanma veya dergi-gazete \u00e7evresi, ele\u015ftirel bir politik-programatik yarg\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131ndan dahi ge\u00e7ememi\u015ftir ve asl\u0131nda tam da bu sebeple, T\u00fcrk Chavizminin siyasal \u00f6nderli\u011fi, uluslararas\u0131 bir dalga olarak kendini var eden bu yeni oport\u00fcnizmin en gerici kutuplar\u0131ndan birisini temsil etmektedir. Bu \u00f6nderliklerin Caracas ve Havana merkezli anti-kom\u00fcnist b\u00fcrokrasilere itaatkarl\u0131klar\u0131 (ya da biz buna \u201cboyun e\u011fi\u015fleri\u201d diyelim\u2026) o denli teslimiyet\u00e7i ve kapal\u0131 bir \u00f6ze sahiptir ki, kapitalizmden ve burjuva devlet ayg\u0131t\u0131ndan devrimci Marksist bir kopu\u015fun metodolojisi ve stratejisi \u00fczerine yeni ku\u015faklara hi\u00e7bir alternatif veya \u00f6\u011freti vaat edememektedir. <\/p>\n\n\n\n Bu sebeple biz, \u0130\u015f\u00e7i Demokrasisi Partisi olarak, sol i\u00e7erisinde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etti\u011fimiz, Venezuela \u00f6rne\u011fi \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilecek olan Chavizm tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, hi\u00e7bir \u00e7ekince hissetmeden yap\u0131yoruz. Gelin Chavizmin devrimci bir karaktere mi, yoksa oport\u00fcnist bir siyasal programa m\u0131 sahip oldu\u011funu; bu ak\u0131m\u0131n d\u00fcnya proletaryas\u0131na neyi nas\u0131l \u00f6nerdi\u011fini kamuya a\u00e7\u0131k bir oturumda tart\u0131\u015fal\u0131m. Bol\u015fevik-Leninist ak\u0131m bu tart\u0131\u015fmaya haz\u0131r ve a\u00e7\u0131kt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Tart\u0131\u015fmaya ba\u015flamadan \u00f6nce erken bir sons\u00f6z <\/strong><\/p>\n\n\n\n A\u015fa\u011f\u0131da Chavizmin ekonomik, toplumsal, siyasal ve ideolojik k\u00f6kenlerine ve aidiyetlerine d\u00f6n\u00fck uzun bir tart\u0131\u015fmaya giri\u015fmeden \u00f6nce, ak\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n, savundu\u011fu Leninist ilkeler uyar\u0131nca vermi\u015f oldu\u011fu kay\u0131plar\u0131n burada an\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. Uluslararas\u0131 politik program\u0131m\u0131z\u0131n bir gere\u011fi olarak Venezuelal\u0131 proleterlerin ve onun s\u0131n\u0131fsal m\u00fcttefiklerinin seferberliklerini ve m\u00fccadelelerini daima destekledik ve desteklemeyi de s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz. <\/p>\n\n\n\n 2002 senesindeki ABD destekli darbeye kar\u015f\u0131, karde\u015f partimizin, sendikas\u0131n\u0131n y\u00f6netiminde oldu\u011fu petrol i\u015f\u00e7ileri en kahramanca ve militanca direni\u015fi sergilediler. \u0130roniktir, 2002 askeri darbesinin \u00f6nlenmesinde \u00f6nc\u00fc rol\u00fc oynayan petrol i\u015f\u00e7ilerinin sendikal se\u00e7imleri senelerdir Chavezci h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan ertelenmektedir. Neden mi? Zira se\u00e7imler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 taktirde partimizin \u00f6nermi\u015f oldu\u011fu devrimci sendikal program sendikada iktidara gelecektir. Yine 2002 askeri cuntas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, direni\u015fte \u00f6nc\u00fc rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmi\u015f olan partimizin \u00fc\u00e7 sendikac\u0131 i\u015f\u00e7i militan\u0131, Chavezci h\u00fck\u00fcmetin emriyle para-militer milisler taraf\u0131ndan katledilmi\u015ftir. 2008 senesinin Kas\u0131m\u2019\u0131nda Richard Gallardo, Luis Hernandez ve Carlos Requena isimli yolda\u015flar\u0131m\u0131z, Aragua b\u00f6lgesinde h\u00fck\u00fcmetin onay\u0131yla \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcler. \u015eubat 2009\u2019da ise Mitsubishi i\u015f\u00e7isi olan Jose Marcano ve Macusa tekstil fabrikas\u0131nda i\u015f\u00e7i olan Pedno Suarez isimli yol arkada\u015flar\u0131m\u0131z, proleterlerin \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi bir fabrika i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda, Chavezci PSUV \u00fcyesi vali Tarek William Saab\u2019\u0131n \u00e7eteleri taraf\u0131ndan g\u00f6\u011f\u00fcslerinden 9 milimetrelik silahlarla vurularak \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdir. <\/p>\n\n\n\n Bol\u015fevik i\u015f\u00e7ilere kar\u015f\u0131 giri\u015filen bu suikastlerin anlam kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fka ger\u00e7ek daha var: Chavez, kendisine kar\u015f\u0131 yap\u0131lan darbe giri\u015fiminin kar\u015f\u0131s\u0131nda direni\u015fe ge\u00e7en sava\u015f\u00e7\u0131 i\u015f\u00e7ilere suikastler d\u00fczenlerken, darbe giri\u015fiminin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eken generalleri yarg\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r bile! \u0130\u015fte, \u201c21. y\u00fczy\u0131l sosyalizmi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda alk\u0131\u015f tutulan \u201cilericiler\u201d ve \u201chalk\u00e7\u0131lar\u201d, burjuvazinin kiral\u0131k katili rol\u00fcn\u00fc b\u00f6yle oynamaktad\u0131rlar!<\/p>\n\n\n\n Chavezci rejimin tan\u0131mlanmas\u0131nda metafizi\u011fin reddi<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6ncelikle k\u0131sa bir hat\u0131rlatmayla ba\u015flayarak konumuza giri\u015f yapal\u0131m. Chavez\u2019in rejimi sol bas\u0131nda, son derece genelle\u015ftirilmi\u015f ancak \u00fcz\u00fcc\u00fc bir \u015fekilde literat\u00fcre de sinmi\u015f olan birka\u00e7 s\u0131fat \u00fczerinden tan\u0131mlan\u0131yor. Bu tan\u0131mlamalar olduk\u00e7a i\u00e7erik yoksunu olmakla beraber rejimi \u201chalk\u00e7\u0131\u201d veya \u201cilerici\u201d \u015feklinde kategorize ediyorlar.<\/p>\n\n\n\n E\u011fer Marksizmin tahlil \u00f6l\u00e7\u00fctlerinin esas al\u0131naca\u011f\u0131 bir tan\u0131mlama yapacak olursak, bu iki s\u0131fat da ge\u00e7ersizdir. Ne halk\u00e7\u0131, ne de ilerici kategorilendirmeleri rejimin \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi m\u00fclkiyet bi\u00e7imine; yani sosyo-ekonomik altyap\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlenme tarz\u0131na bir at\u0131fta bulunmaktad\u0131r. Bu s\u0131k\u00e7a g\u00f6z ard\u0131 edilse dahi Marksist yaz\u0131n, bu tarz tamlamalar\u0131n y\u00fczeyselli\u011fine kar\u015f\u0131 verilmi\u015f teorik m\u00fccadeleler ile doludur. Marx\u2019\u0131n Lassalle\u2019a kar\u015f\u0131 Gotha ve Erfurt programlar\u0131 noktas\u0131nda verdi\u011fi m\u00fccadele, Lenin\u2019in Narodniklere kar\u015f\u0131 tutumu ve Tro\u00e7ki\u2019nin Stalinizme kar\u015f\u0131 savundu\u011fu teorik mevzilerin b\u00fct\u00fcn\u00fc, \u201chalk\u00e7\u0131\u201d s\u0131fat\u0131n\u0131n bilimsel olmayan y\u00f6n\u00fcne d\u00f6n\u00fck geli\u015ftirilmi\u015f arg\u00fcmanlard\u0131r. Marx, Alman partisinin, bu metafizik belirlenimi program\u0131ndan derhal \u00e7\u0131kartmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015fti. Lenin, Narodniklerin program\u0131nda yer alan \u201chalk\u00e7\u0131 devlet\u201d \u00f6nerisiyle hakl\u0131 olarak dalga ge\u00e7iyordu. Tro\u00e7ki, \u201cHalk Cephesi\u201d ismiyle an\u0131lan blo\u011fa \u201chalk\u201d tan\u0131m\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde kat\u0131lan kapitalistlerin varl\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyordu. <\/p>\n\n\n\n Bu ba\u011flamda, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda temel olarak yaln\u0131zca iki adet devlet bi\u00e7iminden bahsedebiliriz: Bir burjuva devleti ve bir i\u015f\u00e7i devleti. Bir devletin hangi karakterde oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 ise \u015fu \u00fc\u00e7 Leninist ilkeye tabidir: \u00dcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerindeki egemenli\u011fin s\u0131n\u0131fsal kayna\u011f\u0131, ekonominin planl\u0131 veya plans\u0131z olmas\u0131 ve d\u0131\u015f ticarette devlet tekelinin uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131. Rejim, bu devletin hangi metotlarla y\u00f6netildi\u011fine dair bir kategoridir. Bu y\u00f6n\u00fcyle m\u00fclkiyet ili\u015fkilerinden ve uluslararas\u0131 emperyalist ekonomik d\u00f6ng\u00fcden soyutlanm\u0131\u015f \u201chalk\u00e7\u0131\u201d veya \u201cilerici\u201d bir rejim tan\u0131m\u0131 – devrimci Marksizmin a\u00e7\u0131s\u0131ndan – yoktur ve asla da var olamayacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n O halde Marksist metodoloji a\u00e7\u0131s\u0131ndan Venezuela devleti ve rejimi ne halk\u00e7\u0131d\u0131r, ne ilericidir, ne de \u201cBolivarc\u0131d\u0131r\u201d. Bu soyut belirlenimlerin, bizim bilimsel y\u00f6ntemimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan hi\u00e7bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yoktur. Zira rejim, Chavez\u2019in veya Maduro\u2019nun ideolojik aidiyetleri veya s\u00f6ylevleriyle de\u011fil, \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi ekonomik altyap\u0131yla kendi karakterini kazanmaktad\u0131r. Erdo\u011fan\u2019\u0131n Davos\u2019taki \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, T\u00fcrk rejimini anti-Siyonist k\u0131lar m\u0131? Hay\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk kapitalizminin \u0130srail\u2019le derin ticari ba\u011flar\u0131 vard\u0131r ve siyasal \u00fcstyap\u0131 da diplomatik olarak Siyonist rejimi tan\u0131maktad\u0131r. Ayn\u0131s\u0131 Chavez ve Maduro i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Onlar\u0131n, Beyaz Saray\u2019da oturan ba\u015fkanlara d\u00f6n\u00fck alayl\u0131 tav\u0131rlar\u0131 Venezuela rejiminin anti-emperyalist bir karakter ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na m\u0131 gelmektedir? Kesinlikle hay\u0131r. Zira \u00fclkedeki hi\u00e7bir \u00e7okuluslu \u015firketin m\u00fclklerine ne el konmu\u015ftur, ne de bu \u015firketlerin varl\u0131klar\u0131 tazminats\u0131z kamula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.(1)\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n Chavizmin tarihsel benzerlerine dair bir not<\/strong><\/p>\n\n\n\n K\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva milliyet\u00e7i bir hareket olarak Chavizmin politik ve ideolojik k\u00f6kenleri 1940\u2019lar\u0131n Arjantin Peronizmiyle veya 1950\u2019lerin M\u0131s\u0131r Nas\u0131rc\u0131l\u0131\u011f\u0131yla benzerlik g\u00f6stermektedir: Milli egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n, ulusal pazarda \u00fcretilen art\u0131 de\u011fer toplam\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oranlardaki bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00fclkede kalmas\u0131n\u0131 talep ederek emperyalizmle s\u00fcrt\u00fc\u015fmeler ya\u015famas\u0131 ancak bu s\u00fcrt\u00fc\u015fmeyi de, kendi kapitalizmlerinin mant\u0131ksal s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan dolay\u0131 do\u011fal sonu\u00e7lar\u0131na ula\u015ft\u0131ramamas\u0131. Bu noktada milli burjuvazi kitlesel seferberlikleri, emperyalizmle pazarl\u0131k masas\u0131na oturdu\u011funda elini g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in kullan\u0131r ancak ayn\u0131 zamanda kitleleri polis ayg\u0131t\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u0131k\u0131 bir denetim alt\u0131nda da tutar ki, devrimci olas\u0131l\u0131klar hayat bulamas\u0131n.<\/p>\n\n\n\n Bu tam olarak Tro\u00e7ki\u2019nin, Zapata\u2019n\u0131n 1930\u2019lar Meksikas\u0131 i\u00e7in kullanm\u0131\u015f oldu\u011fu pop\u00fclist \u201csui generis<\/em>\u201d Bonapartizm tan\u0131m\u0131na denk d\u00fc\u015fen bir sosyal ger\u00e7eklik durumudur. Ak\u0131m\u0131m\u0131z, tam da Chavizmin bu s\u0131n\u0131fsal k\u00f6kenleri sebebiyle, onun sol i\u00e7erisindeki yeni oport\u00fcnizm oldu\u011funu ve \u00e7\u00f6kmeye mahkum bir kapitalist blok oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. Tarihin \u015fa\u015fmaz yasalar\u0131ndan birisi de, emperyalizm ile finans kapitalden tam bir kopu\u015fu \u00f6rg\u00fctlememi\u015f olan siyasal programlar\u0131n, emperyalizmin birer arac\u0131\/ayg\u0131t\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015fmeleridir. Bu tarihsel yasa, hat\u0131rlanacak olursa Yunanistan\u2019da Syriza \u00f6rne\u011finde birka\u00e7 ayda ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Chavizmin bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc tamamlamas\u0131 birka\u00e7 sene s\u00fcrm\u00fc\u015f ama bu d\u00f6ng\u00fc yine de tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Chavez asl\u0131nda y\u0131k\u0131m\u0131 gecikmi\u015f bir yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge kapitalizminin, ge\u00e7 kalm\u0131\u015f bir k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva milliyet\u00e7isiydi. Emperyalistler aras\u0131 ikinci payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan olu\u015fan uluslararas\u0131 emperyalist konjonkt\u00fcr, ulusal \u201cotonomcu\u201d tecr\u00fcbelere, boom ekonomisinin etkisi alt\u0131nda ve SSCB\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hakiki oldu\u011fu bir d\u00fcnyada tahamm\u00fcl etmek zorunda kalabiliyordu. Ancak 1970\u2019lerden itibaren bu tahamm\u00fcl asgari d\u00fczeylere indirildi. <\/p>\n\n\n\n Chavizmin tarihsel ve ekonomik arka plan\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ayl\u0131k siyaset dergisi Y\u00f6n\u2019\u00fcn May\u0131s say\u0131s\u0131nda Venezuela\u2019daki son s\u00fcre\u00e7 \u00fczerine kaleme al\u0131nm\u0131\u015f bir yaz\u0131 \u015f\u00f6yle ba\u015fl\u0131yor: \u201cHikayeyi do\u011fru anlamak i\u00e7in Venezuela\u2019n\u0131n yak\u0131n tarihine g\u00f6z atmam\u0131z laz\u0131m.<\/em>\u201d Son derece do\u011fru bir tutum olarak g\u00f6z\u00fcken bu tarihsel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 \u00f6nerisi, ard\u0131ndan gelmekte olan c\u00fcmleler ile adeta \u00e7ocuksu bir haml\u0131\u011f\u0131n d\u0131\u015favurumu olarak donakal\u0131yor: \u201cHugo Chavez Frias, ilkokul \u00f6\u011fretmeni bir anne baban\u0131n alt\u0131 \u00e7ocu\u011fundan ikincisi olarak 28 Temmuz 1954\u2019te d\u00fcnyaya geldi. Resme, \u015fiire, beyzbol oynamaya ama en \u00e7ok da ansiklopedi okumaya ve hayallere dalmaya merakl\u0131 Chavez, yoksul ama \u00e7ok mutlu bir \u00e7ocukluk ge\u00e7irdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/em>\u201d Hay\u0131r, Venezuela yak\u0131n tarihi, bir ilkokul piyesinden al\u0131nt\u0131ym\u0131\u015f izlenimi yaratan bu g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 \u201cama mutlu\u201d hikayeyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil, zira onunla da ba\u015flam\u0131yor\u2026 <\/p>\n\n\n\n Biz yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en metnin yazar\u0131ndan farkl\u0131 bir yol izleyerek, \u00e7e\u015fitli ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda Venezuela\u2019n\u0131n bug\u00fcne dek uzanan tarihsel ekonomik ve siyasal geli\u015fiminin evrelerini ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla incelemeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Buradan yola \u00e7\u0131karak Chavizmin neden anti-kom\u00fcnist bir ak\u0131m oldu\u011funa dair savundu\u011fumuz tezlerimizi ileri s\u00fcrece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n \u0130lk olarak bug\u00fcn\u00fcn Venezuela\u2019s\u0131n\u0131 anlam\u0131n\u0131n yolunun, a\u015fa\u011f\u0131daki \u00fc\u00e7 temel s\u00fcrecin incelenmesi ve anla\u015f\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyelim: 1.) Punto Fijo Anla\u015fmas\u0131, 2.) Caracazo Ayaklanmas\u0131, 3.) Chavist hareketin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, i\u00e7sel dinamikleri ve program\u0131. <\/p>\n\n\n\n Petrol gelirlerinin kapitalizm i\u00e7i b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n Punto Fijo Anla\u015fmas\u0131 1958\u2019de imzaland\u0131. As\u0131l hedefi sermayenin birli\u011finin tesis etmek ve senelerdir diktat\u00f6rl\u00fck yoluyla h\u00fck\u00fcm s\u00fcren ordunun petrol gelirleri \u00fczerinden el koymakta oldu\u011fu art\u0131 de\u011fer oran\u0131n\u0131 azaltmakt\u0131. Bunun yan\u0131 s\u0131ra ordunun i\u015flevi ve rol\u00fc de asgariye indirilmek isteniyordu. Cumhuriyet\u00e7i Demokratik Birlik (URD), Sosyal H\u0131ristiyan Partisi (COPEI) ve Demokratik Eylem (AD) adlar\u0131ndaki \u00fc\u00e7 burjuva partisi aras\u0131nda somutla\u015fan anla\u015fman\u0131n birincil hedefi yarg\u0131 ve parlamento \u00fczerinden burjuva demokratik rejimi g\u00fc\u00e7lendirmekti. URD bir s\u00fcre sonra anla\u015fmadan \u00e7ekildi ve ertesinde tarih sahnesinden de silindi. <\/p>\n\n\n\n Anla\u015fman\u0131n yetkilerini belirledi\u011fi yeni rejim, petrol gelirlerinin d\u00fczen i\u00e7i taraflara e\u015fit da\u011f\u0131t\u0131m\u0131ndan sorumluydu. Venezuela ulusal sermayesi COPEI ve AD arkas\u0131nda hizaya girdi. <\/p>\n\n\n\n Bu anla\u015fmay\u0131 do\u011furan ihtiya\u00e7, kapitalizm i\u00e7i teknolojik geli\u015fimin sonucunda petrol end\u00fcstrisinde yo\u011fun bir gelir ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n ya\u015fanmaya ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131yd\u0131. Kimya, petrokimya, eczac\u0131l\u0131k ve g\u0131da end\u00fcstrileri, hammaddeleri petrol olan yeni ticari yat\u0131r\u0131m alanlar\u0131yd\u0131. Petrol \u00fcr\u00fcnlerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n bu denli yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, petrol fiyatlar\u0131n\u0131n art\u0131\u015f\u0131n\u0131 beraberinde getirdi ki, \u015fu tabir uluslararas\u0131 bir \u00fcne sahip oldu: Suudi Venezuela! <\/p>\n\n\n\n 1970\u2019lerde Birle\u015fik Devletler\u2019de, Avrupa\u2019da ve Japonya\u2019da boom d\u00f6neminin etkileriyle sermaye birikimi fazlal\u0131k vermeye ba\u015flay\u0131nca, bu kapital art\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek faizlerle Latin Amerika\u2019ya ihra\u00e7 edildi. B\u00f6ylece bu \u00fclkeler 1980\u2019ler ve 1990\u2019lar boyunca inan\u0131lmaz oranlarda bor\u00e7land\u0131lar ve say\u0131s\u0131z ulusal finans kurumunun iflaslar\u0131na tan\u0131kl\u0131k ettiler. Bu sermaye ihrac\u0131n\u0131n ve bor\u00e7lanman\u0131n Venezuela a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlam\u0131 \u00e7okuluslu \u015firketlerin yaln\u0131zca petrol da\u011f\u0131t\u0131m\u0131, b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve pazarlan\u0131\u015f\u0131yla ilgilenmeye ba\u015flamalar\u0131 oldu. <\/p>\n\n\n\n Chavezci sermaye birikim modeli: Rantiyeye dayanan ve asalak bir y\u00f6ntem<\/strong><\/p>\n\n\n\n Chavizmin burjuva karakterini tarihsel olarak zay\u0131f k\u0131lan en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden birisi, k\u00fc\u00e7\u00fck ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz bir kapitalist s\u0131nai geli\u015fime dayan\u0131yor olmas\u0131yd\u0131. Bu noktada Venezuela kapitalizminin sermaye birikimi ile temerk\u00fcz\u00fcn\u00fcn, bir yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge metodu olan ve asalak bir karakter ta\u015f\u0131yan petrol rantiyesine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek \u00f6nemlidir. Venezuela kapitalizmi rant\u00e7\u0131d\u0131r (yaln\u0131zca bir gelir kayna\u011f\u0131na dayan\u0131r) \u00e7\u00fcnk\u00fc birikiminin motoru, petrol ihrac\u0131ndan elde edilen gelirlerdir ve ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey de\u011fildir. Venezuela kapitalizmi asalakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc olduk\u00e7a verimsiz bir karaktere sahiptir ve b\u00fct\u00fcn bir ulusal egemen s\u0131n\u0131flar ile burjuva devleti, yaln\u0131zca petrol gelirleri \u00fczerinden varl\u0131k \u015fartlar\u0131n\u0131 yaratabilmektedirler. Emperyalist tekellerin karlar\u0131n\u0131n odak noktas\u0131n\u0131 da, yine bu gelir bi\u00e7imi olu\u015fturmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Evet Venezuela burjuvazisi rantiyeci bir karaktere sahiptir \u00e7\u00fcnk\u00fc onun gelirlerinin y\u00fcksek bir oran\u0131 yaln\u0131zca petrol gelirlerinden sa\u011flan\u0131r ve devlet kaynaklar\u0131na asalakl\u0131k yapmaya mahkumdur. Bahsini etti\u011fimiz petrol gelirinin \u00e7ok ufak bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc sanayile\u015fmeye ayr\u0131l\u0131r. Marksist d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Andre Gunder Frank, bizim rantiyeci olarak tarif etti\u011fimiz bu s\u0131n\u0131fsal fenomeni \u201cl\u00fcmpen burjuvazi<\/em>\u201d olarak adland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu burjuvazi ne sa\u011flam bir tar\u0131m ekonomisi, ne de altyap\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir end\u00fcstri bina edebildi. Bu kapasitesizli\u011fin bir sonucu olarak Venezuela kapitalizmi Chavezci y\u00f6netim alt\u0131nda yumurtay\u0131, s\u00fct\u00fc, tuvalet ka\u011f\u0131d\u0131n\u0131 ve en basit elektronik aletleri dahi ithal eder oldu. <\/p>\n\n\n\n Elbette bu yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge, rantiyeci kapitalist birikim modelinin; Chavez\u2019in \u201c21. y\u00fczy\u0131l sosyalizmi<\/em>\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 barbarl\u0131\u011f\u0131n, petrol fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesiyle beraber \u00e7\u00f6kmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Frank Gaudichaud bu birikim modelinden \u201cLatin Amerika\u2019n\u0131n kolonyal miras\u0131<\/em>\u201d diye bahsediyor. Edgardo Lander, Chavizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u201cpetrol rantiyesi modelinin derinle\u015ftirilmesine<\/em>\u201d ba\u011fl\u0131yor. Bu iki Chavezci de, Chavez\u2019in \u00f6nerdi\u011fi burjuva projenin, Venezuela\u2019da bug\u00fcn ya\u015fanan sosyo-ekonomik y\u0131k\u0131m\u0131n sorumlusu oldu\u011funun bilincindeler. Chavizm, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk sosyalist toplumunu ge\u00e7tik, kapitalizmin bir hayli dar \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7erisinde kalan ve emperyalizm kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201cotonom\u201d bir karaktere sahip olan bir toplumsal d\u00fczen dahi in\u015fa edememi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n Sosyalist stratejinin tam kar\u015f\u0131t\u0131 olarak sanayisizle\u015fme<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bunlar\u0131n da \u00f6tesinde, \u00fclkede daha az \u00fcretmeye d\u00f6n\u00fck bir e\u011filim giderek g\u00fc\u00e7lenmektedir. Hem g\u0131da \u00fcretimi, hem de s\u0131nai mamul mallar \u00fcretimi artan oranlarda bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015famaktad\u0131r. Venezuela kapitalizmi \u00fcretim azl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir refleks olarak ithalatla kapamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu e\u011filim 1970\u2019lerde Carlos Andres Perez\u2019in (bundan sonra yaz\u0131 boyunca CAP k\u0131saltmas\u0131yla an\u0131lacakt\u0131r) h\u00fck\u00fcmetiyle en \u00fcst noktas\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Chavizm i\u015fte bu \u00fcretim(sizlik) ve birikim modelini muhafaza etmekle kalmad\u0131, onu derinle\u015ftirdi de. Misal 1998\u2019de toplam ihracat\u0131n %64\u2019\u00fcn\u00fc temsil eden petrol ve petrol \u00fcr\u00fcnleri, 2012\u2019ye gelindi\u011finde ihracat\u0131n %92\u2019sini olu\u015fturuyordu. Bug\u00fcn itibariyle petrol gelirleri, devlet kaynaklar\u0131n\u0131n %90\u2019\u0131n\u0131 temsil ediyor. 1998 GSYH\u2019n\u0131n %18\u2019ini olu\u015fturan sanayi ise 2012 senesi itibariyle %14\u2019e d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc bile.(2)<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n Ekonomide emperyalist ve yabanc\u0131 kontrol\u00fcn artmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n Chavez PDVSA (devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n resmi petrol tekeli) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc devlet monopolleri \u00fczerinden \u00f6rg\u00fctlemekle kalmad\u0131, hayata ge\u00e7irdi\u011fi ekonomi politikalar\u0131yla beraber ilk CAP h\u00fck\u00fcmetinden daha \u00f6zelle\u015ftirmeci bir \u00e7izgi de izledi. Bu ba\u011flamda Chavez, 1969-1974 ve 1994-1999 seneleri aras\u0131nda devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f olan Rafael Caldera\u2019n\u0131n \u201ca\u00e7\u0131k petrol\u201d politikas\u0131n\u0131n sad\u0131k bir takip\u00e7isiydi. Bu y\u00f6nelimin bir sonucu olarak Chavez\u2019in y\u00f6netimi alt\u0131nda Chevron ve Exxon-Mobil gibi b\u00fcy\u00fck emperyalist tekeller, petrol \u00fcretiminin %40\u2019\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 kontrol eder ve ihra\u00e7 eder oldu.(3)<\/strong> Bug\u00fcn Maduro y\u00f6netimi alt\u0131nda petrol kaynaklar\u0131 \u00fczerindenki yabanc\u0131 kontrol ve tekel artarak s\u00fcrmektedir. Venezuela petrol\u00fcn\u00fcn en yo\u011fun bulundu\u011fu b\u00f6lge olan ve Orinoco \u015feridi olarak an\u0131lan havza PetroChina (CNPC) isimli bir kapitalist \u00c7in \u015firketine teslim edildi bile.(4)<\/strong> Otomotiv ve otomotiv par\u00e7alar\u0131 gibi bir\u00e7ok \u00fcretim dal\u0131nda emperyalist tekellerin egemenli\u011fi %90\u2019lara \u00e7\u0131k\u0131yor.(5)\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n Chavez\u2019in, zaman\u0131nda anti-emperyalist bir y\u00f6nelim i\u00e7erisine girmi\u015f oldu\u011funu deklare edenler, onun emperyalizmin finans kurulu\u015fu IMF\u2019den \u00fclkenin \u00fcyeli\u011fini neden hi\u00e7bir zaman \u00e7ekmedi\u011fini ve hatta bu kopu\u015fu neden tart\u0131\u015fmaya dahi a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 cevaplayam\u0131yorlar. Ayn\u0131 \u015fekilde Chavezci y\u00f6netim, iktidar\u0131n\u0131n ilk g\u00fcnlerinden bu yana, d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6demelerini hi\u00e7bir zaman reddetmedi. Bug\u00fcn, i\u015fte bu sebeple, Venezuela proletaryas\u0131 bir bor\u00e7 bata\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde y\u00fcz\u00fcyor. Ayn\u0131 \u015fekilde ABD Irak\u2019\u0131 i\u015fgal etti\u011finde, Chavez Birle\u015fik Devletler\u2019e petrol satmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n Chavizmin \u201canti-emperyalizminden\u201d s\u00f6z ederken unutmadan eklemek gerekir ki, son d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir skandal olarak, Maduro\u2019nun Trump\u2019\u0131n se\u00e7im kampanyas\u0131na ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu 500 bin dolarl\u0131k bir \u201canti-emperyalizmden\u201d bahsediyoruz. Birka\u00e7 sene \u00f6nce ise General Motors, Toyota, Ford, Cargill, Chrysler, American Airlines, Nestle, Procter and Gamble gibi \u015firketlerin 2004 ve 2012 seneleri aras\u0131nda Chavezci h\u00fck\u00fcmetten 180 milyar dolarl\u0131k \u201cte\u015fvikler\u201d ald\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Chavizmi biliyoruz ancak devrimci Marksizm i\u00e7in Exxon Mobil, Chevron Texaco veya Repsol\u2019la \u201csosyalizm\u201d olmaz!<\/p>\n\n\n\n Caracazo ve Chavizm<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1989 senesinde patlak veren ve bir anda b\u00fct\u00fcn bir ulusu sarmalayarak proleter bir devrimci durumun ba\u015flang\u0131c\u0131na i\u015faret eden Caracazo ayaklanmas\u0131, Punto Fijo Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n fiilen sonunu getirdi. Ayaklanmadan \u00fc\u00e7 sene sonra Chavez ilk darbe denemesine kalk\u0131\u015ft\u0131 ve ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. 1993 senesinde CAP h\u00fck\u00fcmeti devrildi ve ertesinde yap\u0131lan se\u00e7imlere n\u00fcfusun %60\u2019\u0131 kat\u0131lmad\u0131. CAP 1970\u2019lerdeki ve 1980\u2019lerdeki y\u0131k\u0131c\u0131 resesyonla artan yoksulla\u015fma e\u011filimlerinin bir sonucu olarak 1988\u2019deki se\u00e7imleri kazanm\u0131\u015ft\u0131. Fidel Castro hemen bir metin kaleme alm\u0131\u015f ve sosyal demokrat CAP\u2019tan \u00f6vg\u00fcyle s\u00f6z etmi\u015fti. Ancak yeni h\u00fck\u00fcmetin ilk i\u015fi IMF\u2019yle yeni bir anla\u015fmaya imza atmak, \u00fccretleri dondurmak, fiyat kontrollerini terk etmek ve benzine %100 zam yapmak olmu\u015ftu. <\/p>\n\n\n\n Caracazo\u2019nun en \u00f6nemli siyasal sonucu, mevcut politik rejimin bir enkaza d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmas\u0131 ve burjuvazinin bu enkazlar aras\u0131ndan kapitalist stat\u00fckoyu yeniden bina edecek bir alternatife veya stratejiye sahip olmamas\u0131yd\u0131. Bunun yan\u0131 s\u0131ra silahl\u0131 kuvvetlerde son derece ciddi k\u0131r\u0131lmalar ya\u015fanm\u0131\u015f, bu da burjuva devlet aparat\u0131n\u0131n krizli yap\u0131s\u0131n\u0131 daha da derinle\u015ftirmi\u015fti. <\/p>\n\n\n\n Venezuela ordusu 1960\u2019l\u0131 ve 1970\u2019li seneleri gerilla hareketleriyle m\u00fccadele ederek ge\u00e7irmi\u015fti. Venezuela solunun \u201cmezarlarla bar\u0131\u015f\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve 1970\u2019lerin ard\u0131ndan gelen s\u00fcre\u00e7, ordunun Orta Amerika\u2019daki CIA operasyonlar\u0131na deste\u011fi ve aktif kat\u0131l\u0131m\u0131yla damgalanm\u0131\u015ft\u0131. Caracazo\u2019ya gelindi\u011finde silahl\u0131 kuvvetler tamamen yozla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. H\u00fck\u00fcmet ihalelerinde yolsuzluk yap\u0131yor ve Kolombiya s\u0131n\u0131r\u0131ndaki uyu\u015fturucu ticaretini ve trafi\u011fini \u00f6rg\u00fctl\u00fcyordu. <\/p>\n\n\n\n Caracazo ayaklanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, bir\u00e7ok asker ve yetkili olmayan subay, emirlere kar\u015f\u0131 gelerek kitlelere ate\u015f a\u00e7may\u0131 reddetti. Caracazo\u2019ya 10.800 (on bin sekiz y\u00fcz) askeri g\u00f6nderilmi\u015fti ve her ne kadar bu konuda resmi bir rapor olmasa da, ate\u015f a\u00e7may\u0131 reddeden ordu g\u00f6revlilerinin say\u0131s\u0131n\u0131n 5000 (be\u015f bin) civar\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Kesin olan veri ise \u201citaatsizlik\u201d su\u00e7lamas\u0131yla 3000 (\u00fc\u00e7 bin) askerin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131yd\u0131. Generallerden gelen katliam emrini yerine getiren taburlar ise (ki Chavez\u2019in, daha sonra MRV-200 ismini alacak grubu da bunlar\u0131n aras\u0131ndad\u0131r!) kamuoyunun kar\u015f\u0131s\u0131nda prestijlerini kaybettiler ve derin bir toplumsal moral sorgusunun konular\u0131 haline gelerek siyasal bir krize s\u00fcr\u00fcklendiler. Chavez\u2019in 1992 darbe giri\u015fiminin en \u00f6nemli sebeplerinden bir tanesi, bu siyasal moral krizinin a\u015f\u0131lmas\u0131nda kataliz\u00f6r g\u00f6revi g\u00f6rmekti. <\/p>\n\n\n\n Caracazo hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe yok ki, kitlelerin seferberli\u011fi, rejimin ve egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n y\u00f6netim krizi ve ordunun b\u00f6l\u00fcnmesi gibi fenomenlerin sentezlenmesinden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, bir devrimci durumdu. Bir\u00e7ok ki\u015fi ve grup, Chavizmin se\u00e7im zaferinin bu isyanda ve ard\u0131llar\u0131nda yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Ancak aksine Chavizm, askeri aparat\u0131n ikincil planlar\u0131 dahilinde, rejim krizini durdurmak, en az\u0131ndan onu kontrol etmek ve b\u00f6ylece s\u00fcrecin bir sosyalist devrime evrilmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in, Caracazo\u2019nun miras\u00e7\u0131s\u0131 gibi hareket etti. Chavez\u2019in \u00f6nerdi\u011fi program\u0131n \u00fc\u00e7 sonucu \u015fuydu: 1.) Burjuva daimi orduyu rehabilite etmek, 2.) burjuva devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131 onarmak ve 3.) i\u015f\u00e7ilerin yan\u0131nda durdu\u011fu izlenimi yaratan kapitalist bir h\u00fck\u00fcmet kurmak. <\/p>\n\n\n\n \u00d6zetle Chavizm silahl\u0131 kuvvetlerdeki da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131-y\u0131k\u0131m\u0131 onarmay\u0131-gidermeyi ve burjuva devleti – kendi krizini \u00f6teleyecek bi\u00e7imde – yeniden bina etmeyi hedefleyerek, kendisini Caracazo\u2019nun s\u00f6ylemlerini kullanmak zorunda hissederken buldu. Zira Caracazo\u2019yu sahiplendi\u011fini s\u00f6yleyen Chavez, tam da ona dahil olan proleterlerin y\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yap\u0131y\u0131; yani burjuva devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131 ve kapitalist \u00f6zel m\u00fclkiyeti muhafaza eden bir rejimi bina etti. Bu ba\u011flamda (sosyalist bir i\u015f\u00e7i devriminin \u00e7\u0131karlar\u0131 ba\u011flam\u0131nda) Chavizm ilerici de\u011fil, aksine tamamen gerici bir rol \u00fcstlenmi\u015fti: Venezuela kapitalizminin emperyalizmle ortakla\u015fa sahip oldu\u011fu m\u00fclklerin gardiyanl\u0131\u011f\u0131na soyunmak!<\/p>\n\n\n\n Ordunun, Venezuela proletaryas\u0131n\u0131n haf\u0131zas\u0131nki k\u00f6t\u00fc an\u0131s\u0131, Chavez taraf\u0131ndan defalarca hat\u0131rlat\u0131ld\u0131 ve yinelendi. Venezuela ordusu sadece 2000 ve 2007 seneleri aras\u0131nda 7243 ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Cinayetlerin sebepleri anti-kapitalist veya anti-emperyalist programlara dayanm\u0131yordu. Aksine tamamen kapitalist h\u00fck\u00fcmetin \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00f6n\u00fcnde bir engel te\u015fkil edilenlerin fiziksel varl\u0131klar\u0131 sonland\u0131r\u0131l\u0131yordu. \u00d6ld\u00fcr\u00fclenlerin %45\u2019i, yani 3267 ki\u015fi Chavizmin iktidarda oldu\u011fu yerel y\u00f6netimlerde katledildi. \u00d6ld\u00fcr\u00fclenler uyu\u015fturucu t\u00fcccarlar\u0131, toprak sahipleri, yabanc\u0131 istihbarat servisi elemanlar\u0131, i\u015fletme patronlar\u0131 de\u011fildi. Bunlar yoksullar, k\u00f6yl\u00fc \u00f6nderleri, sendikac\u0131lar, \u00f6nc\u00fc i\u015f\u00e7iler, aktivist \u00f6\u011frenciler, Tro\u00e7kistler ve Maoistlerdi. <\/p>\n\n\n\n 2002 darbe giri\u015fimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n 2002 Nisan\u2019\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen ve emperyalizm ile yerel i\u015fverenlerin deste\u011fini alan darbe ve lokavt giri\u015fimi, Caracazo\u2019nun yolunu a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 devrimci durumu daha da derinle\u015ftirdi. Ba\u011f\u0131ms\u0131z kitle hareketi ve \u00f6zellikle end\u00fcstri proletaryas\u0131 burjuvaziyi ve emperyalizmi \u00fclke \u00e7ap\u0131nda defalarca yenilgiye u\u011fratt\u0131. Seferberlikler ve m\u00fccadeleler s\u0131ras\u0131nda say\u0131s\u0131z kitlesel \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenme ara\u00e7lar\u0131 yarat\u0131ld\u0131. Nesnel durum, radikal bir devrimci duruma i\u015faret ediyordu. Ancak Chavez bu ko\u015fullardan ve seferberliklerden yararlanarak, m\u00fclks\u00fczle\u015ftirme eylemlerine giri\u015fmedi. Kamula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve say\u0131s\u0131 bir elin parma\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7meyen b\u00fct\u00fcn i\u015fletmelerin eski patronlar\u0131na da, devlet kaynaklar\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 (i\u015f\u00e7ilerin vergilerinden gasp etti\u011fi) y\u00fckl\u00fc tazminatlar \u00f6dedi. Chavez\u2019in hedefi devrimci durumu sonland\u0131rmak, en az\u0131ndan dondurmakt\u0131. <\/p>\n\n\n\n Asl\u0131nda bu noktada kar\u015f\u0131m\u0131za bir ironi \u00e7\u0131kmaktad\u0131r: Chavizm ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015ftur! O, Venezula kapitalizmini ve burjuva devletini kurtarm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin darbecilerin yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131 isteyen kitlelere d\u00f6n\u00fck olarak Chavez\u2019in ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Jose Vicente Rongel, mahkeme karar\u0131na sayg\u0131 duyulmas\u0131 gerekti\u011fini ifade edip \u015f\u00f6yle devam etmi\u015fti: \u201cDemokratik bir oyun oynuyoruz ve oyunun kurallar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermeliyiz.<\/em>\u201d(6)<\/strong> Evet, Chavezci ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 burjuva demokrasisinin kurallar\u0131na sayg\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131yor!\u00a0<\/p>\n\n\n\n Ek olarak hat\u0131rlatmakta fayda var ki, ABD destekli darbelerin \u00f6n\u00fcn\u00fcn kesilmesi noktas\u0131nda kal\u0131c\u0131 ad\u0131mlar atmamakla kalmayan Chavez, Reagan d\u00f6neminde Orta Amerika\u2019da d\u00fczenlenen CIA operasyonlar\u0131nda kontgerilla olarak g\u00f6rev alm\u0131\u015f Ramon Rodriguez Chacin\u2019i kendi \u0130\u00e7 \u0130\u015fleri Bakan\u0131 olarak atam\u0131\u015ft\u0131. Yine Chavezci Henry Lopez Crisco, Venezuela ordusunun 1980\u2019lerdeki katliamlar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011funun planlay\u0131c\u0131s\u0131yd\u0131.(7)<\/strong> Chavez\u2019in, \u00f6nce MRV-200 ve ard\u0131ndan da MBR-200 olarak an\u0131lan ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva subaylardan ve plebyen unsurlardan olu\u015fan grubu, anti-kom\u00fcnist bir formasyondan geliyordu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n \u201c21. y\u00fczy\u0131l sosyalizminin\u201d (!) zengile\u015ftirdi\u011fi \u201cBoliburjuvazi\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n Boliburjuvazi kavram\u0131, \u201cBolivarc\u0131\u201d ve \u201cburjuvazi\u201d kelimelerinden t\u00fcretilen bir kelime. Bu tabir, Venezuelal\u0131 devrimci Marksistler taraf\u0131ndan, Chavez ve Maduro d\u00f6neminde y\u00fckselen ve zenginle\u015fen burjuva kesimleri tarif etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Chavizmin toplumsal olarak orduda, bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde ve \u201ci\u015f d\u00fcnyas\u0131nda\u201d ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 konumlara sahip bu kesimlere dayand\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ek. Zira bu kesim do\u011frudan do\u011fruya Chavez\u2019in petrol varillerinin fiyatlar\u0131yla besleniyordu ve hala da Maduro taraf\u0131ndan ayn\u0131 bi\u00e7imde besleniyor. <\/p>\n\n\n\n Solcu iktisat\u00e7\u0131 ve tarih\u00e7i Domingo Alberto Rangel, Venezuela\u2019da Boliburjuvazi olarak tarif edilebilecek \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck ekonomik gruptan bahsediyor. Bunlar\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc, ikisi de ordudan emekli olan Diosdado Cabello ve Rafael Sarria. Bu grubun m\u00fclkleri aras\u0131nda bankalar, end\u00fcstriyel tesisler ve hizmet \u015firketlerinde pay i\u00e7eren hisseler var. Polar grubunun ard\u0131ndan, \u00fclkenin kurulmu\u015f olan ilk finans imparatorlu\u011fu da bu gruba ait.<\/p>\n\n\n\n \u0130kinci grup, yine bir emekli asker olan Jesse Chacon etraf\u0131ndan toplanmaktad\u0131r. Bu grubun ba\u015f\u0131n\u0131 Chacon\u2019un karde\u015fi \u00e7ekmektedir. Chacon\u2019un karde\u015fi Chavezci iktidar\u0131n ilk sekiz senesi boyunca yeni bir banka kurmu\u015f, G\u00fcney Amerika\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck s\u00fct tozu fabrikalar\u0131ndan birini edinmi\u015f ve birka\u00e7 \u201chaciendas\u201d (kolonyal d\u00f6nemde \u00e7iftlikleri, plantasyonlar\u0131 ve di\u011fer ticari tesisleri tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lan \u0130spanyolca kelime) \u201csahibi\u201d olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc grup da Ronald Blanco La Cruz ile Edgar Hernandez Behrens\u2019in isimleriyle an\u0131lan finans toplulu\u011fudur. Bu iki isim de emeklidir. Cruz devlet kademelerinde \u00e7e\u015fitli g\u00f6revlerde bulunmu\u015ftur. Behrens bankerdir ve uzun s\u00fcredir Mevduat Garanti Fonu\u2019nun, CADIVI\u2019nin (D\u00f6viz \u0130daresi Komisyonu) ve SUBEDAN\u2019\u0131n ba\u015fkan\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu gruplar, Chavez\u2019in proleterleri m\u00fclks\u00fczle\u015ftirerek zenginle\u015ftirdi\u011fi Boliburjuvazinin \u00fc\u00e7 merkezini temsil etmektedir. Ancak liste bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. \u00d6rne\u011fin Chavez\u2019e ve Chavizme en ba\u015f\u0131ndan beri destek vermi\u015f olan sanayicileri ve bankerleri de saymak \u015fartt\u0131r. Bunlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibi s\u0131ralayabiliriz: FEPORCINA\u2019n\u0131n ba\u015fkan\u0131 Alberto Cudemus, Ron Santa Teresa\u2019n\u0131n sahibi ve Mercosur\u2019un Venezuela temsilcisi Alberto Vollmer, FEDEINDUSTRIA\u2019n\u0131n ba\u015fkan\u0131 Miguel Perez Abad, BOD k\u0131saltmal\u0131 bankan\u0131n sahibi ve lakab\u0131 \u201cChavez\u2019in favori bankeri\u201d olan Victor Vargas Irasquin, Luis Alfonso de Borbon\u2019un kay\u0131npederi ve \u0130spanyol diktat\u00f6r Franco\u2019nun b\u00fcy\u00fck torunu olan, ayn\u0131 zamanda Ortak Fon isimli bir bankan\u0131n sahibi olan Victor Gil, milyoner bir petrolc\u00fc olan Wilmer Ruperti, Chavez\u2019e destek a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yap\u0131nca serveti 10 milyar dolara \u00e7\u0131kan Luis Van Dam(8)<\/strong>, 2006 ve 2008 seneleri aras\u0131nda Altyap\u0131 Bakanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f ve o g\u00fcnden beri SENAT\u2019\u0131n (Vergi ve G\u00fcmr\u00fck Servisi) y\u00f6neticisi olan Jose David Cabello.(9)<\/strong>\u00a0 \u00a0<\/p>\n\n\n\n Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra eski Enerji ve Petrol Bakan\u0131 olan, PDVSA\u2019n\u0131n eski ba\u015fkan\u0131 olan Chavezci Rafael Ramirez Carreno\u2019nun d\u0131\u015f ticarette metalar\u0131n giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 tekelinde tuttu\u011fu, b\u00fct\u00fcn vergilendirmelerin ve \u00fccretlendirmelerin kendisi taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi biliniyor. Carreno, g\u0131da ithalat\u0131 yapan h\u00fck\u00fcmet program\u0131na da kat\u0131ld\u0131 ve B\u00fcy\u00fck Konut Misyonu adl\u0131 Chavezci projeyle zenginle\u015fti. Tahminlere g\u00f6re bug\u00fcn kendisi 150 milyar dolarl\u0131k bir servetin sahibi.(10)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bir gerillan\u0131n o\u011flu olan Diego Salazar Carreno (yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz Rafael Ramirez Carreno\u2019nun kuzeni), sigorta ve reas\u00fcrans politikas\u0131n\u0131n milyonlarca dolarl\u0131k sigortas\u0131n\u0131 haz\u0131rlayan ki\u015fi ve bug\u00fcn \u00fclkenin en zenginlerinden.(11)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Alejandro Jose Andrade Cedeno, silahl\u0131 kuvvetlerde te\u011fmenlik yap\u0131yor. Chavez\u2019le beraber 1992 darbe giri\u015fimine kat\u0131ld\u0131 ve bug\u00fcnk\u00fc serveti 5 milyar dolar.(12)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Gazeteci Jose Vicene Rangel taraf\u0131ndan \u201cChavizmin kamu fig\u00fcr\u00fc\u201d olarak an\u0131lan Pedro Torres Ciliberto\u2019nun serveti 700 milyon dolar.(13)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Venezuela Sanayi Bankas\u0131\u2019n\u0131n eski ba\u015fkan\u0131 ve Chavizm taraftar\u0131 Leonardo Gonzalez Dellan\u2019\u0131n serveti 1 milyar dolar.(14)\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n PDSVA\u2019n\u0131n eski direkt\u00f6r\u00fc ve Chavez destek\u00e7isi Eudomaro Carrullo\u2019nun o\u011flu Eudo Carrullo Perozo, 500 milyon dolarl\u0131k emlak m\u00fclk\u00fcn\u00fcn sahibi.(15)<\/strong><\/p>\n\n\n\n PDVSA\u2019n\u0131n eski Finans Dan\u0131\u015fman\u0131 Baldo Sanson, 600 milyon dolarl\u0131k bir servetin sahibi.(16)\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n Emperyalizm yanl\u0131s\u0131 sa\u011fc\u0131 muhalefet partisi MUD\u2019un \u00f6nderi Capriles\u2019in kuzeni olan Armando Capriles\u2019in serveti 2 milyar dolar. Maduro, Chavez\u2019in izinden giderek b\u0131rakal\u0131m bu aileyi m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmeyi, onlara ihaleler vermeye devam ediyor. <\/p>\n\n\n\n Boliburjuvalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Chavizmin alt\u0131nda do\u011fmakta olan iki yeni fenomen daha var: \u201cBolichicos\u201d ile \u201cbolicharos\u201d. Yirmi ile otuz ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda olan, devlet te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fcn ard\u0131nda olan sulu s\u00f6zle\u015fmelerle milyonerlere d\u00f6n\u00fc\u015fen bir grup gen\u00e7ten s\u00f6z ediyoruz. Bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131, Chavez\u2019in yoksullara yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fi evlerin m\u00fcteahhitleri ya da \u00fcst d\u00fczey rejim yetkililerinin halkla ili\u015fkiler sorumlular\u0131. Yine bir\u00e7o\u011fu varl\u0131kl\u0131 ailelerden geliyorlar ve en iyi \u00fcniversitelerde okutuluyorlar. Ne sosyalizmle, ne de anti-emperyalizmle bir alakalar\u0131 yok\u2026 Chavizmin zenginle\u015ftirdi\u011fi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sekt\u00f6r ise gasp ve uyu\u015fturucu ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaparak, hatta organize su\u00e7 \u00f6rg\u00fctleri y\u00f6netmeyi de i\u00e7eren faaliyetlerin i\u00e7erisinde bulunarak b\u00fcy\u00fck miktarlarda para kazanan askeri personelin kendisi. <\/p>\n\n\n\n Venezuela\u2019da Leninist-Bol\u015fevik \u00e7izgi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn itibariyle devrimci solun Venezuela konusundaki g\u00f6revleri, kitlelerin seferber olmas\u0131n\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlenmesi savunmak, onlar\u0131n bir burjuva milliyet\u00e7i ak\u0131m olan Chavizmle tecr\u00fcbelerini t\u00fcketmelerine yard\u0131mc\u0131 olmak, ard\u0131ndan bu yeni oport\u00fcnizmden kopmalar\u0131n\u0131 organize etmek ve onlar\u0131 devrimci sosyalizmin program\u0131na kazanmakt\u0131r. Marx\u2019\u0131n ustal\u0131kla ifade etti\u011fi \u00fczere, kitlelerin yan\u0131nda olmak, onlar\u0131n \u201cyanl\u0131\u015f bilin\u00e7lerine\u201d teslim olmak de\u011fildir. D\u00fcnya solu, bu stratejik gereklili\u011fin tam tersini uygulayarak Chavizmi ve onun kitleleri kand\u0131rmak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 ill\u00fczyonlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir. Bunu yaparak elde edilen biricik sonu\u00e7, kar\u015f\u0131devrim kamp\u0131n\u0131n daha da kuvvetlenmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Bu tutum kitlesel devrimci seferberlikleri ve m\u00fccadeleleri g\u00fc\u00e7lendirmek yerine, Chavizme kar\u015f\u0131 i\u015f\u00e7ici ve soldan bir alternatifin \u00f6rg\u00fctlenme olanaklar\u0131n\u0131 zay\u0131flatm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn emperyalizm yanl\u0131s\u0131 Venezuela burjuva muhalefetinin, 20 sene \u00f6ncekinden \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131n\u0131n sorumlusu, i\u015fte yine bu tutumdur. Biz bu tutumu, do\u011frudan do\u011fruya Marksizmden Chavizme tan\u0131nm\u0131\u015f \u201ckapit\u00fclasyonlar\u201d olarak tan\u0131ml\u0131yoruz. Zira Castro\/Chavizmin kendisi, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda kitlelerin devrimci seferberlikleri taraf\u0131ndan tehdit edilen kapitalizme, onun tehdit edildi\u011fi her yerde kapit\u00fclasyonlar tan\u0131man\u0131n siyasal ifadesidir! <\/p>\n\n\n\n Uluslararas\u0131 \u00e7apta Stalinist k\u00f6kenli Kom\u00fcnist Partiler, ismine \u201canti-emperyalist cephe\u201d veya \u201cdemokratik, halk\u00e7\u0131, ilerici rejim\u201d dedikleri bir kurgu ad\u0131na, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile onun s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesini feda ettiler. Bu s\u00f6zde \u201ccephe\u201d ve \u201cilerici\u201d h\u00fck\u00fcmet u\u011fruna, Venezuela proleterlerinin b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131f \u00f6rg\u00fctlenmelerini ve m\u00fccadelelerini lekelediler. Venezuela, kitlelerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131devrimci tutumlar\u0131n ilk \u00f6rne\u011fi de\u011fil. Misal Brezilya Kom\u00fcnist Partisi 1964\u2019te, ba\u015fkan Joao Goulart\u2019a kar\u015f\u0131 patlak veren seferberliklere kar\u015f\u0131 \u201cradikallerin\u201d anti-kapitalist taleplerinin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nermi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ayaklanmalar \u201cdemokratik\u201d cepheye zarar verici bir niteli\u011fe sahipti. Goulart \u00fclkeden ka\u00e7mak zorunda kal\u0131nca BKP, silahl\u0131 kuvvetlerin darbesine kar\u015f\u0131 direni\u015fe ge\u00e7ilmesini reddetmi\u015fti: \u201cKan banyosunu \u00f6nlemek i\u00e7in\u2026<\/em>\u201d Ayn\u0131 teslimiyet\u00e7i tutumun bir ba\u015fka \u00f6rne\u011fine, Endonezya KP\u2019sinin Sukarno h\u00fck\u00fcmeti politikalar\u0131nda rastlanabilir. <\/p>\n\n\n\n Solun k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Chavez\u2019e ko\u015fulsuz de\u011fil, \u201cele\u015ftirel\u201d destek verdi. Bu deste\u011fin mazereti olarak Chavez\u2019in – devrimci s\u00fcreci derinle\u015ftirmesi i\u00e7in – \u00fczerinde bas\u0131n\u00e7 uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi \u00f6neri s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Ancak bu \u201cele\u015ftirel\u201d deste\u011fin ifade etti\u011fi y\u00f6nelim bir ger\u00e7e\u011fi es ge\u00e7iyordu: Chavez h\u00fck\u00fcmetinin ve ard\u0131ndan gelen Chavezci h\u00fck\u00fcmetlerin karakteri burjuvayd\u0131. Zira ne onun kendisi, ne de takip\u00e7ileri kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerini ve onlar\u0131n do\u011fum \u015fartlar\u0131n\u0131 yaratan \u00f6zel m\u00fclkiyeti ilga edici herhangi bir eyleme giri\u015fmedi. Devrimci s\u00fcreci derinle\u015ftirmesi istenen Chavizm devrimci bir programa dahi sahip de\u011fildi. O reformistti ve hala da \u00f6yle: Burjuva \u00f6zel m\u00fclkiyet rejiminin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde yer alan anayasal reformlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00fczenlemeler ger\u00e7ekle\u015ftirmek! Chavez daima bu eski yalan\u0131 savundu. <\/p>\n\n\n\n Devrimci Marksizm, karakteri burjuva olan b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmetler kar\u015f\u0131s\u0131nda ayn\u0131 temel \u00f6nermeyi \u00f6ne s\u00fcrer: \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ve m\u00fcttefiklerini iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeleri i\u00e7in ikna etmek. Zira proletarya burjuva devletini ve kapitalizmi parampar\u00e7a edip, kendi devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131 in\u015fa etmeden, sorunlar\u0131na kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulamayacakt\u0131r. Bu sebeple burjuva rejimler alt\u0131nda b\u00fct\u00fcn stratejiler ve taktikler, ortak olarak devrimi ve iktidar\u0131n fethedili\u015fini haz\u0131rlama amac\u0131 g\u00fctmelidir. <\/p>\n\n\n\n Bu sebeple, burjuva bir rejimin \u201cilerici\u201d oldu\u011fu s\u00f6ylenen y\u00f6nlerine verilen her destek, Leninizmin kar\u015f\u0131s\u0131nda yer alan politik bir tav\u0131r olarak var olacakt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc bu destek, kitlelerde, burjuva bir h\u00fck\u00fcmetin anti-kapitalist ad\u0131mlar atabilece\u011fi yan\u0131lg\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmekten ba\u015fka hi\u00e7bir i\u015flev ta\u015f\u0131mayacakt\u0131r. Bu gidi\u015fat\u0131n, bir\u00e7ok \u00f6rne\u011finde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, biricik sonu \u015fu olabilir: Devrimci solun fiziksel tasfiyesi. \u201cChavizmi sola \u00e7ekmek\u201d \u015feklindeki programatik \u00f6nermenin tek anlam\u0131, proleter \u00f6nc\u00fcn\u00fcn fel\u00e7 edilmesidir. Halbuki Bol\u015fevik strateji, Chavizme hi\u00e7bir kapit\u00fclasyonun tan\u0131nmamas\u0131 ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z siyasetinin savunulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn Marksist oldu\u011fu iddias\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn ak\u0131mlar\u0131n Venezuela konusundaki \u00f6nceli\u011fi, Chavezci h\u00fck\u00fcmetin reddiyesi olmal\u0131d\u0131r. Bu ak\u0131mlar Chavizmden, yoksul proleterlerin taleplerine kar\u015f\u0131l\u0131k vermesini talep etmelidir. Bu elbette bir \u201crica\u201d etme meselesi de\u011fildir. Bunun hedefi, kitleleri ve s\u0131n\u0131f \u00f6rg\u00fctlerini bir m\u00fccadele plan\u0131 ve program\u0131 ekseninde, taleplerini burjuva h\u00fck\u00fcmet kar\u015f\u0131s\u0131nda savunmaya bir davettir. <\/p>\n\n\n\n Elbette ger\u00e7ek (!) bir askeri darbe ve emperyalist i\u015fgal durumunda devrimci sosyalizmin g\u00f6revi, Chavezci h\u00fck\u00fcmetle askeri (politik de\u011fil!) eylem birliklerini savunmak olmal\u0131d\u0131r. Ancak bu eylem birli\u011fi s\u0131ras\u0131nda dahi Marksizmin \u00f6ncelikli g\u00f6revlerinden birisi, Lenin\u2019in Kornilov ve Kerenski \u00f6rne\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00fczere, Chavizmin emperyalizmden ve kapitalizmden asla kopamayaca\u011f\u0131n\u0131n te\u015fhiri olurdu.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcnk\u00fc mevcut durumda Bol\u015fevik program, Venezuela i\u00e7in nas\u0131l bir politika \u00f6nermektedir? \u00d6ncelikle biri nesnel, biri \u00f6znel olmak \u00fczere ortada duran iki ger\u00e7eklik vard\u0131r: \u00d6ndevrimci bir durum ve \u00f6zel m\u00fclkiyet ili\u015fkileri \u00fczerinden y\u00fckselen burjuva nitelikli bir h\u00fck\u00fcmet. O halde devrimci politika, do\u011fas\u0131 gere\u011fi, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i d\u00fc\u015fman\u0131 burjuva h\u00fck\u00fcmetin kar\u015f\u0131s\u0131nda devrimci proleter alternatiflerin in\u015fa edilmesini savunmak olacakt\u0131r. Bu alternatifin somut bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ve i\u015f\u00e7ilerin iktidar\u0131n\u0131 tesis edebilmesi i\u00e7in her g\u00fcn verilecek olan amans\u0131z bir m\u00fccadeleden ba\u015fka yol yoktur.<\/p>\n\n\n\n Chavezci Maduro h\u00fck\u00fcmeti, i\u015f\u00e7ilerin seferberliklerine \u201cdarbe\u201d, \u201cemperyal komplo\u201d, \u201csa\u011fc\u0131 provokasyon\u201d ve benzeri mazeretler e\u015fli\u011finde sald\u0131rmaktad\u0131r. E\u011fer Maduro\u2019nun sa\u00e7ma iddialar\u0131n\u0131n bir do\u011fruluk pay\u0131 varsa, bu noktada her Leninist, Maduro\u2019nun barbar kapitalist h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 \u015fu talepleri savunabilmelidir: \u201cMadem sa\u011fc\u0131 bir provokasyon tehlikesi var, Chavezci h\u00fck\u00fcmet i\u015f\u00e7ileri silahland\u0131rs\u0131n, hemen \u015fimdi! Madem darbe tehlikesi s\u00f6z konusu, d\u00fczenli ordu kald\u0131r\u0131ls\u0131n! \u0130\u015f\u00e7i milisleri kurulsun! Emperyalist komplo s\u00f6z konusuysa \u00fclkedeki b\u00fct\u00fcn \u00e7okuluslu \u015firketlere ve bankalara derhal el konsun! Petrol tazminats\u0131z ve i\u015f\u00e7ilerin denetiminde kamula\u015ft\u0131r\u0131ls\u0131n! ABD\u2019ye petrol sat\u0131\u015f\u0131na son! Maduro IMF\u2019den \u00e7\u0131k! B\u00fct\u00fcn iktidar ve zenginlik i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na!<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1.)<\/strong>\u00a0Tro\u00e7ki, 1930\u2019lar Meksika Bonapartizmi \u00fczerinden, bu tarz tazminats\u0131z kamula\u015ft\u0131rmalar \u00fczerine \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor: \u201cMeksika\u2019da demiryollar\u0131 ile petrol sahalar\u0131n\u0131n ulusalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n, elbette ki sosyalizmle hi\u00e7bir ortak yan\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Bu, ulusalla\u015ft\u0131rmalar yoluyla kendisini bir yandan yabanc\u0131 emperyalizme, di\u011fer yandan da kendi proletaryas\u0131na kar\u015f\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015fan, geri kalm\u0131\u015f bir \u00fclkedeki devlet kapitalizminin ba\u015fvurdu\u011fu bir \u00f6nlemdir.<\/em>\u201d Bkz. Emperyalist \u00c7\u00fcr\u00fcme \u00c7a\u011f\u0131nda Sendikalar<\/em>, A\u011fustos 1940. Ek olarak Tro\u00e7ki, \u201cMeksika ve Britanya Emperyalizmi<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde, bu kamula\u015ft\u0131rmalar\u0131n anti-emperyalist \u00f6nlemler olarak savunulmas\u0131 gerekti\u011fini de yazar.<\/p>\n\n\n\n 2.)<\/strong>\u00a0\u201cLas razones del fracaso del chavismo<\/em>\u201d, International Courier, No. 14, Aral\u0131k 2015.<\/p>\n\n\n\n 3.)<\/strong>\u00a0Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n 4.)<\/strong>\u00a0Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n 5.)<\/strong>\u00a0Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n 6.)<\/strong>\u00a0Bkz. Fernando Damaceno – Cesar Neto, La genesis del Chavismo<\/em><\/p>\n\n\n\n 7.)<\/strong>\u00a0Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n 8.)<\/strong>\u00a0Bkz. Leonardo Avantes, La boliburguesia: Un nuevo sector burgues<\/em><\/p>\n\n\n\n 9.)<\/strong> Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n 10.)<\/strong> Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n 11.)<\/strong> Bkz. agy. <\/p>\n\n\n\n 12.)<\/strong> Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n 13.)<\/strong> Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n 14.)<\/strong> Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n 15.)<\/strong> Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n 16.)<\/strong> Bkz. agy. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" D\u00fcnya solu i\u00e7erisinde Chavizm’e d\u00f6n\u00fck olarak temelde iki farkl\u0131 tutum al\u0131nd\u0131. Bir siyasal kamp, Chavez\u2019in \u201c21. y\u00fczy\u0131l sosyalizmi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdiklerini ve daha da \u00f6nemlisi politik program\u0131n\u0131, ko\u015fullu veya ko\u015fulsuz bir bi\u00e7imde destekledi. Chavizme verilen bu destek de kendisi i\u00e7erisinde birka\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fc ayr\u0131l\u0131yordu. \u0130lk olarak, kesin bir bi\u00e7imde sosyalizme (s\u0131n\u0131fs\u0131z topluma) gidildi\u011fini iddia edenler vard\u0131. […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":29,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[637],"tags":[42,43,44,41],"class_list":["post-28","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-castro-chavizm","tag-chavizme","tag-karsi","tag-leninizm","tag-venezuela"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28\/revisions\/30"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}