{"id":208,"date":"2019-02-04T21:27:16","date_gmt":"2019-02-04T18:27:16","guid":{"rendered":"http:\/\/94.237.85.66\/?p=208"},"modified":"2019-02-16T02:33:18","modified_gmt":"2019-02-15T23:33:18","slug":"ii-dunya-savasindan-lit-cinin-kurulusuna-iv-enternasyonal-tarihcesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2019\/02\/04\/ii-dunya-savasindan-lit-cinin-kurulusuna-iv-enternasyonal-tarihcesi\/","title":{"rendered":"II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan LIT-CI\u2019nin kurulu\u015funa IV. Enternasyonal tarih\u00e7esi"},"content":{"rendered":"\n

Bu metin, IV. Enternasyonal\u2019in kapsaml\u0131 ve belgeli bir tarihi olma amac\u0131n\u0131 ve iddias\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. B\u00f6yle bir tarih \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 elbette bir politik tarih\u00e7iler grubunun haz\u0131rlayaca\u011f\u0131 \u00e7ok daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131, kaynaklara dayal\u0131 ve b\u00fct\u00fcn yorumlar\u0131 kapsamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir yap\u0131t olabilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k a\u015fa\u011f\u0131da yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z metin, bug\u00fcn Tro\u00e7kist’in ard\u0131nda yatan enternasyonalist kavray\u0131\u015f\u0131n ana hatlar\u0131n\u0131 aktar\u0131yor olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu belgenin i\u00e7erdi\u011fi politik kavray\u0131\u015f ekseni ulusal ve uluslararas\u0131 d\u00fczeylerde devrimci parti in\u015fas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. Metni, \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok k\u0131smi bir-iki d\u00fczeltmeyle birlikte aynen aktar\u0131yoruz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 S\u0131ras\u0131nda Tro\u00e7kizm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019nin A\u011fustos 1940\u2019ta bir GPU (d\u00f6nemin Stalinist gizli polisi) ajan\u0131nca \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, 1938\u2019de kurulmu\u015f gen\u00e7 IV. Enternasyonal\u2019i iyice zay\u0131flatan b\u00fcy\u00fck bir darbe olmu\u015ftu. Stalinist b\u00fcrokrasi yaln\u0131zca Tro\u00e7ki\u2019yi katletmekle kalmad\u0131, ba\u015fta \u0130spanya ve Fransa (Tro\u00e7ki\u2019nin o\u011flu ve IV. Enternasyonal\u2019in \u00f6nderlerinden Lev Sedov da d\u00e2hil) olmak \u00fczere y\u00fczlerce, SSCB\u2019de ise binlerce Laninist-Bol\u015fevik\u2019i sistematik bi\u00e7imde yok etti.<\/p>\n\n\n\n

1939-1941 sava\u015f y\u0131llar\u0131 da Tro\u00e7kist hareketin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131na katk\u0131da bulundu. Nazi\u2019lerin F\u0131rt\u0131na Birlik\u2019leri, sava\u015ftan k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce Paris\u2019ten New York\u2019a ta\u015f\u0131nan Uluslararas\u0131 Merkez ile Avrupa seksiyonlar\u0131 aras\u0131ndaki haberle\u015fmeyi hemen hemen tm\u00fcyle yok etti. Alman seksiyonu Nazilerce t\u00fcm\u00fcyle tahrip edildi. Bel\u00e7ika\u2019da birbirinin ard\u0131na g\u00f6rev \u00fcstlenen iki merkez komitenin t\u00fcm \u00fcyeleri Nazi i\u015fgal kuvvetlerince kur\u015funa dizildi. Hollanda ve Norve\u00e7 seksiyonlar\u0131 da benzer akibetlere u\u011frad\u0131. Yunanistan\u2019da ise hemen hemen t\u00fcm Tro\u00e7kist \u00f6nderler ve \u00f6nde gelen militanlar Stalinistlerce katledildi. \u0130talyan seksiyonu iktidara gelen Mussolini\u2019nin fa\u015fist g\u00fc\u00e7lerince ezildi. Frans\u0131z ve \u0130ngiliz seksiyonlar\u0131 fel\u00e7le\u015ftirilmi\u015fti. En g\u00fc\u00e7l\u00fc parti olan Amerikan SWP\u2019sinde (Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi) ise, sava\u015fta SSCB\u2019nin savunusunu reddeden y\u00fczde 40\u2019l\u0131k bir kadro, James P.Cannon\u2019\u0131n \u00f6nderli\u011findeki parti y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir hizip m\u00fccadelesi veriyordu.<\/p>\n\n\n\n

Durum buydu, ama bir\u00e7ok parti bir anlamda sava\u015f s\u0131ras\u0131ndaki ya\u015fam m\u00fccadelesinden ba\u015far\u0131yla \u00e7\u0131kt\u0131. Hatta baz\u0131 partiler sava\u015f s\u0131ras\u0131ndaki yeralt\u0131 direni\u015f m\u00fccadeleleri s\u0131ras\u0131nda yeni kadrolar kazanacaklard\u0131. Sava\u015ftan hemen sonra, 1943\u2019te Avrupa\u2019da g\u00f6r\u00fclen s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi y\u00fckseli\u015fi de, Tro\u00e7kist partilerin bu yeni g\u00fc\u00e7leni\u015fine katk\u0131da bulunacakt\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Avrupa seksiyonlar\u0131n\u0131n yeniden in\u015fas\u0131 g\u00f6revini IV. Enternasyonal\u2019in gen\u00e7 \u00f6nderleri \u00fcstlenmek durumundayd\u0131. Bu, son derece g\u00fc\u00e7 bir g\u00f6revdi ve ancak ad\u0131m ad\u0131m ilerliyordu.<\/p>\n\n\n\n

Bel\u00e7ika\u2019da, Leon Lesoil ve Abraham Leon gibi yetenekli \u00f6nderlerin \u00f6lm\u00fc\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k seksiyon 1941\u2019den itibaren tekrar g\u00fc\u00e7lenmeye ba\u015flad\u0131. Parti, biri Flamanca, \u00f6br\u00fc Frans\u0131zca iki yeralt\u0131 gazetesi \u00e7\u0131karmaya koyulmu\u015ftu. Bu d\u00f6nemde Ernest Germain (Ernest Mandel) ad\u0131nda gen\u00e7 bir militan \u00f6nderlik i\u015flevleri \u00fcstlenmi\u015fti ve k\u0131sa bir s\u00fcre sonra Avrupa Tro\u00e7kizminin en tan\u0131nm\u0131\u015f simalar\u0131ndan biri olacakt\u0131. \u0130\u015fgal s\u0131ras\u0131nda bir\u00e7ok kez tutuklanan Mandel, Bel\u00e7ika seksiyonunun mimarlar\u0131ndan biriydi.<\/p>\n\n\n\n

\u201cWidelin\u201d ad\u0131yla da tan\u0131nan Martin Monat bir Almand\u0131 ve politik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 Fransa\u2019da s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. Monat\u2019\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 Almanca Arbeiter und Soldat<\/em> (\u0130\u015f\u00e7i ve Asker) adl\u0131 gazete, Tro\u00e7kistlerin Fransa, Bel\u00e7ika, Hollanda, \u0130talya ve ba\u015fka \u00fclkelerdeki Alman i\u015fgal ordular\u0131 i\u00e7inde \u00f6rg\u00fctlenmesini sa\u011fl\u0131yordu. Gazete 1943\u2019te ilk olarak bizzat Almanya\u2019daki askeri birliklerde da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 y\u0131l Alman askerleri aras\u0131nda onlarca Tro\u00e7kist h\u00fccre \u00f6rg\u00fctlendi. Gazete, Alman i\u015f\u00e7i ve askerlerini i\u015fgal alt\u0131ndaki i\u015f\u00e7ilerle birle\u015ferek Alman emperyalizmine kar\u015f\u0131 ve sosyalizm i\u00e7in m\u00fccadeleye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Bu son derece \u00f6nemli ve ciddi bir \u00e7al\u0131\u015fmayd\u0131. \u00d6yle ki, 1943 Eyl\u00fcl ve Ekimi\u2019nde Gestapo, i\u015fbirlik\u00e7i Frans\u0131z Vichy h\u00fck\u00fcmetiyle birlikte Tro\u00e7kistlere kar\u015f\u0131 bir tutuklama kampanyas\u0131 ba\u015flatt\u0131. \u0130ki ay i\u00e7inde 30 Alman askeri ve denizcisi ile 50 Frans\u0131z militan tutukland\u0131 ve hepsi toplama kamplar\u0131na hapsedildi. Bunlar\u0131n aras\u0131nda David Rousser, Beaufere, Roland Fliatre ve d\u00f6nemin en \u00f6nemli Avrupa Tro\u00e7kist \u00f6nderi Marcel Hic gibi isimler vard\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmay\u0131 y\u00f6neten ve Gestapo\u2019nun en \u00e7ok arad\u0131\u011f\u0131 isimlerden olan Martin Monat da tutukland\u0131 ve Temmuz 1944\u2019te kur\u015funa dizildi.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bu darbelere kar\u015f\u0131n Frans\u0131z Tro\u00e7kistler Alman birlikleri aras\u0131ndaki ajitasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n\n\n\n

Avrupa Tro\u00e7kizminin \u00d6rg\u00fctleyicisi:  Marcel Hic<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1933\u2019te hen\u00fcz 18 ya\u015f\u0131ndayken Tro\u00e7kist harekete kat\u0131lan Frans\u0131z Marcel Hic 1936\u2019da, IV. Enternasyonal\u2019in Frans\u0131z seksiyonu Enternasyonalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019ne (POI – Parti Ouvrier Internationaliste<\/em>) kat\u0131ld\u0131. POI 1939-40 d\u00f6neminde Nazilerce da\u011f\u0131t\u0131l\u0131nca Hic, Temmuz 1940\u2019tan itibaren Frans\u0131z Tro\u00e7kistlerini yeniden \u00f6rg\u00fctleme g\u00f6revine giri\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

IV. Enternasyonal\u2019i Avrupa d\u00fczeyinde yeniden \u00f6rg\u00fctleme gereksiniminin de fark\u0131nda olan Hic, 1943\u2019te kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 Avrupa Sekreterli\u011finin merkezi simas\u0131 durumuna geldi. Bel\u00e7ika seksiyonunun yeniden olu\u015fturulmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ve Alman askerleri aras\u0131ndaki ajitasyon faaliyetlerine yard\u0131mc\u0131 oldu. \u00c7e\u015fitli Avrupa seksiyonlar\u0131 aras\u0131nda ve Avrupa ile New York\u2019taki Uluslararas\u0131 Merkez aras\u0131nda ba\u011flant\u0131lar kurdu. Nazilerce i\u015fgal alt\u0131nda bulundurulan b\u00f6lgelerde ger\u00e7ekle\u015ftirilen uluslararas\u0131 toplant\u0131lar\u0131n ba\u015f \u00f6rg\u00fctleyicisi Hic idi.<\/p>\n\n\n\n

1942 sonlar\u0131ndan itibaren Hic, Fransa\u2019daki de\u011fi\u015fik Tro\u00e7kist gruplar\u0131 birle\u015ftirme g\u00f6revine giri\u015fti. O s\u0131rada Frans\u0131z Tro\u00e7kistleri, POI, Enternasyonalist Kom\u00fcnist Komite (CCI – Comite Communiste Internationaliste<\/em>) ve La Lutte de Classes<\/em> (S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi) adl\u0131 dergiyi \u00e7\u0131karan grup (bug\u00fcnk\u00fc Lutte Ouvrier<\/em>\u2019in atas\u0131) halinde \u00fc\u00e7e b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Hic, bu gruplar aras\u0131nda tart\u0131\u015fma ba\u015flatarak POI\u2019nin sosyal yurtsever pozisyonlar\u0131n\u0131 ve CCI\u2019n\u0131n baz\u0131 sekter sapmalar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmeyi ba\u015fard\u0131. Tart\u0131\u015fmalar 1944\u2019te POI, CCI ve Ekim Grubu adl\u0131 Tro\u00e7kizme yak\u0131n merkezci bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn birle\u015fmesiyle sonu\u00e7land\u0131. Lutte de Classes<\/em>\u2019\u0131n kat\u0131lmay\u0131 reddetti\u011fi birle\u015fme sonucunda Enternasyonalist Kom\u00fcnist Parti (PCI – Parti Communiste Internationaliste<\/em>) do\u011fdu. Parti La Verite<\/em> (Ger\u00e7ek) adl\u0131 gazetenin yan\u0131 s\u0131ra, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal<\/em> adl\u0131 teorik bir dergi \u00e7\u0131karmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ne var ki Marcel Hic \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n meyvesini g\u00f6remeyecekti. 1943 ortas\u0131nda Gestapo taraf\u0131ndan ikinci kez tutuuklanan Hic, \u00f6nce Bucherowold, sonra da Dora\u2019daki toplama kamp\u0131na g\u00f6nderildi ve tutuklular aras\u0131nda h\u00fccreler \u00f6rg\u00fctlemeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n da etkisiyle 1944\u2019te kur\u015funa dizildi.<\/p>\n\n\n\n

Hic\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra PCI\u2019nin \u00f6nderli\u011fini, Fransa\u2019da ya\u015fayan Michel Rabits adl\u0131 Yunanl\u0131 bir s\u00fcrg\u00fcn \u00fcstlendi. Yunan seksiyonunun Stalinistler ve fa\u015fistler taraf\u0131ndan t\u00fcm\u00fcyle ezilmesi \u00fczerine Fransa\u2019ya ge\u00e7en Rabits, Michel Pablo takma ad\u0131n\u0131 kullan\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

1944\u2019te, \u0130spanyol, \u0130talyan, Alman, Frans\u0131z, Bel\u00e7ikal\u0131 ve Yunan militanlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla IV. Enternasyonal Avrupa Konferans\u0131 topland\u0131 ve Hic\u2019in 1943\u2019te kurdu\u011fu ge\u00e7ici Avrupa Sekreterli\u011fi ger\u00e7ek bir organ haline geldi. Pablo ve Mandel\u2019in yan\u0131 s\u0131ra, ilk Nazi i\u015fgali s\u0131ras\u0131nda \u0130ngiltere\u2019ye ge\u00e7en ve daha sonra tekrar Fransa\u2019ya d\u00f6nen Pierre Frank\u2019tan olu\u015fan yeni bir \u00f6nderlik ekibi kuruldu. B\u00f6ylece, militanlar\u0131n\u0131n m\u00fcthi\u015f \u00f6zverilerinin yan\u0131 s\u0131ra 1943\u2019teki kitlesel i\u015f\u00e7i m\u00fccadelelerinin de etkisiyle IV. Enternasyonal Avrupa\u2019da yeniden ayaklar\u0131 \u00fczerine dikiilmeye ba\u015fl\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Sava\u015f Sonras\u0131 D\u00f6nemde Tro\u00e7kizm<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Frans\u0131z Tro\u00e7kistler, II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan 800 ki\u015filik sa\u011flam bir \u00f6rg\u00fct olarak \u00e7\u0131kt\u0131lar. Frans\u0131z Tro\u00e7kizminin \u00e7e\u015fitli kesimleri PCI\u2019de birle\u015fmi\u015f durumdayd\u0131. 1945\u2019teki ba\u015fl\u0131ca \u00f6nderleri Pierre Frank ve Ivan Craipeau idi ve bu arada partinin Sendika Komisyonu\u2019nda bir\u00e7ok yeni yetenekli i\u015f\u00e7i militan\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Pierre Lambert, Favre Bleitreu, Privas ve Daniel Renard bunlardan baz\u0131lar\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ngiltere\u2019de de de\u011fi\u015fik Tro\u00e7kist ak\u0131mlar, Devrimci Kom\u00fcnist Parti (RCP – Revolutionary Communist Party<\/em>) \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda birle\u015fmi\u015flerdi. Ama Fransa\u2019da oldu\u011fu gibi \u0130ngiliz Tro\u00e7kistleri hizipsel ayr\u0131l\u0131klar\u0131 hen\u00fcz a\u015famam\u0131\u015flard\u0131. \u00c7o\u011funlu\u011fun \u00f6nderli\u011fini Hanston yap\u0131yordu. Bir ba\u015fka kesimin \u00f6nderli\u011fini ise, Pablo-Mandel-Frank\u2019tan olu\u015fan Uluslararas\u0131 Sekreterli\u011fe yak\u0131n ve bir Pablo hayran\u0131 olan Gerry Healy \u00fcstlenmi\u015fti. 1945\u2019te d\u00fczenlenen kongresinde, partiye yeni 1.000 militan\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcye say\u0131s\u0131n\u0131na 2.200\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 duyuruluyordu.<\/p>\n\n\n\n

Ama en \u00f6nemlisi, sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde Tro\u00e7kizmin Avrupa ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmas\u0131yd\u0131. Arjantin\u2019de 1944\u2019te Nahuel Moreno\u2019nun Marksist \u0130\u015f\u00e7i Grubu\u2019nu (GOM – Grupo Obrero Marxista<\/em>) kurmas\u0131, bu \u00fclkedeki Tro\u00e7kist hareketin b\u00fcy\u00fck bir at\u0131l\u0131m yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131. Daha sonra Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Partisi (POR – Partido Obrero Revolucionario<\/em>) ad\u0131n\u0131 alacak olan GOM, Tro\u00e7kizmin entellekt\u00fcel ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva evresine son vererek sanayi proletaryas\u0131 aras\u0131nda k\u00f6kle\u015fme s\u00fcrecinin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 temsil ediyordu.<\/p>\n\n\n\n

1945 ile 1948 aras\u0131nda Bolivya Tro\u00e7kizmi de \u00f6nemli bir at\u0131l\u0131m g\u00f6sterdi. 1935\u2019te Arjantin\u2019de s\u00fcrg\u00fcnde kurulmu\u015f olan Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Partisi (POR), bu d\u00f6nemde kitlesel destek sa\u011flamay\u0131 ba\u015fard\u0131. POR \u00f6nderli\u011fi 1938\u2019de Bolivya\u2019ya d\u00f6nd\u00fc. 1946\u2019da Bolivya Maden \u0130\u015f\u00e7ileri Federasyonu sendikas\u0131n\u0131n kongresinde parti b\u00fcy\u00fck bir politik ve \u00f6rg\u00fctsel a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131. 1947\u2019de \u0130\u015f\u00e7i ve K\u00f6yl\u00fc Cephesi\u2019nden se\u00e7imlere kat\u0131lan POR, bir senat\u00f6rl\u00fck ve d\u00f6rt milletvekilli\u011fi kazand\u0131. 1952\u2019ye gelindi\u011finde POR, Bolivya \u0130\u015f\u00e7i Merkezi (COB) adl\u0131 sendika federasyonunun \u00f6nderli\u011finde yar\u0131 yar\u0131ya pay sahibiydi. COB, hemen hemen t\u00fcm i\u015f\u00e7ileri, k\u00f6yl\u00fcleri ve \u00f6\u011frencileri b\u00fcnyesinde birle\u015ftirmi\u015f olan bir \u00f6rg\u00fct konumundayd\u0131. POR\u2019un ba\u015fl\u0131ca \u00f6nderleri, Guillermo Lora, Ayala Mercado ve Moller idi. Bu arada, bir s\u00fcre sonra intihar edecek olan Mata ve Gonzalez Moscoso adl\u0131 gen\u00e7 \u00f6nderler de ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Seylan\u2019da (bug\u00fcn Sri Lanka), 1941\u2019de IV. Enternasyonal\u2019e kat\u0131lm\u0131\u015f olan Lanka Sama Samaja Partisi (LSSP), Hindistan\u2019da s\u00fcrg\u00fcnde bulunan en \u00f6nemli \u00f6nderleri Colvin R. Da Silva, Leslie Goonewardine ve N.M. Perera\u2019n\u0131n Seylan\u2019a geri d\u00f6nmeleriyle kitleselle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Bu \u00f6nderlerin hepsi \u0130ngiltere\u2019de \u00f6\u011frenim g\u00f6rm\u00fc\u015f, iyi e\u011fitimli ve kitlelerce tan\u0131nan ki\u015filerdi. 1940\u2019ta hapsedilmi\u015fler, ama Nisan 1942\u2019de g\u00f6steri\u015fli bir ka\u00e7\u0131\u015fla Hindistan\u2019a ge\u00e7mi\u015flerdi. Mart 1942\u2019de yasa d\u0131\u015f\u0131 ilan edilen LSSP, sava\u015ftan sonra tekrar yasalla\u015ft\u0131. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra da ba\u015fkentte birinci parti durumuna geldi. Ger\u00e7i LSSP\u2019nin \u00fclkenin \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturan k\u00f6yl\u00fcl\u00fck aras\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmesi yoktu, ama i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck deste\u011fini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. 1950\u2019ye gelindi\u011finde LSSP, say\u0131sal olarak ve kitlesel destek bak\u0131m\u0131ndan hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz IV. Enternasyonal\u2019in en g\u00fc\u00e7l\u00fc seksiyonuydu.<\/p>\n\n\n\n

Genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda IV. Enternasyonal\u2019in durumu asl\u0131nda \u00e7ok m\u00fctevaziydi, ama \u00f6nemli ilerlemeler de kaydedilmi\u015fti. Vietnam\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda seksiyonlar kendi a\u00e7\u0131lar\u0131ndan ciddi say\u0131labilecek \u00f6l\u00e7\u00fclerde yeni militanlar kazanm\u0131\u015flard\u0131. Vietnam\u2019da ise Tro\u00e7kizm \u00f6zellikle 1930\u2019lu y\u0131llarda \u00f6nemli ilerlemeler kaydetmi\u015fti. Conchinchina b\u00f6lgesinde seksiyon \u00fcst \u00fcste iki se\u00e7imde en b\u00fcy\u00fck parti olmu\u015ftu. Ba\u015fkent Saygon\u2019da ise Tro\u00e7kistler Stalinist partiyi bir se\u00e7im cephesi olu\u015fturmaya zorlam\u0131\u015flard\u0131. Partinin silahl\u0131 militanlar\u0131, daha sonra Vietkong ad\u0131n\u0131 alan Vietminh\u2019in pek \u00e7ok birli\u011finde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 durumdayd\u0131. Partinin en \u00f6nemli \u00f6nderi ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6rg\u00fctsel ve politik yeteneklere sahip Ta Thu Thau 1938\u2019de IV. Enternasyonal Uluslararas\u0131 Y\u00fcr\u00fctme Komitesi\u2019ne se\u00e7ilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Ne var ki parti sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Japon i\u015fgal birliklerinin, sava\u015ftan sonra da \u0130ngiliz ve Frans\u0131z emperyalistlerinin a\u011f\u0131r bask\u0131lar\u0131na maruz kalm\u0131\u015f ve parti \u00f6nderli\u011fi Kuzey\u2019e \u00e7ekilmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. Bu \u00f6nderlerin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7ok say\u0131da Tro\u00e7kist militan 1945\u2019te bu kez Stalinistlerin a\u011f\u0131r bask\u0131lar\u0131 ve katliamlar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131. Bu katliamlar s\u0131ras\u0131nda Ta Tpu Thau da \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. B\u00fct\u00fcn bu bask\u0131lara kar\u015f\u0131n Tro\u00e7kistler bir on y\u0131l kadar daha m\u00fccadelelerini s\u00fcrd\u00fcreceklerdi.<\/p>\n\n\n\n

1946 Uluslararas\u0131 Konferans\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn bu de\u011fi\u015fimlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan IV. Enternasyonal, bir Uluslararas\u0131 Konferans \u00e7a\u011f\u0131r\u0131s\u0131 yapt\u0131. Nisan 1946\u2019da toplanan konferansa bir d\u00fczine kadar \u00fclkeden 30 delege kat\u0131ld\u0131. Konferansta iki kesim sert bir polemi\u011fe giri\u015fti. Bu kesimlerden Uluslararas\u0131 Sekreterlik, Tro\u00e7ki\u2019nin sava\u015f \u00f6ncesindeki \u00f6ng\u00f6r\u00fclerinin aynen ve son h\u0131z\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fmekte oldu\u011funu savunuyordu. \u00d6rne\u011fin Avrupa Y\u00fcr\u00fctme Komitesi, Qatrieme Internationale<\/em> dergisinde durum \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klan\u0131yordu: \u201cT\u00fcm \u2018kurtar\u0131lm\u0131\u015f\u2019 \u00fclkelerde, k\u0131sa s\u00fcrede i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamayacak bir kaos h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmektedir… kapitalist d\u00fcnyan\u0131n krizi ancak yeni bir sava\u015fla \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilir ve b\u00f6yle bir sava\u015f\u0131n yol a\u00e7aca\u011f\u0131 se\u00e7enekler yeni bir fa\u015fist d\u00f6nemin ya da sosyalist devrimin zaferi olacakt\u0131r\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Bu tez, birka\u00e7 \u00fclkede dile getirilen ama uluslararas\u0131 bir e\u011filim olu\u015fturma boyutuna ula\u015fmam\u0131\u015f olan bir ba\u015fka perspektife kar\u015f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Frans\u0131z PCI\u2019sinde, Le Blanc takma ad\u0131n\u0131 kullanan David Rousset, kongre \u00f6ncesi tart\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: \u201cSovyet b\u00fcrokrasisi, ba\u015fka \u00fclkelerde devrim ger\u00e7ekle\u015ftirme a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015f durumdad\u0131r… Sovyet ekonomik g\u00fc\u00e7leri… i\u00e7ine girmi\u015f oldu\u011fumuz yeni d\u00f6nemde sosyalist devrimin yegane evresini temsil etmekteydi\u201d.<\/em> <\/p>\n\n\n\n

Frank-Mandel-Pablo, bir yanda Tro\u00e7kist \u00f6ng\u00f6r\u00fclerdeki gecikmeyi a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fan, ama \u00f6te yandan t\u00fcm\u00fcyle Stalinizme teslim olmakla sonu\u00e7lanan bu teorilere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131. Asl\u0131nda ne gariptir ki Le Blanc 1945-47 d\u00f6neminde, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra Pabloculu\u011fun resmi \u00e7izgisi haline gelecek olan ve ilerdeki revizyonizmin teorik k\u00f6kenlerini olu\u015fturan g\u00f6r\u00fc\u015fleri ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Ancak hen\u00fcz bu a\u015famaya gelinmemi\u015fti. Uluslararas\u0131 Sekreterli\u011fin sundu\u011fu ve \u00e7o\u011funluk taraf\u0131ndan kabul edilen d\u00fcnya durumu raporunda, kapitalizmin \u201cdurgunlu\u011fa ve \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye yakla\u015fmakta\u201d<\/em> oldu\u011fu ve ABD ile emperyalizmin \u201c1929-33\u2019ten \u00e7ok daha derin ve yayg\u0131n yeni bir krize s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi ve bu krizin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n t\u00fcm d\u00fcnya kapitalizmini par\u00e7alayaca\u011f\u0131\u201d<\/em> s\u00f6yleniyordu. (Quatrieme Internationale<\/em>, Ekim 1946.)<\/p>\n\n\n\n

Mandel, daha da ileri gitmi\u015fti, ama bu noktadan sonra Pablo ile Frank ona kat\u0131lm\u0131yorlard\u0131. Mandel bu d\u00f6nem boyunca, hatta 1848\u2019a de\u011fin, emperyalist ekonominin durumunun ve emperyalist planlar\u0131n, Almanya\u2019y\u0131 t\u00fcm halk\u0131n bir \u00e7obanlar toplulu\u011funa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve sanayi potansiyelinin t\u00fcm\u00fcyle yok oldu\u011fu pastoral bir \u00fclke haline getirece\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ngiliz seksiyonunda \u00e7o\u011funlu\u011fun \u00f6nderi olan Hanston, d\u00fcnya kapitalizminin bir felaket durumu i\u00e7inde oldu\u011fu yolundaki tezlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu. Ama buna kar\u015f\u0131l\u0131k, \u0130ngiltere\u2019de durumun tam da bu oldu\u011funu iddia ediyordu (bu \u00f6zellik bir s\u00fcre sonra \u0130ngiliz Tro\u00e7kizminin kendine \u00f6zg\u00fc ve ortak bir e\u011filimi haline gelecekti). Hanston ayr\u0131ca \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019ne \u201cderin entrizm\u201d politikas\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini istiyordu. Buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan Gerry Healy ise yeni bir grup kurarak 1950\u2019lere de\u011fin Pablo-Frank-Mandel \u00f6nderli\u011finin pe\u015finden gidecekti.<\/p>\n\n\n\n

II. D\u00fcnya Kongresi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

IV. Enternasyonal\u2019in II. D\u00fcnya Kongresi Nisan 1948\u2019de Paris\u2019te topland\u0131. Kongreye 19 \u00fclkedeki 22 \u00f6rg\u00fctten yakla\u015f\u0131k 50 delege kat\u0131ld\u0131. Bu, Enternasyonal\u2019in 1938\u2019deki kurulu\u015f kongresi, Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ve II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonraki ilk d\u00fcnya kongresiydi. On y\u0131ldan beri Tro\u00e7kist hareket ilk kez legal ortamda bir araya gelebilmi\u015fti. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda da, pek \u00e7ok \u00f6nemli politik geli\u015fme ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti ve hareket \u015fimdi b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 tart\u0131\u015fmak durumundayd\u0131: Almanya, Japonya ve \u0130talya\u2019n\u0131n yenilgisi; Stalin, Roosvelt ve Churchill aras\u0131nda imzalanan Yalta ve Potsdam anla\u015fmalar\u0131; d\u00fcnya emperyalist ekonomisinin i\u00e7inde bulundu\u011fu sorunlar; ABD\u2019nin egemen emperyalist g\u00fc\u00e7 olarak y\u00fckseli\u015fi; s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi temelinde kitlesel devrimci partilerin in\u015fas\u0131; emperyalizmin \u201cSo\u011fuk Sava\u015f\u201d do\u011frultusunda att\u0131\u011f\u0131 ilk ad\u0131mlar, vb. Bu ayn\u0131 zamanda, ABD seksiyonunun g\u00f6n\u00fcls\u00fczce s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Enternasyonal \u00f6nderli\u011fini, Pablo-Mandel-Frank\u2019tan olu\u015fan yeni bir \u00f6nderli\u011fe devretti\u011fi kongre olacakt\u0131. Ama ayn\u0131 zamanda Nahuel Moreno, Gerry Healy ve Pierre Lambert gibi gen\u00e7 \u00f6nderler de uluslararas\u0131 sahneye \u00e7\u0131kacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Kongrede \u00f6nce IV. Enternasyonal\u2019in on y\u0131ll\u0131k bir bilan\u00e7osu \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. B\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funluk, yeni do\u011fmu\u015f ve son derece zor ko\u015fullar alt\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f bir \u00f6rg\u00fct i\u00e7in, i\u00e7inde bulunulan durumun kahramanca bir m\u00fccadelenin \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu noktas\u0131nda birle\u015fti. Ve \u015fu noktalar ortak g\u00f6r\u00fc\u015f olarak saptand\u0131: 1) IV. Enternasyonal\u2019in kurulu\u015fu, II. ve III. Enternasyonaller gibi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n dev zaferlerinin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fil, sava\u015f \u00f6ncesi d\u00f6nemdeki yenilgilerin ve gene o d\u00f6nemde kar\u015f\u0131devrim kamp\u0131na ge\u00e7i\u015fini tamamlayan Stalinizmin ihanetlerinin \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in at\u0131lmas\u0131 zorunlu olan bir ad\u0131m\u0131n sonucu olmu\u015ftur; 2) Tro\u00e7ki\u2019nin katladeli\u015fi ile Tro\u00e7kistlerin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131lar ve yeralt\u0131 d\u00f6nemi, \u00f6rg\u00fct\u00fcn daha da b\u00fcy\u00fcmesini engelleyen etmenler olmu\u015ftur; 3) IV. Enternasyonal yaln\u0131zca ya\u015famakla kalmam\u0131\u015f, militan kadro ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc olunan \u00fclke say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131nda ciddi bir geli\u015fme g\u00f6stermi\u015ftir. Amerikan SWP\u2019sinin g\u00fcc\u00fc, Frans\u0131z ve \u0130ngiliz seksiyonlar\u0131n\u0131n yeniden ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, Bolivya ve Seylan seksiyonlar\u0131n\u0131n etkisinin giderek art\u0131\u015f\u0131, bu geli\u015fmenin \u00f6rnekleri olarak g\u00f6steriliyordu.<\/p>\n\n\n\n

Bu g\u00fcndemde ayr\u0131ca SWP \u00f6nderli\u011finden Sherry Mangan\u2019\u0131n \u00f6nerisiyle, Enternasyonal\u2019in t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcne daha \u00fcst d\u00fczeyden merkeziyet\u00e7i maddeler eklendi ve Enternasyonal uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte demokratik merkeziyet\u00e7i bir \u00f6rg\u00fct haline getirildi. Frans\u0131z PCI\u2019sinden Jacques Marie, La Verite<\/em>\u2019de yazd\u0131\u011f\u0131 bir yaz\u0131da bu giri\u015fimi \u015f\u00f6yle yorumluyordu: \u201cA\u015f\u0131r\u0131 derecede merkeziyet\u00e7i t\u00fcz\u00fck maddeleri kabul edilmesinin politik anlam\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r: IV. Enternasyonal hen\u00fcz in\u015fa edilmekte olan de\u011fil, in\u015fa edilmi\u015f olan bir \u00f6rg\u00fct olarak kabul edilmektedir. Herhangi bir seksiyonu gibi bir \u00f6nderli\u011fe sahiptir\u201d<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Kongreye sunulan \u201cD\u00fcnya Politik Durumu\u201d raporu Pablo taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Bu d\u00f6k\u00fcmanda Pablo, sava\u015f\u0131n y\u0131k\u0131ma u\u011fratt\u0131\u011f\u0131 Avrupa ekonomisinin yeniden in\u015fas\u0131nda kapitalizmin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fckleri olduk\u00e7a do\u011fru bir bi\u00e7imde sergilemi\u015fti. Ama buradan hareketle, kapitalist ekonominin bunal\u0131m\u0131n\u0131n hi\u00e7bir d\u00fczelme umudunun olmad\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde de herhangi bir iyile\u015fme e\u011filiminin bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131na ula\u015f\u0131yordu. Pablo, Stalinizmin Yalta ve Potsdam anla\u015fmalar\u0131yla d\u00fcnya stat\u00fckosunun olu\u015fturulmas\u0131 ve ekonomik dengelerin sa\u011flanmas\u0131 yolunda emperyalizmle giri\u015fti\u011fi i\u015fbirli\u011fi gibi \u00e7e\u015fitli politik etmenleri t\u00fcm\u00fcyle g\u00f6zard\u0131 ediyordu. Kongrece kabul edilen d\u00f6k\u00fcmanda da Pablo\u2019nun bu tezleri t\u00fcm\u00fcyle kabul ediliyor ve \u201csava\u015f, kapitalizmin can \u00e7eki\u015fmesini \u015fiddetlendirmekle kalmam\u0131\u015f, ama d\u00fcnya ticaret dengesinin yeniden sa\u011flanmas\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle olanaks\u0131z hale getirmi\u015ftir\u201d<\/em> deniliyordu. Ve buradan hareketle de, \u201cTro\u00e7kist \u00f6rg\u00fctleri, kitle deste\u011fine sahip partiler haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeliyiz\u201d<\/em> gibi kestirme ve idealist bir sonuca ula\u015f\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Ernest Mandel, Pablo\u2019nun d\u00fcnya tezini t\u00fcm\u00fcyle destekliyordu. Ama onunla da yetinmeyerek daha ileri gitmi\u015f ve ABD\u2019nin Marshall yard\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k Almanya\u2019n\u0131n bir \u201ck\u00f6yl\u00fc ulusu\u201dna d\u00f6n\u00fc\u015fmekte oldu\u011funu ve ekonomisinin d\u00fcnya burjuvazisinin her t\u00fcrl\u00fc plan\u0131na kar\u015f\u0131 kesinlikle iyile\u015femeyece\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Pablo bile kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerinin bu denli abart\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130ngiliz seksiyonu ile Arjantin delegelerinden olu\u015fan bir az\u0131nl\u0131k, Pablo\u2019nun d\u00fcnya ekonomisine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015flerine kar\u015f\u0131 bir ba\u015fka d\u00f6k\u00fcman sundular. 1946 Aral\u0131\u011f\u0131\u2019nda Moreno\u2019nun Quatrieme Internationale<\/em>\u2019de yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 makaleyi esas alan bu d\u00f6k\u00fcmanda, \u201cD\u00fcnya ve Avrupa \u00f6l\u00e7e\u011finde bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Bat\u0131 Avrupa ekonomisinin durumu durgunluk ve \u00e7\u00fcr\u00fcme (Pablo\u2019nun deyimleriydi bunlar) tan\u0131mlar\u0131yla a\u00e7\u0131klanamaz. Tam tersine bir iyile\u015fme ve geli\u015fme d\u00f6nemine girilmi\u015ftir\u201d<\/em> deniliyordu. Bu pozisyon \u0130kinci D\u00fcnya Kongresinde birka\u00e7 oydan fazlas\u0131n\u0131 alamayacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Pablo\u2019nun kongreye sundu\u011fu \u201ckitle partilerine d\u00f6n\u00fc\u015fme\u201d \u00e7izgisi, \u00e7e\u015fitli seksiyonlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fcmelere dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ama bu b\u00fcy\u00fcmeler, 1943-48 aras\u0131nda ya\u015fanan kitesel kabar\u0131\u015flar\u0131n bir sonucu olarak yorumlanmam\u0131\u015f, yak\u0131n gelecek i\u00e7in IV. Enternasyonal\u2019in \u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131lan yeni imkanlar\u0131n bir g\u00f6stergesi olarak de\u011ferlendirilmi\u015fti. Ne var ki IV. Enternasyonal uluslararas\u0131 alanda en sa\u011flam ve adanm\u0131\u015f militanlar\u0131 i\u00e7eriyordu ve yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015fl\u0131ktan kurtulup ger\u00e7ek s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi i\u00e7ine girebilme arzusu, II. Kongre delegelerinin \u00e7o\u011funun Pablo\u2019nun bu parti in\u015fa \u00e7izgisini kabul etmelerine neden oldu. Ancak bu durum ilerde Pablo\u2019nun bekledi\u011finin tersine \u00e7eli\u015fkili sonu\u00e7lar do\u011frucakt\u0131. II. D\u00fcnya Kongresi kararlar\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmek ve kitle m\u00fccadelelerine m\u00fcdahale etmek i\u00e7in en ciddi \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6rg\u00fctler, bir yandan bunu ba\u015farabilmek i\u00e7in belirli olanaklar\u0131n bulundu\u011funu g\u00f6r\u00fcrken, bir yandan da Pablo\u2019nun sundu\u011fu d\u00fcnya tablosunun do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayacaklard\u0131. Ama bunu ba\u015flang\u0131\u00e7ta gene Pablo\u2019nun ampirist y\u00f6ntemlerinine dayand\u0131rarak yapacaklard\u0131. Gene de bu s\u00fcrecin i\u00e7inden, yaln\u0131zca s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesine m\u00fcdahale edebilen de\u011fil, ama ayn\u0131 zamanda 1948\u2019de Pablo\u2019ya \u00e7ok uzak olan diyalektik materyalist y\u00f6ntemi uygulayabilen, bunun sonucunda da Pablo-Mandel \u00e7izgisine tutarl\u0131 bir bi\u00e7imde kar\u015f\u0131 duran g\u00fc\u00e7ler do\u011facakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

II. D\u00fcnya Kongresi\u2019nin bir ba\u015fka \u00f6nemli tart\u0131\u015fma konusu, Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerinin s\u0131n\u0131f karakteri sorunuydu. 1948\u2019e gelindi\u011finde, SSCB\u2019yi b\u00fcrokratik kollektivist ya da kapitalist bir \u00fclke olarak tan\u0131mlayan ve SSCB\u2019nin emperyalist sava\u015fta desteklenmemesini savunan pek bir ak\u0131m kalmam\u0131\u015f, bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu \u00f6nce Tro\u00e7kizmden, \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre sonra da Marksizmden kopmu\u015flard\u0131. \u00d6te yandan bu arada SSCB\u2019nin egemenli\u011fi alt\u0131ndaki \u201ctampon devletler\u201dde iktidardaki Stalinist partiler sosyo-ekonomik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler ba\u015flatm\u0131\u015flard\u0131. Bu geli\u015fmeleri de\u011ferlendirmek \u00fczere Mandel Kongre\u2019ye \u201cSSCB ve Stalinizm\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir d\u00f6k\u00fcman sunar. Mandel bu d\u00f6k\u00fcmanda Sovyet b\u00fcrokrasisinin tampon devletlerin burjuva yap\u0131s\u0131n\u0131 ve i\u015flerli\u011fini korumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u201c\u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u00fclkeler \u00fczerindeki s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc korumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131n ancak kitlelerin devrimci seferberli\u011fiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi\u201d<\/em> do\u011fru tespitini yapar. Ancak bu emperyalizmi ve b\u00fcrokrasiyi y\u0131kacak bu kitle m\u00fccadelelerinin de\u011fi\u015fik bi\u00e7imler alabilece\u011fini g\u00f6remez. Bu m\u00fccadele bi\u00e7imleri, K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun varl\u0131\u011f\u0131 ve ayn\u0131 zamanda bu \u00fclkelerdeki burjuvazilerin g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda \u015fekilleniyordu. Mandel, Stalinist partiler i\u00e7indeki ba\u015fkald\u0131rmalar\u0131n kitle m\u00fccadelelerindeki y\u00fckseli\u015fin bir yans\u0131mas\u0131 oldu\u011funu ve b\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmelerin emperyalizmin uygulamaya koydu\u011fu so\u011fuk sava\u015f stratejisi \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7eli\u015fkili ifadelere b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6remez. Ve sonu\u00e7ta da bu s\u00fcrecin deforme i\u015f\u00e7i devletlerinin do\u011fu\u015fuyla sonu\u00e7lanmakta oldu\u011funu kavrayamaz. Mandel\u2019in d\u00f6k\u00fcmanda i\u015flerli\u011fe koydu\u011fu ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme tarz\u0131 \u015fudur: Ger\u00e7ekle\u015fmekte olan devrimci kabar\u0131\u015flar b\u00fcrokrasinin iste\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fti\u011fi i\u00e7in ve bunlar \u00f6rne\u011fin Rus devrimindeki gibi \u201cklasik\u201d seferberlikler olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, s\u00f6z konusu \u00fclkelerdeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler bir i\u015f\u00e7i devletinin olumu\u015fu y\u00f6n\u00fcnde olamazd\u0131. Mandel\u2019in bu tezi kabul edilmekle kalmad\u0131, kongrede se\u00e7ilen Uluslararas\u0131 Y\u00fcr\u00fctme Kurulu Nisan 1949\u2019ta \u201ctampon devletler, SSCB\u2019nin yap\u0131sal asimilasyon s\u00fcreci alt\u0131ndaki kapitalist devletlerdir ve asimilasyon s\u00fcreci hen\u00fcz diyalektik bir s\u0131\u00e7ramaya yaratamam\u0131\u015ft\u0131r\u201d<\/em> tespitini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Ne var ki Mandel\u2019in ger\u00e7ekle\u015fmekte olan nitel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri g\u00f6rememesi, bunlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmiyor oldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyordu.<\/p>\n\n\n\n

II. D\u00fcnya Kongresi Sonras\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kongrenin hemen ard\u0131ndan ya\u015fanan geli\u015fmeler Mandel\u2019in pozisyonlar\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00f6nde ger\u00e7ekle\u015fecekti. Kongrede Mandel\u2019i destekleyen Pablo, Tito\u2019nun 1948\u2019de Stalinist hareketten at\u0131lmas\u0131yla birlikte Yugoslavya\u2019daki geli\u015fmelere b\u00fcy\u00fck hayranl\u0131k duymaya ba\u015flar. \u0130dealist, pragmatik ve izlenimci analiz y\u00f6ntemi onu birdenbire Yugoslavya\u2019y\u0131 bir i\u015f\u00e7i devleti, Tito\u2019yu ve Yugoslav Kom\u00fcnist Partisi\u2019ni de devrimci Marksist olarak tan\u0131mlamaya iter. Ard\u0131ndan, \u00fclkenin ekonomik in\u015fas\u0131nda Tito\u2019ya yard\u0131m etmek \u00fczere gen\u00e7lik tugaylar\u0131 \u00f6rg\u00fctlemeye giri\u015fir. Ve nihayet Enternasyonal\u2019in merkezinin Belgrad\u2019a ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nerir. Tabii Tito bu \u00f6nerileri \u201cduymaz\u201d bile.<\/p>\n\n\n\n

Pablo, \u201cyeni kuram\u201dlar\u0131n\u0131 yeni \u201colgular\u201da dayand\u0131rarak geli\u015ftirmeye ba\u015flar. Yugoslavya\u2019da millile\u015ftirilen sekt\u00f6rlerin uzun bir listesini haz\u0131rlar. Mandel ise pedagojik ve metodolojik a\u00e7\u0131lardan bu yakla\u015f\u0131ma kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar ve Pablo\u2019yu Mussolini \u0130talyas\u0131\u2019ndaki millile\u015ftirme \u00f6rneklerini vererek \u00e7\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130talyan diktat\u00f6r\u00fc, Kral\u2019la t\u00fcm ba\u011flar\u0131n\u0131 kopard\u0131ktan sonra, sava\u015f\u0131n hemen \u00f6ncesinde ve s\u0131ras\u0131nda pek \u00e7ok sekt\u00f6r\u00fc millile\u015ftirmi\u015fti. Mandel, millile\u015ftirmelerin yan\u0131 s\u0131ra s\u00fcrecin genel dinamiklerinin, yani s\u0131n\u0131f i\u00e7eri\u011finin ve politik y\u00f6n\u00fcn\u00fcn de dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yler. Belirli bir devletin s\u0131n\u0131f karakterini belirleyebilmek i\u00e7in kurumlar\u0131n ve iktidar sorununun da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirtir. B\u00fct\u00fcn bunlar do\u011frudur, ama Mandel bu \u00f6rneklerin Do\u011fu Avrupa\u2019da nas\u0131l \u201cortodoks olmayan\u201d bi\u00e7imlerde ya\u015fama ge\u00e7mekte oldu\u011funu g\u00f6remez.<\/p>\n\n\n\n

Bu son nokta \u00fczerinde Amarikan SWP\u2019sinin \u00e7o\u011funlu\u011fu Mandel\u2019e kat\u0131l\u0131r. Ancak Joseph Hansen ve di\u011fer SWP \u00f6nderleri \u201ctampon \u00fclkeler\u201din art\u0131k birer i\u015f\u00e7i devleti haline geldiklerini, ancak bunlar\u0131n ba\u015ftan deforme devletler oldu\u011funu savunurlar. Onlara g\u00f6re bu devletlerin sosyal temeli SSCB\u2019dekinin ayn\u0131s\u0131d\u0131r. Moreno da Hansen\u2019e kat\u0131l\u0131r, ancak Mandel\u2019in y\u00f6nteminin aprioristik, ampirik ve dolay\u0131s\u0131yla da Marksizm d\u0131\u015f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yler. Ama Pablo\u2019nun Yugoslavya\u2019ya ili\u015fkin tan\u0131mlamas\u0131 sonu\u00e7 itibariyle do\u011frudur. K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun bu \u00fclkelere giri\u015fi, \u00f6zg\u00fcn bir \u201cikili iktidar\u201d durumu yaratm\u0131\u015f ve sosyal a\u00e7\u0131dan antagonist kurumlar\u0131n birlikte var olu\u015funa yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu ge\u00e7ici ve \u00e7ok istikrars\u0131z bir durumdu ve burjuvazinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi ve deforme bir i\u015f\u00e7i devletinin do\u011fmas\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

IV. Enternasyonal ancak 1951\u2019de t\u00fcm Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerinin deforme i\u015f\u00e7i devletleri oldu\u011fu sonucuna ula\u015facakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Pablocu Revizyonizmin Yayg\u0131nla\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Parti in\u015fas\u0131 sorununa t\u00fcm\u00fcyle bir \u201cayg\u0131t yaratma\u201d zihniyetiyle yakla\u015fan ve \u201ckitle partilerinin\u201d derhal in\u015fas\u0131 perspektifini savunan Pablo, Enternasyonal\u2019e \u201cYugoslav \u00e7izgisi\u201dni dayatma u\u011fra\u015f\u0131s\u0131na giri\u015fir. Parti in\u015fas\u0131 kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 1948\u2019de Quatrieme Internationale<\/em>\u2019de \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klar: \u201cDolay\u0131s\u0131yla, devrimci \u00f6nderli\u011fin niteli\u011fi, belirli bir anda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131yla kurdu\u011fu ba\u011flarla de\u011fil, program\u0131 ve doktriniyle belirlenir…\u201d<\/em> Pablo, bir devrimci partinin program\u0131 ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131yla olan ba\u011flar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi g\u00f6remiyor, program\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesine m\u00fcdahaleleri \u00e7er\u00e7evesinde zenginle\u015fip geli\u015ftirebilece\u011fini, \u00f6rg\u00fctlenmenin de ancak bu m\u00fccadeleler sayesinde d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fini kavrayam\u0131yordu. Yakla\u015f\u0131m\u0131 son derece idealistti: Bir grup ayd\u0131n program\u0131 haz\u0131rlar ve t\u00fcm parti bu program\u0131 hayata ge\u00e7irebilecek kitle m\u00fccadelelerinin patlak vermesini bekler. Pablo\u2019yu Tito\u2019nun rejimine hayranl\u0131k duymaya iten de bizzat bu anlay\u0131\u015f\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Pablo, \u201cYugoslav KP\u2019sinin Evrimi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde \u015funlar\u0131 yaz\u0131yordu: \u201cYugoslav Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin kendi ba\u015f\u0131na hakl\u0131 bir zemine ula\u015fm\u0131\u015f oldu\u011funu ve bunu hem emperyalizme, hem de Kremlin\u2019e kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesinin bir devam\u0131 olarak kabul ettiklerini g\u00f6rmek zor de\u011fil\u201d<\/em> (Quatrieme Internationale<\/em>, Ekim-Kas\u0131m 1849). Bu anlay\u0131\u015fla IV. Enternasyonal\u2019in 1950 bahar\u0131nda toplanan sekizinci Uluslararas\u0131 Y\u00fcr\u00fctme Kurulu toplant\u0131s\u0131nda \u015fu karar kabul edilir: \u201cYugoslav KP\u2019sinin olumlu evrimi, potansiyel olarak, uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci Marksizmin platformuna yakla\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Rus devriminden sonraki en b\u00fcy\u00fck f\u0131rsat\u0131 temsil etmektedir. Yugoslav KP\u2019si \u015fu an, iki y\u0131l \u00f6nceki kopu\u015fundan (Kremlin\u2019den) sonraki en iyimser \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri bile a\u015fan bir yola girmi\u015f durumdad\u0131r. Yugoslav KP\u2019sinin ideolojik geli\u015fimi ve Yugoslavya\u2019da yerine getirdi\u011fi g\u00f6revler, bu partiyi iktidara getiren devrimci hareketin ve \u00f6nderlik ekibinin dikkat \u00e7ekici niteliklerinin derinli\u011fini kan\u0131tlamaktad\u0131r.\u201d<\/em> (Quatrieme Internationale<\/em>, May\u0131s-Haziran 190.) Ayn\u0131 makalede Pablo, Yugoslav KP\u2019sinin \u201c…kriz i\u00e7indeki Stalinizme nihai darbenin indirilece\u011fi s\u0131\u00e7rama tahtas\u0131\u201d<\/em> haline gelece\u011fini iddia ediyordu.<\/p>\n\n\n\n

Ne var ki, Pablo\u2019nun bunlar\u0131 yazmas\u0131ndan iki ay sonra Yugoslav KP\u2019si, Kuzey Kore ve m\u00fcttefiki \u00c7in\u2019in kar\u015f\u0131s\u0131nda sava\u015fan Amerikan emperyalizmini ve onun G\u00fcney Kore\u2019deki kukla rejimini destekleyerek uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na ihanet eder. Tito ve YKP\u2019nin \u201cdikkat \u00e7ekici nitelikleri\u201d b\u00f6ylece a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ama Pablo-Mandel \u00f6nderli\u011fi Yugoslavya\u2019ya gen\u00e7lik tugaylar\u0131 g\u00f6ndermek gibi \u201cpratik destek\u201d uygulamalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler. \u0130\u015f bununla da kalmaz: Pablo, Tito\u2019nun \u201c\u00f6zel dan\u0131\u015fman\u0131\u201d olmak ister ve ona IV. Enternasyonal\u2019in merkezini Belgrad\u2019a ta\u015f\u0131may\u0131 \u00f6nerir. Pablo\u2019nun bu Yugoslav maceras\u0131 tabii ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lan\u0131r, ama o bu ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131ktan dersler \u00e7\u0131karmak yerine, anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 SBKP d\u00e2hil t\u00fcm Stalinist partilerin devrimci Marksizm i\u00e7in bir \u201cs\u0131\u00e7rama tahtas\u0131\u201d haline getirilebilece\u011fi yolundaki bir \u201ckuram\u201d bi\u00e7iminde genelle\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n

Pablo, 1951\u2019de \u201cNereye Gidiyoruz?\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir d\u00f6k\u00fcman yazar ve burada tasfiyeci \u00e7izgisini a\u00e7\u0131ktan dile getirmeye ba\u015flar. Bu makalede \u015f\u00f6yle der: \u201cGer\u00e7ek bir devrimci Marksist hareket i\u00e7in sorun, yeni ger\u00e7ekli\u011fi her ne pahas\u0131na olursa olsun d\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcncesinin kal\u0131plar\u0131 i\u00e7ine sokmaya \u00e7al\u0131\u015fmak de\u011fil, o d\u00fc\u015f\u00fcnceyi yeni nesnel geli\u015fmeleri kapsayacak ve onunla uyum i\u00e7inde olacak bi\u00e7imde geni\u015fletmektir.\u201d<\/em> Tro\u00e7kist hareketin, 50 y\u0131ll\u0131k Marksist-Leninist hareketin t\u00fcm kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 ve derslerini \u00e7i\u011fnemek pahas\u0131na \u201cuyum i\u00e7inde\u201d olmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi \u201cyeni nesnel geli\u015fmeler\u201dden kastetti\u011fi de \u015fudur: \u201cHareketimiz i\u00e7in nesnel sosyal ger\u00e7eklik esas olarak kapitalist rejim ve Stalinist d\u00fcnyadan olu\u015fmaktad\u0131r… Ve bug\u00fcn kapitalizme kar\u015f\u0131 duran g\u00fc\u00e7lerin \u00e7o\u011funlu\u011fu Sovyet b\u00fcrokrasisinin \u00f6nderli\u011fi ya da etkisi alt\u0131ndad\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pablo i\u00e7in sosyal de\u011fi\u015fimin ve devrimin itici g\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, onun yerini, emperyalizmin so\u011fuk sava\u015f s\u00f6ylemi ve Stalinizmin tek \u00fclkede sosyalizm ideolojisi \u00e7er\u00e7evesine yerle\u015ftirilen \u201ciki kamp\u201d kuram\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Pablo i\u00e7in i\u015f\u00e7i devletleri, kapitalizmin en \u00fcst a\u015famas\u0131 olan emperyalist \u00e7a\u011f\u0131n \u00e7eli\u015fkili bir bile\u015feni de\u011fildir; ona g\u00f6re kapitalizm yaln\u0131zca bir rejimdir ve Stalinistlerin egemenli\u011findeki i\u015f\u00e7i devletleri kapitalizmle sava\u015fan ayr\u0131 bir d\u00fcnyad\u0131r. Dahas\u0131 Pablo, Stalinistlerin i\u015f\u00e7i devletlerindeki kitleleri (\u201ckapitalizme kar\u015f\u0131 duran g\u00fc\u00e7ler\u201d) emperyalizme kar\u015f\u0131 y\u00f6nlendirdi\u011fini iddia ederken, Stalinist partilerin gerek i\u015f\u00e7i devletlerinde, gerekse kapitalist devletlerde kitleler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ihanetlerini g\u00f6rmezlikten gelir. Hatta kapitalist \u00fclkelerdeki i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n m\u00fccadelelerini, \u201cemperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede (i\u015f\u00e7i devletlerindeki b\u00fcrokrasilerin) maddi ve teknik destek\u201d<\/em> olarak tan\u0131mlar.<\/p>\n\n\n\n

Pablo\u2019nun bu yeni \u201ckuram\u0131\u201dn\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r: E\u011fer emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin ana g\u00fcc\u00fc Stalinist b\u00fcrokrasi \u201ckamp\u0131\u201dysa ve e\u011fer i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n m\u00fccadelesi bunun yaln\u0131zca \u201cdestek\u201d g\u00fcc\u00fcyse, o halde Tro\u00e7kist hareketin bu \u201ckamp\u201da kat\u0131lmas\u0131 gerekir. Ama elbette bu d\u00fc\u015f\u00fcncesini Tro\u00e7kist harekete kabul ettirmesi kolay de\u011fildi, baz\u0131 destekleyici arg\u00fcmanlara ihtiyac\u0131 vard\u0131. Ve bunu, emperyalist bas\u0131n\u0131n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u00f6yleminde buldu. 22 Mart-17 May\u0131s 1951 aras\u0131nda La Verite<\/em>\u2019de \u201cHaz\u0131rlad\u0131klar\u0131 Sava\u015f\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bir dizi makale yazd\u0131 ve \u201cNereye Gidiyoruz?\u201dda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201ckuramsal\u201d \u00e7er\u00e7eveyi mant\u0131ksal sonu\u00e7lar\u0131na ula\u015ft\u0131rd\u0131. Pablo \u201ckuram\u0131\u201dna iki ana eksen olu\u015fturdu: 1) Kapitalizm t\u00fcm\u00fcyle iflas etmi\u015fti ve metropollerde art\u0131k istikrara kavu\u015famazd\u0131, \u201cs\u00f6m\u00fcrgelerde ise t\u00fcm\u00fcyle \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc\u201d<\/em>; sonu\u00e7, \u201ckapitalizmin metropollerdeki ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz devrimin darbeleri alt\u0131nda h\u0131zla silinip at\u0131laca\u011f\u0131 boyutta bir krize girmi\u015f\u201d<\/em> oldu\u011fuydu; 2) bu nedenle de \u201cStalinist d\u00fcnya\u201d ile kapitalist \u201crejim\u201d aras\u0131nda bir sava\u015f ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. \u015e\u00f6yle diyordu: \u201cHaz\u0131rlanmakta olan sava\u015f, t\u00fcm bi\u00e7imleriyle devrime kar\u015f\u0131 bir emperyalist kar\u015f\u0131devrimdir.\u201d<\/em> \u201cT\u00fcm bi\u00e7imleriyle devrim\u201dden kastetti\u011fi de \u015fuydu: \u201c…t\u00fcm bi\u00e7imleriyle devrim: SSCB, Halk Demokrasileri, \u00c7in, Asya\u2019daki ayaklanma halindeki di\u011fer b\u00f6lgeler, s\u00f6m\u00fcrge ve proleter devrimci hareketler…\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pablo, t\u00fcm makalesi boyunca IV. Enternasyonal\u2019in bu \u201cdevrimci kamp\u201da kat\u0131lmas\u0131n\u0131n ve Stalinist b\u00fcrokrasinin \u00f6nderli\u011fini kabul etmesinin zorunlulu\u011funu dile getiriyordu. S\u00f6z konusu olan i\u015f\u00e7i devletlerinin emperyalizme kar\u015f\u0131 savunusu de\u011fildi; Pablo, Tro\u00e7kist hareketin kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z m\u00fccadelesine son vermesini, kar\u015f\u0131devrimci Stalinist b\u00fcrokrasiye teslim olmas\u0131n\u0131 istiyordu. Ve bunu 1951\u2019de, yani So\u011fuk Sava\u015f\u2019\u0131n ba\u015flar\u0131nda, SSCB\u2019nin emperyalizmle ili\u015fkilerini g\u00fc\u00e7lendirmeye, bu ama\u00e7la Vietnam\u2019dan Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerine kadar her yerde kitlelere ihanetini derinle\u015ftirdi\u011fi bir d\u00f6nemde yap\u0131yordu. Ama Pablo bunu g\u00f6rm\u00fcyor ve kitlelerin devrimci seferberli\u011finin b\u00fcrokrasiye kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyle b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yordu: \u201cBizim s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz i\u00e7 sava\u015f, kitlelerin emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesi ile Sovyet b\u00fcrokrasisine kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi ayn\u0131 d\u00fczleme koymaz, koymamal\u0131d\u0131r. Ne SSCB\u2019de, ne \u201ctampon devletler\u201dde, ne de kapitalist \u00fclkelerde herhangi bir bilin\u00e7li i\u015f\u00e7i m\u00fccadeleyi bu tarzda alg\u0131layamaz\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Bu tezlerini yay\u0131nlad\u0131ktan sonra Pablo, UYK\u2019na bir karar tasla\u011f\u0131 sunar. Burada \u015f\u00f6yle der: \u201cStalinizmin do\u011fas\u0131nda bulunan oport\u00fcnist sa\u011f e\u011filimleri, ko\u015fullar\u0131n evrimi i\u00e7inde gerek kapitalistlerin tavr\u0131, gerekse kitlelerin tepkisiyle, s\u00fcrekli olarak bask\u0131 ve denetim alt\u0131nda tutulmaktad\u0131r.\u201d<\/em> Pablo\u2019ya g\u00f6re, b\u00fcrokrasinin \u201coport\u00fcnist sa\u011f e\u011filimlerini\u201d bast\u0131rarak \u00fcst\u00fcn gelen  \u201cmerkezci e\u011filimleri\u201d de buradan kaynaklan\u0131yordu. \u201cBelirli ko\u015fullar alt\u0131nda Stalinizmin bu merkezci e\u011filimleri, devrimci ya da devrimci-merkezci bir nitelik bile kazanabilir.\u201d<\/em> Ve nihayet Pablo, tasfiyeci \u00e7izgisini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturuyordu: \u201cGer\u00e7ek kitle hareketinin bir par\u00e7as\u0131 olabilmek, \u00f6rne\u011fin sendikalarda \u00e7al\u0131\u015fabilmek i\u00e7in, tavizler ve \u2018kapit\u00fclasyonlar\u2019 yaln\u0131zca m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, ayn\u0131 zamanda gereklidir de\u201d<\/em> (La Verit<\/em>e, No. 583, Eyl\u00fcl 1978).<\/em><\/p>\n\n\n\n

Pablo\u2019nun 1951\u2019deki bu \u00e7izgisi, \u00e7ok sonralar\u0131 bile m\u00fcttefiklerince h\u00e2l\u00e2 savunuluyordu. \u00d6rne\u011fin 1985\u2019te Birle\u015fik Sekreterlik\u2019in \u00f6nderi Ernest Mandel, Stalinist b\u00fcrokrasinin \u201cikili karakteri\u201dni (bazen devrimci, bazen kar\u015f\u0131devrimci) kan\u0131tlamak i\u00e7in bir dizi makale yazm\u0131\u015f ve \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti: \u201cYugoslav, \u00c7in ve Vietnam KP \u00f6nderleri kendi \u00fclkelerinde iktidar\u0131 ald\u0131klar\u0131nda, teori ve pratiklerindeki deformasyonlara ra\u011fmen, devrimci \u00f6nderlikler olarak hareket etmi\u015flerdir; buna isterseniz devrimci-merkezci deyin, ama kesinlikle devrimcidir\u201d<\/em> (\u201cD\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonalin in\u015fas\u0131n\u0131n Bug\u00fcnk\u00fc A\u015famas\u0131\u201d, International Viewpoint<\/em>, \u00d6zel Say\u0131, 1985).<\/p>\n\n\n\n

Pablocular i\u00e7in, 1951\u2019de oldu\u011fu gibi 1985\u2019te de, Stalinist b\u00fcrokrasiler kendi istekleri d\u0131\u015f\u0131nda iktidar\u0131 almaya itildiklerinde ve bunu devrimci geli\u015fmeleri denetim alt\u0131na almak ve dondurmak amac\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirdiklerinde \u201cikili karakterlerinin devrimci-merkezci, ama kesinlikle devrimci\u201d<\/em> \u00f6zelli\u011fini uygulamaya koymu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Kongresi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kas\u0131m 1950\u2019de UYK, Pablo\u2019nun revizyonist \u00e7izgisini i\u00e7eren, \u201cUluslararas\u0131 Perspektifler ve D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Y\u00f6neli\u015fi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir d\u00f6k\u00fcman\u0131 kabul eder. \u201cEntrizm sui generis<\/em>\u201d (\u00f6zel bir t\u00fcr s\u0131zmac\u0131l\u0131k) ya da \u201cderin entrizm\u201d denen \u201ctaktik\u201d ilk kez bu d\u00f6k\u00fcmanda t\u00fcm a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla dile getirilir. Bu \u201ctaktik\u201d esas olarak IV. Enternasyonal \u00f6rg\u00fctlerinin tasfiye edilerek Stalinist Kom\u00fcnist Partilere, baz\u0131 \u00fclkelerde de Sosyal Demokrat hatta burjuva milliyet\u00e7i partilere kat\u0131l\u0131m\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. \u201cUzunca bir s\u00fcre\u201d i\u00e7in uygulanmas\u0131 istenen bu \u201ctaktik\u201d, 1930\u2019larda Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6nerdi\u011fi entrizm taktikleriyle taban tabana z\u0131tt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki, \u00fcnl\u00fc \u201cFrans\u0131z D\u00f6nemeci\u201d makalesinde, k\u00fc\u00e7\u00fck devrimci Marksist gruplar\u0131n baz\u0131 \u00fclkelerde Sosyal Demokrat partilerin h\u0131zla geli\u015fen sol kanatlar\u0131n\u0131 kazanabilmek i\u00e7in bu partilere kat\u0131labilece\u011finden s\u00f6z etmi\u015fti: Ancak Tro\u00e7ki, devrimcilerin kendi \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fcklerini mutlaka a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmi\u015f bir fraksiyon olarak kurmalar\u0131 ve kendi yay\u0131nlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri gerekti\u011fini vurgulam\u0131\u015f ve bu takti\u011fin yaln\u0131zca bu partilerin devrimci sol kanatlar\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015fmek i\u00e7in uygulanabilece\u011fini, bu ger\u00e7ekle\u015fince de derhal ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6rg\u00fct\u00fcn kurulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. Tro\u00e7ki\u2019ye g\u00f6re bu taktik, k\u0131sa s\u00fcreli olumlu ko\u015fullardan yararlanabilmeye y\u00f6nelikti ve ancak belirli ve k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in uygulanabilirdi. Pablo\u2019nun \u201cderin entrizm\u201di ise, Tro\u00e7kist kadrolar aras\u0131ndaki t\u00fcm \u00f6rg\u00fctsel ba\u011flar\u0131n tasfiyesini \u00f6ng\u00f6ren uzun s\u00fcreli bir uygulamayd\u0131. \u00dcstelik, Stalinist partilerin hi\u00e7bir a\u00e7\u0131k fraksiyona ve ba\u011f\u0131ms\u0131z yay\u0131na izin vermeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Pablo\u2019nun bu d\u00f6k\u00fcman\u0131 UYK\u2019ce t\u00fcm partilere da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r ve ayn\u0131 zamanda A\u011fustos 1951\u2019de \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Kongresi\u2019nin d\u00fczenlenmesine karar verilir. Pablo\u2019nun bu d\u00f6k\u00fcman\u0131na kar\u015f\u0131, kongre \u00f6ncesi tart\u0131\u015fmaya iki ayr\u0131 tez daha sunulur. Bunlardan birincisi, Mandel\u2019in \u201cOn Tez\u201didir. Ancak Mandel, Pablo\u2019nun tasfiyeci \u00f6nerilerini kabul eder ve d\u00f6k\u00fcman\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmaya girmeden geri \u00e7eker. \u0130kinci d\u00f6k\u00fcman ise, Frans\u0131z partisi \u00e7o\u011funlu\u011funun \u00f6nderlerinden Bleibtreau-Favre\u2019\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 ve Haziran 1951\u2019de La Verite<\/em>\u2019de yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 \u201cYolda\u015f Pablo Nereye Gidiyor?\u201ddur. Ancak Pablo, Enternasyonal\u2019de \u00f6rg\u00fctsel kontrol\u00fc eline ge\u00e7irmi\u015ftir ve bu d\u00f6k\u00fcman\u0131n \u00f6b\u00fcr partilere da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131, terc\u00fcmesini ve tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 engeller. Bu, Pablo\u2019nun kendi tasfiyeci \u00e7izgisini Enternasyonal\u2019e dayatmak i\u00e7in uygulayaca\u011f\u0131 bir dizi b\u00fcrokratik manevran\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131na i\u015faret eder.<\/p>\n\n\n\n

1953 Ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan 1963 Birle\u015fmesine<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1940\u2019lar\u0131n sonlar\u0131nda, Pablo-Mandel\u2019in tasfiyeci \u00e7izgisi ile buna direnen partiler ve kesimler aras\u0131ndaki derin g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 art\u0131k Enternasyonal\u2019i tam bir kopu\u015f noktas\u0131na s\u00fcr\u00fcklemi\u015ftir. Ve bu s\u00fcre\u00e7te iki a\u00e7\u0131k uluslararas\u0131 hizip kurulur. Pablo ve onun \u00e7evresindeki Uluslararas\u0131 Sekreterlik ile Frans\u0131z (PCI, Pierre Lambert), \u0130ngiliz (SLL, Gerry Healy) ve ABD (SWP, Josep Hunsen) partilerinin etraf\u0131nda toplanan Uluslararas\u0131 Komite hizipleri. \u0130ki hizip 1954\u2019te birbirinden kopar ve ba\u011f\u0131ms\u0131z uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmeler olarak faaliyete ge\u00e7er. (Bu arada Arjantin\u2019de iki ayr\u0131 Tro\u00e7kist \u00f6rg\u00fct vard\u0131r. Bunlardan biri, Moreno\u2019nun 1941\u2019de \u00f6rg\u00fctledi\u011fi ve k\u0131sa bir s\u00fcre IV. Enternasyonal\u2019in seksiyonu olan POR, \u00f6b\u00fcr\u00fc ise Pablo\u2019nun Latin Amerika\u2019ya \u201cg\u00f6revli\u201d olarak yollad\u0131\u011f\u0131 Juan Posadas\u2019\u0131n kurdu\u011fu D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal Grubu\u2019dur [GCI – Grupo Cuarta Internacionale<\/em>]. 1951 D\u00fcnya Kongresi\u2019nde GCI resmi Arjantin seksiyonu olarak kabul edilir. 1953 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131nda GCI Pablocu Uluslararas\u0131 Sekreterlik\u2019in, POR ise Uluslararas\u0131 Komite\u2019nin yan\u0131nda yer al\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n

On y\u0131l s\u00fcren bu ayr\u0131l\u0131k d\u00f6neminin en \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131ndan biri, d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011findeki s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri sorunlar\u0131n\u0131n iki uluslararas\u0131 hizip i\u00e7inde birbirinden ayr\u0131 olarak tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 oldu. Bu da, parti in\u015fas\u0131 y\u00f6ntemleri, politik pozisyonlar ve \u00f6rg\u00fctsel pratikler konular\u0131nda var olan ayr\u0131l\u0131klar\u0131n giderek derinle\u015fmesine ve kemikle\u015fmesine yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

IV. Enternasyonal\u2019in bu iki uluslararas\u0131 hizip halindeki b\u00f6l\u00fcnmesi durumunu 1959 K\u00fcba Devrimi sarsar. K\u00fcba\u2019da Fidel Castro ve Che Guevara \u00f6nderli\u011findeki gerilla hareketi zafere ula\u015fm\u0131\u015f ve bir devrimci h\u00fck\u00fcmet kurulmu\u015ftur. IV. Enternasyonal\u2019in her iki kanad\u0131 da Castro h\u00fck\u00fcmetini ABD emperyalizminin sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 ve K\u00fcba\u2019da giri\u015fti\u011fi devrimci d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler do\u011frultusunda destekler. Castro\u2019nun 26 Temmuz Hareketi, ABD emperyalizminin d\u00fcnyaya empoze etti\u011fi sava\u015f sonras\u0131 dengelerinin k\u0131r\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmektedir. Bu arada, fosille\u015fmi\u015f Stalinist partiler bir kenara itilmi\u015f ve devrimci m\u00fccadeleye yeni ve taze g\u00fc\u00e7ler akmaya ba\u015flam\u0131\u015f gibidir. K\u00fcba Devrimi ayn\u0131 zamanda devrimci Marksistlerin \u00f6n\u00fcne yan\u0131tlanmas\u0131 gereken yeni sorular \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Castro\u2019nun gerillalar\u0131 i\u015f\u00e7i hareketinin i\u00e7inden gelmeyen ve Marksist olmayan radikal demokratlar ve milliyet\u00e7ilerdi. S\u0131n\u0131f k\u00f6kenleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva devrimcileriydi. Bunlar\u0131n \u00f6nderli\u011findeki bir devrim hangi ko\u015fullar alt\u0131nda bir sosyalist devrime d\u00f6n\u00fc\u015febilir ve bir i\u015f\u00e7i devletinin in\u015fas\u0131na y\u00f6nelebilirdi? Bu ve benzeri sorunlar, iki y\u0131l gibi k\u0131sa bir s\u00fcrede yan\u0131tlanacak, K\u00fcba \u00f6nderli\u011fi ulusal ve uluslararas\u0131 sorunlar\u0131n etkisiyle devrimi derinle\u015ftirmeye zorlanacakt\u0131. K\u00fcbal\u0131 i\u015f\u00e7iler ve k\u00f6yl\u00fcler k\u0131sa s\u00fcrede silahlan\u0131p seferber olarak fabrikalara ve topraklara el koyacak, ilk devrimci h\u00fck\u00fcmetteki burjuva demokratlar yerlerini i\u00e7 sava\u015f\u0131n g\u00f6zde komutanlar\u0131na b\u0131rakacakt\u0131. B\u00f6ylece, bir yandan i\u015f\u00e7i devletinin temelleri at\u0131l\u0131rken, bir yandan da bu temellerin \u00fczerinde Castro\u2019nun giderek Stalinistle\u015fen b\u00fcrokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc in\u015fa olacakt\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Bu geli\u015fme, \u00f6zellikle SWP\u2019yi derinden etkiledi. ABD seksiyonunun lideri Hansen, her iki uluslararas\u0131 hizbin de yeni K\u00fcba devletini bir i\u015f\u00e7i devleti olarak kabul etmesi ve emperyalizme kar\u015f\u0131 desteklemesinin belirleyici bir deney oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeydi. Bu a\u00e7\u0131dan SWP liderli\u011fine g\u00f6re 1953-54 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131k a\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve IV. Enternasyonal\u2019in gene tek bir \u00f6rg\u00fct olabilme olana\u011f\u0131 do\u011fmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n

Ne var ki SWP\u2019nin bu de\u011ferlendirmesine her iki hizipte de kat\u0131lmayanlar vard\u0131. Uluslararas\u0131 Sekreterlik kanad\u0131nda, hizbin Latin Amerika lideri olan Posadas, ba\u011f\u0131ms\u0131z parti in\u015fas\u0131n\u0131 savunanlarla birle\u015fmek istemedi\u011fi gibi, bir n\u00fckleer d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n sosyalizmin zaferiyle sonu\u00e7lanaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden hareketle, t\u00fcm politikan\u0131n SSCB\u2019yi b\u00f6yle bir sava\u015f ba\u015flatmaya zorlamak do\u011frultusunda olmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyordu. Posadas sonunda 1962\u2019de Tro\u00e7kist hareketten kopacakt\u0131. \u00d6te yandan Pablo da Uluslararas\u0131 Sekreterlik i\u00e7inde Mandel ile ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Mandel, 1959 K\u00fcba Devrimi ile Pablocu g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u201cYeni Kitle \u00d6nc\u00fcs\u00fc\u201d kuram\u0131 i\u00e7inde eritirken, Pablo\u2019nun kendisi seksiyonlar\u0131 Stalinist ve Sosyal Demokrat partilerin i\u00e7ine sokma \u00e7abas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. Sonu\u00e7ta Pablo bir az\u0131nl\u0131k hizbi kuracak, 1963 Birle\u015fme Kongresi\u2019ne kat\u0131lacak, ama 1965\u2019te disipline kar\u015f\u0131 gelme ele\u015ftirisiyle birlikte Enternasyonal\u2019dan \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Mandel ve Birle\u015fik Sekreterli\u011fin Pablo\u2019ya y\u00f6neltti\u011fi temel ele\u015ftiri, Pablo\u2019nun yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 Sous le Drapeau du Socialisme<\/em> (\u201cSosyalizm Bayra\u011f\u0131 Alt\u0131nda\u201d) adl\u0131 dergide, Mandel ve Sekreterli\u011fin \u00e7izgisine uygun d\u00fc\u015fmeyen g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcrmesiydi. O d\u00f6nemde Pablo Stalinist b\u00fcrokrasinin Kru\u015f\u00e7evci kanad\u0131n\u0131 desteklerken, Birle\u015fik Sekreterlik \u00c7in b\u00fcrokrasisinin \u201c\u00f6nemi\u201d \u00fczerinde duruyordu. Bu farkl\u0131l\u0131k esas olarak, Stalinist b\u00fcrokrasinin \u015fu ya da bu kesimini (ele\u015ftirel ya da bir ba\u015fka bi\u00e7imde de olsa) desteklemekten \u00f6teye ge\u00e7emeyen \u201cPabloculu\u011fun\u201d tipik bir i\u00e7 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Mandel\u2019in Pablo\u2019dan ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u201cPablocu\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ondan farkl\u0131 bir bi\u00e7imde uygulama \u00e7abas\u0131ndan \u00f6teye ge\u00e7emiyordu. (1965\u2019te Birle\u015fik Sekreterlik\u2019ten uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan Pablo\u2019nun, Ekim 1993\u2019te gene Mandel\u2019in \u00e7abalar\u0131yla Sekreterli\u011fe kabul edilmi\u015f ve bu BS i\u00e7inde \u00f6nemli ele\u015ftirilere yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 Komite kanad\u0131nda da \u00f6nemli i\u00e7 ayr\u0131l\u0131klar olu\u015fmu\u015ftu. \u0130ngiliz ve Frans\u0131z partileri K\u00fcba\u2019y\u0131 bir i\u015f\u00e7i devleti olarak tan\u0131mlamay\u0131 reddediyorlar ve \u201cPablocular\u201dla birle\u015fmeye \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131. Ama SWP, Mandelci Avrupa kanad\u0131yla birle\u015fme konusunda kararl\u0131yd\u0131 ve 1963\u2019te tek yanl\u0131 bir giri\u015fimle Uluslararas\u0131 Komite\u2019nin da\u011f\u0131lma s\u00fcrecini ba\u015flatacakt\u0131. Bu d\u00f6nemde Moreno ise, \u00f6zellikle 1957\u2019de kurulmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi Ortodoks Tro\u00e7kizm Latin Amerika Sekreterli\u011fi (SLATO) adl\u0131 bir koordinasyon \u00f6rg\u00fct\u00fcyle Uluslararas\u0131 Komite\u2019nin ger\u00e7ek bir enternasyonalist \u00f6nderlik haline d\u00f6n\u00fc\u015fmesi i\u00e7in u\u011fra\u015f vermekteydi. Bir y\u0131l boyunca SWP\u2019yi, Uluslararas\u0131 Komite\u2019yi da\u011f\u0131tma fikrinden d\u00f6nd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ancak 1963\u2019te birle\u015fme bir oldu bitti halinde ger\u00e7ekle\u015fince, bu kez Lambert ve Healy\u2019nin \u201ctutarl\u0131 bir anti-revizyonist ak\u0131m olu\u015fturabilmek\u201d i\u00e7in yeni olu\u015fan Birle\u015fik Sekreterli\u011fe kat\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele eder. Ama bu ger\u00e7ekle\u015fmez ve b\u00f6ylece uluslararas\u0131 alanda yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f halde kalma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hesaba katarak, SLATO \u00e7evresinde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f partilerle birlikte Birle\u015fik Sekreterli\u011fe girer.<\/p>\n\n\n\n

1963-79 D\u00f6nemi: Uluslararas\u0131 Komite<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1963\u2019te d\u00fczenlenen Birle\u015fme Kongresiyle g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde bir birlik olu\u015fmu\u015f ve bir Birle\u015fik Sekreterlik kurulmu\u015ftur; ama d\u00fcnya Tro\u00e7kizmi hala b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f durumdad\u0131r ve \u00fcstelik a\u011f\u0131rdan bir tasfiye s\u00fcreci ya\u015fanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1963 birle\u015fmesinin d\u0131\u015f\u0131nda kalan Uluslararas\u0131 Komite bu haliyle art\u0131k esas olarak \u0130ngiliz SLL ile Frans\u0131z PCI (1965\u2019te Enternasyonalist Kom\u00fcnist \u00d6rg\u00fct [OCI – Organisation Communiste Internationaliste<\/em>] ad\u0131n\u0131 alacakt\u0131r) \u00f6rg\u00fctlerinin bir i\u015fbirli\u011fine ya da blo\u011funa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu blo\u011fu giderek i\u00e7ine \u00e7eken sapma ise \u201cUlusal Tro\u00e7kizm\u201ddir. Bu e\u011filimin en belirgin ifadesi; enternasyonal \u00f6nderlik ve d\u00fcnya partisi g\u00f6revlerini belirsiz bir gelece\u011fe ertelenen bir t\u00fcr \u201cmaksimum program\u201d olarak alg\u0131lamas\u0131d\u0131r. Bu sorun ancak d\u00fc\u015f\u00fcnsel planda bir kenarda tutulur ve \u201cgerekli ko\u015fullar\u201d\u0131n belirmesi beklenir. Bu e\u011filim d\u00fcnden bug\u00fcne \u00f6zellikle Lutte Ouvrier<\/em> grubunda barizdir. Lambert ve Healy i\u00e7in ise uluslararas\u0131 \u00f6nderlik ve Enternasyonal, ulusal \u00f6nderlikler aras\u0131ndaki bir anla\u015fmadan \u00f6teye ge\u00e7emez. Ve bu anlay\u0131\u015f\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc, bir \u201cana parti\u201d ile onun etraf\u0131nda k\u00fcmelenen \u201cuydular\u201ddan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. B\u00fcrokratik uygulamalar ise ulusal Tro\u00e7kizmin do\u011fal sonucu olacakt\u0131r. \u00d6rg\u00fctleri \u201cyabanc\u0131 etkiler\u201dden korumak i\u00e7in, resmi \u00e7izgiyi ele\u015ftiren herkes partiden bir bir tasfiye edilecektir. Ama sadece tek tek militanlar de\u011fil, bir b\u00fct\u00fcn halinde e\u011filimler ya da hizipler \u00f6rg\u00fct\u00fcn d\u015f\u0131na s\u00fcr\u00fclecektir. Partilerin i\u00e7inde demokratik tart\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in her y\u00f6ntem, hatta \u015fiddet uygulamas\u0131 bile ge\u00e7erli say\u0131lacakt\u0131r. Ama bunlar\u0131n hi\u00e7biri bu \u00f6rg\u00fctleri da\u011f\u0131lmaktan kurtaramayacakt\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu bir yozla\u015fma s\u00fcrecidir. Pablocu revizyonizme kar\u015f\u0131 hakl\u0131 bir tepkiyle do\u011fan Uluslararas\u0131 Komite b\u00f6ylece da\u011f\u0131l\u0131p gidecek, politik ve programatik olarak daha da k\u00f6t\u00fc bir revizyonizme saplanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Lambert\u2019in \u00f6nderli\u011findeki Frans\u0131z OCI, 1971\u2019de Healy \u00f6nderli\u011findeki SLL\u2019den kopar. B\u00f6ylece Uluslararas\u0131 Komite salt SLL\u2019de kal\u0131rken, OCI 1972\u2019de birka\u00e7 ba\u015fka grupla birlikte IV. Enternasyonal\u2019in Yeniden \u0130n\u015fas\u0131 \u0130\u00e7in \u00d6rg\u00fctleme Komitesi\u2019ni, CORCI\u2019yi kurar. Asl\u0131nda bu t\u00fcm\u00fcyle OCI\u2019ye ba\u011fl\u0131 bir minik \u201cEnternasyonal\u201ddir. CORCI, 1973\u2019te Birle\u015fik Sekreterli\u011fe, ertesi y\u0131lki kongreye y\u00f6nelik tart\u0131\u015fmalara kat\u0131lmak istedi\u011fini bildirir ama sekreterlik bunu reddeder. Ama 1977\u2019de CORCI ile BS aras\u0131nda resmi g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ba\u015flat\u0131l\u0131r, ne var ki her iki taraf i\u00e7in bu bir taktik giri\u015fimden \u00f6teye ge\u00e7mez. CORCI 1979\u2019da bu kez Moreno \u00f6nderli\u011findeki Uluslararas\u0131 Bol\u015fevik Hizip ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelere giri\u015fir. Ama 1981\u2019de Fransa\u2019da Mitterand h\u00fck\u00fcmetinin i\u015fba\u015f\u0131na gelmesiyle birlikte Lambert ani bir kararla Sosyalist Parti\u2019ye \u201centrizm\u201d karar\u0131 al\u0131r. Bu OCI i\u00e7in bir \u00f6l\u00fcm ferman\u0131 olacakt\u0131r. Parti h\u0131zla sosyal demokrasinin ve sendika b\u00fcrokrasisinin uydusu haline gelir. SP\u2019ye giren Lambert\u00e7ilerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekten \u201csosyalist\u201d olur. 1980\u2019lerin ilk yar\u0131s\u0131nda OCI Nikaragua\u2019da s\u00fcrekli devrim perspektifinden uzakla\u015farak Sandinizmi desteklemeye ba\u015flar. Lambert\u00e7ilik b\u00f6ylece mant\u0131ki sonu\u00e7lar\u0131na ula\u015f\u0131r. Bu arada OCI tekrar PCI ad\u0131n\u0131 al\u0131r ve CORCI\u2019yi bir \u201cEnternasyonal\u201d olarak ilan eder; art\u0131k onun ad\u0131 \u201cIV. Enternasyonal (Yeniden \u0130n\u015fa Uluslararas\u0131 Merkezi)\u201d olmu\u015ftur (k\u0131saca CIR). Uluslararas\u0131 Komite d\u00f6neminde bir ara 10.000\u2019in \u00fczerinde militana sahip olan PCI 2.000 \u00fcyelik bir \u201c\u0130\u015f\u00e7i Partisi\u201d haline gelir; ve ana stratejisi her yerde Brezilya\u2019dakine benzer bir i\u015f\u00e7i partisi kurmak haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. CIR ise, birka\u00e7 ba\u015fka \u00fclkede \u201cseksiyonu\u201d bulunan ve t\u00fcm\u00fcyle PCI\u2019ye ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir merkez olma durumuna indirger kendisini. <\/p>\n\n\n\n

Healycili\u011fin kaderi ise daha farkl\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r. 1973\u2019te Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Partisi (WRP – Workers Revolutionary Party<\/em>) ad\u0131n\u0131 alan SLL, h\u0131zla \u201c\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyac\u0131l\u0131\u011fa\u201d kaym\u0131\u015f, milliyet\u00e7i Arap rejimlerini, \u00f6zellikle de Kaddafi, Saddam ve Humeyni\u2019yi desteklemeye y\u00f6nelmi\u015ftir. WRP\u2019nin tek ba\u015f\u0131na \u00fcstlendi\u011fi Uluslararas\u0131 Komite ise, birka\u00e7 \u00fclkedeki minik gruplarca desteklenen bir merkez olmaktan \u00f6teye ge\u00e7ememi\u015ftir. WRP i\u00e7indeki yozla\u015fma ise doruk noktas\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f ve 1980\u2019lerin sonlar\u0131nda Gerry Healy, \u201ccinsel taciz ve \u015fiddet kullanma\u201d su\u00e7lar\u0131ndan partiden at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. (Healy, daha sonra kendi \u00e7evresinde k\u00fc\u00e7\u00fck bir grup kurar, ama 1991\u2019de \u00f6l\u00fcr.) WRP daha sonra kendini toparlamaya giri\u015fecek ve LIT-CI ile birle\u015fme g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine ba\u015flayacakt\u0131. Ancak WRP\u2019nin enternasyonalizm in\u015fas\u0131 konusundaki sekter tutumlar\u0131 nedeniyle bu sonu\u00e7 vermeyecek ve Bill Hunter ekibi WRP\u2019den kopacakt\u0131. <\/p>\n\n\n\n

1963-79 D\u00f6nemi: Birle\u015fik Sekreterlik<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1963\u2019te olu\u015fturulan Birle\u015fik Sekreterlik, esas olarak Mandelci Avrupa partileri (Bel\u00e7ika, \u0130talya, Almanya, Avusturya) ile SWP aras\u0131ndaki bir \u201cittifak\u201d\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc. Her iki kesim de Tro\u00e7kizmin temel programatik noktalar\u0131 ve K\u00fcba gibi g\u00fcncel politik sorunlar \u00fczerinde anla\u015fman\u0131n, iki ak\u0131m\u0131n \u201cilkeli\u201d temellerde birle\u015fmesi i\u00e7in yeterli ve gerekli oldu\u011funa inan\u0131yordu. (O d\u00f6nemde Moreno\u2019nun buna, iki kesim aras\u0131nda \u201cmetot\u201d farklar\u0131n\u0131n bulundu\u011funa ili\u015fkin itirazlar\u0131 bulunuyordu. SWP ise, 1953-54 ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n nedenleri ve metodolojik farkl\u0131l\u0131klar \u00fczerinde durman\u0131n b\u00f6l\u00fcc\u00fc bir tutum olaca\u011f\u0131n\u0131 ve sorunlar\u0131n s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi s\u00fcrecinde \u00e7\u00f6z\u00fclebilece\u011fini iddia ediyordu. Tarih, Moreno\u2019yu hakl\u0131 \u00e7\u0131karacakt\u0131.)<\/p>\n\n\n\n

1960\u2019lar\u0131n ortalar\u0131 ayn\u0131 zamanda \u00f6zellikle Latin Amerika\u2019da gerilla m\u00fccadelelerinin h\u0131zla yayg\u0131nla\u015fmakta oldu\u011fu bir d\u00f6nemdi. Fosille\u015fmi\u015f b\u00fcrokratik KP\u2019lere tepki duyan pek \u00e7ok radikal gen\u00e7 militan, m\u00fccadele yolunu Guevarac\u0131, Castrocu ve Maocu d\u00fc\u015f\u00fcncede, gerilla \u201cstratejisi\u201dnde aramaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. BS\u2019nin Mandelci Avrupa kanad\u0131, geli\u015fmeye \u201cYeni Kitle \u00d6nc\u00fcs\u00fc\u201d kuram\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde b\u00fcy\u00fck ilgi duyar. Bu kurama g\u00f6re devrimci Marksizm program\u0131n\u0131, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi i\u00e7inde do\u011fan yeni kitle \u00f6nc\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u201cduyarl\u0131l\u0131klar\u0131\u201dn\u0131 dikkate alarak uyarlamal\u0131d\u0131r. Mevcut durumda da bu \u201c\u00f6nc\u00fc\u201dler, gerillac\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva radikalleridir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan SWP\u2019de geli\u015fmelere ilgi duymaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc gerilla m\u00fccadelesi \u00f6zellikle ABD aleyhtar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir anti-emperyalizm ta\u015f\u0131maktad\u0131r. SWP \u00f6nderlerinden Joseph Hansen soruna el atar ve partisi ad\u0131na BS\u2019ye bir rapor sunar. Raporda \u015f\u00f6yle denmektedir: <\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7kist hareket, gerilla sava\u015f\u0131n\u0131n bir devrimci teknik olarak oynad\u0131\u011f\u0131 olumlu rol\u00fc kavram\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle Latin Amerika\u2019daki baz\u0131 Tro\u00e7kistler, kendi \u00fclkelerindeki deneyimlerden \u00f6nemli sonu\u00e7lar \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r; ama Tro\u00e7kist hareketin bir b\u00fct\u00fcn olarak soruna derinlemesine el att\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemeyiz. Buna g\u00f6re gerilla sava\u015f\u0131n\u0131n, en az\u0131ndan belirli b\u00f6lgelerdeki uygulamalar\u0131n\u0131n \u00fczerinde durmam\u0131z gerekir. Ben birka\u00e7 nokta \u00fczerinde durmak istiyorum. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Birincisi, pratikte baz\u0131 b\u00f6lgelerde gerilla sava\u015f\u0131n\u0131n her derde deva bir\u015fey olarak kabul edilmesi e\u011filimi vard\u0131r. Her sorunu \u00e7\u00f6zebilecek tek m\u00fccadele bi\u00e7imi olarak alg\u0131lanmaktad\u0131r. \u0130kincisi, t\u00fcm m\u00fccadeleyi k\u00f6yl\u00fcl\u00fck etraf\u0131nda merkezile\u015ftirme e\u011filimi bulunmaktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7ilerin devrimde oynayaca\u011f\u0131 anahtar rol k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmekte ya da g\u00f6zard\u0131 edilmektedir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi kavramlar\u0131 yerine co\u011frafi kavramlar ge\u00e7irilmektedir. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7inde k\u00f6kle\u015fme yerine \u201cfoko\u201d, yani gerillalarca denetim alt\u0131nda tutulan b\u00f6lgeler elde etme \u00e7abas\u0131 ye\u011flenmektedir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, devrimin zaferinde devrimcilerin \u00e7ok \u00f6nemli rollerinin bulundu\u011fu yolundaki do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnce, devrimin yeterince y\u00fcrekli bir \u00f6nderli\u011fin at\u0131l\u0131m\u0131yla ba\u015flat\u0131labilece\u011fi inanc\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, eski \u201ckitlelerin elektiriklendirilmesi\u201d kuram\u0131 yeniden canland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Be\u015fincisi, kitlelerin ruh halinin iyice incelenmesi ve onlar\u0131n k\u0131smi ve ge\u00e7i\u015f talepleriyle seferber edilmesi d\u00fc\u015f\u00fcncesi bir kenara b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Baz\u0131 yerlerde gerillalar kendilerini silahlanan kitlelerden bile ayr\u0131 tutmaktad\u0131r. Kitlelerin \u00f6rg\u00fctlenmesi g\u00f6zard\u0131 edilmektedir. Alt\u0131nc\u0131s\u0131, eylem \u00fczerindeki vurgu, teorinin fazlaca \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesini yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Gerilla hareketlerinin \u00e7o\u011fu a\u00e7\u0131k bir programdan ve sosyalist devrim perspektifinden yoksundur.\u201d <\/em><\/p>\n\n\n\n

Hansen ve Moreno, gerilla m\u00fccadelesine ili\u015fkin ele\u015ftirel yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131, devrimci partinin in\u015fas\u0131 ve kitlelerin devrimci seferberli\u011fi stratejileriyle tamamlarlar. Ama Hansen\u2019\u0131n gerilla m\u00fccadelesinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve ele\u015ftirdi\u011fi tutumlar iki y\u0131l i\u00e7inde BS i\u00e7inde de yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flar. Bunun ilk belirtilerinden biri, Bolivyal\u0131 Tro\u00e7kistlerin silahl\u0131 m\u00fccadele haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na giri\u015ftikleri yolunda haberlerin gelmesidir. Oysa o d\u00f6nemde Tro\u00e7kist partiler, \u00fcye say\u0131lar\u0131 100-200 aras\u0131nda olan \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck gruplard\u0131r. Ard\u0131ndan, Kas\u0131m 1968\u2019de, BS\u2019in Mandel, Livio Maitan ve Pierre Frank \u00f6nderli\u011findeki \u00e7o\u011funluk kanad\u0131, ertesi y\u0131l d\u00fczenlenecek d\u00fcnya kongresi i\u00e7in bir \u201cLatin Amerika Karar Tasar\u0131s\u0131\u201d sunarlar. Tasar\u0131da, gerilla m\u00fccadelesinin teorik analizi ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi yoktur ve do\u011frudan do\u011fruya \u201cuzunca bir d\u00f6nem s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek olan k\u0131r gerilla sava\u015f\u0131na teknik olarak haz\u0131rlan\u0131lmas\u0131 ve girilmesi\u201d<\/em> \u00f6nerilmektdir.<\/p>\n\n\n\n

Bu arada Avrupa\u2019da 1968 \u00f6\u011frenci ve i\u015f\u00e7i ayaklanmalar\u0131 ya\u015fanmaktad\u0131r. Gen\u00e7lik i\u00e7inde gerillac\u0131, Maocu, anar\u015fist ve Tro\u00e7kist d\u00fc\u015f\u00fcnceler yayg\u0131nla\u015fmaktad\u0131r. \u00d6zellikle Fransa\u2019da BS seksiyonu \u00e7ok say\u0131da radikal \u00f6\u011frenciyle b\u00fcy\u00fcr ve g\u00fc\u00e7lenir. Tro\u00e7kizmi bir t\u00fcr \u201ceylemci ideoloji\u201d olarak alg\u0131layan \u00f6\u011frenci \u00f6nderleri bu e\u011filimlerini BS i\u00e7ine de yans\u0131t\u0131rlar. B\u00f6ylece BS i\u00e7inde gerillac\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131 ve \u00f6nerisi h\u0131zla g\u00fc\u00e7lenir. Mandel, Maitan ve Frank gibi ya\u015fl\u0131ca \u00f6nderlerin \u00f6nerisi Alain Krivine (Fransa) ve Tar\u0131k Ali (\u0130ngiltere) gibi yeni \u00f6\u011frenci \u00f6nderlerinin etkisiyle Nisan 1969\u2019da d\u00fczenlenen 9. D\u00fcnya Kongresinde kabul edilir. Art\u0131k BS i\u00e7in gerilla m\u00fccadelesi, ancak belirli b\u00f6lgelerde ve ko\u015fullarda parti in\u015fa stratejisini g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in uygulanabilecek bir taktik olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, bizzat m\u00fccadele stratejisinin kendisi haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n

Bu arada 1969\u2019da Birle\u015fik Sekreterlik i\u00e7inde, BS \u00e7o\u011funlu\u011fu ile daha sonralar\u0131 Leninist-Tro\u00e7kist Hizip (LTH) ad\u0131n\u0131 alacak olan, Hansen-Moreno \u00f6nderli\u011findeki e\u011filim aras\u0131nda son derece ciddi bir \u00e7at\u0131\u015fma ba\u015flar. 1969\u2019daki 9. D\u00fcnya Kongresi\u2019nde BS \u00e7o\u011funlu\u011funun Latin Amerika\u2019ya ili\u015fkin gerilla stratejisine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015fla ba\u015flayan bu m\u00fccadele k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, s\u00f6z konusu olan\u0131n sadece bir konjonkt\u00fcr tart\u0131\u015fmas\u0131 de\u011fil, ama Enternasyonal\u2019in t\u00fcm metot ve program sorunlar\u0131n\u0131 kapsayan bir \u00e7at\u0131\u015fma oldu\u011funu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r. Her zaman oldu\u011fu gibi bu noktada da temel tart\u0131\u015fma konusu, Tro\u00e7kist partilerin h\u0131zla in\u015fa edilmesi ve bunun i\u00e7in de kitle hareketi i\u00e7indeki oport\u00fcnist ak\u0131mlara kar\u015f\u0131 uzla\u015fmaz m\u00fccadele verme sorunudur. T\u0131pk\u0131 ellili ve altm\u0131\u015fl\u0131 y\u0131llarda oldu\u011fu gibi bu a\u015famada da revizyonizm Tro\u00e7kist partilerin in\u015fas\u0131n\u0131 arka plana itiyordu, ama bu kez teslim oldu\u011fu ak\u0131m Latin Amerika\u2019daki Guevarac\u0131 gerillac\u0131l\u0131k ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva Castro oport\u00fcnizmi ile onun Avrupa\u2019daki takip\u00e7ileridir.<\/p>\n\n\n\n

Bir yandan BS\u2019nin revizyonist \u00e7o\u011funlu\u011funa kar\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen m\u00fccadele g\u00fc\u00e7lenirken, bir yandan da s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinde yeni temel geli\u015fmeler ger\u00e7ekle\u015fiyordu. Bu arada Leninist-Tro\u00e7kist Hizip\u2019in i\u00e7inde yer alan Amerikan SWP\u2019si, sa\u011fa do\u011fru kaymaya ve ayr\u0131l\u0131k noktalar\u0131n\u0131n t\u00fcm derinli\u011fine kar\u015f\u0131n BS \u00e7o\u011funlu\u011fuyla uzla\u015fmaya y\u00f6nelmi\u015ftir; ama \u00f6te yandan LTH\u2019nin parti in\u015fas\u0131 stratejisine sar\u0131lm\u0131\u015f kanad\u0131 revizyonizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesini giderek \u015fiddetlendiriyordu. SWP \u00f6nderli\u011fi o d\u00f6nemde bir de\u011fi\u015fim ge\u00e7irmi\u015f ve eski ya\u015fl\u0131 kadrolar\u0131n yerini daha gen\u00e7, \u00f6\u011frenci k\u00f6kenli kadrolar alm\u0131\u015ft\u0131. Eski \u00f6nderlik, Uluslararas\u0131 Komite s\u00fcreci ile K\u00fcba devrimi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki t\u00fcm hatalar\u0131na ve ulusal Tro\u00e7kist e\u011filimlerine kar\u015f\u0131n, temel tutumlar\u0131 itibariyle Tro\u00e7kistti. Oysa y\u00fckselen \u00f6\u011frenci hareketleri i\u00e7inde olu\u015fan yeni \u00f6nderlik, t\u0131pk\u0131 Avrupa\u2019daki \u00f6nderlik gibi izlenimci ve ikameci bas\u0131n\u00e7lara kar\u015f\u0131 \u00e7ok daha dayan\u0131ks\u0131zd\u0131 ve h\u0131zla Castrocu politikalar\u0131n etkisi alt\u0131na girmi\u015fti. SWP\u2019nin i\u015fte bu kay\u0131\u015f\u0131, partiyi Tro\u00e7kizmin tasfiyesinin \u00f6nc\u00fcs\u00fc haline getirecek ve nihayet IV. Enternasyonal\u2019den ve Tro\u00e7kizmden koparak bir k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva \u00f6rg\u00fct haline gelmesine, sonu\u00e7ta da par\u00e7alanarak da\u011f\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131. Birle\u015fik Sekreterlik i\u00e7indeki revizyonist \u00e7o\u011funlu\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi art\u0131k, SWP\u2019nin tasfiyeci \u00e7izgisine kar\u015f\u0131 amans\u0131zca sava\u015fan Nahuel Moreno\u2019nun \u00f6nderli\u011findeki Bol\u015fevik Hizip ile Leninist-Tro\u00e7kist E\u011filim \u00fcstlenmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n

BS\u2019nin Mandelci \u00e7o\u011funluk ekibinin gerilla stratejisi Enternasyonal \u00fczerinde ciddi y\u0131k\u0131mlara neden olur. \u00d6nce partiler b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Arjantin partisinde Roberto Santucho\u2019nun \u00f6rg\u00fct\u00fc PRT-El Combatiente<\/em> enternasyonalin resmi seksiyonu olarak kabul edilirken, Moreno\u2019nun \u00f6nderli\u011findeki PRT-La Verdad<\/em> sempatizan seksiyonlu\u011fa itilir. Santucho gerillac\u0131 \u00e7izgide ERP\u2019yi (Devrimci Halk Ordusu) \u00f6rg\u00fctler ve y\u00fczlerce militan\u0131 bu \u00f6rg\u00fct arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gerilla sava\u015f\u0131na sokarak hemen hepsinin telef olmas\u0131na yol a\u00e7ar. Bu arada ERP partiden ve IV. Enternasyonal\u2019den koparak Mao\u2019dan Castro\u2019ya kadar uzanan bir \u00e7izgide yeni tip bir \u201cEnternasyonal\u201d savunmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1974\u2019teki Portekiz devrimi BS \u00e7o\u011funlu\u011fu ile Bol\u015fevik Hizip aras\u0131ndaki m\u00fccadeleyi daha da \u015fiddetlendirir. BH Portekiz\u2019de do\u011fmakta olan ikili iktidar organlar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, genelle\u015ftirilmesi ve merkezile\u015ftirilmesini, ve bu organlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla proletaryan\u0131n iktidar\u0131 ele alarak bir i\u015f\u00e7i ve halk h\u00fck\u00fcmeti kurulmas\u0131n\u0131 savunur. Bu ama\u00e7la Arjantin\u2019deki PST\u2019den (Moreno\u2019nun \u00f6nderli\u011findeki Arjantin PRT\u2019si, sosyal demokrasiden kopan sol kanatla birle\u015ftikten sonra Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r) Portekiz\u2019e kadrolar g\u00f6nderir ve orada devrimci partinin in\u015fas\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctler. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k BS \u00e7o\u011funlu\u011fu Maoculu\u011fun etkisi alt\u0131ndaki MFA\u2019y\u0131 (Silahl\u0131 kuvvetler Hareketi) desteklemektedir.<\/p>\n\n\n\n

1979\u2019daki Nikaragua devrimi ise IV. Enternasyonal i\u00e7in bir anlamda bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olu\u015fturur. \u00dclkedeki b\u00fct\u00fcn bir devrimci s\u00fcre\u00e7 boyunca BS \u00e7o\u011funlu\u011fu FSLN\u2019i (Sandinist Ulusal Kurtulu\u015f Cephesi) ko\u015fulsuz bi\u00e7imde desteklemekte ve ayr\u0131 bir devrimci Tro\u00e7kist partinin in\u015fas\u0131ndan dikkatle uzak durmaktad\u0131r. Bol\u015fevik Hizip ise Sandinizmin burjuvaziden kompas\u0131n\u0131 ve i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131yla birlikte iktidar\u0131 alarak devrimi t\u00fcm Orta Amerika\u2019ya yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 talep eder. Bu talepler etraf\u0131nda yeni i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131n\u0131n ve devrimci Tro\u00e7kist partinin in\u015fas\u0131n\u0131 savunur. BH bu politikalar\u0131n\u0131 \u201cFSLN\u2019e politik de\u011fil, askeri destek\u201d slogan\u0131nda \u00f6zetler. Bu politikas\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irmek i\u00e7in de Kolombiya seksiyonu Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i partisi (PST \u2013 Partido Socialista de los Trabajadores<\/em>) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Simon Bolivar Tugay\u0131\u2019n\u0131 \u00f6rg\u00fctlemeye giri\u015fir. Kolombiya\u2019n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Costa Rica, Panama, Ekvador, Bolivya, Arjantin ve \u015eili\u2019den 1.500 kadar g\u00f6n\u00fcll\u00fc Nikaragua\u2019ya ge\u00e7er ve \u00fc\u00e7 ay boyunca Somoza birliklerine kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131r ve sonu\u00e7ta zafer kar\u015f\u0131lamalar\u0131yla Managua\u2019ya girer. Bu arada FSLN, Castro\u2019nun talimatlar\u0131na uyarak burjuva Violeta Chamorro ile birlikte bir koalisyon h\u00fck\u00fcmeti kurar.<\/p>\n\n\n\n

Mandel ve BS, Bol\u015fevik Hizip\u2019in devrimci etkinliklerinden ho\u015fnut de\u011fildir. \u00d6nce bunun BH\u2019nin bir propaganda manevras\u0131 oldu\u011fu ve SBT\u2019nin ger\u00e7ek sava\u015fa hi\u00e7 girmedi\u011fi s\u00f6ylentisini yayar. Oysa SBT militanlar\u0131 sadece G\u00fcney Cephesi\u2019nde \u00e7arp\u0131\u015fmakla kalmaz, devrimi Bluefield K\u00f6rfezi\u2019ne kadar ta\u015f\u0131yarak buray\u0131 Somoza g\u00fc\u00e7lerinden temizler. BS ard\u0131ndan SBT\u2019nin Nikaragual\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Oysa bir uluslararas\u0131 tugay zaten \u00f6yle olabilirdi. Sorun, BS\u2019nin Nikaragua\u2019da ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Tro\u00e7kist var olu\u015fa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131nda yat\u0131yordu. SBT, gerek etkisi alt\u0131nda bulundurdu\u011fu alanlarda devrimi derinle\u015ftiriyor, gerekse ulusal d\u00fczeyde savundu\u011fu s\u00fcrekli devrim program\u0131yla sempati toplay\u0131p devrimci partinin in\u015fas\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc ad\u0131mlar at\u0131yordu. Geli\u015fmeler Sandinistleri oldu\u011fu kadar, Tro\u00e7kizmi \u201cyeni \u00f6nc\u00fc\u201d Sandinizm i\u00e7inde eritme politikas\u0131 izleyen Mandel ekibini rahats\u0131z ediyordu.<\/p>\n\n\n\n

Sandinist h\u00fck\u00fcmet bu geli\u015fmeye \u00fc\u00e7 ay sonra SBT militanlar\u0131n\u0131 Panama askerlerine teslim ederek yan\u0131t verdi. H\u00fck\u00fcmet, SBT\u2019nin Nikaragua d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcr\u00fclmesine d\u00f6rt gerek\u00e7e g\u00f6stermi\u015fti: 1) Yeni i\u015f\u00e7i sendikalar\u0131 \u00f6rg\u00fctlemek (SBT 80 kadar sendika \u00f6rg\u00fctlemi\u015fti); 2) topraks\u0131z k\u00f6yl\u00fclerin topraklara el koymas\u0131na \u00f6nayak olmak; 3) silahl\u0131 halk milisleri \u00f6rg\u00fctlemek; 4) Ulusal \u0130n\u015fa H\u00fck\u00fcmetinin baz\u0131 \u00fcyelerine burjuva olduklar\u0131 gerek\u00e7esiyle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak. Sandinistlerin t\u00fcm \u00e7abas\u0131, devrimi demokratik a\u015famada tutarak ve bu noktada ulusal burjuvaziyle ittifaka girerek (bunlar do\u011frudan Castro\u2019nun da \u00f6nerileriydi) ABD\u2019yi \u201cyat\u0131\u015ft\u0131rmak\u201d, onu Sandinist devrimin bir Orta Amerika devrimine d\u00f6n\u00fc\u015fmeyece\u011fi yolunda ikna etmekti. (Sandinistlerin o d\u00f6nemde birlikte h\u00fck\u00fcmet kurdu\u011fu burjuva politikac\u0131lar, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra Kontra \u00f6nderleri olacak ve on y\u0131l kadar sonra iktidar\u0131 geri alacaklard\u0131.) Bu a\u00e7\u0131dan Tro\u00e7kistlerin anti-kapitalist, anti-emperyalist tutumlar\u0131 ve devrimi s\u00fcrekli k\u0131lma \u00e7abalar\u0131 Sandinistler i\u00e7in bir tehditti. Ve bu noktada Panama h\u00fck\u00fcmetiyle i\u015fbirli\u011fine girerek onlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131 s\u00fcrmeyi ba\u015far\u0131rlar. Bu s\u0131rada pek \u00e7ok SBT militan\u0131 Panama h\u00fck\u00fcmetince i\u015fkenceden ge\u00e7irilir.<\/p>\n\n\n\n

Bu geli\u015fme kar\u015f\u0131s\u0131nda BS\u2019in Mandelcilerden ve SWP\u2019den olu\u015fan \u00e7o\u011funluk ekibinin tutumu BH\u2019nin BS\u2019den kopu\u015funda belirleyici rol oynayacakt\u0131. BS\u2019nin Meksika, Fransa, Peru, ABD ve \u0130sve\u00e7 seksiyonlar\u0131n\u0131n \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerinden olu\u015fan bir ekibin Eyl\u00fcl 1979\u2019da FSLN \u00f6nderli\u011fine verdi\u011fi deklerasyonda, h\u00fck\u00fcmetin bu uygulamas\u0131 ko\u015fulsuz bir bi\u00e7imde destekleniyordu. Mektupta Tugay, \u201ci\u015f\u00e7ileri \u00f6nderlerinden, yani FSLN\u2019den ay\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmakla\u201d<\/em> su\u00e7land\u0131ktan sonra, \u201cFSLN\u2019nin, grubun Nikaragual\u0131 olmayan \u00fcyelerini \u00fclkeyi terk etmeye \u00e7a\u011f\u0131rmaya hakk\u0131 oldu\u011fu\u201d<\/em> belirtiliyordu. Somoza diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 FSLN i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey yapmayanlar \u015fimdi Sandinistlerle yan yana \u00e7arp\u0131\u015fm\u0131\u015f olan yeg\u00e2ne Tro\u00e7kistlerin Panama polisine teslim edilmesini destekliyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylece BF i\u00e7in hem politik-programatik, hem de ahlaki-moral bir sorun do\u011fmu\u015ftu. Ger\u00e7ekten de iki farkl\u0131 program kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015fti: Kitle hareketinin devrimi zafere ula\u015ft\u0131ran k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva \u00f6nderli\u011fine teslim olmak ya da olmamak, veya bir ba\u015fka deyi\u015fle, bu tip \u00f6nderliklerin iktidarda oldu\u011fu \u00fclkelerde IV. Enternasyonal\u2019in seksiyonlar\u0131n\u0131 in\u015fa etmek ya da etmemek. \u00d6te yandan, devrimci Marksist miltanlar\u0131n polise teslim edilmesini desteklemek gibi son derece ciddi bir ahlaki-moral sorun vard\u0131. Sonu\u00e7ta BF, BS\u2019nin ne Nikaragua\u2019da Tro\u00e7kist parti in\u015fa etmeme yolundaki politikas\u0131n\u0131, ne de SBT\u2019nin Nikaragua\u2019dan s\u00fcr\u00fclmesini destekleme tutumunda en k\u00fc\u00e7\u00fck bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan ederek, bir uluslararas\u0131 ak\u0131m olarak 1979 sonunda BS\u2019den kopar.<\/p>\n\n\n\n

Bu arada Fransa\u2019da Lambert\u00e7iler (OCI), Nikaragua devrimi s\u0131ras\u0131nda ilkeli bir tutum alm\u0131\u015f ve SBT\u2019ni\u0131n s\u00fcr\u00fclmesine \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Bu geli\u015fme kar\u015f\u0131s\u0131nda BF, OCI ile uluslararas\u0131 bir b\u00fct\u00fcnle\u015fmeye gidilip gidilemeyece\u011fini ara\u015ft\u0131rmaya giri\u015fir. \u0130ki uluslararas\u0131 ak\u0131m ortak bir komite kurarlar ve bizzat Moreno, geni\u015f bir platform tezleri haz\u0131rlama g\u00f6revini \u00fcstlenir. Aral\u0131k 1980\u2019de d\u00fczenlenen D\u00fcnya Konferans\u0131nda bu tezler kabul edilir ve D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal Uluslararas\u0131 komitesi kurulur. Ne var ki, 1981\u2019de Fransa\u2019da Mitterand\u2019\u0131n se\u00e7ilmesiyle OCI burjuva h\u00fck\u00fcmeti desteklemeye y\u00f6nelir ve bu temelde patlak veren moetodolojik ayr\u0131l\u0131k k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc Uluslararas\u0131 Komite\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, Latin Amerika\u2019daki pek \u00e7ok Lambert\u00e7i parti de bu ayr\u0131l\u0131k s\u0131ras\u0131nda OCI\u2019den kopar. (Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda Venezuela MIR\u2019i ve Peru POMR\u2019si gelir.) Ve bu gruplarla birlikte Bol\u015fevik Hizip, Ocak 1982\u2019de bir Kurulu\u015f Kongresi toplayarak Uluslararas\u0131 \u0130\u015f\u00e7i Birli\u011fi-D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in (LIT-CI \u2013 Liga Internacional de los Trabajadores-Cuarta Internacional<\/em>) kuruldu\u011funu ilan eder.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu metin, IV. Enternasyonal\u2019in kapsaml\u0131 ve belgeli bir tarihi olma amac\u0131n\u0131 ve iddias\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. B\u00f6yle bir tarih \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 elbette bir politik tarih\u00e7iler grubunun haz\u0131rlayaca\u011f\u0131 \u00e7ok daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131, kaynaklara dayal\u0131 ve b\u00fct\u00fcn yorumlar\u0131 kapsamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir yap\u0131t olabilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k a\u015fa\u011f\u0131da yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z metin, bug\u00fcn Tro\u00e7kist’in ard\u0131nda yatan enternasyonalist kavray\u0131\u015f\u0131n ana hatlar\u0131n\u0131 aktar\u0131yor olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":209,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[642],"tags":[270,257,26,258,266,267,264,271,269,268,273],"class_list":["post-208","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enternasyonalizm","tag-cinin","tag-dorduncu","tag-dunya","tag-enternasyonal","tag-ii","tag-ikinci","tag-iv","tag-kurulusuna","tag-lit","tag-savasindan","tag-tarihcesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=208"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":210,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/208\/revisions\/210"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}