{"id":2738,"date":"2022-12-20T18:58:49","date_gmt":"2022-12-20T15:58:49","guid":{"rendered":"https:\/\/trockist.net\/?p=2738"},"modified":"2022-12-20T18:58:52","modified_gmt":"2022-12-20T15:58:52","slug":"iran-devrimci-halk-ayaklanmasi-gecmisi-bugunu-ve-gelecegi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2022\/12\/20\/iran-devrimci-halk-ayaklanmasi-gecmisi-bugunu-ve-gelecegi\/","title":{"rendered":"\u0130ran devrimci halk ayaklanmas\u0131: Ge\u00e7mi\u015fi, bug\u00fcn\u00fc ve gelece\u011fi"},"content":{"rendered":"\n

\u0130ran\u2019da Mahsa Jina Amini\u2019nin katledilmesinin ard\u0131ndan ba\u015flayan devrimci halk ayaklanmas\u0131n\u0131 partimiz, \u0130\u015f\u00e7i Demokrasisi Partisi\u2019nin Twitter hesab\u0131ndan<\/a> 22 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz sohbet odas\u0131nda tart\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Seferberlikleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartan ko\u015fullar\u0131, ayaklanman\u0131n o g\u00fcn i\u00e7erisinden ge\u00e7mekte oldu\u011fu s\u00fcreci ve sonu\u00e7lar ile olas\u0131l\u0131klar\u0131 G\u00f6rkem Duru ile de\u011ferlendirmi\u015ftik.<\/p>\n\n\n\n

22 Kas\u0131m\u2019dan bug\u00fcne \u0130ran emek\u00e7i halklar\u0131n\u0131n \u0130slam Cumhuriyeti rejimi kar\u015f\u0131t\u0131 devrimci ayaklanmas\u0131 devam ediyor ve biz de bunu t\u00fcm yay\u0131nlar\u0131m\u0131zda sizlere aktarmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Aktarmaya da devam edece\u011fiz. Ancak bu sohbette kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nanlar\u0131n da \u00fclkedeki s\u00fcreci anlamak, yorumlamak ve analiz etmek ba\u011flam\u0131nda de\u011ferli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu ba\u011flamda bu kayd\u0131 siz takip\u00e7ilerimizle payla\u015f\u0131yoruz.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

***<\/h4>\n\n\n\n

Canan Y\u0131lmaz:<\/strong> Bu ak\u015fam birlikte \u0130ran’daki seferberli\u011fi konu\u015fmak \u00fczere topland\u0131k. \u0130\u015f\u00e7i Demokrasisi Partisi Merkez Komite \u00fcyesi ve \u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc – Enternasyonal’in Uluslararas\u0131 Y\u00fcr\u00fctme Kurulu \u00fcyesi G\u00f6rkem yolda\u015f\u0131 dinleyece\u011fiz. \u0130ran’daki devrimci seferberli\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartan ko\u015fullar\u0131, ayaklanman\u0131n bug\u00fcn\u00fcn\u00fc ve olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 kendisiyle konu\u015faca\u011f\u0131z. Bildi\u011finiz \u00fczere \u0130ran’da seferberlikler ikinci ay\u0131n\u0131 geride b\u0131rakm\u0131\u015f durumda. Bu iki ayl\u0131k s\u00fcre\u00e7te rejim 500\u2019e yak\u0131n ki\u015fiyi katletti ve 15 binden fazla ki\u015fiyi tutuklad\u0131. Ama hepimizin takip etti\u011fi gibi Mahsa Jina Amini’nin katledilmesi bir seferberli\u011fi tetikledi ve \u0130ran halklar\u0131n\u0131n 43 y\u0131ll\u0131k korku duvar\u0131n\u0131 a\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131 diyebiliriz. \u0130ran emek\u00e7i halklar\u0131 molla rejimi kar\u015f\u0131s\u0131nda birle\u015fmi\u015f durumda. G\u00f6rkem yolda\u015fa s\u00f6z\u00fc b\u0131rakmadan \u00f6nce, \u0130ran\u2019da halk ayaklanmas\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131ndan bu yana dayan\u0131\u015fma amac\u0131yla biz, \u0130\u015f\u00e7i Demokrasisi Partisi olarak neler yapt\u0131k, onlar\u0131 biraz aktaray\u0131m. \u00d6ncelikle, asl\u0131nda hepinizin yak\u0131ndan da takip etti\u011finiz \u00fczere \u0130ran’da kitle seferberli\u011fi bug\u00fcn Amini\u2019nin katledilmesiyle ba\u015flasa da bunu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartan ko\u015fullar\u0131 daha da geriye g\u00f6t\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn. Buna \u00f6rnek olarak, 2019 Kas\u0131m’\u0131nda rejime, h\u00fck\u00fcmetin kapitalist y\u0131k\u0131m politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015flayan isyan dalgas\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak ba\u015flayabiliriz. Bu ayaklanmay\u0131 da rejim kanl\u0131 bir \u015fekilde bast\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ve yine 2018-2021 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bir\u00e7ok farkl\u0131 sekt\u00f6rde grev s\u00fcre\u00e7leri olmu\u015ftu. Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131na kad\u0131nlar ve \u00f6\u011frencilerin de destek verdi\u011fine tan\u0131k olmu\u015ftuk. Yine hat\u0131rlayaca\u011f\u0131n\u0131z gibi \u0130ranl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasas\u0131na kar\u015f\u0131 \u201cBeyaz \u00c7ar\u015fambalar\u0131na\u201d \u015fahit olmu\u015ftuk.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Biz de bu seferberlik konusunu asl\u0131nda yak\u0131ndan takip ediyoruz ve bu konuda epeyce yaz\u0131 da \u00fcrettik, \u00e7eviri de yapt\u0131k, etkinliklerimizde \u0130ranl\u0131 yolda\u015flar\u0131m\u0131zdan durumu dinledik. Bunlar\u0131n hepsini Gazete Nisan<\/a><\/em> internet sitesinden takip edebilirsiniz. Yine s\u00f6z\u00fc vermeden \u00f6nce k\u0131saca, ayaklanmayla dayan\u0131\u015fma ba\u011flam\u0131nda neler yapt\u0131k, onlar\u0131 da aktaray\u0131m. 8 Ekim’de \u0130\u015f\u00e7i Demokrasisi Partisi olarak Kad\u0131n Dayan\u0131\u015fmas\u0131’yla<\/a> birlikte bir etkinlik yapm\u0131\u015ft\u0131k<\/a>. Bu etkinlikte \u0130ranl\u0131 sosyalist feminist aktivist Fatameh Masjedi bize \u0130ran’da kad\u0131nlar\u0131n ve emek\u00e7i halklar\u0131n seferberli\u011fini aktarm\u0131\u015ft\u0131. Bu etkinli\u011fin haberini de yine Gazete Nisan<\/em> internet sitesinde g\u00f6rebilirsiniz. Enternasyonal olarak da \u0130spanya’da, Arjantin’de, Venezuela’da, Meksika’da, \u015eili’de dayan\u0131\u015fma eylem ve etkinlikleri d\u00fczenledik. Yine \u0130stanbul’da da konsolosluk \u00f6n\u00fcnde, Kad\u0131k\u00f6y’de, Ca\u011falo\u011flu’nda \u00e7e\u015fitli eylemler yapt\u0131 \u0130ranl\u0131 halklar ve bunlara da kat\u0131ld\u0131k, destek olduk. Ayn\u0131 \u015fekilde ge\u00e7ti\u011fimiz haftalarda gen\u00e7lik yay\u0131n\u0131m\u0131z, Z\u0131rhl\u0131 Tren<\/a><\/em>\u2019in organize etti\u011fi bir etkinlik oldu. Ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 asl\u0131nda yaln\u0131zca \u0130ranl\u0131 halklarla dayan\u0131\u015fmak i\u00e7in yapmad\u0131k asl\u0131nda. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortak bir kaderi payla\u015f\u0131yoruz, onu da vurgulamak isterim. Maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z benzer muhafazak\u00e2r politikalar var. Benzer bir bask\u0131 rejimi var. Bu a\u00e7\u0131dan kaderimiz ortak. \u0130ran’da b\u00fcy\u00fcyen seferberli\u011fin yaln\u0131zca \u0130ranl\u0131 halklar\u0131 de\u011fil, asl\u0131nda \u00e7evre \u00fclkelerin halklar\u0131n\u0131 ve h\u00fck\u00fcmetlerini de bir o kadar etkileyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. S\u00f6z\u00fc \u0130\u015f\u00e7i Demokrasisi Partisi Merkez Komite \u00fcyesi ve \u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc – Enternasyonal’in Uluslararas\u0131 Y\u00fcr\u00fctme Kurulu \u00fcyesi G\u00f6rkem yolda\u015fa b\u0131rakaca\u011f\u0131m ama \u00f6zellikle biraz soru-cevap \u00fczerinden ilerleyelim isterim. Az \u00f6nce de bahsetti\u011fim gibi, \u0130ran’da asl\u0131nda Mahsa Jina Amini\u2019nin katledilmesinin ard\u0131ndan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir toplumsal seferberlik ba\u015flad\u0131 ve bu h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde rejim kar\u015f\u0131t\u0131 devrimci bir halk ayaklanmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc, toplumsalla\u015ft\u0131. Arka planda, \u0130ran’da emek\u00e7i halklar\u0131n rejim kar\u015f\u0131t\u0131 bir \u00f6fke birikiminin oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Sen bu birikimi nas\u0131l okuyorsun? Ayaklanmay\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan ko\u015fullar\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsun?\u00a0<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rkem Duru: <\/strong>\u00d6ncelikle ben de herkese ho\u015f geldiniz diyorum. Sorun \u00fczerinden bir giri\u015f yapmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m. Asl\u0131nda bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 16 Eyl\u00fcl’de Mahsa Jina Amini\u2019nin katledilmesinden beri s\u00fcregelen, iki ay\u0131 a\u015fan bir ayaklanmaya tan\u0131kl\u0131k ediyoruz. Tabii ki bu ayaklanma kendili\u011finden ba\u015flad\u0131 ama buradaki birikimi yaratan ge\u00e7mi\u015f fakt\u00f6rlere biraz bakman\u0131n, bug\u00fcnk\u00fc ayaklanman\u0131n niteli\u011fine de \u0131\u015f\u0131k tutmas\u0131 ba\u011flam\u0131nda \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Zaten bir s\u00fcredir de \u0130ran’daki durumun d\u00f6nemlendirmesini nas\u0131l yapabiliriz, buna gayret etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bug\u00fcnk\u00fc dengeyi anlamak ad\u0131na asl\u0131nda bir 10-12 y\u0131l geriye d\u00f6nmek gerekebiliyor. \u00d6zellikle 2009 y\u0131l\u0131nda bizlerin Ye\u015fil Hareket olarak bildi\u011fi ve \u0130slam Cumhuriyeti rejimi i\u00e7erisindeki reformist kanad\u0131n temsilcisi Hatemi’nin yenilgisiyle sonu\u00e7lanan s\u00fcre\u00e7 bug\u00fcne varan ko\u015fullar\u0131n bir \u015fekilde ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 temsil ediyor diyebiliriz. Oradaki temel mesele de \u015fununla ili\u015fkili: Asl\u0131na bakarsak, 2009 y\u0131l\u0131na kadar \u0130slam Cumhuriyeti i\u00e7erisinde hak m\u00fccadelesi veren toplumsal kesimlerin, kad\u0131nlar\u0131n, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, gen\u00e7lerin taleplerinin \u00e7o\u011funu reformist kanat kendi politikalar\u0131nda absorbe etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bir \u015fekilde bu talepleri belli ufak d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerle, reformist politikalarla dengelemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Ama 2009 y\u0131l\u0131nda Ye\u015fil Hareketin yenilgisi \u00fclkedeki bask\u0131 rejiminin \u015fiddetlenmesini yaratt\u0131. \u00d6zellikle Ahmedinejad iktidar\u0131n\u0131n ba\u015fa ge\u00e7i\u015fiyle birlikte bask\u0131c\u0131, muhafazak\u00e2r politikalarda bir yo\u011funla\u015fma ba\u015flad\u0131. Tabii bu toplumsal kesimlerin m\u00fccadelelerinde bir geri \u00e7ekilmeye neden oldu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ama \u00f6te taraftan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 2009 y\u0131l\u0131ndan sonraki s\u00fcre\u00e7te geli\u015fen toplumsal m\u00fccadelelerde, reformist hareketin temsiliyetini yitirmi\u015f olmas\u0131n\u0131n da etkisiyle asl\u0131nda \u0130ran emek\u00e7i halklar\u0131n\u0131n, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n, gen\u00e7lerin haklar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele ederken kendi \u00f6zg\u00fcn deneyimlerini, kendi \u00f6zg\u00fcn ara\u00e7lar\u0131n\u0131, kendi m\u00fccadele y\u00f6ntemlerini in\u015fa etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k ettik. Ki bu birikim b\u00fcy\u00fck oranda 2017 y\u0131l\u0131yla beraber asl\u0131nda \u00fclkede yeni bir d\u00f6nemin a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da emarelerine g\u00f6sterdi. Sen de ba\u015flarken s\u00f6yledin, asl\u0131nda bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u0130ran’\u0131n son 5 y\u0131ll\u0131k yak\u0131n tarihinde bir\u00e7ok m\u00fccadele deneyimi, bir\u00e7ok grev dalgas\u0131, bir\u00e7ok seferberlik ya\u015fad\u0131k.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Bunlar\u0131n ilki 2017 y\u0131l\u0131nda, asl\u0131nda \u00fclkenin bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde farkl\u0131 ezilen kesimlerin daha \u00e7ok kendi talepleri \u00fczerinden; kad\u0131nlar\u0131n kad\u0131n talepleri, i\u015f\u00e7ilerin ekonomik talepleri \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri eylemlerdi. Ama d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 2017 y\u0131l\u0131ndaki eylemlerde direkt olarak rejimi hedef alan bir m\u00fccadele, bir ayaklanmaya de\u011fil de daha \u00e7ok m\u00fccadele halindeki toplumsal kesimlerin kendi taleplerinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi \u00fczerinden seferber olmalar\u0131na tan\u0131kl\u0131k ettik. Bunun akabinde 2018 ve 2020 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinde ciddi bir y\u00fckseli\u015f d\u00f6nemi oldu. Haft Tappeh (Yedi Tepe) \u015eeker Kam\u0131\u015f\u0131 Fabrikas\u0131 i\u015f\u00e7ilerinin, Ahvaz \u00e7elik i\u015f\u00e7ilerinin, petrol rafinerileri i\u015f\u00e7ilerinin ve ba\u015fka bir\u00e7ok sekt\u00f6rden i\u015f\u00e7ilerin s\u00fcreklile\u015fen grev dalgalar\u0131 meydana geldi ki bu grev dalgalar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar bug\u00fcnk\u00fc seferberliklerin i\u00e7erisinde de kendisini g\u00f6stermeye devam ediyor. Bunlara a\u015fa\u011f\u0131da daha detayl\u0131 de\u011finiriz tekrardan. Bu m\u00fccadele dalgas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck a\u015famas\u0131 2019 y\u0131l\u0131nda ya\u015fand\u0131. 2019\u2019da benzin fiyatlar\u0131na yap\u0131lan zamm\u0131n ard\u0131ndan yine \u00fclkenin bir\u00e7ok b\u00f6lgesinde bir isyan dalgas\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Bu asl\u0131nda 2017 ile bug\u00fcne kadarki s\u00fcre\u00e7 aras\u0131ndaki en y\u00fcksek hareketti ve bunu \u0130slam Cumhuriyeti rejimi yo\u011fun bir bask\u0131yla ezdi. Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn verdi\u011fi rakam 2019 y\u0131l\u0131nda 1015 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde. Ama \u0130ranl\u0131 m\u00fccadeleci gruplarla konu\u015ftu\u011fumuzda yakla\u015f\u0131k olarak 4000 ki\u015finin bu s\u00fcre\u00e7te hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini ve 10.000\u2019den fazla ki\u015finin de tutukland\u0131\u011f\u0131n\u0131, onlar kendilerinin tespit edebildiklerini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Haliyle b\u00f6ylesi bir katliam\u0131n sonucu m\u00fccadelede bir geri \u00e7ekili\u015f, bir durgunla\u015fma s\u00fcreci oldu ki bunun akabinde pandeminin patlamas\u0131 da m\u00fccadelelerde yeni bir geri \u00e7ekili\u015f dalgas\u0131n\u0131 beraberinde getirdi.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ama \u015fu k\u0131sm\u0131n da kritik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ben; \u00f6zellikle 2009 ile 2022 aras\u0131ndaki d\u00f6neme bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u0130ranl\u0131 kitlelerde rejimin reformlar ile d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi inanc\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir kopu\u015f ger\u00e7ekle\u015fti. Ve bu kopu\u015fun bir di\u011fer yans\u0131mas\u0131n\u0131 asl\u0131nda yine bu periyotta ger\u00e7ekle\u015fen se\u00e7imlerde de g\u00f6rebiliyoruz. Keza en son 2021 y\u0131l\u0131nda \u00fclkede se\u00e7imler ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Tabii se\u00e7imlere kat\u0131l\u0131m oranlar\u0131n\u0131n da resmi rakamlar oldu\u011funu belirtmek gerekiyor. Ama bu oranlar dahi y\u00fczde 40\u2019lar, 30\u2019lar aras\u0131nda, ki \u0130ranl\u0131 m\u00fccadeleci kanatlar bunlar\u0131n \u00e7ok daha az oldu\u011funu ifade ediyorlar. Bu asl\u0131nda kitlelerin, emek\u00e7i, halklar\u0131n zihinsel anlamda rejiminden kopu\u015f noktas\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131tlar\u0131ndan biri. Bir di\u011fer \u00f6nemli nokta da bug\u00fcn bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00f6zellikle gen\u00e7li\u011fin ayaklanman\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana \u00e7ok etkin rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ve bu gen\u00e7lik sekt\u00f6rleri asl\u0131nda tam da bu 2009-2022 aras\u0131 d\u00f6nemde yeti\u015fmi\u015f bir n\u00fcfus. Bug\u00fcn 35 ya\u015f alt\u0131 n\u00fcfus, \u0130ran n\u00fcfusunun y\u00fczde 70\u2019ini olu\u015fturuyor. Bunun da asl\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc dinami\u011fi anlamak ad\u0131na \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Son s\u00f6z\u00fcm bu olsun, soru ba\u011flam\u0131nda. Asl\u0131nda gerek zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasas\u0131na kar\u015f\u0131 kad\u0131nlar\u0131n \u201cBeyaz \u00c7ar\u015fambalar\u0131\u201d, gerek 2018-2020’nin i\u015f\u00e7i grevleri, gerekse de ezilen uluslar\u0131n s\u00fcrekli olarak s\u00fcrd\u00fcrmekte oldu\u011fu m\u00fccadele, 2019 ayaklanmas\u0131\u2026 Asl\u0131nda bunlar bug\u00fcnk\u00fc rejim kar\u015f\u0131t\u0131 devrimci ayaklanman\u0131n birikimini yaratan s\u00fcre\u00e7ler ve bu \u00f6fke bir \u015fekilde bir patlama noktas\u0131 ar\u0131yordu kendisine diyebiliriz.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Canan Y\u0131lmaz: <\/strong>\u00c7ok te\u015fekk\u00fcrler. Yani senin s\u00f6ylediklerini \u00f6zetlersem, 2017\u2019den beri bir seferberli\u011fin oldu\u011funu ve son gelinen s\u00fcre\u00e7le birlikte devrimci bir s\u00fcrecin a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z ediyorsun asl\u0131nda. Peki burada devrimci s\u00fcre\u00e7 dedi\u011fimizde hemen herkesin akl\u0131na gelen soru bu s\u00fcrece karakterini veren ana belirleyenler neler? Yani ne olunca biz devrimci bir s\u00fcrecin a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyoruz? Ve \u015fimdi iki ay\u0131 geride b\u0131rakan bir seferberlik var. Bug\u00fcnk\u00fc s\u00fcreci nas\u0131l yorumluyorsun?\u00a0<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rkem Duru: <\/strong>\u00d6ncelikle burada geri d\u00f6n\u00fcp ayaklanmay\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartan talepleri incelemek gerekiyor. Ama izin verirsen ufak bir anekdot ile ba\u015flamak istiyorum. Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta \u0130ranl\u0131 bir arkada\u015fla sohbet ediyorduk. Kendisi de otuzlu ya\u015flar\u0131nda, \u0130ran’\u0131n d\u0131\u015far\u0131s\u0131nda ya\u015f\u0131yor ama ailesi \u0130ran i\u00e7erisinde. Annesi 60 ya\u015flar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman ve \u0130slamiyet’e inanan, bug\u00fcne kadar ba\u015f\u0131 kapal\u0131 olan bir kad\u0131n. Mahsa Jina Amini\u2019nin katledilmesinin ard\u0131ndan ba\u015flayan seferberliklerin ikinci haftas\u0131nda aralar\u0131nda ge\u00e7en diyalo\u011fu anlatt\u0131. Kad\u0131n\u0131n k\u0131z\u0131na s\u00f6yledi\u011fi \u00e7ok basit bir \u015fey var asl\u0131nda: \u201cYani k\u0131z\u0131m beni biliyorsun, dine inan\u0131yorum ve bu nedenle de uzunca bir s\u00fcredir ba\u015f\u0131m kapal\u0131 ama bug\u00fcnk\u00fc meselenin ben dinle alakal\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Bu tamam\u0131yla politik bir mesele ve ben bug\u00fcnden sonra ba\u015f\u00f6rt\u00fcm\u00fc a\u00e7aca\u011f\u0131m ve eylemlere kat\u0131lmaya ba\u015flayaca\u011f\u0131m.\u201d<\/em> diye bir diyalog ge\u00e7iyor. Asl\u0131nda bu \u00e7ok ufak bir \u00f6rnek gibi g\u00f6z\u00fckse de kitlelerin bilincindeki o rejimden kopu\u015fu, o 43 y\u0131ll\u0131k diktat\u00f6rl\u00fckten, b\u00fct\u00fcn g\u00fcndelik hayatlar\u0131n\u0131n bask\u0131 alt\u0131nda olu\u015flar\u0131ndan zihinsel anlamda kopu\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi ba\u011flam\u0131nda kritik oldu\u011fu kanaatindeyim.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Keza Amini\u2019nin katledilmesinin akabinde kad\u0131nlar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ba\u015flayan ayaklanman\u0131n taleplerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da bunlar\u0131n sadece “Amini’nin katli ayd\u0131nlat\u0131ls\u0131n” talepleri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Aksine direkt olarak rejimin \u00f6nemli kurumlar\u0131n\u0131 hedef alarak kitleleri soka\u011fa davet eden talepler bunlar. \u0130r\u015fad Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131, \u201cahlak polisinin\u201d la\u011fvedilmesi, Velayet-i Fakih\u2019in kapat\u0131lmas\u0131. Bunlar asl\u0131nda \u0130slam Cumhuriyeti’ni var eden, onun ideolojik, politik temellerini olu\u015fturan kurumlar\u0131 hedef alan talepler. Ve yine kritik olan noktalardan bir tanesi de Mahsa Jina Amini’nin K\u00fcrt bir kad\u0131n olmas\u0131 ve eylemler Sagg\u0131zz kentinde ba\u015flad\u0131. Ama mesele yaln\u0131za K\u00fcrt kimli\u011fi ile, kad\u0131n kimli\u011fi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131 ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde toplumsalla\u015ft\u0131. Bu toplumsalla\u015fmay\u0131 yaratan fakt\u00f6rlerden bir tanesi asl\u0131nda tam da o 2017-2020 aras\u0131ndaki \u00f6fkenin bir \u015fekilde Amini \u00fczerinden patlam\u0131\u015f olmas\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Mahsa\u2019n\u0131n tek bir \u00f6rnek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u201cAhlak polisinin\u201d bask\u0131s\u0131n\u0131n, \u015fiddetinin artmas\u0131 Eyl\u00fcl ay\u0131ndan 8-9 ay \u00f6ncesine dayan\u0131yor. Bu asl\u0131nda rejimin b\u00fcy\u00fck oranda 8-9 ayd\u0131r bilin\u00e7li bir \u015fekilde ahlak polisi eliyle bask\u0131y\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ama baz\u0131 durumlarda tek bir \u00f6rnek o \u00f6fkenin patlamas\u0131n\u0131, toplumsalla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabiliyor. Bunun bir benzerine Tunus’ta, bir seyyar sat\u0131c\u0131 olan Muhammed Buazzazi’nin kendisini yakmas\u0131yla<\/a> \u00fclkede devrimci ayaklanman\u0131n<\/a> tetiklenmesinde tan\u0131kl\u0131k etmi\u015ftik<\/a>. Keza ayn\u0131 y\u0131l i\u00e7erisinde, 2010 y\u0131l\u0131nda Muhammed Buazzazi’nin kendisini yakmas\u0131ndan \u00f6nce Tunus’ta birden \u00e7ok i\u015fsiz kendisini yakm\u0131\u015ft\u0131. Ama o \u00f6fkenin zembere\u011finden bo\u015falmas\u0131, toplumsalla\u015fmas\u0131 ve devrimci bir ayaklanmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ba\u015fka bir d\u00fczlemin \u00fcr\u00fcn\u00fc.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Keza \u0130ran \u00f6rne\u011finde de yine ayaklanmaya devrimci karakterini veren kritik fakt\u00f6rlerden bir tanesi, rejimin kurumlar\u0131n\u0131 hedef alan taleplerle ba\u015flayan seferberliklerin 7-10 g\u00fcn i\u00e7erisinde, Devrim Muhaf\u0131zlar\u0131\u2019n\u0131n, Besic\u2019in yo\u011fun bask\u0131 ve \u015fiddeti kar\u015f\u0131s\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde rejimin topyek\u00fbn ala\u015fa\u011f\u0131 edilmesi talebiyle devrimci bir karaktere b\u00fcr\u00fcnmesi oldu. Ayaklanman\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda, \u00f6zellikle ilk 2 hafta kad\u0131nlar ve gen\u00e7ler ba\u015f\u0131 \u00e7ekiyordu ve bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda a\u011f\u0131rl\u0131kla 30 ya\u015f alt\u0131 n\u00fcfusun \u00e7ok fazla seferber oldu\u011funa tan\u0131kl\u0131k ettik. Bir\u00e7ok \u00fcniversitede boykotlar d\u00fczenlendi. Liselerde, ortaokullarda eylemler oldu. Ve ayaklanma molla rejiminin kurumlar\u0131ndan \u00f6te rejimin t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hedefler hale geldi. Hamaney\u2019in ve Humeyni\u2019nin posterlerinin yak\u0131lmas\u0131, mollalar\u0131n sar\u0131klar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeye ba\u015flanmas\u0131, baz\u0131 b\u00f6lgelerde yerel h\u00fck\u00fcmet binalar\u0131n\u0131 i\u015fgal giri\u015fimleri bunlar\u0131n \u00f6rnekleri.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti rejimi tarihsel olarak etnik ve dini az\u0131nl\u0131klar \u00fczerinden \u00fclke topluluklar\u0131n\u0131 b\u00f6lerek ayakta kalan bir rejim. Mevcut ayaklanmaya devrimci niteli\u011fi veren etmenlerden biri de 16 Eyl\u00fcl ile beraber bunun k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131. Aradan ge\u00e7en iki ayl\u0131k periyotta K\u00fcrt illerinden Belucistan\u2019a, Azeri b\u00f6lgelerinden Arap b\u00f6lgelerine ve Fars b\u00f6lgelerinde \u00fclkenin bir\u00e7ok kesiminde seferberlikler oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Ve her b\u00f6lgede ger\u00e7ekle\u015fen bu seferberliklerin en ba\u015fat talebi \u0130slam Cumhuriyeti rejiminin y\u0131k\u0131lmas\u0131. Kitleler asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn demokratik, ekonomik, sosyal \u00f6zlemlerini rejim kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fccadelede birle\u015ftirmi\u015f durumdalar ve daha da \u00f6nemlisi rejim bunlar\u0131 ezmeye \u00e7al\u0131\u015fsa da, bast\u0131rmaya gayret etse de kitleler geri ad\u0131m atm\u0131yorlar. Buradaki fark\u0131ndal\u0131k \u015furadan kaynaklan\u0131yor; bunu s\u00fcrekli olarak yaz\u0131lar\u0131m\u0131zda belirtmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, seferberlik halindeki kitlenin bilinci olduk\u00e7a h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015fiyor. Bunun \u0130ran \u00f6rne\u011fine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda asl\u0131nda kitleler \u015funun fark\u0131ndalar: Rejim me\u015fruiyetini yitirmi\u015f vaziyette ve iktidar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi i\u00e7in s\u00fcrekli olarak bask\u0131n\u0131n dozunu artt\u0131rmas\u0131, \u015fiddete ba\u015fvurmas\u0131 ve geri ad\u0131m atmamas\u0131, taviz vermemesi gerekiyor. Aksi durumda kitlelerin kendisini ala\u015fa\u011f\u0131 edebilece\u011finin fark\u0131nda. Ama \u00f6te yandan kitleler \u015funun da fark\u0131nda: Biz geri ad\u0131m atarsak, bask\u0131c\u0131 rejimin katliamlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, inisiyatif rejimin eline ge\u00e7ecek ve bizi ezip \u00fczerimizden ge\u00e7ecek. Asl\u0131nda ayaklanman\u0131n bug\u00fcn i\u00e7erisinden ge\u00e7mekte oldu\u011fu durumu rejim ve kitleler aras\u0131ndaki bir pat durumu olarak tespit edebiliriz.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ama durumu buradan \u00e7\u0131kart\u0131p dengeyi kitleler lehine de\u011fi\u015ftirebilecek \u00f6nemli fakt\u00f6rler de mevcut. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta da s\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. \u0130ran halklar\u0131n\u0131n bilincinde 2017-2020 aras\u0131ndaki m\u00fccadelelerin hepsi ya\u015f\u0131yor. \u00d6rne\u011fin 15, 16, 17 Kas\u0131m g\u00fcnlerinde 3 g\u00fcnl\u00fck bir genel eylem \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131 kitleler. Bu eylem \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi, 2019 ayaklanmas\u0131n\u0131n y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcne tekab\u00fcl etmesi ve 2019 ayaklanmas\u0131nda rejim eli ile katledilen ki\u015filerin an\u0131lmas\u0131yd\u0131. Ve bu tip hamleler ayaklanmaya farkl\u0131 sekt\u00f6rlerin dahil olmas\u0131n\u0131, rejim i\u00e7erisindeki \u00e7atlaklar\u0131n derinle\u015fmesini ve b\u00fcy\u00fck oranda da g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri, kolluk kuvvetleri aras\u0131nda \u00e7atlak seslerin artmas\u0131na vesile oluyor. Farkl\u0131 sekt\u00f6rlerin dahil olmas\u0131 derken ise \u015funu kastediyorum. \u00d6zellikle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ayaklanman\u0131n ikinci haftas\u0131ndan itibaren seferberli\u011fin i\u00e7erisinde. B\u00f6lgesel grevler, fabrika bazl\u0131 grevler ya\u015fan\u0131yor. Ama bunlar s\u00fcreklilik kazanam\u0131yor. Bunun s\u00fcreklilik kazanamamas\u0131n\u0131n en temel nedenlerinden bir tanesi \u0130ran i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6zellikle 2010\u2019lu y\u0131llarda ya\u015fanan \u00f6zelle\u015ftirilme dalgalar\u0131yla birlikte y\u00fczde 90’\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131n g\u00fcvencesiz, ge\u00e7ici s\u00f6zle\u015fmeler alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmas\u0131. Sonu\u00e7ta rejimin hedefi haline gelip i\u015fsiz kalmay\u0131 g\u00f6ze alam\u0131yor i\u015f\u00e7iler. Bu da asl\u0131nda \u015funu g\u00f6steriyor, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 tam anlam\u0131yla ayaklanman\u0131n rejimi devirebilece\u011fi bir momente yakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131 kanaatinde. Ama b\u00f6lgesel olarak ve fabrikalar d\u00fczeyinde s\u00fcrekli olarak grevlere tan\u0131kl\u0131k ediyoruz. Bug\u00fcn dahi 4-5 fabrikada yeni grevlere \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131. Petrol rafinerisi i\u015f\u00e7ileri, demir \u2013 \u00e7elik sekt\u00f6r\u00fc, ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k i\u015f\u00e7ileri, e\u011fitim emek\u00e7ileri, g\u0131da i\u015f\u00e7ileri \u015fu ana kadar grevlerin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda yine bu 15, 16, 17 Kas\u0131m s\u00fcreci \u015f\u00f6yle bir etki yaratt\u0131, bu da olduk\u00e7a kritik bence: \u0130slam Cumhuriyeti’nin 1979 y\u0131l\u0131ndaki kurulu\u015f dinamiklerine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde asl\u0131nda bizim pazar esnaf\u0131 dedi\u011fimiz t\u00fcccar s\u0131n\u0131f\u0131, \u0130slam Cumhuriyeti rejiminin ideolojik-politik dayana\u011f\u0131n\u0131 ve ulema s\u0131n\u0131f\u0131yla i\u015fbirli\u011fini olu\u015fturan \u00f6nemli bir sekt\u00f6r idi. Ama son 10 g\u00fcnd\u00fcr ciddi bir \u015fekilde esnaf\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgede kepenk kapatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, pazar esnaf\u0131n\u0131n asl\u0131nda seferberli\u011fe destek pozisyonu ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu da asl\u0131nda rejimin ideolojik taban\u0131n\u0131 yitirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131tlar\u0131ndan bir tanesi. Bir meselenin daha yine alt\u0131n\u0131 \u00e7izmekte fayda var. Kolluk g\u00fc\u00e7lerindeki yar\u0131lmadan bahsediyorduk, bunu do\u011frulama \u015fans\u0131m\u0131z \u00e7ok yok ama farkl\u0131 kaynaklardan okuyarak analiz etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00d6rne\u011fin Besi\u00e7 g\u00fc\u00e7lerinden yakla\u015f\u0131k 5000 ki\u015finin Besi\u00e7 kartlar\u0131n\u0131 iptal etti\u011fine dair haberler geliyor. Bu olduk\u00e7a \u00f6nemli bir yar\u0131lma, ki bunlar rejime direkt ba\u011fl\u0131 ve bundan \u00e7\u0131kar sa\u011flayan ve onun bir \u015fekilde ideolojik taban\u0131n\u0131 olu\u015fturan kolluk g\u00fc\u00e7leri. Buralardaki yar\u0131lmalar asl\u0131nda seferberli\u011fin bir \u015fekilde farkl\u0131 unsurlar\u0131 olumlu anlamda etkiledi\u011fini de g\u00f6steriyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Bir di\u011fer mesele: Rejim \u015fiddet politikalar\u0131na ba\u015fvurup kitleleri ezmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00f6zellikle K\u00fcrt illerinde ve Belucistan\u2019da ciddi bir katliam uygulamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00d6zellikle takip edenler biliyordur, \u00f6rne\u011fin ayaklanman\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00f6nemlerinde Zahedan\u2019da -Belucistan\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u015fehrinde- Cuma namaz\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda rejim kar\u015f\u0131t\u0131 seferberlikler s\u0131ras\u0131nda 93 ki\u015fiyi katlettiler ve Belucistan\u2019daki seferberliklere \u00e7ok daha fazla \u015fiddet uyguluyorlar. Bilmeyenler i\u00e7in ufak bir parantez, Belucistan asl\u0131nda \u00fclkede a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak S\u00fcnni n\u00fcfusun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, en az yat\u0131r\u0131m\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, yoksullu\u011fun, sosyal-ekonomik-demokratik noksanl\u0131\u011f\u0131n en fazla oldu\u011fu yerlerden bir tanesi. Keza \u00fclke i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen idamlar\u0131n %65’i Belucistan\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. \u0130slam Cumhuriyeti rejimi yine ayn\u0131 \u015fekilde K\u00fcrt illerinde de \u00e7ok ciddi \u015fiddet ve katliam politikas\u0131na ba\u015fvuruyor. \u00d6zellikle son iki-\u00fc\u00e7 ak\u015famd\u0131r kimyasal gazlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair, hastanelerin rejim kuvvetleri taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irildi\u011fi ve yaral\u0131lar\u0131n hastaneye ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n engellenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair bilgiler geliyor. Bu tip politikalardan rejimin murad\u0131 \u0130ran emek\u00e7i halklar\u0131n\u0131n birle\u015fik m\u00fccadelesini b\u00f6lmeye ve toplumun sinir u\u00e7lar\u0131yla oynamaya \u00e7al\u0131\u015fmak. Ama \u015fu ana kadar bu noktada s\u0131n\u0131fta kald\u0131lar. \u015eu ana kadar kitleler ne geri ad\u0131m att\u0131 ne birliklerini bozdular, tam tersine rejimin her t\u00fcrl\u00fc \u015fiddeti bu birli\u011fi per\u00e7inliyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 \u015fekilde bu devrimci karakteri veren etmenlerden ba\u015fka biri, seferberlik i\u00e7erisinde \u00f6\u011frenme, bilin\u00e7lenme ve geli\u015fme dedi\u011fimiz noktaya da bir \u00f6rnek. Seferberliklerin ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00f6neminde rejim i\u00e7erisindeki reformist kanat (Hateminin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi) birka\u00e7 destek a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapsa da sonras\u0131nda sessizli\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fc. \u00d6te taraftan a\u011f\u0131rl\u0131kla yurt d\u0131\u015f\u0131nda bulunan ama \u00fclke i\u00e7erisinde de belli destek\u00e7isi bulunan \u015fah\u00e7\u0131, monar\u015fi yanl\u0131s\u0131 kanatlar seferberlikleri kendi lehine kullanmaya \u00e7al\u0131\u015fsalar da \u0130ran i\u00e7erisindeki kitlelerden h\u0131zl\u0131 bir cevap ald\u0131lar. Kitlelerin sloganlar\u0131na yans\u0131yan bu cevap \u015fuydu: \u201cRehber de olsa \u015eah da olsa zalime \u00f6l\u00fcm!\u201d. Asl\u0131nda burada \u015f\u00f6yle bir k\u0131r\u0131lma g\u00f6r\u00fcyoruz kitlelerde; tabii ki ayaklanmay\u0131 ba\u015flatan temel mesele rejim kar\u015f\u0131t\u0131 demokratik talepler. Ama kitleler rejimden, d\u00fczenden, s\u00f6m\u00fcr\u00fc politikalar\u0131ndan, patriyarkadan \u00f6ylesine y\u0131lm\u0131\u015f durumdalar ki kendili\u011finden bir \u015fekilde hem rejimden hem de onun yerine gelebilecek s\u00f6m\u00fcr\u00fc politikalar\u0131n\u0131 devam ettirebilecek di\u011fer kesimlerden de bir kopu\u015f \u00e7izgisine do\u011fru \u00e7ekiyorlar kendilerini.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Bu sorun etraf\u0131ndan son iki s\u00f6z\u00fcm \u015funlar olsun. Asl\u0131nda rejim bu sald\u0131r\u0131 politikalar\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde geri ad\u0131m atmadan s\u00fcrd\u00fcrecek, bunun sinyallerini Hameney\u2019in a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda da bulabiliyoruz. Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta seferberliklere kat\u0131lan \u0130ranl\u0131 kad\u0131nlar\u0131 \u00e7er\u00e7\u00f6p olarak tarif edip, asl\u0131nda kolluk g\u00fc\u00e7lerine \u00f6ld\u00fcrme emri verdi tekrardan. Yine ayn\u0131 \u015fekilde rejim i\u00e7erisinde baz\u0131 kanatlar, parlamento i\u00e7erisindeki baz\u0131 vekiller seferberlikler s\u0131ras\u0131nda tutuklanan 14.800 ki\u015finin idamla yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131 teklif ettiler. Bunlar asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck oranda kitlenin g\u00f6z\u00fcn\u00fc korkutma ve y\u0131ld\u0131rma ama\u00e7l\u0131 giri\u015fimler ama bunlar\u0131n hepsi bo\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc \u015fu ana kadar. K\u0131saca rakamlar\u0131 verecek olursak yakla\u015f\u0131k olarak 500 civar\u0131 \u00f6l\u00fcmden bahsediliyor ama \u0130ran i\u00e7erisindeki kaynaklar bunun binlerle ifade edilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Keza tutuklu say\u0131s\u0131 da 17.800 civar\u0131nda. Yani yo\u011fun bir bask\u0131 ve \u015fiddetten bahsediyoruz. Ama bunun yan\u0131nda kitleler de rejimin bask\u0131s\u0131na kendi \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmelerini, mahalli komitelerini, yerel komitelerini ya da i\u015f\u00e7i konseyleri gibi \u00f6rg\u00fctlenmeleri yaratarak cevap veriyorlar. Ve ayaklanman\u0131n bir \u015fekilde s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flayan, kitleleri s\u00fcrekli olarak sokakta tutan ve taleplerini diri tutan temel meselelerden bir tanesi de bu kitle \u00f6zorganlar\u0131n\u0131n in\u015fa edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015f olmas\u0131. Ki bu ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na seferberli\u011fe o devrimci karakterini veren unsurlardan da bir tanesi.<\/p>\n\n\n\n

Canan Y\u0131lmaz:<\/strong> Aktard\u0131klar\u0131n olduk\u00e7a kritik G\u00f6rkem yolda\u015f. B\u00fct\u00fcn \u0130ran\u2019a yay\u0131lm\u0131\u015f bir seferberlikten bahsediyoruz. Bu a\u00e7\u0131dan devrimci bir s\u00fcrecin a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2r. K\u00fcrt, Arap, Beluci, Arap ve Azeri \u015fehirleri, yani \u00fclkenin neredeyse t\u00fcm \u015fehirlerinde asl\u0131nda kad\u0131nlar, gen\u00e7ler, emek\u00e7i halk seferber olmu\u015f durumda. Bildi\u011fim kadar\u0131yla 138\u2019den fazla \u00fcniversitede eylemlerin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi s\u00f6yleniyor ve lise, ortaokul d\u00fczeyinde bile bir boykot var. Ger\u00e7ekten gen\u00e7ler aras\u0131ndan, s\u00f6yledi\u011fin gibi 35 ya\u015f alt\u0131 n\u00fcfustan yo\u011fun bir kat\u0131l\u0131m var eylemlere. Bahsetti\u011fin gibi seferberlikler asl\u0131nda derinle\u015ftik\u00e7e de rejim i\u00e7inde yar\u0131lma art\u0131yor. Belki \u015fu anda tam s\u00fcreklilik kazanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledin ama b\u00f6lgesel olarak da ger\u00e7ekten yo\u011funla\u015fan grevlere tan\u0131k oluyoruz. Ben senin konu\u015fmanda \u015funu merak ettim. Sen devrimci ayaklanman\u0131n bug\u00fcn\u00fcn\u00fc de\u011ferlendirirken kitlelerle rejimin aras\u0131nda bir pat durumunun mevcut oldu\u011funu s\u00f6yledin. Peki bu ilerleyen s\u00fcre\u00e7te gelece\u011fe bakt\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n olas\u0131l\u0131klar nedir? Yani bu pat durumu asl\u0131nda hangi olas\u0131l\u0131klar\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131yor? \u0130ran emek\u00e7i halklar\u0131n\u0131n bahsetti\u011fin bu taleplerine ula\u015fmalar\u0131 nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir? Bunlar\u0131 sorarak tekrar sana b\u0131rakay\u0131m s\u00f6z\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rkem Duru:<\/strong> Ayaklanman\u0131n i\u00e7erisinden ge\u00e7ti\u011fi b\u00f6ylesi bir durumda tabii ki tek bir \u00f6ng\u00f6r\u00fcde bulunmak \u00e7ok kolay de\u011fil. Ama bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u015funu g\u00f6rme \u015fans\u0131na sahibiz san\u0131r\u0131m. Kitlelerin bilincinde rejim ciddi bir oranda sorgulanman\u0131n da \u00f6tesine ge\u00e7mi\u015f durumda, art\u0131k rejimin mevcut haliyle ayakta kalmas\u0131n\u0131n \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz. Ama tabii ki rejim de bunun fark\u0131nda. Ve ayn\u0131 zamanda \u0130ran\u2019\u0131n b\u00f6lgedeki rol\u00fcn\u00fc de d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak, \u0130ran \u0130slam Cumhuriyetinin kar\u015f\u0131devrimci karakteri, birden fazla etnik unsurun bir arada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir co\u011frafyada olmas\u0131, bir\u00e7ok farkl\u0131 b\u00f6lge \u00fclkesinin ve ayn\u0131 zamanda yay\u0131lmac\u0131 emperyalist g\u00fc\u00e7lerin de buradaki meselede bir \u015fekilde kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in belli pozisyonlar almas\u0131n\u0131 dayatacak belli s\u00fcre\u00e7ler do\u011furabilir.<\/p>\n\n\n\n

Ama tabii ki bu noktada as\u0131l kritik olan mesele, \u00fclke i\u00e7erisinde seferber olan kitlelerin \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck ve bilin\u00e7 d\u00fczeyleri. \u00dclkeye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 43 y\u0131ll\u0131k diktat\u00f6rl\u00fck rejiminin bask\u0131s\u0131 neticesinde herhangi bir toplumsal \u00f6rg\u00fctlenmeye zemin b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamak gerekiyor. Yani \u0130ran emek\u00e7i halklar\u0131 bug\u00fcnk\u00fc seferberliklerinde bir\u00e7ok meseleyi kendi \u00f6z\u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fckleriyle, kendi bilin\u00e7 seviyeleriyle ger\u00e7ekle\u015ftiriyorlar. Burada \u015funa d\u00f6n\u00fcp bakmak gerekiyor, 2009\u2019dan bu yana geli\u015fen seferberliklerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131nda biz \u0130ran\u2019da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmesinden kas\u0131t da \u015fu, tek ba\u015f\u0131na i\u015f\u00e7iler fabrikalar\u0131nda grevlere gidip m\u00fccadelelere \u00f6nc\u00fcl\u00fck ettiler de\u011fil sadece. Bu grevleri \u00f6rg\u00fctleyen belli \u00f6nc\u00fc gruplar olu\u015ftu. Herhangi bir sendikan\u0131n, sendikal \u00f6rg\u00fctlenmenin yasal olmad\u0131\u011f\u0131 bir zeminde gizli komiteler vas\u0131tas\u0131yla \u00f6rg\u00fctlenip sonras\u0131nda bunlar\u0131 i\u015f\u00e7i konseyleri benzeri yap\u0131lara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp ve ard\u0131ndan da farkl\u0131 fabrikalardaki m\u00fccadelelerle ileti\u015fimleri kuran \u00f6rg\u00fctlenmeler a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131. Ve ayn\u0131 zamanda bu \u00f6rg\u00fctlenmeleri bir araya getiren i\u015f\u00e7iler yine bu ge\u00e7mi\u015f eylemler s\u00fcrecinde yerel mahalli komiteler benzeri \u00f6rg\u00fctlenmelerin kurulmas\u0131na da \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015flerdi.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ve bug\u00fcn bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda seferberlikler esnas\u0131nda bu ge\u00e7mi\u015f deneyimler ciddi \u015fekilde yans\u0131mas\u0131n\u0131 buluyor. Bahsetti\u011fimiz komitelerin (mahalli komitelerin ya da i\u015f\u00e7i konseylerinin) asl\u0131nda ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemden kalan, bug\u00fcn geli\u015ftirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan ve yava\u015f yava\u015f \u00fclke genelinde yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flayan olu\u015fumlar oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bunun \u00f6nemi \u015furada: \u0130ran emek\u00e7i halklar\u0131n\u0131n K\u00fcrt b\u00f6lgelerinden Beluci b\u00f6lgelerine, Fars b\u00f6lgelerinden Arap b\u00f6lgelerine ve Azeri b\u00f6lgelerine rejim kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fccadelesinde s\u00fcreklili\u011fi sa\u011flayan organlar ve ayn\u0131 zamanda rejimin bask\u0131 ve \u015fiddeti d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde kitlelerin bir noktada kendi \u00f6zsavunma organlar\u0131 haline gelebilecek yap\u0131lar. \u015eunu ak\u0131lda tutmak gerekiyor, insanlar\u0131n rejimden kopu\u015fu \u00f6yle bir duruma gelmi\u015f ki, yaral\u0131lar\u0131n\u0131 hastaneye g\u00f6t\u00fcrmek yerine bu komiteler vas\u0131tas\u0131yla evlerine almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar ya da cenazelerini rejim kuvvetlerine teslim etmektense yine bu komiteler vas\u0131tas\u0131yla kendi ellerinde tutup t\u00f6renlerini kendileri yapmak istiyorlar.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda ben kritik olan unsurun, emek\u00e7i halklar yarar\u0131na bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131n bu \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmelerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve bunlar\u0131n ulusal bir koordinasyona ta\u015f\u0131nmas\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ayn\u0131 \u015fekilde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, e\u011fer seferberlikler geri \u00e7ekilmeden devam etti\u011fi taktirde ve rejim i\u00e7erisindeki \u00e7atlaklar da derinle\u015firse bir noktada genel bir grevin \u00f6rg\u00fctlenmesi d\u00fczeyine m\u00fccadeleyi ula\u015ft\u0131rabilmesi, rejimin topyek\u00fbn olarak sars\u0131lmas\u0131n\u0131 yaratacak bir d\u00f6nemi de a\u00e7acakt\u0131r. B\u00f6lge geneline bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u0130ran i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n tarihsel olarak \u00e7ok ciddi bir m\u00fccadele deneyiminin, \u00e7ok ciddi bir \u00f6rg\u00fctlenme deneyiminin oldu\u011funu, 1979 devrimini asl\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan \u015feyin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgede \u015furalar kurmas\u0131, genel grevlere gitmesi oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Bug\u00fcn belki hala bu genel grev noktas\u0131nda tam anlam\u0131yla bulu\u015famam\u0131\u015f olsalar da s\u0131n\u0131f\u0131n \u00f6nemli sekt\u00f6rlerinin seferberli\u011fe kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ayn\u0131 zamanda bu i\u015f\u00e7i olu\u015fumlar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011fu ciddi anlamda politik olu\u015fumlar. Sadece i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunmak anlam\u0131nda bir araya gelen olu\u015fumlar de\u011fil. Ayn\u0131 zamanda kitlelere, topluma bulunduklar\u0131 yerele dair politika sunan yap\u0131lar. Bu konuya \u00e7ok ufak bir \u00f6rnek: 15 g\u00fcn \u00f6nce Haft Tappeh \u015eeker Kam\u0131\u015f\u0131 i\u015f\u00e7ilerinin konseyi bir deklarasyon yay\u0131nlad\u0131<\/a>. Deklarasyon, \u0130srail yetkililerinin \u0130ran\u2019daki ayaklanmay\u0131 desteklediklerine dair yapt\u0131klar\u0131 bir a\u00e7\u0131klamaya \u00e7ok net bir cevap. K\u0131saca; \u201cBiz sadece \u0130ran\u2019da diktat\u00f6rl\u00fck rejimine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmiyoruz. Ayn\u0131 zamanda kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fc politikalar\u0131na, yolsuzluklara, su\u00e7 rejimine, kad\u0131n bedeni \u00fczerindeki s\u00f6m\u00fcr\u00fcye kar\u015f\u0131 da m\u00fccadele ediyoruz. Ve bizim m\u00fccadelemiz sadece \u0130ran\u2019da de\u011fil, ABD\u2019den \u0130srail\u2019e Rusya\u2019dan \u00c7in\u2019e T\u00fcrkiye\u2019den ba\u015fka \u00fclkelere s\u00fcren bir m\u00fccadele. Bizim m\u00fccadelemiz bunu yaratan sistemle. Ve biz bunlar\u0131n sorumlusu rejimleri ala\u015fa\u011f\u0131 etmek i\u00e7in m\u00fccadele ederken bu rejimlerin hi\u00e7bir temsilcisinin deste\u011fine ihtiyac\u0131m\u0131z yok. Bizler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131y\u0131z ve kendi g\u00fcc\u00fcm\u00fczle ulusal \u00e7apta birli\u011fimizi sa\u011flay\u0131p bu rejimi ala\u015fa\u011f\u0131 edece\u011fiz sonras\u0131nda da sizler gibileri k\u00f6klerinizden kaz\u0131mak i\u00e7in m\u00fccadeleyi uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz.\u201d <\/em>Bu asl\u0131nda \u015funu g\u00f6steriyor, kitle bilinci \u00e7ok \u00f6nemli k\u0131r\u0131lmalar ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Ama tabii ki bu, s\u00fcreci bekleyen tehlikeler olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor ve bunlar\u0131 da g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekiyor. 2008 d\u00fcnya ekonomik krizinden bu yana bir\u00e7ok \u00fclkede gerek kapitalist kesinti planlar\u0131na, gerekse de diktat\u00f6rl\u00fck rejimlerine kar\u015f\u0131 yo\u011fun kitlesel ayaklanmalara tan\u0131kl\u0131k ettik. Baz\u0131 \u00fclkelerde bu ayaklanmalar devrimci s\u00fcre\u00e7ler a\u00e7t\u0131. Yine b\u00f6lgeye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 2010 y\u0131l\u0131nda Tunus\u2019ta ba\u015flayan Kuzey Afrika ve Ortado\u011fu devrimci s\u00fcrecinin deneyimlerine sahibiz. Yani asl\u0131nda gerek \u00fclkeler i\u00e7erisindeki rejim kar\u015f\u0131t\u0131 d\u00fczen muhalifleri, gerekse de b\u00f6lge \u00fclkeleri ve hatta \u00e7\u0131kar\u0131 kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkilerinin devam\u0131nda yatan emperyalizm ve yay\u0131lmac\u0131 \u00fclkeler bir \u015fekilde bu tip ayaklanmalarda kendi pozisyonlar\u0131n\u0131 almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ama b\u00f6ylesi devrimci s\u00fcre\u00e7lerde as\u0131l belirleyici unsur, kitlelerin m\u00fccadelesi i\u00e7erisinde nihai bir kopu\u015fu yaratabilecek, kitlelerin taleplerinin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flayabilecek devrimci bir \u00f6nderli\u011fin, bir alternatifin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131 olmaya devam ediyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylesi bir alternatif a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131 taktirde bahsetti\u011fimiz di\u011fer odaklar\u0131n farkl\u0131 taktiklerle devrimci s\u00fcre\u00e7leri so\u011furma \u00e7abalar\u0131na tan\u0131k oluyoruz. Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 askeri m\u00fcdahaleler, i\u00e7 sava\u015f denemeleri vas\u0131tas\u0131yla seferberlikleri ezmek olabiliyor. Bir di\u011feri ise bizim demokratik gericilik olarak tarif etti\u011fimiz, rejimin topyek\u00fbn ala\u015fa\u011f\u0131 edilmesini engelleyerek kitlelerin baz\u0131 demokratik taleplerini kar\u015f\u0131lay\u0131p ayaklanmalar\u0131 ba\u015flatan bir\u00e7ok ekonomik-sosyal talebi erteleyen, s\u00f6m\u00fcr\u00fc politikalar\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na alan bir ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin \u00f6rg\u00fctlenmesi takti\u011fi. Asl\u0131nda Kuzey Afrika ve Ortado\u011fu devrimci s\u00fcrecinde M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler\u2019in oynad\u0131\u011f\u0131 rol tam da bu demokratik gericilik dedi\u011fimiz takti\u011fin bir \u00f6rne\u011fiydi. Ama bunun \u0130ran\u2019a yans\u0131mas\u0131nda \u015f\u00f6yle bir denklemle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyebilirim, tabii ki bu takip edilmeye muhta\u00e7 bir s\u00fcre\u00e7. \u0130ran bahsi ge\u00e7en \u00fclkelerin bir\u00e7o\u011fundan farkl\u0131la\u015f\u0131yor. \u00d6zellikle Tunus, M\u0131s\u0131r gibi \u00f6rneklere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 2000\u2019li y\u0131llarda neoliberal politikalar\u0131n uygulanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde ciddi oranda sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n, siyasal yap\u0131lanmalar\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerdi bunlar. Tunus \u00f6rne\u011fini ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Tunus Genel \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 gibi bir yap\u0131 var ve bu yap\u0131n\u0131n ayn\u0131 zamanda bir b\u00fcrokrasisi var. Yani kast\u0131m \u015fu: Asl\u0131nda demokratik gericilik \u00fclke i\u00e7erisinde in\u015fa edilecekse, bir taktik olarak uygulanacaksa bunu \u00fclke i\u00e7erisinde temsil edebilecek bir \u00f6rg\u00fctl\u00fc, kurumsal yap\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekir. Bu sendikal b\u00fcrokrasi olabilir, herhangi bir sosyal demokrat parti olabilir, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sivil toplum a\u011f\u0131 olabilir. \u0130ran\u2019da bunu tam anlam\u0131yla bulam\u0131yoruz.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\u0130ran\u2019da kitleler kendi \u00f6rg\u00fctlenmelerini yarat\u0131yorlar. Herhangi bir sendikal b\u00fcrokrasiden bahsetme \u015fans\u0131m\u0131z yok \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015f\u00e7iler kendi sendikal yap\u0131lar\u0131n\u0131 kendi \u00f6zg\u00fcn m\u00fccadeleleri i\u00e7erisinde kurmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00dcniversite \u00f6\u011frencileri, kad\u0131nlar kendi m\u00fccadeleleri i\u00e7erisinde \u00f6rg\u00fctlerini in\u015fa etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bunlar \u00e7ok \u00f6nemli meseleler. Ayaklanmalar i\u00e7erisinde \u015fu ana kadar \u015eah\u00e7\u0131 kanat, reformist kanat gibi kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenini temsil eden yap\u0131lanmalara kar\u015f\u0131 kitlelerin \u00f6nemli bir direnci var ve ben bunun \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ama hala belirleyici olacak olan\u0131n ikili iktidar n\u00fcvesi ta\u015f\u0131yan \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmelerin ulusal \u00e7apta bir koordinasyona ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ciddi anlamda kopu\u015f dinami\u011fini yaratabilecek, kitlelerin \u00f6n\u00fcne onlar\u0131n demokratik, ekonomik ve sosyal taleplerinin, ezilen uluslar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131 gibi b\u00fct\u00fcn demokratik taleplerinin tan\u0131nabilece\u011fi bir eylem program\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kartabilecek bir devrimci alternatifin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131labilmesi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc genel olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda son 14 y\u0131l\u0131n b\u00fct\u00fcn ayaklanmalar\u0131nda kendili\u011findenlik meselesine \u00e7ok\u00e7a tan\u0131kl\u0131k ettik. Bunlar asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn bu ayaklanmalar\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc yanlar\u0131n\u0131 olu\u015fturdu. Ama bir yandan tam da bu pat durumu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda \u00e7eli\u015fkili bir \u015fekilde ve normal olarak en g\u00fc\u00e7s\u00fcz yanlar\u0131ndan bir tanesini de olu\u015fturabiliyor kendili\u011findenlik meselesi.<\/p>\n\n\n\n

Canan Y\u0131lmaz:<\/strong> \u00c7ok te\u015fekk\u00fcrler G\u00f6rkem, ger\u00e7ekten \u00e7ok b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir tablo \u00e7izdin. Gerek kitlelerin bilinci, gerek var\u0131lan \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck seviyesi ve bu pat durumunu emek\u00e7iler lehine d\u00f6nd\u00fcrebilecek \u00f6nderlik sorunu \u00fczerine. Bunlar \u00fczerine \u00e7ok\u00e7a konu\u015fmaya devam edece\u011fiz \u00e7\u00fcnk\u00fc gerek \u0130ran, gerek b\u00f6lge \u00fclkelerinin kaderini belirleyecek unsurlar bunlar. Bu arada ben de \u015fundan bahsedebilirim. G\u00f6rkem hat\u0131rlarsan \u0130ranl\u0131 sosyalist feminist Fatameh Masjedi\u2019nin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 etkinli\u011fimizde kendisi bir anayasa talebinden bahsetmi\u015fti. Senin dedi\u011fin gibi \u0130ranl\u0131 halklar\u0131n \u015fu an \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 en ufak bir talep bile do\u011frudan rejimi hedef al\u0131yor. \u00d6rne\u011fin ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc zorunlulu\u011funun kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ya da ahlak polisinin la\u011fvedilmesi meselesi do\u011frudan rejimi hedef al\u0131yor, almak zorunda kal\u0131yor ve seferberli\u011fi birle\u015ftiren temel talep rejimin devrilmesine \u00e7\u0131k\u0131yor. Ve burada da en \u00f6nemli hedefin kitlelerin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karacak yeni bir anayasa ve bir referandum oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti Fatameh. Molla rejimini ve onun bask\u0131c\u0131 anayasas\u0131n\u0131 tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6ndermekten bahsetmi\u015fti. Belki biraz da bu anayasa meselesi \u00fczerine konu\u015fmak istersin. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu anayasa talebi bizim de kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir talep. Rejimden, kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeninden ve emperyalizmden kopu\u015f noktas\u0131na g\u00f6t\u00fcrecek, i\u015f\u00e7ilerin, emek\u00e7ilerin, t\u00fcm ezilenlerin bu kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na alacak yeni bir anayasa talebi. Zira ezilen uluslar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131 gibi meseleler bizim burada da taleplerimiz aras\u0131nda, bunun hakk\u0131nda bir \u015feyler s\u00f6ylemek ister misin?<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rkem Duru:<\/strong> \u015eu anda \u0130ran i\u00e7erisinde rejimden nas\u0131l kopulaca\u011f\u0131, nas\u0131l ilerlenece\u011fi \u00fczerine tart\u0131\u015f\u0131lan benim takip edebildi\u011fim, birka\u00e7 \u00f6nemli ba\u015fl\u0131k var. Bunu, senin de s\u00f6yledi\u011fin gibi bizim etkinli\u011fe kat\u0131lan \u0130ranl\u0131 arkada\u015f\u0131m\u0131z da s\u00f6ylemi\u015fti. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda \u0130ran’da m\u00fccadele i\u00e7erisindeki g\u00fc\u00e7ler de bu gibi ba\u015fl\u0131klar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yorlar. Birka\u00e7 mevzu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor; bir tanesi asl\u0131nda bir referandum yap\u0131lmas\u0131 ve kitlelere, rejimi istiyor musunuz, istemiyor musunuz diye bir soru sorulmas\u0131. Bir di\u011feri de ger\u00e7ekten yeni bir anayasa tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n g\u00fcndeme getirilmesi. \u00d6te yandan \u00f6zellikle rejimin uygulad\u0131\u011f\u0131 \u015fiddet kar\u015f\u0131s\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler’in toplant\u0131 haline ge\u00e7ip, \u0130ran rejimi \u00fczerindeki yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 artt\u0131rmas\u0131n\u0131 savunan kanatlar da i\u00e7eride mevcut. Ve bir yandan da ger\u00e7ekten Haft Tappeh i\u015f\u00e7ilerinin demin \u00f6rnek verdi\u011fim deklarasyonlar\u0131ndaki \u00e7izgiyi savunanlar s\u00f6z konusu. Biraz da ondan deklarasyonun i\u00e7eri\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tek \u00f6rnek de\u011fil. Ciddi anlamda bu kopu\u015f dinami\u011fini i\u015flemeye, b\u00fcy\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir \u00e7aba da s\u00f6z konusu \u00fclke i\u00e7erisinde.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ve tabii her zaman \u015funu ak\u0131lda tutmak gerekiyor. Biz de ezilen ulusu olan bir \u00fclkede ya\u015f\u0131yoruz. Bunun \u00f6rnekleri bir\u00e7ok farkl\u0131 \u00fclkede var. Ve asl\u0131nda rejimlere kar\u015f\u0131, \u00f6zellikle bask\u0131c\u0131, diktatoryal rejimlere kar\u015f\u0131 ezilen halklar\u0131n bir arada, birlikte ve ayn\u0131 talepler eksenli m\u00fccadele edebiliyor olu\u015fu ger\u00e7ekten o rejimlerin i\u00e7erisinde bulundu\u011fu politik krizi fazlas\u0131yla derinle\u015ftirebiliyor. Ama tabii ki buradaki temel mesele, bu politik krizden tam da ezilen uluslar\u0131n ve di\u011fer t\u00fcm ezilenlerin yarar\u0131na nas\u0131l bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n in\u015fa edilebilece\u011fi. Ve bu noktada \u015funu vurgulamak gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Nas\u0131l kitlenin bilinci, seferberlik i\u00e7erisinde ad\u0131m ad\u0131m geli\u015fiyorsa, o devrimci kopu\u015fa gidebilecek s\u00fcre\u00e7 de ad\u0131m ad\u0131m geli\u015fmek zorunda. O g\u00fcnk\u00fc bilin\u00e7 d\u00fczeyinden feyz alarak onu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartabilecek ama o a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 noktada da onunla yetinmeyecek, onu bir ileri noktaya ula\u015ft\u0131rabilecek talepleri form\u00fcle etmek ve bunlar\u0131 tart\u0131\u015fmak gerekiyor \u0130ranl\u0131 \u00f6nc\u00fclerle. Ben o ba\u011flamda Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Egemen bir Kurucu Meclis \u00fczerinden form\u00fcle edilecek bir yeni anayasa talebinin \u00f6nemli oldu\u011fu kanaatindeyim. Yani bir nevi geli\u015fmekte olan \u015furalar \u00fczerinden in\u015fa edilecek bir Kurucu Meclis ve gen\u00e7lik, kad\u0131n, ezilen uluslar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmelerinin eliyle haz\u0131rlanacak yeni bir anayasa. Bunun asl\u0131nda ayaklanman\u0131n \u00f6ncesinde ve ayaklanma s\u00fcresince kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z talepler i\u00e7in de bir cevap olu\u015fturabilece\u011fi kanaatindeyim. <\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle kad\u0131nlar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi bir ayaklanmayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Ve \u0130ran’da kad\u0131nlar sadece \u015feriat\u00e7\u0131 bask\u0131ya kar\u015f\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda patriyarkal \u015fiddete, kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fc politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 da y\u0131llard\u0131r m\u00fccadele ediyorlar. Bunlar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131p kad\u0131nlar\u0131n demokratik, ekonomik ve sosyal haklar\u0131n\u0131n garanti alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, ezilen uluslara kendi kaderini tayin hakk\u0131 dahil olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn demokratik haklar\u0131n\u0131n tan\u0131naca\u011f\u0131 bir d\u00fczenin olu\u015fmas\u0131, keza \u00fclkede yasal zeminde herhangi bir sendika kurman\u0131n, sosyalist parti in\u015fa etmenin, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir gen\u00e7lik ya da kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi yaratman\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131. Bu anlamda kitlelerin \u00f6rg\u00fctlenme hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131n garanti alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 da gerekli. Yani, k\u0131saca b\u00fct\u00fcn demokratik, ekonomik ve sosyal talepleri kar\u015f\u0131layacak yeni bir anayasan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n kritik ve \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ama tabii ki burada \u015fu hataya d\u00fc\u015fmemek gerekiyor. Bu kesinlikle ve kesinlikle kitlelerden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde haz\u0131rlanacak bir anayasa veya kitlelerin o g\u00f6revi ba\u015fka birine tebli\u011f edece\u011fi bir s\u00fcre\u00e7 olarak i\u015flememeli. Tersine, tam da ikili iktidar n\u00fcvesi dedi\u011fimiz organlar\u0131n yayg\u0131nla\u015farak haz\u0131rlayabilece\u011fi ve in\u015fa edebilece\u011fi bir s\u00fcre\u00e7. Ama tabii ki burada \u015funu da ak\u0131lda tutmak gerekiyor. \u0130lk s\u00f6yledi\u011fim \u015feye gelecek olursam. Bilin\u00e7 m\u00fccadele i\u00e7erisinde ileriye ta\u015f\u0131nabildi\u011fi i\u00e7in asl\u0131nda b\u00f6ylesi bir s\u00fcrecin de kitle \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmeleri taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclebilmesi, asl\u0131nda s\u00f6m\u00fcr\u00fc politikalar\u0131ndan, s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeninden tamamen kopabilecek \u015furalar\u0131n ciddi anlamda bir iktidar, bir i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i iktidar\u0131 in\u015fa edebilecek d\u00fczeye ula\u015fmas\u0131n\u0131 da g\u00fcndeme getirebilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ve b\u00f6ylesi bir s\u00fcrecin, \u0130ran’da rejimin kitle hareketi eliyle ala\u015fa\u011f\u0131 edilmesinin, b\u00f6lge i\u00e7in de \u00e7ok kritik bir \u00f6nemde olaca\u011f\u0131n\u0131 hepimiz y\u00fcksek ihtimalle tahmin ediyoruz. En basitinden b\u00f6lgede yak\u0131n d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fen t\u00fcm halk ayaklanmalar\u0131n\u0131n ezilmesinde rol oynayan kar\u015f\u0131devrimci bir odaktan bahsediyoruz. L\u00fcbnan\u2019da, Suriye\u2019de bunun etkilerini g\u00f6rd\u00fck. \u0130ran\u2019da rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131, L\u00fcbnan, Suriye, Irak, T\u00fcrkiye ve Filistin halklar\u0131 i\u00e7in de olduk\u00e7a kritik bir mesele. Keza, \u015fu deneyimin de yine b\u00f6lgede \u00e7ok kritik bir iz b\u0131rakabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Onu da demin s\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m asl\u0131nda. Kad\u0131nlar\u0131n, gen\u00e7lerin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve ezilen uluslar\u0131n birlikte m\u00fccadele ederek, bir rejimi ala\u015fa\u011f\u0131 edebilmesinin, sadece b\u00f6lge de\u011fil d\u00fcnya genelinde \u00e7ok \u00f6nemli bir \u00f6rnek olabilece\u011fi de ayr\u0131ca ak\u0131lda tutmam\u0131z gereken bir mesele.<\/p>\n\n\n\n

Canan Y\u0131lmaz: <\/strong>Buradan biraz konuyu asl\u0131nda enternasyonal dayan\u0131\u015fma anlay\u0131\u015f\u0131na da getirmek istiyorum. \u015eimdi \u00f6rne\u011fin bizim, T\u00fcrkiye’deki halklar olarak da benzer sorunlar\u0131m\u0131z var. Benzeri g\u00fcndemlerimiz mevcut ve bizler de bir bask\u0131 rejimi alt\u0131nday\u0131z. Asl\u0131nda maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok benzer politikalar var. Ortak bir kaderimiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. En ba\u015fta da s\u00f6yledim, burada biraz, “anlat\u0131lan senin hikayendir” durumu var. Genel olarak \u0130ranl\u0131 halklara destek ve dayan\u0131\u015fmadan ne anl\u0131yoruz ve neler yapabiliriz? O konuda bir \u015feyler s\u00f6ylemek ister misin?\u00a0<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rkem Duru: <\/strong>Tabii ki. \u015eu k\u0131s\u0131m olduk\u00e7a kritik bence. Ki bu \u015fu ana kadar \u0130ran’da ya\u015fanan devrimci ayaklanman\u0131n belki de \u00f6ncekilerden olumlu anlamda ayr\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n da \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden bir tanesi. \u00d6rne\u011fin, 2017\u2019den bug\u00fcne kadarki ayaklanmalara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u0130ran d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan \u0130ranl\u0131lar\u0131n \u00e7ok fazla seferberliklere dahil olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. Ama bug\u00fcn \u00e7ok ba\u015fka bir denge h\u00e2kim ve d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok farkl\u0131 \u015fehrinde ya\u015fayan \u0130ranl\u0131lar bir \u015fekilde oradaki ayaklanmay\u0131 desteklemek ad\u0131na sokaklara d\u00f6k\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ben bunun \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Tabii ki bu noktada, yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan \u0130ranl\u0131lar aras\u0131nda monar\u015fist kanatlar ya da Halk\u0131n M\u00fccahitleri destek\u00e7ileri de var ve bunlar da kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 uyar\u0131nca s\u00fcrece dahil olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ama en genel toplama bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda soka\u011fa \u00e7\u0131kanlar, eylemlere destek olanlar yaln\u0131zca bunlar de\u011fil. \u0130ran’da aileleri ya\u015fayan ve kendileri de aileleri de rejim kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fccadelenin i\u00e7erisinde olan bireyler de olduk\u00e7a etkin.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ama ben sorun ba\u011flam\u0131nda \u015funu vurgulaman\u0131n anlam\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fma dedi\u011fimiz meselenin bence \u015f\u00f6yle bir d\u00fczleme oturmas\u0131 gerekiyor. Biz ve d\u00fcnya partimiz ve T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyadaki ba\u015fka bir\u00e7ok sol, sosyalist siyaset \u0130ran\u2019daki ayaklanmay\u0131 yak\u0131ndan takip etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc belirleyicili\u011fi olduk\u00e7a kritik bir \u00fclke. Tabii biz sosyalistler bunu \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00fc\u00e7lerimizle yap\u0131yoruz. T\u00fcrkiye, \u0130srail gibi b\u00f6lge \u00fclkeleri ya da yay\u0131lmac\u0131 ve emperyalist t\u00fcm \u00fclkeler de bu s\u00fcreci takip ediyor. Ama tabii ki bizler ve di\u011ferleri aras\u0131nda farkl\u0131la\u015fan temel bir mesele mevcut. Bu da tam anlam\u0131yla politik olan bir mesele. Bu anlamda ben dayan\u0131\u015fman\u0131n tek ba\u015f\u0131na etkinlikler yapmak, yaz\u0131lar yazmak ve \u0130ran\u2019daki ayaklanmay\u0131 duyurmak oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Bunlar tabii ki \u00f6nemli. Ama bizim kendimizi bunlarla s\u0131n\u0131rlamam\u0131z gerekti\u011fi kanaatindeyim. Ama bence daha da \u00f6nemlisi, oradaki deneyime e\u015flik edebilecek kanallar\u0131 yaratabilmek. Deneyime e\u015flik etmekten kas\u0131t, tepeden inmeci bir tarzda \u201c\u0130ran halklar\u0131 bunu yaparsa b\u00f6yle iyi olur\u201d demek de\u011fil. Oradaki m\u00fccadelenin i\u00e7erisinde seferber olan, bilin\u00e7 s\u0131\u00e7ramas\u0131n\u0131 ya\u015fayan ve rejimden bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu arayan \u0130ran emek\u00e7i halklar\u0131n\u0131n o s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f\u0131na politik olarak e\u015flik edebilmek. Politik anlamda onlarla tart\u0131\u015fmak, \u00f6nermeler, talepler sunabilmek, benzeri deneyimleri payla\u015fabilmek. Ve tabii kampanyalar \u00f6rg\u00fctlemek. Bu kampanyalarla da bir \u015fekilde onlar\u0131n taleplerini, “\u0130slam Cumhuriyeti \u0130stemiyoruz”, “Rehber de olsa \u015fah da olsa zalime \u00f6l\u00fcm”, ya da Haft Tappeh i\u015f\u00e7ilerinin deklarasyonlar\u0131nda i\u015fledi\u011fi o politik kopu\u015fu savunan \u00e7izgileri \u00f6n plana \u00e7\u0131kartmak gerekiyor. Sonu\u00e7ta biz, \u0130\u015f\u00e7i Demokrasisi Partisi ve \u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi \u2013 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal olarak, dayan\u0131\u015fman\u0131n bir d\u00f6viz, bir pankarttan \u00f6te, daha ziyade politik, programatik, \u00f6rg\u00fctsel bir dayan\u0131\u015fmaya evrilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Bu anlamda d\u00fcnya geneline bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda maalesef ki \u015fu ana kadar \u0130ran d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan \u0130ranl\u0131 n\u00fcfus d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ok kitlesel, \u00e7ok geni\u015f bir kampanyan\u0131n, bir dayan\u0131\u015fman\u0131n \u00f6r\u00fclemedi\u011fine tan\u0131kl\u0131k ettik. Tabii ki bunun etmenlerinden bir tanesi rejimin medya eliyle \u00e7ok bask\u0131c\u0131 bir ortam yaratarak asl\u0131nda kitlelerin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc elinden geldi\u011fince engellemeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131. \u00d6te yandan \u015fah\u00e7\u0131, monar\u015fi yanl\u0131s\u0131 kanat ve Halk\u0131n M\u00fccahitleri gibi olu\u015fumlar\u0131n, ki \u0130ran d\u0131\u015f\u0131nda olup da en b\u00fcy\u00fck maddi kayna\u011fa sahip olanlar bunlar, seferberlikleri b\u00fcy\u00fck oranda kendi politik \u00e7\u0131karlar\u0131 uyar\u0131nca servis ediyor olu\u015flar\u0131 da do\u011fru bilgi ve kayna\u011fa ula\u015fmakta bir eksiklik yarat\u0131yor san\u0131r\u0131m uluslararas\u0131 arenada. \u00c7\u00fcnk\u00fc iki ay\u0131 a\u015fk\u0131nd\u0131r b\u00f6ylesi bir yo\u011funlukla devam eden bir devrimci ayaklanma kar\u015f\u0131s\u0131nda uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fman\u0131n bu kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131yor olu\u015fu \u00e7ok anla\u015f\u0131l\u0131r bir durum de\u011fil. Tabii burada d\u00fcnya sosyalist hareketi i\u00e7erisindeki bir\u00e7ok politik tart\u0131\u015fma ve ayr\u0131\u015fman\u0131n da etkisinin oldu\u011funu g\u00f6z ard\u0131 etmeyelim. Ama tabii \u015fimdilik burada bunun \u00fczerinde durmayal\u0131m.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Enternasyonal dayan\u0131\u015fma ba\u011flam\u0131nda, \u0130ran’da kopu\u015f \u00e7izgisini \u00f6n plana \u00e7\u0131kartacak talepleri sahiplenen ve geli\u015ftiren bir \u00e7izgide, s\u0131n\u0131f \u00f6rg\u00fctlerinin, kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin, LGBT\u0130+ \u00f6rg\u00fctlerinin, sosyalist yap\u0131lar\u0131n bir \u015fekilde \u00fclkedeki m\u00fccadelenin bir par\u00e7as\u0131 haline gelebilmesi gerekiyor. Bu ayn\u0131 zamanda \u015funu da yaratacak bir \u015fey, bunu bir\u00e7ok \u0130ranl\u0131 aktivistle konu\u015furken kendileri bana s\u00f6ylediklerinden aktarabilirim. Bizim uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fmay\u0131 g\u00f6rmemiz bizde \u015f\u00f6yle bir etki yaratacak diyorlar; 43 y\u0131ld\u0131r \u00f6yle bir bask\u0131 ortam\u0131 alt\u0131nday\u0131z ki, asl\u0131nda \u00fclkede herhangi bir sosyalist olu\u015fumun b\u0131rak\u0131n kurulmas\u0131n\u0131, herhangi bir kitab\u0131n bas\u0131lmas\u0131n\u0131n dahi yasak oldu\u011fu bir d\u00f6nemde ya\u015fad\u0131k ve asl\u0131nda bizim bu dayan\u0131\u015fmay\u0131 sosyalistlerden, kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinden, s\u0131n\u0131f \u00f6rg\u00fctlerinden g\u00f6rebiliyor olmam\u0131z, bizim \u00fclkemizde bunlar\u0131n in\u015fas\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendirilmesi ba\u011flam\u0131nda da \u00e7ok kritik bir noktaya tekab\u00fcl edecek. Bu asl\u0131nda oradakilerin bir ihtiyac\u0131 ve talepleri de. Meselenin \u00f6z\u00fc bizler bu sorumlulu\u011fu alacak m\u0131y\u0131z? As\u0131l mesele birazc\u0131k bence burada kilitleniyor.<\/p>\n\n\n\n

Canan Y\u0131lmaz: <\/strong>\u00c7ok g\u00fczel bir yerde b\u0131rakt\u0131n G\u00f6rkem, detayl\u0131 cevap verdi\u011fin i\u00e7in de \u00e7ok te\u015fekk\u00fcrler. \u00c7\u00fcnk\u00fc enternasyonal dayan\u0131\u015fmadan ne anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z konusunu ben de \u00e7ok \u00f6nemsiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz \u0130ran halklar\u0131yla dayan\u0131\u015f\u0131yoruz dedi\u011fimizde asl\u0131nda \u2018\u2019kendimiz bu sorumlulu\u011fu alacak m\u0131y\u0131z, almayacak m\u0131y\u0131z?\u2019\u2019 sorusu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor ger\u00e7ekten. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130ran’la dayan\u0131\u015fmak sadece, bir eylem \u00f6rg\u00fctledik ya da i\u015fte bir yaz\u0131 yazd\u0131k, \u00e7izdik \u00fczerinden olmuyor. Asl\u0131nda bu bizim kendi rejimimize, kendi h\u00fck\u00fcmetimize dair de bir if\u015fa politikas\u0131 izlememiz demek. Ve bunun asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn b\u00f6lge halklar\u0131n\u0131n kendi rejimine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesiyle de birle\u015fmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Belki son bir soruyla daha devam edebilirim. \u00d6zellikle monar\u015fi yanl\u0131s\u0131 kanad\u0131n ayaklanman\u0131n \u00f6nderli\u011fini ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan bahsettin konu\u015fmanda. Ayr\u0131ca reformist kanad\u0131n da ilk ba\u015fta baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla sanki bir \u00f6nderlik yaratabilecek gibi kitlelerin seferberli\u011finin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00f6rnekler oldu. Baz\u0131 isimleri de duyuyoruz, mesela Masih Alinejad. Mesela onun Macron’la g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc biliyoruz. Yani asl\u0131nda reformist cenahtan da sanki seferberli\u011fin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00f6nderli\u011fini \u00e7ekiyormu\u015f\u00e7as\u0131na baz\u0131 isimlerin veya baz\u0131 gruplar\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcyoruz. Sen de \u00f6nderlik sorununa de\u011findin ama bir yandan da b\u00f6ylesi bir durum var m\u0131? Bunun bir potansiyeli var m\u0131? Sana onu sormak istiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130ranl\u0131 sosyalist feminist Fatameh ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z etkinlikte o da bu seferberliklerin \u00f6nderlik ba\u011flam\u0131nda \u00fclkedeki di\u011fer ayaklanmalardan \u00e7ok farkl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. Hatta \u015fu \u015fekilde eklemi\u015fti; \u201cBat\u0131 medyas\u0131 seferberli\u011fi manip\u00fcle etmek ad\u0131na s\u00fcrekli bir \u00f6nderlik aray\u0131\u015f\u0131nda ve tek bir \u00f6nderlik, bir reformist \u00f6nderlik bulsam da onun \u00fczerinden gitsem gibi bir stratejisi var. Ve bunu bulamad\u0131\u011f\u0131nda da, bu \u00f6nderliksiz bir hareket zaten kendili\u011finden ba\u015flad\u0131, kendili\u011finden de s\u00f6n\u00fcmlenecek gibi bir alg\u0131 yarat\u0131yorlar. Ama bu tamamen yanl\u0131\u015f, asl\u0131nda \u00fclke i\u00e7erisinde, \u00e7ok kolektif \u00e7o\u011funluk\u00e7u ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir \u00f6nderlik olu\u015ftu.\u201d<\/em> Bu \u00f6fkeyi y\u00f6nlendiren irili ufakl\u0131 \u00f6nderlerin geli\u015fti\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. Bu ba\u011flamda sen neler s\u00f6yleyebilirsin? \u00d6zellikle reformist kanad\u0131n ya da demokratik gerici taktikleri sahiplenebilecek unsurlar\u0131n bu \u00f6nderli\u011fi ele ge\u00e7irme \u00e7abas\u0131 hakk\u0131nda bir \u015feyler s\u00f6ylemek ister misin?\u00a0<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rkem Duru: <\/strong>O noktada belki \u015funa dikkat \u00e7ekmek iyi olabilir. \u00d6zellikle monar\u015fi yanl\u0131s\u0131 kanat eylemlerin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde kendi medya kurulu\u015flar\u0131ndan yo\u011fun bir propaganda yapt\u0131lar. \u0130ran’da kitleler sokaktalar, molla rejimine kar\u015f\u0131 eylemdeler, devrilmi\u015f \u015fah\u0131n o\u011flu olan R\u0131za Pehlevi’nin iktidara gelmesini talep ediyorlar benzeri haberler yapt\u0131lar. Asl\u0131nda bu bir yandan da \u015funa vesile oldu\u011fu i\u00e7in g\u00fczel oldu. \u2018\u2019Rehber de olsa, \u015fah da olsa, zalime \u00f6l\u00fcm\u2019\u2019 slogan\u0131 bunun \u00fczerine kitleler taraf\u0131ndan dile getirilmeye ba\u015fland\u0131. D\u0131\u015far\u0131dan gelen b\u00f6ylesi bir ikame, i\u00e7erideki o bilincin bir anda s\u0131\u00e7ramas\u0131na da neden olabiliyor. Rejim i\u00e7erisindeki reformist kanat ise 2009\u2019da iktidar\u0131 kaybedene kadar iki d\u00f6nem g\u00f6revdeydi. Ama iktidarda kald\u0131klar\u0131 d\u00f6nemde dahi kendilerini oraya ta\u015f\u0131yan \u201cbeklentileri\u201d kar\u015f\u0131layamad\u0131lar. 2009\u2019daki yenilgilerinin ard\u0131ndan da \u00e7ok g\u00fc\u00e7 kaybettiler. Ama bence daha da \u00f6nemlisi, bu yenilginin olumlu anlamda \u0130ran halklar\u0131 \u00fczerinde mevcut rejimin reforme edilemeyece\u011fi inanc\u0131n\u0131 peki\u015ftirmi\u015f olmas\u0131 oldu. Yukar\u0131da se\u00e7imler meselesine de\u011finmi\u015ftim, rakamlar\u0131 yakla\u015f\u0131k olarak verdim ama \u00f6nemli olan onun arka plan\u0131 bence. Mesela T\u00fcrkiye\u2019de bir se\u00e7im oldu\u011funda \u0130stanbul T\u00fcrkiye’nin en kritik noktalar\u0131ndan, belirleyici yerlerinden bir tanesi; Tahran da \u0130ran i\u00e7in ayn\u0131 \u015fey. T\u00fcrkiye\u2019deki bir se\u00e7imde \u0130stanbul kat\u0131l\u0131m oran\u0131 y\u00fczde 35 civar\u0131 olsa ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fck? 2021 y\u0131l\u0131ndaki son se\u00e7imlerde Tahran\u2019daki oran b\u00f6yle. Hatta \u0130ranl\u0131 aktivistler ger\u00e7ek oran\u0131n bunun daha da alt\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Bu asl\u0131nda kitlenin rejimden kopu\u015f d\u00fczeyini g\u00f6stermesi ba\u011flam\u0131nda bir veri. \u00d6te yandan reformist kanat eylemlerin ba\u015f\u0131nda Amini\u2019nin katledilmesini k\u0131nayan bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131 ama sonras\u0131nda sessizli\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fc. Asl\u0131nda bu da onlar\u0131n seferberlik i\u00e7erisine dahil olamayacaklar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan Masih Alinejad gibi fig\u00fcrler mevcut. Bunlar daha ziyade yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan gazeteciler ve belli oranda da rejim kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fccadelenin i\u00e7inden geliyorlar. \u00d6rne\u011fin Masih Alinejad, \u0130ran’da kad\u0131n m\u00fccadelesinde rol alm\u0131\u015f, \u201cBeyaz \u00c7ar\u015fambalar\u0131n\u201d yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7te aktif olmu\u015f ki\u015filerden bir tanesi. Ki \u00fclkeyi terk etmek zorunda kalmas\u0131n\u0131n gerek\u00e7elerinden de biri bu. Ama tabii Macron\u2019la yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fme ve orada kulland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylem tepki de \u00e7ekti. “Bu hareketi ben ba\u015flatt\u0131m, lideri benim” tarz\u0131nda konu\u015ftu ve bu haliyle \u00fclke i\u00e7erisinde m\u00fccadele halindeki kitlelerde bir tepki do\u011furdu. Sorun ba\u011flam\u0131nda \u0130ranl\u0131 kitleler \u015fu ana kadar \u00f6zellikle yurtd\u0131\u015f\u0131 kaynakl\u0131 bu tip \u00e7\u0131k\u0131\u015flara, seferberliklere \u00f6nderlik etti\u011fini iddia eden ya da seferberliklere politik anlamda konmaya \u00e7al\u0131\u015fan kesimlere g\u00fczel cevaplar \u00fcretti.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ama tabii ki \u015fu k\u0131sm\u0131 hi\u00e7 akl\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131karmamam\u0131z gerekiyor. Sonu\u00e7ta emperyalist g\u00fc\u00e7lerin \u00f6nemli bir kesimi de \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti rejiminin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 arzulayacak pozisyonlara sahipler. Bu da \u0130ran i\u00e7erisinden ya da yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki \u0130ranl\u0131lar\u2019dan gelebilecek bu tip \u00e7a\u011fr\u0131lara kendi politik \u00e7\u0131karlar\u0131 ekseninde kar\u015f\u0131l\u0131k verebilecekleri bir denklem yaratabilir. Ama o noktada kritik olan mesele de ger\u00e7ekten kitlenin \u015fu ana kadar bu ba\u011f\u0131ms\u0131z duru\u015funu koruyabilmi\u015f olmas\u0131. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan kast\u0131m, rejim i\u00e7i reformist kanattan ya da demokratik gericili\u011fin yank\u0131s\u0131n\u0131 uyand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan kanatlardan bir \u015fekilde uzakla\u015fma e\u011filimi s\u00f6z konusu kitlelerde. Ama rejimin bask\u0131s\u0131 ve \u015fiddeti s\u00fcrd\u00fck\u00e7e b\u00f6ylesi bir e\u011filim kar\u015f\u0131l\u0131k bulur mu, g\u00fc\u00e7lenir mi bunu takip etmemiz gerekiyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

O noktada yine burada enternasyonal dayan\u0131\u015fma ve \u0130ran’da emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z politik hatt\u0131n\u0131 savunan kesimlerin sesinin y\u00fckseltilmesi daha da \u00f6nemli hale geliyor. Ama tabii ki son s\u00f6z olarak \u015funu s\u00f6yleyeyim. Kendili\u011finden geli\u015fen bu tip devrimci s\u00fcre\u00e7lerde, bir \u015fekilde rejimden ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc politikalar\u0131ndan kopu\u015fu yaratabilmek i\u00e7in belirleyici nokta ger\u00e7ekten devrimci bir alternatifin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kabilmesi. Bunun i\u00e7in belli n\u00fcveler, belli odaklar halihaz\u0131rda var \u0130ran’da. \u0130ran i\u00e7erisinde m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcren unsurlarla konu\u015ftu\u011fumuzda \u015funu s\u00f6yl\u00fcyorlar, toplum i\u00e7erisinde \u00f6zellikle 35 ya\u015f alt\u0131 gen\u00e7 n\u00fcfus i\u00e7erisinde, sosyalist fikirlere yakla\u015f\u0131m \u00e7ok fazla artm\u0131\u015f durumda. Ayn\u0131 \u015fekilde \u0130slam Cumhuriyeti’nin yaratt\u0131\u011f\u0131 bask\u0131dan \u00f6t\u00fcr\u00fc yine gen\u00e7 n\u00fcfus aras\u0131nda ateizme y\u00f6nelim de artm\u0131\u015f vaziyette. Ve yine emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n kendileri ve onlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7erisinde de kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fc politikalar\u0131ndan kopu\u015f \u00e7izgisinin de yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyorlar. Bunlar\u0131 aktaranlar kendilerini sosyalist olarak tarif eden m\u00fccadeleci g\u00fc\u00e7ler. Ve \u015funu ekliyorlar: \u201cBizler sosyalistiz ama bunu hen\u00fcz \u00f6rg\u00fctl\u00fc olarak savunup geli\u015ftirebilece\u011fimiz fazla mecram\u0131z yok. Bunu yaratmak i\u00e7in temel \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131m\u0131z \u00f6ncelikle bu rejimi devirmek. Onun ard\u0131ndan da kendi odaklar\u0131m\u0131z\u0131 in\u015fa etmeye giri\u015fmemiz gerekiyor.\u201d<\/em> Yukar\u0131da bizlerin de bu m\u00fccadeleye e\u015flik etmesi ve bu m\u00fccadele i\u00e7erisinde de \u00fclkede devrimci bir alternatifin in\u015fas\u0131 yolunda elimizden gelen politik, programatik, \u00f6rg\u00fctsel katk\u0131y\u0131 sunmam\u0131z gerekiyor demi\u015ftim. Bunun fazlas\u0131yla muhatab\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 var asl\u0131nda.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130ran\u2019da Mahsa Jina Amini\u2019nin katledilmesinin ard\u0131ndan ba\u015flayan devrimci halk ayaklanmas\u0131n\u0131 partimiz, \u0130\u015f\u00e7i Demokrasisi Partisi\u2019nin Twitter hesab\u0131ndan 22 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz sohbet odas\u0131nda tart\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Seferberlikleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartan ko\u015fullar\u0131, ayaklanman\u0131n o g\u00fcn i\u00e7erisinden ge\u00e7mekte oldu\u011fu s\u00fcreci ve sonu\u00e7lar ile olas\u0131l\u0131klar\u0131 G\u00f6rkem Duru ile de\u011ferlendirmi\u015ftik. 22 Kas\u0131m\u2019dan bug\u00fcne \u0130ran emek\u00e7i halklar\u0131n\u0131n \u0130slam Cumhuriyeti rejimi kar\u015f\u0131t\u0131 devrimci ayaklanmas\u0131 devam […]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":2739,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1082],"tags":[385,1055,1052,1078,1057],"class_list":["post-2738","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2022-iran-devrimi","tag-iran","tag-iran-devrimi","tag-jina-mahsa-amini","tag-mahsa-amini","tag-molla-rejimi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2738","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2738"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2738\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2740,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2738\/revisions\/2740"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2739"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2738"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2738"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2738"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}