{"id":2705,"date":"2022-11-01T14:51:25","date_gmt":"2022-11-01T11:51:25","guid":{"rendered":"https:\/\/trockist.net\/?p=2705"},"modified":"2022-11-01T14:51:26","modified_gmt":"2022-11-01T11:51:26","slug":"latin-amerika-secimlerinde-sola-yonelisin-anlami-ne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2022\/11\/01\/latin-amerika-secimlerinde-sola-yonelisin-anlami-ne\/","title":{"rendered":"Latin Amerika se\u00e7imlerinde sola y\u00f6neli\u015fin anlam\u0131 ne?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Yazar: <\/strong>Miguel Angel Hernandez<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk defa \u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi \u2013 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in <em>Correspondencia Internacional <\/em>(Uluslararas\u0131 Haberle\u015fme) isimli yay\u0131n\u0131n\u0131n 50. say\u0131s\u0131nda, A\u011fustos-Ekim 2022\u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\"><strong>***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Birka\u00e7 Latin Amerika \u00fclkesinde se\u00e7imlerde sola do\u011fru yeni bir y\u00f6neli\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bu y\u00f6neli\u015f, reformist solun \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rlerine kitlesel olarak oy verilmesi \u015feklinde ifadesini buluyor. \u015eili\u2019de Gabriel Boric, Peru\u2019da Pedro Castillo, Kolombiya Gustavo Petro ve Honduras\u2019ta Xiomara Castro \u00f6rneklerinde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, s\u00f6zde merkez solun liderleri ile partilerinin kazand\u0131klar\u0131 zaferler bunlar. Daha \u00f6nce de 2020\u2019de Evo Morales\u2019in MAS\u2019\u0131 (Sosyalizme Do\u011fru Hareket), Luis Arce \u00fczerinden Bolivya\u2019da yeniden h\u00fck\u00fcmet olmu\u015ftu. Brezilya\u2019da Ekim\u2019de ger\u00e7ekle\u015fecek olan se\u00e7imleri de y\u00fcksek ihtimalle Lula kazanacak.<\/p>\n\n\n\n<p>Se\u00e7imlerde ya\u015fanan bu sola d\u00f6n\u00fc\u015f, \u00e7arp\u0131k bir bi\u00e7imde m\u00fccadelelerdeki y\u00fckseli\u015fi ve Pi\u00f1era, Ivan Duque ve Bolsonaro gibi liberal ve sa\u011fc\u0131 h\u00fck\u00fcmetler ile onlar\u0131n kemer s\u0131kma planlar\u0131n\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ifade ediyor. Salvador Allende h\u00fck\u00fcmetinden bu yana (1970-1973), \u015eili\u2019de merkez sol bir h\u00fck\u00fcmet iktidara gelmedi. Kolombiya\u2019da ya\u015fanan da, kendi tarihinde bir ilkti.<\/p>\n\n\n\n<p>Dikkat \u00e7ekici olan olgu, ya\u015fam standartlar\u0131nda bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan Latin Amerika i\u015f\u00e7ileri ile halklar\u0131n\u0131n geleneksel patron partilerini reddederek, hala reformist varyantlar\u0131nda da olsa, solda bir alternatif aray\u0131\u015f\u0131na girmi\u015f olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2021 Aral\u0131k\u2019\u0131nda se\u00e7imlerin ikinci turunda Gabriel Boric\u2019in \u015eili\u2019de zafer kazanm\u0131\u015f olmas\u0131, b\u00fcy\u00fck Ekim 2019 ayaklanmas\u0131n\u0131n bir yans\u0131mas\u0131yd\u0131. Kolombiya\u2019da Gustavo Petro\u2019nun yeni say\u0131labilecek zaferi, 2021 Nisan\u2019\u0131ndaki halk ayaklanmas\u0131n\u0131n do\u011frudan bir sonucuydu. Honduras\u2019ta devrik ba\u015fkan Manuel Zelaya\u2019n\u0131n kar\u0131s\u0131 Xiomara Castro\u2019nun zaferi, yine bu \u00fclkede, ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l\u0131n A\u011fustos ay\u0131nda, Covid-19 pandemisiyle y\u00fcz y\u00fcze olan bir \u00fclkede kaynaklar\u0131n y\u00f6netimi konusunda ya\u015fanan yolsuzlu\u011fa kar\u015f\u0131 patlak veren eylemlerin bir ifadesiydi. Pedro Castillo\u2019nun 2021\u2019de Peru\u2019da kazand\u0131\u011f\u0131 zafer de, \u201cHepsi gitsin!\u201d slogan\u0131nda ifadesini bulan bir halk ayaklanmas\u0131 ve Vizcarra h\u00fck\u00fcmetinin devrilmesiyle \u00f6ncelenmi\u015fti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki, se\u00e7imlerde ortaya \u00e7\u0131kan bu yeni sola d\u00f6n\u00fc\u015f, Latin Amerika\u2019daki ilk merkez sol h\u00fck\u00fcmetler dalgas\u0131n\u0131 ak\u0131llara getiriyor. Bu dalga, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz biny\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Birka\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu h\u00fck\u00fcmetlerin kitleler aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir prestiji vard\u0131. K\u00fcba ve Fidel Castro\u2019yla yak\u0131n bir ili\u015fkiye sahip olan Chavez, b\u00f6lgesel olarak politik bir referans halini alm\u0131\u015ft\u0131. Lula ile PT (\u0130\u015f\u00e7i Partisi) ilk se\u00e7imlerini kazanm\u0131\u015flar ve kariyerlerinin zirvesini ya\u015f\u0131yordu. Bolivya\u2019daki ilk yerli ba\u015fkan olarak Evo Morales \u00e7evresine bir iyi niyet duvar\u0131 \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. FTAA\u2019ya (Amerika K\u0131tas\u0131 Serbest Ticaret B\u00f6lgesi) kar\u015f\u0131 Mar del Plata S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi Arjantin\u2019de Nestor Kirchner iktidara geldi. Ekvador\u2019da Belt ve Uruguay\u2019da da Jose Mujica ile birlikte Geni\u015f Cephe h\u00fck\u00fcmet oldu. E\u011fer Chavez\u2019i, Lula\u2019n\u0131n ilk h\u00fck\u00fcmetini ve Evo Morales\u2019i Pedro Castillo, Gustavo Petro veya \u015eili\u2019deki Boric ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131racak olursak, farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n olduk\u00e7a derin oldu\u011funu fark ederiz.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>S\u0131n\u0131f i\u015fbirlik\u00e7i h\u00fck\u00fcmetler \u00e7oktan bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ya\u015fad\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Ancak farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ne olursa olsun, bu h\u00fck\u00fcmetlerin hepsi ba\u015far\u0131s\u0131z oldu ve krize girdi. \u0130\u015f\u00e7ilerin ve halk\u0131n deste\u011fini kaybettiler. Bu h\u00fck\u00fcmetler \u00e7okuluslu firmalarla anla\u015fan ve kendi halklar\u0131na kar\u015f\u0131 kemer s\u0131kma politikalar\u0131 uygulayan s\u0131n\u0131r i\u015fbirli\u011fi h\u00fck\u00fcmetleriydi. En b\u00fcy\u00fck \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f Chavizm alan\u0131nda ya\u015fand\u0131; bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f, Nikolas Maduro\u2019nun bask\u0131c\u0131 ve k\u0131tl\u0131k dayatan rejimini yaratt\u0131. Bir di\u011fer ba\u015far\u0131s\u0131z \u00f6rnek Brezilya\u2019daki Lula-Dilma h\u00fck\u00fcmetleriydi; bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f de, hatal\u0131 bir bi\u00e7imde milyonlarca i\u015f\u00e7inin Bolsonaro\u2019ya oy vermesine neden oldu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni merkez sol h\u00fck\u00fcmetler, bir \u00f6ncekilerden daha zay\u0131f olacak \u00e7\u00fcnk\u00fc ilk merkez sol h\u00fck\u00fcmetler dalgas\u0131ndan 20 sene sonra, pandeminin d\u00fcnya ekonomisi \u00fczerindeki sonu\u00e7lar\u0131 ve Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna i\u015fgalinin etkileri nedeniyle k\u00fcresel kapitalist-emperyalist sistemin krizi derinle\u015fmi\u015f durumda. Bu yeni merkez sol h\u00fck\u00fcmetler, bir politik krizler silsilesi ve bir\u00e7ok \u00fclkedeki ayaklanmalar ikliminde iktidara y\u00fckseldi. Bu ayaklanmalar ve m\u00fccadeleler aras\u0131nda Sri Lanka, Panama, Arjantin, \u0130ran ve \u0130ngiltere grevleriyle Boris Johnson h\u00fck\u00fcmetinin d\u00fc\u015f\u00fcs\u00fc say\u0131labilir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, halka bir miktar taviz vermek veya reform yapmak i\u00e7in manevra alan\u0131 \u00e7ok daha k\u0131s\u0131tl\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bu yeni merkez sol h\u00fck\u00fcmetlerin iktidarlar\u0131n\u0131n ilk a\u015famas\u0131nda, y\u0131llar s\u00fcren kemer s\u0131kma politikalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ya\u015fam standartlar\u0131nda bir de\u011fi\u015fim \u00f6zlemiyle yan\u0131p tutu\u015fan ve bu h\u00fck\u00fcmetlere oy veren kitle hareketlerinin b\u00fcy\u00fck beklentileri s\u00f6z konusu olacak. Ancak bu de\u011fi\u015fim arzusu h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde bir krize evrilebilir, zira bu h\u00fck\u00fcmetler halklar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap vermeyeceklerdir. \u0130lk ba\u015fta bunlar \u201chalk\u0131n kendi h\u00fck\u00fcmeti\u201d izlenimi yaratabilir; ancak Latin Amerika halklar\u0131n\u0131n i\u00e7inde ge\u00e7tikleri ciddi sosyal ve ekonomik durum ve bu merkez sol h\u00fck\u00fcmetleri yeni kemer s\u0131kma politikalar\u0131 uygulamaya y\u00f6nlendirecek olan d\u00fcnya kapitalizminin krizinin derinli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, s\u00f6z konusu balay\u0131 beklendi\u011finden daha h\u0131zl\u0131 bitebilir.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kal\u0131c\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler ya\u015fanmayacak<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Bu durum halihaz\u0131rda Peru\u2019daki Pedro Castillo ve \u015eili\u2019deki Boric iktidarlar\u0131nda g\u00f6zlemlenebilir. \u00d6ncelikle \u015funu fark ediyoruz ki, bu h\u00fck\u00fcmetler 2022 b\u00fct\u00e7esi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kapitalist kemer s\u0131kma uygulamalar\u0131n\u0131 devam ettirdi; zira bu b\u00fct\u00e7elerde d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n \u00f6denmeyi s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim harcamalar\u0131nda kesintilere gidildi. Boric\u2019in \u00f6rne\u011finde b\u00fcy\u00fck sermaye gruplar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na dokunmay\u0131 b\u0131rakal\u0131m, bu \u00e7\u0131karlar\u0131 g\u00fcndeme getiren herhangi bir \u00f6nlem bile tart\u0131\u015f\u0131lmad\u0131 ve Mapuche yerli halk\u0131n\u0131n bask\u0131lanmas\u0131 da eskisi gibi devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Petro\u2019ya gelince, Kolombiya ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ilk konu\u015fmada kendisi \u015f\u00f6yle konu\u015ftu: \u201cBiz kapitalizmi geli\u015ftirece\u011fiz.\u201d \u00d6zetle \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyetini koruyaca\u011f\u0131n\u0131 tasdik etti. Ba\u015fka bir deyi\u015fle Petro, ekonomiyi toprak sahiplerinin, b\u00fcy\u00fck kapitalistlerin ve finansal gruplar\u0131n, devasa \u00e7okuluslu \u015firketlerin elinde tutacak. Bu egemen bloklar Kolombiya\u2019n\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesinin ba\u015fl\u0131ca sorumlusudurlar ve hat\u0131rlamak gerekir ki, Kolombiya, Latin Amerika k\u0131tas\u0131ndaki en e\u015fitsiz \u00fclkelerden birisi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lula\u2019n\u0131n Brezilya\u2019daki Ekim se\u00e7imlerinde elde etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu zafere gelince: Bu zafer hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki, Bolsonaro\u2019nun sa\u011fc\u0131 h\u00fck\u00fcmetinin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 erozyonu yans\u0131tacak. Bu zafer ayn\u0131 zamanda PT\u2019nin tarihsel reformizminin bir zaferi olacak; ancak bu reformizmin, art\u0131k, eski ba\u015fkan Fernando Henrique Cardoso ile ili\u015fkili olan ve geleneksel Brezilya burjuvazisinin bir politikac\u0131s\u0131 olan Geraldo Alckim\u2019le ittifak halinde oldu\u011funu, yani eskisine oranla daha da sa\u011fda oldu\u011funu unutmamal\u0131y\u0131z.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni merkez sol h\u00fck\u00fcmetlerin iktidara geldi\u011fi \u00fclkelerdeki i\u015f\u00e7ilerin, kad\u0131nlar\u0131n, gen\u00e7lerin ve halk\u0131n beklentilerini anlayabiliyoruz ancak bu h\u00fck\u00fcmetler konusunda son derece a\u00e7\u0131k ve kesin olmal\u0131y\u0131z: B\u00fct\u00fcn bu h\u00fck\u00fcmetler burjuvazi, emperyalizm ve patronlarla uzla\u015fma h\u00fck\u00fcmetleridir. Bunlar\u0131n hepsi \u00e7ifte bir s\u00f6ylem kullanan kapitalist h\u00fck\u00fcmetlerdir: Bir yandan \u201csolcu\u201d veya \u201cilerici\u201d s\u00f6ylemlerde bulunurken, di\u011fer yandan patronlar ve emperyalizm ile anla\u015fmalar yapmakta ve krizin faturas\u0131n\u0131 i\u015f\u00e7ilere ve halka \u00f6detmek i\u00e7in kemer s\u0131kma politikalar\u0131 uygulamaktad\u0131rlar.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte bu sebeple biz, bu h\u00fck\u00fcmetlerden, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen halk\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmelerinin beklenemeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Seferber olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeliyiz. Peru, \u015eili ve Kolombiya\u2019daki isyanlar\u0131n ruhunu canl\u0131 tutmal\u0131y\u0131z. Lula\u2019n\u0131n bu y\u0131l\u0131n Ekim ay\u0131nda bir se\u00e7im kazanaca\u011f\u0131 kazanaca\u011f\u0131 Brezilya\u2019da seferber olmal\u0131 ve Lula\u2019ya y\u00fcklenen b\u00fct\u00fcn beklentiler i\u00e7in sava\u015fmaya haz\u0131rlanmal\u0131y\u0131z. Kapitalizmin krizi \u00e7er\u00e7evesinde halka kar\u015f\u0131 kemer s\u0131kma \u00f6nlemleri uygulamaya devam edecek olan bu reformist ve s\u0131n\u0131f uzla\u015fmac\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerden herhangi bir beklenti i\u00e7inde de\u011filiz. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda patlak veren ayaklanmalara ilham kayna\u011f\u0131 olmu\u015f olan b\u00fct\u00fcn talepler i\u00e7in seferber olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeliyiz. Ve s\u0131n\u0131f\u0131m\u0131z\u0131n politik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ile devrimci sosyalist partilerin in\u015fa edilmesi i\u00e7in sava\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeliyiz.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yazar: Miguel Angel Hernandez \u0130lk defa \u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi \u2013 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Correspondencia Internacional (Uluslararas\u0131 Haberle\u015fme) isimli yay\u0131n\u0131n\u0131n 50. say\u0131s\u0131nda, A\u011fustos-Ekim 2022\u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. *** Birka\u00e7 Latin Amerika \u00fclkesinde se\u00e7imlerde sola do\u011fru yeni bir y\u00f6neli\u015f ya\u015fan\u0131yor. Bu y\u00f6neli\u015f, reformist solun \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rlerine kitlesel olarak oy verilmesi \u015feklinde ifadesini buluyor. \u015eili\u2019de Gabriel Boric, Peru\u2019da Pedro Castillo, Kolombiya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":2706,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[701],"tags":[1071,1067,1070,1065,1072,1068,1064,1066,1073,1069],"class_list":["post-2705","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politika","tag-bolsonaro","tag-evo-morales","tag-gabriel-boric","tag-gustavo-petro","tag-ivan-duque","tag-luis-arce","tag-lula","tag-pedro-castillo","tag-pinera","tag-xiomara-castro"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2705"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2705\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2707,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2705\/revisions\/2707"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2706"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2705"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}