{"id":1872,"date":"2020-07-17T12:03:17","date_gmt":"2020-07-17T09:03:17","guid":{"rendered":"http:\/\/trockist.net\/?p=1872"},"modified":"2020-07-17T12:03:18","modified_gmt":"2020-07-17T09:03:18","slug":"leninist-partinin-tarihsel-ve-ilkesel-temelleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2020\/07\/17\/leninist-partinin-tarihsel-ve-ilkesel-temelleri\/","title":{"rendered":"Leninist partinin tarihsel ve ilkesel temelleri"},"content":{"rendered":"\n

A\u015fa\u011f\u0131da okuyucular\u0131m\u0131zla, \u0130\u015f\u00e7i Demokrasisi Partisi\u2019nin e\u011fitim seminerleri kapsam\u0131nda \u201cDevrimci Parti\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 5 Temmuz’da yap\u0131lan sunumu payla\u015f\u0131yoruz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u00c7o\u011falan toplumsal yoksunluk, \u00fccretlere, emekli maa\u015flar\u0131na ve toplumsal kazan\u0131mlara y\u00f6nelik aral\u0131ks\u0131z sald\u0131r\u0131lar, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, salg\u0131n hastal\u0131klar ve \u00e7evresel felaketler\u2026 B\u00fct\u00fcn bunlar asl\u0131nda \u015fiddetli s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinin habercisi.<\/p>\n\n\n\n

Servet, hi\u00e7 durmadan toplumun di\u011fer bir ucunda birikiyor. Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir g\u00fcruh l\u00fcks i\u00e7inde ya\u015f\u0131yor. Onlar\u0131n sahip oldu\u011fu l\u00fcks\u00fcn ve savurganl\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131 yok.   \u00d6yle ki 2013\u2019de, Volkswagen\u2019\u0131n CEO\u2019su Martin Winterkorn 17 milyon Avrodan fazla para kazanm\u0131\u015f ki bu, ayl\u0131k 1,5 milyon Avro ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Kapitalist sistem ayn\u0131 zamanda korkun\u00e7 bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc, y\u0131k\u0131m ve krizler rejimi\u2026 <\/p>\n\n\n\n

Her b\u00fcy\u00fck kriz, onlarca y\u0131ld\u0131r biriken ve bast\u0131r\u0131lan \u00e7eli\u015fkileri ortaya \u00e7\u0131kart\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z salg\u0131n, i\u015fte tam olarak b\u00f6yle bir krizi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f durumda. Sadece birka\u00e7 hafta i\u00e7inde, var olan toplumsal, siyasi ve ekonomik d\u00fczeni milyonlarca insan\u0131n g\u00f6z\u00fcnden d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. En b\u00fcy\u00fck bankalar\u0131n ve \u015firketlerin bulundu\u011fu, en \u00e7ok say\u0131da milyardere ev sahipli\u011fi yapan, d\u00fcnyan\u0131n a\u00e7\u0131k farkla en zengin \u00fclkesi olan Amerika Birle\u015fik Devletleri, bu salg\u0131na etkin bir m\u00fcdahalede bulunmaktan aciz oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n

Bu salg\u0131n, tetikleyici bir olay\u2026 Bu anlamda salg\u0131n\u0131, Ar\u015fid\u00fck Franz Ferdinand\u2019\u0131n Haziran 1914\u2019te suikasta u\u011framas\u0131 ile k\u0131yaslayabiliriz. Bu suikast, hat\u0131rlay\u0131n, be\u015f hafta sonra, A\u011fustos 1914\u2019te I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131yla doru\u011fa ula\u015fan bir olaylar zincirini harekete ge\u00e7irmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Uzun s\u00fcredir varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren yan\u0131lsamalar, t\u0131pk\u0131 I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda oldu\u011fu gibi parampar\u00e7a oluyor. Art\u0131k  geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan bir nokta bu.     <\/p>\n\n\n\n

Bak\u0131n Marx bu konuda ne diyor:<\/p>\n\n\n\n

“Toplumun \u00fcretici geli\u015fimi ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadarki mevcut \u00fcretim ili\u015fkileri aras\u0131nda artan uyumsuzluk, kendisini sert \u00e7eli\u015fkiler, krizler ve sanc\u0131larla ifade eder.”<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Kapitalizm bir s\u00fcrekli krizler rejimi olsa da, bu yine de kapitalizmin \u00e7\u00fcr\u00fcyen bir beden gibi kendi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda \u00e7\u00f6k\u00fcp gidece\u011fi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki do\u011fu\u015f, olgunla\u015fma ve yok olu\u015f s\u00fcre\u00e7leri i\u00e7indeki kapitalizmi “insan organizmas\u0131n\u0131n nefes alma s\u00fcre\u00e7leriyle” k\u0131yaslarken bize kapitalizmin insanlar\u0131n aksine \u201cdo\u011fal\u201d sebeplerden \u00f6lmedi\u011fini, sadece i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n onu y\u0131kmas\u0131yla yok olaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmaktad\u0131r.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Unutmayal\u0131m, burjuvazi kapitalizmin sonunu g\u00f6rmektense, d\u00fcnyan\u0131n sonunu g\u00f6rmeyi tercih eder. \u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6rg\u00fctlenmek<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Kapitalist toplum y\u00fcksek d\u00fczeyde \u00f6rg\u00fctl\u00fcd\u00fcr ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kapitalist k\u00fcreselle\u015fmeyle artarak geli\u015fir. S\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeni, iktidar\u0131n\u0131 toplumsal faaliyetin her alan\u0131nda uygulamak i\u00e7in siyasi kurumlar in\u015fa etmi\u015ftir. Ba\u015fl\u0131ca iktidar ara\u00e7lar\u0131 olan ordu ve polisiyle, mahkemeleri, yasama organlar\u0131 ve en k\u00fc\u00e7\u00fck kasabadaki en k\u00fc\u00e7\u00fck devlet dairesine kadar her \u015feyiyle, devlet bunun yaln\u0131zca bir bi\u00e7imidir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ktidar kendini ideolojik olarak ortaya koyar; k\u00fclt\u00fcr, medya ve sanat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla. Bunlar\u0131n her biri farkl\u0131 incelik dereceleriyle bizi temel bir olguya iknaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r;\u00a0 “Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hayat, b\u00fct\u00fcn olas\u0131 toplumsal d\u00fczenlemelerin i\u00e7inde en makul\u00fc ve iyisidir.” Bu aldatmaca, ayn\u0131 zamanda aile, ataerki ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k gibi bask\u0131c\u0131 kurumlar yoluyla da kendini derinle\u015ftirir .<\/p>\n\n\n\n

Devrimci bir durum olgunla\u015fana kadar – ve elbette her zaman olgunla\u015f\u0131r -, b\u00fct\u00fcn enerjimizi onun i\u00e7in haz\u0131rlanmaya harcamal\u0131y\u0131z.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Peki neden?\u00a0 \u00c7\u00fcnk\u00fc yaln\u0131zca bu yolla, seferberlikler b\u00fct\u00fcn sokaklar\u0131 doldurup olaylar kontrolden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, insanlar hangi tarafta oldu\u011funu ve ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini bilecektir ve en \u00f6nemlisi de biz yaln\u0131z bu yolla bu seferberlikleri sevk ve idare edebilme g\u00fcc\u00fc ve yetene\u011fi kazanabilece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

\u0130yi ya da k\u00f6t\u00fc devrimci isyanlar\u0131n merkezi bir \u00f6nderli\u011fin yoklu\u011funda da ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini tarih g\u00f6stermi\u015ftir. Neticede bu, devrimlerin ana sorunudur: Kitleler sokaklar\u0131 al\u0131r, ordular\u0131 yener, rejimi ve h\u00fck\u00fcmetleri iktidardan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r fakat durumdan \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in bir yol bulamaz. Devrimci enerji t\u0131pk\u0131 bir d\u00fcd\u00fckl\u00fc tencerenin kapa\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kan buhar gibi da\u011f\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Devrimci liderlik ve \u00f6rg\u00fctler devrimin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gerekli de\u011fil, fakat ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in gereklidir.\u00a0 O halde \u00f6nderli\u011fin anlam\u0131 nedir? \u00d6nderlik, yolu g\u00f6steren, kuvvetleri organize eden ve sava\u015f\u0131n hedeflerini in\u015fa edendir. Muharebelerden sonra askerleri bir araya getiren ve her bir muharebeden sonra \u00e7\u0131kar\u0131lan dersleri sunand\u0131r. Kitleler kazanmak i\u00e7in \u00f6nderli\u011fe ihtiya\u00e7 duyar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

E\u011fer \u00f6rg\u00fctlenmez ve g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc kolektif bir \u015fekilde kullanamazsak bu denli \u00f6rg\u00fctl\u00fc, gerici ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir d\u00fc\u015fman\u0131 ma\u011flup etmeyi bekleyemeyiz.<\/p>\n\n\n\n

Unutmay\u0131n, kapitalizm kendini \u00f6l\u00fcm\u00fcne savunacakt\u0131r<\/strong>. Biz ise sert bir \u015fekilde ve ak\u0131ll\u0131ca d\u00f6v\u00fc\u015fmeliyiz. Yani konumumuzu savunabilecek ve nihai olarak d\u00fc\u015fman\u0131 t\u00fcm cephelerde yenilgiye u\u011fratabilecek g\u00fc\u00e7lere, politik ve ideolojik bir araca ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rg\u00fct fikrinin tarih \u00f6ncesi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Uzun 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n tarihine modern s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri damgas\u0131n\u0131 vurdu. 1848\u2019de neredeyse t\u00fcm Avrupa\u2019y\u0131 i\u015f\u00e7i ayaklanmalar\u0131 ve devrim ate\u015fi sarm\u0131\u015ft\u0131. Hemen t\u00fcm devrimlere sava\u015flar\u0131n e\u015flik ediyor olu\u015fu ise dikkat \u00e7ekicidir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin 1870-71 Frans\u0131z-Prusya \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 Paris Kom\u00fcn\u00fc’ne yol a\u00e7m\u0131\u015f, 1905 Rus-Japon Sava\u015f\u0131 da ayn\u0131 y\u0131l, Rusya\u2019da ger\u00e7ekle\u015fen devrimin ate\u015fleyicisi olmu\u015ftu.\u00a0 Nitekim I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 da K\u0131z\u0131l Ekim i\u00e7in benzer bir i\u015flevi g\u00f6recekti.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Burjuvazi 1789 Frans\u0131z Devrimi’nde ilerici\/ba\u015fat bir rol \u00fcstlendiyse de 1848 ve 1871 y\u0131llar\u0131ndaki sars\u0131c\u0131 deneyimlerinden hareketle art\u0131k a\u00e7\u0131kca kar\u015f\u0131devrimci bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Zira yeni devrimler, burjuvazinin ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 konumunun s\u00f6m\u00fcr\u00fclen y\u0131\u011f\u0131nlar taraf\u0131ndan tehdit edildi\u011fini kavramas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Burjuvazinin “s\u0131n\u0131f bilinci” a\u00e7\u0131s\u0131ndan, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ba\u015fl\u0131ca tehdit halini almaktayd\u0131. Zira i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, yaln\u0131zca sendikal \u00f6l\u00e7ekte de\u011fil, ama ayn\u0131 zamanda politik \u00e7er\u00e7evede \u00f6rg\u00fctleniyor ve dahas\u0131 Marksist sosyalizmde kendisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc bir \u00f6zg\u00fcrle\u015fme stratejisi buluyordu.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Barcelona, Manchester, Hamburg, New York, Viyana, Petersburg bu patlamal\u0131 y\u00fckseli\u015fin kaleleri durumundayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sosyal demokrat partileri Marx ve Engels\u2019in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u201ctek partisi\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 temelinde kurulmu\u015flard\u0131. Bu, ne t\u00fcm ihti\u015fam\u0131yla i\u015f\u00e7i aristokrasisinin, ne de i\u015f\u00e7i hareketinin\u00a0 kemikle\u015fmi\u015f b\u00fcy\u00fck b\u00fcrokrasilerinin hen\u00fcz ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 bir zamana ait bir parti kavray\u0131\u015f\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Oysa emperyalizmin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla beraber Avrupa \u00fclkelerinde, ayn\u0131 \u00fclkedeki ve d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131ndaki s\u0131n\u0131f karde\u015flerinin ya\u015fam d\u00fczeylerine g\u00f6re daha y\u00fcksek bir ya\u015fam d\u00fczeyine sahip, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir kesimi olan i\u015f\u00e7i aristokrasisi de fazlas\u0131yla geli\u015fmekteydi.<\/p>\n\n\n\n

Alman, Bel\u00e7ika, Frans\u0131z sosyal demokrat partilerinin en iyi \u00f6rneklerini olu\u015fturdu\u011fu bu parti anlay\u0131\u015f\u0131, zaman i\u00e7inde ge\u00e7irdi\u011fi evrimle temelde devrim yapmak yerine oy ve etki elde etmeye e\u011filim kazand\u0131.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Bu parti anlay\u0131\u015f\u0131nda emek\u00e7i kitlelerin edilgen bir rolleri vard\u0131.\u00a0 Bu partilerin s\u00fcrekli b\u00fcy\u00fcyen g\u00fcc\u00fc ve artan n\u00fcfuzu teorik olarak, devletin giderek demokratikle\u015fmesini, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n giderek bilin\u00e7lenmesini sa\u011flayacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n toplumdaki say\u0131s\u0131 ve bilinci h\u0131zla geli\u015firken, kar\u015f\u0131 konulmaz bir zorunlulukla i\u015fleyen toplumsal yasalar, kapitalizmi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ve kendili\u011finden bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe s\u00fcr\u00fckleyecekti.<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u00fczere II. Enternasyonal\u2019de belirginle\u015fen bu kitlesel reformist i\u015f\u00e7i partisi formu, sendikal ve parlamenter rekabete uygun ise de, iktidar\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 taraf\u0131ndan zapt\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kesinlikle yarars\u0131z ve dahas\u0131 kar\u015f\u0131devrimci partilerin bir federasyonundan ibaret hale gelmeye ba\u015flad\u0131. Y\u00fczy\u0131l d\u00f6nerken reformlar \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n da sonu gelmekteydi ve keskinle\u015fen s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkileri baz\u0131 devrimcileri ve partileri devrimci sava\u015f yoluyla iktidar\u0131n zapt\u0131 noktas\u0131na itiyordu.<\/p>\n\n\n\n

\u015euras\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k ki, genel anlamda reformculuk-devrimcilik, tart\u0131\u015fmas\u0131\/m\u00fccadelesi kendini geride kalan l00 y\u0131l i\u00e7inde daimi ve esas olarak bir \u00f6rg\u00fct teorisi, program ve devrim stratejisi \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olarak s\u00fcrekli a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

19. y\u00fczy\u0131l her anlamda hareketliydi. G\u00f6\u00e7ler, grevler, isyanlar\u2026 1870-90 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda d\u00fcnya sanayi \u00fcretimi \u00fc\u00e7 kat artm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0Proletaryan\u0131n yo\u011funlu\u011fu ve patlay\u0131c\u0131 seferberlikleri de\u2026<\/p>\n\n\n\n

Uzun 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n son d\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcnde dev tekeller b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, sanayi, banka ve devlet sermayesi kayna\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Kapitalizmin bu \u00fcst a\u015famas\u0131, korkun\u00e7 bir s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn h\u00fckm\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve milliyet\u00e7iliklerin rekabet etti\u011fi tekinsiz, tehlikeli bir d\u00fcnya manzaras\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Ama \u00f6te yandan, Rus yazar Nikolay Dobrolyubov\u2019un ifadesiyle:<\/p>\n\n\n\n

“Yeni d\u00f6nemin \u2018Yeni \u0130nsanlara\u2019 gereksinimi vard\u0131 ve bu insanlar ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131 bile. \u0130\u00e7 s\u00fcrt\u00fc\u015fmelerle y\u0131pranm\u0131\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler \u00fczerine kafa patlatmalarla eylemsiz duruma gelmi\u015f, fel\u00e7 olmu\u015f liberal idealistlerin yerini, sinirleri g\u00fc\u00e7l\u00fc, d\u00fc\u015f g\u00fc\u00e7leri sa\u011fl\u0131kl\u0131, ger\u00e7ek insanlar almaktayd\u0131\u2026”\u00a0<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

B\u00f6l\u00fcnmenin tarih\u00e7esi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Marx\u2019\u0131n beklentilerinin aksine, ilk sosyalist devrim en geli\u015fmi\u015f emperyalist \u00fclkelerde de\u011fil, i\u015fe bak\u0131n ki akla gelebilecek en geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerden birinde, n\u00fcfusunun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu k\u00f6yl\u00fclerin olu\u015fturdu\u011fu, hi\u00e7bir zaman burjuva demokrasisini ya\u015famam\u0131\u015f, ancak d\u00fcnyan\u0131n en yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f proletaryas\u0131na sahip \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131\u2019nda zafere ula\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Rusya\u2019daki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi, \u015eubat Devrimi\u2019nden \u00f6nceki otuz be\u015f y\u0131l boyunca, sosyalist \u00f6rg\u00fctler ile yak\u0131n ve s\u00fcrekli bir etkile\u015fim geli\u015ftirmi\u015fti. Bu \u00f6rg\u00fctler bildirileriyle, gazeteleriyle, seminerleriyle, okullar\u0131yla ve yasal ya da yasad\u0131\u015f\u0131 etkinlikleriyle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n toplumsal, k\u00fclt\u00fcrel ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel ya\u015fam\u0131nda devasa ve belirleyici bir rol oynad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Nitekim Plehanov\u2019dan, Akselrod\u2019a ve Potresov\u2019dan Lenin\u2019e uzanan \u00f6nc\u00fc tart\u0131\u015fmas\u0131 bo\u015funa de\u011fildi. \u015eubat 1917\u2019de kitlelerin “kendili\u011finden” bi\u00e7imlendi\u011fi san\u0131lan y\u00fcksek entelekt\u00fcel ve siyasal bilin\u00e7 d\u00fczeyini bi\u00e7imlendirmi\u015f ve beslemi\u015f olan \u015fey, tam da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n toplumsal deneyimi ile devrimci hareketin kadrolar\u0131n\u0131n \u0131srarl\u0131 \u00e7abalar\u0131yla birle\u015fmi\u015f Marksist teorinin on y\u0131llar s\u00fcren ola\u011fan\u00fcst\u00fc kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fimiydi.<\/p>\n\n\n\n

Rusya\u2019da kitlesel bir devrimci partinin ilksel haz\u0131rl\u0131klar\u0131, da\u011f\u0131n\u0131k duran ve gev\u015fek b\u00f6lgesel birlikler olarak kurulan yerel i\u015f\u00e7i \u00e7evreleri \u00fczerinden \u015fekillendi. \u00dclke sath\u0131nda da\u011f\u0131n\u0131k durumdaki ilk devrimci Marksist \u00e7evreler, merkez\u00ee bir \u00f6rg\u00fctlenmenin kollar\u0131 olarak de\u011fil, ayr\u0131 ayr\u0131, toplumsal m\u00fccadeleler i\u00e7inde geli\u015ftiler. <\/p>\n\n\n\n

1883 y\u0131l\u0131nda St. Petersburg\u2019da Plehanov \u00f6nderli\u011finde kurulan “Eme\u011fin Kurtulu\u015fu” grubundan, 1898 y\u0131l\u0131nda bir araya gelen delegelerce kurulan bir \u00e7at\u0131 \u00f6rg\u00fct olacak Rusya Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019ne (RSD\u0130P) ve bu parti i\u00e7inden 1902 y\u0131l\u0131nda farkl\u0131 bir e\u011filim olarak belirginle\u015ferek ayr\u0131\u015facak Bol\u015fevizm’e do\u011frusal bir \u00e7izgi izlenmedi.<\/p>\n\n\n\n

Ama bu \u00fclkenin \u00f6zg\u00fcn ko\u015fullar\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak \u00e7eli\u015fkili bir \u015fekilde, yeni tipte bir parti ve \u00f6nderlik anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in i\u00e7in geli\u015fmekteydi: Bol\u015fevik parti.<\/strong> Bir devrimci sava\u015f partisi\u2026\u00a0 Enternasyonalist devrimci bir \u00f6nderlik\u2026<\/p>\n\n\n\n

Bu, Paris Kom\u00fcn\u00fc’nden, Avrupa i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yeniden \u00f6rg\u00fctlenme s\u00fcrecine \u2013 II. Enternasyonal – ve hatta Rusya\u2019da halk\u00e7\u0131 devrimcilerin Marksizm \u00f6ncesi devrimci giri\u015fimlerine dek uzun bir deneyimdi . Ama b\u00fct\u00fcn bu s\u00fcrecin i\u00e7ersinde belirleyici olan, bu \u00f6zg\u00fcn \u00f6nderli\u011fin devrimlerden ve devrimci s\u00fcre\u00e7lerden ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131yd\u0131.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Polis bask\u0131s\u0131 nedeniyle \u00f6nce Br\u00fcksel, sonra da Londra\u2019da yap\u0131lan Rusya Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi’nin 2. Kongresi’nde Lenin, basit gibi g\u00f6r\u00fcnen bir konuda, parti \u00fcyeli\u011finin kriterlerine ili\u015fkin tart\u0131\u015fmada, kendini sosyal demokrat (bug\u00fcn\u00fcn deyi\u015fiyle kom\u00fcnist) addeden herkesin parti \u00fcyesi olabilece\u011fi yolundaki g\u00f6r\u00fc\u015fe \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ve parti \u00fcyeli\u011fine ancak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en bilin\u00e7li unsurlar\u0131n\u0131n kabul edilebilece\u011fini, bu bilincin sadece parti program\u0131na ve t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcne lafzi ba\u011fl\u0131l\u0131kla de\u011fil, ayn\u0131 zamanda devrimci \u00f6nderli\u011fin in\u015fas\u0131 do\u011frultusunda pratik militan faaliyete kat\u0131lmakla belirlenebilece\u011fini savundu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Rus devrimi tarihindeki \u00fcnl\u00fc Men\u015fevik-Bol\u015fevik ayr\u0131m\u0131yla sonu\u00e7lanan bu tart\u0131\u015fma, ayn\u0131 zamanda Leninist parti anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n da \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturur: Kom\u00fcnist parti, bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fc devrimci partisiydi ve di\u011fer reformist sosyalist ve sosyal demokrat kesimlerden dikkatle ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu tarihsel kongrede, yeni partinin \u00fcyelik esaslar\u0131 ve tan\u0131m\u0131 \u00fczerinden \u00f6nemli bir ayr\u0131lma ya\u015fanacak ve Rusya\u2019daki devrimci hareketi derinden etkileyecekti. Asl\u0131nda Vladimir \u0130lyi\u00e7 Ulyanov ya da takma ad\u0131yla Lenin, parti \u00fcyelerinin belirli kriterleri yerine getiren ve aktif bir \u00e7evreden olu\u015fmas\u0131n\u0131, sadece ceplerinde parti kimli\u011fi ta\u015f\u0131yan ve zaman zaman partiye u\u011frayanlardan, hatta hi\u00e7 u\u011framayanlardan olu\u015fmamas\u0131n\u0131 savunuyordu.<\/p>\n\n\n\n

Partinin faal \u00fcyeleri profesyonel devrimci kadrolar olarak \u00c7arl\u0131k otokrasisine kar\u015f\u0131 i\u015f\u00e7i devrimi yapabilecek bir devrimci partinin yarat\u0131labilmesi i\u00e7in zamanlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu \u00f6rg\u00fctlenme ve \u00f6nderlik in\u015fas\u0131 faaliyetiyle ge\u00e7ireceklerdi. Bu modele g\u00f6re sempatizanlar farkl\u0131 bir d\u00fczlemde de\u011ferlendirilmekteydi. Partinin i\u00e7 i\u015fleyi\u015finde de demokratik merkeziyet\u00e7ilik <\/strong>olarak adland\u0131r\u0131lan bir i\u015fleyi\u015f benimsenecekti. <\/p>\n\n\n\n

Lenin\u2019in bu fikirlerine kar\u015f\u0131t olarak ise yolda\u015f\u0131 Julius Martov partinin merkezinde profesyonel devrimcilerin olmas\u0131na onay verse de, parti \u00fcyeli\u011finin sempatizanlara, devrimci i\u015f\u00e7ilere ve di\u011ferlerine – yani bunu istedi\u011fini belirten herkese –<\/strong> a\u00e7\u0131k olmas\u0131n\u0131 savunuyordu<\/p>\n\n\n\n

1917 y\u0131l\u0131 geldi\u011finde, di\u011fer \u201cdevrimci\u201d parti kavray\u0131\u015flar\u0131 Rus \u00e7arl\u0131\u011f\u0131 gibi ba\u011f\u0131ml\u0131 ve az geli\u015fmi\u015f bask\u0131c\u0131 bir \u00fclkede \u00e7ok ciddi ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir s\u0131nava tabi tutuldu. Anla\u015f\u0131ld\u0131 ki, Lenin\u2019in parti kuram\u0131n\u0131n ortaya koydu\u011fu gibi sorun Rusya \u015fartlar\u0131n\u0131n Bat\u0131\u2019daki devrim dram\u0131n\u0131 oynamaya hen\u00fcz elvermemesi de\u011fil, bu dram\u0131n zaten \u00e7ok \u00f6nce Bat\u0131\u2019da oynanm\u0131\u015f olmas\u0131 ve art\u0131k d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka bir yerinde yeniden o \u015fekilde oynanamayacak olmas\u0131yd\u0131.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Rusya\u2019da “devrim i\u00e7in \u015fartlar\u0131n olgunla\u015fmas\u0131n\u0131” bekleyen Men\u015feviklerin\/ a\u015famac\u0131lar\u0131n ve s\u0131n\u0131f uzla\u015fmac\u0131lar\u0131n umutlar\u0131 tarihsel a\u00e7\u0131dan bo\u015fa \u00e7\u0131kmaya mahkumdu.<\/p>\n\n\n\n

Devrimci parti \u00fczerine tezler<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

1.)<\/strong> 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Lenin taraf\u0131ndan derinle\u015ftirilen devrimci parti kuram\u0131, emperyalist \u00e7a\u011fda insanl\u0131\u011f\u0131n \u00fccretli k\u00f6leli\u011fin t\u00fcm t\u00fcrlerinden\u00a0 kurtulabilmesinin yeg\u00e2ne yolunun, proleter devrimi ve sosyalizm oldu\u011fu temel anlay\u0131\u015f\u0131na dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. O halde devrimci parti, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kendi y\u00f6netim organlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile iktidara gelmesini sa\u011flaman\u0131n arac\u0131yd\u0131. Yani amac\u0131, burjuvaziyi siyasi ve ekonomik olarak m\u00fclks\u00fczle\u015ftirecek olan proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kurmakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle Leninist Parti, s\u0131n\u0131f bilincine sahip Marksistlerden olu\u015fturulmal\u0131yd\u0131 ve demokratik merkeziyet\u00e7ilik ilkesine g\u00f6re \u00f6rg\u00fctlenen enternasyonalist bir i\u015fleyi\u015f kazanmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

2.)<\/strong> Bol\u015fevikler, Rusya’daki \u00c7arl\u0131k rejimini kitlesel bir i\u015f\u00e7i devrimiyle devirmeyi ama\u00e7layan disiplinli bir i\u015f\u00e7i partisini \u00f6rg\u00fctlemeye kararl\u0131yd\u0131lar. Bu partinin i\u00e7 i\u015fleyi\u015fi demokratik merkeziyet\u00e7ilik ilkesiyle s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ili\u015fkiliydi. Lenin bu ilkeyi en iyi a\u00e7\u0131klayan deyi\u015fin “tart\u0131\u015fmada \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, eylem an\u0131 geldi\u011finde birlik” oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyordu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Demokratik merkeziyet\u00e7ilik<\/strong> Lenin\u2019in deyi\u015fi ile, parti i\u00e7erisindeki “tart\u0131\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f eylem birli\u011fi” ya da bir ba\u015fka ifade ile “parti i\u00e7inde ideolojik m\u00fccadelenin s\u0131k\u0131 \u00f6rg\u00fctsel birlikle<\/strong>” s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesiydi. Bunun anlam\u0131, yine Lenin\u2019in ifadesi ile\u00a0“[parti i\u00e7erisinde] b\u00fct\u00fcn az\u0131nl\u0131klar\u0131n haklar\u0131 ve b\u00fct\u00fcn me\u015fru muhalefet i\u00e7in garantiler,\u00a0b\u00fct\u00fcn parti yetkililerinin se\u00e7ilmesi, hesap vermesi ve geri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131labilmesine uygun bir zemin” olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

3.)<\/strong> Leninist \u00f6nc\u00fc parti teorisi iki temel olgu \u00fczerinde y\u00fckselir: \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n heterojen \u2013 \u00e7ok katmanl\u0131- yap\u0131s\u0131 ve sosyalizm hareketinin ay\u0131rt edici bilin\u00e7li ve m\u00fcdahil karakteri.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Proletaryan\u0131n ve ezilen halk\u0131n devrimcile\u015fmesi genelde karma\u015f\u0131k, uzun s\u00fcrelere yay\u0131lan ve \u00e7eli\u015fkili bir olayd\u0131r. Zira s\u0131n\u0131fl\u0131 toplum ve kapitalizm alt\u0131nda s\u00f6m\u00fcr\u00fclenler bir\u00e7ok \u015fekilde katmanla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r ve b\u00f6l\u00fcn\u00fcrler, farkl\u0131 ko\u015fullar alt\u0131nda ya\u015farlar ve ayn\u0131 esnada ekonomik ve politik geli\u015fimin bamba\u015fka a\u015famalar\u0131nda bulunurlar.<\/p>\n\n\n\n

4.)<\/strong> “Devrimci parti, s\u0131n\u0131f i\u00e7inde ve kitle hareketi \u00fczerinde hegemonyas\u0131n\u0131 olu\u015fturmak zorundad\u0131r. Bu, ancak kitlelerle birlikte \u00e7al\u0131\u015farak\/onlara e\u015flik edilerek, kitleler i\u00e7in olu\u015fturulan politikalar\u0131n kitlelere maledilmesiyle ba\u015far\u0131labilir. B\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z b\u00fcrokrasi ve egemen ideolojik kurumlar, yaln\u0131zca bu yolla bozguna u\u011frat\u0131labilir ve yaln\u0131zca bu yolla parti kapitalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele i\u00e7inde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc, devrimci parti olma hakk\u0131n\u0131 tarihsel olarak kazan\u0131r.”<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bu parti, ancak kitle m\u00fccadeleleri i\u00e7inde, t\u00fcm b\u00fcrokratik ve k\u00fc\u00e7\u00fckburjuva milliyet\u00e7i \u00f6nderliklere kar\u015f\u0131 amans\u0131z bir sava\u015f vererek in\u015fa edilebilir.<\/p>\n\n\n\n

5.)<\/strong> \u00d6nc\u00fc parti, devrimci eylemin gereksinimlerinin kavranmas\u0131na ve bunlar\u0131n hem ulusal, hem de uluslararas\u0131 d\u00fczeylerde uygulanmas\u0131na proletaryan\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcnden \u00f6nce giri\u015fen s\u0131n\u0131f unsurlar\u0131 ve s\u00f6zc\u00fcleri taraf\u0131ndan in\u015fa edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

James P. Cannon\u2019a g\u00f6re:<\/p>\n\n\n\n

“Parti, proletaryan\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fcn\u00fcn emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n par\u00e7al\u0131 m\u00fccadelelerini sermayenin ve burjuva devletin kar\u015f\u0131s\u0131nda merkezile\u015ftirebilmesinin en \u00f6nemli arac\u0131d\u0131r; zira bu m\u00fccadelenin program\u0131 devrimci partide cisimle\u015fir. Bu a\u00e7\u0131dan, kitle m\u00fccadeleleri i\u00e7inde devrimci partinin in\u015fas\u0131, devrimci Marksizm’in en \u00f6nemli stratejisidir.”<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

B\u00f6ylesine muazzam g\u00f6revleri ta\u015f\u0131ma kapasitesi olan bir politik \u00f6rg\u00fct, takdir edersiniz ki, kendili\u011finden ve rastgele bir bi\u00e7imde var edilemez; o kesintisiz, kal\u0131c\u0131 ve bilin\u00e7li bir bi\u00e7imde in\u015fa edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Leninist parti, iktidar\u0131n zapt\u0131na y\u00f6nelen etkili eylem i\u00e7in kitleleri \u00f6rg\u00fctleme maksad\u0131 olan bir sava\u015f partisi olmal\u0131d\u0131r. Bu partinin amac\u0131 eylem ve sistematik faaliyet i\u00e7in kararlara varmakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yine Cannon\u2019a kulak verecek olursak:<\/p>\n\n\n\n

“Parti, haz\u0131r durumda olan, istekli ve halk\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015fmanlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fmaya ve onlar\u0131 yenilgiye u\u011fratmaya ve kitlelere yeni d\u00fcnyan\u0131n yolunu a\u00e7makta yard\u0131m etmeye haz\u0131r devrimci sava\u015f\u00e7\u0131lardan olu\u015fan bir orkestrad\u0131r.”<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

6.)<\/strong> Ve nihayet Leninist parti kuram\u0131n\u0131n son bir temel \u00f6zelli\u011fini vurgulayarak bitirelim: Proletaryan\u0131n devrimci partisi enternasyonal niteliklidir. Zira emperyalist \u00e7a\u011fda s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde bir boyut kazanm\u0131\u015ft\u0131r; bu, somut olarak, tarihin bu devrimci d\u00f6neminde, t\u00fcm olaylar\u0131 ve olgular\u0131 d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011findeki devrim ve kar\u015f\u0131devrim ili\u015fkileri i\u00e7inde kavramam\u0131z gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Dahas\u0131, Leninist parti kuram\u0131 bize, bir dizi e\u015fitsizlik i\u00e7inde s\u00fcregiden s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinin tek bir merkez\u00ee iktidar program\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde toplanmas\u0131n\u0131n zorunlulu\u011funu g\u00f6sterir. Ulusal parti bunu kendi etkinlik alan\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yaparken, Enternasyonal de d\u00fcnya devrimci s\u00fcrecini evrensel \u00f6l\u00e7ekte birle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Leninist Parti kuram\u0131n\u0131n ay\u0131rt edici \u00f6zellikleri \u015funlard\u0131r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

  1. Proletaryan\u0131n devrimci partisi, s\u0131n\u0131f\u0131n genel kitle partisi de\u011fil, onun en aktif ve bilin\u00e7li kesimlerinin sava\u015f \u00f6rg\u00fct\u00fcd\u00fcr.<\/li>
  2. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 devrimci bilince kendili\u011finden eylemi i\u00e7inde de\u011fil, ancak devrimci partinin kitle m\u00fccadelelerine aktif m\u00fcdahaleleri sonucunda ula\u015fabilir.<\/li>
  3. Devrimci parti, devrimci Marksist kuramdan ve programdan hareketle in\u015fa edilir; kendili\u011finden ve a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kmaz.<\/strong><\/li>
  4. Devrimci parti, demokratik merkeziyet\u00e7ilik ilkeleri temelinde in\u015fa edilir ve i\u015fler.<\/li>
  5. Devrimci parti, Devrimci Enternasyonal\u2019in ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olarak in\u015fa edilir.<\/li><\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    A\u015fa\u011f\u0131da okuyucular\u0131m\u0131zla, \u0130\u015f\u00e7i Demokrasisi Partisi\u2019nin e\u011fitim seminerleri kapsam\u0131nda \u201cDevrimci Parti\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda 5 Temmuz’da yap\u0131lan sunumu payla\u015f\u0131yoruz. *** \u00c7o\u011falan toplumsal yoksunluk, \u00fccretlere, emekli maa\u015flar\u0131na ve toplumsal kazan\u0131mlara y\u00f6nelik aral\u0131ks\u0131z sald\u0131r\u0131lar, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, salg\u0131n hastal\u0131klar ve \u00e7evresel felaketler\u2026 B\u00fct\u00fcn bunlar asl\u0131nda \u015fiddetli s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinin habercisi. Servet, hi\u00e7 durmadan toplumun di\u011fer bir ucunda birikiyor. Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir g\u00fcruh l\u00fcks […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":1873,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[699],"tags":[835,20,773],"class_list":["post-1872","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-leninist-parti","tag-bolsevik-parti","tag-leninist","tag-leninist-parti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1872"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1872\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1874,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1872\/revisions\/1874"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}