{"id":2690,"date":"2022-10-22T10:54:30","date_gmt":"2022-10-22T07:54:30","guid":{"rendered":"https:\/\/trockist.net\/?p=2690"},"modified":"2022-12-20T17:51:16","modified_gmt":"2022-12-20T14:51:16","slug":"iranda-ayaklanma-sonuclar-ve-olasiliklar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2022\/10\/22\/iranda-ayaklanma-sonuclar-ve-olasiliklar\/","title":{"rendered":"\u0130ran’da ayaklanma: Sonu\u00e7lar ve olas\u0131l\u0131klar"},"content":{"rendered":"\n

\u0130ran\u2019\u0131n ba\u015fkenti Tahran\u2019da 13 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc ahlak polisi (ga\u015fti ir\u015fad) taraf\u0131ndan zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasas\u0131na uygun davranmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan Jina Mahsa Amini, g\u00f6zalt\u0131nda i\u015fkence g\u00f6rm\u00fc\u015f ve 16 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc vefat etmi\u015fti. Amini\u2019nin katledilmesi \u00fczerine ba\u015flayan ayaklanma \u00fclkenin tamam\u0131na yay\u0131ld\u0131 ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc haftas\u0131na girdi. <\/p>\n\n\n\n

Ga\u015fti ir\u015fad yani ir\u015fad devriyesi olarak \u00e7evirebilece\u011fimiz bu polis birimi 2005 y\u0131l\u0131nda kad\u0131nlardan ve toplumun genelinden y\u00fckselen tepkilere ra\u011fmen kurulan bir t\u00fcr ahlak polisidir. Bu birimin g\u00f6rev tan\u0131m\u0131 \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti yasalar\u0131na g\u00f6re kad\u0131nlar i\u00e7in zorunlu olan ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc kullan\u0131m\u0131n\u0131 sokaklarda denetlemek ve bu yasaya uygun davranmayan kad\u0131nlar\u0131 g\u00f6zalt\u0131na alarak onlar\u0131 uyarmakt\u0131r. Bu i\u015flem sonras\u0131nda da g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan kad\u0131nlar ancak ailelerinin erkek fertleri -yani babalar\u0131, kocalar\u0131 veya a\u011fabeyleri- taraf\u0131ndan teslim al\u0131narak serbest b\u0131rak\u0131l\u0131rlar. Maalesef Jina Mahsa Amini\u2019nin katledilmesinden de g\u00f6rebilece\u011fimiz \u00fczere ahlak polisi yaln\u0131zca kad\u0131nlar\u0131n nas\u0131l giyineceklerine m\u00fcdahale etmekle kalmay\u0131p ayn\u0131 zamanda kad\u0131nlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeye kadar varan t\u00fcrl\u00fc i\u015fkence uygulamalar\u0131na ba\u015fvurabiliyorlar. <\/p>\n\n\n\n

Sadece ahlak polisinin i\u015fkence uygulamalar\u0131na bile bakarak \u0130ran\u2019daki molla rejiminin bask\u0131c\u0131 karakterini anlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Fakat kolayca tahmin edilece\u011fi \u00fczere gerici molla rejiminin bask\u0131s\u0131 yaln\u0131zca kad\u0131nlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131yor. Rejim; emek\u00e7iler, kad\u0131nlar, lgbti+lar, \u00f6\u011frenciler ve K\u00fcrt halk\u0131 gibi ezilen uluslar \u00fczerinde g\u00f6zalt\u0131, tutuklama ve idam gibi bir\u00e7ok bask\u0131 arac\u0131n\u0131 kullan\u0131yor. 1979 y\u0131l\u0131nda \u015eah R\u0131za Pehlevi\u2019nin \u0130ran halklar\u0131n\u0131n seferberli\u011fi sonucunda y\u0131k\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan i\u015f\u00e7i \u015furalar\u0131n\u0131 yasaklayan, kad\u0131nlara zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasas\u0131 haz\u0131rlayan ve sosyalist ve\/veya K\u00fcrt devrimcileri katleden Humeyni rejimi, \u0130ran\u2019daki en ufak demokratik talebi dahi bask\u0131lamay\u0131 hedefleyen bir anayasa haz\u0131rlam\u0131\u015f ve Bonapartist bir rejim in\u015fa etmi\u015fti. <\/p>\n\n\n\n

Molla rejiminin in\u015fas\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Elbette molla rejimine kar\u015f\u0131 \u0130ran halklar\u0131 m\u00fccadele etmeyi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Fakat binlerce devrimcinin katledilmesi, binlercesinin de s\u00fcrg\u00fcne gitmesi sebebiyle \u0130ran\u2019daki m\u00fccadeleler b\u00fcy\u00fck oranda s\u0131n\u0131rland\u0131. 1988 y\u0131l\u0131nda sona erecek \u0130ran-Irak sava\u015f\u0131n\u0131n da etkisiyle \u015fovenist bir dalga olu\u015ftu ve \u0130slam rejimi, kendi in\u015fas\u0131 i\u00e7in uygun bir zemin elde etmi\u015f oldu. \u00d6rne\u011fin bug\u00fcn \u0130ran\u2019daki ayaklanmada rejimin s\u0131k\u00e7a ba\u015fvurdu\u011fu Besic milisleri, bu sava\u015f esnas\u0131nda devletin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir ordu birimi haline geldi. Besic milislerinin temel i\u015flevi bug\u00fcn oldu\u011fu gibi demokratik taleplerle seferber olan kitlelerin bask\u0131lanmas\u0131 ve hatta imhas\u0131yd\u0131. 1999 y\u0131l\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck \u00f6\u011frenci seferberli\u011finde Besic milisleri, \u00fcniversitelerdeki yurtlar\u0131 basm\u0131\u015f ve \u00f6\u011frencileri katletmi\u015fti. Rejimin her t\u00fcrl\u00fc demokratik hakk\u0131 bask\u0131 alt\u0131na almas\u0131, sendikalar, gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctleri ve devrimci \u00f6rg\u00fctleri yasaklamas\u0131n\u0131n da etkisiyle uzun y\u0131llar boyunca \u0130ran halklar\u0131 rejim i\u00e7erisinde baz\u0131 reform imkanlar\u0131na bel ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Hatta 1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonuna do\u011fru Muhammed Hatemi\u2019nin Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda baz\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck reform giri\u015fimleri de oldu. Fakat bu reform giri\u015fimleri de \u00fcyelerinin tamam\u0131 mollalardan olu\u015fan Anayasay\u0131 Koruyucular Konseyi taraf\u0131ndan engellendi. Bu gibi \u00f6rneklerden de anla\u015f\u0131labilece\u011fi \u00fczere \u0130ran\u2019daki gerici rejim, Ayetullah Humeyni\u2019nin \u015eii teolojisinden ilhamla geli\u015ftirdi\u011fi Velayet-i Fakih d\u00fczeni sayesinde tamam\u0131yla mollalar\u0131n y\u00f6netimde oldu\u011fu ve rejimin esneme pay\u0131n\u0131 da olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rland\u0131rabildikleri bir anayasal y\u00f6netim olu\u015fturdu. \u0130ran\u2019daki gerici rejimin bask\u0131lar\u0131na ra\u011fmen halk seferberlikleri bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fc. Reformist Hatemi\u2019nin yerine muhafazak\u00e2r Mahmud Ahmedinejad\u2019in cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilmesi sonras\u0131nda rejim i\u00e7eride bask\u0131y\u0131 d\u0131\u015far\u0131da da devrim muhaf\u0131zlar\u0131 eliyle kar\u015f\u0131devrimci faaliyetlerini daha da art\u0131rd\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Ye\u015fil hareketin yenilgisi ve \u00f6nderlik de\u011fi\u015fimi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

2009 y\u0131l\u0131ndaki cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerinde bu y\u00fczden tekrar rejimi i\u00e7inde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmden yana olan reformistler b\u00fcy\u00fck bir kampanya d\u00fczenledi. \u0130ran\u2019da ba\u015fbakanl\u0131k makam\u0131 ilga edilmeden \u00f6nceki son ba\u015fbakan olan reformist Mir H\u00fcseyin Musevi\u2019nin adayl\u0131\u011f\u0131 etraf\u0131nda bir kampanya ger\u00e7ekle\u015fti ve \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakmayacak sand\u0131k hilesi sebebiyle de Musevi se\u00e7ilemedi. Se\u00e7im sonucunda Ahmedinejad da Musevi de se\u00e7imi kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti. \u201cOyum Nerede?\u201d slogan\u0131 etraf\u0131nda ve Musevi\u2019nin se\u00e7im kampanyas\u0131n\u0131n da sembol\u00fc olan \u201cYe\u015fil hareket\u201d ad\u0131 alt\u0131nda y\u00fcz binler seferber oldu. Rejimin bu eylemlere cevab\u0131ysa ba\u015fta Musevi ve Kerrubi gibi reformist liderlerin ev hapsine al\u0131nmas\u0131, yine y\u00fczlerce reformist politikac\u0131n\u0131n tutuklanmas\u0131 oldu. Seferberlikler boyunca y\u00fczlerce ki\u015fi tutuklan\u0131rken onlarca eylemci de katledildi. <\/p>\n\n\n\n

Ye\u015fil hareketin yenilgisi sonras\u0131nda 2013 y\u0131l\u0131nda yine bir reformist olan Hasan Ruhani cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilse de yine reform tasar\u0131lar\u0131, \u0130slamc\u0131 rejimin mollalardan olu\u015fan \u00e7e\u015fitli anayasal kurumlar\u0131na ve Ayetullah Ali Hamaney\u2019e tak\u0131ld\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00fczerine \u0130ran\u2019daki kitle seferberlikleri s\u00fcrmeye devam etti. \u00d6rne\u011fin 2017 y\u0131l\u0131ndan bu yana \u00f6zellikle kad\u0131nlar \u201cBeyaz \u00c7ar\u015famba\u201d veya \u201cBenim kameram benim silah\u0131md\u0131r\u201d gibi isimlerle zorunlu \u00f6rt\u00fcnmeye kar\u015f\u0131 sivil itaatsizlik eylemleri d\u00fczenliyor<\/a>. Bu eylemlerde \u00f6ne \u00e7\u0131kan kad\u0131nlar tutuklan\u0131p eylemler bast\u0131r\u0131lsa da kendili\u011finden bir \u015fekilde bu eylemler tekrar ediyor. Kad\u0131n seferberliklerinin yan\u0131 s\u0131ra i\u015f\u00e7i hareketi de son y\u0131llarda y\u00fckseli\u015fte. \u00d6zellikle petrol i\u015f\u00e7ileri ve \u015feker fabrikalar\u0131ndaki emek\u00e7iler son y\u0131llarda belirli aral\u0131klarla devam eden grev deneyimleri ge\u00e7irdiler<\/a>. E\u011fitim emek\u00e7ileri de olduk\u00e7a dinamik ve m\u00fccadeleci sekt\u00f6rlerin ba\u015f\u0131nda geliyor. H\u00e2lihaz\u0131rda s\u00fcren ayaklanmaya en yak\u0131n zamanda ger\u00e7ekle\u015fen m\u00fccadeleyi ge\u00e7ti\u011fimiz temmuz ay\u0131nda geride b\u0131rakan e\u011fitim emek\u00e7ileri, rejimin bask\u0131s\u0131na ve \u00f6nc\u00fc \u00f6\u011fretmenlerin tutuklanmas\u0131na ra\u011fmen m\u00fccadelelerini s\u00fcrd\u00fcrmeyi ba\u015far\u0131yor<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131daki seferberliklerin yan\u0131 s\u0131ra 2019 Kas\u0131m\u2019\u0131nda tarihe \u201cKanl\u0131 Aban\u201d isyan\u0131 olarak ge\u00e7en bir seferberlik ya\u015fand\u0131. Benzin fiyatlar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 sonras\u0131nda ba\u015flayan eylemler \u00fclkenin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015f ve \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde rejim kar\u015f\u0131t\u0131 bir isyana d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc<\/a>. Y\u00fczlerce ki\u015finin -kimi iddialara g\u00f6re 1500 ki\u015fi- \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc binlerce ki\u015finin de tutukland\u0131\u011f\u0131 Kanl\u0131 Aban isyan\u0131 da kimi vilayetlerde birka\u00e7 hafta s\u00fcrse de 2020 ba\u015f\u0131nda etkisini yitirmi\u015fti. Ye\u015fil hareketin geri \u00e7ekilmesi, reformistlerin \u0130ran halklar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve acil taleplerini kar\u015f\u0131lamaktan olduk\u00e7a uzak olmalar\u0131 \u0130ran\u2019daki seferberliklerin karakterini derinden etkiledi. Kad\u0131nlar rejimin gerici bask\u0131s\u0131na dayanamaz hale gelmi\u015fken, emek\u00e7iler pandemi sonras\u0131nda enflasyonun y\u00fckselmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda ekmek talebiyle seferber olurken ve ulusal bask\u0131lar sebebiyle K\u00fcrtler, Azeriler ve Belu\u00e7lar \u00fczerindeki ulusal bask\u0131 devam ediyorken kitleler art\u0131k rejimi restore etmek de\u011fil devirmek i\u00e7in seferber oluyor.<\/p>\n\n\n\n

Halk rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 istiyor<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Bug\u00fcne geldi\u011fimizdeyse Jina Mahsa Amini\u2019nin katledilmesinden hemen sonra kad\u0131nlar \u201cK\u0131z karde\u015fimi \u00f6ld\u00fcreni \u00f6ld\u00fcrece\u011fim!\u201d ve \u201cKad\u0131n, Ya\u015fam, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u201d sloganlar\u0131yla sokaklara \u00e7\u0131kt\u0131 ve akabinde eylemler \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde rejimi y\u0131kmay\u0131 hedefleyen bir ayaklanmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti\u2019nin bask\u0131s\u0131na maruz kalan neredeyse b\u00fct\u00fcn toplumsal kesimlerin seferber olmas\u0131 ve eylemlerin \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde -birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde- b\u00fct\u00fcn \u0130ran\u2019a yay\u0131lmas\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemli bir noktaya i\u015faret ediyor. Jina Amini\u2019nin bir K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 olmas\u0131 \u00fczerinden rejim ayaklanmay\u0131 b\u00f6lmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 fakat bunun gibi bir\u00e7ok denemeye ra\u011fmen moral \u00fcst\u00fcnl\u00fck a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde seferber olan \u0130ran halk\u0131n\u0131n yan\u0131nda g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin Ayetullah Ali Hamaney, Mahsa Amini\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn soru\u015fturulaca\u011f\u0131 ve sorumlular\u0131n a\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131 \u015feklinde a\u00e7\u0131klamalar yapmak zorunda kald\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Eylemlerin karakterine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman a\u00e7\u0131k\u00e7a \u0130slam rejiminin y\u0131k\u0131lmas\u0131 talebiyle hareket eden ve ulusal \u00f6l\u00e7e\u011fe ula\u015fm\u0131\u015f bir halk ayaklanmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Baz\u0131 h\u00fck\u00fcmet binalar\u0131n\u0131n ate\u015fe verilmesi ve Humeyni foto\u011fraflar\u0131n\u0131n yak\u0131lmas\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere \u015fahitlik etsek de h\u00e2lihaz\u0131rda h\u00fck\u00fcmet binalar\u0131n\u0131n ele ge\u00e7irildi\u011fine dair bir veri yok. Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta i\u00e7erisinde Tahran Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc\u2019n\u00fcn sahaya inerek polislere yapt\u0131klar\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011fu ve \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015fmeye gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler izlemi\u015ftik. Halk\u0131n, ordunun kendi saflar\u0131nda bulunmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na y\u00fczlerce eylemcinin vah\u015fice \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi de eklenince rejimin kolluk kuvvetleri i\u00e7erisinde \u00f6l\u00e7e\u011fini bilemedi\u011fimiz rahats\u0131zl\u0131klar ihtimali olu\u015fuyor. Elbette bu rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n 1979 y\u0131l\u0131ndaki gibi ordunun devrimin saflar\u0131na kat\u0131lmas\u0131na kadar var\u0131p varmayaca\u011f\u0131n\u0131 kestirmek olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7. Ya\u015fanan eylemlerin art\u0131k m\u00fctevaz\u0131 protestolar olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p \u00f6ndevrimci duruma varan bir ayaklanmaya i\u015faret etmesini d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz m\u00fcmk\u00fcn. Bu noktada Arap devrimlerinden hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerel koordinasyon komitelerine benzer \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmelerin olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 yani yerel \u00f6nderliklerin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 devrimin kaderini belirleyecek dinamiklerin ba\u015f\u0131nda geliyor. Her ne kadar kendili\u011finden bir \u015fekilde ba\u015flayan ve ilerleyen bir ayaklanmadan s\u00f6z ediyor olsak da basit bir fabrikadaki yahut \u00fcniversitedeki eylemlerin \u00f6rg\u00fctlenmesinde bile \u00f6ne \u00e7\u0131kan m\u00fccadeleci kesimlerin oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Fabrikalarda, kamp\u00fcslerde ve \u015fehir meydanlar\u0131nda m\u00fccadelenin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eken \u00f6nc\u00fclerin birle\u015fmesi sorunu her zamankinden de olduk\u00e7a g\u00fcncel bir sorun halini alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran halklar\u0131n\u0131n ayaklanmas\u0131n\u0131n bir devrim haline d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ve molla rejimini devirebilmesi i\u00e7in y\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 merkezi organizma gibi hareket edebilir hale gelmesi gereklidir. Yani -tam olarak var olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya nas\u0131l bir formda oldu\u011funu bilmedi\u011fimiz- yerel \u00f6rg\u00fctlenmelerin geli\u015fmesi ve farkl\u0131 sekt\u00f6rlerdeki \u00f6nc\u00fclerin bir araya gelmesi ve bu \u00f6rg\u00fctlenmelerin de ulusal \u00f6l\u00e7ekte rejimin merkezi ayg\u0131tlar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmesi hayati bir \u00f6nemdedir. Aksi takdirde \u0130ran\u2019daki ayaklanman\u0131n da daha \u00f6nceki ayaklanmalarda -\u00f6rne\u011fin Suriye devrimi- g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fczere yal\u0131t\u0131lmas\u0131 akabinde de rejim taraf\u0131ndan imhas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn hale gelecektir. <\/p>\n\n\n\n

Halen s\u00fcrmekte olan ayaklanma nereye varaca\u011f\u0131n\u0131 kestirmek g\u00fc\u00e7 olsa da art\u0131k net bir \u015fekilde \u0130ran\u2019da ya\u015fanan en k\u00fc\u00e7\u00fck bir sorunun bile rejim kar\u015f\u0131t\u0131 bir eyleme hatta ayaklanmaya d\u00f6n\u00fc\u015fme potansiyeli ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. \u00d6rne\u011fin Tahran\u2019\u0131n hava kirlili\u011fi yahut kurakl\u0131k gibi bir\u00e7ok sorun sebebiyle ba\u015flayan eylemlerde bu duruma \u015fahitlik ettik. Yani rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131na taraftar olmayan ama bununla birlikte rejimin halk \u00fcst\u00fcndeki bask\u0131s\u0131n\u0131 hafifletmeye \u00e7al\u0131\u015fan reformist politikac\u0131lar\u0131n -Musevi, Hatemi, Kerrubi vb. isimler-, \u0130ran halklar\u0131n\u0131n taleplerini kar\u015f\u0131layamaz ve seferberliklerine \u00f6nderlik edemez hale geldiklerini rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebiliriz. <\/p>\n\n\n\n

Rejimden \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve sonras\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u0130ran\u2019da son y\u0131llardaki seferberliklere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda do\u011frudan rejimden \u00e7\u0131k\u0131\u015f hedefini koyan bir bilin\u00e7 d\u00fczeyinin olu\u015fmas\u0131 \u00e7ok k\u0131ymetli. Rejimi y\u0131kma talebiyle seferber olan kad\u0131nlar ve emek\u00e7iler; \u0130ran haklar\u0131n\u0131n farkl\u0131 sekt\u00f6rlerini de m\u00fccadeleye katma ve devrimin par\u00e7as\u0131 k\u0131lma sorumlulu\u011funu y\u00fckleniyor. \u0130ran halklar\u0131n\u0131n \u00f6zellikle son y\u0131llarda rejimi y\u0131kma iste\u011fini bu denli ifade etmesi yaln\u0131zca ezilenlerin ve emek\u00e7ilerin dikkatini \u00e7ekmiyor. 1979 y\u0131l\u0131nda \u00fclkeden ka\u00e7an \u015eah\u00e7\u0131 monar\u015fistler ve devrimden sonra rejimin b\u00fcy\u00fck oranda imha etti\u011fi Halk\u0131n M\u00fccahitleri gibi liberal ak\u0131mlar ayaklanmay\u0131 yak\u0131ndan takip eden g\u00fc\u00e7lerin ba\u015f\u0131nda geliyor. Monar\u015fistler ve Halk\u0131n M\u00fccahitleri; ABD, AB ve BM taraf\u0131ndan da desteklendi\u011fi i\u00e7in olduk\u00e7a ciddi mali kaynaklara ve \u0130ran d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc a\u011flara sahipler. Baz\u0131 eylem videolar\u0131nda da \u201cNe \u015fah ne rehber, zalime \u00f6l\u00fcm!\u201d slogan\u0131n\u0131n at\u0131lmas\u0131 baz\u0131 m\u00fccadeleci sekt\u00f6rlerin 1979 \u00f6ncesinde Pehlevi y\u00f6netiminin sorumlusu oldu\u011fu i\u015fkenceleri unutmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u0130ran rejiminin s\u0131k\u00e7a ba\u015fvurdu\u011fu \u00fczere ayaklanmay\u0131 emperyalistlerin -veya onlar\u0131n kuklalar\u0131n\u0131n- tetikledi\u011fi yalan\u0131na kar\u015f\u0131 kesin bir \u015fekilde kar\u015f\u0131 durmal\u0131y\u0131z. Bununla beraber s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin deneyimlerine dayanmal\u0131 ve bu gibi ayaklanmalarda demokratik gericilik metotlar\u0131na da ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k geli\u015ftirmeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

\u201cYerel, ulusal ve uluslararas\u0131 burjuva akt\u00f6rler, kendilerinin sosyoekonomik ve hatta fiziksel varl\u0131klar\u0131n\u0131 tehdit eden devrimci geli\u015fimleri ya bask\u0131 ara\u00e7lar\u0131yla ya da demokratik gericilik metotlar\u0131yla (\u00f6nderli\u011fi ele ge\u00e7irip, hareketi sistem i\u00e7i mevzilere geriletmek) \u00f6nlemeye ya da frenlemeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Bu akt\u00f6rlerin hepsi, kendi kar\u015f\u0131devrimci programlar\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 uyar\u0131nca kitlesel seferberlikleri kullanmay\u0131 deneyecektir \u2013 tarihte bir\u00e7ok kereler yapt\u0131klar\u0131 \u00fczere.\u201d (“\u0130ran: Devrime giden Larissa yolu (mu?)”<\/a>, Kaan G\u00fcnde\u015f)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u0130ran \u00f6rne\u011finde de monar\u015fist g\u00fc\u00e7ler ve Halk\u0131n M\u00fccahitleri demokratik gericilik metodunu kullanacak ayg\u0131tlar olabilir. Bu g\u00fc\u00e7ler \u00f6zellikle kad\u0131nlar\u0131n baz\u0131 taleplerini savunmalar\u0131 ve rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 kendi varl\u0131k ko\u015fullar\u0131 haline getirmeleri \u00fczerinden ayaklanmaya \u00f6nderlik etmek isteyecek ve \u0130ran ayaklanmas\u0131n\u0131n emperyalist-kapitalist sistemden kopu\u015fa varmamas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterecektir.<\/p>\n\n\n\n

Bu sebeple b\u00f6ylesi bir ayaklanman\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7erken y\u00fckseltilmesi gereken di\u011fer \u00f6nemli tart\u0131\u015fma da rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131 durumunda yerine ne gelece\u011fidir. Tabii ki hen\u00fcz rejim y\u0131k\u0131lmam\u0131\u015fken seferber olan kitlelerin ana oda\u011f\u0131n\u0131n rejimi y\u0131kmak olmas\u0131 olduk\u00e7a do\u011fal ve anla\u015f\u0131l\u0131r. Bununla beraber hem seferberli\u011fin s\u0131n\u0131fsal karakterinin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve ezilenler lehine olmas\u0131 ad\u0131na hem de seferberli\u011fin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131 talebine demokratik anayasa ve kurucu meclis talepleri de e\u015flik edebilir. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa mevcut ayaklanma da dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok seferberli\u011fin temel sebepleri zaten mevcut \u015feriat anayasas\u0131n\u0131n getirdi\u011fi s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klardan kaynaklan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasas\u0131yla sendikalar ve meslek \u00f6rg\u00fctlerinin yasakl\u0131 olmas\u0131 gibi bir\u00e7ok mesele halk\u0131 gerici anayasan\u0131n la\u011fv\u0131 noktas\u0131na vard\u0131rabilir. Dolay\u0131s\u0131yla mevcut seferberli\u011fin de ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eken kad\u0131nlar\u0131n ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasa\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talebi veya petrol, e\u011fitim yahut \u015feker i\u015f\u00e7ileri gibi bir\u00e7ok sekt\u00f6r\u00fcn sendikalar\u0131n\u0131n anayasal garanti alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 talebi do\u011fal olarak demokratik bir anayasa yaz\u0131lmas\u0131 talebini \u00f6n\u00fcm\u00fcze koyuyor. B\u00f6yle bir anayasan\u0131n haz\u0131rlanabilmesi i\u00e7in de elbette molla rejiminin y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve yerine kurucu bir meclisin in\u015fas\u0131 \u00f6nemli bir g\u00fcndem olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda bulunmakta. Kurucu meclis talebinin \u00f6nemi yaln\u0131zca rejimin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rabilecek bir ara\u00e7 olmas\u0131ndan kaynaklanm\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda \u201cT\u00fcm i\u015f\u00e7i, emek\u00e7i, kad\u0131n ve gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctlerinin de (partilerden sendikalara, derneklere, platformlara, vb. kadar) kendi talepleriyle birlikte \u00f6zg\u00fcrce kat\u0131labilecekleri, s\u0131f\u0131r barajl\u0131 se\u00e7imlerle olu\u015facak bir Kurucu Meclis\u201d demokratik gericilik metotlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u0130ran proletaryas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecek bir talep olabilir. Kurucu meclis talebi, mevcut seferberlik i\u00e7erisinde fabrikalarda, kamp\u00fcslerde ve meydanlarda \u00f6nc\u00fcle\u015fen emek\u00e7ileri bir araya getirebilecek ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fcklerinin geli\u015fmesine hizmet edebilir. H\u00e2lihaz\u0131rda rejimin yap\u0131s\u0131 sebebiyle Anayasay\u0131 Koruyucular Konseyi\u2019nin onay\u0131ndan ge\u00e7meyen kimse \u0130ran parlamentosuna aday dahi olam\u0131yor. Bir\u00e7ok reformist politikac\u0131n\u0131n hatta din adam\u0131n\u0131n bile bu konseyin onay\u0131ndan ge\u00e7emedi\u011fini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda seferber olan b\u00fct\u00fcn kesimlerin temsil edilebilece\u011fi ba\u011f\u0131ms\u0131z ve egemen bir Kurucu Meclis talebinin \u0130ran emek\u00e7ilerinin ve kad\u0131nlar\u0131n acil talepleri i\u00e7in ne kadar hayati oldu\u011funu g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in de seferberli\u011fin kendi organlar\u0131n\u0131\/\u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmelerini olu\u015fturmas\u0131 ve acil talepler ekseninde rejimden \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrmesi hem \u0130ran hem de d\u00fcnya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli geli\u015fmelere sebep olabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130ran\u2019\u0131n ba\u015fkenti Tahran\u2019da 13 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc ahlak polisi (ga\u015fti ir\u015fad) taraf\u0131ndan zorunlu ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasas\u0131na uygun davranmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan Jina Mahsa Amini, g\u00f6zalt\u0131nda i\u015fkence g\u00f6rm\u00fc\u015f ve 16 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc vefat etmi\u015fti. Amini\u2019nin katledilmesi \u00fczerine ba\u015flayan ayaklanma \u00fclkenin tamam\u0131na yay\u0131ld\u0131 ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc haftas\u0131na girdi.  Ga\u015fti ir\u015fad yani ir\u015fad devriyesi olarak \u00e7evirebilece\u011fimiz bu polis birimi 2005 y\u0131l\u0131nda […]<\/p>\n","protected":false},"author":39,"featured_media":2691,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1082],"tags":[1054,1053,385,1055,1052,1057,1058],"class_list":["post-2690","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2022-iran-devrimi","tag-ayetullah","tag-gasti-irsad","tag-iran","tag-iran-devrimi","tag-jina-mahsa-amini","tag-molla-rejimi","tag-yesil-hareket"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/39"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2690"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2690\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2692,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2690\/revisions\/2692"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}