{"id":2123,"date":"2021-01-30T12:15:38","date_gmt":"2021-01-30T09:15:38","guid":{"rendered":"https:\/\/trockist.net\/?p=2123"},"modified":"2021-02-07T16:16:40","modified_gmt":"2021-02-07T13:16:40","slug":"radikal-bir-isci-hareketi-doguyor-bu-hareket-bolsevizmle-silahlandirilmali-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2021\/01\/30\/radikal-bir-isci-hareketi-doguyor-bu-hareket-bolsevizmle-silahlandirilmali-ii\/","title":{"rendered":"Radikal bir i\u015f\u00e7i hareketi do\u011fuyor; bu hareket Bol\u015fevizmle silahland\u0131r\u0131lmal\u0131 (II)"},"content":{"rendered":"\n

Yaz\u0131n\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okumak i\u00e7in buray\u0131<\/a> t\u0131klayabilirsiniz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Reformizm ile devrimci kopu\u015f perspektifinin programatik farklar\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda \u00f6zetlemek \u00fczere, kendi i\u00e7lerinde asl\u0131nda son derece kapsaml\u0131 tart\u0131\u015fmalar bar\u0131nd\u0131ran d\u00f6rt ilke se\u00e7tik: S\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, antiemperyalizm ve Leninist parti. Bu d\u00f6rt ilkenin anlat\u0131m\u0131, yukar\u0131daki ba\u015fl\u0131klardan farkl\u0131la\u015f\u0131yor zira yukar\u0131daki talepler ile sloganlar s\u0131k\u0131 bi\u00e7imde kapitalizmin bug\u00fcnk\u00fc krizinin bi\u00e7imine ba\u011fl\u0131 iken, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz d\u00f6rt ilke kal\u0131c\u0131 programatik pozisyonlard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla belirli bir slogan veya talep \u00fczerine olu\u015fturulabilecek olan bir eylem birlikteli\u011finden ziyade devrimci partinin kendisinin politikas\u0131na dairdirler. <\/p>\n\n\n\n

a.) S\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ve antiemperyalizm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

S\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n politik ve \u00f6rg\u00fctsel ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n her toplumsal ko\u015ful alt\u0131nda korunmas\u0131n\u0131; proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ile sosyalist stratejinin bina edilmesini hedefledi\u011fi ve kapitalist \u00fcretim ili\u015fkileri ile kar\u015f\u0131devrimin bast\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan rejimi; antiemperyalizm ile ise emperyalizmin asker\u00ee ve politik yenilgisinin ba\u015fl\u0131ca siyasal hedefler aras\u0131nda olmas\u0131n\u0131 kastediyoruz. Bu \u00fc\u00e7 alan da reformizmin emek\u00e7i kitleler nezdinde kendi politik iflas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7emeyece\u011fi ilkelerdir.<\/p>\n\n\n\n

Reformizm ya do\u011frudan do\u011fruya burjuvazinin ayg\u0131tlar\u0131 i\u00e7inde (Bernie Sanders) ve burjuva partilerle i\u00e7 veya d\u0131\u015f koalisyonlar e\u015fli\u011finde (Chavez\u2019in PSUV\u2019si, Podemos, Syriza) ya da politik d\u00fczlemde sermayeye uyarlanarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli yabanc\u0131 s\u0131n\u0131f sekt\u00f6rlerinin kuyru\u011funa tak\u0131yor. Bu ise, is\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci seferberlik potansiyeli ile siyasetinin, sermayenin ihtiya\u00e7lar\u0131na uyarlanmas\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131yor. S\u00f6z konusu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkisi alt\u0131nda proletarya, kendisi i\u00e7in bir s\u0131n\u0131fa d\u00f6n\u00fc\u015femeyerek ulus \u00e7ap\u0131nda sa\u011flam ve kal\u0131c\u0131 bir politik alternatifin \u00f6znesi olam\u0131yor ve burjuvaziden farkl\u0131 ve daha iyi y\u00f6netebilecek bir s\u0131n\u0131fsal kutup olarak kendisini ortaya koyam\u0131yor. Bu ba\u011flamda s\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcndemi T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zel bir \u00f6nem ta\u015f\u0131makta \u00e7\u00fcnk\u00fc onun \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u00fcstlendi\u011fi iddias\u0131ndaki bilumum sol yap\u0131n\u0131n bug\u00fcn i\u00e7in ortaya koydu\u011fu perspektif, liberal burjuva CHP\u2019nin de i\u00e7inde yer alaca\u011f\u0131 bir demokrasi ittifak\u0131 projesi. Bu projenin T\u00fcrk ve K\u00fcrt i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 neden yenilgiye ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 Tro\u00e7kist<\/em>\u2019in sayfalar\u0131nda detayl\u0131ca anlatt\u0131k. (14)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sanders deneyiminin ABD solunun \u00f6nemli bir \u00e7o\u011funlu\u011funu nas\u0131l h\u0131zl\u0131ca emperyalist Demokrat Parti\u2019nin arkas\u0131nda hizaya dizdi\u011fini hat\u0131rlayal\u0131m (ger\u00e7i bu solun DP arkas\u0131nda s\u0131raya girmesi i\u00e7in Sanders deneyimine dahi ihtiyac\u0131 yoktu). Kuzey Amerika Tro\u00e7kizminin kurucusu James P. Cannon, seneler \u00f6nce, yine benzer tart\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir atmosferde a\u015fa\u011f\u0131daki yarg\u0131y\u0131 dile getirmi\u015fti:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBir sosyalist nedir? Eh size h\u0131zl\u0131ca, ne olmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim: Cumhuriyet\u00e7i de\u011fillerdir ve kesinlikle Demokrat da de\u011fillerdir. Onlar herhangi bir kapitalist partinin \u00fcyesi veya destek\u00e7isi de\u011fildir. Bunu bir arg\u00fcman olarak ileri s\u00fcrm\u00fcyorum. Bunu bir ger\u00e7ek olarak ileri s\u00fcr\u00fcyorum. Kapitalist politikalar ile partilerden ko\u015fulsuz kopu\u015f sosyalist bilincin ilk eylemidir ve sosyalist ciddiyet ile samimiyetin de ilk s\u0131nav\u0131d\u0131r. <\/p>

Belki de istedi\u011fimizi elde etmek i\u00e7in istemedi\u011fimiz birine oy vermemiz gerekti\u011fini anlamad\u0131klar\u0131ndan Marx, Engels ve Debs basit adamlard\u0131. Sosyalizme ula\u015fman\u0131n en d\u00fczg\u00fcn ve ak\u0131ll\u0131ca yolunun kapitalizme oy vermek oldu\u011funu anlayamad\u0131lar. Ger\u00e7e\u011fi s\u00f6ylemek gerekirse bunu hala biz de anlam\u0131yoruz!\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

IV. Enternasyonal s\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n slogan\u0131n\u0131, Wilhelm Liebknecht\u2019in me\u015fhur deyi\u015finden esinlenerek, program\u0131nda \u00f6zetlemi\u015fti: \u201cBurjuva h\u00fck\u00fcmetine ne tek bir insan ne de tek bir kuru\u015f!\u201d S\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 tutum, do\u011frudan do\u011fruya savunulan devlet ve rejim tipiyle ili\u015fkilidir. Zira ancak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, toplumun di\u011fer ezilenleriyle (kent ile k\u0131r emek\u00e7ileri, tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri, k\u00f6yl\u00fcler, yoksul halk kesimleri) olu\u015fturaca\u011f\u0131 ama kendisinin politik \u00f6nderlik konumunu koruyaca\u011f\u0131 bir iktidar hedefi \u00e7er\u00e7evesinde s\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ilkesi hayata ge\u00e7irilebilir. S\u0131n\u0131f diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc perspektifi benimsenmeksizin ya\u015fanacak olan, farkl\u0131 tipteki burjuva h\u00fck\u00fcmetlerin ve rejimlerin destek\u00e7isi ve hatta koruyucusu, yeniden \u00fcreticisi olmakt\u0131r. Sonu\u00e7 olarak ancak proletarya s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn savunulmas\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n politik ve \u00f6rg\u00fctsel ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131n \u015fart\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Yeni reformizmin teorisyenlerinden Chantal Mouffe, analizimizi do\u011frulayacak \u015fekilde Sol Pop\u00fclizm<\/em> kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n

\u201cYak\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde ihtiyac\u0131 hissedilen, bir \u2018halk\u0131n\u2019 in\u015fa edilmesini hedef olarak belirlemi\u015f olan ve daha demokratik bir egemenlik formasyonu olu\u015fturabilmek i\u00e7in post-demokrasiye kar\u015f\u0131 demokratik direni\u015f t\u00fcrlerinin birle\u015ftirildi\u011fi bir sol pop\u00fclist stratejidir. (\u2026) Bunun liberal demokratik rejimden \u2018devrimci\u2019 bir kopu\u015fu gerektirmedi\u011fini iddia ediyorum.\u201d <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Mouffe\u2019un \u00e7e\u015fitli burjuva sekt\u00f6rlerle i\u015fbirli\u011fini a\u00e7\u0131k tutan uyarlanmac\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 (s\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ihlal etmesi) ile onun liberal demokratik rejimden devrimci bir kopu\u015fu gerekli g\u00f6rm\u00fcyor olu\u015fu aras\u0131nda do\u011frudan bir politik ba\u011f mevcut. Bu ikisi de birbirlerinden ayr\u0131 de\u011filler ve ayr\u0131 bir \u015fekilde de de\u011ferlendirilemezler. Onun stratejisi di\u011fer t\u00fcm reformistlerinkiyle ayn\u0131: \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kendi devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131 bina etmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilmesi i\u00e7in onun birtak\u0131m s\u00f6zde \u201calternatif\u201d burjuva sekt\u00f6rlerinin liberal demokrat ajandalar\u0131n\u0131n pe\u015fine tak\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve b\u00f6ylece kurulu d\u00fczenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 muhafaza etmek.<\/p>\n\n\n\n

Bu ihanet\u00e7i tutumun kar\u015f\u0131s\u0131na konan diktat\u00f6rl\u00fck perspektifi ise devrimci bir fantezi de\u011fil, s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinde proletaryan\u0131n nihai zaferi elde etmesinin, \u00f6nc\u00fc partiyle birlikte en \u00f6nemli ko\u015fuludur. Diktat\u00f6rl\u00fck sorunu devrimci programa do\u011frudan do\u011fruya hayat\u0131n kendisi, s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin mant\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan dayat\u0131l\u0131r. Tro\u00e7ki, Diktat\u00f6rl\u00fck ve Devrim<\/em> ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131yan 1921 tarihli bir metninde, proleter diktat\u00f6rl\u00fck hedefinin program\u0131n neden \u00f6znel de\u011fil ama nesnel bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu a\u015fa\u011f\u0131daki gibi \u00f6zetliyordu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cProleter partisinin devrimci diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc benim i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrce kabul ya da reddedilebilecek bir \u015fey de\u011fildir: Bu bize toplumsal ger\u00e7eklikler, yani s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi, devrimci s\u0131n\u0131f\u0131n heterojenli\u011fi, zafere ula\u015fmak i\u00e7in devrimci \u00f6nc\u00fcn\u00fcn gerekirli\u011fi taraf\u0131ndan dayat\u0131lm\u0131\u015f nesnel bir zorunluluktur. (\u2026) Kendi diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc reddeden bir devrimci parti (\u00f6nc\u00fc), kitleleri kar\u015f\u0131devrime teslim eder. T\u00fcm modern tarihin \u00f6\u011fretisidir bu.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn s\u0131n\u0131fsal form\u00fcl\u00fc ayn\u0131 zamanda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 harici toplumsal ve politik \u00f6zneler aray\u0131\u015f\u0131nda somutlanan pop\u00fcler reformist anlay\u0131\u015fa kar\u015f\u0131 da bir metodik ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k olu\u015fturur. Herhangi bir siyasi ak\u0131m\u0131n \u00fczerinde y\u00fckselmek istedi\u011fi s\u0131n\u0131fla kuraca\u011f\u0131 ili\u015fki, ancak onun devlet ile rejim tipi hedefinde kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u015fekilde bulabilir. Bu ba\u011flamda proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc yaln\u0131zca yeni bir \u00f6nc\u00fc ile \u00f6zne aray\u0131\u015f\u0131nda olan reformizmin reddedilmesini getirmez; ayn\u0131 zamanda i\u015f\u00e7ilerin diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc slogan\u0131n\u0131n yan\u0131na, devrimin s\u00fcreklilik ta\u015f\u0131yan g\u00f6revlerini ve program\u0131n\u0131 \u00e7arp\u0131tmak u\u011fruna T\u00fcrkiye solu taraf\u0131ndan pe\u015f pe\u015fe s\u0131ralanan bir dizi sosyolojik kesimin de devrimci s\u00fcre\u00e7 ve proleter devlet alt\u0131ndaki rollerinin bilimsel ve do\u011fru bir \u015fekilde de\u011ferlendirilmesini zorunlu k\u0131lar (\u00f6rne\u011fin \u201cdemokratik halk iktidar\u0131\u201d, \u201chalk cumhuriyeti\u201d, \u201culusal demokratik h\u00fck\u00fcmet\u201d, \u201ci\u015f\u00e7i-memur-k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmeti\u201d benzeri, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131fsal \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e7arp\u0131tan a\u015famac\u0131 sloganlar).  <\/p>\n\n\n\n

Lenin\u2019in diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn s\u0131n\u0131fsal \u00f6z\u00fcne ili\u015fkin tavr\u0131 olduk\u00e7a nettir:<\/p>\n\n\n\n

\u201c[Reformistler] proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn (\u2026) tek bir s\u0131n\u0131f\u0131n egemenli\u011fi oldu\u011funu anlam\u0131yorlar.\u201d (Ramsay MacDonald\u2019\u0131n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri, 14 Temmuz 1919)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u201cProletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc burjuvazinin tek bir s\u0131n\u0131f taraf\u0131ndan (proletarya ve \u00fcstelik onun devrimci \u00f6nc\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan) devrilmesi demektir. (\u2026) K\u00fc\u00e7\u00fck burjuva demokratlar\u0131n \u2018halk\u2019\u0131n (burjuvazi taraf\u0131ndan aldat\u0131lm\u0131\u015f ve sermaye taraf\u0131ndan ezilmi\u015f halk\u0131n) \u00e7o\u011funlu\u011fu laflar\u0131n\u0131n bu partiler taraf\u0131ndan tekrarlanmas\u0131, onlar\u0131 nesnel a\u00e7\u0131dan proletaryaya kar\u015f\u0131, burjuvazinin saf\u0131na ge\u00e7irmektedir.\u201d (Alman Ba\u011f\u0131ms\u0131z Sosyal Demokrat Partisi\u2019nin mektubuna cevab\u0131n tasla\u011f\u0131 ya da tezleri, Mart 1920)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Antiemperyalizm sorununa gelecek olursak: Antiemperyalist program sadece emperyalist metropollerde kitleleri etkisine almaya ba\u015flam\u0131\u015f olan de\u011fil ama yar\u0131s\u00f6m\u00fcrge ve s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerde de seferberliklerin \u00f6nderli\u011fini bir zamanlar veya \u015fu anda gasp etmi\u015f olan reformist \u00f6nderliklerin te\u015fhir edilmesinde, \u00f6zellikle turnusol ka\u011f\u0131d\u0131 rol\u00fcn\u00fc oynayabilecek olan bir politik ilke. Chavez\u2019in b\u00fct\u00fcn antiemperyalist s\u00f6ylevlerinin arkas\u0131nda, Irak i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda ABD\u2019ye sat\u0131lan petroller ve yine \u00e7e\u015fitli emperyalist metropollere pazarlanmakta olan kamusal ve do\u011fal kaynaklar vard\u0131. Meksika s\u00f6zde sol ba\u015fkan\u0131 AMLO, 17 May\u0131s gibi erken bir tarihte, ABD ve Kanada merkezli \u00e7okuluslu kapitalist otomotiv devlerinin tedarik zincirinin aksamamas\u0131 u\u011fruna, Meksika i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 pandeminin \u00f6l\u00fcmc\u00fcl k\u0131skac\u0131na terk ederek fabrikalara kapad\u0131. (15)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bunun yan\u0131 s\u0131ra Avrupa ile ABD\u2019de ortaya \u00e7\u0131kan reformist hareketlere d\u00f6n\u00fck olarak T\u00fcrkiye\u2019den beslenen sol sempati, bu hareketlerin emperyalizmle hesapla\u015fmam\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 dikkate almayarak, asl\u0131nda emek\u00e7i kitleler nezdinde tehlikeli yan\u0131lg\u0131lar yarat\u0131yor. Emperyalist \u00fclkelerde dikkate de\u011fer bir militanl\u0131k ve kitlesellik d\u00fczeyine eri\u015fmi\u015f olan radikal i\u015f\u00e7i ve halk hareketlerinin kendi devrimci mant\u0131ksal sonu\u00e7lar\u0131yla bulu\u015fabilmelerinin belki de en \u00f6nemli politik \u015fart\u0131, bu hareketlerin kendi emperyalizmleriyle hesapla\u015fabilmeleridir. <\/p>\n\n\n\n

Emperyalist merkezlerdeki reformist \u00f6nderliklerin oynad\u0131klar\u0131 hain rol, bu \u00e7er\u00e7evede daha anla\u015f\u0131l\u0131r olmaktad\u0131r zira onlar, i\u015f\u00e7i ve halk hareketlerinin kendi emperyalizmleriyle hesapla\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engellerden birini te\u015fkil etmektedir. Bu \u00f6nderlikler sosyal yurtseverlik ve ulusal \u00e7\u0131kar demagojisi alt\u0131nda, emperyalist hegemonyay\u0131 i\u00e7eriden zay\u0131flatabilecek ve hatta y\u0131kabilecek olan s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerini, emperyalizme kar\u015f\u0131 zarars\u0131z k\u0131lmak i\u00e7in \u00e7abalamaktad\u0131rlar. <\/p>\n\n\n\n

Bu kapsamda M\u00e9lenchon\u2019un 12 Temmuz 2020\u2019de Journal de Dimanche<\/em>\u2019a verdi\u011fi r\u00f6portajdan bir kesite bakal\u0131m:<\/p>\n\n\n\n

\u201cUlusal savunma konseptimizi bir d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Kendi b\u00f6lgemizin korunmas\u0131 garanti alt\u0131nda m\u0131d\u0131r? Deniz saham\u0131zda konu\u015fland\u0131r\u0131lmas\u0131, b\u00fct\u00fcn bir Frans\u0131z kara k\u00fctlesinin \u00fczerinde iki polis arabas\u0131n\u0131n olmas\u0131na benzer olan bir donanma ile devam edebilir miyiz? Siber sava\u015f ve uzaydaki mevcudiyet d\u00fc\u015fman\u0131n ileti\u015fim a\u011f\u0131n\u0131 hacklemeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131larken Frans\u0131z n\u00fckleer silahlar\u0131n\u0131n operasyonel niteli\u011fi nedir? Sanki silahlar\u0131n \u00e7a\u011f\u0131nda \u00e7arp\u0131\u015fmaya ok ve yayla gidiyor gibiyiz. 21. y\u00fczy\u0131lda \u00fc\u00e7 yeni \u00e7at\u0131\u015fma arenas\u0131 var: Deniz, uzay ve sanal ger\u00e7eklik. G\u00fcc\u00fcn \u015fartlar\u0131 art\u0131k eskisi gibi de\u011fil. Fransa b\u00fct\u00fcn bu arenalarda aktif olmal\u0131. Bunu yapabilmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn insan\u00ee ve teknik ara\u00e7lara sahibiz. Bu inovasyon ve kolektif bi heves i\u00e7in olduk\u00e7a kuvvetli bir kaynak olur.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Yukar\u0131daki al\u0131nt\u0131 a\u00e7\u0131klamaya ihtiya\u00e7 duymamakta ancak yine de vurgulanmas\u0131 gereken taraflar\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izelim: M\u00e9lenchon, \u00f6zellikle de Afrika ve Ortado\u011fu halklar\u0131n\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesi ile katledilmesi \u00fczerinde y\u00fckselen Frans\u0131z emperyalizminin deniz sahas\u0131ndaki asker\u00ee g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetersizli\u011finde, n\u00fckleer teknoloji alan\u0131ndaki rekabete uygunsuz geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan, bu emperyalizmin k\u00fcresel \u00e7at\u0131\u015fma potansiyellerinin bulundu\u011fu bir atmosfere silahla de\u011fil \u201cok ve yayla\u201d girmesinden \u015fikayet\u00e7i. Dahas\u0131 kendisi, Frans\u0131z emperyalizminin b\u00fct\u00fcn bu alanlarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 krizin \u00e7aresi olarak, kendi reformist hareketinin program\u0131n\u0131 \u00f6neriyor.<\/p>\n\n\n\n

Lenin\u2019in Komintern\u2019ine kabul edilme \u015fartlar\u0131n\u0131n aras\u0131nda, Avrupa partilerinin, kendi \u00fclkelerinin emperyalist burjuvazilerine kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi birincil \u00f6ncelik olarak kabul etmeleri ve b\u00fct\u00fcn yar\u0131s\u00f6m\u00fcrge ile s\u00f6m\u00fcrgelerde kendi emperyalist \u00fclkelerinin asker\u00ee ve politik yenilgisi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ko\u015fulu mevcuttu. Leninist-Tro\u00e7kist ak\u0131m bu programatik yakla\u015f\u0131m\u0131, g\u00fcncel s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin sorunlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan h\u00e2l\u00e2 yak\u0131c\u0131 bir sorun olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in muhafaza etti. Devrimci kopu\u015f perspektifi, M\u00e9lenchon\u2019un bahsetti\u011fi Frans\u0131z emperyalizminin gerilemesini derinle\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131k\u00e7a, misal Fransa\u2019da ortaya konamaz. Sosyalist strateji bu emperyalizmin b\u00fct\u00fcn kara ve deniz sahalar\u0131nda krizinin derinle\u015ftirilmesini ve b\u00fct\u00fcn asker\u00ee cephelerde de yenilgiye u\u011frat\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr \u00e7\u00fcnk\u00fc Frans\u0131z ve g\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n zaferinin ko\u015fullar\u0131ndan birisi, kendi \u00fclkelerinin emperyalizmlerinin s\u00f6m\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc halklar kar\u015f\u0131s\u0131nda yenilmesidir.<\/p>\n\n\n\n

Nahuel Moreno, Frans\u0131z emperyalizmi sosyal demokratlar ve s\u00f6zde \u201csosyalistler\u201d taraf\u0131ndan y\u00f6netildi\u011finde dahi devrimci Marksistlerin almas\u0131 gereken tutumun i\u00e7eri\u011fini, tamamen bu metodoloji e\u015fli\u011finde geli\u015ftirmi\u015fti:<\/p>\n\n\n\n

\u201cOCI [Enternasyonal Kom\u00fcnist \u00d6rg\u00fct]  ne Frans\u0131z emperyalizmini ne de onun h\u00fck\u00fcmetteki ifadesi olan Mitterrand\u2019\u0131 te\u015fhir etti. Guadeloupe, Martinik ve Guyana gibi Fransa\u2019n\u0131n h\u00e2l\u00e2 sahip oldu\u011fu s\u00f6m\u00fcrgelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kampanya d\u00fczenlemedi. Tam tersine, sosyal demokrasinin bu s\u00f6m\u00fcrgelerdeki se\u00e7im zaferlerini, \u2018mutluluk verici politik bir dalga\u2019(Informations Ouvri\u00e8res) olarak niteledi. Guadeloupe\u2019taki s\u00f6m\u00fcrgeci kar\u015f\u0131t\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n bast\u0131r\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 tek bir s\u00f6z s\u00f6ylemedi. OCI ne Frans\u0131z emperyalizminin bir\u00e7ok Afrika \u00fclkesiyle olan yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrgelik anla\u015fmalar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu ne de Mitterrand\u2019\u0131n gerekirse silah yoluyla bunlar\u0131 elinde tutma politikas\u0131n\u0131 k\u0131nad\u0131. Hapisteki Breton, Korsikal\u0131 ve Bask milliyet\u00e7ilerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in de Mitterrand\u2019a kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmedi. OCI, Reagan\u2019a ve onun d\u00fcnya kar\u015f\u0131devrimi planlar\u0131na ili\u015fkin olarak Mitterand\u2019n\u0131n, Fransa\u2019n\u0131n uzun s\u00fcredir g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en dalkavuk h\u00fck\u00fcmet oldu\u011funu \u2014ve olmaya devam edece\u011fini\u2014 te\u015fhir etmedi. \u00d6zellikle, h\u00fck\u00fcmetin silahlanma politikas\u0131n\u0131 ve Sovyetler Birli\u011fi\u2019ne kar\u015f\u0131 \u2018kendi n\u00fckleer cayd\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc\u2019 geli\u015ftirmeyi s\u00fcrd\u00fcrmesini de te\u015fhir etmedi. (\u2026) G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi programda, i\u015f\u00e7i devrimi ve sosyalizme dair hi\u00e7bir \u015fey yok; ayr\u0131ca Frans\u0131z emperyalizmine kar\u015f\u0131, s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131 s\u00f6m\u00fcrgelerinin kendi kaderlerini tayin hakk\u0131n\u0131n savunusuna ili\u015fkin de hi\u00e7bir \u015fey yok. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019e g\u00f6re bu son nokta, emperyalist bir \u00fclkedeki bir i\u015f\u00e7i partisinin devrimci olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in temel bir programatik konudur. (\u2026) Lambertizm, Frans\u0131z emperyalizmi ve onun s\u00f6m\u00fcrgelerinin \u2014\u2018deniz a\u015f\u0131r\u0131 vilayetlerinin\u2019\u2014 \u2018birli\u011fini\u2019 savunuyor. \u2018Cumhuriyet\u2019in birli\u011fi\u2019; Fransa\u2019da, Guadeloupe, Martinique, Frans\u0131z Guyana\u2019s\u0131, Yeni Kaledonya ve di\u011fer halklar \u00fczerinde Frans\u0131z emperyalizminin tahakk\u00fcm\u00fc anlam\u0131na gelir. Lambert, Frans\u0131z emek\u00e7ileri kendi emperyalistlerine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p emperyalizmin tahakk\u00fcm alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 halklarla ittifak kuraca\u011f\u0131 yerde, Frans\u0131z emek\u00e7ileri emperyalist Cumhuriyet\u2019in \u2018birli\u011fi\u2019nin ve \u2018demokrasisi\u2019nin savunusu i\u00e7in saflar\u0131 s\u0131kla\u015ft\u0131rmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. Sonu\u00e7 olarak, Lambertizmin, programatik ve politik bak\u0131mdan D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in in\u015fas\u0131yla hi\u00e7bir ilgisi kalmam\u0131\u015ft\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc Lambert\u2019in sosyalizmi, \u2018onun\u2019 emperyalizminin sahip oldu\u011fu s\u00f6m\u00fcrgelerin kendi kaderlerini tayin hakk\u0131n\u0131 savunmayan, reformist, liberal ve emperyalist yeni bir parti kurdu.\u201d (16)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

b.) Stratejik \u00e7izgimiz olarak Leninist parti in\u015fas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Radikal bir uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i hareketinin serpilip geli\u015fti\u011finden ve bu hareketin merkezine ve \u00f6nderli\u011fine sosyalist stratejinin ta\u015f\u0131nabilme olanaklar\u0131n\u0131 yaratabilecek olan g\u00fcncel politik kanallardan s\u00f6z ediyoruz. Ancak i\u015f\u00e7i hareketine m\u00fcdahale, i\u015f\u00e7i hareketinin i\u00e7inde in\u015fa, i\u015f\u00e7i hareketinde politik rehberli\u011fi \u00fcstlenebilme gibi g\u00f6revlerin, ayn\u0131 zamanda \u00f6nc\u00fc \u00f6rg\u00fct sorununa ve krizine g\u00f6bekten ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu da unutulamaz. 21. y\u00fczy\u0131lda patlak vermi\u015f olan seferberlikler, ayaklanmalar, devrimler silsilesi i\u00e7inde \u00f6rg\u00fct sorunu, belki en az tart\u0131\u015f\u0131lan ba\u015fl\u0131k oldu. Bu sorun tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda dahi seferberlikler ile devrimlerin yaratt\u0131klar\u0131 kitle organlar\u0131n\u0131n kendileri ve etkileriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131 ve \u00f6nc\u00fc \u00f6rg\u00fct ile onun bug\u00fcn oynamas\u0131 gerekti\u011fi politik rol\u00fcn \u00fczerine konu\u015fulmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Lenin do\u011fum sanc\u0131lar\u0131 \u00e7eken sosyalist hareket ile y\u00fckseli\u015fte olan ve d\u00f6nem d\u00f6nem savunma veya sald\u0131r\u0131 pozisyonlar\u0131 aras\u0131nda yer de\u011fi\u015ftirerek kendini konsolide etmeye \u00e7al\u0131\u015fan s\u0131n\u0131f hareketinin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkileri \u00fczerine 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki yarg\u0131y\u0131 dile getiriyordu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cHer \u00fclkede i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin sosyalizmden ayr\u0131 olarak var oldu\u011fu bir d\u00f6nem olmu\u015ftur; ve her \u00fclkede, bu ayr\u0131l\u0131k, hem sosyalizmi hem de i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketini zay\u0131flatm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak sosyalizmin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketiyle kayna\u015fmas\u0131yla her ikisi i\u00e7in de sa\u011flam bir temel yarat\u0131labilmi\u015ftir. Fakat sosyalizm ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 aras\u0131ndaki bu birle\u015fme, her \u00fclkede zaman ve mekan \u015fartlar\u0131na g\u00f6re, tarihi olarak kendilerine \u00f6zg\u00fc yollardan ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bug\u00fcn k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin sosyalizmden ayr\u0131 olarak var oldu\u011fu ve m\u00fccadele etti\u011fi bir s\u00fcre\u00e7teyiz (bu durum yaln\u0131zca Arjantin\u2019de g\u00f6receli olarak a\u015f\u0131labilmi\u015f durumda). Sosyalist strateji do\u011fas\u0131 gere\u011fi, proletaryan\u0131n zaferini \u00f6ng\u00f6rmeden \u00f6nce, kendisinin, yani sosyalist stratejinin i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7inde, onun e\u015fli\u011finde olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 ve hayata ge\u00e7irilmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla ilk ayr\u0131m noktas\u0131 buras\u0131d\u0131r: Stratejinin nerede bina edilece\u011fi konusu. Devrimci Marksizm, 19. y\u00fczy\u0131lda kendisini bir ak\u0131m olarak ortaya koydu\u011fu g\u00fcnden bu yana, bu soruya, kendisi i\u00e7in feti\u015fle\u015fmi\u015f bir \u00f6zne oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil ancak m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilen ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkilerinin konusu olan temel toplumsal kesim oldu\u011fu i\u00e7in, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 cevab\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n

Ancak ikinci bir ayr\u0131m da s\u00f6z konusudur: \u0130\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7inde sosyalist stratejinin ve program, talepler ve sloganlar halindeki ifadelerinin hangi ara\u00e7la bina edilece\u011fi konusu. Bu soru, bug\u00fcn i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda, bu hareketin zaferi i\u00e7in m\u00fccadele edenlerin aras\u0131ndaki en temel politik farklardan birisi olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda 19. ve 20. y\u00fczy\u0131l s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin tarihi a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde yatay \u00f6rg\u00fctlenmelerin, gev\u015fek koordinasyonlar\u0131n, \u00e7at\u0131 partisi giri\u015fimlerinin, kolektiflerin, ya\u015fam alanc\u0131 sapman\u0131n, toplumsal hareket\u00e7i ilkesizli\u011fin ve tek ba\u015f\u0131na kitle organlar\u0131n\u0131n yetersiz ve hatta ba\u015far\u0131s\u0131z giri\u015fimler oldu\u011funu defalarca ispatlad\u0131. Seferberlik haline ge\u00e7en ve \u00e7o\u011fu durumda \u00e7\u0131plak ellerinin haricinde ba\u015fka bir m\u00fccadele arac\u0131 bulamayan kitleler, yukar\u0131da say\u0131lan tipteki \u00f6rg\u00fctlenmelerin alt\u0131nda veya \u00e7evresinde bir araya geldi\u011finde, s\u00f6z konusu \u00f6rg\u00fctlenme stratejisi ya seferberli\u011fi kendisinde so\u011furuyor, ya da kitlelerin m\u00fccadele etme azimlerini, say\u0131s\u0131z moral bozucu deneyimle parampar\u00e7a ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda kitle \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmelerinin b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ancak tek ba\u015flar\u0131na yeterli olmad\u0131klar\u0131, inatla ve \u0131srarla vurgulanmal\u0131. Bu vurgu 21. y\u00fczy\u0131lda daha da de\u011ferli bir hal al\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyan\u0131n oras\u0131nda veya buras\u0131nda, ayaklanma halindeki halk kitlelerinin s\u0131k s\u0131k ve kendili\u011finden bir bi\u00e7imde kendi \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmelerini yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunlar birer sovyet embriyonu olarak, hen\u00fcz son derece g\u00fc\u00e7s\u00fczler ve 21. y\u00fczy\u0131lda hen\u00fcz hi\u00e7bir yerde bir ikili iktidar durumu yaratabilecek kapasitede in\u015fa edilemediler. <\/p>\n\n\n\n

Burada \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken iki nokta mevcut: 1.) \u00d6z\u00f6rg\u00fctlenmelerin g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc veya yoklu\u011fu, do\u011frudan do\u011fruya ayaklanman\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc veya g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirlemez. Sovyetik organlar\u0131n yarat\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 kitlesel seferberliklerin boykot edilmesini veya k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmesini Tro\u00e7ki, \u201csovyet feti\u015fizmi\u201d olarak adland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu bir feti\u015ftir \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin elinin alt\u0131ndaki say\u0131s\u0131z ara\u00e7 ve imkandan yaln\u0131zca birisini mutlakla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. 2.) \u00d6z\u00f6rg\u00fctlenmelerin kendilerinin ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flamas\u0131 ve zay\u0131f bir e\u011filim olarak dahi olsa seferberliklerde yer almas\u0131, hi\u00e7bir bi\u00e7imde \u00f6nc\u00fc parti modelinin tarihsel rol\u00fcn\u00fcn \u00fczerine karalamamaktad\u0131r. \u00d6z\u00f6rg\u00fctlenmeler kurulmu\u015f olsun veya olmas\u0131n, Leninist tipteki \u00f6nc\u00fc parti modeli ayaklanman\u0131n nihai ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in en m\u00fchim \u015fart olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu konuda, \u00f6zellikle Mandelci ak\u0131m\u0131n Arap Devrimleri s\u00fcrecinde verdi\u011fi s\u0131nav olumlu bir bilan\u00e7oyla sonu\u00e7lanmad\u0131. Bu ak\u0131m\u0131n temsilcilerinden Gilbert Achcar bir r\u00f6portaj\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki gibi konu\u015ftu:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u2018\u00d6nderliksiz hareketler\u2019 bir ayaklanman\u0131n erken a\u015famalar\u0131nda iyidir ama ileriye gitmek i\u00e7in, hareketin belirli bir bi\u00e7imin alt\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmelidir. \u00d6nderlik gereklidir \u2014 karizmatik bir lider veya \u2018\u00f6nc\u00fc parti\u2019 anlam\u0131nda de\u011fil; hareketi, ama\u00e7lar\u0131n\u0131 yerine getirme y\u00f6n\u00fcnde koordine edebilen ve y\u00f6nlendirebilen bir taban \u00f6rg\u00fctleri a\u011f\u0131 anlam\u0131nda. Bu a\u00e7\u0131dan L\u00fcbnan\u2019da k\u0131sa zamanda herhangi bir radikal de\u011fi\u015fikli\u011fin ya\u015fanaca\u011f\u0131n\u0131 beklemiyorum. \u015eu anki ilk a\u015famada en iyi umudum, bu ilk \u00fclke \u00e7ap\u0131ndaki kitlesel ayaklanma, a\u00e7\u0131k ve radikal ama\u00e7lar\u0131 olan gelece\u011fin halk m\u00fccadelesi dalgas\u0131nda \u00f6nderlik rol\u00fc \u00fcstlenebilecek olan \u00f6rg\u00fctsel yap\u0131lar\u0131n in\u015fas\u0131yla sonu\u00e7lanacak.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Achcar\u2019\u0131n L\u00fcbnan proletaryas\u0131na \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, bilimsel bir siyasal program ve Marksist perspektif \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015f bir \u00f6nc\u00fc partinin in\u015fa edilmesi de\u011fil, \u201ctaban \u00f6rg\u00fctleri\u201d olarak an\u0131lan gev\u015fek ve da\u011f\u0131n\u0131k grupla\u015fmalar\u0131n aras\u0131nda bir \u201ca\u011f\u201d, yani ileti\u015fim veya koordinasyon kurulmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylesine bir \u00e7a\u011fr\u0131 L\u00fcbnan proletaryas\u0131n\u0131 ancak yenilgiye ve felakete ta\u015f\u0131yabilir zira bu \u00e7a\u011fr\u0131 onda, zaferin parti olmaks\u0131z\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi yan\u0131lg\u0131s\u0131n\u0131 yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Achcar\u2019\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi, tarihin b\u00fct\u00fcn dersleri taraf\u0131ndan defalarca yanl\u0131\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. 20. y\u00fczy\u0131l boyunca L\u00fcbnan proletaryas\u0131n\u0131n \u015fu ana kadar kurmu\u015f olmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u201ctaban \u00f6rg\u00fctlerinin\u201d ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 devrimler ya\u015fand\u0131. Bu devrimler a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 \u201ctaban \u00f6rg\u00fctleri\u201d sayesinde ulus \u00e7ap\u0131nda iktidar sorununun s\u0131n\u0131fsal i\u00e7eri\u011fini g\u00fcndeme dahi ta\u015f\u0131yabilmi\u015fti. Ancak bunlar\u0131n neredeyse hi\u00e7biri burjuvazinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesiyle, yani sosyalist devrimin s\u00fcreklili\u011fiyle sonu\u00e7lanmad\u0131. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc eksik olan kitlesel \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmeler de\u011fil, \u00f6nc\u00fc partiydi. <\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7\u0131kar\u0131m 1917 Rus devrimleri i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. \u015eubat Devrimi\u2019nin ard\u0131ndan kurulmu\u015f olan i\u015f\u00e7i, asker ve k\u00f6yl\u00fc sovyetleri, e\u011fer bir \u00f6nc\u00fc parti Rusya\u2019da bulunmas\u0131yd\u0131 (yani Bol\u015fevik Parti seneler s\u00fcren sab\u0131rl\u0131 bir in\u015fa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 neticesinde sanayi merkezlerinde haz\u0131r bir devrimci \u00e7ekirdek olarak var olmasayd\u0131), kendi varl\u0131klar\u0131n\u0131n mant\u0131ksal sonu\u00e7lar\u0131na ula\u015famayacakt\u0131; yani bu sovyetler, s\u0131n\u0131f i\u015fbirlik\u00e7i siyasal hatt\u0131n bir sonucu olarak monar\u015fi yanl\u0131s\u0131 Kadetlerin ve kapitalizm yanl\u0131s\u0131 a\u015famac\u0131 solun koalisyon olu\u015fturarak kurduklar\u0131 burjuva iktidar\u0131n\u0131n restore ve konsolide edilmesinin ara\u00e7lar\u0131 olacaklard\u0131. Bol\u015fevik parti olmasayd\u0131, sovyetler Rus kapitalizminin muhafaza edilmesi i\u00e7in i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc kitlelerde r\u0131za ve onay \u00fcretmek i\u00e7in kullan\u0131lacakt\u0131. Son tahlilde denebilir ki, \u00f6nc\u00fc parti olmasayd\u0131, sovyetler yeni Rus kapitalizminin kurucu unsurlar\u0131 aras\u0131nda yer alacakt\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc rejiminin in\u015fa edilmesine hizmet etmeyen her kurum ve yap\u0131, kendi iste\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, nesnel bir \u015fekilde finans kapitalin iktidar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Nahuel Moreno kitlelerin seferberli\u011fi, \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmeleri, m\u00fccadele azimleri ve benzeri unsurlar ne denli derinle\u015fip b\u00fcy\u00fcrse b\u00fcy\u00fcs\u00fcn, iktidar sorununun d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p Leninist parti noktas\u0131nda d\u00fc\u011f\u00fcmlenece\u011fine inan\u0131yordu. Onun a\u00e7\u0131s\u0131ndan devrimin sosyalist zaferinin \u015fart\u0131, nihai olarak devrimci \u00f6nderlik krizinin a\u015f\u0131lmas\u0131na ba\u011fl\u0131yd\u0131. \u00d6rg\u00fctlenme Sorunlar\u0131<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 bro\u015f\u00fcr\u00fcnde \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBuna kar\u015f\u0131n, partinin \u00f6rg\u00fctlenmesi sorunu ellerimizdedir. Kitleler iktidar\u0131 almak i\u00e7in kahramanca mucizeler yaratabilir ve muhte\u015fem devrimci \u00f6rg\u00fctler \u00e7\u0131karabilirler ortaya. Ancak bu m\u00fccadelelerin ve \u00f6rg\u00fctlenmelerin genelkurmay\u0131n\u0131 in\u015fa etmemizi olanakl\u0131 k\u0131lacak kendi \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imimizi yaratamazsak, n\u00fcfuzumuz ile politika ve program\u0131m\u0131z\u0131n kitleler aras\u0131nda uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sempatiyi sa\u011flam bir \u015fekilde \u00f6rg\u00fctlemeyi, demir ba\u011flarla yap\u0131land\u0131rmay\u0131 ba\u015faramazsak kaybederiz, bizimle birlikte devrim de kaybeder. Bolivya \u00f6rne\u011fi var: Yeterli olandan daha fazla devrimci m\u00fccadele, iktidar\u0131 almak ve kullanmak i\u00e7in yeterli olandan daha fazla kitle \u00f6rg\u00fctlenmesi, yeterli olandan daha fazla program var\u2026 Ancak devrimci kitlelerin i\u00e7inde k\u00f6kle\u015fmi\u015f organik yap\u0131 olarak bir parti eksik. \u0130\u015fte Bolivya\u2019da \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken hayat memat meselesi olan b\u00fcy\u00fck sorun budur. Nesnel ger\u00e7ekli\u011fin daha yava\u015f bir devrimci h\u0131z\u0131yla, partimizin niteliksel olarak daha iyi oldu\u011fu bir durumdan yola \u00e7\u0131kmam\u0131za ra\u011fmen Arjantin\u2019de de sorun budur.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Mouffe\u2019un yeni reformizmi ve sosyalist strateji<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

2008 buhran\u0131n\u0131n ard\u0131ndan k\u00fcresel \u00e7apta \u015fiddetlenen s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri dalgas\u0131, bahsini etti\u011fimiz \u00fczere proletaryan\u0131n yak\u0131c\u0131 sorunlar\u0131 \u00fczerindeki fay hatlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyarak reformist uyarlanma ile sosyalist strateji aras\u0131ndaki ayr\u0131m \u00e7izgilerinin a\u00e7\u0131k ve se\u00e7ik bir bi\u00e7imde ortaya konmas\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 daha elveri\u015fli hale getirdi. Devrimci kopu\u015f perspektifinin lehine olan bu radikalle\u015fme s\u00fcrecine reformist teori h\u0131zl\u0131ca yeni cevaplar geli\u015ftirdi. Sosyalist devrimin reddi ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci s\u00fcre\u00e7ler s\u0131ras\u0131ndaki merkez\u00ee rol\u00fcn\u00fcn inkar\u0131 \u00fczerine kurulu olan ve do\u011frudan sosyalizme Ge\u00e7i\u015f Talepleri mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n ard\u0131nda yatan Leninist stratejiye d\u00f6n\u00fck bir sald\u0131r\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan reformizmin bu yeni teorilerinin \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zdaki ba\u015fl\u0131ca mimar\u0131 Chantal Mouffe\u2019un kendisi.<\/p>\n\n\n\n

Mouffe\u2019un 2018\u2019de \u00e7\u0131kan yeni kitab\u0131 Sol Pop\u00fclizm<\/em> tamamen devrimci kopu\u015f perspektifini itibars\u0131zla\u015ft\u0131rmaya adanm\u0131\u015f durumda. Bu kitap k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekteki yeni reformist ak\u0131mlar i\u00e7in bir politik rehberlik g\u00f6revi \u00fcstlenmeyi umuyor (M\u00e9lenchon ak\u0131l hocas\u0131n\u0131n Mouffe oldu\u011funu her f\u0131rsatta dile getiriyor). Zira kitap, tam da yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z uluslararas\u0131 fay hatlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde sol reformizmin asl\u0131nda nas\u0131l devrimci program kar\u015f\u0131s\u0131nda zafer kazanabilece\u011finin anlat\u0131lmas\u0131na hasredilmi\u015f vaziyette. Mouffe\u2019un kayg\u0131s\u0131 bu reformizmin, Avrupa\u2019da y\u00fckseli\u015fte olan neofa\u015fizmi nas\u0131l durdurabilece\u011fi de\u011fil (bunu a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6rece\u011fiz); onun kayg\u0131s\u0131 sosyalist stratejinin i\u015f\u00e7i kitlelerin g\u00f6z\u00fcnde bir \u00e7ekim merkezi haline gelmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek.<\/p>\n\n\n\n

Mouffe kitab\u0131nda gelece\u011fin \u201cpop\u00fclizme\u201d ait oldu\u011funu iddia ediyor. Bu iddia \u00fczerinden de iktidara gelmesi gerekenin sa\u011f \u201cpop\u00fclizm\u201d de\u011fil, sol \u201cpop\u00fclizm\u201d olmas\u0131 gerekti\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor. Kendisine g\u00f6re sol \u201cpop\u00fclizmin\u201d hedefi \u201cdemokrasiyi radikalle\u015ftirmek\u201d olmal\u0131. Yukar\u0131da da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fczere Mouffe a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u201cdemokrasinin radikalle\u015ftirilmesi\u201d ne kurulu devlet iktidar\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesinden \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131, ne de kapitalist toplumsal ili\u015fkilerin bir ilgas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fcyor. <\/p>\n\n\n\n

Mouffe sa\u011f pop\u00fclizmin y\u00fckseli\u015fini, bir sol pop\u00fclizmin in\u015fa edilmesi i\u00e7in f\u0131rsat olarak g\u00f6r\u00fcyor. Mouffe\u2019a g\u00f6re b\u00f6ylesine bir stratejinin g\u00fcd\u00fclebilmesi i\u00e7in bir \u201ckolektif irade\u201d veya bir \u201chalk\u201d yarat\u0131lmal\u0131; dolay\u0131s\u0131yla toplumsal b\u00f6l\u00fcnme \u201cbizler\u201d ve \u201conlar\u201d olacak \u015fekilde ideolojik d\u00fczlemde olmal\u0131, s\u0131n\u0131fsal d\u00fczlemde de\u011fil (bu, T\u00fcrkiye\u2019de bir\u00e7ok al\u0131c\u0131s\u0131 olan kemikle\u015fmi\u015f bir reformist \u00f6nermedir).<\/p>\n\n\n\n

Peki bu \u201chalk\u201d nas\u0131l yarat\u0131lacakt\u0131r? Mouffe\u2019un devrimci kopu\u015fu \u00f6ng\u00f6ren Marksist perspektife sald\u0131r\u0131s\u0131 i\u015fte bu noktada alabildi\u011fine derinle\u015fmektedir. \u00d6ncelikle \u201cbelirli bir anlam ta\u015f\u0131mayan terimler\u201d (\u0130ngilizce\u2019de empty signifier <\/em>ve floating signifier<\/em>) olarak bir dizi taleplere sahip olunmal\u0131d\u0131r. Bu taleplerin mu\u011flakl\u0131\u011f\u0131, onlar\u0131n birbirlerine eklemlenebilmesi ve her kesimden insana hitap edebilmesi i\u00e7indir. Bu yolla Mouffe toplumda birbirleriyle m\u00fccadele halinde olan kesimlerin, toplumu yataylamas\u0131na b\u00f6len bir s\u0131n\u0131fsal ayr\u0131m\u0131n de\u011fil, toplumu dikeylemesine b\u00f6len bir politik ayr\u0131m\u0131n sonucu oldu\u011funu kaydeder. Taleplerin \u201cbelirli bir anlam ta\u015f\u0131mayan terimler\u201d olmas\u0131 sayesinde, onlar hem sa\u011f kanat siyasi odaklar hem de sol pop\u00fclistler taraf\u0131ndan kullan\u0131labilecektir. \u0130\u015fsizli\u011fe son verilmesi talebini sa\u011fc\u0131lar (sa\u011fc\u0131 i\u015f\u00e7iler de) g\u00f6\u00e7men d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, solcular da i\u015fsiz i\u015f\u00e7inin kalmamas\u0131 i\u00e7in kullanacaklard\u0131r. Sonu\u00e7 olarak toplumsal b\u00f6l\u00fcnmeyi s\u0131n\u0131fsal de\u011fil ideolojik d\u00fczlemde ger\u00e7ekle\u015ftirerek, asl\u0131nda proletaryay\u0131 b\u00f6lmeyi hedefleyen Mouffe\u2019un stratejisi, milliyet\u00e7i ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva \u00f6nyarg\u0131lara sahip i\u015f\u00e7inin de politik olarak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesini hedeflememekte, aksine bu i\u015f\u00e7iyi, b\u00fct\u00fcn o gerici \u00f6nyarg\u0131lar\u0131yla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakmay\u0131, onu kapitalist propagandan\u0131n merhametine terk etmeyi \u00f6ng\u00f6rmektedir. <\/p>\n\n\n\n

Mouffe\u2019un \u00f6nerisi bu y\u00fczden s\u0131n\u0131f bilincinin derinle\u015ftirilmemesi, dondurulmas\u0131 ve hatta geriletilmesine dayan\u0131r. Sol pop\u00fclizm birbirlerine bo\u011fumlanm\u0131\u015f mu\u011flak talepler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla siyasetsiz, programs\u0131z, ideolojisiz bir se\u00e7enek sunacakt\u0131r; b\u00f6yle yapmas\u0131n\u0131n nedeni, devrimci kopu\u015fu \u00f6ng\u00f6ren talepler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015f\u00e7inin politize olmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek istemesidir. Onun i\u00e7in belirlenmemi\u015f terimler olarak talepler, proleteri seferberli\u011fe ve bilin\u00e7li bir perspektifin rehberli\u011fi alt\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmeye \u00e7a\u011f\u0131rmamal\u0131d\u0131r; talepler i\u015f\u00e7iyi oldu\u011fu gibi almal\u0131, onun geri bilincine uyarlanmal\u0131, onun m\u00fccadele kapasitesini bu uyarlanma arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla fel\u00e7 etmeli ve onu burjuva devlet a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir tehdit ve tehlike olmaktan \u00e7\u0131karmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Mouffe bu nedenle kitab\u0131nda \u201csa\u011f\u201d ve \u201csol\u201d ayr\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6zel olarak \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u201cpop\u00fclizmin\u201d ba\u015f\u0131na getirilen sol kelimesinin bir s\u0131fattan biraz daha fazlas\u0131 oldu\u011funu ama ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Ve yine bu y\u00fczden kitab\u0131nda \u201csa\u011f pop\u00fclizmin\u201d demokratik talepleri dile getirmenin yaln\u0131zca bir ba\u015fka yolu oldu\u011funu iddia ediyor (M\u00e9lenchon fa\u015fist Ulusal Cephe\u2019nin g\u00fcvenlik ve ulusal egemenlik y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015flerini benimserken, Mouffe\u2019un bu m\u00fcthi\u015f yeni ke\u015ffine yasland\u0131). <\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda Mouffe\u2019un, tam da reformizm ile sosyalist strateji aras\u0131ndaki fay hatlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan sorunlara d\u00f6n\u00fck olarak nas\u0131l da kapitalizm ve burjuva rejimler yanl\u0131s\u0131 bir teorik-politik pozisyon benimsedi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Mouffe a\u00e7\u0131s\u0131ndan ekonomik krizin faturas\u0131n\u0131n kapitalistlere \u00f6detilmesi, d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n \u00f6denmesinin reddedilmesi, servet vergisi uygulamas\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi ve burjuvazinin iktidar\u0131n\u0131 zay\u0131flatacak benzeri devrimci \u00f6nlem talepleri s\u0131n\u0131fsal i\u00e7erikleri kaybolacak \u015fekilde mu\u011flakla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131, proleterleri politize etme niteliklerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131larak i\u00e7leri bo\u015falt\u0131lmal\u0131, sa\u011f pop\u00fclizmin de savunabilece\u011fi bir \u015fekle b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fclmeli, emek\u00e7i kitlelerin siyasal bilin\u00e7 durumlar\u0131n\u0131 geriletecek \u015fekilde revize edilmelidir. Asl\u0131nda onun a\u00e7\u0131s\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 gereken, bu devrimci ge\u00e7i\u015f taleplerinin kar\u015f\u0131s\u0131na, kapitalist iktidar\u0131 ve s\u0131n\u0131f\u0131 i\u015f\u00e7ilerin \u00f6fkesinden koruyacak olan \u201cbelirli bir anlam ta\u015f\u0131mayan terimler\u201d olarak ba\u015fka taleplerin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

2009 senesinde \u0130ngiltere\u2019nin bir petrol rafinerisinde \u00f6nemli bir i\u015f\u00e7i m\u00fccadelesi ya\u015fand\u0131. Lindsey Petrol\u2019de ba\u015flayan in\u015faat i\u015f\u00e7ilerinin grevinin alt\u0131nda yatan neden, kendilerinin i\u015ften at\u0131l\u0131p 195 yabanc\u0131 i\u015f\u00e7inin i\u015fe al\u0131nmas\u0131yd\u0131. \u015eirket yabanc\u0131 i\u015fg\u00fcc\u00fc daha ucuza kiralanabildi\u011fi i\u00e7in b\u00f6ylesine bir sald\u0131r\u0131 \u00f6rg\u00fctlemi\u015fti. Bu grev s\u0131ras\u0131nda i\u015f haklar\u0131n\u0131 savunan \u0130ngiliz i\u015f\u00e7iler \u201c\u0130ngiliz i\u015fleri \u0130ngiliz i\u015f\u00e7ilerine\u201d slogan\u0131n\u0131 benimsediler ve m\u00fccadelelerine kamuoyu olu\u015fturmak i\u00e7in bu slogan\u0131 kulland\u0131lar. \u0130ngiliz solundan sekt\u00f6rler dahi bu slogan\u0131n arkas\u0131nda hizaya girmi\u015f dahi olsa b\u00f6ylesine bir slogan, elbette hi\u00e7bir Marksistin kabul edebilece\u011fi bir m\u00fccadele \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 de\u011fildi. \u0130ngiliz i\u015f\u00e7ilerin talebi kendilerinin i\u015fe geri al\u0131nmas\u0131, bu s\u0131rada yabanc\u0131 i\u015f\u00e7ilerin de i\u015f haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve i\u015f yerinde her milliyetten i\u015f\u00e7inin ayn\u0131 s\u00f6zle\u015fmeye ba\u011fl\u0131 olarak ayn\u0131 \u00fccret sistemiyle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olmal\u0131yd\u0131. E\u011fer i\u015f\u00e7iler b\u00f6ylesine bir politik m\u00fccadele ekol\u00fcn\u00fcn alt\u0131nda m\u00fccadeleye at\u0131l\u0131p somut deneyimler biriktirmi\u015f olsalard\u0131, ada proletaryas\u0131 genel olarak Muhafazakarlar ve \u0130\u015f\u00e7i Partisi ortakl\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen ekonomik kar\u015f\u0131devrime kar\u015f\u0131 birle\u015fik ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir s\u0131n\u0131f muhalefeti hareketi \u00f6rg\u00fctleyebilirdi. <\/p>\n\n\n\n

Mouffe\u2019un oport\u00fcnizmi Lindsey Petrol\u00fc grevi ekol\u00fcnden ba\u015far\u0131yla \u00e7\u0131kamazd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc ortada hem \u201csa\u011f pop\u00fclizmin\u201d hem de \u201csol pop\u00fclizmin\u201d ortakla\u015fa kullanabilece\u011fi bir ortak talepler silsilesi yoktu; t\u0131pk\u0131 hayat\u0131n hi\u00e7bir alan\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131 gibi. Mouffe\u2019un reformist \u00f6nerileri Yunanistan\u2019da da, \u0130spanya\u2019da da yenildi. Syriza h\u00fck\u00fcmeti \u201cmu\u011flak\u201d taleplerin savunucusuydu (Troika\u2019ya kar\u015f\u0131 gelinmesi, kemer s\u0131kma politikalar\u0131n\u0131n reddi ve benzerleri). Ancak Syriza\u2019n\u0131n iktidarda oldu\u011fu y\u0131llar, Troika\u2019n\u0131n Yunanistan \u00fczerindeki finansal diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc derinle\u015ftirdi\u011fi y\u0131llar oldu. Podemos \u201cdemokrasinin radikalle\u015fmesinden\u201d bahseden bir hareket olarak do\u011fdu ve bug\u00fcn, Katalan ulusunun kendi kaderini tayin hakk\u0131n\u0131 tan\u0131mayan bir pa\u00e7avra olarak, Frankocu devletin y\u00f6netici burjuva fraksiyonu olarak kendi cenazesine haz\u0131rlan\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

Mouffe\u2019un soyut ve oport\u00fcnist kategorileri temel olarak s\u0131n\u0131f i\u015fbirlik\u00e7ili\u011fine hizmet ediyor. Sosyalist strateji ise tam aksine s\u00f6m\u00fcr\u00fclenler ile s\u00f6m\u00fcrenlerin alabildi\u011fine ayr\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n

Ekim Devrimi\u2019ni m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan dersler ve 20. y\u00fczy\u0131l okulu<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

1917 Ekim Devrimi\u2019ne y\u00f6n veren bilin\u00e7li Marksist perspektif ne o g\u00fcn o s\u0131rada (yani 1917\u2019de Rusya\u2019da), ne de \u00e7e\u015fitli politik m\u00fccadelelerden \u00f6zerk olan izole bir atmosferde olu\u015fturuldu. Ekim perspektifi yaln\u0131zca bir dizi nesnel (ekonomik ve sosyal) \u015fart\u0131n de\u011fil ancak say\u0131s\u0131 bir hayli \u00e7ok olan \u00f6znel ko\u015fullar\u0131n da \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc. Geri kalm\u0131\u015f bir k\u0131r ekonomisine sahip olan Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131, emperyalist ekonomik i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcne eklemlenme tarz\u0131 dolay\u0131s\u0131yla b\u00fcnyesinde ufak ancak etkili bir sanayi proletaryas\u0131 do\u011furmu\u015ftu; bu proletarya \u00e7e\u015fitli ekonomik talepler \u00fczerinden m\u00fccadeleye \u00e7ekilirken bir yandan da monar\u015fi rejimine kar\u015f\u0131 politize oldu ve \u00fclkenin en etkili siyasal kutbunu temsil etmeye ba\u015flad\u0131. Rus i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc s\u00fcreklile\u015fmi\u015f bir seferberlik dalgas\u0131n\u0131n \u00f6zneleriydiler. Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hi\u00e7bir kal\u0131c\u0131 kazan\u0131m\u0131 olmayabilirdi; e\u011fer politik d\u00fczlemde Ekim\u2019e g\u00f6t\u00fcren bilin\u00e7li Marksist perspektif olu\u015fturulmam\u0131\u015f olsayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu perspektif tek ba\u015f\u0131na bireylerin beyinlerinin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fildi; ku\u015faklar boyunca proletaryan\u0131n uluslararas\u0131 m\u00fccadele deneyimlerinden edinilmi\u015f politik dersler ile ilkelerin programatik bir \u00e7er\u00e7evede ya\u015fanan birikiminin do\u011frudan sonucuydu. Marx ile Engels\u2019in devasa politik miras\u0131 ile I. ve II. Enternasyonal deneyimlerinin siyasal bilan\u00e7osu olmaks\u0131z\u0131n, Rus i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kazan\u0131labilece\u011fi bir Ekim perspektifi olamazd\u0131. Lenin ile Tro\u00e7ki ve onlar\u0131n ait olduklar\u0131 ku\u015faklar, i\u015fte bu uluslararas\u0131 Marksist ekol\u00fcn ve i\u015f\u00e7i hareketinin otoritesi alt\u0131nda yeti\u015fmi\u015fti ve o okulun en iyi \u00f6\u011frencileriydiler. <\/p>\n\n\n\n

S\u00f6z konusu birikime konu olan m\u00fccadeleler nelerdi? 19. y\u00fczy\u0131lda Marksist hareket, bir dizi ideolojik-politik hesapla\u015fman\u0131n neticesi olarak do\u011fum emareleri g\u00f6stermeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Marx ile Engels ilk kavgalar\u0131n\u0131 gen\u00e7 Hegelcilerin idealizmine ve Feuerbach\u2019\u0131n mekanik materyalizmine kar\u015f\u0131 verdiler. 1840\u2019lar\u0131n sonunda bu ikili, Proudhon\u2019un vasat ekonomi teorilerinin kar\u015f\u0131s\u0131na bilimsel sosyalizmin iktisat metodolojisinin ilksel \u00f6rneklerini sundular. Bunun ard\u0131ndan bizzat uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i hareketinin i\u00e7inde Bakunincilik ile yap\u0131lan politik hesapla\u015fma geldi. Proudhoncu M\u00fchlberger ve pozitivist D\u00fchring\u2019e kar\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen ideolojik m\u00fccadele, politik birikime \u00f6nemli bir katk\u0131 sundu. \u0130ngiliz ekonomi politi\u011finin, Alman felsefesinin ve Frans\u0131z sosyolojisinin (\u00fctopyac\u0131 sosyalizmin) ele\u015ftirisi, Marksist hareketin politik olarak silahlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ilksel ideolojik cephanelikler oldu.<\/p>\n\n\n\n

Bunun ard\u0131ndan hareket bir dizi s\u0131navdan ge\u00e7ti. 1871 Paris Kom\u00fcn\u00fc deneyimleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Blanquist macerac\u0131l\u0131k ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7inde sab\u0131rl\u0131, disiplinli ve ilkeli bir parti in\u015fas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 y\u00fcr\u00fctmek aras\u0131ndaki y\u00f6ntem fark\u0131 radikal bir bi\u00e7imde derinle\u015fti. Engels \u00f6l\u00fcm\u00fcne yak\u0131n bir s\u0131rada, Frans\u0131z partisinin oport\u00fcnist kanad\u0131na (Olas\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar) kar\u015f\u0131 \u00f6nemli bir siyasal m\u00fccadele verdi. Engels\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan Plekhanov, Rosa Luxemburg ve Kautsky gibi \u00f6nderler, Millerand\u2019\u0131n burjuvaziyle siyasal i\u015fbirli\u011fi \u00f6neren ve Bernstein\u2019\u0131n devrimden vazge\u00e7ilmesini \u00f6\u011f\u00fctleyen hain \u00e7izgileriyle m\u00fccadele etti. Bizzat Plekhanov Rusya\u2019daki ilk Marksist n\u00fcveyi yaratabilmek u\u011fruna, fedakarl\u0131k ve kahramanl\u0131k mitleriyle etraflar\u0131na bir devrimci prestij duvar\u0131 \u00f6rm\u00fc\u015f olan Narodniklerin kaba halk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ve bireysel ter\u00f6rist y\u00f6ntemleriyle sert polemiklere girmek zorunda kald\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Rus Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi (RSD\u0130P) II. Enternasyonal \u00fcyesiydi; dolay\u0131s\u0131yla onun b\u00fct\u00fcn kadrolar\u0131, merkezi Avrupa\u2019da olan bu siyasal m\u00fccadelelerin ve Narodnizme kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen ideolojik ve politik taarruzun dersleriyle e\u011fitilip donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak bu kadrolar k\u0131sa s\u00fcrede kendi ulusal partileri i\u00e7erisinde de \u00f6nemli bir deneyim okulunun par\u00e7as\u0131 olacaklard\u0131: Bol\u015fevik-Men\u015fevik ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131. Sorun o s\u0131rada bu \u015fekliyle anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015f olsa da, asl\u0131nda Alman partisinin i\u00e7inden Bernstein\u2019\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015f olan yabanc\u0131 s\u0131n\u0131f bas\u0131n\u00e7lar\u0131n\u0131n benzerleri (ama kesinlikle ayn\u0131lar\u0131 de\u011fil), Rus partisinde de Men\u015fevikleri do\u011furdu. Men\u015feviklerle s\u00fcren m\u00fccadelenin bir noktas\u0131nda 1914 kopu\u015fu ya\u015fand\u0131: II. Enternasyonal\u2019in merkez ve sa\u011f kanatlar\u0131, birbirlerini bo\u011fazlamaya giri\u015fen kapitalistlerin saflar\u0131nda yer ald\u0131lar. Bu noktada hareket Zimmerwald Enternasyonali gibi \u00f6\u011fretici bir deneyim ya\u015fad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

1917\u2019nin yaz aylar\u0131na gelindi\u011finde Bol\u015fevik parti yaln\u0131zca 1905 ile 1917 \u015eubat devrimlerinin dersleriyle \u00e7elikle\u015fmi\u015f kadrolardan olu\u015fmuyordu; ayn\u0131 zamanda, ortodoks Marksizmin ilkesel iskeletinin korunmas\u0131 u\u011fruna verilmi\u015f olunan b\u00fct\u00fcn bu uluslararas\u0131 ve ulusal m\u00fccadelelerin dersleriyle e\u011fitilip donat\u0131lm\u0131\u015f bir kadrolar silsilesi mevcuttu. B\u00fct\u00fcn bu derslerin, bu kadrolar\u0131n anlamas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ilk olgu \u015fuydu: Rus devrimi, \u201cRus\u201d devrimi de\u011fildi; d\u00fcnya devriminin e\u015fitsiz ve bile\u015fik bir \u015fekilde geli\u015fen temposunun bir sonucu olarak Rusya\u2019da \u201cbuz k\u0131r\u0131l\u0131p, yol a\u00e7\u0131labilirdi\u201d ancak nihai sonu\u00e7 finans kapitalin merkezinde al\u0131nacakt\u0131. <\/p>\n\n\n\n

21. y\u00fczy\u0131l\u0131n bilin\u00e7li Marksist perspektifinin, onun yeni Ekim Devrimlerini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak olan metodolojisinin 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n siyasal ve tarihsel derslerinden edinilen deneyimlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir bi\u00e7imde olu\u015fturulabilecek oldu\u011fu san\u0131l\u0131yorsa, bu, derin bir yan\u0131lg\u0131ya sahip olundu\u011funa i\u015farettir. Bug\u00fcn i\u00e7in, sosyalist stratejinin \u00f6rg\u00fctsel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan bir devrimci \u00f6nderlik, ancak ve ancak 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n geneline yay\u0131lm\u0131\u015f olan proletaryan\u0131n uluslararas\u0131 m\u00fccadele deneyimlerinin ve onun hain \u00f6nderliklerinin geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 s\u0131n\u0131f bilinci enkaz\u0131n\u0131n politik bir bilan\u00e7osuna dayanabilir. Bu okulun derslerinin teorik-politik sonu\u00e7lar\u0131yla donanmam\u0131\u015f bir \u00f6nderlik, 20. y\u00fczy\u0131lda i\u015f\u00e7i hareketinin y\u00f6netimini b\u00fcrokratik metotlarla gasp etmi\u015f olan ak\u0131mlar\u0131n utan\u00e7 verici hatalar\u0131n\u0131 tekrarlamaya ve onlara benzer bi\u00e7imde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sosyal kurtulu\u015f davas\u0131n\u0131 k\u00fcresel kar\u015f\u0131devrime teslim etmeye mahkumdur. <\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki bu olguyu Ge\u00e7i\u015f Program\u0131<\/em>\u2019nda a\u015fa\u011f\u0131daki gibi ifade eder:<\/p>\n\n\n\n

\u201cD\u00fcnya proletaryas\u0131n\u0131n uzun bir d\u00f6nem boyunca u\u011frad\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r yenilgiler, resm\u00ee \u00f6rg\u00fctleri artan \u00f6l\u00e7\u00fcde tutuculu\u011fa mahk\u00fbm ederken, umutlar\u0131 k\u0131r\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva \u2018devrimcileri\u2019 \u2018yeni yollar\u2019 aramaya itti. Gericilik ve \u00e7\u00f6z\u00fclme d\u00f6nemlerinde her zaman oldu\u011fu gibi, sa\u011fda solda ortaya sahtek\u00e2rlar ve \u015farlatanlar \u00e7\u0131k\u0131yor; bunlar devrimci d\u00fc\u015f\u00fcncenin t\u00fcm seyrini revizyona tabi tutma arzusuyla yan\u0131p tutu\u015fuyor. Bunlar ge\u00e7mi\u015ften \u00f6\u011frenmek yerine, ge\u00e7mi\u015fi \u2018red’ ediyorlar. Baz\u0131s\u0131 Marksizmin tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffederken, baz\u0131s\u0131 da Bol\u015fevizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ilan ediyor. Baz\u0131s\u0131 devrimci \u00f6\u011fretiye ihanet edenlerin hata ve su\u00e7lar\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funu \u00f6\u011fretinin kendisine y\u00fcklerken, baz\u0131s\u0131 da ani ve mucizevi bir tedavi sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ilac\u0131 lanetliyor. En c\u00fcretlileri sihirli bir de\u011fnek bulmay\u0131 vaat ederek, bu \u00e7are bulunana dek s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin durdurulmas\u0131n\u0131 sal\u0131k veriyor. Birtak\u0131m \u2018yeni ahlak\u2019 peygamberleri, k\u00fc\u00e7\u00fck dozda uygulanm\u0131\u015f ahlaki ilkeler yard\u0131m\u0131yla i\u015f\u00e7i hareketini yenilemeye haz\u0131rlan\u0131yor. Bu havarilerin \u00e7o\u011fu, daha sava\u015f meydan\u0131na varmadan, moral bak\u0131m\u0131ndan mazeret\u00e7i hale gelmeyi becermi\u015flerdir. K\u0131sacas\u0131, yeni yollar arama \u00f6rt\u00fcs\u00fc alt\u0131nda proletaryaya sunulan, Marx-\u00f6ncesi sosyalizmin ar\u015fivlerine \u00e7oktand\u0131r g\u00f6m\u00fcl\u00fc eski re\u00e7etelerdir.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Tro\u00e7kist-Morenist ak\u0131m\u0131n tarihsel rol\u00fc<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Mevcut pandemi ile ekonomik krizin d\u00fcnya tarihi ve dolay\u0131s\u0131yla da s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi \u00fczerindeki etkisi son derece uzun erimli olacak. Bu iki olgunun etkileri, kitlelerin al\u0131m g\u00fcc\u00fcndeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin y\u0131k\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7lere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi, kitlesel bazda s\u00fcren \u00f6l\u00fcmler, milyonlarla ifade edilen i\u015f kay\u0131plar\u0131 ve yoksullardan vars\u0131llara yap\u0131lan servet aktar\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n etkilerini and\u0131racak. K\u00fcresel kapitalizmin gelece\u011fi belki de tarihte hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar insanl\u0131k i\u00e7in k\u0131tl\u0131k, sefalet ve katliam anlamlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda 2020\u2019nin yaz aylar\u0131nda ya\u015fanan ABD Ayaklanmas\u0131, kapitalizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bir sembol\u00fcyd\u00fc. Tarihte belki de ilk kez beyaz burjuvazi savunma pozisyonuna \u00e7ekildi. \u0130lk defa b\u00f6ylesine bir seferberlik do\u011frudan do\u011fruya Demokrat Parti\u2019nin etki alan\u0131na girmedi. Bu, d\u00fcnya devriminin merkezi olan ABD\u2019de s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin yeni bir evreye girdi\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya burjuvazisi i\u00e7indeki hesapla\u015fma dinamikleri keskinle\u015fiyor. Avrupa Birli\u011fi\u2019nin g\u00fcndelik d\u00fczeylerde ya\u015fanmaya ba\u015flanan krizleri, Brexit hadisesi, ABD-\u00c7in ticaret sava\u015flar\u0131, Karaba\u011f, Hindistan-Pakistan gerilimi ve silah sanayisi ile ticaretinde ard\u0131 kesilmeyen ve eski konsens\u00fcs\u00fc ihlal eden \u00e7e\u015fitli skandallar, bu keskinle\u015fme e\u011filiminin yaln\u0131zca birka\u00e7 tezah\u00fcr\u00fc. <\/p>\n\n\n\n

Bu s\u0131rada birka\u00e7 bin trilyonerin ekonomik tekellerini koruyabilmek u\u011fruna 7 milyar insan yoklu\u011fa mahkum edilmek isteniyor. 2020 senesinde bu vir\u00fcse yakaland\u0131\u011f\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan mevcut ac\u0131nas\u0131 durumun sefilli\u011fi, bu bir avu\u00e7 finans aristokrat\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131f iktidar\u0131n\u0131n muhafaza edilebilmesi i\u00e7in yar\u0131m y\u00fczy\u0131ld\u0131r h\u00fck\u00fcmetler eliyle uygulanan politikalar\u0131n bir sonucuydu. Monopoller ile tekellerin iflaslar\u0131n\u0131n \u00f6telenebilmesinin yaln\u0131zca bir \u015fart\u0131 var: Devasa kamu bor\u00e7lar\u0131n\u0131n yarat\u0131m\u0131. Bu bor\u00e7lar\u0131n faturas\u0131 proletaryaya kesilmek istenecek ve bu yaln\u0131zca demokratik ve sosyal haklara y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131y\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131mayacak, ayn\u0131 zamanda uluslararas\u0131 i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeniden \u00f6rg\u00fctlenmesini, yani fabrika i\u00e7i \u00fcretim rejimlerinin yeniden \u00f6rg\u00fctlenmesini gerektirecek. <\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte bu derin krizin ve kapitalist sald\u0131r\u0131 ikliminin ortas\u0131nda reformizm (sosyal demokrasi, Stalinizm, anar\u015fizm, Syriza ve Podemos benzeri yeni reformist ak\u0131mlar) merkez\u00ee bir rol \u00fcstleniyorlar. Yeni devrimci s\u00fcre\u00e7lerin, kitle hareketlerinin kontrol alt\u0131nda tutulabilmesi i\u00e7in burjuvazi \u00f6nceki d\u00f6neme oranla reformist sa\u011f kollar\u0131n\u0131 daha s\u0131k kullanmak zorunda kalacak. Bu reformist sa\u011f kollar proletaryan\u0131n m\u00fcttefikleri de\u011fil d\u00fc\u015fmanlar\u0131d\u0131r. Onlar burjuvazinin kitle hareketi i\u00e7indeki ajanlar\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Bu \u00f6nderlikler m\u00fccadeleleri burjuva rejimlerle anla\u015fmaya vard\u0131rmaya y\u00f6nlendiriyorlar. Onlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u201cg\u00fcler y\u00fczl\u00fc kapitalizm\u201d m\u00fcmk\u00fcn ve uygulanmal\u0131. Bu reformist \u00f6nderliklerin hegemonyas\u0131, bug\u00fcn kitle seferberliklerinin yenilgisinin temel nedenidir. Yeni reformist \u00f6nderlikler pandemi d\u00f6neminde \u00f6zellikle \u201culusal birlik\u201d \u015fiar\u0131n\u0131 y\u00fckseltti. Bu \u00e7izgi onlar\u0131n b\u00fcy\u00fck burjuvazi ile i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda kurmay\u0131 diledikleri birli\u011fin gerekli ve zorunlu bir politik uzant\u0131s\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Stalinist reformizmin, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva ulusalc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve sendika b\u00fcrokrasisinin politikalar\u0131n\u0131n gerici ve i\u015f\u00e7i d\u00fc\u015fman\u0131 karakteri dolay\u0131s\u0131yla y\u00fcz\u00fcn\u00fc neoanar\u015fizme ve otonomculu\u011fa d\u00f6nen belirli bir uluslararas\u0131 sekt\u00f6r de mevcut. Bu otonomcu ak\u0131m\u0131n siyasal olarak etkilendikleri aras\u0131nda Zapatac\u0131l\u0131k, Chantal Mouffe, Toni Negri ve benzerleri de var. Bu ak\u0131m i\u015f\u00e7ilerin \u00f6rg\u00fctlerini g\u00f6z ard\u0131 ediyor ve onlar\u0131 boykot ediyor. Ayn\u0131 zamanda sosyalist devrimin toplumsal \u00f6znesi olarak proletaryan\u0131n merkez\u00ee rol\u00fcn\u00fc de kabullenmiyor. Klasik anar\u015fizmden farkl\u0131 olarak bu ak\u0131m\u0131n burjuva devletin ilga edilmesi y\u00f6n\u00fcnde bir programatik kabul\u00fc de mevcut de\u011fil. Kendilerini yerel ve kooperatif gruplar \u00f6rg\u00fctlemek y\u00f6n\u00fcndeki reformist pratikle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutuyorlar. Bu ak\u0131m m\u00fccadeleye \u00e7ekilen yeni ku\u015faklar\u0131 \u00f6nc\u00fc parti d\u00fc\u015f\u00fcncesinden so\u011futuyor \u00e7\u00fcnk\u00fc kendisi devrimci parti in\u015fas\u0131 stratejisinin en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fman\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla bu ak\u0131m\u0131n seferberlikler i\u00e7inde, i\u015f\u00e7i hareketinin emekleme d\u00f6neminin \u00e7arp\u0131k bir ifadesi olarak yenilgiye u\u011frat\u0131lmas\u0131 \u015fart. Asl\u0131nda bu ak\u0131m, arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn bi\u00e7imsel radikalli\u011fine ra\u011fmen yavan bir reformizm program\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylesine bir panoraman\u0131n ortas\u0131nda kapitalizmden kopu\u015fu ve proleter iktidar\u0131 s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi i\u00e7inde g\u00fcndeme getirebilecek olan bir devrimci kutbun in\u015fas\u0131 farkl\u0131 ve yak\u0131c\u0131 bir \u00f6nem kazan\u0131yor. Tro\u00e7kist-Morenist ak\u0131m k\u00fcresel kapitalizmin krizine konjonkt\u00fcrel bir aksama olarak de\u011fil, yap\u0131sal bir \u00e7eli\u015fkinin sonucu olarak bak\u0131yor. Uluslararas\u0131la\u015fm\u0131\u015f bir ekonomik altyap\u0131 (emperyalizm) ile ulus-devlet sistemleri aras\u0131ndaki ve \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geni\u015flemesi ile \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00fczerindeki \u00f6zel m\u00fclkiyet ili\u015fkilerinin aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkinin bir ifadesi olan mevcut kriz, ancak ve ancak \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fiminin \u00f6n\u00fcndeki engellerin devrimci yollardan ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131yla sonlanabilir. <\/p>\n\n\n\n

Devlet iktidar\u0131n\u0131n fethi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ekonomi \u00fczerindeki demokratik denetiminin tesis edilmesi, piyasan\u0131n anar\u015fisinin bilimsel ve merkez\u00ee bir planlamayla de\u011fi\u015ftirilmesi, ulus-devlet sisteminin sona erdirilmesi, b\u00fct\u00fcn bask\u0131 ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ili\u015fkilerinin ilgas\u0131, refah\u0131n ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yeniden in\u015fas\u0131na ve y\u00fckseltilmesine adanm\u0131\u015f bir sosyalizmin in\u015fa edilmesi: S\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi i\u00e7inde bina edilmesi gereken devrimci kutbun \u00f6n\u00fcndeki g\u00f6revlerden yaln\u0131zca birka\u00e7 tanesidir bunlar. <\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00f6revlerin yaln\u0131zca i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve onun \u00f6nderli\u011fini \u00fcstlenen devrimci parti taraf\u0131ndan yerine getirilebilece\u011fine inan\u0131yoruz. Tro\u00e7kist-Morenist ak\u0131m\u0131n bu kabul\u00fc, onu k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte olduk\u00e7a biricik k\u0131lmaktad\u0131r. D\u00fcnya solunun ezici bir \u00e7o\u011funlu\u011fu bug\u00fcn proletarya harici sosyal ve politik \u00f6zneler aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7indedir. Bilimsel sosyalizmin en m\u00fcthi\u015f ke\u015fiflerinden biri olan proletaryan\u0131n devrimci potansiyeli ve onun sosyalist devrim s\u00fcrecindeki merkez\u00ee rol\u00fc y\u00f6n\u00fcndeki ortodoks \u00f6\u011fretinin bug\u00fcn bir elin parmaklar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 ge\u00e7meyen say\u0131daki savunucular\u0131n\u0131n en \u00f6nde geleni, uluslararas\u0131 ak\u0131m\u0131m\u0131z olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7kist-Morenist ak\u0131m yenilgilerin sebebini hi\u00e7bir zaman, di\u011fer ak\u0131mlardan farkl\u0131 olarak, proletaryan\u0131n kendisinde aramad\u0131 ama onun hain \u00f6nderliklerinde arad\u0131. Biz bu metodu, b\u00fcy\u00fck ustalar\u0131m\u0131z Marx ile Lenin\u2019den \u00f6\u011frendik. 1930\u2019lar\u0131n yenilgi seneleri s\u00fcresince proletaryaya s\u0131rt \u00e7eviren \u015farlatanlar\u0131n bu tutumlar\u0131na kar\u015f\u0131, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in nas\u0131l bir proleter kutbu temsil etti\u011fi \u00fczerine Lev Tro\u00e7ki Marksizmi Savunurken<\/em> eserinde \u015fu sat\u0131rlar\u0131 kaleme alacakt\u0131:<\/p>\n\n\n\n

\u201cTemmuz 1914\u2019te a\u00e7\u0131k bir karakter edinen kapitalist toplumun krizi, sava\u015f\u0131n daha ilk g\u00fcn\u00fcnde proleter \u00f6nderlikte derin bir kriz \u00fcretti. O zamandan bug\u00fcne dek ge\u00e7en 25 y\u0131l boyunca, ileri kapitalist \u00fclkelerin proletaryas\u0131 hen\u00fcz \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6revlerinin seviyesine y\u00fckselebilmi\u015f olan bir \u00f6nderlik yaratabilmi\u015f de\u011fil. Ancak Rus deneyimi b\u00f6ylesine bir \u00f6nderli\u011fin yarat\u0131labilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor (elbette bu, s\u00f6z konusu \u00f6nderli\u011fin dejenerasyona kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sahibi olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor). Nihai olarak sorun ortaya \u015fu \u015fekilde konulmaktad\u0131r: Uzun vadede nesnel tarihsel ihtiya\u00e7, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fcn\u00fcn bilincinde kendisine bir yol a\u00e7acak m\u0131; yani bu sava\u015f ile bu sava\u015f\u0131n meydana getirmek durumunda kalaca\u011f\u0131 derin sars\u0131nt\u0131lar s\u00fcresince, proletaryaya iktidar\u0131n fethi do\u011frultusunda \u00f6nderlik etme kapasitesine sahip hakiki bir devrimci \u00f6nderlik olu\u015fturulacak m\u0131?<\/p>

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal bu soruya olumlu yan\u0131t vermi\u015ftir; yaln\u0131zca program metniyle de\u011fil ama tam olarak kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ger\u00e7ekli\u011fiyle de. Sahte Marksizmin b\u00fct\u00fcn hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015f ve \u00fcrkm\u00fc\u015f temsilcilerinin \u00e7e\u015fitli varyantlar\u0131 tam aksi istikamette ilerleyerek, \u00f6nderli\u011fin iflas\u0131n\u0131n ancak proletaryan\u0131n kendi devrimci g\u00f6revini yerine getirmedeki kapasitesizli\u011fini \u2018yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131\u2019 varsay\u0131m\u0131na ula\u015ft\u0131. B\u00fct\u00fcn has\u0131mlar\u0131m\u0131z bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmiyorlar ama onlar\u0131n hepsi (a\u015f\u0131r\u0131 solcular, merkezciler, anar\u015fistler; Stalinistler ile sosyal demokratlardan s\u00f6z etmeye dahi gerek yok) yenilgilerin sorumlulu\u011funu kendilerinden proletaryan\u0131n omuzlar\u0131na at\u0131yorlar. Onlar\u0131n hi\u00e7birisi, tam olarak hangi \u015fartlar alt\u0131nda proletaryan\u0131n sosyalist alt\u00fcst olu\u015fu ba\u015farmaya muktedir olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmiyor. <\/p>

E\u011fer yenilgilerin ger\u00e7ek nedeninin proletaryan\u0131n toplumsal niteliklerinde k\u00f6kle\u015fmi\u015f oldu\u011funu teslim edersek, o halde modern toplumun durumu umutsuz olarak kabul edilmelidir. \u00c7\u00fcr\u00fcme \u00e7a\u011f\u0131ndaki kapitalizmin ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda proletarya ne say\u0131ca, ne de k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan geli\u015fir. O halde onun bir ara devrimci g\u00f6revlerin seviyesine y\u00fckselece\u011fi beklentisine sahip olman\u0131n herhangi bir zemini yoktur. Emek\u00e7i kitlelerin kanl\u0131 kapitalist kaostan \u00f6zg\u00fcrle\u015fmek i\u00e7in verdikleri organik, derin, \u00fcstesinden gelinemez m\u00fccadeleyle muhafazakar, yurtsever, t\u00fcm\u00fcyle burjuva olan gere\u011finden fazla ya\u015fam\u0131\u015f emek \u00f6nderliklerinin aras\u0131ndaki derin uzla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 zihninde belirginle\u015ftirmi\u015f birisine, durum \u00e7ok daha farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnecektir. Biz, birbirleriyle uzla\u015ft\u0131r\u0131lamaz olan bu iki e\u011filimden birisini se\u00e7meliyiz.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ak\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc hangi sosyal sekt\u00f6rlere d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcyle ilgili olarak, yine Lev Tro\u00e7ki, \u015f\u00f6yle yazacakt\u0131:<\/p>\n\n\n\n

\u201cD\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal y\u00fcz\u00fcn\u00fc, katliamlarla halklara zulmeden h\u00fck\u00fcmetlere, bu h\u00fck\u00fcmetlerin sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131yan burjuva politikac\u0131lara ya da sava\u015f taraftar\u0131 burjuvaziyi destekleyen emek b\u00fcrokrasisine d\u00f6nmez. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal y\u00fcz\u00fcn\u00fc erkek ve kad\u0131n i\u015f\u00e7ilere, askerlere, denizcilere, mahvolmu\u015f k\u00f6yl\u00fclere ve k\u00f6lele\u015ftirilmi\u015f s\u00f6m\u00fcrge halklar\u0131na d\u00f6ner. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in ezenlerle, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclerle, emperyalistlerle hi\u00e7bir ba\u011f\u0131 yoktur. O emek\u00e7ilerin, ezilenlerin ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclenlerin d\u00fcnya partisidir.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Proletarya, toplumdaki \u00f6nc\u00fc devrimci g\u00fc\u00e7 olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Sosyalist strateji \u00fczerine konu\u015furken, belki inatla en fazla vurgulanmas\u0131 gereken olgu, bu ger\u00e7e\u011fin kendisidir. Bu i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, tarihsel g\u00f6revlerini \u00fcstlenebilmek i\u00e7in kendi enternasyonalist \u00f6nderli\u011finin in\u015fas\u0131na ihtiya\u00e7 duyuyor. Evet, bir devrimci \u00f6nderlik krizinden bahsediyoruz. Ancak bu krizden, bu \u00f6nderlik ba\u015fka ak\u0131mlar veya \u00f6rg\u00fctler taraf\u0131ndan doldurulabilecek diye bahsetmiyoruz. Bizim eski ve yeni reformist i\u015f\u00e7i \u00f6nderliklerine y\u00f6nelik taktiksel taleplerimiz ile sloganlar\u0131m\u0131z, onlar\u0131 bu \u00f6nderlik bo\u015flu\u011funu doldurmaya davet etmek de\u011fildir; aksine bu talepler ile sloganlar, t\u0131pk\u0131 Lenin ile Tro\u00e7ki\u2019nin Men\u015feviklerden ve Sosyal Devrimcilerden saf bir Sovyet h\u00fck\u00fcmeti kurmalar\u0131n\u0131 talep ederek yapt\u0131klar\u0131 gibi, bu \u00f6nderliklerin if\u015fa edilmesini ama\u00e7lar. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci \u00f6nderlik gereksinimi varsa, bunu verecek olan Tro\u00e7kist-Morenist ak\u0131md\u0131r. Bu partiyi biz in\u015fa edece\u011fiz, bir ba\u015fkas\u0131 de\u011fil. Bu ba\u011flamda s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz devrimcilerin birle\u015fik cephesi takti\u011fi de, devrimci \u00f6nderlik bo\u015flu\u011funu dolduracak olan partimizin in\u015fas\u0131 faaliyetleri s\u0131ras\u0131nda, yeni proleter m\u00fcttefikler kazanma amac\u0131n\u0131 g\u00fctmektedir. <\/p>\n\n\n\n

Radikal bir enternasyonalist i\u015f\u00e7i hareketinin do\u011fumundan bahsettik. Bu uluslararas\u0131 harekete, ancak uluslararas\u0131 bir \u00f6nderlik \u00f6nc\u00fcl\u00fck edebilir. Bu a\u00e7\u0131dan sosyalist devrimin d\u00fcnya partisinin in\u015fa edilmesi y\u00f6n\u00fcndeki stratejik g\u00f6revi s\u0131rtlanmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcren i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7indeki biricik ak\u0131m da Leninist-Tro\u00e7kizm olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. \u201cTek \u00fclkede sosyalizm\u201d \u015feklindeki gerici \u00fctopyadan daha gerici bir ba\u015fka \u00fctopya varsa, o da \u201ctek \u00fclkede sosyalist parti in\u015fas\u0131\u201d \u015feklindeki oport\u00fcnizmdir. <\/p>\n\n\n\n

G\u00f6revlerimiz, ama\u00e7lar\u0131m\u0131z, g\u00fc\u00e7lerimiz ve zaaflar\u0131m\u0131z konusunda hayalperest veya ger\u00e7eklikten kopuk de\u011filiz. B\u00fcy\u00fck Marksist ustam\u0131z Lev Tro\u00e7ki on y\u0131llar \u00f6nce bizi bekleyen zorluklar\u0131, gen\u00e7 bir devrimci partinin hangi meydan okumalarla kar\u015f\u0131la\u015farak kendi r\u00fc\u015ft\u00fcn\u00fc proletarya i\u00e7inde ispat etmesi gerekti\u011fini ve bu partinin zaferi nas\u0131l elde edebilece\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131: <\/p>\n\n\n\n

\u201cKapitalist d\u00fcnyan\u0131n uzat\u0131lm\u0131\u015f bir can \u00e7eki\u015fmeden ba\u015fka \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu yoktur. Sava\u015flarla, ayaklanmalarla, k\u0131sa ate\u015fkes molalar\u0131yla, yeni sava\u015flar ve yeni ayaklanmalarla ge\u00e7ecek y\u0131llara, hatta on y\u0131llara haz\u0131r olmak gerekir. Gen\u00e7 bir devrimci parti kendini bu perspektif \u00fczerinde temellendirmelidir. Tarih ona kendisini test etmesi, deneyim biriktirmesi ve olgunla\u015fmas\u0131 i\u00e7in yeteri kadar f\u0131rsat ve olas\u0131l\u0131k sunacakt\u0131r. \u00d6nc\u00fcn\u00fcn saflar\u0131 ne kadar seri kayna\u015f\u0131rsa, kanl\u0131 sars\u0131nt\u0131lar d\u00f6nemi o kadar k\u0131sa s\u00fcrecektir ve gezegenimiz daha az ac\u0131 \u00e7ekecektir. Ancak proletaryan\u0131n ba\u015f\u0131nda bir devrimci parti ayaklar\u0131 \u00fczerine oturtulmad\u0131k\u00e7a, b\u00fcy\u00fck tarihsel sorunun kendisi herhangi bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fclemeyecektir. Tempolar ve zaman aral\u0131klar\u0131 m\u00fcthi\u015f bir \u00f6neme sahiptir; ama bu ne genel tarihsel perspektifi ne de politikam\u0131z\u0131n y\u00f6n\u00fcn\u00fc ba\u015fkala\u015ft\u0131r\u0131r. Sonu\u00e7 olduk\u00e7a basittir: On misli bir enerjiyle proleter \u00f6nc\u00fcy\u00fc e\u011fitme ve \u00f6rg\u00fctleme faaliyetini s\u00fcrd\u00fcrmek gerekir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in g\u00f6revi i\u015fte tam olarak burada yatmaktad\u0131r.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Dipnotlar<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

(14) <\/strong>Bkz. http:\/\/trockist.net\/index.php\/2020\/07\/30\/demokrasi-ittifaki-sinif-uzlasmaciliginda-yeni-asama\/ <\/p>\n\n\n\n

(15)<\/strong> \u201c\u00dclke ba\u015fkan\u0131, sa\u011fl\u0131k yetkililerinin ulusun bula\u015f pikinin bu hafta ya\u015fanabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmesinin ard\u0131ndan, 17 May\u0131s\u2019la birlikte ekonomiyi yeniden a\u00e7may\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi. Ba\u015fkan bu sabahki bir bas\u0131n demecinde h\u00fck\u00fcmetin otomobil ve turizm gibi sanayilerde kademeli olarak yeniden a\u00e7\u0131l\u0131ma ba\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131 duyurdu. \u00dclkede koronovir\u00fcs\u00fcn yay\u0131l\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda h\u00fck\u00fcmet sert mesafelenme \u00f6nlemlerini almak noktas\u0131nda karars\u0131zd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc zaten halihaz\u0131rda k\u0131r\u0131lgan olan bir ekonominin nas\u0131l etkilenece\u011finden korkuyorlard\u0131. Ekonomistler, Mart ay\u0131 sonlar\u0131nda \u00fclke \u00e7ap\u0131nda bir karantina uygulamas\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi a\u011f\u0131rdan al\u0131nm\u0131\u015f olsa bile, bu y\u0131l gayri safi yurti\u00e7i has\u0131lada %7,3\u2019l\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorlar. \u2018Bu ay\u0131n 17\u2019siyle beraber \u00fclkenin baz\u0131 b\u00f6lgelerinde normale d\u00f6nece\u011fiz ve geri kalan b\u00f6lgelerde de ay\u0131n sonunda normale d\u00f6n\u00fc\u015f ba\u015flayacak\u2019 diyor \u00fclke ba\u015fkan\u0131. \u2018Ayn\u0131 zamanda otomobil end\u00fcstrisinin, araba par\u00e7alar\u0131 \u00fcretiminin yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar ABD ile Kanada\u2019daki tedarik zinciriyle olduk\u00e7a yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131lar. Ek olarak turistik b\u00f6lgelerin kademeli a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 da ajandadan \u00e7\u0131karm\u0131\u015f de\u011filiz.\u2019 Ba\u015fkan ayn\u0131 zamanda madencilik ve in\u015faat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn de yak\u0131nda a\u00e7\u0131lacak olan end\u00fcstriler aras\u0131nda oldu\u011funu ekledi. 24 Nisan\u2019daki bir a\u00e7\u0131klamas\u0131nda Ekonomi Bakan\u0131, \u00fclke h\u00fck\u00fcmetinin ABD ve Kanada\u2019daki mevkida\u015flar\u0131yla otomobil end\u00fcstrisinin yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ortaya bir plan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. O zamana kadar sekt\u00f6re ve tedarik\u00e7ilere faaliyetlerin ask\u0131ya al\u0131nmas\u0131na uymalar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Ge\u00e7en hafta Volkswagen AG, faaliyetlerini 18 May\u0131s’a kadar yeniden ba\u015flatmay\u0131 umdu\u011funu s\u00f6yledi.\u201d Bkz. Bloomberg, 5 May\u0131s 2020, https:\/\/www.bloomberg.com\/news\/articles\/2020-05-05\/mexico-eyes-economic-reopening-starting-mid-may-amlo-says<\/a><\/p>\n\n\n\n

(16)<\/strong> Nahuel Moreno, Lambertizm ile Tecr\u00fcbemiz<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yaz\u0131n\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okumak i\u00e7in buray\u0131 t\u0131klayabilirsiniz. *** Reformizm ile devrimci kopu\u015f perspektifinin programatik farklar\u0131 Bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda \u00f6zetlemek \u00fczere, kendi i\u00e7lerinde asl\u0131nda son derece kapsaml\u0131 tart\u0131\u015fmalar bar\u0131nd\u0131ran d\u00f6rt ilke se\u00e7tik: S\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, antiemperyalizm ve Leninist parti. Bu d\u00f6rt ilkenin anlat\u0131m\u0131, yukar\u0131daki ba\u015fl\u0131klardan farkl\u0131la\u015f\u0131yor zira yukar\u0131daki talepler ile sloganlar s\u0131k\u0131 bi\u00e7imde kapitalizmin bug\u00fcnk\u00fc […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":2127,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"class_list":["post-2123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-devrimci-strateji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2123"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2149,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2123\/revisions\/2149"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}