{"id":1933,"date":"2020-08-21T11:41:49","date_gmt":"2020-08-21T08:41:49","guid":{"rendered":"http:\/\/trockist.net\/?p=1933"},"modified":"2021-11-22T22:00:29","modified_gmt":"2021-11-22T19:00:29","slug":"zaferin-orgutleyicisi-lev-trocki-karl-radek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2020\/08\/21\/zaferin-orgutleyicisi-lev-trocki-karl-radek\/","title":{"rendered":"Zaferin \u00f6rg\u00fctleyicisi Lev Tro\u00e7ki – (Karl Radek)"},"content":{"rendered":"\n

Yazar:<\/strong> Karl Radek<\/p>\n\n\n\n

\u00c7eviri:<\/strong> Merve F. \u015eanl\u0131da\u011f<\/p>\n\n\n\n

Kaynak:<\/strong> D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal, Cilt 5 No. 8, A\u011fustos 1944, sayfa 239\u2013241.<\/p>\n\n\n\n

A\u015fa\u011f\u0131da okuyucular\u0131m\u0131zla payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z makale ilk olarak 1923 y\u0131l\u0131nda Bol\u015fevik Parti\u2019nin yay\u0131n organ\u0131 Pravda<\/em>\u2019da yay\u0131mlanm\u0131\u015f ve \u0130ngilizce \u00e7evirisi ayn\u0131 y\u0131l Komintern\u2019in bas\u0131n b\u00fclteni Inprecor<\/em>\u2019da yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Radek\u2019in, K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun yarat\u0131lmas\u0131nda ve i\u00e7 sava\u015f zaferlerinde Tro\u00e7ki\u2019nin rol\u00fcne dair de\u011ferlendirmesi, o zaman\u0131n t\u00fcm kom\u00fcnist hareketi taraf\u0131ndan yap\u0131lan resmi \u00f6vg\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 ve gere\u011fidir. Radek metni, 1923\u2019\u00fcn Ocak ay\u0131nda Lenin fel\u00e7 krizi ge\u00e7irdikten k\u0131sa bir s\u00fcre sonra kaleme alm\u0131\u015ft\u0131. Metnin yazar\u0131n\u0131n sonraki sefil kaderine ra\u011fmen makale b\u00fcy\u00fck \u00f6nemini korumaktad\u0131r. Bu makale, devrimin b\u00fcy\u00fck \u00f6rg\u00fctleyici dehas\u0131na, onun yan\u0131nda sava\u015fan b\u00fct\u00fcn bir neslin g\u00f6sterdi\u011fi takdirin bir ispat\u0131d\u0131r. Stalinist tahrif ayg\u0131t\u0131n\u0131n Tro\u00e7ki\u2019nin Ekim Devrimi ve \u0130\u00e7 Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc sans\u00fcrleme ve \u00e7arp\u0131tma \u00e7abalar\u0131n\u0131n nafile bir u\u011fra\u015f oldu\u011fu tarih taraf\u0131ndan zaten ortaya kondu. Bu \u00e7abalar, Radek\u2019in deyi\u015fiyle \u201cRus Devrimi\u2019nin ge\u00e7mi\u015findeki bu parlak sayfan\u0131n daima Lev Davidovi\u00e7 Tro\u00e7ki\u2019nin ad\u0131yla an\u0131laca\u011f\u0131\u201d ger\u00e7e\u011fini silemez. Makale marxists.org sitesindeki orijinalinden, ilk defa T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirilmi\u015ftir. [1]<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Karl Radek<\/strong> (d. 31 Ekim 1885 – \u00f6. 19 May\u0131s 1939): Marksist kuramc\u0131, Bol\u015fevik siyaset\u00e7i ve Sovyet h\u00fck\u00fcmeti g\u00f6revlisi. 1904\u2019te II. Enternasyonal\u2019in Polonya ve Litvanya partisine kat\u0131ld\u0131. Polonya ve Almanya Sosyal Demokrat Partilerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 1905 Rus Devrimi\u2019nde yer ald\u0131. 1907\u2019de tutukland\u0131 ancak g\u00f6zetimden ka\u00e7arak Almanya\u2019ya yerle\u015fti. 1911\u2019de Kautsky\u2019nin emperyalizm tan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi ilk ba\u015flatanlardan oldu. Polonya partisinde Jogiches ve Lenin aras\u0131nda ya\u015fanan ayr\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda Lenin\u2019in taraf\u0131nda kald\u0131. 1912\u2019de, daha sonra Spartakist \u00f6nderlerin \u00f6nde gelenlerinden olacak olan August Thalheimer\u2019\u0131n davetiyle G\u00f6ppingen\u2019e geldi ve Alman partisinin Freie Volkszeitung<\/em> gazetesini y\u00f6netti. Lokal \u00f6rg\u00fctteki revizyonistlere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etti ve 1913\u2019te Alman partisinden ihra\u00e7 edildi. Vladimir Lenin, Lev Tro\u00e7ki, Karl Liebknecht ve Anton Pannekoek gibi fig\u00fcrler bu karar\u0131 protesto etti. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6rg\u00fctledi\u011fi Zimmerwald Konferans\u0131\u2019na kat\u0131ld\u0131 ve Lenin ile Bremen Solu aras\u0131nda k\u00f6pr\u00fc oldu. 1916\u2019daki \u0130rlanda Paskalya Ayaklanmas\u0131 \u00fczerinden Lenin ile polemi\u011fe girdi; Lenin ayaklanmay\u0131 destekleyici pozisyondayken Radek\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcnceleri farkl\u0131yd\u0131. 1917\u2019de, Lenin\u2019i de ta\u015f\u0131yan me\u015fhur M\u00fch\u00fcrl\u00fc Tren ile Rusya\u2019ya d\u00f6nmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ancak di\u011ferlerinin aksine s\u0131n\u0131rda al\u0131kondu. Stockholm\u2019e gitti ve orada temel Bol\u015fevik dok\u00fcmanlar\u0131 Almanca\u2019ya \u00e7evirdi ve Russische Korrespondenz-Pravda<\/em> ile Bote der Russischen Revolution<\/em> gazetelerini yay\u0131mlamaya ba\u015flad\u0131. Ekim Devrimi\u2019nden sonra Rusya\u2019ya d\u00f6nebildi ve D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Halk Komiserli\u011fi Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini \u00fcstlendi. Brest-Litovsk G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri\u2019nde yer ald\u0131. Mart 1918\u2019de Brest-Litovsk Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 imzalayan Sovyet delagasyonundaki bu g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda Alman askerleri aras\u0131nda etkili bir anti-militarist ve sosyalist propaganda y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Aral\u0131k 1918\u2019de illegal bir bi\u00e7imde Almanya s\u0131n\u0131r\u0131ndan ge\u00e7ti ve Aral\u0131k\u2019\u0131n sonunda Berlin\u2019e vard\u0131. Almanya Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin kurulu\u015f kongresine ve tart\u0131\u015fmalara kat\u0131ld\u0131. Spartakist Ayaklanmas\u0131\u2019na kat\u0131ld\u0131 ve 12 \u015eubat 1919\u2019da tutuklanarak, Ocak 1920\u2019ye kadar tutulaca\u011f\u0131 Moabit hapishanesine g\u00f6nderildi. Rusya\u2019ya d\u00f6n\u00fcnce Komintern Sekreterli\u011fi g\u00f6revini \u00fcstlendi. 1923\u2019te Komintern partilerini Almanya\u2019da fa\u015fizmin g\u00fc\u00e7leni\u015fi hakk\u0131nda ilk uyaranlardand\u0131. 1923\u2019te Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6nderli\u011findeki Sol Muhalefet\u2019e kat\u0131ld\u0131 ve bu tercihi dolay\u0131s\u0131yla cezaland\u0131r\u0131larak Merkez Komite\u2019den \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. 1925\u2019te Sun Yat-Sen \u00dcniversitesi\u2019nin m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak atand\u0131. Komintern\u2019in \u00c7in\u2019de s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc a\u015famac\u0131 stratejiye kar\u015f\u0131 \u00fcniversitede \u00c7inli \u00f6\u011frencilerle bir muhalefet grubu olu\u015fturdu ve Stalin\u2019in \u201ctek \u00fclkede sosyalizm\u201d kuram\u0131n\u0131 kamuya a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde yerdi. 1927\u2019de \u00fcniversitedeki g\u00f6revinden al\u0131nd\u0131 ve ayn\u0131 y\u0131l partiden at\u0131ld\u0131. Leningrad\u2019da 1927\u2019nin Kas\u0131m ay\u0131nda, Ekim Devrimi\u2019nin 10. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc kutlayan bir Sol Muhalefet mitinginin organize edilmesine kat\u0131ld\u0131; miting Stalinist polis taraf\u0131ndan da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. 1928\u2019de, b\u00fct\u00fcn Sol Muhalefet \u00f6nderleri gibi s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderildi. 1929\u2019da Stalin\u2019e uyarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 deklare eden bir belge imzalayarak teslim oldu. Sol Muhalefet\u2019in sakl\u0131 \u00fcyelerinden olan GPU yetkilisi Yakov Blumkin\u2019in B\u00fcy\u00fckada\u2019daki Tro\u00e7ki\u2019ye mektup ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bilgisini payla\u015fan Radek, Muhalefet taraf\u0131ndan hain ilan edildi. Blumkin k\u0131sa s\u00fcre sonra kur\u015funa dizildi. Radek\u2019in ihaneti \u00f6d\u00fcllendirildi ve 1930\u2019da partiye kabul edildi. Teslim olan b\u00fct\u00fcn eski Sol Muhalefet \u00f6nderleri gibi 1936\u2019da tutukland\u0131, 10 y\u0131l hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. Stalinist gizli polis taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015fma kamp\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. 20\u2019nin \u00fczerinde kitab\u0131 ve bir\u00e7ok makalesi vard\u0131r.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tarih, partimizi \u00e7e\u015fitli g\u00f6revlere haz\u0131rlayagelmi\u015ftir. Ancak devlet ayg\u0131t\u0131m\u0131z veya ekonomik faaliyetimiz ne kadar kusurlu olsa da, partinin t\u00fcm ge\u00e7mi\u015fi yeni bir ekonomik d\u00fczen ve yeni bir devlet ayg\u0131t\u0131 olu\u015fturmaya psikolojik olarak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Tarih bizi diplomasiye bile haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya politikas\u0131n\u0131n Marksistlerin zihnini hep me\u015fgul etti\u011finden bahsetmeye pek gerek yok. Bununla birlikte, diplomatik tekni\u011fimizi kusursuz hale getiren \u015fey Men\u015feviklerle yap\u0131lan sonsuz tart\u0131\u015fmalar oldu ve Yolda\u015f \u00c7i\u00e7erin [2]<\/strong> diplomatik nota vermeyi o m\u00fccadeleler s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frendi. Ekonominin mucizesini yeni yeni \u00f6\u011frenmeye ba\u015fl\u0131yoruz. Devlet ayg\u0131t\u0131m\u0131z \u00e7at\u0131rd\u0131yor. Ancak tek bir \u015feyde son derece ba\u015far\u0131l\u0131 olduk: K\u0131z\u0131l Ordu\u2019muzda. Bunun yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve merkez\u00ee iradesi Yolda\u015f Lev Davidovi\u00e7 Tro\u00e7ki\u2019dir.<\/p>\n\n\n\n

Alman ordusunun yarat\u0131c\u0131s\u0131 General Moltke, diplomatlar\u0131n kaleminin askerlerin k\u0131l\u0131c\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 i\u015fi mahvedebilece\u011fi tehlikesinden s\u0131k s\u0131k bahsetmi\u015ftir. Aralar\u0131nda klasik yazarlar olsa da d\u00fcnya genelindeki sava\u015f\u00e7\u0131lar, kalemle k\u0131l\u0131c\u0131 kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmi\u015ftir. Proleter devriminin ge\u00e7mi\u015fi, kalemin tekrar k\u0131l\u0131\u00e7 \u015feklinde d\u00f6v\u00fclebilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Tro\u00e7ki d\u00fcnya sosyalizminin en iyi yazarlar\u0131ndan biri olmas\u0131na ra\u011fmen bu edebi avantajlar onu ilk proleter ordusunun lideri ve \u00f6rg\u00fctleyicisi olmaktan al\u0131koymam\u0131\u015ft\u0131r. Devrimin en iyi politika yazar\u0131n\u0131n kalemi tekrar k\u0131l\u0131\u00e7 \u015feklini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Marksist asker\u00ee literat\u00fcr k\u0131s\u0131tl\u0131yd\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Bilimsel sosyalizm literat\u00fcr\u00fc Yolda\u015f Tro\u00e7ki\u2019ye yard\u0131mc\u0131 oldu, ancak partinin d\u00fcnya emperyalizmi tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131nda y\u00fcz y\u00fcze geldi\u011fi sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde bu yard\u0131m \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fc. Sava\u015f \u00f6ncesi sosyalist yaz\u0131n\u0131n tamam\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, asker\u00ee konular \u00fczerine yaln\u0131zca d\u00f6rt \u00e7al\u0131\u015fma g\u00f6rmekteyiz (Engels\u2019in Anti-D\u00fchring<\/em>\u2019indeki strateji geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri gibi az bilinen birka\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve Mehring\u2019in Lessing \u00fczerine muhte\u015fem kitab\u0131n\u0131n B\u00fcy\u00fck Friedrich\u2019in sava\u015f faaliyetleriyle ilgili baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri hari\u00e7): August Bebel\u2019in milis \u00fczerine bro\u015f\u00fcr\u00fc; Gaston Moch\u2019un milis \u00fczerine kitab\u0131; Schulz\u2019un sava\u015f tarihi \u00fczerine iki cildi ve Jaur\u00e8s\u2019in Fransa\u2019da milis fikrinin propagandas\u0131na y\u00f6nelik kitab\u0131. Schulz ve Jaur\u00e8s\u2019in \u00e7ok k\u0131ymetli kitaplar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, sosyalist yaz\u0131n\u0131n Engels\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden itibaren asker\u00ee konular \u00fczerine yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 her \u015fey k\u00f6t\u00fc ve amat\u00f6rceydi. Ancak Schulz ve Jaur\u00e8s\u2019in bu eserleri bile Rus Devrimi\u2019nin neyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu sorusuna bir cevap bulamad\u0131. Schulz\u2019un kitab\u0131, son birka\u00e7 y\u00fczy\u0131l\u0131n strateji ve askeri \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imlerinin geli\u015fimini incelemekteydi. Bu kitap, tarihsel ara\u015ft\u0131rman\u0131n Marksist y\u00f6ntemlerinin uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik bir te\u015febb\u00fcst\u00fc ve Napolyon d\u00f6nemiyle son buluyordu. Jaur\u00e8s\u2019in parlak ve zekice kitab\u0131 ise onun asker\u00ee \u00f6rg\u00fctlenme sorunlar\u0131na tam anlam\u0131yla a\u015fina oldu\u011funu g\u00f6stermektedir, ancak bu becerikli reformizm temsili, kapitalist orduyu bir ulusal savunma arac\u0131 haline getirmede ve burjuvazinin s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunma i\u015flevinden azat etmede endi\u015feli oldu\u011fu temel bir hataya d\u00fc\u015fmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla Jaur\u00e8s militarizmi geli\u015ftirme e\u011filimine tutunamam\u0131\u015f ve sava\u015f sorunundaki abes demokrasi fikrini ordu sorununa ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131z\u0131l Ordu kavram\u0131n\u0131n k\u00f6keni<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Yolda\u015f Tro\u00e7ki\u2019nin sava\u015ftan \u00f6nce kendini asker\u00ee bilgi sorunlar\u0131yla ne \u00f6l\u00e7\u00fcde me\u015fgul etti\u011fini bilmiyorum. \u0130nan\u0131yorum ki bu t\u00fcr sorulara dair \u00fcst\u00fcn i\u00e7g\u00f6r\u00fclerini kitaplardan kazanmad\u0131, aksine bu y\u00f6ndeki d\u00fcrt\u00fcs\u00fcn\u00fc d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n son provas\u0131 olan Balkan Sava\u015f\u0131\u2019ndaki muhabirlik g\u00f6revinde edindi. Fransa\u2019daki (sava\u015f s\u0131ras\u0131nda) ge\u00e7ici ikameti s\u0131ras\u0131nda sava\u015f tekni\u011fi ve ordu mekanizmas\u0131 konusunda bilgi birikimini derinle\u015ftirmi\u015f olmas\u0131 muhtemeldir. Kiev Mysl<\/em> gazetesine dahiyane sava\u015f taslaklar\u0131n\u0131 oradan g\u00f6ndermi\u015fti. Ordu ruhunu ne kadar muhte\u015fem bir \u015fekilde kavrad\u0131\u011f\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmada g\u00f6r\u00fclebilir. Marksist Tro\u00e7ki\u2019nin tek g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ordu, top ve teknik gibi harici disiplinler de\u011fildi. O ayn\u0131 zamanda sava\u015f ayg\u0131t\u0131 i\u015flevi g\u00f6ren ya\u015fayan insanlar\u0131, sava\u015f meydan\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen taarruzu da g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki, Enternasyonal\u2019in \u00e7\u00fcr\u00fcme nedenlerinin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir analizini sunan ilk bro\u015f\u00fcr\u00fcn yazar\u0131d\u0131r. Tro\u00e7ki, bu b\u00fcy\u00fck \u00e7\u00fcr\u00fcme kar\u015f\u0131s\u0131nda bile sosyalizmin gelece\u011fine dair inanc\u0131n\u0131 kaybetmemi\u015ftir. Aksine, burjuvazinin kendi zaferini sa\u011flama almak amac\u0131yla birle\u015fik proletaryaya i\u015flemeye \u00e7abalad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm \u00f6zelliklerin yak\u0131nda burjuvazinin aleyhine d\u00f6nece\u011finden ve yaln\u0131zca devrimin de\u011fil ayn\u0131 zamanda devrimci ordular\u0131n da zemini i\u015flevi g\u00f6rece\u011finden son derece emindi. Ordunun s\u0131n\u0131f yap\u0131s\u0131n\u0131 ve ordu ruhunu kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren en dikkate de\u011fer belgelerden biri, Kerenski taarruzunda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmad\u0131r (ilk Sovyet Kongresi\u2019nde ve Petrograd \u0130\u015f\u00e7i ve Asker Konseyi\u2019nde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum). Tro\u00e7ki, konu\u015fmas\u0131nda taarruzun yaln\u0131zca teknik ve asker\u00ee a\u00e7\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ordunun durumunun politik analizi temelinde de ba\u015far\u0131s\u0131z olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

\u201cSiz,\u201d dedi Men\u015feviklere ve SR\u2019lara hitaben, \u201ch\u00fck\u00fcmetten sava\u015f\u0131n hedeflerinin revizyonunu talep ediyorsunuz. Bunu yaparak, \u00c7arl\u0131k’\u0131n ve burjuvazinin duyulmam\u0131\u015f fedakarl\u0131klar istedi\u011fi orduya, eski hedeflerin Rus k\u00f6yl\u00fcleri ve proletaryas\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelmedi\u011fini s\u00f6ylemektesiniz. Sava\u015f hedeflerini revizyondan ge\u00e7irmediniz. \u00c7ar\u0131n ve vatan\u0131n yerini alabilecek hi\u00e7bir \u015fey yaratmad\u0131n\u0131z, buna ra\u011fmen ordudan kan\u0131n\u0131 bir hi\u00e7 i\u00e7in d\u00f6kmesini istiyorsunuz. Hi\u00e7lik i\u00e7in sava\u015famay\u0131z ve maceran\u0131z y\u0131k\u0131mla sonlanacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019nin K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun \u00f6rg\u00fctleyicisi olarak y\u00fcceli\u011finin s\u0131rr\u0131, soruna y\u00f6nelik tavr\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fcy\u00fck askeri yazarlar\u0131n t\u00fcm\u00fc, sava\u015fta moral etmenin son derece belirleyici \u00f6neminin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerler. Clausewitz\u2019in harika kitab\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131 bu soruya adanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7 sava\u015ftaki zaferimiz b\u00fct\u00fcn\u00fcyle, Tro\u00e7ki\u2019nin sava\u015fta moral etmenin \u00f6nemine dair bu bilginin ger\u00e7ekli\u011fimize nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi ko\u015fullar sayesindedir. \u00c7ar yanl\u0131s\u0131 eski ordu par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131nda, Kerenski h\u00fck\u00fcmetinin sava\u015f bakan\u0131 Verkhovsky eski asker\u00ee s\u0131n\u0131flar\u0131n tasfiye edilmesini, cephenin arkas\u0131ndaki askeri yetkililerin k\u0131smen azalt\u0131lmas\u0131n\u0131 ve ordunun yeni unsurlarla yeniden \u00f6rg\u00fctlenmesini teklif etmi\u015ftir. Y\u00f6netimi ele ge\u00e7irip siperleri bo\u015faltt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda pek \u00e7o\u011fumuz ayn\u0131 teklifte bulunduk. Ancak bu fikir tam anlam\u0131yla bir \u00fctopyayd\u0131. Ka\u00e7an \u00c7arl\u0131k ordusunun yerini yeni kuvvetlerle doldurmak imk\u00e2ns\u0131zd\u0131. Bu iki dalga kesi\u015fip birbirlerini keserdi. Eski ordunun tamamen da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 gerekiyordu; yeni ordu, Sovyet Rusya\u2019n\u0131n i\u015f\u00e7ilere ve k\u00f6yl\u00fclere devrimin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 savunmalar\u0131 i\u00e7in g\u00f6nderdi\u011fi uyar\u0131 \u00fczerine kurulabilirdi ancak.<\/p>\n\n\n\n

Nisan 1918\u2019de, zaferimizden sonra orduda kalan en iyi \u00c7arc\u0131 subaylar, ordunun \u00f6rg\u00fctlenmesi plan\u0131n\u0131 haz\u0131rlamak i\u00e7in yolda\u015flar\u0131m\u0131zla ve M\u00fcttefiklerin baz\u0131 asker\u00ee temsilcileriyle bir araya geldiler. Tro\u00e7ki bu plan\u0131 g\u00fcnlerce s\u00fck\u00fbnetle dinledi (bu sahneyi net an\u0131ms\u0131yorum). Bunlar, g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fen ayaklanmay\u0131 kavrayamam\u0131\u015f insanlar\u0131n planlar\u0131yd\u0131. Bir ordunun eski kal\u0131plara g\u00f6re nas\u0131l \u00f6rg\u00fctlenece\u011fi sorusuna her biri yan\u0131t verdi. Ordunun \u00fczerine kurulu oldu\u011fu insan malzemesinde bi\u00e7imlenen de\u011fi\u015fimi kavrayamam\u0131\u015flard\u0131. Yolda\u015f Tro\u00e7ki\u2019nin Sava\u015f Komiseri s\u0131fat\u0131yla \u00f6rg\u00fctledi\u011fi ilk g\u00f6n\u00fcll\u00fc birliklere sava\u015f uzmanlar\u0131 nas\u0131l da g\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc! En iyi Rus asker\u00ee yazarlardan biri olan Borisov, tekrar tekrar rastlamak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 o Kom\u00fcnistlere, bu giri\u015fimin hi\u00e7bir sonu\u00e7 vermeyece\u011fini ve ordunun yaln\u0131zca zorunlu askerlik temeli \u00fczerinde kurulup s\u0131k\u0131 disiplinle y\u00f6netilebilece\u011fini temin etti. G\u00f6n\u00fcll\u00fc birliklerin, yap\u0131n\u0131n \u00fczerine dikilece\u011fi sa\u011flam temeller oldu\u011funu ve k\u00f6yl\u00fc-i\u015f\u00e7i kitlelerin, geni\u015f kitlelerin kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir tehlike olmad\u0131k\u00e7a tekrar sava\u015f bayra\u011f\u0131 etraf\u0131nda toplanamayaca\u011f\u0131n\u0131 idrak edememi\u015fti. Tro\u00e7ki, g\u00f6n\u00fcll\u00fc ordunun Rusya\u2019y\u0131 kurtarabilece\u011fine tek bir an bile inanmaks\u0131z\u0131n, onu yeni bir ordunun yarat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gereken ara\u00e7 olarak \u00f6rg\u00fctledi.<\/p>\n\n\n\n

Burjuva uzmanlardan faydalanma<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6rg\u00fct\u00e7\u00fc dehas\u0131 ve y\u00fcrekli fikirleri, orduyu yaratmak i\u00e7in sava\u015f uzmanlar\u0131ndan faydalanmaktaki cesur kararl\u0131\u011f\u0131yla daha net ifade edilebilir. Her iyi Marksist, iyi bir ekonomik ayg\u0131t olu\u015ftururken eski kapitalist d\u00fczenin yard\u0131m\u0131n\u0131n h\u00e2len gerekti\u011finin bilincindedir. Lenin bu teklifi Sovyet g\u00fc\u00e7lerinin g\u00f6revleri \u00fczerine Nisan konu\u015fmas\u0131nda mutlak kararl\u0131l\u0131kla savunmu\u015ftur. Ancak cumhuriyetin savunusu ad\u0131na \u00c7ar yanl\u0131s\u0131 subaylarla bir ordu ayg\u0131t\u0131 yaratabilece\u011fimiz fikri inat\u00e7\u0131 bir diren\u00e7le kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Yeni silahs\u0131zland\u0131r\u0131lan Beyaz Ordu subaylar\u0131n\u0131n tekrar silahland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 kim akl\u0131na getirebilirdi? Bu nedenle \u00e7o\u011fu yolda\u015f sorguland\u0131. S\u00f6zde sol kom\u00fcnistlerin yay\u0131n organ\u0131 Kom\u00fcnist<\/em>\u2019in edit\u00f6rleri aras\u0131nda bu sorun \u00fczerine ger\u00e7ekle\u015fen bir tart\u0131\u015fma an\u0131ms\u0131yorum; kurmay subaylar\u0131n\u0131n g\u00f6reve al\u0131nmas\u0131 sorunu neredeyse bir ayr\u0131l\u0131\u011fa yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Gazetenin edit\u00f6rleri ise partinin en iyi tahsil g\u00f6rm\u00fc\u015f teorisyenleri ve uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131ndayd\u0131. Bukharin, Ossonski, Lomov ve W. Yakovlev\u2019in adlar\u0131n\u0131 anmak yeterli olacakt\u0131r. Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda asker\u00ee \u00f6rg\u00fctlerimize al\u0131nan yolda\u015flar\u0131m\u0131zdan olu\u015fan geni\u015f \u00e7evrelerde daha da b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvensizlik s\u00f6z konusuydu. Asker\u00ee g\u00f6revlilerin g\u00fcvensizli\u011fini gidermek ve eski subaylar\u0131n bilgisinden faydalanmay\u0131 kabul etmelerini sa\u011flamak ancak Tro\u00e7ki\u2019nin toplumsal g\u00fcc\u00fcm\u00fcze duydu\u011fu ate\u015fli inan\u00e7la m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Bu inan\u00e7, sava\u015f uzmanlar\u0131n\u0131n politikalar\u0131n\u0131 bize dayatmalar\u0131na izin vermeksizin maharetlerinden faydalanabilece\u011fimiz ve ilerici i\u015f\u00e7ilerin devrimci teyakkuzunun, subaylar\u0131n kar\u015f\u0131devrimci giri\u015fimlerinin \u00fcstesinden gelebilmelerini sa\u011flayaca\u011f\u0131 inanc\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019nin kendine \u00e7eken enerjisi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Galip \u00e7\u0131kmak i\u00e7in, ordunun demir iradeye sahip bir ki\u015fi taraf\u0131ndan y\u00f6netilmesi ve bu ki\u015finin hem partinin sonsuz g\u00fcvenine hem de bu g\u00fc\u00e7l\u00fc iradeyle, bize hizmet etmeye zorlanan d\u00fc\u015fmana boyun e\u011fdirme becerisine sahip olmas\u0131 gerekiyordu. Ancak Yolda\u015f Tro\u00e7ki, en y\u00fcksek r\u00fctbeli subaylar\u0131 bile enerjisine ba\u011flamay\u0131 ba\u015farmakla yetinmedi. Daha fazlas\u0131n\u0131 yapt\u0131: Sava\u015f uzmanlar\u0131 aras\u0131ndaki en iyi unsurlar\u0131n g\u00fcvenini kazanmay\u0131 ve onlar\u0131 Sovyet Rusya\u2019n\u0131n d\u00fc\u015fmanlar\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p onun sa\u011flam destek\u00e7ilerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ba\u015fard\u0131. Brest-Litovsk m\u00fczakereleri s\u0131ras\u0131nda Tro\u00e7ki\u2019nin bu zaferlerinden birine tan\u0131k olmu\u015ftum. Brest-Litovsk\u2019ta bize e\u015flik eden subaylar, bize kar\u015f\u0131 \u00e7ok mesafeli bir tav\u0131r tak\u0131nm\u0131\u015flard\u0131. Yaln\u0131zca Bol\u015fevikler ve Alman h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131nda epeydir s\u00fcregelen bir ticari i\u015fin \u00fczerini kapatmaya yarayan bir g\u00fcld\u00fcr\u00fcye kat\u0131l\u0131yormu\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle, uzmanl\u0131k rollerini b\u00fcy\u00fck bir tenezz\u00fclle yerine getirmi\u015flerdi. Ama Tro\u00e7ki\u2019nin Alman emperyalizmine kar\u015f\u0131 Rus devriminin ilkeleri ad\u0131na y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadeledeki tavr\u0131, toplant\u0131 salonundaki herkesi, Rus proletaryas\u0131n\u0131n bu tan\u0131nm\u0131\u015f temsilcisinin moral ve ruhsal zaferini hissetmeye zorlad\u0131. Sava\u015f uzmanlar\u0131n\u0131n bize olan g\u00fcvensizli\u011fi, b\u00fcy\u00fck Brest-Litovsk dramas\u0131n\u0131n geli\u015fmesiyle orant\u0131l\u0131 olarak ortadan kayboldu.<\/p>\n\n\n\n

Eski rejimin \u00f6nde gelen subaylar\u0131ndan olan ve Sovyet Rusya\u2019ya korku g\u00fcd\u00fcleriyle de\u011fil de vicdanen yard\u0131m etmeye ba\u015flayan Amiral Altvater\u2019in bir gece odama gelip \u015funu dedi\u011fini \u00e7ok net an\u0131ms\u0131yorum: \u201cBeni bunu yapmaya zorlad\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in buraya geldim. Size inanmam\u0131\u015ft\u0131m; ancak art\u0131k bu \u00fclkeye hizmet etti\u011fim inanc\u0131yla size yard\u0131m edece\u011fim ve g\u00f6revimi daha \u00f6nce hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi yerine getirece\u011fim.\u201d Tro\u00e7ki\u2019nin en b\u00fcy\u00fck zaferlerinden biri, d\u00fc\u015fman taraftan bizim taraf\u0131m\u0131za yaln\u0131zca zorunluluktan ge\u00e7enleri bile Sovyet h\u00fck\u00fcmetinin ger\u00e7ekten de Rus halk\u0131n\u0131n refah\u0131 i\u00e7in sava\u015ft\u0131\u011f\u0131na ikna etmesiydi. \u0130\u00e7teki cepheye kar\u015f\u0131 kazan\u0131lan bu b\u00fcy\u00fck zaferin, d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 kazan\u0131lan bu manevi zaferin, yaln\u0131zca Tro\u00e7ki\u2019nin kendisine evrensel itibar kazand\u0131ran sa\u011flam enerjisinin de\u011fil, yaln\u0131zca devrimin iradesiyle ordunun ba\u015f\u0131na getirilen bu sosyalist yazar ve halk liderinin asker\u00ee \u00e7evrelerde kazand\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek otoritenin ve derin manevi g\u00fcc\u00fcn sonucu olmad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. Bu zafer ayn\u0131 zamanda ordudaki on binlerce yolda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6zverisini, t\u00fcm kademelerimizde s\u0131k\u0131 disiplini, hedeflerimize do\u011fru tutarl\u0131 bir m\u00fccadeleyi gerekli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca daha d\u00fcn sava\u015f alan\u0131ndan ka\u00e7an kitlelerin, bug\u00fcn \u00fclkeyi savunmak i\u00e7in \u00e7ok daha zor ko\u015fullar alt\u0131nda yeniden silahland\u0131\u011f\u0131 bir mucizeyi de gerektirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Bu politik-psikolojik kitle fakt\u00f6rlerinin \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 ink\u00e2r edilemez bir ger\u00e7ektir. Bununla birlikte bu etkinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc, en yo\u011fun ve \u00e7arp\u0131c\u0131 ifadesi Tro\u00e7ki\u2019nin karakterinde kendini g\u00f6sterir. Rus devrimi, en b\u00fcy\u00fck temsilcisinin beyni, sinir sistemi ve kalbiyle hareket etmi\u015ftir. \u00c7ekoslovakya ile ilk silahl\u0131 giri\u015fimimiz ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, parti ve lideri Tro\u00e7ki, politik kampanya ilkesinin – Lasalle\u2019\u0131n zaten \u00f6\u011fretti\u011fi gibi – sava\u015fa ve m\u00fccadeleye \u201c\u00e7elik gibi arg\u00fcmanlarla\u201d nas\u0131l uygulanabilece\u011fini g\u00f6sterdi. T\u00fcm maddi ve manevi g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc sava\u015fa yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131k. T\u00fcm parti bunun gereklili\u011fini kavrad\u0131. Ancak bu gereklilik, en iyi ifadesini Tro\u00e7ki\u2019nin \u00e7elik gibi duru\u015funda da bulmaktayd\u0131. Mart 1920\u2019de Denikin\u2019e kar\u015f\u0131 zaferimizin ard\u0131ndan Tro\u00e7ki parti konferans\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti: \u201cBeyazlara kar\u015f\u0131 zafer kazanmak i\u00e7in t\u00fcm Rusya\u2019y\u0131 kas\u0131p kavurduk.\u201d Bu kelimelerde yine zaferi garantiye almak i\u00e7in gereken benzersiz bir irade g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Sava\u015f naras\u0131n\u0131n v\u00fccut bulmu\u015f hali olan, tehlike \u00e7anlar\u0131n\u0131 \u00e7alan, herkesten bu kanl\u0131 gereklili\u011fe \u015farts\u0131z ba\u011fl\u0131 olmas\u0131n\u0131 talep eden iradenin ta kendisine d\u00f6n\u00fc\u015fecek birine ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Lev Davidovi\u00e7 devrimin canl\u0131 \u00f6rne\u011fiydi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki gibi \u00e7al\u0131\u015fan, kendine Tro\u00e7ki kadar az zaman ay\u0131ran, askerlerle ancak Tro\u00e7ki\u2019nin konu\u015ftu\u011fu gibi konu\u015fabilen bir ki\u015fi silahl\u0131 i\u015f\u00e7ilerin \u00f6nderi haline gelebilirdi ancak. O, her \u015feyin tek bir ki\u015fide v\u00fccut bulmu\u015f haliydi. Uzmanlar\u0131n verdi\u011fi stratejik tavsiyeyi enine boyuna d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc ve toplumsal g\u00fc\u00e7lerin oran\u0131n\u0131 do\u011fru \u015fekilde tahmin ederek birle\u015ftirdi. Kararg\u00e2ha ger\u00e7ek bir ordunun ne oldu\u011funu ve nas\u0131l i\u015fleyece\u011fini g\u00f6steren, on bin kom\u00fcnistten olu\u015fan on d\u00f6rt cephenin d\u00fcrt\u00fclerini tek bir harekette nas\u0131l bir araya getirece\u011fini biliyordu. T\u00fcm bunlar\u0131 tek bir stratejik plan ve bir \u00f6rg\u00fct \u015femas\u0131 etraf\u0131nda nas\u0131l birle\u015ftirece\u011fini kavram\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcm bu muazzam \u00e7aba esnas\u0131nda, moral etmenin sava\u015ftaki \u00f6nemine dair bilginin nas\u0131l uygulamaya konaca\u011f\u0131n\u0131 herkesten daha iyi anlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu strateji uzman\u0131, asker\u00ee \u00f6rg\u00fctleyici ve politikac\u0131 kombinasyonu, t\u00fcm bu s\u0131k\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma boyunca Tro\u00e7ki\u2019nin kom\u00fcnist yazar Demyan Bedny veya sanat\u00e7\u0131 Moor\u2019un (kom\u00fcnist gazeteler, afi\u015fler vb. i\u00e7in siyasi karikat\u00fcrler \u00e7izmi\u015ftir) sava\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemini takdir etti\u011fi ger\u00e7e\u011fiyle ay\u0131rt edici olmaktad\u0131r. Ordumuz bir k\u00f6yl\u00fc ordusuydu ve i\u015f\u00e7iler ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n temsilcilerinin \u00f6nderli\u011findeki bu k\u00f6yl\u00fc ordusu a\u00e7\u0131s\u0131ndan proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, Tro\u00e7ki\u2019nin ki\u015fili\u011finde ve onunla hareket eden yolda\u015flarda hayat buldu. Parti ayg\u0131t\u0131m\u0131z arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Tro\u00e7ki, sava\u015ftan dolay\u0131 yorgun d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f k\u00f6yl\u00fc ordusunu kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in sava\u015ft\u0131klar\u0131na sonuna kadar ikna edebilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0Tarihin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki, K\u0131z\u0131l Ordu\u2019yu kurma \u00e7abas\u0131nda t\u00fcm partiyle birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Parti olmasa bu g\u00f6revi yerine getiremezdi. Ancak o olmasayd\u0131, K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun yarat\u0131lmas\u0131 ve zaferleri kesinlikle \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck fedakarl\u0131klar gerektirirdi. Partimiz, muhte\u015fem bir ordu kurmay\u0131 ba\u015faran ilk proleter parti olarak tarihe ge\u00e7ecektir. Rus devrimi tarihindeki bu parlak sayfa daima Lev Davidovi\u00e7 Tro\u00e7ki ad\u0131yla; \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve eylemleri, t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 fethetmeye haz\u0131rlanan yeni nesil i\u015f\u00e7ilerin yaln\u0131zca sevgisini kazanmakla kalmay\u0131p ayn\u0131 zamanda bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda da yer alacak olan bu adam\u0131n ad\u0131yla hat\u0131rlanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dipnotlar:<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

[1]<\/strong> Marxists.org sitesinin notunu da a\u015fa\u011f\u0131da payla\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

Bu makalenin 1959 tarihli yeniden bas\u0131m\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki notla yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

Lev Tro\u00e7ki\u2019nin ola\u011fan\u00fcst\u00fc karakter \u00f6zelliklerinden biri, g\u00fc\u00e7l\u00fc zek\u00e2s\u0131n\u0131 daha \u00f6nce uzmanla\u015fmad\u0131\u011f\u0131 konularla ba\u011flayabilmesiydi. Bunu yaparken \u00f6yle yarat\u0131c\u0131 bir etkilili\u011fe sahipti ki olduk\u00e7a k\u0131sa bir s\u00fcrede bu konularda uzman olmakla kalmad\u0131, teori ve prati\u011fe \u00f6nemli yeni katk\u0131larda da bulundu. Bu dikkate de\u011fer nitelik, Tro\u00e7ki\u2019nin, gen\u00e7 Sovyetler Birli\u011fi\u2019ni \u0130\u00e7 Sava\u015f ve emperyalist m\u00fcdahaleden kurtaran kahraman K\u0131z\u0131l Ordu\u2019yu neredeyse s\u0131f\u0131rdan nas\u0131l in\u015fa etti\u011fini anlatan bir sonraki makalede sava\u015f sanat\u0131 \u00fczerinden \u00f6rneklendirilmektedir. Makalenin yazar\u0131 olan 1885 do\u011fumlu Karl Radek Polonya k\u00f6kenli, parlak bir Alman devrimci liderdi ve Zimmerwald Konferans\u0131\u2019n\u0131n \u00f6rg\u00fctleyicisiydi. Rus Devrimi s\u0131ras\u0131nda Rusya\u2019ya ta\u015f\u0131n\u0131p Bol\u015feviklere kat\u0131ld\u0131 ve 1919-1923 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in ba\u015fl\u0131ca liderlerinden biri ve Alman ili\u015fkileri uzman\u0131 haline geldi. 1923-1928 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Sol Muhalefet\u2019in bir \u00fcyesiydi ancak 15. Kongre\u2019de partiden ihra\u00e7 edilip Sibirya\u2019ya s\u00fcrg\u00fcn g\u00f6nderildi ve k\u0131sa s\u00fcre sonra Stalin\u2019e teslim oldu. 1937 Moskova Duru\u015fmas\u0131\u2019nda 10 y\u0131l zorunlu \u00e7al\u0131\u015fmaya mahk\u00fbm edilen Radek, muhtemelen 1942\u2019de \u00f6ld\u00fc veya idam edildi. Sonradan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ahlaki \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe ve sefil sonuna ra\u011fmen uzun y\u0131llar boyunca sayg\u0131n bir Bol\u015fevik lideriydi. 1923\u2019te Pravda<\/em>\u2019da ve Komintern\u2019in bas\u0131n b\u00fclteni Inprecor<\/em>\u2019da yay\u0131mlanan bu makaledeki de\u011ferlendirme yaln\u0131zca ki\u015fisel bir \u00f6vg\u00fc de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda Lenin zaman\u0131nda Kom\u00fcnist hareketin Tro\u00e7ki\u2019ye dair \u201czaferin \u00f6rg\u00fctleyicisi\u201d \u015feklindeki resmi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de temsil etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/strong> Georgi \u00c7i\u00e7erin o s\u0131rada Sovyet D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Komiseriydi (1923).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yazar: Karl Radek \u00c7eviri: Merve F. \u015eanl\u0131da\u011f Kaynak: D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal, Cilt 5 No. 8, A\u011fustos 1944, sayfa 239\u2013241. A\u015fa\u011f\u0131da okuyucular\u0131m\u0131zla payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z makale ilk olarak 1923 y\u0131l\u0131nda Bol\u015fevik Parti\u2019nin yay\u0131n organ\u0131 Pravda\u2019da yay\u0131mlanm\u0131\u015f ve \u0130ngilizce \u00e7evirisi ayn\u0131 y\u0131l Komintern\u2019in bas\u0131n b\u00fclteni Inprecor\u2019da yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Radek\u2019in, K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun yarat\u0131lmas\u0131nda ve i\u00e7 sava\u015f zaferlerinde Tro\u00e7ki\u2019nin rol\u00fcne dair de\u011ferlendirmesi, […]<\/p>\n","protected":false},"author":38,"featured_media":1934,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[959],"tags":[766,961,962],"class_list":["post-1933","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lev-trocki","tag-lev-trocki","tag-trocki-yasiyor","tag-trocki2020"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1933","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/38"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1933"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1933\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1936,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1933\/revisions\/1936"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1934"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}