{"id":2109,"date":"2021-01-26T01:44:36","date_gmt":"2021-01-25T22:44:36","guid":{"rendered":"https:\/\/trockist.net\/?p=2109"},"modified":"2021-02-07T16:18:16","modified_gmt":"2021-02-07T13:18:16","slug":"radikal-bir-isci-hareketi-doguyor-bu-hareket-bolsevizmle-silahlandirilmali-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2021\/01\/26\/radikal-bir-isci-hareketi-doguyor-bu-hareket-bolsevizmle-silahlandirilmali-i\/","title":{"rendered":"Radikal bir i\u015f\u00e7i hareketi do\u011fuyor; bu hareket Bol\u015fevizmle silahland\u0131r\u0131lmal\u0131 (I)"},"content":{"rendered":"\n

Yaz\u0131n\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okumak i\u00e7in buray\u0131<\/a> t\u0131klayabilirsiniz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u201cGer\u00e7eklere d\u00fcr\u00fcst\u00e7e bakmak, i\u015fin kolay\u0131na ka\u00e7mamak, olgulara ad\u0131n\u0131 koymak, ne derece ac\u0131 da olsa kitlelere do\u011fruyu s\u00f6ylemek, engellerden \u00e7ekinmemek, \u00f6nemlilerinde oldu\u011fu gibi \u00f6nemsiz meselelerde de titiz olmak, program\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin mant\u0131\u011f\u0131na dayand\u0131rmak, eylem an\u0131 geldi\u011finde cesur olmak: \u0130\u015fte IV. Enternasyonal\u2019in kurallar\u0131 bunlard\u0131r.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n

– Lev Tro\u00e7ki, Ge\u00e7i\u015f Program\u0131<\/em><\/p>\n\n\n\n

Sosyalist strateji sorunu<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Emperyalizmin \u00f6nde gelen ideolojik \u00fcslerinden olan, Kuzey Amerika mali oligar\u015fisinin kritik d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131ndan Stratejik ve Uluslararas\u0131 Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi (Center for Strategic & International Studies), Kas\u0131m 2019\u2019da, \u201cRisk ve \u00d6ng\u00f6r\u00fc Grubu\u201d y\u00f6neticisi olan Samuel Brannen\u2019in bir makalesini yay\u0131mlad\u0131. (1)<\/strong> Ya\u015fanmakta olan d\u00fcnya olaylar\u0131na d\u00f6n\u00fck olarak emperyalizme jeostratejik bir perspektif \u00e7izmeye \u00e7al\u0131\u015fan Brannen s\u00f6z konusu makalesinde Hong Kong, \u015eili, L\u00fcbnan, Irak, Ekvador, Cezayir, Haiti ve di\u011fer \u00fclkelerdeki seferberlikleri \u00f6rnek g\u00f6steriyor ve i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f\u0131 \u201c\u00f6nderliksiz devrimler \u00e7a\u011f\u0131\u201d olarak kategorilendiriyor. <\/p>\n\n\n\n

\u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f\u0131 ve bu \u00e7a\u011f\u0131n siyasal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 anlamak, bu \u00e7a\u011f\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmesi gereken sosyalist stratejinin olu\u015fturulmas\u0131 noktas\u0131nda ya\u015famsal bir \u00f6neme ve yak\u0131c\u0131l\u0131\u011fa sahip. Biz mevcut durumun ancak ve ancak komplocu ve ezoterik tarih okumalar\u0131ndan m\u00fcmk\u00fcn olabildi\u011fince uzakta kal\u0131narak, militan materyalist bir \u00e7er\u00e7evede ve s\u0131n\u0131flar aras\u0131 g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerinin nesnel bir de\u011ferlendirilmesi yoluyla kavranabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu ise ancak, \u00e7a\u011fda\u015f k\u00fcresel kapitalizmin ekonomik y\u00f6nelimleri ile i\u00e7inde potansiyel olarak bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 e\u011filimlerin maddeci bir analizine dayanabilir. Bu analiz ayn\u0131 zamanda, kapitalizmin krizine kitlelerin verdi\u011fi tepkiyi, onlar\u0131n psikolojik olarak hangi eylem bi\u00e7imine haz\u0131r oldu\u011funu ve onlar\u0131n eyleme ge\u00e7me kapasiteleriyle isteklerini de hesaba katmal\u0131. Bunlar\u0131 kendinde bar\u0131nd\u0131rmayan bir strateji in\u015fas\u0131 denemesi, kolayl\u0131kla ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f getirebilir.<\/p>\n\n\n\n

Sosyalist strateji ancak ve ancak bu nesnel dinamiklerin bilimsel bir analizine yaslanabilir. 20. y\u00fczy\u0131l tarihi, s\u00f6z konusu nesnel zemin de\u011ferlendirilmeksizin ortaya at\u0131lan ve bir\u00e7ok \u00f6nc\u00fcy\u00fc yok olu\u015fa ve y\u0131k\u0131ma ta\u015f\u0131yan hatal\u0131 stratejilerin de tarihidir ayn\u0131 zamanda. <\/p>\n\n\n\n

Emperyalizm, yani d\u00fcnyan\u0131n pandemi, ekonomik kriz ve toplumsal e\u015fitsizlik gibi biyolojik ve sosyal salg\u0131nlarla sars\u0131lmas\u0131n\u0131n temel sorumlusu olan kapitalizmin tekelci a\u015famas\u0131, Brannen\u2019\u0131n uyar\u0131 niteli\u011findeki makalesinden de anlayabilece\u011fimiz \u00fczere, bu tip bir haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 zaten hayata ge\u00e7irmekte. Finans aristokrasisi yerk\u00fcreyi saran ve y\u00fckseli\u015fte olan bir s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi dalgas\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131makla kalm\u0131yor; polis te\u015fkilatlar\u0131n\u0131 askerile\u015ftirerek, anayasal normlar\u0131n \u00e7i\u011fnenmesini h\u0131zland\u0131rarak, sendikal b\u00fcrokrasilerin maa\u015f \u00e7eklerini dolgun tutarak, reformist \u00f6nderliklere yat\u0131r\u0131m yaparak, borsa spek\u00fclasyonlar\u0131yla ci\u011ferlerini havayla doldurmaya \u00e7al\u0131\u015farak, parlamento d\u0131\u015f\u0131 sopa y\u00f6ntemlerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131 g\u00fcndelik d\u00fczeyde organize ederek, servetin birikimini az\u0131nl\u0131ktaki bir parazit oligar\u015fide yo\u011funla\u015ft\u0131rarak ve demokratik haklar\u0131 t\u0131rpanlayarak s\u00fcrece d\u00f6n\u00fck geleneksel reflekslerini de g\u00f6steriyor. <\/p>\n\n\n\n

Bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201csol\u201d strateji bir kriz i\u00e7inde. Krizin iki aya\u011f\u0131 var. Birincisi, \u201csol\u201d yelpazede konumland\u0131r\u0131lan ama asl\u0131nda reformist, sendikalist, ulusalc\u0131 veya otonomcu olan stratejilerin \u00f6nderlikleri \u00fcstlendikleri deneyimlerde kitleleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve keskin yenilgilere ta\u015f\u0131mas\u0131. Krizin ikinci aya\u011f\u0131, devrimci kopu\u015fu \u00f6ne s\u00fcren stratejilerin, s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin bug\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekli\u011fi i\u00e7inde hen\u00fcz seferberliklerin ve m\u00fccadelelerin bir\u00e7o\u011funun \u00f6nderli\u011finde bulunam\u0131yor olu\u015fu. Dolay\u0131s\u0131yla krizin asl\u0131nda iki sonucu olmas\u0131na ra\u011fmen tek bir kayna\u011f\u0131 var denilebilir: Devrimci \u00f6nderlik krizi. <\/p>\n\n\n\n

Devrimci \u00f6nderlik krizi kitlelerin mevcut ruh hallerine uyarlanmak, reformist \u00f6nderliklerle ilkesiz anla\u015fmalara varmak, kalabal\u0131klara eri\u015febilmek u\u011fruna politik program\u0131n merkezinde duran radikal hedefleri saklamak veya makyajlamak, kitlelerle temas edebilmek i\u00e7in onlar\u0131n ilk a\u015famada alt\u0131nda topland\u0131klar\u0131 hareketlerin i\u00e7inde \u00f6rg\u00fctsel olarak likidasyona u\u011framak ve benzeri taktiklerle a\u015f\u0131labilecek bir kriz de\u011fil. \u00d6ncelikle bu tip taktikler e\u015fli\u011finde hayata ge\u00e7irilen bir \u00f6nderlik in\u015fas\u0131 \u00e7izgisinin, devrimci bir kutbun ortaya konmas\u0131yla sonu\u00e7lanmayaca\u011f\u0131 bilinmeli. Bu taktiklerin sonucu hareket\u00e7i ve sa\u011fc\u0131 e\u011filimleri olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7lenmi\u015f, olaylar\u0131n seyrine d\u00f6n\u00fck metodik ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmi\u015f ve s\u0131n\u0131f\u0131 merkezine alan bir devrimci program anlay\u0131\u015f\u0131ndan kopmu\u015f bir k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva ak\u0131m\u0131n do\u011fu\u015fu olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ancak bunun tersi de sorunludur. \u00d6nderlik krizinin a\u015f\u0131lmas\u0131 kitlelerin m\u00fccadeleye ge\u00e7ti\u011fi b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131n s\u00f6zde \u201cdevrimci\u201d boykotuyla, legal ve demokratik mevzilerin bir taktik olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edilmesiyle, ilkelerin i\u015f\u00e7ilere anlams\u0131z gelen s\u0131k\u0131c\u0131 ve tekd\u00fcze tekrarlar\u0131yla, sosyalist siyasetin g\u00fcndelik hayattaki kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n kristalize edilmesinden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131yla, emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlara hatal\u0131 da olsa b\u00fct\u00fcn deneyimlerinde e\u015flik etme \u00e7abas\u0131n\u0131n hor g\u00f6r\u00fclmesiyle ve devrimci eylem birliklerinin \u201ckirlenmeme\u201d kayg\u0131s\u0131yla reddedilmesiyle ger\u00e7ekle\u015femez. Bu \u00e7izginin mant\u0131ksal sonu\u00e7lar\u0131, en az reformist savrulmalar\u0131nki kadar y\u0131k\u0131c\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc proletaryan\u0131n i\u00e7inde, onun geleneksel \u00f6nyarg\u0131lar\u0131yla m\u00fccadele halinde bir devrimci \u00f6nderli\u011fin kurulmas\u0131n\u0131 benimsemez ve bunu yaparak asl\u0131nda proletaryay\u0131 \u00e7e\u015fitli yabanc\u0131 s\u0131n\u0131f ak\u0131mlar\u0131n\u0131n etkisine kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z b\u0131rak\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

O halde \u00f6nderli\u011fin in\u015fas\u0131 a.) nesnel durumun bilimsel bir tahliline, b.) bu duruma politik olarak m\u00fcdahaleyi ger\u00e7ekle\u015ftirecek olan kadrolar\u0131n e\u011fitimini \u00fcstlenmi\u015f olan program\u0131n hedeflerine sadece tarihsel dok\u00fcmanlarda de\u011fil, g\u00fcndelik politikalarda da sad\u0131k kal\u0131nmas\u0131na, c.) kitlelerin de\u011fi\u015fken psikolojilerine kapit\u00fclasyon tan\u0131madan onlarla s\u00fcrekli olarak temasta ve ileti\u015fimde olunmas\u0131na ve dolay\u0131s\u0131yla onlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir siyasal rehberlik g\u00f6revinin benimsenebilmesine, d.) nesnel durum, kitlelerin bilin\u00e7 d\u00fczeyi ve sosyalist strateji aras\u0131ndaki koordinasyonu bina edebilecek olan ge\u00e7i\u015fsel talepler ile eylemlerin somutlanabilmesine, e.) sekterizme d\u00fc\u015f\u00fclmeksizin bu ge\u00e7i\u015fsel talepler u\u011fruna i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin b\u00fct\u00fcn ak\u0131mlar\u0131yla devrimci eylem birlikleri kurabilme kapasitesi ve \u00f6zg\u00fcveninin g\u00f6sterilmesine ve f.) her \u015fart alt\u0131nda \u00f6rg\u00fctsel ve siyasal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131na dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylesine bir in\u015fa perspektifini benimsemi\u015f olan bir ak\u0131m, \u015eubat-sonras\u0131 veya Ekim-\u00f6ncesi tipindeki devrimci durumlar haricinde s\u0131n\u0131f hareketinde bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131, ancak \u00f6nc\u00fc rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmi\u015f olan bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturacakt\u0131r. Y\u00fczlerce senelik s\u0131n\u0131fl\u0131 toplum \u00f6rg\u00fctlenmesinin biriktirdi\u011fi gerici tortu, kitlelerin devrimci politikalar\u0131 tan\u0131mas\u0131 ve benimsemesi s\u00fcrecinde bir diren\u00e7 g\u00f6sterir. Bu direncin bug\u00fcnden yar\u0131na bir anda ortadan kalkabilece\u011fi yan\u0131lg\u0131s\u0131 veya bu diren\u00e7 mevcut olduk\u00e7a kitlelerin eylem kapasitelerinin devrimci potansiyelleri bar\u0131nd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 sanr\u0131s\u0131 s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi arenas\u0131nda ancak bir aceminin i\u015fleyebilece\u011fi trajik bir hatad\u0131r. Tro\u00e7ki \u015f\u00f6yle yazar:<\/p>\n\n\n\n

\u201cOlgunla\u015fan politik ko\u015fullarda, en yava\u015f geli\u015fen proletaryan\u0131n devrimci partisidir. Proletarya ve orta s\u0131n\u0131f\u0131n genel devrimci de\u011fi\u015fimi ve egemen s\u0131n\u0131f\u0131n politik par\u00e7alanmas\u0131n\u0131n, Kom\u00fcnist Parti’nin olgunla\u015fmas\u0131ndan daha h\u0131zl\u0131 geli\u015fece\u011fi hesaba kat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu, yar\u0131ndan sonra, uygun bir devrimci parti olmadan ger\u00e7ek bir devrimci durumun olu\u015fabilece\u011finin d\u0131\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. (\u2026) Parti\u2019nin geli\u015fiminin devrimci durumun di\u011fer unsurlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda gecikmi\u015f kalabilece\u011finin hesaba kat\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u00f6yleriz. Ancak bu, her durumda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz de\u011fildir. Bu meselede kesin \u00f6ng\u00f6r\u00fcler yapamay\u0131z. Ancak sorun, sadece, \u00f6ng\u00f6r\u00fc sorunu de\u011fildir. Bizim kendi eylemimiz meselesidir. (\u2026) Kom\u00fcnist Parti\u2019nin do\u011fru politikas\u0131yla, di\u011fer partilerin iflas\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fclmesine oranla onun b\u00fcy\u00fcmesinin ger\u00e7ekle\u015fmesi tamamen m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bizim amac\u0131m\u0131z budur; bu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek bizim g\u00f6revimizdir.\u201d (Lev Tro\u00e7ki, Albert Glotzer ile tart\u0131\u015fmadan)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Egemen bloklar\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc ile y\u00f6netim krizi, proletaryan\u0131n politikle\u015fmesi, orta katmanlar\u0131n radikalle\u015fmesi, emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n seferberlik durumunun s\u00fcreklile\u015fmesi ve geleneksel burjuva \u00f6nerilerin d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fan siyasal programlar\u0131n kitlelerde kar\u015f\u0131l\u0131k bulmaya ba\u015flamas\u0131, mekanik olarak devrimci \u00f6nc\u00fcn\u00fcn saflar\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir b\u00fcy\u00fcmeyi getiremeyebilir: Burada sorun, \u201ckendi eylemimiz\u201d ve \u201cdo\u011fru politika\u201d sorunu, yani sosyalist strateji sorunudur.<\/p>\n\n\n\n

Bu noktada sosyalist hareketin tarihinde sosyalist strateji sorununun nas\u0131l geli\u015fti\u011fine dair burada kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. (2)<\/strong> Yine de \u015fu s\u00f6ylenmelidir: Erfurt ve Gotha programlar\u0131 e\u015fli\u011finde emekleyerek ve yalpalayarak ba\u015flayan sorun, en y\u00fcksek ifadesi ile \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne Lenin\u2019in Yakla\u015fan Felaket<\/em> bro\u015f\u00fcr\u00fcnde, Komintern\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya kongrelerinde ve 1938\u2019de D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in kurulu\u015f dok\u00fcman\u0131 olarak kabul edilen Ge\u00e7i\u015f Program\u0131<\/em>\u2019nda ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda k\u00fcresel kapitalizmin 2008 ve 2019-2020 ekonomik krizlerinin, bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olan koronavir\u00fcs pandemisinin ve siyasal rejimlerin Bonapartistle\u015fme e\u011filiminin belirli bir yak\u0131c\u0131l\u0131k kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 somut sorunlara dair somut ge\u00e7i\u015fsel \u00f6neriler problemi, bug\u00fcn i\u00e7in sosyalist stratejinin proleter kitlelerin i\u00e7inde in\u015fa edilebilmesinin en geni\u015f olanaklar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getiriyor. Bir devrimci \u00f6nderlik ile sosyalist strateji ancak ve ancak kitleler nezdinde farkl\u0131 siyasi programlar aras\u0131ndaki ayr\u0131m \u00e7izgilerini temsil eden bu fay hatlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde kurulabilir. Dolay\u0131s\u0131yla bu ba\u015fl\u0131klarla ilgili olarak; birincisi, kapitalistlerin politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 ve ikincisi de, nihai olarak kapitalistlerin s\u0131n\u0131f hareketi i\u00e7indeki ajanlar\u0131 olan reformistlerin, sendikalistlerin, liberal ve a\u015famac\u0131 solun temsilcilerinin, otonomcular\u0131n politikalar\u0131na kar\u015f\u0131, kitlelerin ihtiya\u00e7lar\u0131 ile i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i h\u00fck\u00fcmetleri aras\u0131ndaki k\u00f6pr\u00fcy\u00fc kuracak olan stratejik y\u00f6nelimlerin olu\u015fturulmas\u0131na gereksinim var. <\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 bir radikal i\u015f\u00e7i hareketinin do\u011fum sanc\u0131lar\u0131na tan\u0131kl\u0131k ediyoruz. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n genelinde i\u015f\u00e7i hareketinin \u00f6nderli\u011finde bulunan programlar\u0131n arkalar\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 enkaz\u0131n ard\u0131ndan bu uluslararas\u0131 radikal i\u015f\u00e7i hareketi, neredeyse 1848\u2019in proleterlerinin karanl\u0131kta el yordam\u0131yla y\u00fcr\u00fcmelerine benzer bir \u015fekilde olduk\u00e7a geri \u00e7ekilmi\u015f mevzilerin e\u015fli\u011finde kendini ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Yine de b\u00fct\u00fcn zorluklara ra\u011fmen bu hareket mevcuttur. D\u00fcnya solunun \u00f6nemli bir kesimi kendi siyasal \u00e7izgilerini b\u00f6ylesine bir hareketin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n inkar\u0131 \u00fczerine kurdu; onlar emperyalist istihbarat servislerinin ulusal komplolar \u00f6rg\u00fctledi\u011fini ve toplum ile tarihte kar\u015f\u0131 konulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan mutlak bir egemenli\u011fe sahip oldu\u011funa inan\u0131yor, ama a\u00e7l\u0131kla y\u00fczle\u015fen bir i\u015f\u00e7inin greve \u00e7\u0131kabilece\u011fine ya da sokaklarda militan bir m\u00fccadele verebilece\u011fine inanam\u0131yor. Bol\u015fevik-Leninizmin bu mide buland\u0131r\u0131c\u0131 sinizmle hi\u00e7bir ortak yan\u0131 yoktur. Sosyalist strateji ya\u015fayan s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin nesnel bir ifadesi olabilir, \u201ckendilerini \u00fcreten beyinlerin \u00fczerine \u00e7\u0131kan\u201d fantezilerin de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

O halde sorun a\u00e7\u0131kt\u0131r: Do\u011fmakta olan bu uluslararas\u0131 radikal i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin mant\u0131ksal zaferine ula\u015fabilmesi onun Bol\u015fevizmle, yani ya\u015fayan s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin nesnel program\u0131 olarak sosyalist stratejiyle silahland\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u00fccadeleye \u00e7\u0131plak elle at\u0131lan kitlelerin politik olarak silahland\u0131r\u0131lmas\u0131, proletaryan\u0131n ya\u015famsal ihtiya\u00e7lar\u0131yla belirlenmi\u015f fay hatlar\u0131na dair somut politik \u00f6nerilerin geli\u015ftirilmesiyle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7en bir sorun olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. 1917\u2019nin Bol\u015fevik kadrolar\u0131, Rus i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerinin deneyimlerine e\u015flik edebildikleri, bu refakat s\u0131ras\u0131nda kitlelere ger\u00e7e\u011fi s\u00f6ylemekten hi\u00e7bir zaman \u00e7ekinmedikleri ve talepler ile sloganlar\u0131nda somutlanan politikalar\u0131nda kitlelerin kayg\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131yla devrimci stratejiyi kayna\u015ft\u0131rabildikleri i\u00e7in ba\u015far\u0131l\u0131 oldular. Britanyal\u0131 tarih\u00e7i profes\u00f6r Steve Smith, 1917 senesinde Bol\u015feviklerin elde ettikleri ba\u015far\u0131ya dair g\u00f6r\u00fc\u015flerini \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor:<\/p>\n\n\n\n

\u201cYayg\u0131n ho\u015fnutsuzlu\u011fu ya da devrimci duyguyu Bol\u015fevikler yaratmad\u0131. Bu, kitlelerin karma\u015f\u0131k ekonomik ve toplumsal kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klara ve siyasi olaylara ili\u015fkin kendi deneyimlerinden kaynakland\u0131. Bol\u015feviklerin katk\u0131s\u0131, daha \u00e7ok, i\u015f\u00e7ilerin devrimin toplumsal dinamiklerine ili\u015fkin kavray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bi\u00e7imlendirmek ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n acil sorunlar\u0131n\u0131n nas\u0131l daha kapsaml\u0131 toplumsal ve siyasal d\u00fczen ile ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funa dair bir fark\u0131ndal\u0131k geli\u015ftirmekti. Bol\u015fevikler, \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri mant\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in destek elde ettiler. Daha \u00f6nce savunmac\u0131lar\u0131n kalesi olan ve Bol\u015feviklerin konu\u015fmas\u0131na bile izin verilmeyen Orudiinyi fabrikas\u0131ndan bir i\u015f\u00e7i, Eyl\u00fcl ay\u0131nda, ‘Bol\u015fevikler her zaman \u2018sizi ikna edecek olan biz de\u011filiz, ya\u015fam\u0131n kendisi sizi ikna edecek,\u2019 demi\u015flerdi. Bol\u015fevikler \u015fimdi zafer kazanm\u0131\u015f durumda; \u00e7\u00fcnk\u00fc ya\u015fam onlar\u0131n taktiklerinin do\u011fru oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131,’ diyordu.\u201d (3)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u201cG\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n acil sorunlar\u0131n\u0131n nas\u0131l daha kapsaml\u0131 toplumsal ve siyasal d\u00fczen ile ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funa\u201d dair devrimci bir politik hat ortaya koymak, Lenin\u2019in deyi\u015fiyle bir sanatt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc ayaklanman\u0131n kendisi ile ba\u015far\u0131s\u0131, bu hatt\u0131n kitleler nezdinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kabul\u00fcn derecesine ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i hareketinin yaln\u0131zca kapitalistler kar\u015f\u0131s\u0131nda bir zafer elde etmesi de\u011fil, ama i\u00e7indeki yabanc\u0131 s\u0131n\u0131f ajanlar\u0131n\u0131n etkisinden de kurtulmas\u0131, bu acil sorunlarla iktidar\u0131n fethi sorunlar\u0131 aras\u0131nda kurulmas\u0131 beklenen sosyalist stratejinin g\u00fcndemidir. <\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131f hareketinin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki acil sorunlar\u0131 ise kabaca iki ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda \u00f6zetlemek m\u00fcmk\u00fcn: Pandemi ve ekonomik kriz. Bu iki kapitalist y\u0131k\u0131m g\u00fcndeminin kar\u015f\u0131s\u0131nda devrimci kopu\u015fu \u00f6ng\u00f6ren bir politikalar, talepler ve sloganlar zincirinin in\u015fa edilerek s\u0131n\u0131fa ta\u015f\u0131nmas\u0131, bahsini etti\u011fimiz do\u011fmakta olan uluslararas\u0131 radikal i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin siyasal anlamda Bol\u015fevizmle silahland\u0131r\u0131lmas\u0131 do\u011frultusunda yak\u0131c\u0131 bir gereksinim olarak kendini var ediyor. Partinin g\u00f6revi bir yandan kendini bu hareketin i\u00e7inde in\u015fa etmek ve di\u011fer yandan da bu hareketin politikle\u015fmesini sa\u011flamak, yani hareketin ilksel ekonomist muhafazakarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Hareketin i\u00e7inde yer al\u0131p bir yandan da onu politikle\u015ftirilebilmesi ise ancak ve ancak bahsini etti\u011fimiz politikalar, talepler ve sloganlar zincirinin bir program \u00e7er\u00e7evesinde savunulmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn. <\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla burada bu zinciri tart\u0131\u015faca\u011f\u0131z ancak \u00f6ncelikle, bu uluslararas\u0131 radikal i\u015f\u00e7i hareketinin i\u00e7ine do\u011fdu\u011fu d\u00fcnyay\u0131 tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya devriminin bug\u00fcn\u00fc ve ihtiya\u00e7lar\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

1871 Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131 yenilgi Avrupa ile \u00e7evresinde devrimci olmayan, hatta zaman\u0131n sosyal demokrat literat\u00fcr\u00fc taraf\u0131ndan s\u0131k\u00e7a \u201cgerici\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan bir d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131 olmu\u015ftu. Genellikle sendikal \u00f6rg\u00fctlenme ve reform m\u00fccadeleleri yoluyla i\u015f\u00e7i hareketinin do\u011frusal bir b\u00fcy\u00fcme ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bu d\u00f6nemin devrimci olmayan karakterinin \u00f6nemli bir nedeni, k\u00fcresel kapitalizmin bir geli\u015fim ve b\u00fcy\u00fcme evresinde olu\u015fuydu. Kom\u00fcn\u2019\u00fcn yenilgisi gerici bir \u00e7a\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen ayn\u0131 zamanda kapsaml\u0131 s\u0131n\u0131f reformlar\u0131n\u0131n da hayata ge\u00e7irilmesine tan\u0131kl\u0131k etti \u00e7\u00fcnk\u00fc kapitalizm hen\u00fcz \u00e7\u00fcr\u00fcme a\u015famas\u0131na, yani emperyalizm ad\u0131yla bilinen tekelci d\u00f6nemine girmemi\u015fti. Serbest rekabet kapitalizmi, Bismarck ve benzeri iktidar tipleri e\u015fli\u011finde sendikal haklar, mesai saatleri, tatil ve \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 gibi meselelerde b\u00fcy\u00fcyen i\u015f\u00e7i hareketine tavizlerde bulunabiliyordu. Dedi\u011fimiz \u00fczere, bu bir yandan gerici, di\u011fer yandan reformist bir karakter ta\u015f\u0131yan \u00e7a\u011f\u0131n, birbirleriyle \u00e7eli\u015fkili gibi g\u00f6z\u00fckebilen bu iki olguya ayn\u0131 anda hayat verebilmesinin nedeni, kapitalizmin sosyoekonomik bir geli\u015fimin i\u00e7inde olmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tek ba\u015f\u0131na bu nesnel fakt\u00f6r, 1979\u2019da Polonya\u2019da Solidarno\u015b\u0107\u2019un Katolik Kilisesi, emperyalizm ve Stalinist b\u00fcrokrasi kar\u015f\u0131s\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 yenilginin ard\u0131ndan (1989-1991 aral\u0131\u011f\u0131ndaki Berlin Duvar\u0131\u2019n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 ile SSCB\u2019nin da\u011f\u0131l\u0131\u015f\u0131 da bu hareketin yenilgisiyle m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131) a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bulunan devrimci olmayan a\u015faman\u0131n, Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn yenilgisinin neden oldu\u011fu gericilikten bir hayli farkl\u0131 olmas\u0131n\u0131 beraberinde getirmi\u015ftir. Bu nesnel fakt\u00f6r\u00fcn kendisinin sebep oldu\u011fu farkl\u0131l\u0131\u011fa ge\u00e7meden \u00f6nce, say\u0131lmas\u0131 zorunlu olan ba\u015fka birtak\u0131m farkl\u0131l\u0131klar\u0131 da listeleyelim: \u00d6ncelikle Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn ezilmesi, uluslararas\u0131 proleter \u00f6nc\u00fcn\u00fcn Avrupa burjuvazisi taraf\u0131ndan asker\u00ee olarak yenilgiye u\u011frat\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015fti. 1979\u2019da ve 1989-1991\u2019de ise emperyalizmin sorunu asker\u00ee d\u00fczleme ta\u015f\u0131mas\u0131na gerek kalmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bunun sebebi \u00f6nderliklerin karakteridir. Kom\u00fcn\u2019\u00fcn y\u00f6netimindeki Ulusal Muhaf\u0131zlar, Thermidorcu bir s\u00fcrecin ard\u0131ndan b\u00fcrokratikle\u015ferek, Avrupa gericili\u011fi lehine olacak olan yozla\u015fm\u0131\u015f y\u00f6netimlerini, Paris\u2019te kapitalizmi restore ederek ta\u00e7land\u0131ramam\u0131\u015ft\u0131. 1979-1989-1991 olaylar\u0131 ise Stalinist \u00f6nderli\u011fin tam da bunlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesinin bir sonucuydu: SSCB ile Do\u011fu Avrupa\u2019da ve daha sonra da \u00c7in ile K\u00fcba\u2019da resm\u00ee \u201ckom\u00fcnist\u201d partiler eliyle \u00f6zel m\u00fclkiyet ili\u015fkileri, ekonomik ayr\u0131cal\u0131klar, kamu kaynaklar\u0131ndan talan edilen servetin yap\u0131sal yollarla biriktirilebilmesi gibi kapitalizmin sacayaklar\u0131 olan olgular restore edilmi\u015fti. 1979-1989-1991 momenti, hayat \u015fartlar\u0131 giderek k\u00f6t\u00fcle\u015fen ve art\u0131k Ekim Devrimi\u2019nin kazan\u0131m\u0131 olan b\u00fct\u00fcn sosyalist \u00f6nlem politikalar\u0131n\u0131n b\u00fcrokrasi taraf\u0131ndan par\u00e7alanmas\u0131na tan\u0131kl\u0131k eden kitlelerin, Stalinist b\u00fcrokrasinin kapitalizm taraftar\u0131 politikalar\u0131n\u0131n durdurulabilmesi i\u00e7in kalk\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bir isyand\u0131. Ancak bu isyan yenildi ve i\u015f\u00e7i hareketinin i\u00e7inde emperyalizmin siyasal ajanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini \u00fcstlenmi\u015f bulunan Stalinist b\u00fcrokrasinin kar\u015f\u0131devrimci at\u0131l\u0131m\u0131yla isyan, kapitalist restorasyonla sonu\u00e7land\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Nesnel olarak b\u00fcrokrasinin canice gidi\u015fat\u0131n\u0131 durdurmaya odaklanm\u0131\u015f olan bu ayaklanman\u0131n yenilgisinin \u00fc\u00e7 temel sebebi \u015funlard\u0131r: 1.) Arkas\u0131nda milyonlarca sanayi i\u015f\u00e7isini toplam\u0131\u015f olan Polonya politik devriminin Katolik Kilisesi, Avrupa emperyalizmi ve Stalinist b\u00fcrokrasiyi temsil eden Kom\u00fcnist Parti ortakl\u0131\u011f\u0131yla bo\u011fulmas\u0131; 2.) 1979\u2019da patlak veren Nikaragua Devrimi\u2019nin \u00f6nderli\u011findeki FSLN\u2019nin Somoza diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc devirmekle yetinerek burjuvaziyi m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmemesi ve yine 1979 \u0130ran Devrimi\u2019nin sosyalist potansiyellerine ra\u011fmen \u00f6nderliksiz b\u0131rak\u0131larak \u0130slamc\u0131 kar\u015f\u0131devrime kurban edilmesi (d\u00fcnya devriminin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirmeler eliyle kazand\u0131\u011f\u0131 mevziler, SSCB b\u00fcrokrasisi \u00fczerinde belirli bir bas\u0131n\u00e7 yarat\u0131yordu) ve 3.) politik devrim program\u0131n\u0131n siyasal ifadesi olan Tro\u00e7kist partinin eksikli\u011fi. <\/p>\n\n\n\n

Olaylar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme bi\u00e7imlerinin (kapitalist restorasyona kar\u015f\u0131 bir ayaklanma dalgas\u0131n\u0131n, art\u0131k yozla\u015fm\u0131\u015f dahi olsa bir i\u015f\u00e7i devleti olarak kabul edilemeyecek olan s\u00f6zde \u201csosyalist\u201d blo\u011fun da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 tetiklemesi) y\u0131k\u0131c\u0131 bir sonucu oldu: S\u0131n\u0131f bilinci uluslararas\u0131 \u00e7apta kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na s\u00fcr\u00fcklendi ve krize girdi. Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn yenilgisi, elbette saflarda herhangi bir yenilginin do\u011fas\u0131ndan kaynaklanan moral bozukluklar\u0131 yaratm\u0131\u015f olsa da, proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f bilincinde uluslararas\u0131 bir krizi tetiklememi\u015fti. S\u00f6z konusu krizin kayna\u011f\u0131, i\u015f\u00e7i hareketinin yenilgisinin dolays\u0131z bir \u015fekilde emperyalist ve burjuva bir kar\u015f\u0131devrim taraf\u0131ndan de\u011fil, i\u015f\u00e7i hareketinin i\u00e7indeki revizyonist bir ak\u0131m taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131yd\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Ancak 1871 ile 1979 sonras\u0131n\u0131n devrimci olmayan d\u00f6nemlerinin aras\u0131nda, s\u0131n\u0131f bilincinin uluslararas\u0131 durumunun karakterini de geride b\u0131rakan daha \u00f6nemli bir fark mevcut: Emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131. Kom\u00fcn\u2019\u00fcn yenilgisi kapitalizmin serbest rekabet\u00e7i d\u00f6neminde ya\u015fand\u0131 ve b\u00f6ylece ticari ve s\u0131nai geni\u015fleme ile geli\u015fim ilerledi\u011fi i\u00e7in sosyal reformlar\u0131 hayata ge\u00e7irebilme kapasitesine sahip burjuva \u00f6nderlikler devrimci patlamalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebildi. Bug\u00fcnk\u00fc durum bundan tamamen farkl\u0131d\u0131r. 1914\u2019te I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019yla a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bulunan sava\u015flar, krizler ve devrimler \u00e7a\u011f\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. 1979, bu \u00e7a\u011f\u0131n sona erdi\u011fi anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mam\u0131\u015ft\u0131r, yaln\u0131zca bu \u00e7a\u011f\u0131n i\u00e7inde devrimci olmayan bir a\u015faman\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Bu devrimci olmayan a\u015fama ise 2008-2011\u2019de (ilki kapitalizmin tarihinin en b\u00fcy\u00fck ekonomik krizinin patlak verdi\u011fi tarih, ikincisi de Ortado\u011fu devrimlerinin orta \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 tarih) kapanm\u0131\u015ft\u0131r. 2008-2011\u2019den sonras\u0131 ile onun \u00f6ncesi aras\u0131ndaki radikal fark \u015fudur: S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin yakla\u015f\u0131k yirmi y\u0131ll\u0131k tek tarafl\u0131l\u0131\u011f\u0131, tek y\u00f6nl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc; onun sadece burjuvazi taraf\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi durumu sona ermi\u015ftir. S\u00f6z konusu olan kitlelerin k\u00fcresel \u00e7apta, \u015fu veya bu \u00f6l\u00e7\u00fcde, \u015fu veya bu militanl\u0131kla, \u015fu veya bu bilin\u00e7 d\u00fczeyinde, kapitalistlerin s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131na tepki vermeye, cevap vermeye yeniden ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu, devrimci kopu\u015fun \u00fczerinde ye\u015ferece\u011fi verimli topra\u011f\u0131n kendisidir.<\/p>\n\n\n\n

Bir ba\u015fka \u00f6nemli olguyu daha vurgulamak gerekir: Lenin ve Tro\u00e7kilerin ku\u015fa\u011f\u0131, 1914\u2019te a\u00e7\u0131lan sava\u015flar, krizler ve devrimler \u00e7a\u011f\u0131na, tabanlar\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kitlesel i\u015f\u00e7i komitelerinin bulundu\u011fu II. Enternasyonal\u2019in reformist partileriyle ve devasa sendikalarla girdi. Kapitalizmin 1914 \u00f6ncesi geli\u015fimi bu tip i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmelerinin, reformist bir \u00e7izgide tutulmalar\u0131 \u015fart\u0131yla balon gibi \u015fi\u015fmelerini beraberinde getirmi\u015fti. 1979 sonras\u0131 gericilik ise i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sendikal ve reformist ayg\u0131tlar\u0131nda benzer bir do\u011frusal b\u00fcy\u00fcmeyi getirmedi. Bunun en \u00f6nemli nedeni emperyalist \u00e7a\u011f\u0131n, yani kapitalizmin \u00e7\u00fcr\u00fcme ve \u00e7\u00f6z\u00fclme d\u00f6neminin i\u00e7inde olunmas\u0131yd\u0131. Neoliberalizm, serbest rekabet kapitalizmi gibi tasmas\u0131n\u0131 diledi\u011finde s\u0131kabilece\u011fi uysal bir i\u015f\u00e7i hareketinin yarat\u0131lmas\u0131 yerine, i\u015f\u00e7i hareketinin en ufak atomlar\u0131na dek par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 koydu ajandas\u0131na. <\/p>\n\n\n\n

Bu ise 21. y\u00fczy\u0131lda \u00e7arp\u0131k birtak\u0131m sonu\u00e7lara yol a\u00e7t\u0131. 2008-2011\u2019de a\u00e7\u0131lan yeni ayaklanmac\u0131 d\u00f6neme i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, t\u0131pk\u0131 1848\u2019in Avrupa proletaryas\u0131 gibi, elinin alt\u0131nda reformist de olsa kitleselle\u015fmi\u015f sendikalar\u0131 ve partileriyle girmedi. Ancak bu durum, s\u0131n\u0131f bilincinin geleneksel psikolojik geli\u015fim \u00e7izgisini de d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmedi: Arap devrimleri, Yunanistan genel grevleri, \u0130spanya \u00d6fkeliler Hareketi, T\u00fcrkiye\u2019de Gezi Ayaklanmas\u0131, ABD\u2019de \u201cWall Street\u2019i \u0130\u015fgal Et\u201d ve benzeri fiziksel m\u00fccadele s\u00fcre\u00e7lerinin ard\u0131ndan, m\u00fccadele halindeki kitleler sokakta kazanamay\u0131nca parlamentolara y\u00f6neldi. Bu y\u00f6neli\u015fin sonucu Syriza (Yunanistan), Podemos (\u0130spanya), Jeremy Corbyn (\u0130ngiltere), Bernie Sanders (ABD), Melenchon (Fransa), AMLO (Meksika) ve hatta HDP oldu (7 Haziran 2015\u2019teki se\u00e7im ba\u015far\u0131s\u0131na ra\u011fmen HDP yine de, bir ulusal kurtulu\u015f hareketinin par\u00e7as\u0131 olarak, burada say\u0131lan di\u011fer reformist \u00f6nderliklerle ayn\u0131 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda de\u011ferlendirilemez; ismi burada yaln\u0131zca uluslararas\u0131 s\u00fcrecin T\u00fcrkiye\u2019deki aya\u011f\u0131na dair de bir ipucu verebilmek i\u00e7in say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r). <\/p>\n\n\n\n

Bu tabloyu yukar\u0131da \u201c\u00e7arp\u0131k\u201d olarak nitelendiriyor olu\u015fumuzun nedeni \u015fu: 2008-2011\u2019e reformist de olsa kitlesel i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlenmeleriyle girilmemi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, kurulan ilk barikatlarda sonu\u00e7 elde edemeyen kitleler se\u00e7im mekanizmalar\u0131na y\u00f6nelmi\u015fler, bu da 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n gelenekselle\u015fmi\u015f reformist ayg\u0131tlar\u0131ndan farkl\u0131 tipte bir yeni reformizmin do\u011fu\u015funa itki sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Yeni reformizmin en ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi, onun taban\u0131nda bulunan bir i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinde y\u00fckselmiyor olu\u015fudur. II. Enternasyonal partileri, s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin en ihanet\u00e7i yap\u0131lar\u0131ndan olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, tabanlar\u0131ndaki i\u015f\u00e7i komiteleri \u00fczerinde y\u00fckseliyordu. Halbuki ne Syriza, ne Podemos, ne Melenchon, ne AMLO, ne de Sanders b\u00f6ylesine bir s\u0131n\u0131f \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hayata ge\u00e7irmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n

Bu fenomeni \u00f6zc\u00fc arg\u00fcmanlarla, yani emek\u00e7i kitlelerin \u00f6rg\u00fctlenmeye so\u011fuk olduklar\u0131 benzeri farazi ve asl\u0131nda hi\u00e7bir do\u011frulu\u011fu olmayan safsatalarla a\u00e7\u0131klayamay\u0131z (Corbyn\u2019in \u0130\u015f\u00e7i Partisi genel ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ildi\u011fi hafta, parti, \u00f6zellikle gen\u00e7 sanayi i\u015f\u00e7ilerinin merkezile\u015fti\u011fi yerellerde toplam 60.000 yeni \u00fcye kayd\u0131 ba\u015fvurusunun yap\u0131lmas\u0131yla neye u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131; benzer \u015fekilde Sanders\u2019\u0131n kampanyas\u0131nda dile getirilen g\u00f6r\u00fc\u015flerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ABD boyunca neredeyse kasaba kasaba bir yerel aktivistler a\u011f\u0131 \u00f6r\u00fcld\u00fc). Burada sorun, yeni reformizmin arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131n etki alan\u0131na giren \u00f6nc\u00fc ile kitlelerin, kendili\u011finden bir bi\u00e7imde ilksel \u00f6rg\u00fctsel birikimi yaratma u\u011fruna bir faaliyete giri\u015fmesine ra\u011fmen, yeni reformist \u00f6nderliklerin bunlar\u0131 derhal olmak \u00fczere kapitalist iktidarlar\u0131n soldan desteklenmesine yedeklemeleri ve asl\u0131nda kitleleri, kendi ihanet\u00e7i \u00f6nderlikleri alt\u0131nda olsa dahi \u00f6rg\u00fctleyici de\u011fil, tam aksine \u00f6rg\u00fcts\u00fczle\u015ftirici bir hat izlemeleri. <\/p>\n\n\n\n

2008-2011\u2019de a\u00e7\u0131lan a\u015faman\u0131n, biz, bir \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fe daha sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz: Asgari olan ile azami olan\u0131n radikal i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015fli\u011fi. L\u00fcbnan\u2019da seferberlik, h\u00fck\u00fcmetin getirdi\u011fi Whatsapp vergisine kar\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131 ve ard\u0131ndan say\u0131s\u0131z h\u00fck\u00fcmet devirerek s\u00fcreklile\u015fen bir devrimci hareket yaratt\u0131. \u015eili\u2019de seferberlik metro zamlar\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131, bug\u00fcn ise referandumdan Kurucu Meclis karar\u0131 \u00e7\u0131kartarak rejimin alt\u0131n\u0131 oyuyor. Ekvador isyan\u0131 yak\u0131t zamlar\u0131yla ba\u015flad\u0131, h\u00fck\u00fcmetin ba\u015fkentten ka\u00e7mas\u0131na ra\u011fmen de durmu\u015f de\u011fil. Irak ayaklanmas\u0131 elektrik kesintilerinin sonucunda vuku buldu ve devasa bir ulusal devrim do\u011furarak art arda h\u00fck\u00fcmetler devirdi. Belarus s\u00fcreci se\u00e7imlerin hileli oldu\u011funun ilan\u0131yla ba\u015flad\u0131 ve k\u0131sa s\u00fcrede Belarus rejimi ile kapitalizmine y\u00f6nelen radikal bir ulusal genel grev hareketi bi\u00e7imini kazand\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Burada seferberliklerin k\u0131sm\u00ee taleplerle ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu talepler ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde bile, kitlelerin h\u00fck\u00fcmetlere kar\u015f\u0131 eylemlerinin devam etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu, dikkatlice incelenmesi gereken bir dinamik: 1.) \u0130lk olarak bu k\u0131sm\u00ee taleplerin kendilerinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin \u015fart\u0131 bir\u00e7ok \u00fclkede rejimlerin devrilmesi ve hatta kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinde gediklerin a\u00e7\u0131lmas\u0131 oluyor; dolay\u0131s\u0131yla kitleler \u00e7o\u011fu zaman bu k\u0131sm\u00ee taleplerin ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesi i\u00e7in kendilerini h\u00fck\u00fcmetleri devirmek zorundayken buluyor. O halde k\u0131sm\u00ee taleplerin ger\u00e7ekle\u015fmesiyle h\u00fck\u00fcmetlerin devrilmek istenmesi aras\u0131nda bir \u00e7eli\u015fki de\u011fil, mant\u0131ksal bir devrimci s\u00fcreklilik ili\u015fkisi mevcut. 2.) \u00c7o\u011fu durumda kitleler bu k\u0131sm\u00ee taleplerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini, h\u00fck\u00fcmetlerin devrilmesiyle yan yana, i\u00e7 i\u00e7e talep ediyor (Tunus\u2019taki \u201cSu, i\u015f, Bin Ali defol!\u201d slogan\u0131 akl\u0131m\u0131za gelsin). Dolay\u0131s\u0131yla kitlelerin zihninde halihaz\u0131rda var olan bir bile\u015fik k\u00fcmeden bahsedebiliriz: En yak\u0131c\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131 u\u011fruna rejimin devrilmesinin gerekti\u011fini \u00f6ng\u00f6ren bir bile\u015fik k\u00fcme. Dolay\u0131s\u0131yla kitlelerin halihaz\u0131rda zihinlerinde bu bile\u015fik k\u00fcmeyle eyleme ge\u00e7ti\u011fini g\u00f6z ard\u0131 edip, onlar\u0131n ilksel talepleriyle nihai devrimci eylem aras\u0131nda programatik, toplumsal veya politik yapay a\u015famalar bina etmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bu m\u00fccadelelerde oynad\u0131klar\u0131 rol, kat\u0131ks\u0131z bir ihanetten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. 3.) Asgari olan ile azami olan\u0131n 21. y\u00fczy\u0131lda bu tip bir i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015flik ya\u015f\u0131yor olmas\u0131 (k\u0131sm\u00ee taleplerin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in burjuva ayg\u0131tlar\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 ihtiyac\u0131n\u0131n kitlelerin kendili\u011findelik psikolojisinde bile tezah\u00fcr\u00fcne kavu\u015fmas\u0131), yeni uluslararas\u0131 seferberlik dalgas\u0131na bir sosyalizme Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 mant\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yakla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n\n\n\n

Komintern\u2019in \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongresi\u2019nde kabul edilen Taktikler \u00dczerine Tezler<\/em>\u2019de de belirtildi\u011fi \u00fczere:<\/p>\n\n\n\n

\u201cKom\u00fcnist partileri bu m\u00fccadelede kapitalizmin sallant\u0131daki yap\u0131s\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeye ve d\u00fczeltmeye y\u00f6nelik bir asgari program ileri s\u00fcrmezler. Bu yap\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 temel ama\u00e7lar\u0131, acil g\u00f6revleri olarak kal\u0131r. Ama bu g\u00f6revi yerine getirebilmek i\u00e7in kom\u00fcnist partileri i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n acil ve dolays\u0131z gereksinimlerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan talepleri ileri s\u00fcrmeli ve bunlar\u0131n kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n k\u00e2r ekonomisiyle ba\u011fda\u015f\u0131p ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131na bakmadan bu talepler i\u00e7in sava\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>

Kom\u00fcnist partilerin g\u00f6z \u00f6n\u00fcne almalar\u0131 gereken kapitalist sanayinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi ve rekabet ko\u015fullar\u0131 ya da kapitalist ekonominin k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fil ama proletaryan\u0131n art\u0131k katlanamayaca\u011f\u0131 ve katlanmamas\u0131 gereken yoksulluktur. E\u011fer talepler geni\u015f proleter kitlelerinin hayati gereksinimlerine uygun d\u00fc\u015f\u00fcyorsa ve e\u011fer kitleler bu gereksinimler kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131 takdirde hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremeyeceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlarsa, bu talepler i\u00e7in m\u00fccadele iktidar m\u00fccadelesinin \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 haline gelecektir. Reformistlerin ve merkezcilerin asgari programlar\u0131n\u0131n yerine, Kom\u00fcnist Enternasyonal, proletaryan\u0131n somut gereksinimleri i\u00e7in m\u00fccadeleyi; bir b\u00fct\u00fcn olarak al\u0131nd\u0131klar\u0131nda burjuvazinin iktidar\u0131n\u0131 par\u00e7alayan, proletaryay\u0131 \u00f6rg\u00fctlendiren ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in m\u00fccadelenin ad\u0131mlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan bir talepler sistemini koyar; kitlelerin kendileri bilin\u00e7li olarak proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnden yana olmasalar bile, bu taleplerin her biri kitlelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun bir gereksiniminin anlat\u0131m\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>

Bu talepler i\u00e7in m\u00fccadele giderek \u00e7o\u011falan bir kitleyi kucaklad\u0131\u011f\u0131 ve seferber etti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, bu m\u00fccadele kitlelerin hayati gereksinimlerini kapitalist toplumun hayati gereksinimlerinin, kapitalist toplumun kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 e\u011fer kendisi ya\u015famak istiyorsa kapitalizmin \u00f6lmesi gerekti\u011fi ger\u00e7e\u011finin bilincine varacakt\u0131r. Bu kavray\u0131\u015f onda diktat\u00f6rl\u00fck i\u00e7in m\u00fccadele azmi do\u011furacakt\u0131r. Somut talepler i\u00e7in geli\u015fen m\u00fccadeleleri yo\u011funla\u015ft\u0131rmak, bunlar\u0131 derinle\u015ftirmek ve aralar\u0131ndaki ba\u011f\u0131 kurmak kom\u00fcnist partilerinin g\u00f6revidir.<\/p>

(\u2026)<\/p>

Sorun, nihai amac\u0131 proletaryaya ilan etme sorunu de\u011fil, proletaryay\u0131 nihai ama\u00e7 i\u00e7in m\u00fccadeleye y\u00f6neltecek tek yol olan pratik m\u00fccadelelerin yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sorunudur.\u201d (4)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Yine Komintern\u2019in D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongresi\u2019nde kabul edilen Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in program\u0131 \u00fczerine karar<\/em> metninde dendi\u011fi gibi:<\/p>\n\n\n\n

\u201c3. Ulusal seksiyonlar\u0131n programlar\u0131, bu taleplerin yer ve zaman\u0131n somut ko\u015fullar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011funa ili\u015fkin gerekli kayd\u0131 koyduktan sonra, ge\u00e7i\u015f talepleri i\u00e7in m\u00fccadelenin gereklili\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ve kesin olarak belirtmelidirler.<\/p>

4. B\u00fct\u00fcn ge\u00e7i\u015fsel ve k\u0131sm\u00ee taleplerin teorik temelleri, genel programda a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmal\u0131d\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kongre, temel devrimci g\u00f6revlerin \u00fczerini \u00f6rtme ya da bunlar\u0131n yerine k\u0131smi talepleri ge\u00e7irme \u00e7abalar\u0131na oldu\u011fu kadar, ge\u00e7i\u015f taleplerinin programa al\u0131nmas\u0131n\u0131n oport\u00fcnizm olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 da, kesinlikle mahkum eder.<\/p>

5. Genel program, farkl\u0131 \u00fclkelerin ekonomik ve siyasal yap\u0131s\u0131ndaki temel de\u011fi\u015fikliklere uygun olarak, ulusal seksiyonlar\u0131n ge\u00e7i\u015f taleplerinin ana tarihsel tiplerini ortaya koymal\u0131d\u0131r; \u00f6rne\u011fin bir yanda \u0130ngiltere, di\u011fer yanda Hindistan.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Reformist se\u00e7ene\u011fin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 lehine sonu\u00e7 getirebilici oldu\u011funa inanan ve inanacak olan kitlelerin bilin\u00e7lerinde bir devrimci kopu\u015fun \u00f6rg\u00fctlenebilmesi noktas\u0131nda, geleneksel burjuva \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n i\u00e7inde likidasyona u\u011framan\u0131n veya sekter lafazanl\u0131\u011f\u0131n sa\u011flayabilece\u011fi kazan\u00e7 kat\u0131 bi\u00e7imde s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r ve asl\u0131nda hi\u00e7bir bi\u00e7imde proletaryan\u0131n iktidar davas\u0131na hizmet etmemektedir. Bu kopu\u015f ancak bir dizi Leninist taktik uyar\u0131nca ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Biz sosyalist strateji ile di\u011fer \u00f6neriler aras\u0131ndaki nitel fark\u0131n, tam da sosyalizme Ge\u00e7i\u015f Program\u0131\u2019n\u0131n fay hatlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan meseleler \u00fczerinden kitleler nezdinde somut bir \u015fekilde ortaya konabilece\u011fine inan\u0131yoruz. \u015eimdi bu fay hatlar\u0131n\u0131n bug\u00fcn i\u00e7in en fazla \u00f6nem kazanm\u0131\u015f par\u00e7alar\u0131n\u0131 inceleyelim.<\/p>\n\n\n\n

Ancak incelemenin kendisine ge\u00e7meden \u00f6nce, yukar\u0131da s\u00f6ylediklerimizi bir kere daha hat\u0131rlatal\u0131m: 1.) 1979\u2019da a\u00e7\u0131lan devrimci olmayan a\u015faman\u0131n bir sonucu olan s\u0131n\u0131f bilincinin uluslararas\u0131 krizi s\u00fcrmektedir. 2.) Bu a\u015fama, emperyalist \u00e7a\u011f\u0131n kendisi kapanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, yani sava\u015flar, krizler ve devrimler \u00e7a\u011f\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in 2008-2011\u2019de yerini \u015eubat-\u00f6ncesi devrimci durumlara ve \u015eubat tipi devrimler ile ayaklanmalara b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. 3.) Bu yeni a\u015famaya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 reformist de olsa kitlesel partileri ve sendikalar\u0131yla girememi\u015ftir. 4.) Bu yeni a\u015famaya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kendi enternasyonalist devrimci \u00f6nderli\u011fiyle, yani D\u00fcnya Devriminin Sosyalist Partisi\u2019yle girememi\u015ftir. Bu noksanl\u0131k ile s\u0131n\u0131f bilincinin krizi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir etkile\u015fim ili\u015fkisine sahiptir. 5.) Do\u011fmakta olan i\u015f\u00e7i hareketinde asgari olan ile azami olan (k\u0131sm\u00ee talepler ve devrimci fetihler) radikal bi\u00e7imde i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir; bu da s\u0131n\u0131f bilincinin tesis edilmesi, \u00f6nderli\u011fin in\u015fas\u0131 ve yeni Ekim devrimlerinin zaferi i\u00e7in, s\u00f6z konusu radikal i\u015f\u00e7i hareketine ta\u015f\u0131nacak olan sosyalist stratejinin, Komintern\u2019in tarif etti\u011fi \u015fekliyle bir Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. 6.) Mevcut d\u00fcnya durumunu, bir yar\u0131 kararl\u0131l\u0131k (metastable<\/em>) durumu olarak tarif etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Fizikte yar\u0131 kararl\u0131 durum, iki farkl\u0131 ger\u00e7eklik d\u00fczeyi aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015fsel a\u015faman\u0131n, zay\u0131f bir etkile\u015fimle dahi (ileri veya geri) farkl\u0131 a\u015famalara ge\u00e7meye yatk\u0131n oldu\u011fu durumlar\u0131 anlat\u0131r. Bir yandan k\u00fcresel \u00e7apta emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n devrimci seferberlikleri yo\u011funla\u015f\u0131r ve derinle\u015firken, di\u011fer yandan da servetin ve iktidar\u0131n d\u00fcnya mali oligar\u015fisinin elindeki tekelle\u015fmesi, yani ekonomik kar\u015f\u0131devrim s\u00fcrmektedir. \u0130nisiyatif hen\u00fcz proletaryan\u0131n elinde de\u011fildir ancak do\u011fru bir stratejiyle bu inisiyatif elde edilebilir. Bunun tersi de ge\u00e7erlidir: Ezilenler ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclenler do\u011fru bir strateji ile silahlanmad\u0131k\u00e7a ve devrimci bir k\u0131lavuzun alt\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmedik\u00e7e, sonu\u00e7 inisiyatifin elden ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 ve yenilgi olacakt\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Fay hatlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda uluslararas\u0131 yeni reformizm ve devrimci kopu\u015f perspektifi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Hem pandemi hem de ekonomik kriz, zaten g\u00fcndemde olan birtak\u0131m sorunlar\u0131 daha da yak\u0131c\u0131 k\u0131ld\u0131. Bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm metotlar\u0131na d\u00f6n\u00fck politik farkl\u0131l\u0131klar yelpazesi reformist uyarlanma ile sosyalist stratejinin aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiden ve \u00e7at\u0131\u015fmadan olu\u015fuyor. \u0130\u015fte bu \u00e7eli\u015fki ile \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 derinle\u015ftirmek ve onu i\u015f\u00e7i kitlelerinin g\u00f6z\u00fcnde anla\u015f\u0131labilir k\u0131lmak, s\u00f6z konusu sorunlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 fay hatlar\u0131na dair devrimci kopu\u015fu \u00f6ng\u00f6ren politikalar\u0131 olu\u015fturabilmekle ilgili. <\/p>\n\n\n\n

a.) Krizin faturas\u0131n\u0131 burjuvaziye \u00f6detmek <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bank of England (\u0130ngiltere Bankas\u0131) mevcut krizi, kapitalizmin 300 y\u0131ll\u0131k tarihinin en b\u00fcy\u00fck ekonomik buhran\u0131 olarak yorumlad\u0131. Son 300 y\u0131l\u0131n en b\u00fcy\u00fck krizi olan mevcut durumun nedeni pandemi de\u011fildi; pandemi sadece ekonomik krizin patlak vermesi noktas\u0131nda onun kataliz\u00f6r\u00fc oldu ve onun sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 derinle\u015ftirdi. Ancak 2018-2019 d\u00f6neminden bu yana imalat sanayisindeki \u00fcretimin kronik d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc, mali balonlar\u0131n \u015fi\u015fmeyi s\u00fcrd\u00fcrmesi ve bor\u00e7 d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn k\u0131r\u0131lamamas\u0131 gibi fakt\u00f6rler, yakla\u015fmakta olan yeni bir ekonomik krizin halihaz\u0131rdaki ayak sesleri olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanl\u0131k y\u0131k\u0131c\u0131 bir salg\u0131n\u0131n ortas\u0131nda, bankalar ile monopollerin borsalar \u00fczerinden sa\u011flayacaklar\u0131 korkun\u00e7 finansal spek\u00fclasyonlar u\u011fruna sefalet ve k\u0131tl\u0131k ile y\u00fcz y\u00fcze getirildi. \u0130\u015fte tam olarak bu y\u00fczle\u015fmenin ortas\u0131nda, bir araya gelmi\u015f olan birtak\u0131m reformist ak\u0131mlardan olu\u015fan \u0130lerici Enternasyonal (\u0130E), kendi internet sitesinde a\u015fa\u011f\u0131daki sat\u0131rlara yer vermeyi uygun buldu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cCovid-19 salg\u0131n\u0131 e\u015fi benzeri olmayan bir kriz. 2007-08 mali krizinin aksine, bu sefer su\u00e7lanacak bankalar veya finans piyasas\u0131 yok. 1970’lerde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi Keynes\u00e7ili\u011fi de su\u00e7layamay\u0131z. Aksine, pandemi bizi k\u00fcresel tedarik sisteminin do\u011fas\u0131nda bulunan yap\u0131sal sorunlar\u0131 de\u011ferlendirmeye zorluyor. \u0130nsanlar siyasi yelpazenin neresinde durursa dursunlar toplumun salg\u0131na haz\u0131rl\u0131ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve al\u0131nan \u00f6nlemlerin yetersizli\u011fini g\u00f6rebiliyorlar. Mevcut krizle ba\u015f edemememizin, h\u00e2kim ekonomik paradigman\u0131n temellerindeki zay\u0131fl\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyoruz. Ekonomiyi sadece pazarlardan daha fazlas\u0131 ve daha ziyade toplumun i\u00e7ine g\u00f6m\u00fcl\u00fc bir sistem olarak g\u00f6rme yetisine sahip bir kriz a\u00e7\u0131klamas\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu a\u00e7\u0131klama salg\u0131n\u0131n nedenlerini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m sistemlerimize ba\u011flayabilmeli. Daha adil, sa\u011flam ve demokratik bir toplum i\u00e7in h\u00e2kim ekonomik anlat\u0131da k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fiklik gereklidir.\u201d (5)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u0130lerici Enternasyonal\u2019in tutumunun ilk g\u00f6ze \u00e7arpan taraf\u0131, 2019-2020 krizinden \u201cbankalar ve finans piyasalar\u0131n\u0131\u201d sorumlu tutman\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131, bu sefer \u201csu\u00e7lanacak\u201d olan\u0131n burjuvazi olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki inanc\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla krizin faturas\u0131n\u0131n hangi s\u0131n\u0131f taraf\u0131ndan \u00f6denece\u011fi g\u00fcndeme geldi\u011finde, bu faturan\u0131n krizin sorumlusu taraf\u0131ndan \u00f6denmesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki hat anlams\u0131zla\u015f\u0131yor; zira krizden sorumlu olan bir s\u0131n\u0131f yok. <\/p>\n\n\n\n

Ekonomik kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ya\u015famsal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunmaya ve geni\u015fletmeye adanm\u0131\u015f bir devrimci perspektifin, b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle asl\u0131nda bir \u201cinsan i\u015fi\u201d olan ekonomik krizi sanki bir do\u011fa fenomeniymi\u015f gibi sunan reformist anlay\u0131\u015fla vermesi kar\u015f\u0131s\u0131nda gereken m\u00fccadelelerden birisi, i\u015fte bu ekonomik krizin hangi maddi dinamikler ile olgular\u0131n sonucu oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayabilmek olmal\u0131. \u0130lerici Enternasyonal ismi alt\u0131nda an\u0131lan g\u00fc\u00e7lerin bu noktadaki temel hedefi, krizin kayna\u011f\u0131n\u0131 ve nedenini mistikle\u015ftirmek, yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 politikas\u0131n\u0131n y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u015fa\u015f\u0131rmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak. \u0130E bunu yaparak, ekonomik krizi kullanarak serveti elinde tekelle\u015ftirmeyi s\u00fcrd\u00fcren mali oligar\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki proleter b\u00f6l\u00fckleri politik olarak silahs\u0131zland\u0131r\u0131yor. Biz, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 devrimci programa kazanma noktas\u0131nda kullan\u0131\u015fl\u0131 bir arg\u00fcman oldu\u011fu i\u00e7in krizin sorumlusunun bankalar ve finans piyasalar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemiyoruz. Biz, krizin biricik ve ba\u015fl\u0131ca sorumlular\u0131 ger\u00e7ekten de onlar oldu\u011fu, faturan\u0131n bankalar ile finans piyasalar\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6denmesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyoruz. Sorumlunun finans aristokrasisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen her ki\u015fi ve kurum, as\u0131ls\u0131z bir yalan\u0131n savunucusudur.<\/p>\n\n\n\n

\u0130E\u2019ye g\u00f6re \u201ck\u00fcresel tedarik sisteminin do\u011fas\u0131nda bulunan yap\u0131sal sorunlar\u201d mevcut; ancak tedarik ili\u015fkilerinin yozla\u015fm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nesnel kayna\u011f\u0131 olan k\u00fcresel kapitalizmin ola\u011fan i\u015fleyi\u015fiyle ilgili \u201cyap\u0131sal\u201d bir sorun ufukta g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Yine \u0130E\u2019ye g\u00f6re \u201ch\u00e2kim ekonomik paradigman\u0131n temellerinde zay\u0131fl\u0131klar\u201d var; dolay\u0131s\u0131yla \u201ch\u00e2kim ekonomik paradigman\u0131n\u201d kendisi de\u011fil, ama bu paradigman\u0131n temelindeki \u201czay\u0131fl\u0131klar\u201d krizin kayna\u011f\u0131. O halde \u0130E\u2019ye g\u00f6re \u201ch\u00e2kim ekonomik paradigma\u201d i\u015f\u00e7i hareketinin ilgas\u0131n\u0131 hedefledi\u011fi bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkileri toplam\u0131 olarak anla\u015f\u0131lamaz. \u0130\u015f\u00e7i hareketinin hedefi bu paradigman\u0131n temelindeki \u201czay\u0131fl\u0131\u011f\u0131\u201d restore etmek, tamir etmek; yani \u201ch\u00e2kim ekonomik paradigmay\u0131\u201d ihya etmektir. \u0130E i\u00e7in \u201cilerici\u201d olan politika, \u00e7a\u011fda\u015f kapitalizmin zaaflar\u0131n\u0131 derinle\u015ftirmek ve bu zay\u0131fl\u0131klardan kapitalizmin y\u0131k\u0131lmas\u0131 i\u00e7in faydalanmak de\u011fildir. Ona g\u00f6re \u201cilerici\u201d olan politika bu zay\u0131fl\u0131klar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131, \u00f6zetle kapitalizmin daha iyi ve rasyonel bir bi\u00e7imde i\u015fleyebilmesinin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

\u0130E a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u201ch\u00e2kim ekonomik anlat\u0131da k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fiklik gereklidir.\u201d Buradaki \u201canlat\u0131\u201d kelimesi, II. Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ertesinde, Avrupal\u0131 orta ve orta \u00fcst s\u0131n\u0131f ayd\u0131n z\u00fcmresinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 politik demoralizasyonun bir sonucu olarak vuku bulmu\u015f olan i\u015f\u00e7i d\u00fc\u015fman\u0131 postmodern felsefenin, bug\u00fcn\u00fcn akademi d\u00fcnyas\u0131na (\u0130E\u2019nin ba\u015fl\u0131ca sosyolojik temeli, i\u015fte bu d\u00fcnyad\u0131r) en b\u00fcy\u00fck hediyesidir. Postmodern ekol bize nesnelli\u011fin var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; \u00f6zetle objektif tarihsel ve ekonomik ger\u00e7ekliklerin var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Her \u015fey s\u00f6ylemle birlikte ve s\u00f6ylemde in\u015fa edilir. Anlat\u0131 de\u011fi\u015firse d\u00fcnya da de\u011fi\u015fir. Ekonomik \u00fcretim ve b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm tarz\u0131ndan kaynaklanan somut s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkileri mevcut de\u011fildir; bu s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc anlat\u0131, s\u00f6ylem kurar. Anlat\u0131 de\u011fi\u015firse ortada s\u00f6m\u00fcrme ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclme y\u00f6n\u00fcnde bir ili\u015fkilenme bi\u00e7imi de kalmayacakt\u0131r. Bu taktik \u00f6zellikle de ABD\u2019nin emperyalist egemen bloklar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcrekten benimsenmi\u015ftir. ABD\u2019nin liberal ve muhafazakar bas\u0131n organlar\u0131, ideolojik \u00fcsleri ve politikac\u0131lar\u0131 asla \u201ci\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan\u201d bahsetmezler; emek\u00e7ilere g\u00f6nderme yaparken dahi onlar\u0131 daima \u201corta s\u0131n\u0131f\u201d terimiyle tarif ederler. Ancak postmodern anlat\u0131 makyaj\u0131yla topluma kar\u015f\u0131 i\u015fledikleri g\u00fcnahlar\u0131 \u201corta s\u0131n\u0131f\u201d s\u00f6yleminin s\u00f6zde maddi ger\u00e7ekli\u011fi arkas\u0131nda saklamaya \u00e7al\u0131\u015fan ABD\u2019li s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclerin ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir mi? Kendilerinden \u201corta s\u0131n\u0131f\u201d \u015feklinde bahsedildi\u011fi i\u00e7in siyah proleterlerin k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvala\u015ft\u0131klar\u0131 iddia edilebilir mi? Bu sorulara cevap vererek kar\u015f\u0131 taraf\u0131n arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 ciddiye al\u0131yormu\u015fuz izlenimi yaratmak istemiyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Biz bas\u0131n deme\u00e7lerini de\u011fil, egemenlik ili\u015fkilerini de\u011fi\u015ftirmekle ilgileniyoruz. \u201cH\u00e2kim ekonomik anlat\u0131\u201d, \u201ch\u00e2kim ekonomik paradigmadan\u201d kazan\u00e7 sa\u011flayan neoliberal oligar\u015finin s\u0131n\u0131f kibrinin ve pi\u015fkinli\u011finin yaln\u0131zca s\u00f6zel bir tezah\u00fcr\u00fc ve daha fazlas\u0131 da de\u011fil. <\/p>\n\n\n\n

\u0130E\u2019nin ekonomik kriz ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bu kriz kar\u015f\u0131s\u0131ndaki politikas\u0131 sorunu konusunda ald\u0131\u011f\u0131 pozisyon bir temsildir; d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer reformist ak\u0131mlar\u0131n\u0131n kriz kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumlar\u0131n\u0131n bir temsili. B\u00fct\u00fcn bu ak\u0131mlar krizden banka sermayesinin ve finans oligar\u015fisinin sorumlu tutulamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Bunun amac\u0131, son 40 senedir zenginli\u011fin bir avu\u00e7 elitin elinde toplanmas\u0131na neden olan neoliberal ya\u011fman\u0131n istikrar\u0131n\u0131 sa\u011flayabilmek. \u0130\u015fte bu sebeple reformizm ile sosyalist strateji aras\u0131ndaki \u00f6nemli ayr\u0131m noktalar\u0131ndan birisi, bu krizin burjuvaziye \u00f6detilmesiyle ilgilidir. Bu ayr\u0131m noktas\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde en a\u00e7\u0131k ve keskin \u015fekilde ortaya konabilmelidir. E\u011fer krizin faturas\u0131 proletaryaya ve yoksul halk kesimlerine kesilecek olursa, e\u011fer k\u00fcresel finans aristokrasisi bu sald\u0131r\u0131s\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olursa i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 saflar\u0131nda moral bozuklu\u011fu, da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k ve kendi sosyal ve politik g\u00fcc\u00fcne dair a\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 bir \u015f\u00fcphecilik ba\u015f g\u00f6sterecektir. <\/p>\n\n\n\n

b.) D\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6demelerinin reddi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn i\u00e7in uluslararas\u0131 sermaye birikim kanallar\u0131ndan en \u00f6nemlilerinden birisini, \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerin d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6demeleri olu\u015fturuyor. Merkez bankalar\u0131n\u0131n \u00f6zel bankalar ile \u015firketlerin bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00fcstlenmesi, borsada \u00fcr\u00fcnden ve emek g\u00fcc\u00fcnden ba\u011f\u0131ms\u0131z spek\u00fclatif k\u00e2rlar\u0131n yarat\u0131l\u0131yor olmas\u0131 ve benzeri ekonomik sald\u0131r\u0131 politikalar\u0131 k\u00fcresel \u00e7apta likidite kayna\u011f\u0131n\u0131, \u00fclkelerin ve i\u015f\u00e7ilerin kolektif bir \u015fekilde bor\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131nda buluyor. Dolay\u0131s\u0131yla proletaryan\u0131n \u00fczerinde uygulanan kemer s\u0131kma politikalar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi, fabrika i\u00e7i \u00fcretim rejimlerinin despotikle\u015ftirilmesi, sosyal ve demokratik haklarda ya\u015fanan kesintilerin artt\u0131r\u0131lmas\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve benzerleri, emperyalist merkezlere akmakta olan d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6demelerinin istikrar\u0131n\u0131 sa\u011flamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015famsal bir \u00f6neme sahip. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n pandemi \u015fartlar\u0131nda fabrikalara zincirlenmesinin ve ekonomik kriz alt\u0131nda onun \u00fczerinde kurulan s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkilerinin derinle\u015ftirilmek istenmesinin \u00f6nemli bir nedeni, emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn gasp\u0131n\u0131n do\u011frudan do\u011fruya d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6demeleri i\u00e7in kullan\u0131lmak istenmesidir.<\/p>\n\n\n\n

D\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6demelerinin emperyalizmin sopas\u0131 alt\u0131nda hacminin geni\u015flemesi yaln\u0131zca i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn derinle\u015fmesini beraberinde getirmiyor; bu \u00f6demelere kaynak yarat\u0131lmas\u0131 u\u011fruna do\u011fan\u0131n yeralt\u0131 ve \u00fcst\u00fc zenginlikleri de finans kapitalin ya\u011fmas\u0131na terk ediliyor; ek olarak fatura bir b\u00fct\u00fcn olarak yoksul halk sekt\u00f6rlerinin tamam\u0131na kesiliyor. Bu fatura kendisini hem al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kronik olarak d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015famas\u0131nda, hem de metalar\u0131n fiyatlar\u0131n\u0131n kesintisiz olarak zamlanmas\u0131nda kendisini hissettiriyor. Sonu\u00e7 olarak d\u0131\u015f bor\u00e7 sorunsal\u0131 aktif olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sosyalist m\u00fcdahalesi ihtiyac\u0131n\u0131n en yo\u011fun bi\u00e7imde hissedildi\u011fi alanlardan birisi. Tam olarak bu sebeple uluslararas\u0131 yeni reformizm bu alanda da, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketini sistem i\u00e7i mevzilerde tutabilmek u\u011fruna mali oligar\u015finin \u00e7\u0131karlar\u0131 uyar\u0131nca ihanet\u00e7i politik \u00fcretimini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu yeni reformist dalgan\u0131n Fransa\u2019daki temsilcilerinden olan Jean-Luc M\u00e9lenchon, d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6demelerine dair benimsedi\u011fi tutumu a\u015fa\u011f\u0131daki gibi \u00f6zetliyor:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u015eu ana kadar stratejimiz, politik fark\u0131ndal\u0131k yaratabilmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn konularla do\u011frudan y\u00fczle\u015fmek oldu. Ancak \u015fu anda do\u011frudan y\u00fczle\u015fme, politik fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 te\u015fvik etmez, tam tersini yapar, onu engeller. Fransa\u2019da biz, halk\u0131m\u0131z\u0131n en isyankar k\u0131sm\u0131n\u0131 temsil ediyoruz. Ancak Frans\u0131zlar\u0131n bizim tavr\u0131m\u0131zdan, herkesin ne isterse onu yapt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 istemem. (\u2026) Pandemi bir tarz ortaya koydu. \u0130ktidarda olanlara sald\u0131rmak s\u00f6z konusu olamaz. (\u2026) Benim \u00f6nerim \u015fudur. Avrupa Merkez Bankas\u0131 taraf\u0131ndan elde tutulan b\u00fct\u00fcn devlet bor\u00e7lar\u0131 dondurulmal\u0131d\u0131r. Bunlar faizsiz daimi bor\u00e7lara \u00e7evrilmelidir\u2026 \u0130kinci ad\u0131m: Merkez Bankas\u0131\u2019ndan, h\u00fck\u00fcmetin \u00f6zel bankalara kar\u015f\u0131 sahip oldu\u011fu geri kalan b\u00fct\u00fcn borcu dondurmas\u0131 ve geri sat\u0131n almas\u0131 istenir. Benim politik ideolojimle ilgili olmayan insanlar bundan yanad\u0131r; mesela Alain Minc, Mario Draghi, Dominique Strauss-Kahn (6)<\/strong> ve hatta bir Avrupa komisyoncusu bile.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u0130lerici Enternasyonal\u2019in Bor\u00e7 Adaleti \u00c7al\u0131\u015fma Grubu\u2019nun ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eken Katharina Pistor ise, ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ard\u0131ndan ula\u015ft\u0131klar\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini, \u0130E\u2019nin sitesinde a\u015fa\u011f\u0131daki gibi \u00f6zetliyor:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBor\u00e7, her zaman oldu\u011fu gibi bu sefer de Covid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n tetikledi\u011fi ekonomik gerilemenin \u00e7aresi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu krizden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, h\u00fck\u00fcmetlerin ve \u015firketlerin kriz \u00f6ncesine g\u00f6re muhtemelen daha fazla borcu olacak ve hane halk\u0131 da \u00f6denmemi\u015f faturalar alt\u0131nda ezilecek. Mevcut bor\u00e7lar\u0131n geri \u00f6demesini finanse etmek i\u00e7in daha fazla bor\u00e7 al\u0131nmas\u0131 gerekecek \u2013 Hyman Minsky bu stratejiyi do\u011fru bir \u015fekilde \u2018saadet zinciri\u2019 olarak tan\u0131ml\u0131yor. Saadet zincirleri her zaman \u00e7\u00f6ker, tek soru ne zaman \u00e7\u00f6kecekleridir. (\u2026) Bu sistem, u\u00e7urumdan yuvarlanmadan iyile\u015ftirilebilir mi? Bence bu en acil soru. B\u00f6ylesi bir krizin sonu\u00e7lar\u0131ndan korktu\u011fum i\u00e7in bu sistemin \u00e7\u00f6kmemesine ve reformlara ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bu nedenle ilk e\u011filimim, mevcut sisteme alternatiflerin geli\u015febilece\u011fi, hakim sistemin sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 korunakl\u0131 ama yine de \u00f6l\u00e7eklenebilir olabilecek oyuklar bulmakt\u0131r. Dijital teknolojiden yararlanan yeni ortak para bi\u00e7imleri, bir yerlerden ba\u015flamak i\u00e7in iyi bir yol olabilir.\u201d (7)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

M\u00e9lenchon\u2019un \u00f6nerisi tamamen, emperyalist burjuvazinin bor\u00e7 ad\u0131 alt\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ya\u011fman\u0131n birtak\u0131m \u201cdemokratik\u201d \u00f6nlemler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, \u00f6ncesine oranla daha s\u0131k\u0131 bir denetim alt\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. M\u00e9lenchon\u2019un teklifi a\u00e7\u0131k: Emperyalist sermayeye \u201csald\u0131rmak s\u00f6z konusu olamaz\u201d, zira bor\u00e7lar\u0131n faizi dondurulmal\u0131 ancak bunlar \u201cdaimi\u201d k\u0131l\u0131nmal\u0131, yani her hal\u00fckarda yine de \u00f6denmelidir. Reformizmin \u0130spanya ekol\u00fcn\u00fc temsil eden Podemos da benzer bir \u00f6neriye sahip: \u201cAma\u00e7 borcu \u00f6demek de\u011fil, n\u00fcfusun refah seviyesini iyile\u015ftirmeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bir bor\u00e7luluk d\u00fczeyini ve ekonomik s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fe giden yolu olu\u015fturmakt\u0131r.\u201d (8)<\/strong> Ancak M\u00e9lenchon \u00f6nerisini bununla da s\u0131n\u0131rlam\u0131yor ve ekliyor: Merkez bankalar\u0131 b\u00fct\u00fcn bor\u00e7lar\u0131 \u00fcstlenmelidir; \u00f6zetle, merkez bankalar\u0131n\u0131n bor\u00e7lar\u0131 \u00f6demek i\u00e7in kullanacaklar\u0131 rezervlerin i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin vergilerinden olu\u015fturuldu\u011fu, yani onlardan \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, monopoller ile tekellerin k\u00e2r ederken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 maliyetler, yine proletarya taraf\u0131ndan \u00f6denmelidir. K\u0131saca reformizm, i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7indeki emperyalizmin ajan\u0131 olma y\u00f6n\u00fcndeki sosyal ve siyasal pozisyonunu muhafaza ediyor. M\u00e9lenchon \u00f6nerisini savunurken, kendisiyle ayn\u0131 \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnen IMF\u2019yle ili\u015fkili bir dizi bankerin ismini, i\u015fte bu y\u00fczden say\u0131yor!<\/p>\n\n\n\n

\u0130E de, t\u0131pk\u0131 M\u00e9lenchon gibi, uluslararas\u0131 emperyalist i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn karakterine dair savunulan politika konusunda olduk\u00e7a d\u00fcr\u00fcst: \u201cSistemin \u00e7\u00f6kmemesine ve reformlara ihtiyac\u0131m\u0131z var.\u201d \u0130E reformizmi, t\u0131pk\u0131 ekonomik kriz konusunda oldu\u011fu gibi d\u0131\u015f bor\u00e7 sorununda da, sistemin iyile\u015ftirilmesini; yani emperyalizmin yumu\u015fak karn\u0131 olabilecek olan alanlar\u0131n m\u00fckemmelle\u015ftirilmesini, g\u00fc\u00e7lendirilmesini talep ediyor. Bu politikan\u0131n alamet-i farikas\u0131, \u00e7\u00f6kmekte olan\u0131n soldan olacak \u015fekilde ihya edilmek istenmesidir. \u0130E, kendi deyi\u015fiyle, sistemin \u201cu\u00e7urumdan yuvarlanmadan, iyile\u015ftirilmesini\u201d talep ediyor. Mevcut pandemi, ekonomik y\u0131k\u0131m ve siyasal despotizm \u015fartlar\u0131 alt\u0131nda, hen\u00fcz u\u00e7urumdan yuvarlanmam\u0131\u015f olan nedir? Sistem uzun bir zaman \u00f6nce u\u00e7urumdan yuvarland\u0131. \u0130E\u2019nin a\u015f\u0131lmas\u0131ndan korktu\u011fu e\u015fik, yani \u201cu\u00e7urumdan yuvarlanma\u201d olarak anlad\u0131\u011f\u0131 felaket, sisteme kar\u015f\u0131 bilin\u00e7li ve sistematik bir sosyalist proleter muhalefet \u00e7ekirde\u011finin olu\u015fuyor olmas\u0131d\u0131r. Onlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu \u00e7ekirde\u011fin stratejik y\u00f6neliminin geni\u015f emek\u00e7i kitleler taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131lmamas\u0131, kapitalizmin kurtar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015famsal \u00f6nemde. Ve kapitalizmin kurtar\u0131lma operasyonu ba\u011flam\u0131nda, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n \u00f6denmesinin reddi y\u00f6n\u00fcnde alaca\u011f\u0131 bir tavr\u0131n, emperyalist b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm ili\u015fkilerine kal\u0131c\u0131 bir hasar verece\u011finin bilincinde.<\/p>\n\n\n\n

Sosyalist stratejinin d\u0131\u015f bor\u00e7lar sorununda proletaryaya \u00f6nerdi\u011fi hat ne olmal\u0131d\u0131r peki? Bu bor\u00e7lar\u0131n \u00f6denmesinin \u015farts\u0131z reddi. Biz bu noktada, birtak\u0131m devrimci ak\u0131mlar\u0131n yapmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u201chakl\u0131 bor\u00e7 – haks\u0131z bor\u00e7\u201d ayr\u0131m\u0131n\u0131n da liberal bir ayr\u0131m oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyiz: Emperyalizme ve bankalara \u00f6denmesi gereken hakl\u0131 bir bor\u00e7 t\u00fcr\u00fc yoktur. Bor\u00e7lar\u0131n t\u00fcm\u00fc, uluslararas\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fc ili\u015fkilerinin ticari ve finansal bir tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Sosyalist strateji ancak bu bor\u00e7lar\u0131n ve emperyalist s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn kabul edilmemesi \u00fczerine bina edilebilir.<\/p>\n\n\n\n

Konuyla ilgili olarak Nahuel Moreno\u2019nun ortaya koydu\u011fu Tro\u00e7kist tutumun ge\u00e7erlili\u011fini korudu\u011fu konusunda \u0131srarc\u0131y\u0131z:<\/p>\n\n\n\n

\u201cEmperyalizme kar\u015f\u0131, geleneksel sloganlar\u0131m\u0131z\u0131 kullanmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken (emperyalist end\u00fcstriyel, ticari ve mali tekellerin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi, bizi ona ba\u011flayan siyasi ve asker\u00ee anla\u015fmalar\u0131n par\u00e7alanmas\u0131), b\u00fcy\u00fck bir merkez\u00ee slogan daha y\u00fckselttik: D\u0131\u015f borcun \u00f6denmemesi. Bu slogan, bir anlamda di\u011ferlerinin sentezini olu\u015fturuyor \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fclke ve halk\u0131n emperyalist s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn en a\u00e7\u0131k ifadesine sald\u0131r\u0131yor. D\u0131\u015f borcu \u00f6demeye devam etti\u011fimiz s\u00fcrece ne ekonomik iyile\u015fme, ne insani \u00fccretler, ne de i\u015f olacak. \u0130htiyac\u0131m\u0131z olan ekonomik sabotaj\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in emperyalizmi ve onun ulusal ortaklar\u0131n\u0131 kamula\u015ft\u0131rmak (\u2026) ve nihayetinde bunu hayata ge\u00e7irebilmek i\u00e7in bir i\u015f\u00e7i ve halk h\u00fck\u00fcmeti kurmakt\u0131r.\u201d (9)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

c.) Burjuvazinin vergilendirilmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zenginlerin vergilendirilmesi talebinin devrimci kopu\u015f\u00e7u bir a\u00e7\u0131dan \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmesi gerekti\u011fi tezi okuyucuyu \u015fa\u015f\u0131rtabilir \u00e7\u00fcnk\u00fc bu slogan, \u00f6zellikle ABD\u2019de Bernie Sanders\u2019\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi reformist hareketin de onu sahiplenmesiyle, uluslararas\u0131 \u00e7apta yeni reformist merkezlerin kendisini benimsemesine tan\u0131kl\u0131k etti. Bu teslimiyet\u00e7i odaklar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 \u201ckademeli servet vergisinden\u201d bahsediyorlar. Dolay\u0131s\u0131yla bu slogan\u0131n kullan\u0131m\u0131 bir meydan okumad\u0131r: Do\u011frudan do\u011fruya reformistlere kar\u015f\u0131 ilan edilmi\u015f ve asl\u0131nda bu slogan\u0131n yoksul halk a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fampiyonunun devrimciler oldu\u011funu deklare eden bir meydan okuma.<\/p>\n\n\n\n

Slogan\u0131n kullan\u0131m\u0131 yaln\u0131zca bir meydan okuma de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda i\u00e7inde birtak\u0131m tehlikeler de bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Devrimci hareketin bu slogan\u0131 kullan\u0131m\u0131 incelikli bir Leninist sanat olarak hayata ge\u00e7irilmelidir \u00e7\u00fcnk\u00fc ancak bu yolla proletarya kar\u015f\u0131s\u0131nda bizim bu slogan\u0131 kullan\u0131\u015f bi\u00e7imimiz ile sosyal demokrat ve reformist ak\u0131mlar\u0131n bu slogan\u0131 kullan\u0131\u015f bi\u00e7imi aras\u0131nda bir ayr\u0131m yaratmak m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Zaten b\u00fct\u00fcn bir ge\u00e7i\u015fsel talepler ve sloganlar sisteminin hedeflerinden biri de budur: Proletaryan\u0131n reformizm ile devrimci kopu\u015f aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131n ay\u0131rd\u0131na varabilmesini kolayla\u015ft\u0131rmak.<\/p>\n\n\n\n

Biz burjuvazinin vergilendirilmesi sorununa tamamen, Lenin\u2019in Komintern\u2019inin s\u0131k\u0131 denetimi ve y\u00f6netimi alt\u0131nda olan Almanya Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin (KPD) 1921\u2019de yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi yakla\u015f\u0131yoruz. 1921\u2019de ekonomik kriz Alman i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 a\u00e7l\u0131\u011fa ve sefalete mahkum etmi\u015fti. Proletarya 1918 yenilgisinin yaralar\u0131n\u0131 sar\u0131yordu. Yabanc\u0131 sermaye Versailles Anla\u015fmas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ulusal zenginli\u011fin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00fczerinde ticari imtiyazlar geli\u015ftiriyordu. H\u00fck\u00fcmet ise krizin kapitalistlerin k\u00e2rlar\u0131na yans\u0131mamas\u0131 ad\u0131na, faturay\u0131 i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilere kesiyordu.<\/p>\n\n\n\n

Kamuoyunu i\u00e7ine \u00e7eken tart\u0131\u015fman\u0131n konusu, kamu bor\u00e7lar\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00f6denece\u011fiydi. 1921 y\u0131l\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru sat\u0131\u015f vergileri \u00fczerinden krizin maliyeti tamamen yoksul s\u0131n\u0131flara y\u00fcklenmek istendi. Bu \u015fartlar alt\u0131nda Lenin\u2019in, Tro\u00e7ki\u2019nin, Zinovyev\u2019in y\u00f6netiminde oldu\u011fu Komintern\u2019in Almanya partisi, proletaryaya zenginlerin vergilendirilmesi \u00f6nerisini sundu. Partinin tutumu servet vergisi ve i\u015fletmelerin, m\u00fclklerin kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yd\u0131. <\/p>\n\n\n\n

KPD\u2019nin 1921 Jena Kongresi, Birle\u015fik \u0130\u015f\u00e7i Cephesi takti\u011finin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 onaylam\u0131\u015ft\u0131. Bu taktik, \u00f6nderliklerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kesimlerinin ve hareketinin ortak talepler ve sloganlar etraf\u0131nda seferber edilmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Parti, Lenin ile Tro\u00e7ki\u2019nin uyar\u0131lar\u0131n\u0131 dikkate alarak, servet vergisi talebiyle Birle\u015fik \u0130\u015f\u00e7i Cephesi bi\u00e7imindeki taktik eylemi yan yana ve bir arada kullanmaya karar verdi. KPD\u2019nin servet vergisi talebiyle, SPD\u2019nin (sosyal demokrat partinin) servet vergisi talebi aras\u0131ndaki temel ayr\u0131m \u00e7izgisi de bu oldu: \u0130\u015f\u00e7i hareketinin birle\u015fik eylem g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kullan\u0131m\u0131na d\u00f6n\u00fck tutum.<\/p>\n\n\n\n

KPD ba\u015fkan\u0131 Ernst Meyer, partinin yay\u0131n organ\u0131 Rote Fahne<\/em>\u2019de (K\u0131z\u0131l Bayrak) \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu: \u201cKom\u00fcnistlerin vergi politikas\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki y\u00f6n verici ilke, geni\u015f kitlelerin hayat \u015fartlar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcle\u015fmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ve b\u00fct\u00fcn bir vergi y\u00fck\u00fcn\u00fc m\u00fclk sahibi s\u0131n\u0131flara y\u00fcklemektir.\u201d Bu nedenle KPD milletvekilleri \u201cproletaryan\u0131n ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcle\u015ftirecek olan b\u00fct\u00fcn vergilendirmelere direnecekti.\u201d Di\u011fer partilerin aksine KPD \u201ch\u00fck\u00fcmeti ve burjuvaziyi, sat\u0131\u015f vergilerini \u00f6nlemek amac\u0131yla bask\u0131lamak i\u00e7in parlamento d\u0131\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn ara\u00e7larla\u201d \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131. (10)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Olur da kom\u00fcnistler vergi sava\u015f\u0131nda yenik d\u00fc\u015ferlerse, bu sefer hedef \u00fccretlerin y\u00fckseltilmesi olacakt\u0131. KPD\u2019nin amac\u0131 \u201cb\u00fct\u00fcn proleter g\u00fc\u00e7leri bu parlamento d\u0131\u015f\u0131 m\u00fccadele i\u00e7in donatmakt\u0131.\u201d Bu hedef u\u011fruna parti, di\u011fer i\u015f\u00e7i partilerinden gelecek olan ve asl\u0131nda KPD\u2019nin siyasal hatt\u0131yla tam bir uyum i\u00e7inde olmayabilecek olan \u00f6nerilere dahi a\u00e7\u0131kt\u0131 ama bir \u015fartla: \u201cE\u011fer bu \u00f6neriler m\u00fccadelelere giri\u015filmesi i\u00e7in bir zemin olu\u015fturabilir ve kapitalistlere kar\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn bir proletaryan\u0131n Birle\u015fik Cephesi\u2019nin tesis edilmesini h\u0131zland\u0131r\u0131rsa.\u201d (11)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Meyer a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u201ck\u0131sm\u00ee hedefler\u201d i\u00e7in m\u00fccadele kom\u00fcnistlerin \u201cnihai hedefleri\u201d ile ili\u015fkiliydi. Kas\u0131m ay\u0131ndaki parti konferans\u0131nda, kademeli servet vergisi takti\u011finin politik hedefini ustal\u0131kla a\u00e7\u0131klad\u0131: \u201cVergilerle sava\u015f\u0131yoruz; g\u00fc\u00e7ler dengesini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in.\u201d KPD\u2019nin stratejik hedefi \u201csava\u015f\u0131 vergi i\u00e7in m\u00fccadelelerden burjuvaziyle genel bir y\u00fczle\u015fmeye do\u011fru geni\u015fletmekti.\u201d (12)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

KPD burjuvazinin vergilendirilmesi talebinin yan\u0131na, iki kritik slogan daha ekledi: Y\u00fcksek \u00fccretler ve sosyal g\u00fcvence i\u00e7in hisse senetlerinin, tahvillerin, fabrikalar\u0131n ve madenlerin kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Birle\u015fik \u0130\u015f\u00e7i Cephesi. KPD ak\u0131ll\u0131ca bir hamleyle bu talepler etraf\u0131nda sendikalar ve sosyal demokrat partiyle olu\u015fturulacak olan Birle\u015fik \u0130\u015f\u00e7i Cephesi\u2019nin sekiz saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc ile grev hakk\u0131n\u0131 da politik d\u00fczlemde savunmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Partinin go\u015fist kanad\u0131 bu talepler ile sloganlara \u201creformist\u201d olduklar\u0131 gerek\u00e7esiyle itiraz ettiklerinde (ki bu itirazlar\u0131 asl\u0131nda Komintern\u2019in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kongrelerinin kararlar\u0131nda bizzat Lenin taraf\u0131ndan cevapland\u0131r\u0131lacakt\u0131), Meyer a\u015fa\u011f\u0131daki yan\u0131t\u0131 uygun buldu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBu talepler saf bir bi\u00e7imde kom\u00fcnist veya kendi i\u00e7lerinde devrimci olmayabilirler. Onlar b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri taraf\u0131ndan savunulabilir ve ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Ancak bu taleplerin hayata ge\u00e7irilmesi b\u00fct\u00fcn burjuva partilere kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin yo\u011funla\u015fmas\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yacakt\u0131r; b\u00fct\u00fcn burjuva partileri var olan t\u00fcm g\u00fc\u00e7leriyle bu taleplerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacakt\u0131r. (\u2026) Bu taleplerin hayata ge\u00e7irilmesi, ayn\u0131 zamanda burjuvaziyle herhangi bir koalisyonun reddi demektir ve dahas\u0131 bu talepler, burjuva parlamenter h\u00fck\u00fcmetin, saf bir sosyalist h\u00fck\u00fcmetle de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcr.\u201d (13)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

KPD\u2019nin servet vergisi talebi reformist de\u011fildi, aksine ustal\u0131k gerektiren bir devrimci manevrayd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc Birle\u015fik \u0130\u015f\u00e7i Cephesi slogan\u0131yla yan yana kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131; yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ideolojik aidiyetlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, burjuvazinin egemenlik g\u00fcc\u00fcnde erozyonlar yaratacak olan bir talep etraf\u0131nda seferber olmaya \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu takti\u011fin, temelde kom\u00fcnistleri g\u00fc\u00e7lendirecek olan i\u00e7eri\u011fi sosyal demokrat reformizm taraf\u0131ndan h\u0131zl\u0131ca sezildi ve SPD Birle\u015fik \u0130\u015f\u00e7i Cephesi \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 yan\u0131ts\u0131z b\u0131rakt\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Bu taktik sayesinde KPD, asl\u0131nda b\u00fct\u00fcn bir emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar i\u00e7in siyasal ve ekonomik a\u00e7\u0131dan g\u00fc\u00e7lendirici olacak olan bir talebin etraf\u0131nda SPD\u2019nin neden bir Birle\u015fik \u0130\u015f\u00e7i Cephesi\u2019ne kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015f\u00e7i hareketinde sorgulamaya a\u00e7abildi. Bu sorgunun neticesinde SPD b\u00fcy\u00fck bir kan kayb\u0131 ya\u015fad\u0131 ve KPD politize olan ve militan bir m\u00fccadeleye at\u0131lmak isteyen proleter h\u00fccrelerin partisi haline geldi. 1923\u2019teki b\u00fcy\u00fck kriz ve ayaklanma an\u0131nda, Almanya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu KPD\u2019yi destekliyordu. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki bunun en temel sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131ndan birisi 1921 takti\u011fi ile ge\u00e7i\u015fsel talepler sistemiydi. Ve KPD\u2019nin 1923\u2019te ald\u0131\u011f\u0131 tarihsel yenilgi de, tam olarak o g\u00fcnk\u00fc parti \u00f6nderli\u011finin, 1921 \u00e7izgisini takip etmekteki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir sonucuydu.<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Dipnotlar<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

(1) <\/strong>Bkz. https:\/\/www.csis.org\/analysis\/age-leaderless-revolution<\/a><\/p>\n\n\n\n

(2) <\/strong>Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n tarihi i\u00e7in bkz. http:\/\/trockist.net\/index.php\/2020\/05\/13\/devrimci-marksizmde-gecis-programi-anlayisi-i\/<\/p>\n\n\n\n

(3)<\/strong> Steve A. Smith, \u201cPetrograd in 1917: the view from below,\u201d in The Workers\u2019 Revolution in Russia, 1917: The View From Below<\/em>, yay\u0131ma haz\u0131rlayan: Daniel H. Kaiser; Cambridge: Cambridge University Press, 1987, syf. 66. Aktaran i\u00e7in bkz. David North, Rus Devrimi ve Tamamlanmam\u0131\u015f Yirminci Y\u00fczy\u0131l<\/em>, Mehring Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u00c7eviri: Halil \u00c7elik, syf.: 13-14.<\/p>\n\n\n\n

(4)<\/strong> Bkz. http:\/\/trockist.net\/index.php\/2020\/05\/04\/kominternin-ucuncu-kongresinde-kabul-edilen-taktikler-uzerine-tezlerden\/<\/p>\n\n\n\n

(5)<\/strong> Bkz. https:\/\/progressive.international\/blueprint\/03ac6cfc-7187-4fa4-95bb-ed67a3a9d6bf-alves-kvangraven-reclaiming-economics-after-covid-19\/en<\/a><\/p>\n\n\n\n

(6)<\/strong> Alain Minc: Frans\u0131z i\u015f adam\u0131, Sarkozy\u2019nin eski dan\u0131\u015fman\u0131; Mario Draghi: \u0130talyan banker, Avrupa Merkez Bankas\u0131 ba\u015fkan\u0131; Dominique Strauss-Kahn: Eski Fransa Maliye Bakan\u0131, eski IMF ba\u015fkan\u0131.<\/p>\n\n\n\n

(7)<\/strong> Bkz. https:\/\/progressive.international\/blueprint\/73571c14-6681-4973-881f-6989a3f31aaa-pistor-an-alternative-to-our-debt-ridden-system\/en<\/a><\/p>\n\n\n\n

(8)<\/strong> Podemos Meclisi Kararlar\u0131, 2014.<\/p>\n\n\n\n

(9) <\/strong>Bkz., Nahuel Moreno, Comienza la revoluci\u00f3n<\/em>, 1982.<\/p>\n\n\n\n

(10)<\/strong> Bkz. https:\/\/johnriddell.com\/2012\/04\/26\/how-revolutionaries-of-lenins-time-resisted-austerity\/<\/p>\n\n\n\n

(11)<\/strong> Agy.<\/p>\n\n\n\n

(12)<\/strong> Agy.<\/p>\n\n\n\n

(13)<\/strong> Agy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yaz\u0131n\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okumak i\u00e7in buray\u0131 t\u0131klayabilirsiniz. *** \u201cGer\u00e7eklere d\u00fcr\u00fcst\u00e7e bakmak, i\u015fin kolay\u0131na ka\u00e7mamak, olgulara ad\u0131n\u0131 koymak, ne derece ac\u0131 da olsa kitlelere do\u011fruyu s\u00f6ylemek, engellerden \u00e7ekinmemek, \u00f6nemlilerinde oldu\u011fu gibi \u00f6nemsiz meselelerde de titiz olmak, program\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin mant\u0131\u011f\u0131na dayand\u0131rmak, eylem an\u0131 geldi\u011finde cesur olmak: \u0130\u015fte IV. Enternasyonal\u2019in kurallar\u0131 bunlard\u0131r.\u201d – Lev Tro\u00e7ki, Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":2110,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[639],"tags":[],"class_list":["post-2109","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-devrimci-strateji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2109"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2109\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2150,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2109\/revisions\/2150"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2110"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}