{"id":2384,"date":"2021-11-11T13:21:49","date_gmt":"2021-11-11T10:21:49","guid":{"rendered":"https:\/\/trockist.net\/?p=2384"},"modified":"2021-11-11T13:21:51","modified_gmt":"2021-11-11T10:21:51","slug":"kadinlar-ve-ekim-devrimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2021\/11\/11\/kadinlar-ve-ekim-devrimi\/","title":{"rendered":"Kad\u0131nlar ve Ekim Devrimi"},"content":{"rendered":"\n

Bu yaz\u0131 \u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi – D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in (\u0130UB-DE) yay\u0131n organ\u0131 olan International Correspondence<\/em>\u2019\u0131n (Uluslararas\u0131 Haberle\u015fme) Temmuz 2017 tarihli \u00f6zel say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7eviri:<\/strong> Kaan G\u00fcnde\u015f<\/p>\n\n\n\n

Mercedes Petit, \u0130UB-DE\u2019nin Arjantin seksiyonu Sosyalist Sol\u2019un (IS) \u00f6nderlerinden ve Apuntes para una Historia del Trotskismo<\/em> (Tro\u00e7kizmin Tarihine Notlar) kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Petrograd\u2019da 23 \u015eubat 1917\u2019de (miladi takvimle 8 Mart), hi\u00e7 kimse \u00c7arl\u0131k\u2019\u0131 y\u0131kacak olan devrimin ilk g\u00fcn\u00fcne \u015fahit olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyordu. \u0130\u015f\u00e7i kad\u0131nlar\u0131 onurland\u0131rmak i\u00e7in mitingler, bildiriler ve konu\u015fmalar gibi geleneksel etkinliklere \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ancak o g\u00fcn birka\u00e7 tekstil fabrikas\u0131ndaki kad\u0131n i\u015f\u00e7iler greve \u00e7\u0131kt\u0131 ve metalurji fabrikalar\u0131na kendilerine kat\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in delege yollad\u0131lar. Grevcilerin say\u0131s\u0131 90.000\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlar toplum en s\u00f6m\u00fcr\u00fclen kesimlerinin ilk, kendili\u011finden, a\u015fa\u011f\u0131dan ve hatta bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ad\u0131mlar\u0131yd\u0131. Kad\u0131nlar f\u0131r\u0131n kap\u0131lar\u0131ndaki olduk\u00e7a uzun ekmek kuyruklar\u0131ndan zaten yorulmu\u015flard\u0131. Bir\u00e7o\u011funun e\u015fi ve \u00e7ocuklar\u0131 ordudayd\u0131. Kad\u0131nlar sava\u015f\u0131n do\u011furdu\u011fu b\u00fct\u00fcn felaketlere do\u011frudan do\u011fruya maruz kal\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok say\u0131da kad\u0131n eylemi sokaklar\u0131 doldurdu. Ekmek talep eden, \u00c7ar\u2019\u0131 ve sava\u015f\u0131 reddeden pankartlar sokaklarda g\u00f6r\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131. Ertesi g\u00fcn Petrograd\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn erkek ve kad\u0131n sanayi i\u015f\u00e7ilerinin neredeyse yar\u0131s\u0131 greve \u00e7\u0131kt\u0131. Kad\u0131nlar\u0131n s\u00fcr\u00fckledi\u011fi isyana \u00e7ok say\u0131da asker kat\u0131ld\u0131. Be\u015f g\u00fcn s\u00fcren ve giderek b\u00fcy\u00fcyen m\u00fccadelenin sonucunda, eski imparatorluk devrime kat\u0131lanlar\u0131n binden fazlas\u0131n\u0131 katlederek d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

\u015eubat ile Ekim aras\u0131nda bir\u00e7ok kad\u0131n devrim hareketinin en \u00f6n saflar\u0131nda yer ald\u0131. Bunlardan birka\u00e7\u0131n\u0131 hat\u0131rlayal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Sosyalist devrimcilerin (SR) sol kanad\u0131nda yer alan Maria Spiridonova k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn en \u00f6nemli \u00f6nderiydi. Emperyalistler aras\u0131 sava\u015f\u0131 reddetti\u011fi i\u00e7in Bol\u015feviklere kat\u0131lan, feminizm ve kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadelesinde uzun y\u0131llar yer alm\u0131\u015f olan Aleksandra Kollontay Petrograd Sovyeti\u2019nin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Kollantay daha sonra Sovyet h\u00fck\u00fcmetinde \u00e7al\u0131\u015facak ve Bol\u015fevik Merkez Komitesi\u2019nde bulunacakt\u0131. Bir ba\u015fka kad\u0131n, Varvara Yakovleva Ekim ayaklanmas\u0131n\u0131n haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 Petrograd\u2019da \u00f6rg\u00fctleyenlerdendi. 1917\u2019nin Bol\u015fevik Merkez Komitesi\u2019nde yer alan bir di\u011fer kad\u0131n ise Elena Stasova\u2019yd\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Yeni d\u00fcnya g\u00f6z k\u0131rp\u0131yor<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

1936 tarihli \u0130hanete U\u011frayan Devrim<\/em> kitab\u0131nda Tro\u00e7ki \u015f\u00f6yle yazar:<\/p>\n\n\n\n

\u201cEkim devrimi kad\u0131n sorunuyla ilgili y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini d\u00fcr\u00fcst\u00e7e yerine getirdi. Gen\u00e7 h\u00fck\u00fcmet ona sadece erkeklerle e\u015fit olarak t\u00fcm siyasi ve yasal haklar\u0131 vermekle kalmad\u0131, daha da \u00f6nemlisi elinden gelen her \u015feyi yapt\u0131 ve her hal\u00fckarda asl\u0131nda onun her t\u00fcrl\u00fc ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fmaya eri\u015fimini g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in ba\u015fka herhangi bir h\u00fck\u00fcmetin yapt\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 yapt\u0131.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bol\u015fevik devrimcilerin hedefi m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa s\u00fcrede geni\u015f bir do\u011fum hastaneleri, kre\u015fler, anaokullar\u0131, ortak yemek odalar\u0131, \u00e7ama\u015f\u0131rhaneler, hastaneler, spor merkezleri, sinemalar ve tiyatrolar sistemi olu\u015fturmak ve b\u00fct\u00fcn bunlara, erken ya\u015flarda ba\u015flayacak sa\u011flam bir e\u011fitimin e\u015flik etmesini sa\u011flamakt\u0131. Bu yaln\u0131zca b\u00fct\u00fcn n\u00fcfusun yarar\u0131na olmakla kalmayacakt\u0131, ayn\u0131 zamanda aile i\u00e7i bask\u0131dan kad\u0131n\u0131 kurtararak, onun e\u015fitli\u011fi ile geli\u015fiminin sa\u011flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki f\u0131rsatlar\u0131 da somutla\u015ft\u0131racakt\u0131. Sovyet h\u00fck\u00fcmetlerinin niyetleri ile projeleri, \u00fclkenin geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve i\u00e7 sava\u015f\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131n izin verdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde ilerledi.<\/p>\n\n\n\n

Devrimin daha ilk g\u00fcnlerinde evlilik kilisenin ellerinden al\u0131nd\u0131 ve medeni nikah anlay\u0131\u015f\u0131 getirildi. Bo\u015fanma hakk\u0131 tan\u0131nd\u0131 ve partnerlerden herhangi birisinin iste\u011fiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecek basit bir prosed\u00fcr olarak uyguland\u0131. Annelik ile \u00e7ocu\u011fun korunmas\u0131na d\u00f6n\u00fck \u00e7e\u015fitli \u00f6nlemler al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Uzun bir militan ge\u00e7mi\u015ften gelen Nadya Krupskaya Ulyanova (Lenin\u2019in partneri) 1917\u2019de E\u011fitim Halk Komiserli\u011fi\u2019ne getirildi. Okuma yazma bilmemeyi ortadan kald\u0131rmak ve \u00e7ocuklar\u0131 ve gen\u00e7leri e\u011fitmek ya\u015famsal bir \u00f6ncelikti. Krupskaya, d\u00fcnyan\u0131n en kapsaml\u0131lar\u0131ndan biri olacak olan Sovyet e\u011fitim sisteminin kurulmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti. Onun rol\u00fc, kitle okuryazarl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6ntemlerinin olu\u015fmas\u0131nda ve k\u00fct\u00fcphanecili\u011fin geli\u015fmesinde temel \u00f6nemdeydi.<\/p>\n\n\n\n

Pedagog ve psikanalist olan Vera Schmidt ileri psikanalitik e\u011fitimin geli\u015ftirilmesinde bir \u00f6nc\u00fcyd\u00fc. 1921 ile 1924 seneleri aras\u0131nda Moskova\u2019daki \u00c7ocuk Deney Evi\u2019ni y\u00f6netti. \u00c7ocuk Deney Evi geleneksel e\u011fitimi ve ataerkil aile modelini ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan ve onlar\u0131n yerine, kolektif de\u011ferlerin geli\u015ftirilmesi ve cinsel tezah\u00fcrlerin bast\u0131r\u0131lmamas\u0131n\u0131 \u00f6neren yenilik\u00e7i bir deneyimdi. 1925\u2019te bu \u00c7ocuk Evi h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan kapat\u0131ld\u0131 ve sonras\u0131nda Stalin diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda Freud yasakland\u0131. <\/p>\n\n\n\n

1930\u2019larda Tro\u00e7ki, SSCB\u2019de kad\u0131nlar\u0131n i\u015fyerlerindeki, evlerdeki ve k\u0131rsal alanlardaki ya\u015fam ko\u015fullar\u0131nda meydana gelen gerilemeye, \u00f6rne\u011fin k\u00fcrtaj\u0131n su\u00e7 say\u0131lmaya ba\u015flanmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Resmi olarak \u201csosyalizmin in\u015fa edildinin\u201d s\u00f6ylendi\u011fi ve \u201ckom\u00fcnizme\u201d do\u011fru ilerleme kaydedildi\u011finin de iddia edildi\u011fi SSCB\u2019de fuhu\u015f ve b\u00fcrokratlar\u0131n ev i\u015flerine bakmas\u0131 i\u00e7in ev k\u00f6leleri edinmesi gibi belalar ba\u015f g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ekim Devrimi hastanelerde paras\u0131z ve legal k\u00fcrtaj hakk\u0131 sa\u011flad\u0131; Stalinist b\u00fcrokrasi k\u00fcrtaj\u0131 anayasal su\u00e7 sayd\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Kas\u0131m 1920\u2019de k\u00fcrtaj hakk\u0131 tesis edildi. Gen\u00e7 SSCB kad\u0131nlara hamileli\u011fi durdurmak i\u00e7in yasal ve \u00fccretsiz bir olanak tan\u0131yan d\u00fcnyadaki ilk \u00fclkeydi.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lgili kararnamede \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cSon 10 y\u0131l boyunca \u00fclkemizde ve d\u00fcnyada k\u00fcrtaj yapan kad\u0131n say\u0131s\u0131 artt\u0131. T\u00fcm \u00fclkelerin yasalar\u0131, bu soruna kar\u015f\u0131 k\u00fcrtaja karar veren kad\u0131nlar\u0131 ve onu uygulayan doktorlar\u0131 cezaland\u0131rarak m\u00fccadele ediyor. Bu m\u00fccadele y\u00f6ntemi herhangi bir olumlu sonu\u00e7 veremez. Bu hatal\u0131 politika operasyonu yeralt\u0131na itiyor ve kad\u0131nlar bu illegal durumdan yararlanan a\u00e7g\u00f6zl\u00fc, \u00e7o\u011fu zaman cahil k\u00fcrtajc\u0131lar\u0131n kurban\u0131 haline getiriliyor.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Aradan neredeyse bir as\u0131r ge\u00e7mesine ra\u011fmen bu s\u00f6zler, k\u00fcrtaj\u0131n hukuk kar\u015f\u0131s\u0131nda illegal say\u0131lmas\u0131n\u0131n korundu\u011fu t\u00fcm \u00fclkelerde tam ve trajik bir \u015fekilde etkisini s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Kas\u0131m 1920 kararnamesi a\u015fa\u011f\u0131daki kazan\u0131m\u0131 ilan ediyordu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cI.) Gebeli\u011fin suni yollarla sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 olan k\u00fcrtaj, kad\u0131nlar\u0131n ameliyatta azami g\u00fcvenli\u011finin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 devlet hastanelerinde \u00fccretsiz olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilecek.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Yine de bu temel hakk\u0131n, her kad\u0131n\u0131n kendi bedenini \u00f6zg\u00fcrce kullanma hakk\u0131 temelinde verilmedi\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak gerekir. Yeni Sovyet h\u00fck\u00fcmetinin g\u00f6z\u00fcnde k\u00fcrtaj hakk\u0131, yoksullu\u011fun neden oldu\u011fu bir \u201cyanl\u0131\u015fa\u201d verilen gerekli tepkiydi. Buna ra\u011fmen feminizm alan\u0131nda ve kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmede bu karar olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck ve ileri bir ad\u0131md\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Haziran 1936\u2019da \u00e7\u0131kan bir yasayla k\u00fcrtaj yeniden su\u00e7 say\u0131ld\u0131. \u00d6nde gelen Stalinist b\u00fcrokratlar, SSCB\u2019de do\u011fum oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesinden endi\u015fe duyuyorlard\u0131. K\u00fcrtaj\u0131n su\u00e7 say\u0131lmas\u0131, b\u00fcrokratlar\u0131n do\u011fum oranlar\u0131na dair hissettikleri soruna bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olmad\u0131. Bu yasak sadece bask\u0131lar\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rarak merdiven alt\u0131nda yap\u0131lan k\u00fcrtajlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131. Yasa\u011fa ra\u011fmen 1939\u2019da k\u00fcrtaj oran\u0131, bu operasyonun yasal oldu\u011fu 1926\u2019dakinden daha y\u00fcksekti.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal ve kad\u0131nlar aras\u0131nda faaliyet<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in, kuruldu\u011fu Mart 1919 ile 1922 aras\u0131ndaki faaliyetleri ve kararlar\u0131, devrimci Marksizmin kad\u0131n sorunu konusundaki pozisyonlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi i\u00e7in b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir okul olmu\u015ftur. Komintern kurulu\u015fundan itibaren kad\u0131nlar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 \u00e7ifte bask\u0131y\u0131 k\u0131nad\u0131 ve onlar\u0131n m\u00fccadelelere kat\u0131l\u0131m\u0131 ve yeni do\u011fan kom\u00fcnist partilerin in\u015fas\u0131nda yer almalar\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bu perspektifle \u00f6ne \u00e7\u0131kan kad\u0131nlar, di\u011ferlerinin yan\u0131 s\u0131ra Alman Clara Zetkin ve Aleksandra Kollontay\u2019d\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Haziran 1919\u2019da Komintern\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya kongresi ile birlikte ilk uluslararas\u0131 kad\u0131n konferans\u0131 d\u00fczenlendi. Bir kad\u0131n sekreteryas\u0131 olu\u015fturuldu ve ba\u011fl\u0131 partilerden, militan kad\u0131nlar\u0131n erkeklerle ayn\u0131 hak ve g\u00f6revlere sahip olmalar\u0131 ve emek\u00e7i kad\u0131nlar aras\u0131nda partizan eylem ve \u00f6rg\u00fctlenmeyi te\u015fvik etmeleri istendi. 1922\u2019deki d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kongrede (Lenin ve Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6nderli\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirilen son kongre) partilerin \u00e7o\u011funda bu y\u00f6nde kaydedilen ilerlemeler do\u011fruland\u0131 ve bu faaliyete giri\u015fmeyenlerin bir an \u00f6nce harekete ge\u00e7meleri istendi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu yaz\u0131 \u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi – D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in (\u0130UB-DE) yay\u0131n organ\u0131 olan International Correspondence\u2019\u0131n (Uluslararas\u0131 Haberle\u015fme) Temmuz 2017 tarihli \u00f6zel say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7eviri: Kaan G\u00fcnde\u015f Mercedes Petit, \u0130UB-DE\u2019nin Arjantin seksiyonu Sosyalist Sol\u2019un (IS) \u00f6nderlerinden ve Apuntes para una Historia del Trotskismo (Tro\u00e7kizmin Tarihine Notlar) kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131d\u0131r. *** Petrograd\u2019da 23 \u015eubat 1917\u2019de (miladi takvimle 8 Mart), […]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":2385,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[646,640],"tags":[905,221,834],"class_list":["post-2384","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kadin","category-kizil-ekim","tag-ekim-devrimi","tag-kadin","tag-kizil-ekim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2384"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2386,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2384\/revisions\/2386"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2385"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}