{"id":2352,"date":"2021-08-23T11:25:01","date_gmt":"2021-08-23T08:25:01","guid":{"rendered":"https:\/\/trockist.net\/?p=2352"},"modified":"2021-08-23T11:46:43","modified_gmt":"2021-08-23T08:46:43","slug":"sviyajsk-carpismasinda-trocki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2021\/08\/23\/sviyajsk-carpismasinda-trocki\/","title":{"rendered":"Sviyajsk\u00a0\u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131nda Tro\u00e7ki – (Larissa Reissner)"},"content":{"rendered":"\n

Yazar:<\/strong> Larissa Reissner<\/p>\n\n\n\n

\u00c7eviri:<\/strong> Sena Ayd\u0131n<\/p>\n\n\n\n

Bol\u015fevik gazeteci Larissa Reissner taraf\u0131ndan 1922’de yaz\u0131lm\u0131\u015f bulunan ve Ekim Devrimi’nin ard\u0131ndan 1918’de patlak veren i\u00e7 sava\u015f\u0131n ilk y\u0131l\u0131nda bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olan Sviyajsk (Z\u00f6ye) \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131nda Tro\u00e7ki’nin rol\u00fcn\u00fc anlatan bu metin Fourth International<\/em>‘\u0131n Haziran 1943 tarihli say\u0131s\u0131ndan ilk defa T\u00fcrk\u00e7e’ye \u00e7evrilmi\u015ftir. Reissner, Sviyajsk \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131nda sava\u015fm\u0131\u015f olan K\u0131z\u0131l Ordu askerlerinden biriydi.<\/p>\n\n\n\n

Larissa Reissner<\/strong> (1895-1926): 1895 y\u0131l\u0131nda \u00c7arl\u0131k’\u0131n egemenli\u011fi alt\u0131ndaki Polonya’n\u0131n Lublin kentinde do\u011fdu. Gen\u00e7li\u011fini, babas\u0131n\u0131n avukatl\u0131k mesle\u011fini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Tomsk kentinde ge\u00e7irdi. 1903’te ailesiyle birlikte \u00c7arl\u0131k rejiminin bask\u0131lar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Berlin’e g\u00f6\u00e7 etti. Reissner, Berlin’deki evlerinde s\u00fcrg\u00fcn Rus devrimcilerinin yan\u0131 s\u0131ra, Karl Liebknecht gibi Alman Marksizminin \u00f6nde gelen isimleriyle de tan\u0131\u015ft\u0131. Babas\u0131 Bol\u015feviklere kat\u0131ld\u0131. Larissa St. Petersburg’a d\u00f6nerek sosyalist \u00e7evrelerle tan\u0131\u015ft\u0131 ve politik ve edebi metinler kaleme almaya ba\u015flad\u0131. Ekim Devrimi’nden k\u0131sa s\u00fcre sonra Bol\u015fevik Parti’ye kat\u0131ld\u0131 ve K\u0131z\u0131l Ordu’nun ilk kad\u0131n komiseri oldu. Temmuz 1917’deki Kronstadt Ayaklanmas\u0131’n\u0131n \u00f6nderlerinden denizci Fyodor Raskolnikov ile evlendi; evlilikleri 5 sene s\u00fcrd\u00fc. Kazan ku\u015fatmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda Raskolnikov, Volga Deniz Filosu komutanl\u0131\u011f\u0131na atand\u0131. Reissner, Volga Filosu’nun istihbarat b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ba\u015fkanl\u0131k etti ve d\u00fc\u015fman hatlar\u0131n\u0131n gerisindeki casusluk i\u015flerinde uzmanla\u015ft\u0131. Reissner devrimin \u00e7\u0131karlar\u0131 u\u011fruna gitti\u011fi \u00e7arp\u0131\u015fmaya gitti\u011fi b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgelere dair izlenimlerini ve an\u0131lar\u0131n\u0131 yazd\u0131. \u0130\u00e7 sava\u015f an\u0131lar\u0131n\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 The Front<\/em> (Cephe) kitab\u0131 \u0130ngilizce’ye \u00e7evrildi. 1923’te bir Komintern g\u00f6revlisi olarak Alman Devrimi’nde sava\u015ft\u0131. Bu ayaklanmaya dair an\u0131lar\u0131 Hamburg Barikatlar\u0131<\/em> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla T\u00fcrk\u00e7e’ye \u00e7evrilmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n

Lev Tro\u00e7ki, Hayat\u0131m<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 otobiyografisinde Reissner hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle yazar:<\/p>\n\n\n\n

“Bir Olympos tanr\u0131\u00e7as\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc arkas\u0131nda inceden alayl\u0131 bir zeka ve yi\u011fit bir sava\u015f\u00e7\u0131 ruhu ta\u015f\u0131yordu. Kazan beyazlar\u0131n eline ge\u00e7ti\u011fi zaman, k\u00f6yl\u00fc kad\u0131n k\u0131l\u0131\u011f\u0131na b\u00fcr\u00fcn\u00fcp haber toplamak \u00fczere d\u00fc\u015fman saflar\u0131 aras\u0131na s\u0131zm\u0131\u015ft\u0131 ama g\u00f6ze \u00e7arpmamas\u0131 olanaks\u0131zd\u0131. Yakaland\u0131. Casusluk servisinde \u00e7al\u0131\u015fan bir Japon subay\u0131 sorguya \u00e7ekiyordu onu. Kap\u0131 iyi tutulmam\u0131\u015ft\u0131, verilen bir aradan yararlanarak s\u00fcz\u00fcld\u00fc ka\u00e7t\u0131, \u00e7abucak g\u00f6zden kayboldu. O g\u00fcnden sonra ke\u015fif i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra sava\u015f gemilerinde \u00e7arp\u0131\u015fmalara kat\u0131ld\u0131. \u0130\u00e7 sava\u015f \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 incelemeler literat\u00fcrde kalacakt\u0131r. Urallardaki end\u00fcstri ve Ruhr i\u015f\u00e7ilerinin ayaklanmalar\u0131 \u00fczerine yazd\u0131klar\u0131 da az \u00f6nemli de\u011fildir. Her \u015feyi g\u00f6rmek, her i\u015fe ko\u015fmak, her \u015feyi bilmek isterdi. Birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde birinci seviyeden bir yazar olmu\u015ftu. T\u00fcrl\u00fc belalardan burnu kanamadan ge\u00e7mi\u015f olan bu devrim Pallas’\u0131n\u0131 tif\u00fcs ald\u0131 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Moskova’da, hi\u00e7bir yank\u0131 yapmadan. Daha otuzuna basmam\u0131\u015ft\u0131.” (Tro\u00e7ki, Hayat\u0131m, Yaz\u0131n Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130kinci Bask\u0131, \u00c7eviri: Mintekim \u00d6\u00e7men, syf. 433.)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Reissner’in 1926’daki erken \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan, onun hayat\u0131n\u0131n son d\u00f6nemlerini birlikte ge\u00e7irdi\u011fi partneri Bol\u015fevik devrimci Karl Radek \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n\n\n\n

“D\u00fc\u015f\u00fcncelere dalm\u0131\u015f bir sanat\u00e7\u0131 de\u011fildi; bir m\u00fccadeleyi i\u00e7inden g\u00f6ren ve onun dinamiklerini – insanl\u0131\u011f\u0131n kaderinin dinamiklerini – nas\u0131l aksettirece\u011fini bilen sava\u015f\u00e7\u0131 bir sanat\u00e7\u0131yd\u0131.” (Aktaran: Richard Chappell, ed., Hamburg at the Barricades and Other Writings on Weimar Germany <\/em>[London: Pluto Press, 1977])<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Ne zaman ki 1918 y\u0131l\u0131nda \u00c7ekoslovaklara kar\u015f\u0131 Kazan\u2019da, sonra Urallar\u2019da veya Samara ve Tsaritsin\u2019de (\u00c7ari\u00e7in) omuz omuza sava\u015fan iki yolda\u015f y\u0131llar sonra bir araya gelme \u015fans\u0131na eri\u015fse, ilk birka\u00e7 sorudan sonra mutlaka biri di\u011ferine \u015funu sorar:<\/p>\n\n\n\n

\u201cSviyajsk\u2019\u0131 hat\u0131rl\u0131yor musun?\u201d Ve tekrar birbirlerinin eline sar\u0131l\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

Sviyajsk nedir? Sviyajsk art\u0131k bir efsanedir. Hakk\u0131nda yaz\u0131l\u0131 bir kay\u0131t bulunmasa da engin Rusya\u2019n\u0131n bir ucundan \u00f6b\u00fcr ucuna kadar her yerde defalarca anlat\u0131lan devrimci efsanelerden biridir. Sonradan terhis edilmi\u015f k\u0131demli K\u0131z\u0131l Ordu askerlerinden, yani \u0130\u015f\u00e7i ve K\u00f6yl\u00fc Ordusu\u2019nun kurucular\u0131ndan hi\u00e7biri, evlerine var\u0131p da \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k \u0130\u00e7 Sava\u015f\u2019\u0131 an\u0131msarken, devrimci h\u00fccumun y\u00fckseli\u015finin d\u00f6rt bir tarafa yay\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olan muhte\u015fem Sviyajsk destan\u0131n\u0131 atlamazlar. Do\u011fuda Urallar\u2019a, g\u00fcneyde Hazar k\u0131y\u0131lar\u0131na, Kafkasya\u2019ya ve \u0130ran s\u0131n\u0131rlar\u0131na, kuzeyde ise Ba\u015fmelek ve Polonya\u2019ya do\u011fru ilerleyi\u015f… Elbette ki t\u00fcm bunlar ne hep birden ne de ayn\u0131 anda ya\u015fand\u0131. K\u0131z\u0131l Ordu, ancak Sviyajsk ve Kazan\u2019dan sonra sava\u015f\u00e7\u0131 bir orduya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve de\u011fi\u015fime u\u011fray\u0131p m\u00fckemmelle\u015ftirilen siyasi yap\u0131s\u0131, sonras\u0131nda RSFSC [Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti] i\u00e7in klasik bir yap\u0131 haline geldi.<\/p>\n\n\n\n

6 A\u011fustos\u2019ta (1918) aceleyle organize edilmi\u015f \u00e7ok say\u0131da alay Kazan\u2019dan ka\u00e7t\u0131. Aralar\u0131ndan en iyisi, yani en s\u0131n\u0131f bilincine sahip birlik Sviyajsk\u2019\u0131 b\u0131rakmad\u0131; orada kalarak direnip sava\u015fmaya karar verdi. Kazan\u2019dan s\u0131v\u0131\u015fan ka\u00e7ak asker kalabal\u0131klar\u0131 neredeyse Nizhny Novgorod\u2019a ula\u015ft\u0131klar\u0131nda, Sviyajsk\u2019ta kurulan baraj \u00c7ekoslovaklar\u0131 \u00e7oktan durdurmu\u015ftu; bir f\u0131rt\u0131na misali Volga nehrinin iki yakas\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flayan demiryolu k\u00f6pr\u00fcs\u00fcnden ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fan generalleri ise gece sald\u0131r\u0131s\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. B\u00f6ylece, Kazan\u2019\u0131 hen\u00fcz ele ge\u00e7irmi\u015f ve dolay\u0131s\u0131yla moral ve te\u00e7hizat bak\u0131m\u0131ndan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olan Beyaz Ordu ile Volga boyunca k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn bir ucunu savunan K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun \u00e7ekirde\u011fi aras\u0131ndaki ilk \u00e7at\u0131\u015fmada \u00c7ekoslovak taarruzunun ba\u015f\u0131 kesilmi\u015f oldu. Beyaz Ordu, General Blagoti\u00e7 alay\u0131ndaki en pop\u00fcler ve yetenekli liderini kaybetti. Ne son zaferleriyle palazlanm\u0131\u015f olan Beyazlar ne de Sviyajsk \u00e7evresinde toplanan K\u0131z\u0131llar, bu ilk \u00e7at\u0131\u015fma denemelerinin ileride sahip olaca\u011f\u0131 tarihsel \u00f6nem hakk\u0131nda hi\u00e7bir fikre sahip de\u011fillerdi.<\/p>\n\n\n\n

Sviyajsk\u2019\u0131n askeri \u00f6nemini, elimizde gerekli kay\u0131tlar, bir harita ve o d\u00f6nemde Be\u015finci Ordu saflar\u0131nda bulunan yolda\u015flar\u0131n ifadeleri olmadan anlatabilmek son derece zor. Ben bile \u00e7ok \u015feyi unuttum; y\u00fczler ve isimler bir sis gibi u\u00e7up gittiler. Ancak hi\u00e7 kimsenin unutamayaca\u011f\u0131 bir \u015fey var ki, o da \u015fu: Sviyajsk\u2019\u0131n kaybedilmemesine dair hissetti\u011fimiz muazzam sorumluluk. Devrimci Askeri Konsey \u00fcyelerinden, geri \u00e7ekilmekte olan ama sonuna kadar sava\u015fmak i\u00e7in bir anda Kazan\u2019a d\u00f6nen alay\u0131n\u0131, bulundu\u011fu yerde elinde eskimi\u015f t\u00fcfek ve kalbinde fanatik bir kararl\u0131l\u0131kla \u00e7aresizce arayan K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun r\u00fctbesiz son askerine kadar t\u00fcm sava\u015f\u00e7\u0131lar aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 bu sorumluluk kuruyordu. Durum herkes taraf\u0131ndan \u015fu \u015fekilde kavran\u0131yordu: Geriye do\u011fru at\u0131lan bir ad\u0131m, Volga\u2019y\u0131 Nizhny’ye (Novgorod) kadar d\u00fc\u015fmana a\u00e7acakt\u0131, yani Moskova\u2019ya giden yolu.<\/p>\n\n\n\n

Daha fazla geri \u00e7ekilme sonun ba\u015flang\u0131c\u0131 anlam\u0131na geliyordu; bu Sovyetler Cumhuriyeti i\u00e7in idam cezas\u0131 demekti.<\/p>\n\n\n\n

Bu stratejik a\u00e7\u0131dan ne kadar do\u011fruydu bilmiyorum. Ordu, belki daha da geri \u00e7ekilmi\u015f olsayd\u0131 dahi, haritan\u0131n \u00fczerindeki say\u0131s\u0131z siyah noktan\u0131n herhangi birinde benzer bir \u015fekilde yeniden toplanabilir ve sonras\u0131nda sancaklar\u0131n\u0131 zafere ta\u015f\u0131yabilirdi. Ancak moral a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015f\u00fcphesiz ki do\u011fru olan buydu. Volga’dan geri \u00e7ekilmenin tam bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f anlam\u0131na geldi\u011fi bir zamanda, arkada k\u00f6pr\u00fcy\u00fc tutanlar\u0131 da say\u0131nca bir direni\u015f olas\u0131l\u0131\u011f\u0131, bize ger\u00e7ek bir umut a\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Devrim eti\u011fi, olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k olan bu durumu k\u0131sa ve \u00f6z olarak \u015fu \u015fekilde form\u00fcle etti: Geri \u00e7ekilmek \u00c7eklerin Nizhny ve Moskova\u2019da girmesi demekti. Sviyajsk\u2019\u0131n ve k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn teslim olmamas\u0131, Kazan\u2019\u0131n K\u0131z\u0131l Ordu taraf\u0131ndan yeniden fethi anlam\u0131na geliyordu.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019nin treninin geli\u015fi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki, san\u0131r\u0131m Kazan\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnden sonraki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc veya d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn Sviyajsk\u2019a varm\u0131\u015ft\u0131. Treni k\u00fc\u00e7\u00fck istasyonda kararl\u0131 bir \u015fekilde durdu; lokomotifi biraz \u0131s\u0131nm\u0131\u015ft\u0131, trenin geri kalan\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131 ve su rezervini yenilemek i\u00e7in yola \u00e7\u0131kt\u0131, ancak geri d\u00f6nmedi. Vagonlar\u0131n geri kalanlar\u0131, Be\u015finci Ordu personeli taraf\u0131ndan i\u015fgal edilen kirli sazdan k\u00f6yl\u00fc kul\u00fcbeleri ve k\u0131\u015flalar kadar hareketsiz duruyordu. Bu hareketsizlik, adeta buradan ileride gidilecek bir yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve buradan ayr\u0131lman\u0131n da m\u00fcsaade edilemez oldu\u011funun sessizce alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyordu.<\/p>\n\n\n\n

Bu k\u00fc\u00e7\u00fck istasyonun Kazan\u2019a d\u00f6n\u00fck bir kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olaca\u011f\u0131na olan y\u0131k\u0131lmaz inan\u00e7 yava\u015f yava\u015f ger\u00e7ekli\u011fe b\u00fcr\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu Tanr\u0131\u2019n\u0131n terk etti\u011fi zavall\u0131 demiryolunun kendisinden \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 koydu\u011fu her yeni g\u00fcn, onun g\u00fcc\u00fcne g\u00fc\u00e7 katt\u0131 ve g\u00fcven duygusunu artt\u0131rd\u0131. Geride kalan, i\u00e7 b\u00f6lgedeki uzak k\u00f6ylerden \u00f6nce birer birer askerler, sonra k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fcfrezeler ve son olarak \u00e7ok daha iyi ko\u015fullarda olan askeri olu\u015fumlar \u00e7\u0131k\u0131p geldiler.<\/p>\n\n\n\n

Bunu \u015fimdi olduk\u00e7a a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcyorum; Sviyajsk tek bir askerin bile \u201czorla\u201d sava\u015fmad\u0131\u011f\u0131 yerdi. Orada nefes olan ve \u00f6z savunma ad\u0131na sava\u015fan herkes, ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00e7ok umutsuz g\u00f6r\u00fcnen bir m\u00fccadeleye g\u00f6n\u00fcll\u00fc kat\u0131l\u0131m ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc disiplinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flar\u0131yla ba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130stasyonun zeminlerinde saman ve k\u0131r\u0131k camla dolu kirli kul\u00fcbelerde uyuyan insanlar zafer ad\u0131na \u00e7ok \u00fcmitli de\u011fillerdi ve dolay\u0131s\u0131yla hi\u00e7bir \u015feyden korkmuyorlard\u0131. B\u00fct\u00fcn bu durumun ne zaman ve nas\u0131l \u201cbitece\u011fine\u201d dair varsay\u0131mlarla kimse ilgilenmiyordu. \u201cYar\u0131n,\u201d en basit anlam\u0131yla yoktu; sadece k\u0131sa, s\u0131cak, isli bir zaman dilimi vard\u0131: bug\u00fcn. Ve herkes ayn\u0131 hasat zaman\u0131n\u0131 ya\u015farcas\u0131na bu \u00f6n savla ya\u015famaya devam ediyordu.<\/p>\n\n\n\n

Sabah, \u00f6\u011flen, ak\u015fam, gece\u2026 Her an olabildi\u011fine uzun ya\u015fan\u0131yordu; her bir saat son saniyesine kadar ya\u015fanmal\u0131 ve kullan\u0131lmal\u0131yd\u0131. Tarlada olgunla\u015fm\u0131\u015f bu\u011fday\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc tam dibinden keser gibi her saatten de sonuna kadar yararlan\u0131lmal\u0131yd\u0131. Her saat o kadar dolu dolu, \u00f6nceki hayatlar\u0131n t\u00fcm\u00fcnden o kadar farkl\u0131yd\u0131 ki\u2026 Zaman i\u00e7inde kaybolup bir hat\u0131raya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fckleri zaman birer mucize gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Ve evet, birer mucizeydiler.<\/p>\n\n\n\n

Gelip ge\u00e7en u\u00e7aklar istasyonlar\u0131 ve vagonlar\u0131 bombalad\u0131; tiksindirici havlamalar\u0131yla makinal\u0131 t\u00fcfekler ve sakin heceleriyle toplar yakla\u015f\u0131p uzakla\u015ft\u0131. T\u00fcm bunlar olurken, y\u0131rt\u0131k askeri ceketi, sivil \u015fapkas\u0131 ve ayak parmaklar\u0131n\u0131n i\u00e7inden f\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u00e7izmeleriyle bir adam \u2014 k\u0131sacas\u0131, Sviyajsk\u2019\u0131n savunucular\u0131ndan biri \u2014 g\u00fcl\u00fcmseyerek cebinden bir saat \u00e7\u0131kartt\u0131 ve kendi kendine d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc:<\/p>\n\n\n\n

\u201cHadi bakal\u0131m, saat 1.30 veya 4.30. Veya 6.20. Bu demek oluyor ki h\u00e2l\u00e2 hayattay\u0131m. Sviyajsk direniyor. Tro\u00e7ki\u2018nin treni h\u00e2l\u00e2 raylar\u0131n \u00fczerinde duruyor. Siyasi Birim\u2019in penceresinde bir lamba titre\u015fmeye ba\u015flad\u0131. G\u00fczel. Demek ki g\u00fcn bitti.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Sviyajsk\u2019ta t\u0131bbi malzeme neredeyse hi\u00e7 yoktu. Doktorlar\u0131n bandaj i\u00e7in ne kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 Tanr\u0131 bilir. Bu yoksulluk kimseyi utand\u0131rmad\u0131; ondan korkan da olmad\u0131. \u00c7orba kazanlar\u0131yla sahra mutfa\u011f\u0131na do\u011fru ilerleyen askerler yaral\u0131 ve \u00f6l\u00fclerin sedyelerinin yan\u0131ndan ge\u00e7iyorlard\u0131. \u00d6l\u00fcm bir deh\u015fet konusu de\u011fildi. Her zaman bekleniyordu; g\u00fcndelik hayat\u0131n bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Islak bir palto ve g\u00f6\u011fs\u00fcnde k\u0131rm\u0131z\u0131 bir lekeyle siperde art\u0131k insani olmayan bir sessizlikle yatan ifadesiz bir y\u00fcz\u2026 bu art\u0131k \u00f6z\u00fcmsenmi\u015f bir sahneydi.<\/p>\n\n\n\n

Karde\u015flik! \u00c7ok az kelime bu kadar k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lm\u0131\u015f ve bu kadar ac\u0131nas\u0131 hale getirilmi\u015ftir. Ama karde\u015flik bazen de en b\u00fcy\u00fck ihtiya\u00e7 ve tehlike anlar\u0131nda, olabildi\u011fine \u00f6zverili ve kutsal bir bi\u00e7imde \u00f6mr\u00fc hayatta bir kez daha ya\u015fanamayacak anlarda kendini g\u00f6sterir. Bir kez olsun y\u0131rt\u0131k p\u0131rt\u0131k ve bitli k\u0131yafetler i\u00e7inde yerde bir gece ge\u00e7irmemi\u015f olanlarsa, ger\u00e7ek hayattan bir haber ya\u015fay\u0131p d\u00fcnyan\u0131n ne kadar harika bir yer oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, s\u0131n\u0131rs\u0131zca harika! Ama tam burada o harika hayatlar ala\u015fa\u011f\u0131 edilmi\u015ftir; burada hayat, reddedilemez ger\u00e7ekli\u011fine varmak, beyaz bir ku\u011fu gibi yeniden g\u00f6\u011fe y\u00fckselmek, bir pencerenin kadife karanl\u0131\u011f\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnen y\u0131ld\u0131zlarla ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f bu g\u00f6ky\u00fcz\u00fc par\u00e7as\u0131n\u0131n daha iyisine ve \u00f6tesine ula\u015fmak i\u00e7in \u2014 yani t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fi i\u00e7in \u2014 \u00e7\u0131plak elleriyle sava\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylesi bir ba\u011f ve yeni kan a\u015f\u0131lamas\u0131 ancak y\u00fczy\u0131lda bir ortaya \u00e7\u0131kar. Bu s\u00f6zler, g\u00fczellikleriyle neredeyse ac\u0131mas\u0131z olan bu s\u00f6zler ve ya\u015fayan bu ter kokusu, yerde yan\u0131 ba\u015f\u0131nda uyumakta olan di\u011ferlerinin canl\u0131 nefesleri… Ne k\u00e2bus ne de duygusall\u0131k\u2026 sadece yar\u0131n var. Yar\u0131n \u015fafak do\u011facak, \u00c7ek Bol\u015fevik Yolda\u015f G. t\u00fcm \u201c\u00e7ete\u201d i\u00e7in bir omlet haz\u0131rlayacak ve Kurmay Ba\u015fkan\u0131 d\u00fcn ak\u015famdan y\u0131kanan eskimi\u015f ve so\u011fuktan olduk\u00e7a donmu\u015f g\u00f6mle\u011fi \u00fcst\u00fcne ge\u00e7irecek. Birisinin daha \u00f6lece\u011fi bir g\u00fcn a\u011faracak ve o birisi, son nefesini verirken, \u00f6l\u00fcm\u00fcn her \u015fey i\u00e7inde yaln\u0131zca bir \u015fey oldu\u011funu ve temel \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Sviyajsk\u2019\u0131n d\u00fc\u015fmedi\u011fini ve o kirli duvar\u0131n \u00fczerinde bir tebe\u015fir par\u00e7as\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015fu s\u00f6zlerin h\u00e2l\u00e2 duruyor oldu\u011funu biliyor olacak: \u201cD\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7ileri, birle\u015fin!\u201d<\/p>\n\n\n\n

Ak\u0131nt\u0131ya kar\u015f\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Ya\u011fmurlu a\u011fustos g\u00fcnleri b\u00f6ylece birer birer ge\u00e7ti. Zay\u0131f ve yetersiz donan\u0131ma sahip hatlar geri \u00e7ekilmediler; k\u00f6pr\u00fc bizim kontrol\u00fcm\u00fczde kald\u0131 ve gerilerden, \u00e7ok uzak yerlerden takviyeler gelmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

R\u00fczgarda u\u00e7u\u015fan sonbahar\u0131n \u00f6r\u00fcmcek a\u011flar\u0131na ger\u00e7ek telefon ve telgraf a\u011flar\u0131 eklendi ve kocaman, a\u011f\u0131r ve hantal bir alet bozmas\u0131 Tanr\u0131\u2019n\u0131n terk etti\u011fi Sviyajsk\u2019\u0131n \u2014 devrimin bir geri \u00e7ekilme ve \u00e7aresizlik an\u0131nda pen\u00e7eleriyle tutundu\u011fu Rusya haritas\u0131 \u00fczerindeki bu k\u00fc\u00e7\u00fck ve neredeyse belirsiz siyah noktan\u0131n \u2014 tren istasyonunda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Tro\u00e7ki\u2019nin t\u00fcm \u00f6rg\u00fctsel dehas\u0131 burada kendini g\u00f6sterdi. Tedarik hatlar\u0131n\u0131 yeniden canland\u0131rabildi, yeni a\u011f\u0131r silahlar\u0131 ve birka\u00e7 alay\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a sabotaja u\u011frayan demiryollar\u0131 \u00fczerinden Sviyajsk\u2019a ula\u015ft\u0131rmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Yakla\u015fan sald\u0131r\u0131 i\u00e7in gereken her \u015fey sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131ca b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n, seferberli\u011fin giderek geri \u00e7ekildi\u011fi ve Moskova sokaklar\u0131nda K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun tek bir tam tak\u0131r m\u00fcfrezesinin bile olsun gezinmesinin ger\u00e7ek bir sansasyon yarataca\u011f\u0131 1918 y\u0131l\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ak\u0131lda tutmak gerekir. En nihayetinde, b\u00fct\u00fcn bunlar, d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k sava\u015f\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yorgunlu\u011fa kar\u015f\u0131, devrimin bahar sellerinin t\u00fcm \u00fclkede kas\u0131p kavurdu\u011fu \u00c7arl\u0131k disiplini enkaz\u0131na, eski subaylar\u0131n\u0131n komut veren havlamalar\u0131na, k\u0131\u015flalara ve eski ordu hayat\u0131na benzeyen herhangi bir \u015feye y\u00f6nelik var olan vah\u015fi nefrete kar\u015f\u0131, yani ak\u0131nt\u0131ya kar\u015f\u0131 y\u00fczmek demekti. <\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bunlara ra\u011fmen erzaklar kar\u015f\u0131m\u0131zda belirdiler. Gazeteler geldi; \u00e7izmeler ve paltolar bize ula\u015ft\u0131. Ve nerede askerlerin muhafaza edebilecekleri bir \u00e7ift bot da\u011f\u0131t\u0131l\u0131yorsa, orada ger\u00e7ekten sa\u011flam bir ordu personeli var demekti; orada i\u015fler istikrarl\u0131yd\u0131, orada ordu sa\u011flam bir \u015fekilde sabit duruyor ve ka\u00e7may\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu. Botlar hafife al\u0131nacak bir konu de\u011fildi!<\/p>\n\n\n\n

K\u0131z\u0131l Bayrak Ni\u015fan\u0131 Sviyajsk d\u00f6neminde hen\u00fcz mevcut de\u011fildi, yoksa y\u00fczlerce ki\u015fiye verilirdi. Herkes \u2014 korkak ve gergin olanlar, sade vasat i\u015f\u00e7iler ve K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun adamlar\u0131 da dahil olmak \u00fczere herkes \u2014 ama istisnas\u0131z herkes inan\u0131lmaz ve kahramanca i\u015fler ba\u015fard\u0131; bacalardan ta\u015fan buhar gibi kendilerini a\u015ft\u0131lar, b\u00fcy\u00fck bir arzuyla yapabileceklerinin \u00f6tesine ge\u00e7tiler.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte ortamdaki atmosfer b\u00f6yleydi. O s\u0131ralarda ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u015fans eseri Moskova\u2019dan birka\u00e7 mektup ald\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. Bu mektuplarda, Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn unutulmaz g\u00fcnlerini tekrar etmeye haz\u0131rlanan k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazinin co\u015fkusundan bahsediliyordu.<\/p>\n\n\n\n

Ve tam da bu s\u0131rada, ince bir demiryolu \u015feridiyle tutulan Cumhuriyet\u2019in en \u00f6nde gelen ve en tehlikeli cephesi alevlenerek, a\u00e7l\u0131k, tif\u00fcs ve ev hasretiyle dolu bir sava\u015f\u0131 \u00fc\u00e7 y\u0131l daha kald\u0131rmaya yetecek d\u00fczeyde e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f kahramanca bir yang\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Zaferin mimarlar\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Sviyajsk\u2019taki Tro\u00e7ki\u2026Yeni do\u011fmu\u015f orduya \u00e7elikten bir omurga vermeyi ba\u015faran, topra\u011fa k\u00f6k salarak ne olursa olsun bir in\u00e7lik bir zemini bile teslim etmeyi reddeden, bir avu\u00e7 m\u00fccadeleciye onlar\u0131n sahip oldu\u011fundan \u00e7ok daha buz gibi sert bir sakinli\u011fe sahip oldu\u011funu g\u00f6sterebilen adam\u2026 Tro\u00e7ki Sviyajsk\u2019ta yaln\u0131z de\u011fildi. Partinin k\u0131demli i\u015f\u00e7ileri, Cumhuriyet\u2019in Devrimci Askeri Konseyi\u2019nin ve sonras\u0131nda \u0130\u00e7 Sava\u015f tarih\u00e7ilerinin B\u00fcy\u00fck Devrim\u2019in Mare\u015falleri olarak adland\u0131raca\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli ordular\u0131n Askeri Konseylerinin gelecekteki \u00fcyeleri orada bir araya gelmi\u015fti. Rosengoltz ve Gussev, Ivan Nikiti\u00e7 Smirnov, Kobozev, Mezhlauk, di\u011fer Smirnov ve art\u0131k isimlerini hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131m di\u011fer pek \u00e7ok yolda\u015f… Denizciler aras\u0131nda ise Raskolnikov ve merhum Markin’i hat\u0131rl\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

Rosengoltz, neredeyse ilk g\u00fcnden itibaren vagonunda Devrimci Askeri Konsey ofisini filizlendirmi\u015fti; oradan buradan bulunmu\u015f haritalar ve elden d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f daktilolarla \u2014 Tanr\u0131 bilir bunlar nereden bulunmu\u015ftu \u2014 uzun laf\u0131n k\u0131sas\u0131 kesin ayarlamalar, t\u00fckenmez bir \u00e7al\u0131\u015fma kapasitesi ve basit bir d\u00fczenle, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve geometrik olarak m\u00fckemmel hesaplanm\u0131\u015f bir organizasyonel ayg\u0131t olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lerleyen g\u00fcnlerde, Ordu ya da cephe neresi olursa olsun, Rosengoltz, i\u015flerin \u00e7\u0131\u011fr\u0131ndan \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 her yere, adeta karga\u015fan\u0131n h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir ar\u0131 kovan\u0131na ayak basan bir krali\u00e7e ar\u0131 gibi getirildi ve kovana yerle\u015ferek hemen in\u015fa etmeye, d\u00fczenlemeye, telgraf tellerinin \u00fczerinde v\u0131z\u0131ldayan h\u00fccreler olu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131. \u00dczerindeki asker paltosuna ve kemerinde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 devasa tabancaya ra\u011fmen ne g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcnde ne de soluk ve hafif yumu\u015fak y\u00fcz\u00fcnde bir d\u00f6v\u00fc\u015f\u00e7\u00fc olabilece\u011fine dair hi\u00e7bir i\u015faret g\u00f6ze \u00e7arpm\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun kuvvetinin alameti farikas\u0131 bu de\u011fildi; O daha ziyade ba\u011flant\u0131 kurma ve onarma, enfekte olmu\u015f ve durma noktas\u0131na gelmi\u015f bir kan dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 patlay\u0131c\u0131 bir h\u0131za y\u00fckseltme konular\u0131nda do\u011fal bir yetene\u011fe sahipti. Tro\u00e7ki\u2019nin yan\u0131nda i\u015fleyen, iyi ya\u011flanm\u0131\u015f ve g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcz \u00e7al\u0131\u015fan bir dinamo gibiydi; g\u00fcn be g\u00fcn durmaks\u0131z\u0131n hareket eden g\u00fc\u00e7l\u00fc kollar\u0131, y\u0131rt\u0131lmaz bir \u00f6rg\u00fct a\u011f\u0131 \u00f6r\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n

I.N. Smirnov\u2019un Be\u015finci Ordu kadrosunda resmi olarak ne gibi bir g\u00f6rev \u00fcstlendi\u011fini hat\u0131rlam\u0131yorum. Ama ister Devrimci Askeri Konsey \u00fcyesi olsun ister ayn\u0131 zamanda Siyasi Birim Ba\u015fkan\u0131 olsun, O t\u00fcm \u00fcnvan ve yap\u0131lar\u0131n \u00f6tesinde devrimin eti\u011fini kendinde somutla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. En y\u00fcksek ahlaki kriter oydu; O Sviyajsk\u2019\u0131n kom\u00fcnist vicdan\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Partili olmayan asker kitleleri ve onu daha \u00f6nceden tan\u0131mayan kom\u00fcnistler aras\u0131nda bile sahip oldu\u011fu inan\u0131lmaz erdem ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fck hemen fark edilmi\u015fti. Kendisinden ne kadar \u00e7ekinildi\u011fini fark\u0131nda oldu\u011funu sanm\u0131yorum; hi\u00e7 kimse, kimseye asla sesini y\u00fckseltmeyen, hep sakin ve cesur kalan bu adam\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde korkak ve zay\u0131f g\u00f6z\u00fckmekten korktu\u011fu kadar ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feyden korkmuyordu. Hi\u00e7 kimse Ivan Nikitich kadar sayg\u0131 uyand\u0131rmad\u0131. Herkes, en k\u00f6t\u00fc anlarda bile en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve en korkusuz kalan\u0131n O olaca\u011f\u0131n\u0131 hissediyordu.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019ye gelince \u2014 O, sava\u015f meydan\u0131nda son mermisini harcad\u0131ktan sonra co\u015fkuyla ve yaralar\u0131ndan habersiz \u00f6lmeye haz\u0131rd\u0131. Tro\u00e7ki m\u00fccadelenin kutsal patikas\u0131, B\u00fcy\u00fck Frans\u0131z Devrimi\u2019nin en iyi anlar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan s\u00f6zlerin ve jestlerin v\u00fccut bulmu\u015f haliydi.<\/p>\n\n\n\n

Smirnov yolda\u015f ise (yani en az\u0131ndan bize o zaman \u00f6yle geliyordu ve bu y\u00fczden de zaten so\u011fuk olan sonbahar gecelerinde yerde birbirimizle dip dibe yatarken bunlar\u0131 f\u0131s\u0131ldayarak konu\u015fuyorduk) ister \u201cduvara dayanm\u0131\u015f\u201d olsun ister Beyazlar taraf\u0131ndan i\u015fkenceye u\u011frarken ister pis bir hapishane deli\u011finde\u2026 O so\u011fukkanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n kendisiydi. Evet, Sviyajsk\u2019ta onun hakk\u0131nda b\u00f6yle konu\u015fulurdu.<\/p>\n\n\n\n

Boris Danilovi\u00e7 Mihaylov bir s\u00fcre sonra aram\u0131za kat\u0131ld\u0131 ve do\u011frudan Moskova\u2019dan, ya da san\u0131r\u0131m genel olarak merkezden bir yerden gelmi\u015fti. Vard\u0131\u011f\u0131nda \u00fczerinde sivil bir palto vard\u0131; y\u00fcz\u00fcnde ise hapishaneden sal\u0131nan veya b\u00fcy\u00fck bir \u015fehirden ka\u00e7an insanlar\u0131n y\u00fcz\u00fcndeki o parlak, h\u0131zla de\u011fi\u015fen ifade\u2026<\/p>\n\n\n\n

Sadece birka\u00e7 saat i\u00e7inde Sviyajsk\u2019\u0131n vah\u015fi sarho\u015flu\u011funa tamamen kap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7ok ge\u00e7meden \u00fcst\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirip Beyaz Kazan civar\u0131nda ke\u015fif devriyesine \u00e7\u0131kt\u0131. \u00dc\u00e7 g\u00fcn sonra yorgun, y\u00fcz\u00fc r\u00fczg\u00e2rdan bronzla\u015fm\u0131\u015f ve v\u00fccudunun her yeri pirelenmi\u015f \u015fekilde geri d\u00f6nse de en az\u0131ndan hala tek par\u00e7ayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Devrim cephesine gelen insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 o derin i\u00e7sel s\u00fcreci g\u00f6zlemlemek b\u00fcy\u00fcleyici bir manzaraya bakmak gibiydi: D\u00f6rt taraftan ate\u015fe verilmi\u015f samandan bir \u00e7at\u0131 gibi tutu\u015furlar ve k\u00fclleri so\u011fuduk\u00e7a ate\u015fe dayan\u0131kl\u0131, kusursuzca berrak ve eksiksizce i\u015flenmi\u015f bir demir par\u00e7as\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrlerdi.<\/p>\n\n\n\n

Aralar\u0131nda en gen\u00e7leri Mezhlauk\u2019du. Valerian Ivanovi\u00e7 Mezhlauk. En \u00e7ok zorluk \u00e7eken de oydu. Erkek karde\u015fi ve kar\u0131s\u0131 geride Kazan\u2019da kalm\u0131\u015f ve s\u00f6ylentilere g\u00f6re vurulmu\u015flard\u0131. Daha sonra karde\u015finin orada \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, kar\u0131s\u0131n\u0131n ise tarif edilemez derecede ac\u0131 \u00e7ektirilmi\u015f oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Sviyajsk\u2019ta birinin ba\u015f\u0131na gelen talihsizliklerden bahsetmesi ya da \u015fik\u00e2yet etmesi al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fey de\u011fildi. Ve Mezhlauk da sessizli\u011fini tam anlam\u0131yla korudu, i\u015fini yapt\u0131 ve uzun s\u00fcvari paltosuyla c\u0131v\u0131k sonbahar \u00e7amurunda y\u00fcr\u00fcmeye devam etti. T\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131 tek bir hedefe kilitlenmi\u015fti: Kazan.<\/p>\n\n\n\n

Bu arada Beyazlar, g\u00fc\u00e7lenen direni\u015fiyle Sviyajsk\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck ve tehlikeli bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hissetmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Aral\u0131kl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar ve sald\u0131r\u0131lar sona erdi; her iki taraf\u0131n da b\u00fcy\u00fck organize birliklere sahip oldu\u011fu d\u00fczenli bir ku\u015fatma ba\u015flad\u0131. Ama Beyazlar uygun an\u0131 \u00e7oktan ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok yetenekli bir albay olmasa da i\u015fini tam ve derinlemesine bilen Be\u015finci Ordu Komutan\u0131 ya\u015fl\u0131 Slavin, kilit bir savunma noktas\u0131na odakland\u0131, kusursuz bir plan haz\u0131rlad\u0131 ve bu plan\u0131 ger\u00e7ek bir Letonyal\u0131 inad\u0131yla uygulad\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Ve Sviyajsk sa\u011flam durdu. Bir bo\u011fa gibi ayaklar\u0131n\u0131 sert\u00e7e yere basm\u0131\u015f ve geni\u015f aln\u0131 Kazan\u2019a do\u011fru e\u011fmi\u015f, yerinde k\u0131p\u0131rdamadan duruyor ve boynuzlar\u0131n\u0131 s\u00fcng\u00fc gibi keskin bir \u015fekilde sall\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcne\u015fli bir sonbahar sabah\u0131, Balt\u0131k filosunun dar, \u00e7evik ve h\u0131zl\u0131 torpido botlar\u0131 Sviyajsk\u2019a geldiler. Botlar\u0131 geli\u015fi b\u00fcy\u00fck bir heyecan uyand\u0131rd\u0131. Ordu, \u015fimdi nehir taraf\u0131n\u0131n da korundu\u011funu hissediyordu. Volga\u2019da g\u00fcnde \u00fc\u00e7 veya d\u00f6rt kez bir dizi top\u00e7u d\u00fcellolar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. K\u0131y\u0131 boyunca gizlenmi\u015f at\u0131c\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n ate\u015fleriyle korunan filomuz art\u0131k \u00e7ok daha ileriye uzan\u0131yordu. Bu bask\u0131nlar, 9 Eyl\u00fcl sabah\u0131 K\u0131z\u0131l filonun kurucular\u0131ndan ve \u00f6nde gelen kahramanlar\u0131ndan biri olan denizci Markin taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen son derece c\u00fcretk\u00e2r bask\u0131nlarla ta\u00e7land\u0131r\u0131ld\u0131. Martin, a\u011f\u0131r ve z\u0131rh kapl\u0131 bir r\u00f6mork\u00f6rle Kazan\u2019\u0131n iskelelerine kadar ilerleyebildi, karaya \u00e7\u0131kt\u0131, makineli t\u00fcfek ate\u015fiyle d\u00fc\u015fman at\u0131c\u0131 birliklerini savu\u015fturdu ve bir\u00e7ok t\u00fcfek fitilini etkisiz hale getirdi.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fka bir sefer, 30 A\u011fustos gecesi ge\u00e7 saatlerde, gemilerimiz Kazan\u2019a yana\u015ft\u0131, \u015fehri bombalad\u0131, m\u00fchimmat ve erzak y\u00fckl\u00fc birka\u00e7 mavnay\u0131 ate\u015fe verdi ve tek bir gemi bile kaybetmeden geri \u00e7ekildi. Bozulan d\u00fcmeni tamir edilirken bir d\u00fc\u015fman mavnas\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131na s\u00fcr\u00fcklenen ve Beyaz Muhaf\u0131z top\u00e7ular\u0131n\u0131n ate\u015fi alt\u0131nda kalan torpido botu \u201cProchny\u201dde, Kumandan ile birlikte g\u00fcvertede olanlardan biri de Tro\u00e7ki idi. <\/p>\n\n\n\n

Do\u011fu cephesinin ba\u015fkomutan\u0131 Vatzetis, Kazan\u2019a y\u00f6nelik taarruzun t\u00fcm h\u0131z\u0131yla devam etti\u011fi bir anda cepheye vard\u0131. \u00c7o\u011fumuz, ki aralar\u0131nda ben de vard\u0131m, ger\u00e7ekle\u015ftirilen konferans\u0131n sonucuyla ilgili \u00e7ok az kesin bilgiye sahiptik. Sadece tek bir bilgi h\u0131zla yay\u0131ld\u0131 ve herkes taraf\u0131ndan derin bir memnuniyetle kar\u015f\u0131land\u0131: \u0130htiyar\u2019\u0131m\u0131z (aram\u0131zda komutan\u0131m\u0131za bu \u015fekilde hitap ediyorduk), Vatzetis\u2019in g\u00f6r\u00fc\u015flerine kar\u015f\u0131 oldu\u011funu ilan etmi\u015fti. Vatzetis Kazan\u2019a nehrin sol yakas\u0131ndan bir sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlemek isterken komutan\u0131m\u0131z, Kazan\u2019a d\u00fcz ve a\u00e7\u0131kl\u0131k olan sol k\u0131y\u0131dan de\u011fil, \u015fehre h\u00e2kim olan sa\u011f k\u0131y\u0131dan girmeye karar vermi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Beyazlar ilerliyor<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Ancak tam da Be\u015finci Ordu\u2019nun sald\u0131r\u0131 i\u00e7in s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131, ana kuvvetlerinin nihayet d\u00fczenli kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131lara ve g\u00fcn boyu s\u00fcren bir\u00e7ok a\u011f\u0131r \u00e7at\u0131\u015fmaya ra\u011fmen ilerlemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir zamanda, Rusya Beyaz Muhaf\u0131zlar\u0131\u2019n\u0131n \u00fc\u00e7 \u201c\u00f6nde gelen\u201d ismi, devam eden Sviyajsk destan\u0131na bir son vermek i\u00e7in bir araya geldiler. Savinkov, Kappel ve Fortunatov, hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r derecede g\u00fc\u00e7l\u00fc kuvvetlerin ba\u015f\u0131na ge\u00e7erek, Sviyajsk\u2019\u0131n kendisini ve Volga k\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmek i\u00e7in Sviyajsk\u2019a biti\u015fik bir tren istasyonuna her \u015feyi g\u00f6ze alarak bir bask\u0131n d\u00fczenlediler. Bask\u0131n zekice ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015fti; Beyazlar hedefin etraf\u0131ndan dolan\u0131p b\u00fcy\u00fck bir yay \u00e7izdikten sonra aniden Shikhrana istasyonuna dal\u0131p \u00f6lesiye sald\u0131rd\u0131lar; istasyon binalar\u0131na el koyup istasyonun demiryolu hatt\u0131n\u0131n geri kalan\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 kestikten sonra orada bulunan bir cephane trenini yakt\u0131lar. Shikhrana\u2019da bulunan ufak savunma birli\u011fimiz ise son adam\u0131na kadar katledildi.<\/p>\n\n\n\n

Hepsi bu kadar da de\u011fil; Beyazlar kelimenin tam anlam\u0131yla bu k\u00fc\u00e7\u00fck istasyonda nefes alan her \u015feyi avlad\u0131lar ve yok ettiler. Bask\u0131ndan birka\u00e7 saat sonra Shikhrana\u2019y\u0131 g\u00f6rme f\u0131rsat\u0131m olmu\u015ftu. \u0130stasyon, kendilerini asla kazara ve ge\u00e7ici olarak fethettikleri topra\u011f\u0131n efendileri ve gelecekteki sakinleri olarak hissetmeyen bu beylerin t\u00fcm zaferlerine damgas\u0131n\u0131 vuran ve kesinlikle mant\u0131ktan yoksun bir pogrom \u015fiddetinin izlerini ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Bir avluda vah\u015fice katledilmi\u015f bir inek duruyordu (\u00f6zellikle katledilen diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6ld\u00fcr\u00fclen demek az kal\u0131r); tavuk k\u00fcmesi duyars\u0131zca ve fazlas\u0131yla insan elinden \u00e7\u0131kma bir tarzda delik de\u015fik edilmi\u015f tavuklarla doluydu. Kuyu, k\u00fc\u00e7\u00fck sebze bah\u00e7esi, su kulesi ve evler, adeta esir al\u0131nm\u0131\u015f insanlar, hatta Bol\u015fevikler ve \u201cperdahl\u0131lar\u201d [Yahudiler i\u00e7in kullan\u0131lan a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 bir terim] gibi duruyorlard\u0131. Bir zamanlar canl\u0131 olan her \u015feyin ba\u011f\u0131rsaklar\u0131 s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Her taraf at\u0131lm\u0131\u015f, par\u00e7alanm\u0131\u015f, \u00e7i\u011fnemi\u015f \u00f6l\u00fc hayvanlar ve objelerle doluydu. Bir zamanlar insan yerle\u015fimi olan bu yerden geriye kalan bu korkun\u00e7 karma\u015fan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, gafil avlanan birka\u00e7 demiryolu i\u015f\u00e7isi ve K\u0131z\u0131l Ordu adamlar\u0131n\u0131n tarif edilemez ve kelimelerle anlat\u0131lamaz \u015fekilde katledilmi\u015f bedenleri bu sahne i\u00e7inde g\u00f6ze hi\u00e7 batm\u0131yordu. <\/p>\n\n\n\n

As\u0131lm\u0131\u015f adamlar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda e\u011filen r\u00fczgarla yontulmu\u015f a\u011fa\u00e7lar\u0131n, yollardaki tozlar\u0131n, kan ve ta\u015f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6ylesi bir ahenk, ancak Goya\u2019n\u0131n \u0130spanyol m\u00fccadelesi ve gerilla sava\u015f\u0131na ili\u015fkin eserlerinde g\u00f6r\u00fclebilirdi.<\/p>\n\n\n\n

Savinkov m\u00fcfrezesi demiryolu boyunca ilerleyerek Shikhrana istasyonundan Sviyajsk\u2019a do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131. \u201c\u00d6zg\u00fcr Rusya\u201d isimli z\u0131rhl\u0131 trenimizi onlar\u0131 kar\u015f\u0131lamaya g\u00f6nderdik. Hat\u0131rlayabildi\u011fim kadar\u0131yla, tren uzun menzilli deniz silahlar\u0131yla donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak trenin kumandan\u0131 g\u00f6revini lay\u0131k\u0131yla yerine getiremedi. Kumandan, her iki taraftan da ku\u015fat\u0131lmalar\u0131 \u00fczerine (ki bu onun iddias\u0131yd\u0131) trenini terk ederek \u201crapor vermek\u201d i\u00e7in Devrimci Askeri Konsey’e geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Onun yoklu\u011funda \u201c\u00d6zg\u00fcr Rusya\u201d kur\u015funa dizildi ve yak\u0131ld\u0131. Siyah ve alevler i\u00e7indeki enkaz\u0131, Sviyajsk\u2019a \u00e7ok yak\u0131n bir demiryolu hatt\u0131nda uzun s\u00fcre \u00f6ylece kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Z\u0131rhl\u0131 trenin yok edilmesinden sonra Volga\u2019ya giden yol tamamen a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Beyazlar, Be\u015finci Ordu karargah\u0131n\u0131n 1,5-2 verst [Rus uzunluk \u00f6l\u00e7\u00fc birimi, 1 verst = 1,0668 km.] uza\u011f\u0131nda Sviyajsk\u2019\u0131n hemen a\u015fa\u011f\u0131s\u0131nda konumlanm\u0131\u015flard\u0131. Panik ba\u015flad\u0131. Siyasi Birim\u2019in bir k\u0131sm\u0131, hatta neredeyse tamam\u0131, iskelelere ko\u015farak kendilerini buharl\u0131 teknelere att\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Volga\u2019n\u0131n k\u0131y\u0131lar\u0131nda ama nehrin yukar\u0131 k\u0131sm\u0131nda sava\u015fan alaysa ilkin bocalad\u0131, sonra komutanlar\u0131 ve komiserleri ile birlikte ka\u00e7t\u0131. Alay\u0131n korkudan deliye d\u00f6nm\u00fc\u015f m\u00fcfrezeleri, sabaha do\u011fru Volga sava\u015f filosunun personel gemilerinde bulundular.<\/p>\n\n\n\n

Sviyajsk\u2019ta sadece Be\u015finci Ordu personeli, subaylar\u0131 ve Tro\u00e7ki\u2019nin treni kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sviyajsk nas\u0131l kurtar\u0131ld\u0131?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Lev Davidovi\u00e7 [Tro\u00e7ki], treninin t\u00fcm personelini, katipleri, telsiz operat\u00f6rlerini, hastane i\u015f\u00e7ilerini ve filonun Kurmay Ba\u015fkan\u0131 yolda\u015f Lepetenko\u2019nun komutas\u0131ndaki muhaf\u0131zlar\u0131 \u2014 k\u0131sacas\u0131 eli silah tutan herkesi \u2014 seferber etti (bu arada Lepetenko\u2019nun, biyografisi bu kitab\u0131n belki de en \u00f6ne \u00e7\u0131kan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturabilecek, devrimin en cesur ve fedak\u00e2r askerlerinden biri oldu\u011funu da belirtmek gerekiyor).<\/p>\n\n\n\n

Personel b\u00fcrolar\u0131 terkedilmi\u015fti; art\u0131k cephenin \u201cgerisi\u201d diye bir \u015fey yoktu. Herkes eline ne ge\u00e7erse neredeyse istasyona girmek \u00fczere olan Beyazlara savuruyordu. Shikhrana\u2019dan ba\u015flay\u0131p Sviyajsk\u2019\u0131n ilk evlerine kadar t\u00fcm yol, kovanlar, \u00f6l\u00fc atlar, terk edilmi\u015f silahlar ve bo\u015f fi\u015fek mermileriyle kaplanm\u0131\u015ft\u0131. Sviyajsk\u2019a yakla\u015ft\u0131k\u00e7a tahribat da art\u0131yordu. Beyazlar\u0131n ilerleyi\u015fi, ancak z\u0131rhl\u0131 trenin h\u00e2l\u00e2 duman\u0131 t\u00fcten ve erimi\u015f metal kokan devasa k\u00f6m\u00fcrle\u015fmi\u015f iskeletinin \u00fczerinden atlamalar\u0131ndan sonra bir s\u00fcre duraksad\u0131. Bu ilerleyi\u015f tam da bir e\u015fi\u011fe y\u00fckseldi\u011finde duruyor, sonra geri \u00e7ekilen bir dalgan\u0131n k\u00f6p\u00fcrerek tekrar patlamas\u0131 gibi kendini Sviyajsk\u2019\u0131n tela\u015fla harekete ge\u00e7irilen yedek ordusunun \u00fczerine bir kez daha savuruyordu. Tam bu noktada iki taraf birka\u00e7 saat boyunca kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya \u00e7at\u0131\u015ft\u0131 ve pek \u00e7ok \u00f6l\u00fc verildi.<\/p>\n\n\n\n

Beyazlar bir s\u00fcre sonra, kar\u015f\u0131lar\u0131nda istihbarat servislerinin bile varl\u0131\u011f\u0131ndan haberdar olmad\u0131\u011f\u0131 yeni ve iyi organize edilmi\u015f bir b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fcn oldu\u011fu kanaatine vard\u0131lar. 48 saat s\u00fcren bask\u0131nlar\u0131ndan sonra yorgun d\u00fc\u015fen askerleri d\u00fc\u015fman\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6zlerinde b\u00fcy\u00fctme e\u011filimindeydiler. Kendilerine direnenlerin tela\u015fla bir araya getirilmi\u015f bir avu\u00e7 sava\u015f\u00e7\u0131dan ibaret oldu\u011fundan, bu sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n arkas\u0131nda, mermilerin sokaklar\u0131nda \u0131sl\u0131k \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 ve n\u00fcfusunun \u00e7o\u011funu kaybetmi\u015f Sviyajsk\u2019\u0131n merkezinde bulunan \u0131ss\u0131z kararg\u00e2h\u0131n uykunun u\u011framad\u0131\u011f\u0131 ve sigara duman\u0131yla dolu bir odas\u0131nda bir haritan\u0131n ba\u015f\u0131nda oturan Tro\u00e7ki ve Slavin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka kimse olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelenmediler bile.<\/p>\n\n\n\n

Lev Davidovi\u00e7\u2019in treni, o gece t\u0131pk\u0131 \u00f6nceki geceler gibi t\u00fcm gece boyunca sanki motoru yokmu\u015f\u00e7as\u0131na yerinde durdu. Be\u015finci Ordu\u2019nun Kazan\u2019a do\u011fru ilerleyen ve \u015fehre atak haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda olan tek bir b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fc bile o geceden haberdar edilmedi; hi\u00e7bir b\u00f6l\u00fck neredeyse tamamiyle savunmas\u0131z olan Sviyajsk\u2019\u0131 korumak i\u00e7in cepheden geriye y\u00f6nlendirilmedi. Ordu ve filo, bu gece sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 ancak her \u015fey bittikten ve Beyazlar neredeyse tam kadro bir birli\u011fin onlara kar\u015f\u0131 koydu\u011funa ikna olup geri \u00e7ekildikten sonra \u00f6\u011frendiler.<\/p>\n\n\n\n

Ertesi g\u00fcn, en kritik anda cepheyi terk edip gemilere s\u0131\u011f\u0131nan 27 ka\u00e7ak yarg\u0131land\u0131 ve vuruldu. Aralar\u0131nda \u00e7ok say\u0131da kom\u00fcnist de vard\u0131. Bu 27 ki\u015finin vurulmas\u0131, \u00f6zellikle Moskova\u2019ya giden yolun tutulmas\u0131n\u0131n ve Kazan\u2019a yap\u0131lan taarruzun elde avu\u00e7ta kalan son ara\u00e7 ve g\u00fc\u00e7lerimizle ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini ve her \u015feyin ne denli bir pamuk ipli\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu tam anlam\u0131yla idrak edemeyen i\u00e7 b\u00f6lgelerde olduk\u00e7a konu\u015fuldu.<\/p>\n\n\n\n

Her \u015feyden \u00f6nce t\u00fcm ordu, kom\u00fcnistlerin birer korka\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fckleri, kanunlar\u0131n onlar i\u00e7in de i\u015fledi\u011fi, s\u0131radan bir asker bir k\u00f6pek gibi vurulurken onlar\u0131n ceza almadan ka\u00e7amayaca\u011f\u0131 haberleriyle \u00e7alkalan\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019nin, ordu komutan\u0131n\u0131n ve Devrimci Askeri Konsey\u2019in di\u011fer \u00fcyelerinin istisnai cesareti olmasayd\u0131, ordu mensubu kom\u00fcnistlerin prestiji uzun s\u00fcre zarar g\u00f6recek ve kaybolacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Hi\u00e7bir incelikli konu\u015fma, alt\u0131 hafta boyunca olas\u0131 her mahrumiyete maruz kalan, neredeyse \u00e7\u0131plak ellerle, bandaj bile bulamadan sava\u015fan bir orduyu, korkakl\u0131\u011f\u0131n korkakl\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131na ve i\u015flenen su\u00e7 i\u00e7in \u201chafifletici ko\u015fullar\u201d olabilece\u011fine ikna edemezdi.<\/p>\n\n\n\n

Vurulanlar aras\u0131nda bir\u00e7ok iyi yolda\u015f\u0131n oldu\u011fu, baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise cezalar\u0131n\u0131n \u00f6nceki hizmetleri dolay\u0131s\u0131yla y\u0131llarca hapis ve s\u00fcrg\u00fcne \u00e7evrildi\u011fi s\u00f6yleniyordu. Kesinlikle do\u011fru. Hi\u00e7 kimse vurulanlar\u0131n, sava\u015f davullar\u0131 \u00e7alarken s\u0131rf \u201cg\u00f6ze g\u00f6z, di\u015fe di\u015f\u201d diye dayatmak ve askeri kanunun eskiden beri varolan \u201c\u00f6rnek te\u015fkil etme\u201d kural\u0131na arka \u00e7\u0131kmak i\u00e7in telef olduklar\u0131n\u0131 iddia etmiyor. Ama elbette, Sviyajsk ya\u015fananlar bir trajedi olarak kalacak.<\/p>\n\n\n\n

Ancak Kazan sava\u015f\u0131yla do\u011fup g\u00fc\u00e7lenen ve K\u0131z\u0131l Ordu hayat\u0131n\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f herkes \u015fahitlik edecektir ki, tam da Kazan\u2019a sald\u0131rman\u0131n arifesinde, parti e\u011fer t\u00fcm ordunun g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde Devrim yolunda bu kadar b\u00fcy\u00fck ve kanl\u0131 bir fedakarl\u0131\u011f\u0131 yapmaya haz\u0131r oldu\u011funu, yolda\u015fl\u0131k disiplininin kat\u0131 kanunlar\u0131n\u0131n parti i\u00e7in de ba\u011flay\u0131c\u0131 oldu\u011funu ve Sovyet Cumhuriyeti kanunlar\u0131n\u0131 ac\u0131mas\u0131zca kendi \u00fcyelerine de uygulama cesaretine sahip oldu\u011funu g\u00f6sterememi\u015f olsayd\u0131, bu ordunun demir ruhu asla tam anlam\u0131yla oturmaz, parti ile asker kitleleri, r\u00fctbesiz askerler ve komuta kadrosunun tepesindekiler aras\u0131ndaki kayna\u015fma asla ger\u00e7ekle\u015fmezdi.<\/p>\n\n\n\n

Yirmi yedi ki\u015fi vuruldu ve bu, \u00fcnl\u00fc bask\u0131nc\u0131lar\u0131n [Shikhrana istasyonunu bas\u0131p Sviyajsk\u2019a do\u011fru ilerleyen Beyazlar] Be\u015finci Ordu\u2019nun \u00f6zg\u00fcven ve birli\u011fi i\u00e7inde a\u00e7t\u0131klar\u0131 gedi\u011fi doldurdu. Kom\u00fcnistlerden kumandanlara ve basit askerlere, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda korkakl\u0131k ve \u015ferefsizlik g\u00f6steren herkesi cezaland\u0131ran bu bombard\u0131man ate\u015fi, asker kitlesinin en az s\u0131n\u0131f bilincine sahip ve en \u00e7ok firar etmeye meyilli olan (bu tabii ki de vard\u0131) birliklerini kendilerine \u00e7eki d\u00fczen vermeye, bilin\u00e7li ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak sava\u015f meydan\u0131nda olan di\u011fer askerler gibi davranmaya itti.<\/p>\n\n\n\n

Kazan\u2019\u0131n, hatta sadece Kazan de\u011fil Beyaz Ordu\u2019nun t\u00fcm m\u00fcdahalelerinin kaderi tam da bu g\u00fcnlerde yaz\u0131ld\u0131. Bu uzun savunma ve sald\u0131r\u0131 haftalar\u0131nda K\u0131z\u0131l Ordu kendine g\u00fcvenini yeniden kazand\u0131, kendine geldi ve g\u00fc\u00e7lendi.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131z\u0131l Ordu s\u00fcrekli tehlike alt\u0131ndayken ve muazzam ahlaki \u00e7abalarla, kanunlar\u0131n\u0131, disiplinini ve yeni kahramanca nizam\u0131n\u0131 olu\u015fturabildi. D\u00fc\u015fman\u0131n sahip oldu\u011fu daha modern teknik kar\u015f\u0131s\u0131nda ya\u015fanan panik ilk defa ortadan kalkt\u0131. Askerler herhangi bir a\u011f\u0131r silah kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l ilerleme kaydedebileceklerini bu noktada \u00f6\u011frendiler. \u015eimdilerde en y\u00fcksek askeri akademilerde \u0130\u00e7 Sava\u015f\u2019\u0131n askeri y\u00f6ntemleri olarak halihaz\u0131rda incelenmekte olan yeni sava\u015f y\u00f6ntemleri, hayatta kalma i\u00e7 g\u00fcd\u00fcs\u00fcne dayanarak kendiliklerinden bu noktada do\u011fdu. Sviyajsk\u2019\u0131n o g\u00fcnlerinde tam da Tro\u00e7ki gibi bir adam\u0131n orada olmas\u0131n\u0131n \u00f6nemi muazzamd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019nin rol\u00fc<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u0130smi ya da \u00fcnvan\u0131 ne olursa olsun, Cumhuriyet\u2019in Devrimci Askeri Konseyi\u2019nin gelecekteki ba\u015fkan\u0131 ve K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun kurucusunun Sviyajsk\u2019ta olmas\u0131n\u0131n zaruri oldu\u011fu a\u015fikard\u0131; orada olmas\u0131 ve sava\u015f haftalar\u0131n\u0131n t\u00fcm pratik deneyimlerini ya\u015fayabilmesi, Beyazlar\u0131n ate\u015fi alt\u0131nda par\u00e7alanan ordu yap\u0131s\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve Sviyajsk\u2019\u0131n savunulmas\u0131 i\u00e7in iradesini ve \u00f6rg\u00fctsel dehas\u0131n\u0131 sonuna kadar kullanabilmesi gerekiyordu.<\/p>\n\n\n\n

Dahas\u0131, devrimci sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ba\u015fka bir g\u00fc\u00e7, onsuz zaferin kazan\u0131lamayaca\u011f\u0131 ba\u015fka bir fakt\u00f6r daha vard\u0131r ve bu, barikatlarda saf tutan insanlar\u0131n, politik eylemlerde edindikleri h\u0131zl\u0131 ve \u00e7evik hareket kabiliyetlerini ve uzun y\u0131llar yasa d\u0131\u015f\u0131 parti \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kazanm\u0131\u015f olabilecekleri ba\u011f\u0131ms\u0131z ruh ve esnekliklerini kaybetmeksizin, kendilerini bir anda ordu denen askeri makinenin sert kollar\u0131na atabilmelerini sa\u011flayan devrimin g\u00fc\u00e7l\u00fc romantizmidir.<\/p>\n\n\n\n

1918\u2019de zafere ula\u015fmak i\u00e7in devrimin t\u00fcm ate\u015fini, akkor halindeki t\u00fcm s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7ine \u00e7ekip, onlar\u0131 ordunun sert ve \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc ve b\u00fck\u00fclmez yap\u0131s\u0131yla ala\u015f\u0131mlamak gerekiyordu. <\/p>\n\n\n\n

\u015eimdiye kadar tarih bu sorunu her zaman samimiyetsiz teatral hilelerin arkas\u0131na s\u0131\u011f\u0131nan dayatmalarla \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015ft\u00fc. Tarih b\u00f6yle durumlarda \u201c\u00fc\u00e7 k\u00f6\u015feli \u015fapka ve gri \u00fcniformal\u0131\u201d birini sahneye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, o ki\u015fi veya beyaz atl\u0131 ba\u015fka bir general, ak\u0131tt\u0131\u011f\u0131 devrimci kan ve ilikleri cumhuriyetlere, pankartlara, sloganlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Rus Devrimi ise di\u011fer pek \u00e7ok alanda oldu\u011fu gibi askeri in\u015fada da kendi yolunda gitti. Ayaklanma ve sava\u015f birbirine kar\u0131\u015ft\u0131; Ordu ve Parti ayr\u0131lmaz bir \u015fekilde i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti ve birlikte b\u00fcy\u00fcd\u00fc; alay bayraklar\u0131n\u0131n \u00fczerine ortak ama\u00e7lar\u0131n\u0131n birli\u011fi ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin en keskin form\u00fclleri yaz\u0131ld\u0131. Sviyajsk g\u00fcnlerinde t\u00fcm bunlar hen\u00fcz tam anlam\u0131yla \u015fekillenmemi\u015fti; havada as\u0131l\u0131 bir halde somut ifade bulacaklar\u0131 zaman\u0131 bekliyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i ve K\u00f6yl\u00fc Ordusu bir \u015fekilde olu\u015fturulmal\u0131yd\u0131; kont\u00f6rleri \u00e7izilmeli, kendi form\u00fcllerini \u00fcretmeliydi, ama nas\u0131l? Bunu hen\u00fcz kimse tam anlam\u0131yla bilmiyordu. O zamanlar, bu dev organizman\u0131n b\u00fcy\u00fcy\u00fcp geli\u015fmesini sa\u011flayacak hi\u00e7bir \u00f6\u011freti, hi\u00e7bir dogmatik program mevcut de\u011fildi.<\/p>\n\n\n\n

Partide ve kitlelerde yaln\u0131zca bir \u00f6nsezi vard\u0131; sava\u015f\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn\u00fcn\u00fcn bu daha \u00f6nce e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f askeri devrimci \u00f6rg\u00fcte yeni ve sahici nitelikler f\u0131s\u0131ldad\u0131\u011f\u0131 yarat\u0131c\u0131 bir \u00f6nsezi\u2026 <\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019nin b\u00fcy\u00fck erdemi ise tam bu noktada, bu aranmakta olan ve benzersiz \u00f6rg\u00fctsel form\u00fcl\u00fcn damgas\u0131n\u0131 zaten \u00fczerinde ta\u015f\u0131yan kitlelerin en ufak bir hareketini dahi ka\u00e7\u0131rmadan yakalam\u0131\u015f olmas\u0131nda yatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki, ku\u015fat\u0131lan Sviyajsk\u2019daki muharebe \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sadele\u015ftiren, h\u0131zland\u0131ran veya d\u00fczene oturtan irili ufakl\u0131 t\u00fcm uygulamalar\u0131 birer birer se\u00e7ip \u00e7\u0131kard\u0131 ve uygulamaya koydu. Ve bunu, sadece dar bir teknik ba\u011flamda yapmad\u0131. Hay\u0131r. \u201cUzman ve komiserin\u201d \u2014 yani kumandan\u0131n ve kumandan\u0131n verdi\u011fi emri yerine getirme sorumlulu\u011funu \u00fcstlenenlerin \u2014 her yeni ba\u015far\u0131l\u0131 kombinasyonu, deneyim s\u00fczgecinden ge\u00e7tikten ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde form\u00fcle edildikten sonra derhal d\u00fczenin bir par\u00e7as\u0131na, bir sirk\u00fclere, bir y\u00f6netmeli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bu \u015fekilde, ya\u015fayan devrimci deneyim ne kayboldu ne unutuldu ne de deforme oldu.<\/p>\n\n\n\n

Hi\u00e7 kimseden ortalama olmas\u0131 beklenmiyordu, aksine herkesten beklenen, ellerinden gelenin en iyisini yapmalar\u0131, m\u00fccadelenin en ate\u015fli ve en yarat\u0131c\u0131 anlar\u0131nda kitlelerin i\u00e7inden \u00e7\u0131kan dehay\u0131 ortaya koymalar\u0131yd\u0131. \u0130ster Devrimci Askeri Konsey \u00fcyeleri aras\u0131ndaki i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc gibi karma\u015f\u0131k konularda olsun, ister me\u015fguliyet ve acele i\u00e7erisinde bir yerden bir yere yeti\u015firken ge\u00e7i\u015fen bir K\u0131z\u0131l Komutan ile s\u0131radan bir asker aras\u0131ndaki \u00e7abuk, k\u0131sa ve dost\u00e7a bir selamla\u015fma olsun, k\u00fc\u00e7\u00fck ya da b\u00fcy\u00fck her \u015fey hayat\u0131n i\u00e7inden do\u011fmal\u0131, onun i\u00e7ine kar\u0131\u015fabilmeli ve evrensel olarak uygulanabilmeleri i\u00e7in kitlelere bir ilke olarak geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmeliydi. Ve nerede bir \u015feyler yolunda gitmiyorsa, nerede bir \u00e7at\u0131rt\u0131 veya acemilik s\u00f6z konusuysa, zor bir do\u011fum s\u0131ras\u0131nda do\u011fmak \u00fczere olan bebe\u011fi \u00e7ekip \u00e7\u0131karan bir ebe misali, neyin yanl\u0131\u015f oldu\u011fu hissedilmeli, yanl\u0131\u015fa el at\u0131lmal\u0131 ve bulunup \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ki\u015fi bir \u015feyleri ifade etmekte, yeni bir orduya rasyonel olarak kusursuz bir bi\u00e7im vermekte ustalar\u0131n ustas\u0131 olabilir; ama ordunun donuk bir ruha sahip olmas\u0131n\u0131 engellemek, bir dizi hukuki form\u00fclle \u00e7evrelenmi\u015f bu ruhu canl\u0131 tutarak buharla\u015fmas\u0131na izin vermemek ba\u015fka bir \u015feydir. Bunlar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir devrimci olmak; bir yarat\u0131c\u0131n\u0131n sezgisine ve bir radyo vericisi misali kitlelere yakla\u015fman\u0131n onsuz m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc sezgilere sahip olmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Son tahlilde, yeni ve yarat\u0131c\u0131 adaletini derinlerinde gizlenmi\u015f t\u00fcm kar\u015f\u0131-devrimci sapmalardan ar\u0131nd\u0131racak en y\u00fcksek mahkeme tam da bu devrimci i\u00e7g\u00fcd\u00fcd\u00fcr. Bu i\u00e7g\u00fcd\u00fc, esnek yasalar\u0131n kemikle\u015fmesine, hayat\u0131n kendisinden koparak K\u0131z\u0131l Ordu askerlerinin omuzlar\u0131na angarya, bel b\u00fck\u00fcc\u00fc ve gereksiz y\u00fckler bindirmesine engel olan proleter adalet ad\u0131na sahte resmi adalete kar\u015f\u0131 yumru\u011funu \u015fiddetle masaya vurur. <\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte Tro\u00e7ki, tam da bu i\u00e7g\u00fcd\u00fcleri ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019nin i\u00e7indeki er, askeri lider ve kumandan asla onun devrimci karakterini bir k\u00f6\u015feye atmam\u0131\u015ft\u0131. Merhametten yoksun ve korkun\u00e7 bir ses tonuyla bir asker ka\u00e7a\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na dikildi\u011finde, bizden biri olarak ondan korkmam\u0131z\u0131n nedeni, birini salt korkakl\u0131k ve orduya ihanet etti\u011fi i\u00e7in de\u011fil, d\u00fcnya proleter devrimi davas\u0131na ihanet etti\u011fi i\u00e7in g\u00f6z\u00fcn\u00fc k\u0131rpmadan \u00f6ld\u00fcrebilecek b\u00fcy\u00fck bir asi olmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019nin korkak olmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc aksi takdirde bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc ordunun i\u00e7indeki ho\u015fnutsuzluk onu ezip ge\u00e7erdi ve ilk zaferinin \u00fczerine ak\u0131t\u0131lan 27 karde\u015f kan\u0131 zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 asla affetmezdi.<\/p>\n\n\n\n

Birliklerimizin Kazan\u2019\u0131 i\u015fgalinden birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce Lev Davidovi\u00e7 Sviyajsk\u2019tan ayr\u0131lmak zorunda kald\u0131; Lenin\u2019e y\u00f6nelik suikast giri\u015fimi haberi onu Moskova\u2019ya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Ancak ne Savinkov\u2019un Sosyalist Devrimciler taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir ustal\u0131kla organize edilen Sviyajsk bask\u0131n\u0131 ne de ayn\u0131 partinin Savinkov\u2019un bask\u0131n\u0131yla hemen hemen ayn\u0131 anda giri\u015fti\u011fi Lenin\u2019i \u00f6ld\u00fcrme te\u015febb\u00fcs\u00fc art\u0131k K\u0131z\u0131l Ordu\u2019yu durduramazd\u0131. M\u00fccadelenin son dalgas\u0131 Kazan\u2019\u0131 sard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

9 Eyl\u00fcl gecesi ge\u00e7 saatlerde askerler gemilere bindirildi ve beceriksizce y\u00fcklenmi\u015f katl\u0131 g\u00fcverteleriyle nakliye gemileri sabah saat 5.30 civar\u0131nda torpido botlar\u0131 e\u015fli\u011finde Kazan iskelelerine do\u011fru hareket ettiler. Ay \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayd\u0131nlatt\u0131\u011f\u0131 alacakaranl\u0131kta suya a\u00e7\u0131l\u0131p arka taraf\u0131nda Beyazlar\u0131n bir top\u00e7u birli\u011finin bulundu\u011fu y\u0131k\u0131k d\u00f6k\u00fck ye\u015fil \u00e7at\u0131l\u0131 de\u011firmeni, k\u0131y\u0131ca \u0131ss\u0131zca karaya oturan ya\u011fmalanm\u0131\u015f ve yar\u0131 yanm\u0131\u015f \u201cDelphin\u201d adl\u0131 gemiyi, haftalar boyunca g\u00fcn do\u011fumundan g\u00fcn bat\u0131m\u0131na kadar \u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00fczerinde at ko\u015fturdu\u011fu, duman bulutlar\u0131n\u0131n y\u00fckseldi\u011fi ve toplar\u0131n alt\u0131ndan ate\u015fi alt\u0131nda kalan nehrin k\u0131vr\u0131mlar\u0131n\u0131, suya uzanan kara par\u00e7alar\u0131n\u0131, kumluklar\u0131 ve k\u00f6rfezleri birer birer ge\u00e7erek geride b\u0131rakmak olduk\u00e7a garip bir histi. <\/p>\n\n\n\n

Karanl\u0131k, so\u011fuk ve d\u00fczenli bir ivmeyle akan Volga\u2019n\u0131n \u00fczerinde \u0131\u015f\u0131klar\u0131m\u0131z s\u00f6n\u00fck, mutlak bir sessizlik i\u00e7erisinde seyrettik.<\/p>\n\n\n\n

Geminin k\u0131\u00e7 taraf\u0131nda donuk bir u\u011fultuyla beliren anaforun yaratt\u0131\u011f\u0131 hafif k\u00f6p\u00fck, haf\u0131zadan yoksun ve umarsamazca Hazar Denizi\u2019ne akan dalgalarla silinip gidiyordu. Bu dev geminin \u015fu anda sessizce s\u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerde, daha d\u00fcn \u00e7\u0131lg\u0131nca patlayan mermiler taraf\u0131ndan bi\u00e7ilen bir girdap oldu\u011funa inanmak g\u00fc\u00e7t\u00fc. Ve burada, bir an \u00f6ncesine kadar bir gece ku\u015funun kanad\u0131n\u0131n sessizce suya dokunmas\u0131yla hafif bir sisin yukar\u0131 do\u011fru k\u0131vr\u0131l\u0131p so\u011fuk havaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yerde, daha d\u00fcn sular k\u00f6p\u00fckler \u00e7\u0131kartarak f\u0131skiye gibi g\u00f6\u011fe y\u00fckseliyordu; daha d\u00fcn burada kula\u011fa huzursuz komuta s\u00f6zc\u00fckleri \u00e7al\u0131n\u0131yor; dar torpido botlar\u0131, g\u00f6vdelerini zorlayan motorlar\u0131n\u0131n sab\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve dakikada bir demirin h\u0131\u00e7k\u0131rmas\u0131n\u0131 and\u0131ran bir sesle ate\u015flenen \u00e7ift-namlulu toplar\u0131n geri tepmeleri y\u00fcz\u00fcnden titreyerek, duman, alev ve \u00e7elik k\u0131ym\u0131k ya\u011fmurlar\u0131 aras\u0131nda ilerliyordu. <\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanlar silahlar\u0131 ate\u015fliyor, dolu gibi d\u00fc\u015fen mermilerin alt\u0131nda da\u011f\u0131l\u0131yor, g\u00fcvertelerdeki kan\u0131 siliyorlard\u0131… Ama \u015fu an mutlak bir sessizlik hakimdi; Volga, binlerce y\u0131ld\u0131r akt\u0131\u011f\u0131 gibi ve bundan y\u00fczy\u0131llar sonra da akaca\u011f\u0131 gibi ak\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Tek bir el bile ate\u015f etmeden iskelelere ula\u015ft\u0131k. \u015eafa\u011f\u0131n ilk titre\u015fimleri g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc ayd\u0131nlatt\u0131. Gri- pembemsi alacakaranl\u0131kta kambur, siyah ve k\u00f6m\u00fcrle\u015fmi\u015f hayaletler birer birer g\u00f6r\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131lar. Vin\u00e7ler, yanm\u0131\u015f binalar\u0131n kiri\u015fleri, parampar\u00e7a telgraf direkleri\u2026 t\u00fcm bunlar sonsuz bir \u00fcz\u00fcnt\u00fcyle s\u0131nanm\u0131\u015f, dallar\u0131 b\u00fck\u00fclm\u00fc\u015f bir a\u011fac\u0131n bile tahayy\u00fcl edemeyece\u011fi bir hissiyatla g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde duruyorlard\u0131. Her \u015fey kuzey \u015fafa\u011f\u0131n\u0131n buzlu g\u00fclleriyle y\u0131kanan \u00f6l\u00fcm krall\u0131\u011f\u0131 misaliydi.<\/p>\n\n\n\n

Ve namlular\u0131 yukar\u0131 bakan terk edilmi\u015f silahlar, so\u011fuk ve \u00e7i\u011fden \u0131slanm\u0131\u015f eller taraf\u0131ndan kafalar\u0131 desteklenen sessiz bir \u00e7aresizlik i\u00e7inde donmu\u015f alacakaranl\u0131k fig\u00fcrlerine benziyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sis. \u0130nsanlar so\u011fuktan ve gerginlikten titremeye ba\u015flam\u0131\u015f; hava makine ya\u011f\u0131 ve ziftli ip kokusuyla a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Mavi yakal\u0131 top\u00e7u d\u00f6nd\u00fc ve \u00f6n\u00fcnde \u00f6l\u00fc bir sessizlik i\u00e7inde uzanan \u0131ss\u0131z ve kusursuz k\u0131y\u0131ya do\u011fru hu\u015fu i\u00e7inde bakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte zafer buydu. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yazar: Larissa Reissner \u00c7eviri: Sena Ayd\u0131n Bol\u015fevik gazeteci Larissa Reissner taraf\u0131ndan 1922’de yaz\u0131lm\u0131\u015f bulunan ve Ekim Devrimi’nin ard\u0131ndan 1918’de patlak veren i\u00e7 sava\u015f\u0131n ilk y\u0131l\u0131nda bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olan Sviyajsk (Z\u00f6ye) \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131nda Tro\u00e7ki’nin rol\u00fcn\u00fc anlatan bu metin Fourth International‘\u0131n Haziran 1943 tarihli say\u0131s\u0131ndan ilk defa T\u00fcrk\u00e7e’ye \u00e7evrilmi\u015ftir. Reissner, Sviyajsk \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131nda sava\u015fm\u0131\u015f olan K\u0131z\u0131l Ordu askerlerinden […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":2353,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[959],"tags":[766,159,961],"class_list":["post-2352","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lev-trocki","tag-lev-trocki","tag-trocki","tag-trocki-yasiyor"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2352","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2352"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2352\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2359,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2352\/revisions\/2359"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}