{"id":1851,"date":"2020-06-05T18:46:30","date_gmt":"2020-06-05T15:46:30","guid":{"rendered":"http:\/\/trockist.net\/?p=1851"},"modified":"2020-06-05T19:45:47","modified_gmt":"2020-06-05T16:45:47","slug":"trockist-yazarlariyla-abddeki-isyan-uzerine-roportaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2020\/06\/05\/trockist-yazarlariyla-abddeki-isyan-uzerine-roportaj\/","title":{"rendered":"Tro\u00e7kist yazarlar\u0131yla ABD\u2019deki isyan \u00fczerine r\u00f6portaj"},"content":{"rendered":"\n

A\u015fa\u011f\u0131da okuyucular\u0131m\u0131zla Gazete Nisan<\/em>\u2019\u0131n podcast programlar\u0131ndan biri olan Muhittin Kark\u0131n\u2019la G\u00fcndem Sohbetleri<\/em>\u2019nin ABD\u2019de \u0130syan<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn i\u00e7eri\u011fini yaz\u0131l\u0131 olarak payla\u015f\u0131yoruz. Sena Ayd\u0131n ve Kaan G\u00fcnde\u015f ile yap\u0131lan sohbeti sesli olarak dinlemek i\u00e7in buray\u0131<\/a> t\u0131klayabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Muhittin Kark\u0131n:<\/strong> Biliyorsunuz bir haftay\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir Amerika halk\u0131 ayakta, sokaklarda, tam bir isyan ya\u015fan\u0131yor. Protestolar 25 May\u0131s\u2019ta Minneapolis kentinde George Floyd ad\u0131nda bir Afroamerikan vatanda\u015f\u0131n polis taraf\u0131ndan bo\u011fularak katledilmesi \u00fczerine ba\u015flad\u0131. Ard\u0131ndan h\u0131zla \u00f6zellikle siyahilere kar\u015f\u0131 polisin ve \u00e7e\u015fitli devlet kurumlar\u0131n\u0131n uygulad\u0131klar\u0131 \u0131rk ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 topyek\u00fcn bir direni\u015fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve oradan da Amerikan toplumunda hala s\u00fcrmekte olan genel \u0131rk ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 bir m\u00fccadele haline geldi. Ama bu protestolar\u0131 sadece Afrika k\u00f6kenli Amerikal\u0131lar\u0131n d\u00fczenledi\u011fi san\u0131lmamal\u0131. D\u00fczinelerce kentte d\u00fczenlenen ve milyonlarca insan\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu protestolara Beyaz Amerikal\u0131lar da dahil olmak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc etnik k\u00f6kenden insanlar kat\u0131l\u0131yor. Milyonlarca Amerikal\u0131 toplumda \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda ciddi bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm istiyor, talep ediyor. Protestolar o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc ki, ge\u00e7en Cuma g\u00fcn\u00fc korumalar\u0131 ba\u015fkan Trump\u2019\u0131 Beyaz Saray\u2019daki bir s\u0131\u011f\u0131na\u011fa ka\u00e7\u0131r\u0131p gizlemek zorunda kald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Bu konular\u0131 \u015fimdi bize evlerinden ba\u011flanm\u0131\u015f olan dostlar\u0131m\u0131zla i\u015fleyece\u011fiz ama benim bir noktaya daha de\u011finmeme izin verin. Gerek Amerika\u2019da gerekse d\u00fcnyada, tabii T\u00fcrkiye\u2019de de sa\u011fc\u0131 bas\u0131n ve yay\u0131n organlar\u0131, milyonlarca insan\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu protestolarda sadece kimi yerlerde g\u00f6r\u00fclen ya\u011fmalama olaylar\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131yorlar. Sanki t\u00fcm protestolar d\u00fckkanlar\u0131 filan ya\u011fmalama amac\u0131yla yap\u0131l\u0131yormu\u015f gibi g\u00f6stermek istiyorlar. Ve bunu \u00e7ok genel bir \u015fiddet kavram\u0131 alt\u0131nda topluyorlar. Halbuki ger\u00e7ek \u00f6yle de\u011fil. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, izledi\u011fimiz, bildi\u011fimiz bir ger\u00e7ek var: Protestolar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 yerlerde as\u0131l \u015fiddeti kullanan bizzat kolluk kuvvetleri. \u015eiddet isteyenin ta kendisi ba\u015fkan Trump. Polisi g\u00f6stericilere kar\u015f\u0131 \u015fiddet kullanmaya davet ediyor. Hatta onlar bunu ba\u015faramazsa orduyu g\u00f6reve \u00e7a\u011f\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor (ve yer yer de \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 zaten, \u00f6zellikle Washington\u2019da). \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7e\u015fitli kentlerde baz\u0131 polis \u015fefleri \u015fiddet kullanmak istemiyor, hatta g\u00f6sterilere kat\u0131lan polislere de rastlan\u0131yor. Ger\u00e7i bu tip jestlerin bir aldatmaca oldu\u011funa dair haberler de var. <\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan zaman zaman g\u00f6r\u00fclen ya\u011fmalamalar asl\u0131nda halk\u0131n \u00e7e\u015fitli kesimlerinin, bir avu\u00e7 multimiyoner taraf\u0131ndan a\u00e7l\u0131\u011fa, i\u015fsizli\u011fe, sa\u011fl\u0131kta ve e\u011fitimde yoksunlu\u011fa mahkum edilmelerine kar\u015f\u0131 tepkisinin bir g\u00f6stergesi. Sisteme kar\u015f\u0131 tepkilerinin bir g\u00f6stergesi. Yani birinin ald\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7ift ayakkab\u0131yla, bir televizyon ekran\u0131yla, birka\u00e7 paket makarnayla hayatlar\u0131n\u0131 d\u00fczeltecekleri yok. Kapitalist sistemin protesto etmenin bir sembol\u00fc bu ya\u011fmalamalar. Ha, sa\u011f bas\u0131n\u0131n eline malzeme vermemek i\u00e7in yap\u0131lmasa daha m\u0131 iyi olur, belki daha iyi olur, ama o yoksul insanlar\u0131 \u015fiddet kullan\u0131yor diye lanse etmek, Amerikan halk\u0131n\u0131n isyan\u0131n\u0131 \u00e7arp\u0131tmak olur. Yok olan, tahrip olan mallar tekrar yerine konur, tamir edilir. Ama sistemin \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc canlar, \u00e7\u0131kar\u0131lan g\u00f6zler yerine konamaz. As\u0131l \u015fiddet sistemden geliyor. Bunu unutmamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi konuyu biraz daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 anlayabilmek i\u00e7in sohbetimize kat\u0131lan dostlar\u0131ma d\u00f6n\u00fcyorum. Kendileri d\u00fcnya olaylar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan izleyen, bu arada Amerika\u2019y\u0131 olduk\u00e7a iyi bilen Gazete Nisan yazarlar\u0131. Sena Ayd\u0131n ve Kaan G\u00fcnde\u015f. Ho\u015fgeldiniz.<\/p>\n\n\n\n

Kaan istersen seninle ba\u015flayal\u0131m: Amerika\u2019daki kitlesel isyan\u0131n Afroamerikan George Floyd\u2019un Minneapolis\u2019te katledilmesi \u00fczerine patlak verdi\u011fini biliyoruz. Ama sen bu isyan\u0131n gerek kitlesel protestolar halinde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131, gerekse de nas\u0131l geli\u015fti\u011fini biraz daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 anlatabilir misin bize?<\/p>\n\n\n\n

Kaan G\u00fcnde\u015f:<\/strong> Tabi. \u00d6ncelikle te\u015fekk\u00fcr ederim Gazete Nisan Radyosu\u2019na, bizi buraya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. Okuyucular\u0131m\u0131z internet sitemizden de takip etmi\u015ftir, bir\u00e7ok haber organ\u0131ndan da takip etmi\u015ftir olaylar\u0131; dolay\u0131s\u0131yla ben meselenin politik arka plan\u0131 ile y\u00f6neli\u015fine de\u011finmek istiyorum. <\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi hepimizin bildi\u011fi \u00fczere bu isyan dalgas\u0131, siyah\u00ee George Floyd\u2019un polis taraf\u0131ndan katledilmesi neticesinde patlak verdi. Ancak \u015funun bilinmesi gerekir ki George Floyd cinayeti bir istisna de\u011fildi kaideydi, anomali de\u011fildi \u00f6rg\u00fctl\u00fcyd\u00fc, bir polisin bireysel ta\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fildi, bir devlet politikas\u0131yd\u0131. Bug\u00fcn y\u00fczy\u0131llard\u0131r siyahilere d\u00f6n\u00fck olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen ve asl\u0131nda liberal pazar politikalar\u0131yla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f katliamc\u0131 bir siyasal gelene\u011fin, siyahilere d\u00f6n\u00fck d\u00f6nem d\u00f6nem yo\u011funlu\u011fu azalsa da sistematik olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen bir fiziksel soyk\u0131r\u0131m y\u00f6neliminin k\u0131y\u0131s\u0131nday\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla evet, isyan dalgas\u0131n\u0131 tetiklemi\u015f olan birka\u00e7 sosyo-ekonomik problemin kendisini belki de k\u0131saca \u00f6zetleyebiliriz; ancak bu ayaklanman\u0131n en \u00f6nemli kataliz\u00f6r\u00fc ABD\u2019deki, kapitalizmin in\u015fa edilmesinden de \u00f6ncesine, plantasyon tipi \u00fcretim \u00e7a\u011f\u0131na, k\u00f6lecili\u011fe dek dayanan \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, ama sistematik ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve politik \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131kt\u0131r. Tabi es ge\u00e7meyelim, Kuzey Amerika kapitalizmi, kendisinden \u00f6nce de h\u00fck\u00fcm s\u00fcrmekte olan bu kurumsal, yap\u0131sal \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n gerici miras\u0131n\u0131 seve seve, isteye isteye sahiplenmi\u015ftir ve bu miras\u0131n b\u00fct\u00fcn silahlar\u0131n\u0131 ezilen kitleleri ter\u00f6rize etmek i\u00e7in sonuna kadar kullanmaktan hi\u00e7bir zaman \u00e7ekinmemi\u015f, \u00e7ekinmemektedir. Irk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa daima bir s\u0131n\u0131f kini, bir s\u0131n\u0131f kibri, bir s\u0131n\u0131f ter\u00f6r\u00fc de e\u015flik etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

\u015euna dikkatinizi \u00e7ekmek istiyorum, siyahiler ABD\u2019de farkl\u0131 bir dil konu\u015fmuyorlar veya farkl\u0131 bir dinsel inan\u0131\u015fa sahip de\u011filler. Dolay\u0131s\u0131yla, en az\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019deki insanlar\u0131n ulusal az\u0131nl\u0131k dendi\u011finde ak\u0131llar\u0131na gelenin aksine, siyahiler \u201cAmerikanla\u015fmam\u0131\u015f\u201d bir topluluk de\u011fil. Bu y\u00fczden ayaklanman\u0131n en m\u00fchim \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k olu\u015fturuyor \u00e7\u00fcnk\u00fc siyahiler, siyahi olduklar\u0131 i\u00e7in katlediliyorlar. <\/p>\n\n\n\n

Az \u00f6nce devlet politikas\u0131 dedik \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k hakk\u0131nda ancak bu bir devlet politikas\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ABD s\u00f6z konusu oldu\u011funda ayn\u0131 zamanda da bir kitle hareketi, bunu ak\u0131ldan \u00e7\u0131karmamak laz\u0131m. Bu \u00fclkede \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, ayn\u0131 zamanda bir kitle hareketidir de d\u00f6nem d\u00f6nem ve i\u015fte as\u0131l tehdit de budur zaten. 1920\u2019lerde Klu Klux Klan\u2019\u0131n 4 ila 5 milyon \u00fcyesi vard\u0131. KKK siyahilerin fiziksel olarak soyk\u0131r\u0131ma u\u011frat\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan yar\u0131-asker\u00ee bir yeralt\u0131 toplulu\u011fu. 1920\u2019ler ABD\u2019sinin sosyo-politik atmosferinin, o gericili\u011fi besleyen kapitalist y\u0131k\u0131m\u0131n 5 milyon insan\u0131n bu soyk\u0131r\u0131mc\u0131 program arkas\u0131nda seferber olmas\u0131na neden olmu\u015f olmas\u0131 bizi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmeli \u00e7\u00fcnk\u00fc 100 y\u0131l sonra bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bize 1920\u2019ler ABD\u2019sini en \u00e7ok hat\u0131rlatan, 2020 ABD\u2019sinin kendisidir. D\u00fcnyan\u0131n en ileri kapitalist \u00fclkesi olmakla \u00f6v\u00fcnen ABD, son 100 y\u00fczy\u0131ld\u0131r, ba\u011fr\u0131nda 5 milyon l\u00fcmpenlik bir kitlesel \u0131rk\u00e7\u0131 hareketin do\u011fmas\u0131na sebebiyet vermi\u015f olan sefil ko\u015fullar\u0131n hi\u00e7birisine hi\u00e7bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirememi\u015ftir. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn kendisi de bug\u00fcnk\u00fc ayaklanmay\u0131 do\u011furuyor. Bu yaln\u0131zca kapitalizmin \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131yla, onunla beslendi\u011fiyle a\u00e7\u0131klanamaz. Ayn\u0131 zamanda ABD kapitalizminin beyaz \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilga etmede ac\u0131nas\u0131 bir kapasitesizli\u011fe de sahip oldu\u011funu; bu ekonomik \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7iminin ciddi bir ulusal toplulu\u011fun fiziksel olarak yok edilmesi tehlikesini durdurabilecek en ufak bir siyasal yetenek k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131na dahi sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. <\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi gelelim bug\u00fcnk\u00fc isyan\u0131n karakterine. \u0130lk dikkatimizi \u00e7eken olgu \u015fu: Polislerin kullan\u0131m\u0131, Ulusal Muhaf\u0131zlar\u0131n soka\u011fa indirilmesi, soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131, protestocular\u0131n katli, sermaye medyas\u0131n\u0131n ve gerici kamuoyunun ya\u011fmalar \u00fczerinden me\u015fruiyet zeminini ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, Trump\u2019\u0131n militarist tehditleri ve Demokrat Parti\u2019nin s\u00fckunet ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l g\u00f6steri \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131; bunlar\u0131n hi\u00e7biri \u015fu an ya\u015fanmakta olan ulusal ayaklanmay\u0131 durduramad\u0131, durduram\u0131yor. Bu ne anlama geliyor? \u015eu anlama geliyor; ABD toplumunun ba\u011fr\u0131nda, en yoksul ve ezilmi\u015f tabakalar\u0131nda \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa, polis \u015fiddetine kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck bir \u00f6fke yat\u0131yor ve bu \u00f6fkenin yan\u0131 s\u0131ra, bu yoksul kesimlerde demokratik haklar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir eyleme ge\u00e7me iste\u011fi de yat\u0131yor. Bu eyleme ge\u00e7me iste\u011fi en b\u00fcy\u00fck veridir. <\/p>\n\n\n\n

Bu eyleme ge\u00e7me iste\u011fi nas\u0131l do\u011fdu? Elbette Amerikan kapitalizminin bug\u00fcn felaketler do\u011furan sonu\u00e7lar\u0131yla. Bug\u00fcn ABD i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n reel \u00fccretleri, 1975\u2019ten bu yana %20 oran\u0131nda d\u00fc\u015ft\u00fc, ki bu COVID-19 \u00f6ncesi bir veriydi. Pandemi sonucunda bug\u00fcn 40 milyon insan i\u015fsiz var; resmi i\u015fsizlik verileri 1929 Buhran\u0131\u2019ndan beri g\u00f6r\u00fclmemi\u015fti. Yaln\u0131zca pandeminin ilk 7 haftas\u0131nda 33.5 milyon insan i\u015fsizlik yard\u0131m\u0131 i\u00e7in ba\u015fvuruda bulundu. \u0130\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131l\u0131m 1973’ten beri en d\u00fc\u015f\u00fck seviyede. Pandemi s\u0131ras\u0131nda i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn 3\u2019te 1\u2019i bo\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131. Hane bor\u00e7lar\u0131 14.3 trilyon dolar oldu (yeni bir rekor ve Nisan ile May\u0131s aylar\u0131 hen\u00fcz hesaplanmad\u0131). 12 ya\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131nda \u00e7ocu\u011fu olan ailelerin %41’i a\u00e7l\u0131k tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yalar. Ve b\u00fct\u00fcn bunlara ek olarak, bu \u00fclkede sa\u011fl\u0131k hakk\u0131na eri\u015fim sermaye birikimiyle, para sahibi olmakla paralel oldu\u011fu i\u00e7in 100.000\u2019in \u00fczerinde insan koronavir\u00fcs nedeniyle hayat\u0131n\u0131 kaybetti. O halde Amerikan finans oligar\u015fisinin, me\u015fhur %1\u2019lik dilimin karlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 derken; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na b\u00fct\u00fcn cephelerden a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan kapsaml\u0131 bir sava\u015ftan s\u00f6z ediyoruz ve sadece politik, ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel, asker\u00ee bir sava\u015f de\u011fil, ayn\u0131 zamanda biyolojik de bir s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc koronavir\u00fcs pandemisinden dolay\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybedenler emek\u00e7iler, yoksullar, siyahiler, kad\u0131nlar ve di\u011fer t\u00fcm ezilenler. <\/p>\n\n\n\n

Muhittin Kark\u0131n:<\/strong> Sena, belli ki Amerikan halk\u0131n\u0131n geni\u015f bir kesiminin siyahlara kar\u015f\u0131 uygulanan \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa, \u0131rk ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na, beyazlar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin fa\u015fist d\u00fc\u015f\u00fcncelere kar\u015f\u0131 ciddi bir tepkisi var. Bunu bize biraz a\u00e7\u0131mlar m\u0131s\u0131n?<\/p>\n\n\n\n

Sena Ayd\u0131n:<\/strong> Sana kat\u0131l\u0131yorum, beyazlar\u0131n da bu isyan dalgas\u0131na kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz ve genel olarak toplumda \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ile \u0131rk ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bir tepki var. Ama bu noktada \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131ktan ne anl\u0131yoruz, bundan bahsetmek ve bunu a\u00e7mak gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve \u0131rk ayr\u0131m\u0131 dedi\u011fimiz zaman sorun daha bireysel bir problem olarak g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Maalesef protestolara kat\u0131lanlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu da dahil olmak \u00fczere, Beyaz Amerikal\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011fu da problemi hala b\u00f6yle alg\u0131l\u0131yorlar. Mesela ben \u0131rk\u00e7\u0131 olmazsam, sen \u0131rk\u00e7\u0131 olmazsan, Kaan \u0131rk\u00e7\u0131 olmazsa \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k problemi \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr Amerika\u2019da gibi bir alg\u0131 s\u00f6z konusu. Ama James Baldwin\u2019in 1960\u2019larda Sivil Haklar Hareketi esnas\u0131nda belirtti\u011fi \u00fczere \u201cAmerika\u2019da siyah sorunu diye bir sorun yoktur, bu \u00fclkenin sorunu beyazl\u0131kt\u0131r.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Burada vurgu yapmak istedi\u011fi, sistematik \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k. Sistematik kelimesinden kast\u0131m\u0131z \u00e7ok fazla insan\u0131n \u0131rk\u00e7\u0131 olmas\u0131 de\u011fil, \u00fclkenin t\u00fcm sosyal, ekonomik ve politik yap\u0131s\u0131n\u0131n ve ili\u015fkilerinin hala beyazlar\u0131n siyahlardan \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu \u00f6nsav\u0131 \u00fczerine kurulmu\u015f ve bu \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131. \u015eu da vurgulanmal\u0131: Tarihsel olarak siyah n\u00fcfus ne zaman \u00f6zg\u00fcrle\u015fmek y\u00f6n\u00fcnde devrimci politik bir ad\u0131m atsa, o daima sistemin kar\u015f\u0131devrimci ataklar\u0131yla engellendi. K\u00f6lelik d\u00fczenini ortadan kald\u0131ran \u0130\u00e7 Sava\u015f sonras\u0131ndaki yap\u0131lanma d\u00f6nemine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman bu d\u00f6nemin hemen pe\u015finden gelen Jim Crow ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasalar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Daha sonra Sivil Haklar Hareketi\u2019nin devrimci bir karakter kazanmaya ba\u015flamas\u0131yla, FBI\u2019\u0131n Cointelpro ad\u0131ndaki istihbarat operasyonlar\u0131yla b\u00fct\u00fcn siyahi devrimci \u00f6nderlerin hepsi (Malcolm X, Martin Luther King, Kara Panterlerin kurucular\u0131ndan Fred Hampton) suikaste u\u011frayarak \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlar. <\/p>\n\n\n\n

Bunlar haricinde de, daha yak\u0131n d\u00f6neme gelirsek, neoliberal d\u00f6neme ge\u00e7i\u015fle, bu beyaz \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bamba\u015fka bir karakter kazan\u0131yor. Hapishane sistemi neoliberalizmle \u00f6zelle\u015ftiriliyor. Hapishaneler end\u00fcstriyel \u00fcretimin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve ucuz emek g\u00fcc\u00fc merkezleri haline geliyorlar. Asl\u0131nda bunlar bir nevi k\u00f6lelik kamplar\u0131. Tabi bu durumda hapishanelerin i\u00e7inin dolmas\u0131 i\u00e7in devlet \u00e7ok daha cezaland\u0131r\u0131c\u0131 bir y\u00f6nelime giriyor. Bir yandan da, yine neoliberal sistem i\u00e7in giderek sosyal yard\u0131mlar azal\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

\u015e\u00f6yle bir \u00e7eli\u015fki var: Neoliberal sistem bireyselli\u011fi \u00e7ok \u00f6nplana \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kimlik politikalar\u0131 \u00f6nem kazan\u0131yor ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k sorunu bir kimlik meselesi haline geliyor. Bunun sonucunda yara band\u0131 g\u00f6revi g\u00f6ren bir s\u00fcr\u00fc pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yasalar\u0131 ge\u00e7iriliyor. Bu kimlik politikalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, g\u00fcya toplumun hassasiyet kazand\u0131\u011f\u0131 bir durum haline geliyor veya \u00f6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Ama asl\u0131nda olan \u015fu: Siyah kelimesinin yerine bamba\u015fka kelimeler ge\u00e7iriliyor; devlet politikas\u0131 a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k siyahlarla sava\u015f politikas\u0131 olmuyor ya da beyazlar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerinden ilerlemiyor gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Ne yap\u0131yorlar? \u015eu \u015fekilde bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131yorlar: \u201cSu\u00e7la\u201d sava\u015f, \u201cuyu\u015fturucuyla\u201d sava\u015f ya da \u201ckamu d\u00fczeninin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u201d benzeri terimlerle kelimeleri de\u011fi\u015ftirerek asl\u0131nda dikkat da\u011f\u0131t\u0131yorlar. Devlet eliyle siyahi mahallelere \u00f6nce uyu\u015fturucu sokuluyor, sonra da kitleler halinde siyah n\u00fcfus hapishanelere transfer ediliyor, tutuklan\u0131yorlar. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hepsi \u201csu\u00e7la\u201d sava\u015f ad\u0131 alt\u0131nda yap\u0131l\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

Birka\u00e7 tane \u00f6rnek ve istatistik de vermek istiyorum. Amerika\u2019n\u0131n herhangi bir b\u00f6lgesindeki kamu hizmetlerinin, \u00f6zellikle de e\u011fitim ve  sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin b\u00fct\u00e7eleri, o b\u00f6lgede ka\u00e7 ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinden belirlenmiyor, o b\u00f6lgedeki emlak vergileri \u00fczerinden belirleniyor. Dolay\u0131s\u0131yla fakir ve siyahi mahalleler, zengin ve beyaz mahallelere k\u0131yasla \u00e7ok daha az devlet hizmetlerine eri\u015fiyorlar ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011fruyorlar.<\/p>\n\n\n\n

COVID-19 dolay\u0131s\u0131yla \u00f6lenlerin n\u00fcfus da\u011f\u0131l\u0131ma bakacak olursak, \u00f6lenlerin %60\u2019\u0131 siyahi bireyler. Amerikan n\u00fcfusunun %70\u2019i beyazken, beyazlar\u0131n \u00f6l\u00fcm oran\u0131 sadece %20. <\/p>\n\n\n\n

George Floyd\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcyle ilgili olarak, polis \u015fiddeti ve h\u00fck\u00fcm giyme oranlar\u0131na bakarsak, bunlar daha da korkun\u00e7. Mesela sokaktaki beyaz bir bireyin silahl\u0131 olmas\u0131, siyah bir bireyin silahl\u0131 olmas\u0131na k\u0131yasla iki kat daha fazlayken, siyah bir bireyin sokakta polis taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ihtimali beyaz birine k\u0131yasla 3 kat daha fazla. Son on seneye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda polis taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fclen her 7 ki\u015fiden 6\u2019s\u0131 siyahi. Siyahlar\u0131n hapse girme oran\u0131 beyazlara k\u0131yasla 5 kat daha fazla. <\/p>\n\n\n\n

\u015eunu da s\u00f6yleyerek bitirmek istiyorum: George Floyd\u2019un polis memuru taraf\u0131ndan bo\u011fularak \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc art\u0131k hepimiz biliyoruz. Ancak bunun nedeni ne T\u00fcrkiye medyas\u0131nda, ne de Amerikan medyas\u0131nda konu\u015fuluyor. Asl\u0131nda Floyd\u2019un bir marketten sigara sat\u0131n al\u0131rken sahte 20 dolar kulland\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcphesiyle kasiyer taraf\u0131ndan polis \u00e7a\u011f\u0131r\u0131l\u0131yor. Burada \u201c\u015f\u00fcphe\u201d noktas\u0131 \u00e7ok kritik \u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u015f\u00fcphenin kendisinin olu\u015fmas\u0131, beyazlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde otomatik olarak siyahlar\u0131n toplum i\u00e7erisinde su\u00e7lu olarak addedilmesi ve su\u00e7lu olarak g\u00f6r\u00fclmesiyle ilgili. Floyd e\u011fer beyaz olsayd\u0131 ve yine b\u00f6yle su\u00e7lansayd\u0131, bu kan\u0131tlanamayan su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla (ki hala kan\u0131tlanamad\u0131 ger\u00e7ekten sahte para kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131) polis su\u00e7lanan ki\u015fi hakk\u0131nda idari bir i\u015flem bile yapmazd\u0131. G\u00f6ze \u00e7arpmayan di\u011fer nokta ise \u015fu: Videonun sonunda olay yerine bir ambulans geliyor ve Floyd\u2019un bedenini g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. Ancak dikkatli izledi\u011fimizde g\u00f6r\u00fcyoruz ki, ambulans\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kanlar sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlileri de\u011fil, polisler. Bu da olay\u0131n, Kaan\u2019\u0131n dedi\u011fi \u00fczere tesad\u00fcfi veya kazara olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Demek ki Minneapolis kolluk kuvvetlerinin \u00f6yle bir sistemi var ki, olay yerine Floyd\u2019un hayat\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlileri gelmiyor, olay\u0131 \u00f6rtpas etmek i\u00e7in i\u00e7inde polislerin oldu\u011fu ve Floyd\u2019un bedenini yaka pa\u00e7a g\u00f6t\u00fcren bir ambulans geliyor. Muhtemelen olay\u0131n videosu \u00e7ekilmesiydi, olay \u00f6rtpas edilecekti. <\/p>\n\n\n\n

Bu y\u00fczden \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k derken vurgu yapmam\u0131z gereken, bireysel bilin\u00e7li \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131ktan \u00e7ok, toplum ile sistemin i\u00e7ine i\u015flemi\u015f bu g\u00f6r\u00fcnmez beyaz \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc. <\/p>\n\n\n\n

Muhittin Kark\u0131n:<\/strong> Amerika\u2019da bu tip olaylar oluyor ve zaman zaman bu tip \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 protestolar geli\u015fiyor. \u00d6rne\u011fin 2014\u2019te 18 ya\u015f\u0131ndaki Afroamerikan Michael Brown St. Louis\u2019nin bir banliy\u00f6s\u00fc olan Ferguson kentinde beyaz bir polis taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. 2014\u2019\u00fcn 17 Temmuz\u2019unda da bu kez New York\u2019ta siyahi Eric Garner beyaz polisler taraf\u0131ndan bo\u011fularak \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Hatta daha bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda, 13 Mart\u2019ta Baltimore\u2019da 26 ya\u015f\u0131ndaki Afroamerikan kad\u0131n Breonna Taylor beyaz polisler taraf\u0131ndan vurularak \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bunlar siyahilere y\u00f6nelik cinayetlerin en bilinenleri. Bu cinayetlerden sonra da kitlesel protestolar ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131nda da h\u00fck\u00fcmetin yetersiz politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 protestolar olmu\u015ftu. Ama George Floyd\u2019un \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle birlikte protestolar bi\u00e7iminde patlayan ve ger\u00e7ek bir isyana d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f gibi g\u00f6z\u00fcken bu eylemler galiba di\u011ferlerinden daha farkl\u0131. G\u00f6stericiler hem bu cinayeti k\u0131n\u0131yorlar, hem \u0131rk ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 seslerini y\u00fckseltiyorlar, hem de genel bir sistem ele\u015ftirisi yap\u0131yorlar. Bize bu son isyan\u0131n \u00f6b\u00fcrlerinden fark\u0131n\u0131 anlatabilir misiniz?<\/p>\n\n\n\n

Kaan G\u00fcnde\u015f:<\/strong> \u00d6ncelikle \u015funu s\u00f6ylemek istiyorum: \u015eu an ya\u015fanmakta olan seferberliklerin ve bu seferberliklerin ya\u015fanmas\u0131na sebebiyet veren polis \u015fiddetinin, yap\u0131sal \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n d\u0131\u015favurumunun \u00fcst \u00fcste iki kere siyahi birisini ba\u015fkan se\u00e7mi\u015f olan ABD\u2019de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlayal\u0131m. Bu, bug\u00fcnk\u00fc seferberlik durumu i\u00e7in \u00f6\u011fretici. Az \u00f6nce Sena\u2019n\u0131n bahsetti\u011fi kimlik politikalar\u0131 taraftar\u0131 olan birtak\u0131m m\u00fccadeleci sekt\u00f6rlerin stratejisi bu noktada Beyaz Saray\u2019a, polis te\u015fkilat\u0131na, Cumhuriyet\u00e7i veya Demokrat Parti s\u0131ralar\u0131na daha fazla say\u0131da siyahiyi sokmak, sistemin daha fazla siyahi olabilmesini sa\u011flamak. Ancak \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k yap\u0131sal bir sorun. Dolay\u0131s\u0131yla ABD, siyahi bir ba\u015fkan\u0131n alt\u0131nda iki d\u00f6nem, yani sekiz sene ge\u00e7irmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen (ki Obama y\u00f6netimi alt\u0131nda 8000 insan polis taraf\u0131ndan katledilmi\u015ftir) bu bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmedi.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Burada size ilgin\u00e7 bir anekdot ge\u00e7mek istiyorum. Guardian<\/em>\u2019\u0131n yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bir rapora g\u00f6re ABD\u2019nin eskiden k\u00f6m\u00fcr madeni merkezi olan Bat\u0131 Virginia\u2019n\u0131n McDowell b\u00f6lgesinde ortalama hayat s\u00fcresi, Etiyopya\u2019n\u0131n ortalama ya\u015fam s\u00fcresine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Hayat \u015fartlar\u0131 olduk\u00e7a k\u00f6t\u00fc. Se\u00e7men kitlesinin ezici \u00e7o\u011funlu\u011funu beyazlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu bu b\u00f6lge 2008 senesinde Obama\u2019ya oy vermi\u015fti. 2016\u2019da ise Cumhuriyet\u00e7i Parti\u2019nin kendi adaylar\u0131n\u0131 belirledi\u011fi \u00f6nse\u00e7im s\u0131ras\u0131nda Trump bu b\u00f6lgeden %91,5 oran\u0131nda bir oy ald\u0131. Bunun bize anlatmakta oldu\u011fu bir ger\u00e7ek var. Bu tablo, radikal olabilecek \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131n politik bir alternatif taraf\u0131ndan doldurulmad\u0131\u011f\u0131nda umutsuzlu\u011fun ve i\u00e7erlemenin ne denli yayg\u0131nl\u0131k kazanabilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi senin soruna ge\u00e7eyim. 2020 ABD Ayaklanmas\u0131\u2019n\u0131 (bence bundan b\u00f6yle bu isimle an\u0131lacakt\u0131r; Minneapolis vs. ayaklanmas\u0131 de\u011fil, ABD Ayaklanmas\u0131) do\u011furan ko\u015fullar nelerdir? En ileri emperyalist imha silahlar\u0131na sahip olmakla \u00f6v\u00fcnen bir ulusun i\u015f\u00e7ilerinin, emek\u00e7ilerinin en geri, en sefil \u015fartlar alt\u0131nda ya\u015famas\u0131d\u0131r. Ve art\u0131k bu i\u015f\u00e7iler ile emek\u00e7iler bu \u015fartlar\u0131n yaln\u0131zca devrimci seferberlik ve eylemle de\u011fi\u015febilecek oldu\u011funu hissetmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ben, bug\u00fcn ya\u015fananlara yakla\u015fan ABD Devrimi\u2019nin bir fragman\u0131 denirse, bu tan\u0131mlamaya hi\u00e7bir \u015fekilde itiraz etmem. ABD emek\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131 ile maddi zenginli\u011fin ezici bir \u00e7o\u011funlu\u011funu elinde tutan %1\u2019lik kesim aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n uzla\u015fmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, geleneksel metotlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sistem i\u00e7i mevzilerde tutulabilece\u011fi, s\u00f6n\u00fcmlendirebilece\u011fi a\u015fama uzun bir s\u00fcre \u00f6nce geride kald\u0131. Bilirsiniz, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda Osmanl\u0131 Devleti\u2019ne, art\u0131k \u00e7a\u011fd\u0131\u015f\u0131 bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc sistemi \u00fczerinde ayakta kalmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in burjuva Avrupa diplomasisi \u201chasta adam\u201d diyordu; bug\u00fcn i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 diplomasisinin ABD\u2019ye \u201chasta adam\u201d dememesi i\u00e7in ortada bir neden g\u00f6rm\u00fcyorum. <\/p>\n\n\n\n

ABD Merkez Bankas\u0131 ba\u015fkan\u0131 Jay Powell\u2019\u0131n ge\u00e7ti\u011fimiz haftalarda ekonomistlere verdi\u011fi bas\u0131n demecinde s\u00f6yledikleri bu konu \u00fczerine olduk\u00e7a ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 olabilir. Powell\u2019a g\u00f6re, kendisinden al\u0131nt\u0131l\u0131yorum, \u201cmevcut ekonomik gerilemenin derinli\u011fi ve h\u0131z\u0131 modern zamanlarda e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f\u201d bir durum.<\/p>\n\n\n\n

\u015eunu hemen belirtelim, bu yeni bir ekonomik kriz de\u011fil. Nas\u0131l ki I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan asl\u0131nda mutlak bir zaferle ayr\u0131lan bir emperyalist taraf olmam\u0131\u015ft\u0131, dolay\u0131s\u0131yla da emperyalistler aras\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm kavgas\u0131 yar\u0131m kalm\u0131\u015ft\u0131 ve sonras\u0131nda bu II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ile tamamlanm\u0131\u015ft\u0131; bug\u00fcnk\u00fc kriz de, 2008 krizinin yar\u0131m kalm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n bir sonucudur. 2008 \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ertesinde olu\u015fan ve patronlar ile i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda ve burjuvalar\u0131n kendi aras\u0131nda s\u00fcren mevzi sava\u015f\u0131m\u0131 uluslararas\u0131 bir s\u00f6zle\u015fmeyle, bir konsens\u00fcsle, bir ticari mutabakatla sonu\u00e7lanmad\u0131. <\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi 2008 krizinin ikinci dalgas\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yoruz ve birincisinden daha \u015fiddetli ve daha da \u015fiddetlenecek. 2008\u2019in ilk dalgas\u0131 ABD\u2019de nelere yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131? Wall Street\u2019i \u0130\u015fgal Et hareketini (ki bu hareketin ertesinde ABD h\u00fck\u00fcmeti bir g\u00fcn i\u00e7erisinde 7000 insan\u0131 tutuklad\u0131), Sanders kampanyas\u0131n\u0131n sosyalist s\u00f6ylemlerini g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yan kitlesel mitinglerini, 40 000 \u00e7a\u011fr\u0131 merkezi \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 ile ileti\u015fim i\u015f\u00e7isinin s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadeleci grevler silsilesini, fast food emek\u00e7ilerinin saatlik asgari \u00fccretin 15 dolara \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in ba\u015flatt\u0131klar\u0131 ulusal kampanyay\u0131, siyahi proleter yoksullar\u0131n\u0131n militanla\u015fan kent ayaklanmalar\u0131n\u0131, eyaletler aras\u0131 koordinasyonla ulusal bir boyuta s\u0131\u00e7rayan \u00f6\u011fretmenlerin grevini do\u011furmu\u015ftu. Bu ilk dalga Birle\u015fik Devletler\u2019de neoliberal Reagan iktidar\u0131n\u0131n kazand\u0131\u011f\u0131 politik-ekonomik mevzilerin a\u015f\u0131nmaya y\u00fcz tuttu\u011funa i\u015faret ediyordu. \u015eimdi ise krizin ikinci a\u015famas\u0131 ba\u015flad\u0131 ve ulusal bir ayaklanma bi\u00e7iminde ba\u015flad\u0131. Yaln\u0131zca Wall Street\u2019in de\u011fil b\u00fct\u00fcn sokaklar\u0131n i\u015fgal edilmesiyle ba\u015fland\u0131. Bu harekete bir politik perspektif kazand\u0131rmak uluslararas\u0131 sosyalist hareketin \u00f6n\u00fcndeki en ciddi ve ya\u015famsal misyonlardan birisi. <\/p>\n\n\n\n

Muhittin Kark\u0131n:<\/strong> Sena\u2019ya bir soru sormak istiyorum. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla bu protestolarda, bu eylemlerde (ki b\u00fct\u00fcn bir ABD\u2019ye, b\u00fcy\u00fck kentlere, i\u015f\u00e7i kentlerine yay\u0131lm\u0131\u015f durumda) bir liderlik yok, bir birliktelik yok, bir merkez\u00eele\u015fme yok ve hedefler konusunda da bir ayn\u0131la\u015fma yok gibi. Benim izleyebildi\u011fim kadar\u0131yla aktivistler, hareketin s\u00f6zc\u00fcleri, \u00f6nde olan simalar\u0131 kendi topluluklar\u0131nda iyi se\u00e7imler yapmak \u00fczerinden gidiyorlar. Merkez\u00ee d\u00fczeyde bir de\u011fi\u015fimden ziyade yerellerde de\u011fi\u015fiklikler istiyorlar. Bu konuyu biraz a\u00e7\u0131klar m\u0131s\u0131n? <\/p>\n\n\n\n

Sena Ayd\u0131n:<\/strong> Eylemlerde senin de belirtti\u011fin \u00fczere \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir \u00f6nderlik yok. 2013 y\u0131l\u0131nda Black Lives Matter (Siyah Ya\u015famlar De\u011ferlidir) hareketi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131; \u00e7o\u011fu lokalde bu harekete ba\u011fl\u0131 ufak tefek gruplar soka\u011fa \u00e7\u0131kma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yaparken, genel bir eylemlilik, ortakla\u015fan taleplerden bahsedemiyoruz. Amerika\u2019n\u0131n tamam\u0131na yay\u0131lm\u0131\u015f olsa da asl\u0131nda hareket \u00e7ok da\u011f\u0131n\u0131k ilerliyor. <\/p>\n\n\n\n

Bu noktada yerellerle ilgili konuya gelirken ben de bir anekdot kullanay\u0131m. Sivil Haklar d\u00f6neminde, olay\u0131 pasifize etmeye \u00e7al\u0131\u015fan devlet g\u00fc\u00e7leri bir sloganla ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131. O slogan \u015fuydu: \u201cBlack faces in high places.\u201d Yani \u201csiyah suratlar y\u00fcksek mevkilerde\u201d gibi bir \u00e7evirisi oluyor. Tam da senin dedi\u011fin gibi, yerellerin ele ge\u00e7irilmesiyle, \u00f6nemli g\u00fc\u00e7 ve iktidar mevkilerine siyahlar\u0131n getirilmesiyle \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilir, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k bu \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fclebilir tutumu s\u00f6z konusuydu. Asl\u0131nda bunun do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 Kaan da s\u00f6yledi. Bu \u00fclkenin ba\u015fkan\u0131 iki d\u00f6nem boyunca siyahi bir ba\u015fkand\u0131 ama siyahlara y\u00f6nelik \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k politikalar\u0131nda hi\u00e7bir \u015fekilde hi\u00e7bir de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilmedi. <\/p>\n\n\n\n

Yereller konusuna gelecek olursak da, yine az \u00f6nce s\u00f6ylediklerime benzer arg\u00fcmanlar\u0131 dile getirece\u011fim. Siyahi n\u00fcfusun yerellerdeki g\u00fc\u00e7 mevkilerine ge\u00e7irilmesi teknik olarak bu sistem i\u00e7ine oturmu\u015f beyaz egemen duru\u015fu de\u011fi\u015ftirebilecek potansiyele sahip de\u011fil. Burada \u00f6nemli olan polis \u015feflerini se\u00e7mek, belediye meclisini se\u00e7mekten \u00f6te sistemin asl\u0131nda nas\u0131l kendi kendini kurgulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek ve bunu de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmak ve buna y\u00f6nelik talepler \u00fcretmek. \u00c7\u00fcnk\u00fc polis \u015fefi siyah olan ve protestolar ile eylemliliklerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeler de var \u015fu an. Ancak sistemin kendisine bakacak olursak kolluk kuvvetleri asl\u0131nda hapishane sistemini ve hapishanedeki neok\u00f6lelik d\u00fczenini devam ettirmek i\u00e7in organize oldu\u011fu i\u00e7in belirli bir tutuklama kotas\u0131n\u0131 doldurmak zorunda. Dolay\u0131s\u0131yla insanlar\u0131n talep etmesi gereken bizim polis \u015fefimiz ya da bizim belediye ba\u015fkan\u0131m\u0131z siyah olsun de\u011fil, bu insanlar\u0131n geri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131labilir olmalar\u0131 ya da bu insanlar\u0131n hesap verebilecek \u015fekilde sistemin d\u00fczenleniyor olmas\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Muhittin Kark\u0131n:<\/strong> O sistemi de biraz a\u00e7\u0131klamak gerekiyor. Orada polis \u015fefleri, valiler, savc\u0131lar, mahkeme ba\u015fkanlar\u0131, vs. se\u00e7im ile geliyor, de\u011fil mi? Yani bizdeki gibi atanm\u0131\u015f unsurlar de\u011fil; o y\u00fczden belki de\u011fi\u015ftirme s\u00f6ylemi var.<\/p>\n\n\n\n

Sena Ayd\u0131n:<\/strong> Evet valiler se\u00e7imle geliyor ama olay\u0131n yarg\u0131 k\u0131sm\u0131 ki\u015filer taraf\u0131ndan se\u00e7ilmiyor. Federal savc\u0131lar, federal yarg\u0131\u00e7lar h\u00fck\u00fcmet atamas\u0131yla geliyorlar. <\/p>\n\n\n\n

Mesela yine ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6necek olursak, Kara Panterler\u2019in \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc taleplerden biri polis \u015feflerinin yarg\u0131lanabilir olmas\u0131yd\u0131 ve o mahallede ya\u015fayan insanlar taraf\u0131ndan yarg\u0131lanabilir ve kontrol edilebilir olmalar\u0131yd\u0131. Bu noktada beyaz egemen \u0131rk\u00e7\u0131 bir politika olarak cezas\u0131zl\u0131k \u00f6nplana \u00e7\u0131k\u0131yor. Bug\u00fcne kadar polis eliyle ve polis \u015fiddetiyle ya\u015fanan \u00f6l\u00fcmlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman istatistiklere g\u00f6re bu \u00f6l\u00fcmlerin %99\u2019undan polisler beraatle kurtuluyorlar ve hi\u00e7bir \u015fekilde ceza alm\u0131yorlar. <\/p>\n\n\n\n

D\u00fcn geldi haberi; biraz eylemleri yat\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in George Floyd\u2019u \u00f6ld\u00fcren polis memurunun cezas\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnce derece cinayetten ikinci derece cinayete \u00e7ektiler. Ama burada unutmamak gerekiyor ki, Amerika\u2019n\u0131n pek \u00e7ok eyaletinde (san\u0131yorum iki-\u00fc\u00e7 eyalet d\u0131\u015f\u0131nda) \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc derece cinayet diye bir kategori s\u00f6z konusu de\u011fil. En d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli cinayet ikinci derece cinayet. Bunun kategori olarak var oldu\u011fu nadir eyaletlerden biri de Minnesota. Bu y\u00fczden cinayetin seviyesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcden ikinciye \u00e7ekilmesi asl\u0131nda teknik olarak hi\u00e7bir \u015fey ifade etmiyor. \u00c7ok k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7erisinde, iki-\u00fc\u00e7 sene i\u00e7erisinde iyi hale veya affa ba\u015fvurup, bu polis memuru elini kolunu sallayarak d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kabilir.  <\/p>\n\n\n\n

Muhittin Kark\u0131n:<\/strong> Zaten Minnesota\u2019n\u0131n iki y\u00fcz y\u0131ll\u0131k tarihi i\u00e7erisinde sadece bir polis ceza alm\u0131\u015f. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, onca insa vuruluyor polis taraf\u0131ndan, sadece bir polis cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f.  <\/p>\n\n\n\n

Peki bu protestolar\u0131n, bu eylemliliklerin gelece\u011fine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi de alay\u0131m. <\/p>\n\n\n\n

Kaan G\u00fcnde\u015f:<\/strong> Tabi protestolar\u0131n gelece\u011fine d\u00f6n\u00fck olarak bir ifadede bulunmak olduk\u00e7a iddial\u0131 olabilir ama \u015fu s\u00f6ylenebilir: Bu, ABD tarihinde e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir seferberlik dalgas\u0131. Sohbete ba\u015flamadan \u00f6nce onu konu\u015fuyorduk; Sena yaln\u0131zca Martin Luther King cinayetinin ertesinde benzer bir seferberlik dalgas\u0131n\u0131n vuku bulmu\u015f oldu\u011funu kaydetmi\u015fti. Ancak bug\u00fcnk\u00fc m\u00fccadele nitelik olarak da, nicelik olarak da daha b\u00fcy\u00fck. B\u00fct\u00fcn eyaletlere yay\u0131lm\u0131\u015f durumda, neredeyse b\u00fct\u00fcn \u015fehirleri kapsam\u0131\u015f durumda. Ve \u00f6yle san\u0131yorum ki ABD\u2019nin geleneksel iki partili se\u00e7im ve y\u00f6netim mekanizmas\u0131n\u0131 en ciddi ve en derin krizine s\u00fcr\u00fcklemi\u015f durumda bu seferberlik. Ayaklanma ulusal bir boyuta evrildi, ki ABD\u2019deki devrimci bir seferberli\u011fin ulusalla\u015fmas\u0131 olduk\u00e7a zordur \u00e7\u00fcnk\u00fc eyaletlerin ve yerellerin kendi i\u00e7lerinde \u00e7ok \u00f6zg\u00fcnl\u00fckleri vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00f6nemli s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi momentlerinden birisiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. ABD anayasas\u0131n\u0131n \u201cg\u00fcndelik\u201d kullan\u0131m\u0131yla, geleneksel sivil y\u00f6ntemlerle durdurulamayan bir seferberlik bi\u00e7imini alm\u0131\u015f durumda bu ayaklanma. Genelkurmay olsun, Beyaz Saray olsun, istihbarat servisi olsun; bu ayg\u0131tlar\u0131n tepelerindeki kadrolar aras\u0131nda \u015fimdiden tart\u0131\u015fmalar, fraksiyonla\u015fmalar ba\u015flam\u0131\u015f durumda. Lenin\u2019in me\u015fhur tabiriyle y\u00f6netenlerin eskisi y\u00f6netemedi\u011fi, y\u00f6netilenlerin eskisi gibi y\u00f6netilmek istemedikleri bir durum. Bu, m\u00fcthi\u015f devrimci f\u0131rsatlar\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir seferberlik dalgas\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n

Sena Ayd\u0131n: <\/strong>\u015eunu da eklemek gerekiyor: \u0130ki partiye dayal\u0131 bu aristokratik sistemin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kriz an\u0131na denk geldi bu ayaklanma. Obama\u2019n\u0131n ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6nemi boyunca da \u015funu g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck ki, bu iki partinin her ikisi de asl\u0131nda \u0131rk\u00e7\u0131 ve beyaz egemen partiler olsalar da bu konuda ve genel olarak di\u011fer konularda da, biri sopa siyaseti, di\u011feri de havu\u00e7 siyaseti g\u00fcderdi. Ancak \u00f6zellikle COVID-19\u2019la birlikte a\u00e7\u0131lan son ekonomik kriz ile birlikte bu sopa ve havu\u00e7 siyasetinin birbirinden hi\u00e7bir fark\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f olduk. <\/p>\n\n\n\n

Muhittin\u2019in de bahsetti\u011fi gibi bu beyazlar\u0131 ve di\u011fer milliyetleri de i\u00e7eren bir ayaklanma. Ama \u015funa dikkat etmek gerekiyor: Beyazlar\u0131n bu g\u00f6sterilere kat\u0131lmas\u0131n\u0131 siyahilerin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesinin nas\u0131l kavrad\u0131klar\u0131 \u00fczerinden de ele almak gerekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc hala siyahilerin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi yaln\u0131zca siyahileri yarar\u0131na olur gibi bir tutum var. Siyahiler Amerikan toplumunun en ezilmi\u015f k\u0131sm\u0131; dolay\u0131s\u0131yla siyahilerin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi demek, asl\u0131nda beyaz i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n da \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi anlam\u0131na gelecek. Ne yaz\u0131k ki bu iki m\u00fccadele birbirlerinden \u00e7ok ayr\u0131lm\u0131\u015f durumda. Bu y\u00fczden soka\u011fa \u00e7\u0131kan beyaz insanlar\u0131n sadece siyahlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi anlam\u0131nda de\u011fil ama toplumun kendisinin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi noktas\u0131nda da harekete ge\u00e7mesi ve bilin\u00e7lenmesi gerekiyor. Belki zamanla bu, eylemlilikler i\u00e7ersinde olabilir. <\/p>\n\n\n\n

Muhittin Kark\u0131n:<\/strong> Senin s\u00f6ylediklerin bana Marx\u2019\u0131n bir yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131. \u0130ngiltere\u2019nin \u0130rlanda \u00fczerindeki s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi konusunda Marx, bir ba\u015fka ulusu ezen bir ulusun kendisinin \u00f6zg\u00fcr olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Bas\u0131n organlar\u0131nda bu ya\u015fanan olaylar Kas\u0131m\u2019daki se\u00e7imlerde Trump\u2019a m\u0131 yoksa Biden\u2019\u0131 m\u0131 yarar tart\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Ancak belirtti\u011finiz \u00fczere bu bir se\u00e7im de\u011fil, sistem sorunu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A\u015fa\u011f\u0131da okuyucular\u0131m\u0131zla Gazete Nisan\u2019\u0131n podcast programlar\u0131ndan biri olan Muhittin Kark\u0131n\u2019la G\u00fcndem Sohbetleri\u2019nin ABD\u2019de \u0130syan ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn i\u00e7eri\u011fini yaz\u0131l\u0131 olarak payla\u015f\u0131yoruz. Sena Ayd\u0131n ve Kaan G\u00fcnde\u015f ile yap\u0131lan sohbeti sesli olarak dinlemek i\u00e7in buray\u0131 t\u0131klayabilirsiniz. *** Muhittin Kark\u0131n: Biliyorsunuz bir haftay\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir Amerika halk\u0131 ayakta, sokaklarda, tam bir isyan ya\u015fan\u0131yor. Protestolar 25 May\u0131s\u2019ta Minneapolis kentinde […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1852,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[701],"tags":[802,897,900,950,949,901],"class_list":["post-1851","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politika","tag-abd","tag-amerika-birlesik-devletleri","tag-birlesik-devletler","tag-george-floyd","tag-irkcilik","tag-kuzey-amerika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1851","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1851"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1851\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1854,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1851\/revisions\/1854"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1852"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1851"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1851"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}