{"id":2396,"date":"2021-11-15T19:29:54","date_gmt":"2021-11-15T16:29:54","guid":{"rendered":"https:\/\/trockist.net\/?p=2396"},"modified":"2021-11-15T19:29:56","modified_gmt":"2021-11-15T16:29:56","slug":"coken-sosyalist-uygulamalar-degil-burokrasiydi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2021\/11\/15\/coken-sosyalist-uygulamalar-degil-burokrasiydi\/","title":{"rendered":"\u00c7\u00f6ken sosyalist uygulamalar de\u011fil b\u00fcrokrasiydi"},"content":{"rendered":"\n

Bu yaz\u0131 \u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi – D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in (\u0130UB-DE) yay\u0131n organ\u0131 olan International Correspondence<\/em>\u2019\u0131n (Uluslararas\u0131 Haberle\u015fme) Temmuz 2017 tarihli \u00f6zel say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yazar:<\/strong> Jos\u00e9 Castillo<\/p>\n\n\n\n

\u00c7eviri:<\/strong> Kaan G\u00fcnde\u015f<\/p>\n\n\n\n

Jos\u00e9 Castillo, \u0130UB-DE\u2019nin Arjantin seksiyonu Sosyalist Sol\u2019un (IS) \u00f6nderlerinden akademisyen ve ekonomist. Sol Ekonomistler (EDI), Ele\u015ftirel Ekonomi Derne\u011fi ve Latin Amerika Politik Ekonomi ve Ele\u015ftirel D\u00fc\u015f\u00fcnce Derne\u011fi (SEPLA) \u00fcyesidir. Onlarca makalenin yazar\u0131 Castillo\u2019nun kaleme ald\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 kitap \u015f\u00f6yledir: Machiavelli\u2019yi Okumak<\/em>, D\u0131\u015f Bor\u00e7: S\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme, Sefalet ve Yolsuzluk<\/em>, Rus Devrimi\u2019nden 90. Y\u0131l Sonra<\/em> (\u0130UB-DE \u00fcyeleri Mercedes Petit ve Miguel Lamas ile birlikte), Ekonominin Temelleri<\/em>. <\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Emperyalist propaganda \u201cSSCB\u2019de sosyalizmin ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011funu\u201d s\u00f6yl\u00fcyor. Biz tam tersini s\u00f6yl\u00fcyoruz. Ba\u015far\u0131s\u0131z olan hain b\u00fcrokrasidir. Di\u011fer yandan sosyalist \u00f6nlemler, uyguland\u0131klar\u0131 her zaman yararl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Stalinist b\u00fcrokrasinin \u00fcretti\u011fi t\u00fcm deformasyonlara ra\u011fmen, burjuvazinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi ve ekonominin planlanmas\u0131 olgular\u0131 bile Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin etkileyici ba\u015far\u0131lara ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Rus devriminin \u00fczerinden ge\u00e7en bir y\u00fczy\u0131l\u0131n ard\u0131ndan bir\u00e7ok yolda\u015f hakl\u0131 olarak \u015fu soruyu sorabilir: Ne i\u015fe yarad\u0131 ki? Berlin Duvar\u0131\u2019n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131nda ve eski SSCB\u2019nin 1989-1991\u2019de \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcnden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere sosyalizm bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k de\u011fil miydi?<\/p>\n\n\n\n

1917 Ekim Devrimi\u2019nin zaferiyle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sovyetler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla iktidara geldi\u011fi ve \u00f6nce toprak sahiplerinin, sonra da burjuvazinin geri kalan\u0131n\u0131n m\u00fclks\u00fczle\u015ftirildi\u011fi ger\u00e7e\u011fi, i\u015f\u00e7ilerin ve k\u00f6yl\u00fclerin en yak\u0131c\u0131 \u00f6zlemlerini kar\u015f\u0131lamaya ba\u015flamay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131: Emperyalistler aras\u0131 sava\u015ftan \u00e7ekilmek, ekmek ve toprak. Ama Lenin, Tro\u00e7ki ve Bol\u015fevik devrimciler bunun hen\u00fcz \u201csosyalizm\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Bu kazan\u0131mlar, daha ileri Avrupa \u00fclkelerinde ger\u00e7ekle\u015fecek olan yeni sosyalist devrimci zaferlerin yard\u0131m\u0131n\u0131 beklerken kurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131nan devrimci bir i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmetinin ilk ad\u0131mlar\u0131yd\u0131. Lenin ve Tro\u00e7ki bu ama\u00e7la 1919\u2019da \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019i kurdular.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u00e7 sava\u015f\u0131n korkun\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131na ve ayn\u0131 zamanda Avrupa\u2019da devrimin yenilgisine ra\u011fmen, sosyalist \u00f6nlemler sayesinde, h\u00e2l\u00e2 izole olan devrimci h\u00fck\u00fcmet, her alanda i\u015f\u00e7iler i\u00e7in etkileyici ilerlemeler kaydetti. Lenin ve Tro\u00e7ki her zaman, tek ba\u015flar\u0131na ve izole bir \u015fekilde sosyalizmi in\u015fa edemeyeceklerini, bunun yerine k\u0131sm\u00ee ve ge\u00e7ici ad\u0131mlar atabileceklerini, \u00e7\u00fcnk\u00fc emperyalist d\u00fcnya sisteminin ancak buna izin verece\u011fini savundular. Y\u0131llar sonra, iktidardan uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p Stalin taraf\u0131ndan s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilmi\u015f olan Lev Tro\u00e7ki, 1932\u2019de Kopenhag’da d\u00fczenlenen bir konferansta \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyecekti:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00d6ncelikle \u015funu belirtmeme izin verin: Sovyet rejiminin \u00e7eli\u015fkileri, zorluklar\u0131, yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 ve yetersizli\u011finin ben de herkes kadar fark\u0131nday\u0131m. \u015eahsen ben ne yaz\u0131lar\u0131mda ne de konu\u015fmalar\u0131mda bunlar\u0131 hi\u00e7bir zaman saklamad\u0131m. Hep \u015funa inand\u0131m ve halen de inan\u0131yorum ki, devrimci siyaset gerici siyasetten farkl\u0131 olarak gizlilik \u00fczerine kurulamaz. \u2018Ger\u00e7ekleri oldu\u011fu gibi yans\u0131tmak\u2019 i\u015f\u00e7i devletinin en \u00fcst\u00fcn ilkesi olmak zorundad\u0131r. […]\u00a0<\/p>

Ancak Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde \u015fimdiye kadar sosyalizm olmad\u0131. Orada h\u00fck\u00fcm s\u00fcren durum, \u00e7eli\u015fkilerle dolu, ge\u00e7mi\u015fin a\u011f\u0131r miras\u0131n\u0131 y\u00fcklenmi\u015f ve ek olarak da kapitalist devletlerin d\u00fc\u015fmanca bask\u0131s\u0131 alt\u0131ndaki bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemidir. Ekim Devrimi yeni toplumun ilkesini il\u00e2n etti. Sovyet Cumhuriyeti onun hayata ge\u00e7irilmesinin sadece ilk basama\u011f\u0131yd\u0131. Edison\u2019un ilk lambas\u0131 da \u00e7ok k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. \u0130lk sosyalist in\u015fan\u0131n hatalar\u0131 ve yanl\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131ndan gelece\u011fi nas\u0131l ay\u0131rt edece\u011fimizi bilmek zorunday\u0131z.\u201d (1)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ekonomik ba\u015far\u0131lar<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Bu konferansta ve \u00e7ok daha kapsaml\u0131 bir \u015fekilde 1936 tarihli \u0130hanete U\u011frayan Devrim<\/em>\u2019de, Stalinist b\u00fcrokrasinin iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesinin yaratt\u0131\u011f\u0131 gerilemelere ve engellere ra\u011fmen devrimden beri ya\u015fanan ola\u011fan\u00fcst\u00fc ilerlemelerin \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez istatiksel verilerini ortaya serecek olan yine Tro\u00e7ki\u2019nin kendisiydi. <\/p>\n\n\n\n

Rusya devrimi yaln\u0131zca geri kalm\u0131\u015f bir \u00fclke olarak ya\u015famad\u0131, ayn\u0131 zamanda yoksullu\u011fun ve okuma-yazma bilmezli\u011fin son derece yo\u011fun ve yayg\u0131n oldu\u011fu bir \u00fclke olarak ya\u015fad\u0131. \u0130lk olarak Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ve ard\u0131ndan da devrimin ertesinde geli\u015fen \u0130\u00e7 Sava\u015f daha \u00f6nce e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir y\u0131k\u0131m yaratt\u0131. \u0130zole olmu\u015f i\u015f\u00e7i devleti, b\u00f6ylesine bir y\u0131k\u0131m zemininin \u00fczerinde, elinde yaln\u0131zca burjuvaziyi m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmi\u015f olmas\u0131n\u0131n, yani topraklar, fabrikalar ve bankalar \u00fczerindeki kapitalist \u00f6zel m\u00fclkiyeti kald\u0131rm\u0131\u015f olman\u0131n avantajlar\u0131yla, son derece yava\u015f bir \u015fekilde ve devasa \u00e7eli\u015fkilerin e\u015fli\u011finde, ekonomiyi planlamaya ve d\u0131\u015f ticaret \u00fczerinde devlet tekeli kurmaya ve b\u00f6ylece ekonomiyi ayaklar\u0131 \u00fczerine kald\u0131rarak bu alanda m\u00fcthi\u015f sonu\u00e7lar elde etmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6z\u00fc bir kere daha Tro\u00e7ki\u2019ye b\u0131rakal\u0131m:<\/p>\n\n\n\n

\u201cRusya\u2019n\u0131n sanayi geli\u015fiminin ham endeks rakamlar\u0131yla ifade edilen e\u011frisi, sava\u015ftan \u00f6nceki son y\u0131l olan 1913\u2019\u00fc 100 alarak al\u0131rsak a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir. \u0130\u00e7 sava\u015f\u0131n en y\u00fcksek noktas\u0131 olan 1920 y\u0131l\u0131, ayn\u0131 zamanda sanayinin en d\u00fc\u015f\u00fck noktas\u0131d\u0131r \u2014 sadece 25, yani sava\u015f \u00f6ncesi \u00fcretimin d\u00f6rtte biri. 1925\u2019te 75\u2019e, yani sava\u015f \u00f6ncesi \u00fcretimin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcne y\u00fckseldi; 1929\u2019da yakla\u015f\u0131k 200\u2019e ve 1932\u2019de de 300\u2019e, yani sava\u015f\u0131n arifesindekinden \u00fc\u00e7 kat daha fazlas\u0131na y\u00fckseldi. Uluslararas\u0131 endeks \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tablo daha da \u00e7arp\u0131c\u0131 hale geliyor. 1925\u2019ten 1932\u2019ye kadar Almanya\u2019n\u0131n sanayi \u00fcretimi bir bu\u00e7uk kat azal\u0131rken, Amerika\u2019da iki kat, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde d\u00f6rt kat artt\u0131. Bu verilerin kendileri zaten konu\u015fmaktad\u0131r. \u201d (2)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ba\u015fl\u0131ca emperyalist g\u00fc\u00e7ler 1929\u2019da ba\u015flayan kapitalist ekonomik krizin bata\u011f\u0131nda dibe \u00e7ekilirken, SSCB ivmelenen bir oranda b\u00fcy\u00fcmeye devam etti. Elbette bu, \u201ctek \u00fclkede sosyalizm\u201d \u015feklindeki gerici \u00fctopyan\u0131n hayata ge\u00e7irilebilece\u011fi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na herhangi bir g\u00fcven duymak anlam\u0131na gelmiyordu. Tro\u00e7ki, Sovyet ekonomisinin bu b\u00fcy\u00fcmesinin, emperyalist \u00fclkelerden herhangi birisiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u201ckorkutucu derecede a\u015fa\u011f\u0131larda olan\u201d bir seviyeden ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeyi ihmal etmiyordu. Ve bunun yan\u0131 s\u0131ra, az\u0131nl\u0131ktaki bir b\u00fcrokratik yetkililer ve iktidar ayg\u0131t\u0131yla ili\u015fkili ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 ufak toplumsal kesimler ile d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretli \u00e7o\u011funluk ve farkl\u0131 alanlardaki emek\u00e7iler aras\u0131ndaki e\u015fitsizli\u011fin geni\u015fliyor olmas\u0131na dikkat \u00e7ekip bunu yeriyordu. <\/p>\n\n\n\n

\u00dcretim ara\u00e7lar\u0131 planl\u0131 bir kamu ekonomisinin kontrol\u00fcnde oldu\u011funda ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin kapasitesinin neleri ba\u015farabilece\u011fi, Sovyetler Birli\u011fi yeni bir y\u0131k\u0131mla test edildi\u011finde bir kere daha kan\u0131tland\u0131: 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131. SSCB bu sava\u015fta yaln\u0131zca n\u00fcfusunun %15\u2019ine denk gelen 27 milyon insan\u0131 kaybetmekle kalmad\u0131; ayn\u0131 zamanda 1710 \u015fehir, 70.000 k\u00f6y, 31.850 fabrika ile at\u00f6lye, mevcut demiryollar\u0131 ile k\u00f6pr\u00fclerin yar\u0131s\u0131 ve 6 milyon ev yok edildi. Ancak 1945 ile 1950 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda uygulanan ve merkez\u00ee olarak yeniden in\u015faya odaklanan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc 5 y\u0131ll\u0131k plan\u0131n sonunda end\u00fcstriyel \u00fcretim 1940\u2019da oldu\u011fundan %70 oran\u0131nda daha y\u00fcksekti. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131racak olursak SSCB sava\u015f\u0131n sonuyla 1947 aras\u0131nda %15 b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve ard\u0131ndan 1948 ile 1951 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fcme s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir \u015fekilde %23 oran\u0131na y\u00fckseldi. Bu s\u0131rada ABD\u2019nin ortalama b\u00fcy\u00fcmesi %4 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fti (eklemek gerekir ki, ABD\u2019nin GSYH\u2019si SSCB\u2019kinden 4 kat fazlayd\u0131). 1951 ile 1955 aras\u0131nda uygulanan bir sonraki be\u015f y\u0131ll\u0131k plan, end\u00fcstriyel \u00fcretimi bir %70 oran\u0131nda daha artt\u0131rd\u0131. Sovyetler Birli\u011fi, devasa maden eritme ocaklar\u0131 ve izabe tesislerinin kurulmas\u0131yla n\u00fckleer, \u00e7elik, metalurji ve petrol gibi a\u011f\u0131r sanayinin \u00e7e\u015fitli kalemlerinde bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015fecekti; ger\u00e7i bu alanlarda da her zaman Amerikan emperyalizminin seviyesinin alt\u0131nda kalmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecekti.<\/p>\n\n\n\n

Eklemek gerekir ki SSCB n\u00fcfusu bir yanda daima b\u00fcrokratik planlaman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan muzdarip olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecekti. Eski SSCB\u2019de b\u00fcrokrasi hi\u00e7bir zaman \u015fehirlerle uyumlu bir \u015fekilde k\u0131rsal \u00fcretimi geli\u015ftiremedi ve bu y\u00fczden tar\u0131m sistematik bir \u015fekilde kriz ve k\u0131tl\u0131k d\u00f6nemlerine girip durdu. Be\u015f y\u0131ll\u0131k planlarda ise daima b\u00fcy\u00fck altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na \u00f6ncelik verildi ve b\u00f6ylece geni\u015f kitlelerin sabun ve di\u011fer temizlik \u00fcr\u00fcnleri ve giyim gibi temel g\u00fcnl\u00fck t\u00fcketim maddelerinin \u00fcretimi s\u00fcrekli olarak arka planda kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, sosyal g\u00fcvenlik ve spor alan\u0131ndaki ba\u015far\u0131lar<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

SSCB okuma-yazma bilmezlikle ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde m\u00fccadele edebildi. 1917\u2019de n\u00fcfusun yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 60\u2019\u0131 (\u00f6zellikle k\u00f6yl\u00fclerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu) okuma yazma bilmiyordu. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 arifesinde, bu oran y\u00fczde 10\u2019un alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc ve ard\u0131ndan tamamen ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fitim materyalleri, burslar, destekler, ikamet, t\u0131bbi bak\u0131m ve toplu ta\u015f\u0131man\u0131n \u00fccretsiz hale getirilmesi veya avantajl\u0131 ko\u015fullar alt\u0131nda verilmesi, binlerce k\u00fct\u00fcphane, okuma odas\u0131 ve laboratuvar\u0131n in\u015fa edilmesi ve yeti\u015fkin e\u011fitiminin te\u015fviki dahil olmak \u00fczere \u00fccretsiz, zorunlu meslekten olmayan e\u011fitimin getirilmesi: Bunlar Ekim\u2019in yaln\u0131zca birka\u00e7 kazan\u0131m\u0131yd\u0131. Sovyetler Birli\u011fi, \u00f6zellikle 1960\u2019lardan itibaren, bilimin bir\u00e7ok alan\u0131nda \u00e7ok say\u0131da uzman yeti\u015ftirdi: Uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte birinci s\u0131n\u0131f olarak kabul edilecek olan doktorlar, fizik\u00e7iler, kimyagerler, matematik\u00e7iler, bilimsel ve teknik kurumlara dahil olup burada ara\u015ft\u0131rmalar yapan ki\u015filer. Bunlara ek olarak Sovyetler Birli\u011fi en \u00e7ok kitab\u0131n sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 (ve ayn\u0131 zamanda en ucuz fiyata sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131) ve say\u0131s\u0131z opera, tiyatro, sinema ve k\u00fclt\u00fcr binas\u0131nda, sat\u0131lan kitap say\u0131s\u0131ndan daha fazla etkinli\u011fin d\u00fczenlendi\u011fi tek \u00fclke oldu. (3)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u015far\u0131lara totaliter kontrol ve bask\u0131 e\u015flik ediyordu. \u0130nanmas\u0131 g\u00fc\u00e7 ama eski SSCB\u2019de 1935\u2019te, en prestijli kurumlardan biri olan Bilim Akademisi, geneti\u011fi \u201cburjuva bilimi\u201d oldu\u011fu i\u00e7in yasaklad\u0131 ve genlerin var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti. Merkez Komitesi, Bilim Akademisi\u2019nin bu karar\u0131n\u0131 oybirli\u011fiyle onaylad\u0131\u2026 Yay\u0131mlanan kitaplar tamamen polis ayg\u0131t\u0131 taraf\u0131ndan kontrol edilip d\u00fczenleniyordu. Muhalif literat\u00fcr, gizlice elden ele dola\u015ft\u0131r\u0131lan ve \u201csamizdat\u201d ad\u0131 verilen el yazmalar\u0131yla dola\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yordu. Bu samizdatlarla m\u00fccadele etmek i\u00e7in, SSCB\u2019de fotokopi makinelerinin ve kapitalist \u201cXerox\u201d makinelerinin halk taraf\u0131ndan ticari kullan\u0131m\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131\u2026 Samizdatlar\u0131n yazarlar\u0131 ak\u0131l hastanelerinde ya da \u201cgulaglarda\u201d, yani en misafirperver olmayan ve en uzak b\u00f6lgelerde kurulmu\u015f olan, olduk\u00e7a zor ko\u015fullar\u0131n hakim oldu\u011fu u\u011fursuz zorunlu \u00e7al\u0131\u015fma kamplar\u0131nda tutsak edildiler. <\/p>\n\n\n\n

Sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda da b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar elde edildi. \u0130la\u00e7lar\u0131n d\u00fczenli olarak tedarik edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015f olmas\u0131 da dahil olmak \u00fczere \u00fccretsiz t\u0131bbi bak\u0131m ve pandemileri \u00f6nleyici kitlesel \u00f6nlemler s\u0131tma, \u00e7ocuk felci, beyin iltihab\u0131, parazit veya z\u00fchrevi hastal\u0131klar gibi Rus n\u00fcfusunu eskiden k\u0131r\u0131p ge\u00e7iren \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flad\u0131. Sovyet t\u0131bb\u0131, \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaya adanm\u0131\u015f k\u00fcresel kampanyaya \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti, gezegendeki ilk kan bankas\u0131n\u0131 yaratt\u0131 ve di\u011fer bir\u00e7ok ba\u015far\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra tarihteki ilk kornea naklinin ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

At\u0131lan ya\u015famsal \u00f6nemdeki ad\u0131mlardan biri de, anne-babalar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na izin veren anaokullar\u0131 kurulmas\u0131 ve \u00e7ok say\u0131da jinekolojik-obstetrik ve pediatri merkezlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131yla, anne ile \u00e7ocu\u011fun gebelikten itibaren tam bir korunma ve g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131yd\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde ya\u015fl\u0131lar da koruma alt\u0131na ald\u0131nda; Sovyetler Birli\u011fi\u2019de ya\u015fl\u0131lar i\u00e7in ula\u015f\u0131m \u00fccretsiz ve \u00fclke, gezegendeki en kapsaml\u0131 emeklilik sistemine sahipti. B\u00f6ylece 1991\u2019de SSCB\u2019de, ortalama insan \u00f6mr\u00fc 71 y\u0131la dek uzam\u0131\u015ft\u0131. Bu say\u0131 Ekim Devrimi\u2019nin ba\u015f\u0131nda ancak 40\u2019a ula\u015f\u0131yordu. Beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikler ve geli\u015fmeler sayesinde ortalama boy da 1.60\u2019tan 1.80 metreye y\u00fckselmi\u015fti. (4)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ancak belirtti\u011fimiz \u00e7eli\u015fkiler dahilinde, tamamen b\u00fcrokrasi taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen bir hayat\u0131n sonucu olarak, 1970\u2019lerden itibaren emek\u00e7i n\u00fcfus aras\u0131nda, \u00f6zellikle de erkek \u00e7al\u0131\u015fanlar aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir y\u0131k\u0131m yaratmaya ba\u015flam\u0131\u015f olan alkolizmin giderek yay\u0131lmas\u0131ndan s\u00f6z edebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Spor alan\u0131nda da ilerlemeler kaydedildi. 1952\u2019de Helsinki\u2019de organize edilen oyunlardan beri, SSCB olimpiyatlara kat\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. SSCB\u2019nin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcne dek \u00f6zellikle atletizm dallar\u0131nda toplam 1010 madalya (395 alt\u0131n, 319 g\u00fcm\u00fc\u015f ve 296 bronz) kazan\u0131lacakt\u0131. Sovyetler ayr\u0131ca birka\u00e7 d\u00fcnya \u015fampiyonuyla gezegendeki en iyi satran\u00e7 oyuncular\u0131n\u0131n \u00fclkesi olacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Atom ve uzay bilimlerinde geli\u015fim<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Devlet planlamas\u0131 ve bunu yaratt\u0131\u011f\u0131 ekonomik g\u00fc\u00e7, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin atom enerjisinde lider olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Aral\u0131k 1946\u2019da ilk n\u00fckleer reakt\u00f6r devreye girdi. A\u011fustos 1949\u2019da SSCB ilk atom bombas\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde deneyimledi. Ve SSCB\u2019nin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ilerlemeler sayesinde de bu teknolojiye sahip olmas\u0131, n\u00fckleer enerjinin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l kullan\u0131m\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti. 1950 gibi erken bir tarihte b\u00fct\u00fcn n\u00fcfusa elektrik sa\u011flamak i\u00e7in ilk elektrik santrali in\u015fa edildi ve bu santrallerin say\u0131s\u0131 h\u0131zla \u00e7o\u011fald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fcrokrasinin sorumsuz rol\u00fc, Nisan 1986\u2019daki \u00c7ernobil facias\u0131nda ve bu facian\u0131n sonu\u00e7lar\u0131nda da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fczere, bu alanda da mevcuttu elbette.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer bir ba\u015far\u0131, SSCB\u2019nin y\u0131llarca Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin \u00f6n\u00fcnde oldu\u011fu etkileyici bir aland\u0131: Uzay\u0131n ke\u015ffi ile uzay yolculu\u011funun geli\u015fimi. 1957\u2019de SSCB ultra g\u00fc\u00e7l\u00fc bir roket in\u015fa ederek, yery\u00fcz\u00fcne radyo mesajlar\u0131 g\u00f6ndermeye ba\u015flayan d\u00fcnyan\u0131n y\u00f6r\u00fcngesindeki ilk uydu Sputnik\u2019i ve uzaya \u00e7\u0131kan ilk canl\u0131 olan di\u015fi k\u00f6pek Laika\u2019y\u0131 y\u00f6r\u00fcngeye yerle\u015ftirmeyi ba\u015fard\u0131. Sonunda, 12 Nisan 1961\u2019de uzaya \u00e7\u0131kan ilk insan, kozmonot Yuri Gagarin olacakt\u0131. Daha sonraki bir a\u015famada onu uzaydaki ilk kad\u0131n (1963 y\u0131l\u0131nda Valentina Tereshkova) ve uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc yapan ilk insan (Alexei Leonov) izledi. 1969\u2019da Amerikal\u0131lar, nihayet aya ini\u015f yapan Apollo ile alandaki rekabeti k\u0131z\u0131\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. Buna ra\u011fmen Sovyetler, yerle\u015fik y\u00f6r\u00fcnge istasyonlar\u0131nda (mesela 1971\u2019de y\u00f6r\u00fcngeye oturtulan Salyut 1) ve 1986 gibi erken bir tarihte yerle\u015ftirilen ilk kal\u0131c\u0131 uzay istasyonunda (MIR) \u00f6nc\u00fc olmaya devam etti.<\/p>\n\n\n\n

Devrimin ilk y\u0131llar\u0131nda sanatsal yarat\u0131m<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Devrimci zafer, t\u00fcm alanlarda sanatsal yarat\u0131m\u0131n bir patlama ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Ve Sovyet h\u00fck\u00fcmeti, kar\u015f\u0131devrime ve i\u00e7 sava\u015f\u0131n ac\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ba\u011flam\u0131nda bu sanatsal patlamay\u0131 cesaretlendirdi ve ona tam bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ekim 1917 zaferi, di\u011fer \u00fclkelerde pek \u00e7ok yazar, ressam, heykelt\u0131ra\u015f, mimar ve genel olarak entelekt\u00fcelin ilgisini uyand\u0131rd\u0131. Amerikal\u0131 devrimci yazar ve militan John Reed\u2019in me\u015fhur D\u00fcnyay\u0131 Sarsan On G\u00fcn<\/em> eseri zaten yayg\u0131n bir bilinirli\u011fe sahip. Dans\u00e7\u0131 Isadora Duncan da, 1921\u2019de h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan davet edilerek Moskova\u2019ya gitti ve sanat\u0131n\u0131 devrimin hizmetine sundu.<\/p>\n\n\n\n

O zamanlar \u201cavangard\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan sanatsal deney alan\u0131nda, tuhaf bir fenomen ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u201cBurjuvazinin dar ufkunu\u201d 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131ndan beri a\u015famamas\u0131n\u0131 ele\u015ftiren geni\u015f ve heterojen bir kamp olu\u015ftu. Bu avangard hareketin geni\u015f bir kesimi Sovyet zaferini destekledi ve \u00fcretim, teknoloji ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015famla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak d\u00fcnyay\u0131 yaln\u0131zca g\u00f6rmenin de\u011fil, ayn\u0131 zamanda in\u015fa etmenin de yeni bir yolunu sunarak g\u00fc\u00e7 kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sovyet sinemas\u0131, zaten olduk\u00e7a iyi bilinen bir ilerleme ya\u015fad\u0131; \u00f6yle ki, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir ekol oldu. Sinema ve sinema ara\u00e7lar\u0131 devrimden sonra kamula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve \u201cdevrim i\u00e7in devrimci sinema\u201d ve \u201cbir sistem olarak deney\u201d sloganlar\u0131yla, ilk y\u0131llarda en geni\u015f \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve geli\u015fim deste\u011fine sahipti. B\u00f6ylece Potemkin Z\u0131rhl\u0131s\u0131<\/em>, Grev<\/em>, Eski ve Yeni<\/em>, Ekim: D\u00fcnyay\u0131 Sarsan On G\u00fcn<\/em> filmleriyle tan\u0131nan Sergei Eisenstein gibi bir dahi \u00f6ne \u00e7\u0131kabildi. Hala sessiz ve siyah beyaz olan filmlere kitleler ilk kez kat\u0131l\u0131m g\u00f6stermi\u015f oldu; bu kitlelerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 zorluklar ve verdikleri m\u00fccadeleler ilk defa beyaz perdede g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Montaj tekni\u011finde de ilerleme kaydedildi; \u201chaber filmleri\u201d gibi yenilikler ve Dziga Vertov\u2019un Sine-G\u00f6z ve Cin\u00e9ma V\u00e9rit\u00e9<\/em> anlay\u0131\u015flar\u0131 geli\u015ftirildi, kurmaca ve belgesel aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131n s\u0131nanmas\u0131ndan yol al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u00e7 sava\u015f\u0131n ortas\u0131nda, amans\u0131z fedakarl\u0131klarla, Sovyet h\u00fck\u00fcmeti alana dair yeni yasalar \u00e7\u0131kard\u0131 ve sanat\u00e7\u0131lar ile sanat faaliyetleri i\u00e7in binalar ve \u00f6denekler verdi. En \u00e7e\u015fitli ak\u0131mlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi deneysel at\u00f6lye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Foto\u011fraf montaj\u0131na dayal\u0131 bir estetik yaratan konstr\u00fcktivizmin en bilinen ve merkez\u00ee fig\u00fcrlerinden biri olan, zaman\u0131 i\u00e7in kesinlikle devrim niteli\u011finde i\u015fler yapm\u0131\u015f olan Alexander Rodchenko \u00f6ne \u00e7\u0131kan isimler aras\u0131ndayd\u0131. Y\u00fcksek Sanat ve Teknik St\u00fcdyolar\u0131 (Vkhutemas) grafik tasar\u0131m, end\u00fcstriyel ve avangard foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131k alan\u0131nda m\u00fckemmel i\u015fler kaydetti. Bu kurumun \u00e7ok \u00e7e\u015fitli konular\u0131 i\u015fleyen sokak afi\u015fleri \u00fcnl\u00fc oldu ve bu \u00fcnlerini hala koruyorlar. Vkhutemas\u2019\u0131n sokak afi\u015fleri, Bauhaus olarak bilinen \u00fcnl\u00fc Alman tasar\u0131m okulunun da \u00f6nc\u00fcs\u00fc oldu.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00f6zg\u00fcr yarat\u0131c\u0131l\u0131k atmosferi derinle\u015firken, o g\u00fcne kadar su ge\u00e7irmez b\u00f6lmeler muamelesi g\u00f6rm\u00fc\u015f s\u0131n\u0131rlar da parampar\u00e7a edildi: B\u00fcy\u00fck \u015fair Mayakovsky, \u015fiirlerini tasvir etmek i\u00e7in fotomontaj kullanmaya ba\u015flad\u0131 ve ayn\u0131 zamanda avangard yap\u0131lar\u0131n tasar\u0131m\u0131na kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ne yaz\u0131k ki, bu \u00f6zg\u00fcr yarat\u0131c\u0131l\u0131k bahar\u0131 birka\u00e7 y\u0131l sonra sona erdi. Stalinizm, s\u00f6zde \u201csosyalist ger\u00e7ek\u00e7ili\u011fin\u201d tek y\u00f6nl\u00fc \u00e7izgisi alt\u0131nda en s\u0131k\u0131 denetimi empoze etti ve t\u00fcm bu avangard hareketi bast\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Temmuz 1924\u2019te Tro\u00e7ki, bir\u00e7ok metnin derlenmesinden olu\u015fan Edebiyat ve Devrim<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir kitap yay\u0131mlad\u0131. Bu kitapta Tro\u00e7ki \u201cproleter sanat\u201d olarak tan\u0131mlanabilecek bir sanat t\u00fcr\u00fcn\u00fcn asla var olamayaca\u011f\u0131n\u0131 savundu. Onun savundu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f \u015fu \u015fekildeydi: Devrimin tarihsel ve ahlaki g\u00fcc\u00fc \u00f6ylesine b\u00fcy\u00fckt\u00fc ki, zeminini d\u00f6\u015femeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr bir s\u0131n\u0131f k\u00fclt\u00fcr\u00fc olmayacak ama hakiki bir insan k\u00fclt\u00fcr\u00fc olacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Gen\u00e7 Sovyet h\u00fck\u00fcmetinin sanat ile sanat\u00e7\u0131lara d\u00f6n\u00fck politikas\u0131, onlar\u0131n \u201ckategorik olarak devrimin taraf\u0131nda m\u0131, yoksa devrimin kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0131 oldu\u011funa\u201d g\u00f6re belirleniyordu. Burjuva ve emperyalist kar\u015f\u0131devrime kat\u0131lmayanlara \u201csanat alan\u0131nda kaderlerini tayin etmede mutlak \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u201d tan\u0131nmal\u0131yd\u0131. Bu ilke devrimin ilk y\u0131llar\u0131nda uyguland\u0131. Ancak daha sonra devrimin mezar\u0131n\u0131 kazan b\u00fcrokrasi, ayn\u0131 zamanda sanatsal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de yok etti ve tek\u00e7i bir totaliter \u201cproleter sanat\u201d dogmas\u0131n\u0131 empoze etti. Geri kalan her \u015fey \u201cburjuva sanat\u201d denilerek d\u0131\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7in ve K\u00fcba devrimlerinin ba\u015far\u0131lar\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n devrimlerinin deneyimleri, kar\u015f\u0131m\u0131za kategorik \u00f6rnekler olarak \u00e7\u0131karlar. Burjuvaziyi m\u00fclks\u00fczle\u015ftiren ve kamu m\u00fclkiyeti temelli bir ekonomiyi planlama i\u015fleminden ge\u00e7iren her muzaffer devrim, i\u015f\u00e7ilerin ya\u015famlar\u0131n\u0131 derhal olmak \u00fczere olumlu y\u00f6nde etkileyen muazzam ba\u015far\u0131lar elde etti. Bu devrimlerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeler b\u00fcrokratlar\u0131n egemenli\u011finde oldu\u011fu i\u00e7in sonunda onlar\u0131 felakete s\u00fcr\u00fcklenip kapitalizme do\u011fru gerilediler ve bunun neticesinde e\u015fitsizlikler ile \u00e7eli\u015fkiler yo\u011funla\u015ft\u0131; ancak hat\u0131rlamak gerekir bu devrimlerin kazan\u0131mlar\u0131, bu b\u00fcrokratik \u00e7er\u00e7evede bile kendilerinin ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flad\u0131lar. <\/p>\n\n\n\n

On y\u0131llarca s\u00fcren korkun\u00e7 k\u0131tl\u0131klar\u0131n ard\u0131ndan gelen 1949\u2019daki muzaffer \u00c7in Devrimi\u2019nde, devrimin hedeflerini a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlayan Mao\u2019nun kendisiydi: \u201cHer \u00c7inli\u2019nin her g\u00fcn bir kase pirince sahip olmas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak.\u201d Ve ger\u00e7ekten de e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k ve end\u00fcstriyel geli\u015fmedeki di\u011fer b\u00fcy\u00fck ilerlemelere ek olarak bu konuda ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131lar. D\u00fcnyan\u0131n en kalabal\u0131k \u00fclkesi a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lmek \u00fczere olan insanlar\u0131yla gazete man\u015fetlerine ve haberlere konu olmay\u0131 b\u0131rak\u0131rken, \u00c7in\u2019in kom\u015fusu kapitalist Hindistan bize hala Kalk\u00fcta sokaklar\u0131nda a\u00e7l\u0131ktan veya hastal\u0131ktan \u00f6len binlerce insan\u0131n deh\u015fetini g\u00f6stermeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Y\u0131llar sonra gelen K\u00fcba Devrimi e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131nda g\u00f6sterdi\u011fi ilerlemelerle, bu k\u00fc\u00e7\u00fck Karayip adas\u0131n\u0131 Latin Amerika\u2019da bu alanlarda \u00f6nc\u00fc yapt\u0131. \u00d6nce okuma yazma bilmezli\u011fin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131nda g\u00f6sterilen ba\u015far\u0131 ve daha sonra \u00e7ok say\u0131da \u00fcniversite profes\u00f6r\u00fcn\u00fcn e\u011fitilmesinin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra K\u00fcba t\u0131bb\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131lar\u0131 da b\u00f6lgedeki di\u011fer \u00fclkelerle \u00e7arp\u0131c\u0131 bir tezatl\u0131k olu\u015fturuyor. Her iki \u00fclkede de (\u00c7in ve K\u00fcba), \u201c21. y\u00fczy\u0131l sosyalizminin\u201d karma ekonomiyi \u00f6neren s\u00f6ylemlerinin aksine, burjuvazinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesiyle kapitalizme kar\u015f\u0131 ciddi bir ilerleme sa\u011flanmas\u0131n\u0131n sonucunda nelerin elde edilebilece\u011fi ba\u015far\u0131yla g\u00f6sterilmi\u015ftir. Zira \u201c21. y\u00fczy\u0131l sosyalizmi\u201d bu ba\u015far\u0131lar\u0131n hi\u00e7birisini g\u00f6sterememi\u015ftir. Bu konuda tek bir trajik \u00f6rne\u011fe at\u0131fta bulunuyoruz: Chavizm taraf\u0131ndan y\u00f6netilen, kapitalizmin muhafaza edildi\u011fi ve insanlar\u0131n a\u00e7l\u0131k, hastal\u0131k ve bask\u0131ya maruz kald\u0131\u011f\u0131 Venezuela.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015far\u0131s\u0131z olan sosyalist \u00f6nlemler de\u011fil, b\u00fcrokrasiydi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

T\u00fcm bu veriler ve metodumuz, bizi bu makalenin ba\u015f\u0131ndaki soruya net bir cevap vermeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor: Sosyalizm ba\u015far\u0131s\u0131z olmad\u0131. Ba\u015far\u0131s\u0131z olan ve sonunda SSCB\u2019yi yok olu\u015fan g\u00f6t\u00fcrenler, Sovyet devletinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnde bile kendi ayr\u0131cal\u0131klar\u0131ndan yararlanarak bug\u00fcnk\u00fc yeni Rus kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00fcst katman\u0131n\u0131 olu\u015fturanlar, yani Stalinizmin b\u00fcrokrat miras\u00e7\u0131lar\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

1917 Ekim Devrimi\u2019ni b\u00fcy\u00fck bir umutla kar\u015f\u0131layan Rus i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in, kapitalistleri m\u00fclks\u00fczle\u015ftiren planl\u0131 bir devlet ekonomisinin ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 deneyimleyen ama ayn\u0131 zamanda \u00e7eli\u015fkili bir \u015fekilde diktatoryal bir rejimin bask\u0131s\u0131na da maruz kalan sonraki nesiller i\u00e7in ve bug\u00fcn bir kez daha kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fcye maruz kalan herkes i\u00e7in y\u00fcr\u00fcnecek yol Bol\u015feviklerin, Lenin\u2019in ve Tro\u00e7ki\u2019nin yolu olmaya devam ediyor: Yeni bir devrim, i\u015f\u00e7i demokrasisi ve sosyalizm. Bir as\u0131rl\u0131k deneyim, kamula\u015ft\u0131rma, devlet m\u00fclkiyeti ve planlama olmaks\u0131z\u0131n sosyalizme do\u011fru sa\u011flam bir ilerlemenin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131; bu ilerlemeyi s\u00fcrd\u00fcrmek ve geli\u015ftirmek i\u00e7in de sosyalizme i\u015f\u00e7i demokrasisinin ve k\u00fcresel yay\u0131lman\u0131n e\u015flik etmesinin kesinlikle zorunlu oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Kapitalist restorasyonun sonu\u00e7lar\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

1980\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131nda Gorba\u00e7ov\u2019un ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu Sovyet liderli\u011fi kararl\u0131 bir \u015fekilde restorasyona y\u00f6neldi ve kapitalizme giden yol olan s\u00f6zde \u201cglasnost\u201d ve \u201cperestroika\u201d s\u00fcre\u00e7lerini hayata ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131. Restorasyonun, bozulan ya\u015fam kalitesi, k\u00f6t\u00fcle\u015fen devlet hizmetleri, d\u00fc\u015fen \u00fccretler ve istihdam gibi ilk sonu\u00e7lar\u0131, o y\u0131llarda g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sovyetler Birli\u011fi, 1989\u2019da ba\u015flay\u0131p tek parti rejimini deviren kitlesel grevler ve kitle seferberlikleri s\u0131ras\u0131nda Aral\u0131k 1991\u2019de da\u011f\u0131ld\u0131. Ocak 1992\u2019den itibaren, ekonomiyi d\u00fczenleyen \u015fok planlar\u0131 kapitalist restorasyonu tamamlad\u0131. \u00dccretler un ufak olurken, sosyal hizmetler de neredeyse fel\u00e7 oldu. B\u00fcy\u00fck \u015fehirler, n\u00fcfusun hayatta kalmak i\u00e7in evlerinde sahip olduklar\u0131 her \u015feyi satmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 dev bir a\u00e7\u0131k hava pazar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Alkolizm ve su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenme astronomik oranlarda b\u00fcy\u00fcd\u00fc. \u015eiddetli \u00f6l\u00fcmler g\u00fcndelik hayat\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline geldi. \u00c7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde, yukar\u0131da a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere d\u00fcnyan\u0131n en y\u00fcksek ortalama insan \u00f6mr\u00fc beklentilerinden birine ula\u015fan Rusya\u2019da, ya\u015fam beklentisi 57 y\u0131la d\u00fc\u015ft\u00fc. 1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda, gen\u00e7lere en sevdikleri mesle\u011fin ne oldu\u011funu soran bir anketin ald\u0131\u011f\u0131 t\u00fcyler \u00fcrpertici yan\u0131t \u015fuydu: \u201cSeks i\u015f\u00e7ili\u011fi.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Rusya ve \u00f6nceki on y\u0131llarda yarat\u0131lan muazzam zenginlikler ya\u011fmaland\u0131. B\u00f6ylece i\u015f\u00e7iler ve emekliler sefalete s\u00fcr\u00fcklenirken, milyonlarca gen\u00e7 gelece\u011fi \u00e7al\u0131nan sahipsiz bir kitleye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015fken, yeni Rus kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131 da palazlanmaya ba\u015flad\u0131. Bug\u00fcn, basit bir ger\u00e7e\u011fi do\u011frulamak i\u00e7in, bu palazlanan yeni Rus kapitalist s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 olan ba\u015fl\u0131ca isimlerin (halk aras\u0131nda \u201coligarklar\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan isimlerin) veya Putin\u2019in kendisinin ve onun h\u00fck\u00fcmet ekibinin biyografilerine bakmak yeterlidir: Bunlar\u0131 hepsi \u201cmesleki kariyerlerine\u201d Sovyet devlet ayg\u0131t\u0131nda ba\u015flad\u0131lar ve yine bunlar\u0131n hepsi, ilk ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131 bu devlet ayg\u0131t\u0131na \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 s\u0131ralarda kazand\u0131lar. Bunlar\u0131n hepsi, \u015fimdi \u00f6zel m\u00fclkiyete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olan ama \u00f6ncesinde devlet m\u00fclkiyetinde bulunan \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 m\u00fclk edinmek i\u00e7in, Sovyet devleti i\u00e7indeki konumlar\u0131ndan yararland\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 \u015fey \u00c7in\u2019de de ya\u015fand\u0131. Ancak \u00c7in\u2019de ya\u015fananlar \u015fu a\u00e7\u0131dan farkl\u0131yd\u0131: \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekte ve hala \u00fclkeyi y\u00f6netmektedir. Bunu, en \u015fiddetli ifadesi 1989\u2019daki Tiananmen Meydan\u0131 katliam\u0131 olan vah\u015fi bir diktat\u00f6rl\u00fck arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yapmakta. \u00dclkeyi kapitalist restorasyona g\u00f6t\u00fcren \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin kendisiydi. B\u00f6ylece 1949 devriminin bir\u00e7ok kazan\u0131m\u0131 yok edildi.<\/p>\n\n\n\n

\u201cYeni \u00c7in kapitalizmi\u201d, d\u00fcnyan\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretleriyle \u00e7al\u0131\u015fan ve ac\u0131mas\u0131z i\u015f saatlerine mahkum edilmi\u015f olan bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00fczerine in\u015fa edildi. Bu i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ne grev hakk\u0131 var, ne de kendi sendikal temsilcilerini se\u00e7me hakk\u0131. Bug\u00fcn \u00c7in\u2019de milyonlarca i\u015f\u00e7i fabrikalarda uyuyor. K\u00f6ylerinden gelen ve fiilen yasad\u0131\u015f\u0131 bir durum alt\u0131nda olan, herhangi bir sosyal kamu hizmetine eri\u015fim hakk\u0131 olmayan, yar\u0131 k\u00f6lelik ko\u015fullar\u0131nda uzun mesai saatleri ge\u00e7irip \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra ayn\u0131 fabrikalarda uyumak ve yemek yemek zorunda kalan milyonlarca i\u015f\u00e7i var. Bu i\u015f\u00e7iler, bu s\u00f6m\u00fcr\u00fc ko\u015fullar\u0131na k\u0131rsalda bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlendikleri ailelerine birka\u00e7 dolar g\u00f6nderebilmek i\u00e7in katlanmak zorunda kal\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Milyonlarca i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc i\u015fsiz kald\u0131. Ayr\u0131ca, \u00fclkenin kentsel n\u00fcfusunun y\u00fczde 45\u2019inin ve k\u0131rsal n\u00fcfusun y\u00fczde 80\u2019inin art\u0131k herhangi bir sa\u011fl\u0131k sigortas\u0131n\u0131n olmamas\u0131nda kristalize olan b\u00fcy\u00fck bir sa\u011fl\u0131k sistemi krizi mevcut. Ayn\u0131 gerileme e\u011fitimde de ya\u015fand\u0131. Ve yoksullukla ba\u011flant\u0131l\u0131 fuhu\u015f gibi olduk\u00e7a ciddi sosyal sorunlar yeniden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu yeni kapitalizmin \u201c\u00c7in h\u0131z\u0131nda ve oranlar\u0131nda\u201d b\u00fcy\u00fcyor olmas\u0131n\u0131n nedeni, \u00e7okuluslu \u015firketlerin, d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka yerlerinde elde edebileceklerinden \u00e7ok daha y\u00fcksek bir art\u0131 de\u011fer elde etmelerini garanti alt\u0131na alan \u00c7in KP h\u00fck\u00fcmetinin uygulad\u0131\u011f\u0131 siyasi bask\u0131lardan yararlanmaya karar vermesiydi.<\/p>\n\n\n\n

Kapitalist restorasyon ve onun artan e\u015fitsizlik, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve yoksulluk benzeri korkun\u00e7 sonu\u00e7lar\u0131, sosyalizmin kapitalizme \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn en iyi \u00f6rnekleridir. <\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Dipnotlar:<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

1.)<\/strong> Bkz. https:\/\/trockist.net\/index.php\/2019\/01\/26\/rus-devrimini-savunurken\/<\/p>\n\n\n\n

2.)<\/strong> Bkz. agy.<\/em><\/p>\n\n\n\n

3.)<\/strong> David Law, Russian Civilization<\/em>, Ardent Media, 1975.<\/p>\n\n\n\n

4.) <\/strong>David Lane, Soviet Society under Perestroika<\/em>, Routledge, 1992.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu yaz\u0131 \u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi – D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in (\u0130UB-DE) yay\u0131n organ\u0131 olan International Correspondence\u2019\u0131n (Uluslararas\u0131 Haberle\u015fme) Temmuz 2017 tarihli \u00f6zel say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Yazar: Jos\u00e9 Castillo \u00c7eviri: Kaan G\u00fcnde\u015f Jos\u00e9 Castillo, \u0130UB-DE\u2019nin Arjantin seksiyonu Sosyalist Sol\u2019un (IS) \u00f6nderlerinden akademisyen ve ekonomist. Sol Ekonomistler (EDI), Ele\u015ftirel Ekonomi Derne\u011fi ve Latin Amerika Politik Ekonomi ve Ele\u015ftirel D\u00fc\u015f\u00fcnce Derne\u011fi […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":2397,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[640],"tags":[971,905,834,1008],"class_list":["post-2396","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kizil-ekim","tag-burokrasi","tag-ekim-devrimi","tag-kizil-ekim","tag-stalinist-burokrasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2396","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2396"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2396\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2398,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2396\/revisions\/2398"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2397"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2396"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2396"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2396"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}