{"id":1827,"date":"2020-05-20T18:01:58","date_gmt":"2020-05-20T15:01:58","guid":{"rendered":"http:\/\/trockist.net\/?p=1827"},"modified":"2020-05-25T17:26:23","modified_gmt":"2020-05-25T14:26:23","slug":"devrimci-marksizmde-gecis-programi-anlayisi-iii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2020\/05\/20\/devrimci-marksizmde-gecis-programi-anlayisi-iii\/","title":{"rendered":"Devrimci Marksizm\u2019de \u201cGe\u00e7i\u015f Program\u0131\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 (III)"},"content":{"rendered":"\n

Yaz\u0131n\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcne buradan<\/a>, ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcne buradan<\/a>, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ise buradan<\/a> ula\u015fabilirsiniz. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Yazar:<\/strong> M. Yenice<\/p>\n\n\n\n

Kaynak: <\/strong>“Devrimci Marksizm’de Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 Anlay\u0131\u015f\u0131”, Ele\u015ftiri Yay\u0131nevi, Devrimci Sosyalizm Dizisi 3, Nisan 1980, \u0130stanbul.<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Komintern ve kitlelerin devrime kazan\u0131lmas\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u0130lk d\u00f6rt kongresinde (1919-1922) \u0130kinci Enternasyonal\u2019in devrimci kanad\u0131n\u0131n ve \u00f6zellikle Bol\u015feviklerin bir\u00e7ok konudaki tav\u0131rlar\u0131n\u0131 toplu bir devrimci strateji halinde genelle\u015ftiren Komintern, ge\u00e7i\u015f talepleri sorununu 3. ve 4. kongrelerinde ele ald\u0131. \u0130lk iki kongrede bu konuya (\u201cFabrika Konseyleri\u201d ile ilgili tezler d\u0131\u015f\u0131nda) hi\u00e7 de\u011finilmemi\u015f olmas\u0131n\u0131n bir nedeni, 1917-1920 d\u00f6neminin hemen hemen kesintisiz bir devrimci sald\u0131r\u0131 d\u00f6nemi olmas\u0131d\u0131r: 1918 Alman Devrimi, 1919\u2019da Macaristan\u2019da bir Sovyet cumhuriyetinin kurulu\u015fu, 1920\u2019de \u0130talya\u2019da genel grev ve fabrika i\u015fgalleri. Ama 1921\u2019e gelindi\u011finde bu k\u0131tasal devrimci dalga, geri \u00e7ekilmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Komintern, bu ger\u00e7e\u011fi 1921 yaz\u0131ndaki 3. Kongresinde a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koydu. Rus delegasyonundan Tro\u00e7ki, oybirli\u011fiyle kabul edilen \u201cUluslararas\u0131 Durum ve Komintern\u2019in G\u00f6revleri \u00dczerine Tezler\u2019inde\u201d bu durumu \u015f\u00f6yle belirtiyordu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cProletaryan\u0131n a\u00e7\u0131k iktidar m\u00fccadelesinin bir\u00e7ok \u00fclkede bir yava\u015flama ve duraklama i\u00e7inde oldu\u011fu tart\u0131\u015fmas\u0131z bir ger\u00e7ektir. Ama zaten, sava\u015ftan sonraki devrimci sald\u0131r\u0131n\u0131n, k\u0131sa d\u00f6nemde bir zafer kazanmamas\u0131 halinde, kesintisiz bir geli\u015fme \u00e7izgisi \u00fczerinde y\u00fckselmesini beklemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Siyasal geli\u015fmelerin de kendi \u00e7evrimleri, ini\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 vard\u0131r. D\u00fc\u015fman pasif kalmaz, sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7er. E\u011fer proletaryan\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131 zaferle sonu\u00e7lanmazsa, burjuvazi ilk f\u0131rsatta bir kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7er. Proletaryan\u0131n, kolayca kazan\u0131lm\u0131\u015f mevzilerinden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yitirmesi saflar\u0131nda ge\u00e7ici bir y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa, ge\u00e7ici bir \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye yol a\u00e7ar. (\u2026) Bug\u00fcnk\u00fc bunal\u0131mda Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin temel g\u00f6revi, proletaryan\u0131n var olan savunma (defansif) m\u00fccadelelerine <\/strong>\u00f6nderlik etmek, onlar\u0131n alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmek, derinle\u015ftirmek, aralar\u0131ndaki b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flamak, ve olaylar\u0131n geli\u015fimiyle uyumlu olarak, bunlar\u0131 nihai hedefe y\u00f6nelik kesin ve belirleyici siyasal m\u00fccadelelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektir.\u201d (86)<\/strong> (a.b.\u00e7.)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bu a\u00e7\u0131dan, Komintern\u2019in, 1921\u2019deki duraklamadan sonra, kitlelerin g\u00fcnl\u00fck ve k\u0131smi m\u00fccadelelerini temel alan ve bunlar\u0131 devrimci program do\u011frultusunda geli\u015ftirmeye y\u00f6nelen bir ge\u00e7i\u015fsel yakla\u015f\u0131m\u0131 benimsemesi do\u011fald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongre\u2019deki tart\u0131\u015fmalar, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Alman Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin 1921\u2019deki \u201cMart Eylemi\u2019nin\u201d belirledi\u011fi bir alan \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcd\u00fc; Kongre\u2019ye sunulan farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ve karar tasar\u0131lar\u0131 bu eylemin onaylanmas\u0131 ya da ele\u015ftirilmesi noktas\u0131nda birbirlerinden ayr\u0131l\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Mart 1921\u2019de Almanya\u2019n\u0131n Mansfeld b\u00f6lgesindeki g\u00f6steriler, h\u00fck\u00fcmet birliklerinin m\u00fcdahalesiyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131. Olaylar\u0131n ertesi g\u00fcn\u00fc, Alman KP\u2019si a\u00e7\u0131k bir ayaklanma \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapm\u0131\u015f ve bu \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n etkisiz kalmas\u0131na ra\u011fmen hemen ard\u0131ndan bir de genel grev \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunmu\u015ftu. Bu durum, kom\u00fcnist i\u015f\u00e7ilerin h\u00fck\u00fcmet birliklerinin yan\u0131s\u0131ra, kom\u00fcnist olmayan i\u015f\u00e7ilerle de \u00e7at\u0131\u015fmaya girmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. \u00c7ok say\u0131da \u00f6l\u00fc ve binlerce tutuklamadan sonra, AKP (Almanya Kom\u00fcnist Partisi) eylemi durdurdu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Bu eyleme kom\u00fcnist hareket i\u00e7inden tepkiler gelince, AKP i\u00e7inde eylemden yana olan sol kanat, Mart Eylemi\u2019nin g\u00fc\u00e7 durumda olan Rus proletaryas\u0131na ve Sovyet devletine yard\u0131m i\u00e7in yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyeceklerdi. \u00d6nderli\u011fini Bukharin\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cSol Kom\u00fcnistler\u201d, ilk f\u0131rsatta bu eylemi yineleyeceklerini de belirtiyorlard\u0131. \u201cGer\u00e7ekte Mart Eylemi\u2019nin ne gibi bir yenilik getirdi\u011fi sorulacak olursa,\u201d diyordu sol kanad\u0131n s\u00f6zc\u00fclerinden Arkady Maslow, \u201cbuna \u015f\u00f6yle cevap vermek gerekir: Parti kimin kendisini izleyece\u011fini hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeksizin m\u00fccadeleye girmi\u015ftir.\u201d (87)<\/strong> Yine sol kanattan Heyder, \u201cPartinin slogan\u0131 ancak \u015fu olabilir: Sald\u0131r\u0131, ortada ciddi bir ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131n\u0131n oldu\u011fu her durumda, her ne pahas\u0131na olursa olsun sald\u0131r\u0131\u201d diyordu. (88)<\/strong> O tarihte \u201csald\u0131n teorisi\u201d ya da \u201celektriklendirme teorisi\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, kapitalizm kendini t\u00fcketmi\u015fti, o halde kesintisiz bir devrimci sald\u0131r\u0131yla zafere ula\u015f\u0131lmal\u0131yd\u0131. Devrimci s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde kesintiler, duraklamalar, ge\u00e7i\u015f talepleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Ayr\u0131ca, aral\u0131ks\u0131z sald\u0131r\u0131 eylemleriyle Bat\u0131 Avrupa\u2019daki kitleler \u201celektriklendirilmedi\u011fi\u201d takdirde, Sovyet Rusya yaln\u0131z kalacak ve \u00e7\u00f6kecekti.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongre\u2019nin hemen \u00f6ncesinde ve Kongre s\u0131ras\u0131nda, Komintern bu konuda ikiye ayr\u0131ld\u0131. Lenin, Tro\u00e7ki ve Radek, devrimci sald\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin bu \u00f6zel bi\u00e7imine kar\u015f\u0131 cephe ald\u0131lar. Komintern liderleri i\u00e7inde eyleme ilk kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan Tro\u00e7ki, \u201csald\u0131r\u0131 felsefesini en b\u00fcy\u00fck tehlike olarak g\u00f6r\u00fcyor ve onun pratikte uygulanmas\u0131n\u0131 da en b\u00fcy\u00fck siyasal su\u00e7 olarak kabul ediyoruz\u201d diyordu. Kongre\u2019de Almanya\u2019daki durum \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, Mart Eylemi\u2019yle birlikte Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin art\u0131k reformist ve merkezci \u00f6rg\u00fctlerin i\u00e7inde bir muhalefet grubu ya da k\u00fc\u00e7\u00fck bir propaganda \u00f6rg\u00fct\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin proletaryan\u0131n m\u00fccadelesine ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, kendi disiplini alt\u0131nda m\u00fcdahale edebilecek sa\u011flam bir \u00f6rg\u00fct oldu\u011funun bu eylemle birlikte ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Ama bu KP\u2019nin ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6nderlik \u00e7abas\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermezdi. \u00dcye say\u0131s\u0131, Mart\u2019tan sonra 400.000\u2019den 180.000\u2019e d\u00fc\u015fen AKP bu eylemde ba\u015far\u0131s\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131. \u201cTekrarland\u0131\u011f\u0131 takdirde, AKP gibi m\u00fckemmel bir partinin imhas\u0131yla sonu\u00e7lanabilirdi.\u201d (89)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kongre\u2019de \u015fiddetli tart\u0131\u015fmalardan sonra kabul edilen ve geni\u015f talepleri yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ortaya koyan Taktikler \u00dczerine Tezler\u2019<\/strong>in yazan Radek de, Mart Eylemi\u2019ne kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karken \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu: \u201cMart Eylemi\u2019nin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u015fuydu: Parti, kendisine d\u0131\u015fardan dayat\u0131lan k\u0131smi bir m\u00fccadelede, nihai m\u00fccadeleye uygun d\u00fc\u015fen y\u00f6ntemleri kulland\u0131. Durum en fazla bir genel grev \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla yetinilmesini gerektirirken, silahl\u0131 ayaklanmaya giri\u015fti.\u201d Radek, bu yanl\u0131\u015f\u0131, AKP i\u00e7inde \u201celektriklendirme teorisinden\u201d kaynaklanan darbeci e\u011filimlerin varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131yordu. Lenin de, Mart Eylemi\u2019nde kom\u00fcnist i\u015f\u00e7ilerin g\u00f6sterdi\u011fi kahramanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6vmekle birlikte, sald\u0131r\u0131 teorisine ili\u015fkin olarak, \u201cbu teori, 1921\u2019de Almanya\u2019daki Mart Eylemi\u2019nde uyguland\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imiyle hatal\u0131d\u0131r\u201d diyordu. (90)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu yakla\u015f\u0131mlara Alman, \u0130talyan, Avusturya ve gen\u00e7lik delegasyonlar\u0131ndan itirazlar geldi. Lenin\u2019in ve Tro\u00e7ki\u2019nin tav\u0131rlar\u0131, oport\u00fcnizmle su\u00e7land\u0131. Yine de sonu\u00e7ta \u201cKitlelere\u201d slogan\u0131 kabul edildi: Kom\u00fcnist partileri, do\u011frudan do\u011fruya iktidar\u0131 almaya giri\u015fmeden \u00f6nce, kitlelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu devrimci m\u00fccadeleye ve programa kazanmal\u0131yd\u0131lar. (91) <\/strong>Radek, Taktikler \u00dczerine Tezler<\/strong>\u2019i Kongre\u2019ye sunarken:<\/p>\n\n\n\n

\u201cE\u011fer Tro\u00e7ki\u2019nin g\u00f6sterdi\u011fi gibi kapitalistlerin ge\u00e7ici bir soluklanma f\u0131rsat\u0131, ge\u00e7ici bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck kazand\u0131klar\u0131 do\u011fruysa, o zaman Komintern taktikleri de do\u011frudan do\u011fruya i\u00e7 sava\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131na de\u011fil, kitlelerin kazan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik \u00f6rg\u00fctlenme ve ajitasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k vermelidir\u201d diyordu. (92)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Tezler, daha \u00f6nce Luxemburg ve Lenin\u2019in ge\u00e7i\u015f yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ortaya koyarken temel ald\u0131klar\u0131 siyasal \u00e7eli\u015fkiyi ortaya koyarak ba\u015fl\u0131yordu: Nesnel olarak devrimci bir durumun varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen, kitlelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun reformist politikalara olan ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131ndan hen\u00fcz s\u0131yr\u0131lmam\u0131\u015f olmalar\u0131:<\/p>\n\n\n\n

\u201cKom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongresi, belli say\u0131da \u00fclkede nesnel durumun kesin olarak devrimci bir nitelik kazand\u0131\u011f\u0131 ve belli say\u0131da kitle kom\u00fcnist partilerinin kuruldu\u011fu, ancak bu partilerin hi\u00e7birinin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ger\u00e7ek devrimci m\u00fccadele i\u00e7indeki \u00f6nderli\u011fini hen\u00fcz kazanmam\u0131\u015f oldu\u011fu bir d\u00f6nemde, taktik sorunlar\u0131 yeniden ele almaktad\u0131r. (\u2026) Bug\u00fcn Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli sorun, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00fczerinde hakim bir etki sa\u011flamak ve onun belirleyici tabakalar\u0131n\u0131 m\u00fccadeleye \u00e7ekmek sorunudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc nesnel olarak devrimci bir durumun varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen (\u2026) i\u015f\u00e7ilerin \u00e7o\u011funlu\u011fu hen\u00fcz kom\u00fcnistlerin etkisi alt\u0131nda de\u011fildir.\u201d (93)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Sosyalist devrimin nesnel ko\u015fullar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen \u00f6znel ko\u015fullar\u0131n (ideolojik, politik, \u00f6rg\u00fctsel) hen\u00fcz olgunla\u015fmam\u0131\u015f olmas\u0131, bir ge\u00e7i\u015f talepleri (ya da ad\u0131mlar\u0131) stratejisini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r: Kapitalizmin hi\u00e7bir reforma imkan tan\u0131mayacak a\u011f\u0131r ve uzun s\u00fcreli bir bunal\u0131ma yuvarlanm\u0131\u015f oldu\u011fu ve b\u00f6yle bir bunal\u0131mda, \u00e7al\u0131\u015fan kitlelerin en temel ve vazge\u00e7ilmez ekonomik ve toplumsal taleplerinin bile kapitalizmin var olan imkanlar\u0131yla \u00e7at\u0131\u015fmak zorunda oldu\u011fu <\/strong>ger\u00e7e\u011fini veri alan, hen\u00fcz sosyalist devrim gereklili\u011finin bilincine varmam\u0131\u015f kitlelerin g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte d\u00fczen i\u00e7i talep ve gereksinmelerinden hareket eden ve bunlar\u0131 d\u00fczenin t\u00fcm\u00fcne kar\u015f\u0131 genel bir m\u00fccadeleye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir ge\u00e7i\u015f talepleri program\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Tezler, kom\u00fcnist partilerin \u00f6n\u00fcndeki iki tehlikeye i\u015faret etmektedir: Reformizm ve sol lafazanl\u0131k. Reformistler ve onlar\u0131n etki alan\u0131 i\u00e7indeki merkezciler (Kautsky\u2019ciler, \u0130ki Bu\u00e7ukuncu Enternasyonal), uzla\u015fmaz \u00e7eli\u015fkilerin \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rtmekte ve kitlelerde sosyalizmin \u201ctedrici bir bi\u00e7imde\u201d ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi yan\u0131lsamas\u0131n\u0131 yaratmaktad\u0131rlar. \u00d6zellikle:<\/p>\n\n\n\n

\u201cMerkezcilerin, en \u00f6nemli sanayilerin devletle\u015ftirilmesi yolundaki talebi aldat\u0131c\u0131d\u0131r. Merkezciler, burjuvazi yenilgiye u\u011frat\u0131lmaks\u0131z\u0131n en \u00f6nemli sanayilerin sermayenin elinden \u00e7ekip al\u0131nabilece\u011fine kitleleri inand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015farak onlar\u0131 yanl\u0131\u015f yola y\u00f6neltmektedirler; \u00fcstelik, birbiri ard\u0131ndan \u00e7e\u015fitli sanayileri teker teker al\u0131p sonra da \u2018planl\u0131\u2019 ekonomik in\u015faya ge\u00e7me umuduyla, kitleleri as\u0131l can al\u0131c\u0131 m\u00fccadeleden, acil ve en do\u011frudan talepleri i\u00e7in m\u00fccadeleden sapt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar.\u201d (94)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Oport\u00fcnizmin kar\u015f\u0131t kutbunda yer alan \u201csab\u0131rs\u0131z ve politik olarak deneysiz devrimci unsurlar\u201d ise, en k\u0131smi ve tekil talepler i\u00e7in bile, \u201cdo\u011falar\u0131 gere\u011fi proletaryan\u0131n kesin ve belirleyici devrimci ayaklanmas\u0131n\u0131 i\u00e7eren en a\u015f\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlere ba\u015fvurmaktad\u0131rlar… \u00e7ok tehlikeli bir macerac\u0131l\u0131k \u00f6\u011fesi ta\u015f\u0131yan (bu \u00e7izgi), uyguland\u0131\u011f\u0131 takdirde, proletaryan\u0131n iktidar\u0131n ele ge\u00e7irilmesine y\u00f6nelik ger\u00e7ek devrimci haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 uzun bir s\u00fcre i\u00e7in etkisizle\u015ftirebilecek, bo\u015fa harcayabilecektir.\u201d Kitlelerin g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerinden uzak duran \u201csol\u201d unsurlar, \u201cger\u00e7ek g\u00fc\u00e7ler ili\u015fkisini buland\u0131ran ve g\u00f6zlerden saklayan, m\u00fccadelenin g\u00fc\u00e7l\u00fcklerini g\u00f6rmezden gelen devrimci laf\u0131zlarla\u201d yetinmektedirler. Oysa sorun:<\/p>\n\n\n\n

\u201cNihai amac\u0131 proletaryaya ilan etme sorunu de\u011fil, proletaryay\u0131 nihai ama\u00e7 i\u00e7in m\u00fccadeleye y\u00f6neltecek tek yol olan pratik m\u00fccadelelerin yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sorunudur. <\/strong>\u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6neme devrimci bir nitelik kazand\u0131ran \u015fey \u015fudur: \u00c7al\u0131\u015fan kitlelerin en m\u00fctevaz\u0131 ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 bile kapitalizmin varl\u0131\u011f\u0131yla ba\u011fda\u015famamakta ve bu nedenle en basit talepler i\u00e7in m\u00fccadele bile kom\u00fcnizm i\u00e7in m\u00fccadeleye do\u011fru geli\u015fmektedir.\u201d (95) <\/strong>(a.b.\u00e7.)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Sosyal demokrasinin eski reformist asgari program\u0131, \u201ca\u00e7\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131devrimci bir aldatmaca haline gelmi\u015ftir.\u201d Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, bir tak\u0131m ilkelerin s\u00fcrekli tekrarlanmas\u0131yla yetinen dar propagandist bir yakla\u015f\u0131m da yeterli de\u011fildir: \u201cKom\u00fcnist partileri ancak m\u00fccadele i\u00e7inde geli\u015febilir. En k\u00fc\u00e7\u00fck kom\u00fcnist partileri bile sadece propaganda ve ajitasyonla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmamal\u0131d\u0131rlar.\u201d Kitleleri sosyalist m\u00fccadeleye \u00e7ekebilmek i\u00e7in kom\u00fcnist partileri, \u201ci\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n acil ve dolays\u0131z bir gereksiniminin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan <\/strong>talepler atmal\u0131 ve bunlar\u0131n kapitalist s\u0131n\u0131f\u0131n k\u00e2r ekonomisiyle ba\u011fda\u015f\u0131p ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131na bakmadan, kitle m\u00fccadeleleri i\u00e7inde bu talepler i\u00e7in sava\u015fmal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7i\u015f talepleri yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc olan bu nokta \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

\u201cE\u011fer talepler geni\u015f proleter kitlelerinin hayat\u00ee gereksinimlerine uygun d\u00fc\u015f\u00fcyorsa ve e\u011fer kitleler bu gereksinimler kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131 takdirde hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremeyeceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlarsa, bu talepler i\u00e7in m\u00fccadele iktidar m\u00fccadelesinin \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 haline gelecektir. Reformistlerin ve merkezcilerin asgari programlar\u0131n\u0131n yerine, Kom\u00fcnist Enternasyonal, proletaryan\u0131n somut gereksinimleri <\/strong>i\u00e7in m\u00fccadeleyi; bir b\u00fct\u00fcn olarak al\u0131nd\u0131klar\u0131nda <\/strong>burjuvazinin iktidar\u0131n\u0131 par\u00e7alayan, proletaryay\u0131 \u00f6rg\u00fctlendiren ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in m\u00fccadelenin ad\u0131mlar\u0131n\u0131 <\/strong>olu\u015fturan bir talepler sistemini <\/strong>koyar; kitlelerin kendileri bilin\u00e7li olarak proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnden yana olmasalar bile, bu taleplerin her biri kitlelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun bir gereksiniminin anlat\u0131m\u0131 olmal\u0131d\u0131r.\u201d (96)<\/strong> (a.b.\u00e7.)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bu ge\u00e7i\u015f talepleri yakla\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7inde \u00fc\u00e7 nokta \u00f6nemlidir: Bir kere, talepler, kitlelerin ger\u00e7ek ve hissedilen gereksinimlerine tekab\u00fcl etmelidir; ikinci olarak, bu talepler (ya da Lenin\u2019in deyimiyle \u201cge\u00e7i\u015fsel ad\u0131mlar\u201d) b\u00fct\u00fcnl\u00fckleri ve geli\u015fmeleri i\u00e7inde, proletaryay\u0131 sosyalist devrimin e\u015fi\u011fine getirmelidir; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, eski sosyal demokrasinin asgari program\u0131nda bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 parlamenter ve sendikal m\u00fccadelelerle elde edilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen asgari taleplerden farkl\u0131 olarak, bu talepler i\u00e7in verilecek m\u00fccadele kitlesel <\/strong>ve devrimci <\/strong>y\u00f6ntemlere dayanmal\u0131d\u0131r: \u201cKom\u00fcnist partileri, en geni\u015f kitlelerin gereksinimlerinden kaynaklanan bu k\u0131smi talepleri, sadece kitleleri m\u00fccadeleye y\u00f6nelten bir bi\u00e7imde de\u011fil, ama do\u011fas\u0131 gere\u011fi, onlar\u0131 \u00f6rg\u00fctlendiren bir bi\u00e7imde de ortaya s\u00fcrmek zorundad\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n

O d\u00f6nemde kom\u00fcnist hareket i\u00e7indeki tart\u0131\u015fmalarda, kesintisiz a\u00e7\u0131k sald\u0131r\u0131 ve \u201celektriklendirme taktiklerinden\u201d yana olanlar, parti programlar\u0131nda k\u0131smi ve ge\u00e7i\u015f taleplerinin varl\u0131\u011f\u0131na da kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktayd\u0131lar. Tezler bu itiraza \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBu t\u00fcrden k\u0131smi taleplerin ileri s\u00fcr\u00fclmesine kar\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc itiraz, buna \u0130li\u015fkin olarak yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn reformizm su\u00e7lamalar\u0131, devrimci eylemin zorunlu ko\u015fullar\u0131n\u0131 anlayamam\u0131\u015f olman\u0131n belirtisidir; bu anlay\u0131\u015fs\u0131zl\u0131k baz\u0131 kom\u00fcnist gruplar\u0131n sendikalara kat\u0131lmaya ya da parlamentoyu kullanmaya kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdikleri d\u00fc\u015fmanl\u0131kta da kendini a\u00e7\u0131\u011fa vurmu\u015ftur.\u201d (97)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Komintern\u2019in 1922\u2019deki D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongresi, Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in Program\u0131 \u00dczerine Karar<\/strong>\u2019\u0131nda, bu defa a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201cge\u00e7i\u015f talepleri\u201d deyimini kullanarak, daha ba\u011flay\u0131c\u0131 bir h\u00fck\u00fcm getirecektir:<\/p>\n\n\n\n

\u201cUlusal seksiyonlar\u0131n programlar\u0131, bu taleplerin yer ve zaman\u0131n somut ko\u015fullar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011funa ili\u015fkin gerekli kayd\u0131 koyduktan sonra, ge\u00e7i\u015f talepleri i\u00e7in m\u00fccadelenin gereklili\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ve kesin olarak belirtmelidirler. B\u00fct\u00fcn ge\u00e7i\u015fsel ve k\u0131smi taleplerin teorik temelleri, genel programda <\/strong>a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmal\u0131d\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kongre, temel devrimci g\u00f6revlerin \u00fczerini \u00f6rtme ya da bunlar\u0131n yerine k\u0131smi talepleri ge\u00e7irme \u00e7abalar\u0131na oldu\u011fu kadar, ge\u00e7i\u015f taleplerinin programa al\u0131nmas\u0131n\u0131n oport\u00fcnizm olarak tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 da kesinlikle mahkum eder. Genel program, farkl\u0131 \u00fclkelerin ekonomik ve siyasal yap\u0131s\u0131ndaki temel de\u011fi\u015fikliklere uygun olarak, ulusal seksiyonlar\u0131n ge\u00e7i\u015f taleplerinin ana tarihsel tiplerini ortaya koymal\u0131d\u0131r.\u201d (98)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Komintern\u2019de \u201c\u0130\u015f\u00e7i Kontrol\u00fc\u201d slogan\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Komintern ilk d\u00f6rt kongresinde, bu genel teorik belirlemelerin \u00f6tesinde, somut bir ge\u00e7i\u015f program\u0131 olu\u015fturacak f\u0131rsat\u0131 bulamad\u0131. Bununla birlikte, b\u00f6yle bir program\u0131n odak noktalar\u0131 olan i\u015f\u00e7i kontrol\u00fc ve ikili iktidar organlar\u0131 sorununu, birle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesi <\/strong>takti\u011fini ve i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti <\/strong>[ya da i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmeti) slogan\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak i\u015fledi.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i kontrol\u00fc, \u00fcreticilerin \u00f6zetkinli\u011fini ve \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmesini geli\u015ftiren bir talep ve eylem bi\u00e7imi olarak, \u201cTaktikler \u00dczerine Tezler\u2019in\u201d <\/strong>merkezinde yer almaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130\u015f\u00e7i kitlelerinin ekonomik gereksinimlerinden do\u011fan her pratik slogan, \u00fcretimin kontrol\u00fc i\u00e7in m\u00fccadeleye do\u011fru y\u00f6neltilmelidir. \u00dcretimin kontrol\u00fcnden anla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken, ulusal ekonominin kapitalist rejim i\u00e7inde b\u00fcrokratik olarak \u00f6rg\u00fctlenmesi i\u00e7in bir plan de\u011fil, fabrika konseylerinin ve devrimci sendikalar\u0131n uygulayaca\u011f\u0131 kontrold\u00fcr. Ancak sanayi dallar\u0131 ve b\u00f6lgeler olarak birbirine ba\u011flanan bu t\u00fcrden \u00f6rg\u00fctlerin (fabrika konseyleri) kurulmas\u0131yla i\u015f\u00e7i kitlelerin m\u00fccadelesi \u00f6rg\u00fctsel olarak birle\u015ftirilebilecek ve sosyal demokrasi ve sendika liderlerinin kitleleri b\u00f6lme \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131 konulabilecektir. Fabrika konseyleri, ancak <\/strong>i\u015f\u00e7i kitlelerinin en geni\u015f kesimleri i\u00e7in ortak olan ekonomik hedeflere y\u00f6nelik m\u00fccadeleler i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 takdirde, bu g\u00f6revleri<\/strong> yerine getirebilecektir.\u201d (99)<\/strong> (a.b.\u00e7.)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Komintern\u2019in \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongresi\u2019yle hemen hemen ayn\u0131 tarihlere rastlayan K\u0131z\u0131l Sendikalar Enternasyonali\u2019nin Birinci Kongresi de, Taktikler Sorunu \u00dczerine <\/strong>karar\u0131nda, i\u015f\u00e7i kontrol\u00fcne olduk\u00e7a geni\u015f bir yer ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Kararda, i\u015f\u00e7i kontrol\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesinde baz\u0131 a\u015famalar oldu\u011fu belirtilmektedir. Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda \u00e7e\u015fitli Avrupa \u00fclkelerinde ve Rus devriminde ya\u015fanan deneylerden \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lara g\u00f6re ilk ve en temel a\u015fama, sava\u015f, kitlesel i\u015fsizlik, kapitalist bunal\u0131m ve patronlar\u0131n fabrikalar\u0131 kapatma giri\u015fimleri s\u0131ras\u0131nda i\u015f\u00e7ilerin i\u015fletmelerde kendi kontrollerini uygulama gere\u011fini somut olarak duymalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130\u015f\u00e7i kontrol\u00fcn\u00fcn bu ilkel evresi, teker teker her i\u015fletmenin i\u015f\u00e7ilerinin yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma \u00fczerinde, i\u015fletmede, piyasaya mal s\u00fcr\u00fcm\u00fc \u00fczerinde ve makinalar \u00fczerinde g\u00f6zetim uygulamak, fabrikan\u0131n kapanmas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten bir zorunlulu\u011fa m\u0131 dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 yoksa i\u015fverenin k\u00f6t\u00fc niyetinin mi sonucu oldu\u011funu belirlemek i\u00e7in zaman zaman giri\u015ftikleri kendili\u011finden kontrol giri\u015fimlerinde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

En geli\u015fmi\u015f bi\u00e7imiyle i\u015f\u00e7i kontrol\u00fc ise, teknik g\u00f6zetimin yan\u0131s\u0131ra mali denetimi de <\/strong>i\u00e7ermektedir.<\/p>\n\n\n\n

\u201cMali denetim s\u00fcreci i\u00e7inde i\u015f\u00e7iler fabrikalar\u0131n\u0131n pratikte bankalara ve ulusal ve uluslararas\u0131 mali tr\u00f6stlere ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011funu g\u00f6receklerdir. Ticari, s\u0131nai ve \u00f6zellikle mali s\u0131rlar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131, burjuvazinin giri\u015fti\u011fi a\u011f\u0131r sabotaj\u0131n ana kayna\u011f\u0131n\u0131 proletaryaya g\u00f6sterecektir. (\u2026) Mali kontrol i\u00e7in m\u00fccadele, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131, siyasal g\u00fcc\u00fc bir \u00f6l\u00e7\u00fcde mali g\u00fcce dayal\u0131 olan burjuvaziyle dolays\u0131z ve belirleyici bir \u00e7at\u0131\u015fmaya g\u00f6t\u00fcrecektir. Bu a\u015famada, denetim, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak siyasal bir nitelik kazanacak ve siyasal \u00f6nderli\u011fe gerek duyacakt\u0131r. Bu arada, gittik\u00e7e artan fabrika i\u015fgali olaylar\u0131 ve mali cihaz\u0131 ele ge\u00e7irmeksizin bu fabrikalar\u0131n i\u015fletilememesi ger\u00e7e\u011fi, i\u015f\u00e7ilerin \u00f6n\u00fcne, mali sisteme ve onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da t\u00fcm sanayiye el koyma sorununu getirecektir.\u201d (100)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Komintern\u2019de \u201cBirle\u015fik \u0130\u015f\u00e7i Cephesi\u201d slogan\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Ge\u00e7i\u015f talepleri program\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir y\u00f6n\u00fc olan birle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesi <\/strong>sorunu da Komintern\u2019in g\u00fcndemine ilk kez \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongre\u2019de girdi. Daha \u00f6nce Komintern\u2019in kendine y\u00fckledi\u011fi ana g\u00f6rev, reformizmden ve merkezcilikten kopan i\u015f\u00e7ilerin ve kadrolar\u0131n birle\u015fece\u011fi bir \u00e7er\u00e7eve kurmak, reformizme ve merkezcili\u011fe kar\u015f\u0131 bir devrimci Marksist kutup <\/strong>olu\u015fturmakt\u0131. Ama 1921\u2019e gelindi\u011finde devrimci Marksizm\u2019in hen\u00fcz i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu kazanamam\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecekti. Kom\u00fcnistlerin \u0130kinci ve \u0130ki Bu\u00e7ukuncu Enternasyonaller ile somut hedefler i\u00e7in ortak eylemlerini i\u00e7eren birle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesi slogan\u0131 b\u00f6ylece g\u00fcndeme geldi.<\/p>\n\n\n\n

Komintern liderlerinden Radek, 1921 sonunda, Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in G\u00f6revleri <\/strong>\u00fczerine uzun bir yaz\u0131da, sosyal demokrat liderlerin birle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesine d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131n bu politikan\u0131n ne kadar do\u011fru oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. E\u011fer bu politika ba\u015far\u0131l\u0131 olursa, kom\u00fcnistler sosyal demokrat i\u015f\u00e7ilerle diyalog imkan\u0131n\u0131 elde edecek ve reformist liderler de ister istemez i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun bir politikaya s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f olacaklard\u0131. Birle\u015fik cephenin ger\u00e7ekle\u015fmemesi halinde de, \u00e7al\u0131\u015fan kitlelerin ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in sava\u015fmay\u0131 kabul etmeyen sosyal demokrat cihaz te\u015fhir olmu\u015f olacakt\u0131. Birle\u015fik cephe takti\u011fi, uluslararas\u0131 durumdaki de\u011fi\u015fmeye de uygun d\u00fc\u015f\u00fcyordu. 1920\u2019ye kadar kom\u00fcnistler daha farkl\u0131 m\u00fccadele y\u00f6ntemleri kullanm\u0131\u015flard\u0131, esas olarak do\u011frudan sald\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerine a\u011f\u0131rl\u0131k vermi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n

\u201cO d\u00f6nemde sosyal demokrat partilere sadece ortak eylem \u00f6nermemekle kalmad\u0131k, \u00fcstelik b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcm\u00fczle onlar\u0131 b\u00f6lmeye de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k, \u00f6n plana Sovyet diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc slogan\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131k, oysa \u015fimdi (\u2026) somut ge\u00e7i\u015f taleplerini \u00f6n plana al\u0131yoruz.\u201d (101)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u00c7ok k\u0131sa d\u00f6nemde uluslararas\u0131 bir patlama m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyordu, buna kar\u015f\u0131l\u0131k devrimin a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r olgunla\u015fmas\u0131 en muhtemel perspektifti. \u00d6yleyse g\u00fcn\u00fcn programatik hedefi sald\u0131r\u0131n\u0131n kendisi de\u011fil, ba\u015far\u0131l\u0131 bir sald\u0131r\u0131 i\u00e7in gerekli g\u00fc\u00e7 birikiminin sa\u011flanmas\u0131yd\u0131; bu da ancak sosyal demokrat \u00f6rg\u00fctlerle ortak \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7inde, bu \u00f6rg\u00fctlerin i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fma yoluyla ger\u00e7ekle\u015febilirdi. <\/p>\n\n\n\n

Komintern Y\u00fcr\u00fctme Komitesinin Aral\u0131k 1921\u2019de yay\u0131mlanan Birle\u015fik \u0130\u015f\u00e7i Cephesi \u00dczerine Direktifleri, burjuvazinin uluslararas\u0131 d\u00fczeyde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na kar\u015f\u0131 bir sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mi\u015f oldu\u011funu, b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyle \u00fccretleri ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hayat standartlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmeye u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydediyor ve \u201cbu y\u00fckselen kapitalist sald\u0131r\u0131n\u0131n etkisi alt\u0131nda, i\u015f\u00e7ilerde birlik y\u00f6n\u00fcnde kendili\u011finden bir e\u011filimin belirdi\u011fini\u201d s\u00f6yl\u00fcyordu. Yeni yeni siyasal hayata kat\u0131lan gen\u00e7 i\u015f\u00e7i kesimleri \u201cb\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7i partilerinin birle\u015fmesini hayal ediyor (\u2026) eski sosyal demokratlara ba\u011fl\u0131 i\u015f\u00e7ilerin \u00f6nemli kesimleri de kom\u00fcnistlere kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen kampanyan\u0131n durdurulmas\u0131n\u0131 istiyorlard\u0131. Ama bununla birlikte, bu i\u015f\u00e7iler hen\u00fcz reformistlere duyduklar\u0131 inanc\u0131 yitirmemi\u015flerdi ve \u00e7ok geni\u015f kitleler hala reformist ve merkezci enternasyonalleri destekliyorlard\u0131.\u201d Bu durumda yap\u0131lmas\u0131 gereken, bu i\u015f\u00e7ileri do\u011frudan do\u011fruya kom\u00fcnistlere kat\u0131lmaya \u00e7a\u011f\u0131rmak de\u011fil, onlara ortak eylemler \u00f6nermekti. Hen\u00fcz reformizmin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015famam\u0131\u015f, proleter devriminin gereklili\u011fine inanm\u0131\u015f i\u015f\u00e7i kitleleri, kom\u00fcnistlerle ortak eylemler i\u00e7inde devrime kazan\u0131labilirdi:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130\u015f\u00e7i hareketinin \u015fu anda i\u00e7inde bulundu\u011fu genel durumda, herhangi bir ciddi kitle eylemi, sadece k\u0131smi taleplerle i\u015fe ba\u015flasa bile, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak devrimin daha genel ve temel sorunlar\u0131n\u0131 \u00f6nplana \u00e7\u0131karacakt\u0131r. E\u011fer yeni i\u015f\u00e7i kesimleri, reformizmin ve uzla\u015fmalar\u0131n ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131, hayal\u00ee bir \u00e7aba oldu\u011funun bilincine kendi deneyleriyle ula\u015f\u0131rsa, kom\u00fcnist \u00f6nc\u00fc bundan ancak kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kabilir.\u201d (102)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Komintern\u2019in, birle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesi takti\u011finde de, ge\u00e7i\u015f taleplerinin mant\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclebiliyor: Reformlara, uzla\u015fmalara yer b\u0131rakmayan, patlamalara gebe bir devrimci bunal\u0131m durumu; hen\u00fcz reformist yan\u0131lsamalar\u0131n etkisi alt\u0131nda bulunan kitle \u00e7o\u011funlu\u011fu; bu kitlelerin somut, ger\u00e7ek ve hissedilen gereksinimleri (bu \u00f6rnekte, kapitalizmin \u00f6zellikle ekonomik sald\u0131r\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131, sosyal demokrat, kom\u00fcnist ve di\u011fer i\u015f\u00e7ilerin ortakla\u015fa kar\u015f\u0131 koyma istekleri); kapitalizmin bu bunal\u0131m\u0131ndan do\u011fan bu gereksinim ve isteklerin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kitlesel ve birle\u015fik eylemleri yoluyla kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in verilen m\u00fccadelelerde, kitlelerin devrimci projeye kazan\u0131lmas\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Direktifler, belirli \u00fclkelerin \u00f6zg\u00fcl ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re birle\u015fik cephe takti\u011finin uygulanmas\u0131n\u0131n da \u00f6zellikler g\u00f6stermesi gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor, ancak \u00f6zg\u00fcl durum ne olursa olsun \u201cb\u00fct\u00fcn \u00fclkelerdeki kom\u00fcnist partiler i\u00e7in mutlak bir zorunluluk olan ba\u015fl\u0131ca ko\u015fullar\u0131\u201d say\u0131yordu. Bir kez, birle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesi, ad\u0131 \u00fczerinde, \u201ci\u015f\u00e7ilerin burjuvaziye kar\u015f\u0131 birle\u015fik cephesiydi\u201d, burjuvazinin s\u00f6z\u00fcm ona ilerici ya da \u201ctekelci olmayan\u201d kesimleriyle i\u015f\u00e7i partilerinin ittifak\u0131 de\u011fil. Direktifler<\/strong>\u2019de, ikinci Enternasyonal liderleri, \u201cburjuvaziyle birli\u011fi, devrimci i\u015f\u00e7ilerle (kom\u00fcnistlerle) birli\u011fe tercih ettikleri\u201d i\u00e7in ele\u015ftiriliyorlard\u0131. Birle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesinin amac\u0131 ve programatik temeli, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i kitlelerinin demokratik, ekonomik ve toplumsal haklar\u0131n\u0131 <\/strong>kapitalist sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 savunmak ve bu savunma m\u00fccadelesi i\u00e7inde elde edilen siyasal ve \u00f6rg\u00fctsel g\u00fcce dayanarak kesintisiz bir bi\u00e7imde bir kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya, kapitalizmin bunal\u0131m\u0131na devrimci sosyalist bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmek \u00fczere bir sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mekti. Bunun i\u00e7in i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n hem birli\u011fi, hem de s\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 zorunluydu. Oysa, burjuvazinin \u201cliberal\u201d ya da \u201cilerici\u201d kesimleriyle, burjuva demokrasisini savunma temeli \u00fczerinde yap\u0131lacak bir ittifak, proletaryan\u0131n bu demokrasiyle \u00e7at\u0131\u015fan gereksinimlerinin savunulmas\u0131na izin vermeyece\u011fi i\u00e7in, s\u0131n\u0131f ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na indirilmi\u015f bir darbe olacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Birle\u015fik cephenin buna ba\u011fl\u0131 olan ikinci \u015fart\u0131 ise, kom\u00fcnistlerin reformistlere kar\u015f\u0131 siyasal ve ideolojik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131yd\u0131:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130kinci ve \u0130ki bu\u00e7ukuncu Enternasyonaller ile bir anla\u015fmaya giren partilerin mutlak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131; kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini ileri s\u00fcrme ve kom\u00fcnizmin muar\u0131zlar\u0131n\u0131 ele\u015ftirme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc. Kom\u00fcnistler, bir (ortak) eylem temelini kabul etmekle birlikte, sadece eylemin \u00f6ncesinde ya da sonras\u0131nda de\u011fil, eylemin i\u00e7inde de <\/strong>b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin politikalar\u0131 hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini ortaya koyma hak ve imkanlar\u0131n\u0131 kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z korumal\u0131d\u0131rlar.\u201d (103)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Komintern\u2019de “\u0130\u015f\u00e7i H\u00fck\u00fcmeti” ya da “\u0130\u015f\u00e7i-K\u00f6yl\u00fc H\u00fck\u00fcmeti” slogan\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u201cG\u00fcncel bir siyasal slogan olarak (\u2026) i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti (ya da i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmeti) slogan\u0131\u201d Komintern\u2019in D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongre\u2019sinde ortaya at\u0131ld\u0131 ve tart\u0131\u015fma konusu oldu. Kongre d\u00f6neminde yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalarda daha \u00f6nce ge\u00e7i\u015f taleplerine de kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan sol kanat, bu slogana da ku\u015fkuyla bak\u0131yordu. \u0130talyan solundan Bordiga, e\u011fer i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti sadece proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6b\u00fcr ad\u0131ysa, diyordu, buna bir itiraz\u0131m\u0131z olamaz. Ama e\u011fer bu slogan, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n silahl\u0131 iktidar m\u00fccadelesinin d\u0131\u015f\u0131nda bir yoldan iktidara gelmesi gibi bir perspektifi i\u00e7eriyorsa, b\u00fct\u00fcn kom\u00fcnistler buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer sol kanat s\u00f6zc\u00fcleri de buna benzer yakla\u015f\u0131mlarla, bu slogan\u0131n gereksiz ve kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131: Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin amac\u0131 proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ise, bunun ad\u0131n\u0131 koymal\u0131yd\u0131, ger\u00e7ek hedefi \u201cdaha g\u00fcler y\u00fczl\u00fc\u201d s\u00f6zc\u00fcklerin ard\u0131nda gizlemek, s\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131 aldatmad\u0131\u011f\u0131 gibi, proleter kitlelerinin de bilincini buland\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sol kanad\u0131n bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti form\u00fcl\u00fcn\u00fc sadece bir propaganda unsuru olarak anlamas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc. Ger\u00e7ekten de bu slogan\u0131n bir propaganda de\u011feri vard\u0131: Var olan k\u0131smi ekonomik ve demokratik m\u00fccadelelere, kitlelerin o andaki bilin\u00e7 d\u00fczeyini dikkate alan bir hedef, bir siyasal odak noktas\u0131 olu\u015fturmak. Bunun yan\u0131s\u0131ra, i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti (yani, sadece i\u015f\u00e7i partileri ve \u00f6rg\u00fctlerinden olu\u015fan bir h\u00fck\u00fcmet) slogan\u0131, di\u011fer i\u015f\u00e7i partileri ve \u00f6rg\u00fctleriyle birlikte iktidar\u0131 almalar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bir siyasal ve parlamenter \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip olduklar\u0131 halde buna yana\u015fmayan, burjuva partileriyle koalisyonu tercih eden reformist \u015feflerin kitlelere te\u015fhir edilmelerini de sa\u011flayacakt\u0131. Ama sadece bir propaganda unsuru, sadece reformist liderlerin ihanetini te\u015fhir olarak kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, bu slogan\u0131n, g\u00f6rece dar bir \u00f6nc\u00fcn\u00fcn \u00f6tesinde geni\u015f kitleler \u00fczerinde \u00f6nemli bir etki yapmas\u0131 beklenemezdi. Sorun \u015fuydu: \u0130\u015f\u00e7i ya da i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmeti, ger\u00e7ek bir duruma, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin belli bir a\u015famas\u0131na tekab\u00fcl edecek midir? S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin belli bir noktaya y\u00fckselmesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak m\u0131 do\u011facakt\u0131r, yoksa sadece belli ba\u015fl\u0131 i\u015f\u00e7i partilerinin y\u00f6netimleri aras\u0131nda bir parlamento ittifak\u0131n\u0131 m\u0131 temsil edecektir? Slogan \u00fczerinde \u00e7\u0131kan tart\u0131\u015fmalarda, Radek, i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmetinin proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc demek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ama proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne bir ge\u00e7i\u015f a\u015famas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyerek soruna bir ilk cevap getirecekti. Zinovyev de, Komintern Y\u00fcr\u00fctme Komitesi ad\u0131na verdi\u011fi raporda, i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti form\u00fcl\u00fcn\u00fcn ancak h\u00fck\u00fcmet sorununun hem parlamento i\u00e7inde hem de d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nplana \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011fu \u00fclkelerde ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131n\u0131, \u00f6rne\u011fin Amerika i\u00e7in b\u00f6yle bir slogan\u0131n s\u00f6z konusu olamayaca\u011f\u0131n\u0131 ama Almanya ve \u0130talya\u2019da bunun s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesini keskinle\u015ftirmek ve kitlelerin ekonomik ve toplumsal taleplerini siyasal d\u00fczeye y\u00fckseltmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Ama Zinovyev\u2019e g\u00f6re de, bu form\u00fcl, sadece parlamentodaki durumdan kaynaklan\u0131yorsa, de\u011fersizdi; s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin yerini tutamazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7ta Kongre\u2019nin oybirli\u011fi ile kabul etti\u011fi Taktikler \u00dczerine Tezler<\/em>\u2019in bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmetine ayr\u0131ld\u0131. Tezlerde, g\u00f6revin yine \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongre\u2019de belirlendi\u011fi gibi, kitlelerin \u00e7o\u011funlu\u011funu kazanmak oldu\u011fu belirtiliyor, bunun i\u00e7in temel taktik olarak i\u015f\u00e7ilerin birle\u015fik cephesi \u00f6neriliyor ve ard\u0131ndan i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmetinin a\u00e7\u0131klanmas\u0131na ge\u00e7iliyordu:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti (ya da i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmeti) slogan\u0131, genel bir propaganda slogan\u0131 olarak her yerde kullan\u0131labilir. Ama g\u00fcncel bir siyasal slogan olarak, burjuva toplumunun \u00f6zellikle dengesini yitirdi\u011fi, i\u015f\u00e7i partileriyle burjuvazi aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7ler ili\u015fkisinin, h\u00fck\u00fcmeti kimin kuraca\u011f\u0131 sorununa acil bir pratik \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilmesini gerektirecek \u00f6l\u00e7\u00fcde gerginle\u015fti\u011fi \u00fclkelerde, bu slogan son derece \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. B\u00f6yle \u00fclkelerde i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti slogan\u0131, b\u00fct\u00fcn birle\u015fik cephe takti\u011finin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.\u201d (104)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti, i\u015f\u00e7i partilerinin koalisyonudur, i\u015f\u00e7i partilerinin burjuvazinin \u201cilerici\u201d kesimleriyle h\u00fck\u00fcmete girmesi de\u011fil:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130kinci Enternasyonal partileri bu \u00fclkelerde (bunal\u0131mla birlikte h\u00fck\u00fcmet sorununun g\u00fcndeme geldi\u011fi) durumu \u2018kurtarmak\u2019 i\u00e7in, burjuva ve sosyal demokrat partiler aras\u0131nda bir koalisyon h\u00fck\u00fcmeti \u00f6nermekte ve kurmaktad\u0131r. (\u2026) Bu a\u00e7\u0131k ya da gizli burjuva-sosyal demokrat koalisyona kar\u015f\u0131, kom\u00fcnistler, burjuva iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ve sonu\u00e7ta onun y\u0131k\u0131lmas\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7ilerin birle\u015fik cephesini ve b\u00fct\u00fcn i\u015f\u00e7i partilerinin koalisyonunu savunurlar.\u201d (105)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

B\u00f6yle bir h\u00fck\u00fcmetin temel g\u00f6revi, proletaryay\u0131 nihai hesapla\u015fma an\u0131 i\u00e7in haz\u0131rlamak, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131n\u0131 olu\u015fturmakt\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmetinin en \u00f6nemli g\u00f6revleri proletaryay\u0131 silahland\u0131rmak, burjuvaziyi ve kar\u015f\u0131devrimci \u00f6rg\u00fctleri silahs\u0131zland\u0131rmak, \u00fcretimde (i\u015f\u00e7i) kontrol\u00fcn\u00fc ba\u015flatmak, verginin esas y\u00fck\u00fcn\u00fc zenginlere y\u00fcklemek ve kar\u015f\u0131devrimci burjuvazinin direncini k\u0131rmak olmal\u0131d\u0131r.\u201d (106)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ayn\u0131 yerde, b\u00f6yle bir h\u00fck\u00fcmetin ancak kitlesel m\u00fccadeleler i\u00e7inde do\u011fdu\u011fu ve Sovyet tipi \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmelere dayand\u0131\u011f\u0131, bunlardan g\u00fc\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bu g\u00f6revleri yerine getirebilece\u011fi belirtilmekte, ancak sekter ve ultimatomcu bir tutumun i\u00e7inde s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalmamak i\u00e7in bir kay\u0131t da konulmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

\u201cParlamentodaki geli\u015fimin sonucunda kurulan ve bu anlamda salt parlamenter bir kaynaktan do\u011fan bir i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmetinin bile, devrimci i\u015f\u00e7i hareketini canland\u0131rmak i\u00e7in bir f\u0131rsat yaratmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u015euras\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r ki, ger\u00e7ek bir i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmetinin kurulmas\u0131 ve devrimci bir politika izleyen bir h\u00fck\u00fcmetin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcrmesi, sert bir m\u00fccadeleye ve sonu\u00e7ta burjuvaziyle i\u00e7 sava\u015fa yol a\u00e7acakt\u0131r. (\u2026) Bu y\u00fczden i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti slogan\u0131, proletaryay\u0131 (bir iktidar perspektifi \u00e7evresinde) toplamak ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri ba\u015flatmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan yararl\u0131d\u0131r.\u201d (106)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Komintern\u2019de Marksizm\u2019in tasfiyesi: Asgari programa d\u00f6n\u00fc\u015f<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

1923\u2019den sonra SSCB\u2019de ve Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019de Stalinist b\u00fcrokrasinin hakim olmas\u0131yla, devrimci i\u015f\u00e7i hareketinin ve Komintern\u2019in di\u011fer teorik ve politik kazanmalar\u0131yla birlikte ge\u00e7i\u015f program\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi de tasfiye edilecekti. A\u011f\u0131r a\u011f\u0131r geli\u015fen b\u00fcrokratik kar\u015f\u0131devrim, ilk teorik ifadesini Marx\u2019tan, Lenin ve Tro\u00e7ki\u2019ye kadar devrimci sosyalizmin ayr\u0131lmaz bir y\u00f6n\u00fc olmu\u015f d\u00fcnya devrimi kavram\u0131n\u0131n yerine \u201ctek \u00fclkede sosyalizm\u201d kavram\u0131n\u0131n ge\u00e7irilmesinde buluyordu. Lenin\u2019in kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 son Komintern kongresi olan 4.<\/em> Kongre\u2019de, bu klasik Marksist tez yeniden vurgulan\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cD\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Kongresi, b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin proleterlerine, proleter devriminin hi\u00e7bir zaman tek bir \u00fclkede b\u00fct\u00fcn\u00fcyle zafere ula\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131r; proleter devrimi, uluslararas\u0131 alanda, d\u00fcnya devrimi olarak zafere ula\u015fmak zorundad\u0131r.\u201d (107)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

1927 May\u0131s\u2019\u0131nda Stalin de hen\u00fcz bu g\u00f6r\u00fc\u015fe ba\u011fl\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBurjuvaziyi y\u0131kmak i\u00e7in tek bir \u00fclkenin \u00e7abalar\u0131 yeterlidir. (\u2026) Sosyalizmin nihai zaferi i\u00e7in, sosyalist \u00fcretimin \u00f6rg\u00fctlenmesi i\u00e7in, tek bir \u00fclkenin \u00e7abalar\u0131, \u00f6zellikle Rusya gibi bir k\u00f6yl\u00fc \u00fclkesinin \u00e7abalar\u0131, yeterli de\u011fildir; bunun i\u00e7in, birka\u00e7 ileri \u00fclkenin proleterlerinin \u00e7abalar\u0131 gerekmektedir.\u201d (108)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ama 1924\u2019\u00fcn sonundan itibaren, Tro\u00e7ki\u2019ye ve onun savundu\u011fu d\u00fcnya devrimi perspektifine kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadele i\u00e7inde, Stalin bu klasik Marksist teoriyi de tasfiye etmeye giri\u015fti. Sonu\u00e7ta ortaya \u00e7\u0131kan, sosyalizmin b\u00fct\u00fcnsel zaferinin ve kom\u00fcnizme ge\u00e7i\u015fin tek bir \u00fclkenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini ileri s\u00fcren tez, pratikte d\u00fcnya devriminin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n SSCB devletinin (daha do\u011frusu, bu devlete hakim olan b\u00fcrokrasinin) dar \u00e7\u0131karlar\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131l\u0131nmas\u0131 anlam\u0131na geliyordu. Bundan sonra, \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde kom\u00fcnistlerin g\u00f6revi devrimi ilerletmek de\u011fil, ortaya \u00e7\u0131kan devrimci imkanlar\u0131 harcamak pahas\u0131na SSCB diplomasisinin gereklerini yerine getirmek olacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu teori Luxemburg\u2019un, Lenin ve Tro\u00e7ki\u2019nin defalarca ortaya koyduklar\u0131 ve Komintern\u2019in ilk d\u00f6rt kongresinde \u00f6zetlenen proleter takti\u011finin temel ilkelerinin bir bir yok edilmesini sa\u011flad\u0131. Bunun tek de\u011fil ama sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan en y\u0131k\u0131c\u0131 \u00f6rne\u011fi, \u201csosyal fa\u015fizm\u201d politikas\u0131yd\u0131. 1928\u2019den itibaren, Sovyet devletinin ba\u015fl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcncesi, SSCB\u2019ye kar\u015f\u0131 bir Frans\u0131z-Alman ittifak\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesiydi. Weimar Cumhuriyeti\u2019nde, burjuvazinin en sald\u0131rgan kesimleri, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n galibi olan Fransa\u2019dan \u00f6\u00e7 al\u0131nmas\u0131n\u0131 istiyorlar, Versaille Anla\u015fmas\u0131\u2019na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, burjuvazinin daha liberal kesimleri ve onlarla ittifak\u0131 kollayan sosyal demokrasi, Versaille Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n ba\u015fl\u0131ca savunucular\u0131yd\u0131. Bu, Stalin ve Komintern y\u00f6netimi i\u00e7in, sosyal demokrasiyi \u201cba\u015f d\u00fc\u015fman\u201d ve \u201cfa\u015fizmin ikizi\u201d yapmaya yetecekti. Komintern ve Alman KP\u2019si, sosyalizmin ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn gereklili\u011fine hen\u00fcz inanmayan sosyal demokrat ve partisiz i\u015f\u00e7ileri kendi deneyleri i\u00e7inde sosyalizme kazanmay\u0131 ama\u00e7layan ge\u00e7i\u015f y\u00f6nteminin ve onun \u00f6rg\u00fctsel ifadesi olan birle\u015fik i\u015f\u00e7i cephesinin yerine, pratikte sosyal demokrat i\u015f\u00e7ilerin partilerinden kopmas\u0131n\u0131 ve KP \u00f6nderli\u011fini benimsemesini gerektiren \u201ctabandan birle\u015fik cephe\u201d politikas\u0131n\u0131 \u00f6nerdiler (109)<\/strong>. KPD (Almanya Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin Almanca ba\u015f harflerinin k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f\u0131) organ\u0131 Rote Fahne<\/em>\u2019de, \u201cKom\u00fcnist Partisi\u2019nin \u00f6nderli\u011fi alt\u0131nda kurulmayan b\u00fct\u00fcn birle\u015fik cepheler proletaryan\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na kar\u015f\u0131d\u0131r\u201d deniliyordu. (110)<\/strong> Bu, hen\u00fcz kom\u00fcnizmi ve dolay\u0131s\u0131yla KP \u00f6nderli\u011fini benimsememi\u015f olan i\u015f\u00e7ilerle, yani Alman i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fuyla birle\u015fik eylemin reddedilmesi demekti. Hitler iktidara b\u00f6yle geldi.<\/p>\n\n\n\n

Nazilerin zaferinden sonra, SSCB i\u00e7in farkl\u0131 bir durum ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Art\u0131k sadece Bat\u0131\u2019ya do\u011fru de\u011fil Do\u011fu\u2019ya do\u011fru da yay\u0131lmay\u0131 ama\u00e7layabilecek sald\u0131rgan bir Almanya s\u00f6z konusuydu. Stalin SBKP\u2019nin 1934 ba\u015f\u0131ndaki 17. Kongresi\u2019nde bu durumu de\u011ferlendiriyor ve Almanya\u2019n\u0131n yeni y\u00f6neticilerinin \u201cSSCB ile Almanya aras\u0131ndaki anla\u015fmalarda ifadesini bulan eski politikadan ayr\u0131lmamalar\u0131 halinde\u201d Sovyet-Alman ili\u015fkilerinin bozulmas\u0131 i\u00e7in bir neden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u015e\u00fcphesiz Almanya\u2019daki fa\u015fist rejim hakk\u0131nda fazla iyimser de\u011filiz. Ama burda sorun fa\u015fizm sorunu de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6rne\u011fin \u0130talya\u2019daki fa\u015fizm de SSCB\u2019nin bu \u00fclkeyle en iyi ili\u015fkileri kurmas\u0131n\u0131 \u00f6nlememi\u015ftir.\u201d (111)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Nazi emperyalizminin niyetleri, 1934\u2019te Almanya ile Polonya aras\u0131ndaki imzalanan anla\u015fmayla birlikte a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kacakt\u0131. Bu anla\u015fma, Moskova\u2019da Hitler\u2019in SSCB\u2019ye sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n ilk ad\u0131m\u0131 olarak yorumlan\u0131rken, Paris\u2019te de Frans\u0131z diplomasisinin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra kurdu\u011fu ittifaklar sisteminde a\u00e7\u0131lan bir \u00e7atlak olarak de\u011ferlendirildi. B\u00f6ylece Fransa ile SSCB aras\u0131nda bir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yard\u0131mla\u015fma anla\u015fmas\u0131n\u0131n yolu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f oldu. 1935 May\u0131s\u2019\u0131nda imzalanan bu anla\u015fman\u0131n hemen ertesinde Moskova\u2019da Fransa D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Laval ile Stalin aras\u0131nda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin sonunda yay\u0131mlanan ortak bildiride, SSCB\u2019nin Fransa\u2019n\u0131n silahlanma \u00e7abalar\u0131n\u0131 destekledi\u011fi belirtiliyordu. Bu, FKP\u2019nin politikas\u0131nda da etkisini g\u00f6sterdi; sosyal fa\u015fizm politikas\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131ld\u0131 ve art\u0131k sadece sosyal demokrasiyle de\u011fil, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva ve burjuva partileriyle de ittifak\u0131 i\u00e7eren Halk Cephesi politikas\u0131 benimsendi. Komintern\u2019in 1935 Temmuz\u2019unda yap\u0131lan 7. Kongresi\u2019nde genelle\u015ftirilen Halk Cephesi politikas\u0131 ilk bak\u0131\u015fta b\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fan kitlelerin fa\u015fizme kar\u015f\u0131 ortak \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunuyor g\u00f6z\u00fckmekle birlikte, pratik i\u00e7inde kar\u015f\u0131devrimci i\u00e7eri\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa vuracakt\u0131. Sorun \u015fuydu: Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde sosyal demokrasinin ve burjuvazinin baz\u0131 kesimlerinin Hitler tehlikesine kar\u015f\u0131 Sovyet h\u00fck\u00fcmetiyle anla\u015fma i\u00e7ine girmesi, hatta bir t\u00fcr Halk Cephesini onaylamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Ama bunlar\u0131n, \u00f6zellikle de burjuva partilerinin, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve \u00e7al\u0131\u015fan kitlelerin ortak \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n savunulmas\u0131 amac\u0131yla kurulan ve bu a\u00e7\u0131dan devrimci bir dinamik i\u00e7eren bir cephe politikas\u0131n\u0131 onaylamalar\u0131na imkan yoktu. B\u00f6yle bir politika ekonomik bunal\u0131m i\u00e7indeki \u201cdemokratik ve liberal burjuvazinin\u201d en temel \u00e7\u0131karlar\u0131yla \u00e7eli\u015fir ve bunlar\u0131 d\u00fc\u015fman kampa iterdi. Bu ise, SSCB\u2019nin ama\u00e7lar\u0131na ayk\u0131r\u0131yd\u0131. Fransa\u2019da bir devrimci bunal\u0131m\u0131n belirmesi halinde, FKP\u2019nin tutumu ne olacakt\u0131? Bunal\u0131m\u0131 derinle\u015ftirmeye ve Frans\u0131z-Sovyet anla\u015fmas\u0131n\u0131 tehlikeye atmak pahas\u0131na, devrimci bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmeye mi \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131? Yoksa, bir \u201csosyal bar\u0131\u015f\u201d politikas\u0131 g\u00fcderek \u00e7eli\u015fkileri hafifletme yolunu mu tutacakt\u0131? 7. Kongre, dolayl\u0131 bir bi\u00e7imde de olsa buna bir cevap getiriyordu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cSSCB\u2019ye yard\u0131m, onun savunulmas\u0131 ve zaferinin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lmas\u0131, proletaryan\u0131n b\u00fct\u00fcn devrimci \u00f6rg\u00fctlerinin eylemlerini belirlemelidir.<\/strong>\u201d (112)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Halk Cephesi form\u00fcl\u00fc, 1936\u2019da pratikte s\u0131nanma f\u0131rsat\u0131 buldu. O y\u0131l yap\u0131lan Frans\u0131z genel se\u00e7imlerinde Halk Cephesi partileri \u00e7o\u011funlu\u011fu sa\u011flad\u0131lar; \u00fcstelik bu \u00e7o\u011funluk i\u00e7inde, KP ve SP\u2019nin sandalyeleri artarken cephenin burjuva orta\u011f\u0131 Radikal Parti\u2019ninki azalm\u0131\u015ft\u0131. Frans\u0131z proletaryas\u0131, Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetinin kurulmas\u0131n\u0131 beklemeden eyleme ge\u00e7ti. Grev hareketi ve fabrika i\u015fgalleri, kimi yerlerde memurlar\u0131 da i\u00e7ine alarak gittik\u00e7e geni\u015fledi. Bir devrim \u00f6ncesi durum do\u011fmu\u015ftu. (*)<\/strong> Ama i\u015fte bu devrimci dinamik, Frans\u0131z-Sovyet anla\u015fmas\u0131n\u0131n ve Halk Cephesi politikas\u0131n\u0131n gereklerine ters d\u00fc\u015fmekteydi. (**)<\/strong> Halk Cephesi\u2019nin amac\u0131, orta tabakalar\u0131 ve \u201cliberal burjuvaziyi\u201d KP politikas\u0131na kazanmak, yani SSCB d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n y\u00f6r\u00fcngesine \u00e7ekmekti. Bunun i\u00e7in, cephe program\u0131n\u0131n bu kesimleri \u00fcrk\u00fctecek fazlaca radikal talepler i\u00e7ermemesi \u015fartt\u0131. B\u00f6ylece, Komintern\u2019in \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongresi\u2019nde \u201ckar\u015f\u0131devrimci bir aldatmaca\u201d olarak nitelenen asgari program, KP\u2019ler taraf\u0131ndan yeniden g\u00fcndeme getiriliyordu. \u00d6rne\u011fin FKP, Sosyalist Parti taraf\u0131ndan \u00f6nerilen \u201cyap\u0131sal reformlar\u0131n\u201d (baz\u0131 kilit sekt\u00f6rlerin devletle\u015ftirilmesi) cephe program\u0131na al\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacak ve bunu \u00f6nleyecekti. Kitle hareketi, geleneksel i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fma e\u011filimi g\u00f6sterirken, KP y\u00f6netimi de Halk Cephesi\u2019yle neyi kasdetti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyma f\u0131rsat\u0131n\u0131 buldu. Hareketin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eken metal sekt\u00f6r\u00fcndeki i\u015f\u00e7ilerin, i\u015f\u00e7i denetimi alt\u0131nda devletle\u015ftirme ve fabrikalarda i\u015f\u00e7i y\u00f6netimi sloganlar\u0131yla m\u00fccadelenin d\u00fczeyini y\u00fckseltti\u011fi bir durumda, \u201c\u00f6zel m\u00fclkiyete sald\u0131rmaya niyetli de\u011filiz\u201d ve \u201cHalk Cephesi devrim de\u011fildir\u201d sloganlar\u0131yla harekete m\u00fcdahale eden KP, kendi kontrolundaki i\u015f\u00e7ilerin patronlarla bir anla\u015fma imzalamas\u0131n\u0131 ve i\u015fba\u015f\u0131 yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Hareket giderek b\u00f6l\u00fcnd\u00fc, zay\u0131flad\u0131 ve s\u00f6n\u00fcp gitti. KP ve SP b\u00fcrokrasilerinin yard\u0131m\u0131yla toplumsal patlamay\u0131 denetim alt\u0131na alan b\u00fcy\u00fck sermaye, hemen ard\u0131ndan, daha \u00f6nce verdi\u011fi \u00f6d\u00fcnleri geri almaya giri\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00dccret art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 fiyat art\u0131\u015flar\u0131 \u0130zledi. Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetinin yapt\u0131\u011f\u0131 deval\u00fcasyon, bunal\u0131m\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00e7al\u0131\u015fan kitlelerin \u00fczerine bindirdi. Proletaryan\u0131n gittik\u00e7e geni\u015fleyen bir kesimi yeniden pasifli\u011fe ve ku\u015fkuculu\u011fa g\u00f6m\u00fcld\u00fc K\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazi ve k\u00f6yl\u00fcler yeniden burjuva partilerine d\u00f6nd\u00fcler. 1938\u2019in sonuna gelindi\u011finde, Kom\u00fcnist Partisi yine tamam\u0131yla tecrit olmu\u015ftu. Gittik\u00e7e \u2018geni\u015fleyen\u2019 politikas\u0131, gittik\u00e7e daha dar sonu\u00e7lar veriyordu. Bu politika, en y\u00fcksek ak\u0131l hocalar\u0131n\u0131n tasarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tam tersi olan sonu\u00e7lar verecekti. Halk Cephesi, Hitler tehlikesinin kar\u015f\u0131s\u0131nda Fransa\u2019da Frans\u0131z-Sovyet anla\u015fmas\u0131n\u0131n temellerini peki\u015ftirmek yerine, (Hitler\u2019le Fransa aras\u0131ndaki) M\u00fcnih anla\u015fmas\u0131yla sonu\u00e7lanacakt\u0131.\u201d (115)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Halk Cephesi ihanetinin \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rne\u011fi: \u0130spanya 1936-1939<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Ama Halk Cephesi\u2019nin (ve ona s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 olan \u201ca\u015famal\u0131 devrim\u201d ve \u201casgari program\u201d anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n) en ac\u0131 meyveleri, 1936-1939 d\u00f6neminde \u0130spanya\u2019da dev\u015firildi. \u015eubat 1936\u2019da Madrid\u2019de Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetinin kurulmas\u0131ndan sonra, kitlesel toprak i\u015fgalleri ve grevler dev bir dalga gibi b\u00fct\u00fcn \u00fclkeyi kaplam\u0131\u015ft\u0131. Bir Sovyet tarih\u00e7isi, o d\u00f6nemi \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n

\u201cGrev hareketi g\u00fcnden g\u00fcne b\u00fcy\u00fcyordu. (\u2026) Haziran ve Temmuz aylar\u0131nda g\u00fcnde ortalama on il\u00e2 yirmi grev kaydediliyordu. (\u2026) Ve \u015eubat\u2019la Temmuz aras\u0131nda yer alan grevlerin y\u00fczde 95\u2019inde kazanan taraf, i\u015f\u00e7ilerdi. Caddelerde b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i g\u00f6steri ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri oluyor, i\u015f ve ekmek talepleri at\u0131l\u0131yor, fa\u015fizmin ezilmesi ve devrimin topyekun zaferi isteniyordu. On binlerce insan\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 mitinglerde, i\u015f\u00e7iler, kapitalizmin sonunun geldi\u011fini s\u00f6yleyen ve kendilerini Rus devriminin yoluna \u00e7a\u011f\u0131ran konu\u015fmac\u0131lar\u0131 alk\u0131\u015fl\u0131yorlard\u0131.\u201d (116)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

17 Temmuz\u2019da, Franco \u00f6nderli\u011findeki fa\u015fist g\u00fc\u00e7ler ayakland\u0131. Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmeti, bir yandan pani\u011fe kap\u0131lm\u0131\u015f bir halde, fa\u015fistlerle g\u00f6r\u00fc\u015fme ve uzla\u015fma imkan\u0131 ararken, bir yandan da halk\u0131 silahland\u0131rmay\u0131 reddediyordu. Buna ra\u011fmen kitleler kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7tiler ve kendi silahlar\u0131yla gerici isyan\u0131 \u00fclkenin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ezdiler. \u0130\u00e7 Sava\u015f\u2019\u0131n haftas\u0131nda, \u0130spanya\u2019n\u0131n n\u00fcfus ve sanayi a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli b\u00f6lgelerinde, i\u015f\u00e7i ve yoksul k\u00f6yl\u00fc konseyleri, komiteleri, milisleri, mahkemeleri kurulmu\u015ftu. Kitlelerin ba\u011f\u0131ms\u0131z inisiyatifinin geli\u015fmesini engellemeyen bir devrimci programa dayan\u0131larak y\u00fcr\u00fct\u00fclecek bir i\u00e7 sava\u015f, fa\u015fizmin kesin bir yenilgiye u\u011frat\u0131lmas\u0131n\u0131 ve iktidar\u0131n proletarya ve yoksul k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe devredilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131labilirdi. Claudin\u2019in dedi\u011fi gibi:<\/p>\n\n\n\n

\u201cGer\u00e7ek se\u00e7im, bir askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn kurulmas\u0131yla bir burjuva parlamenter cumhuriyetin sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 aras\u0131nda de\u011fil, bir askeri diktat\u00f6rl\u00fckle proleter devrimi aras\u0131ndayd\u0131. (\u2026) 19 Temmuz\u2019u izleyen haftalarda, Cumhuriyet\u00e7i b\u00f6lgelerde kapitalist rejim fiilen ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131: Gerek \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 gerekse siyasal iktidar fiilen i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin eline ge\u00e7mi\u015fti.\u201d (117)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ama sonu\u00e7ta ba\u015far\u0131ya ula\u015fan kar\u015f\u0131devrim oldu. Neden?<\/p>\n\n\n\n

Bir kere, Komintern\u2019e ve \u0130KP\u2019ye (\u0130spanya Kom\u00fcnist Partisi) g\u00f6re, \u0130spanya hen\u00fcz burjuva demokratik a\u015fama i\u00e7indeydi. Bu a\u015famada orta tabakalarla ve burjuvazinin baz\u0131 kesimleriyle ittifak zorunluydu. Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetinin program\u0131 da bu ittifak\u0131n damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yordu. K\u00fc\u00e7\u00fck burjuva cumhuriyet\u00e7ilerin al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f programlar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7meyen bu program, toprak devrimi ve ulusal sorun gibi burjuva demokratik \u201ca\u015faman\u0131n\u201d en temel sorunlar\u0131na bile \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmiyordu. Kom\u00fcnist Partisi buna da bir k\u0131l\u0131f bulmu\u015ftu: Halk Cephesi program\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi, burjuva demokratik devrimin ilk a\u015famas\u0131yd\u0131. Bu ilk alt-a\u015famadan sonra, KP ve onunla birlikte y\u00fcr\u00fcmeye raz\u0131 olan g\u00fc\u00e7ler, burjuva devrimini sonuna kadar tamamlayacaklard\u0131. Ancak bundan sonra, sosyalist devrim g\u00fcndeme gelecekti. Bunun pratikteki anlam\u0131, Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetinin her ad\u0131m\u0131n\u0131n kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z desteklenmesiydi. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, geli\u015fen proleter devrimi \u201cburjuva demokratik a\u015faman\u0131n\u201d s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine sokulacak yani ezilecekti. \u0130\u015f\u00e7iler silahs\u0131zland\u0131r\u0131ld\u0131, milisler burjuva generallerin y\u00f6netimindeki d\u00fczenli orduya dahil edildi, el konulan fabrikalardaki i\u015f\u00e7i y\u00f6netiminin yasalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 reddedildi, i\u015fgal edilen topraklar eski sahiplerine verildi.<\/p>\n\n\n\n

Fa\u015fist isyan\u0131n p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclmesini izleyen g\u00fcnlerde, \u00fclke i\u00e7indeki g\u00fc\u00e7 dengesi a\u00e7\u0131k\u00e7a proleter g\u00fc\u00e7lerin lehine d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. E\u011fer i\u00e7 sava\u015f sadece \u0130spanya ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalsayd\u0131, proletarya ve yoksul k\u00f6yl\u00fcl\u00fck, Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetinin gerici \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen devrimci bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc zorlayabilirdi. (***)<\/strong> Ama o d\u00f6nemdeki uluslararas\u0131 ekonomik ve siyasal bunal\u0131m, \u0130spanya\u2019daki i\u00e7 sava\u015f\u0131, uluslararas\u0131 d\u00fczeyde devrimle kar\u015f\u0131devrim aras\u0131ndaki bir m\u00fccadeleye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. Hitler ve Mussolini, Franco\u2019nun yard\u0131m\u0131na ko\u015farken, \u201cdemokratik\u201d emperyalist \u00fclkeler de, \u201ci\u00e7 i\u015flere m\u00fcdahale etmeme\u201d bahanesiyle \u0130spanya\u2019y\u0131 abluka alt\u0131na ald\u0131lar. Cumhuriyet\u00e7ilere silah ve yard\u0131m g\u00f6ndermeyi reddettiler. Moskova da, m\u00fcttefiki Fransa\u2019y\u0131 g\u00fccendirmemek i\u00e7in, Leon Blum\u2019un Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetinin bu tutumuna g\u00f6z yumuyordu. SSCB\u2019nin kendisi, Cumhuriyet\u00e7ilere belli bir asker\u00ee yard\u0131m g\u00f6nderiyordu ama bu yard\u0131m da baz\u0131 ko\u015fullara ba\u011fl\u0131yd\u0131. Claudin\u2019in \u00e7ok a\u00e7\u0131k olarak belirtti\u011fi gibi:<\/p>\n\n\n\n

\u201cSovyet politikas\u0131n\u0131n temel amac\u0131, Fransa\u2019yla yapt\u0131\u011f\u0131 asker\u00ee ittifak\u0131 per\u00e7inlemek ve \u0130ngiltere ile bir anla\u015fma sa\u011flamakt\u0131. Ama ne Blum\u2019un burjuva Fransa\u2019s\u0131 ne de Chamberlain\u2019in Muhafazakar \u0130ngiltere\u2019si, \u0130spanya\u2019da bir proleter devriminin zaferini ho\u015f kar\u015f\u0131layabilirlerdi. Sovyet h\u00fck\u00fcmetinin b\u00f6yle bir zafere yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 \u0130ngiltere ve Fransa\u2019dan kopmas\u0131 demek olurdu. \u015eu halde \u2018\u0130spanya\u2019ya yard\u0131m\u0131n\u2019 Sovyet diplomasisinin ama\u00e7lar\u0131na uydurulmas\u0131n\u0131n tek yolu, \u0130spanyol proletaryas\u0131n\u0131n Frans\u0131z ve \u0130ngiliz burjuvazilerince kabul edilebilecek s\u0131n\u0131r\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7memesini sa\u011flamakt\u0131. Bunlar\u0131n \u0130spanya\u2019da kabul edebilecekleri, en fazlas\u0131ndan bir burjuva demokrasisi olabilirdi. (\u2026) Ne yaz\u0131k ki, \u0130spanyol proletaryas\u0131 bu \u2018makul\u2019 s\u0131n\u0131r\u0131 \u00e7oktan geride b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. (\u2026) Ama e\u011fer \u0130spanya cumhuriyetine yap\u0131lan Sovyet yard\u0131m\u0131 Sovyet diplomasisinin \u2018s\u0131n\u0131rlar\u0131na\u2019 s\u0131\u011fd\u0131r\u0131lacaksa, o zaman \u0130spanyol proletaryas\u0131n\u0131n da bu (burjuva demokratik) \u2018s\u0131n\u0131rlara\u2019 geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi zorunluydu.\u201d (119)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

B\u00f6ylece \u0130spanya\u2019daki Sovyet asker\u00ee dan\u0131\u015fmanlar\u0131 ve Komintern temsilcileri, KP ve Halk Cephesi h\u00fck\u00fcmetiyle birlikte, \u0130spanyol kitlelerinin kazanmalar\u0131n\u0131, \u201casgari program\u0131n\u201d tabutunun i\u00e7ine s\u0131\u011facak \u015fekilde budamaya koyuldular. Komintern taraf\u0131ndan daha \u00f6nce kurulmu\u015f olan Uluslararas\u0131 Tugaylar da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. Kitleler, 1931\u2019den beri m\u00fccadele ettikleri kurulu d\u00fczeni savunmaya \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce giderek \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fcler, devrimden umut kestiler. Son yenilgi art\u0131k sadece bir zaman sorunuydu.<\/p>\n\n\n\n

Stalinist Komintern 1930\u2019larda ortaya \u00e7\u0131kan devrim olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 b\u00f6ylece harcarken, Marksist devrim teorisinin en temel kavramlar\u0131n\u0131 da tasfiye etti. Marksist teoriyi, proleter kitleleriyle Sovyet b\u00fcrokrasisi aras\u0131ndaki \u00e7\u0131kar kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gizlenmesine hizmet eden k\u0131s\u0131r bir ideolojiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki\u2019nin yap\u0131tlar\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in kurulu\u015funu ve Ge\u00e7i\u015f Program\u0131<\/em>\u2019n\u0131 bu ba\u011flam i\u00e7inde kavramak gerekir: D\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n ba\u015flamak \u00fczere oldu\u011fu, Avrupa\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde fa\u015fist ve yar\u0131fa\u015fist rejimlerin kuruldu\u011fu, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n gerek Avrupa\u2019da gerekse SSCB\u2019de a\u011f\u0131r bir yenilgiye u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ve kitlelerin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u015foven milliyet\u00e7i duygular\u0131n etkisi alt\u0131na girdi\u011fi bir d\u00f6nemde, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal, Marksist teoriyi savunmak ve geli\u015ftirmek, devrimci Marksizm\u2019in programatik s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flamak, gelecek d\u00f6nemin m\u00fccadeleleri i\u00e7in yeni bir proleter \u00f6nc\u00fcs\u00fc olu\u015fturmak amac\u0131yla kurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Dipnotlar:<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

(*)<\/strong>: F. Claudin, bu durumu \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: \u201cFransa\u2019daki i\u015f\u00e7i hareketi b\u00fct\u00fcn tarihinde hi\u00e7bir zaman bu \u00f6l\u00e7ekte bir grev hareketi ya\u015famam\u0131\u015ft\u0131. Hareketin g\u00f6sterdi\u011fi \u00f6zellikler, se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131yla birlikte ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u015fu \u00fcnl\u00fc konu\u015fmay\u0131 akla getiriyordu: \u2018Demek, bu bir isyan?\u2019 – \u2018Hay\u0131r, efendimiz, bu bir devrimdir\u2019. Ger\u00e7ekten de hareket, daha ilk g\u00fcn\u00fcnden, b\u00fct\u00fcn ger\u00e7ek devrimlerin ba\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilecek \u00f6zellikleri ta\u015f\u0131yordu: Geni\u015f kitlelerin kendili\u011finden inisiyatifi, kitlenin psikolojisinde nitel bir de\u011fi\u015fim, milyonlarca insan\u0131n belirli bir d\u00fczene son vermek amac\u0131yla tek bir irade halinde birle\u015fmesi, geleneksel \u00e7evrelerin d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131tmas\u0131.\u201d (113)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

(**):<\/strong> Sovyet D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Litvinov, Frans\u0131z se\u00e7imlerinden sonra, g\u00f6r\u00fc\u015flerini soran bir Frans\u0131z gazetecisine \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu: \u201cAs\u0131l \u00f6nemli olan, Fransa\u2019n\u0131n asker\u00ee g\u00fcc\u00fcn\u00fcn zay\u0131flamas\u0131na izin verilmemesidir. Umar\u0131m, Fransa\u2019da herhangi bir i\u00e7 kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, Almanya\u2019n\u0131n planlar\u0131 i\u00e7in elveri\u015fli bir zemin yaratmas\u0131n.\u201d (114)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

(***)<\/strong>: O d\u00f6nemde, i\u015f\u00e7i partilerinin say\u0131ca en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olan Sosyalist Parti i\u00e7inde, \u201cproleter devrimi ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnden yana oldu\u011funu ve onun i\u00e7in m\u00fccadele etti\u011fini\u201d s\u00f6yleyen bir sol kanat \u00e7o\u011funluktayd\u0131. (118)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

86.)<\/strong> “Kom\u00fcnist Enternasyonal (1919-1943) Belgeleri”, Ed. Jane Degras, Vol. 1. Londra 1956 (Cass), s. 238-39<\/p>\n\n\n\n

87.) <\/strong>Tro\u00e7ki, The Third International After Lenin (Lenin\u2019den Sonra \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal) New York 1970, (Pathfinder Press), s. 318<\/p>\n\n\n\n

88.)<\/strong> Tro\u00e7ki, a.g.e., s. 318<\/p>\n\n\n\n

89.)<\/strong> Tro\u00e7ki, The First Five Years of The Communist International (Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in ilk be\u015f y\u0131l\u0131), New York 1972, (Pathfinder Press), s. 272-276<\/p>\n\n\n\n

90.)<\/strong> Lenin, CW, cilt 32, s. 473<\/p>\n\n\n\n

91.)<\/strong> Lenin, CW, cilt 32, s. 470-77<\/p>\n\n\n\n

92.)<\/strong> J. Degras, a.g..e, s. 241<\/p>\n\n\n\n

93.)<\/strong> J. Degras, a.g.e., s. 242-3<\/p>\n\n\n\n

94.)<\/strong> J. Degras, a.g.e., s. 240 (elinizdeki kitap i\u00e7inde s. 278-79)<\/p>\n\n\n\n

95.)<\/strong> J. Degras, a.g.e., s. 246-47, 250 (elinizdeki kitap i\u00e7inde s. 282)<\/p>\n\n\n\n

96.)<\/strong> J. Degras, a.g.e., s. 248-49 (elinizdeki kitap i\u00e7inde s. 280)<\/p>\n\n\n\n

97.)<\/strong> J. Degras, a.g.e., s. 249-50 (elinizdeki kitap i\u00e7inde s. 282)J. <\/p>\n\n\n\n

98.)<\/strong> Degras, a.g.e., s. 246 (elinizdeki kitap i\u00e7inde s. 293)<\/p>\n\n\n\n

99.)<\/strong> J. Degras, a.g.e., s. 249 (elinizdeki kitap i\u00e7inde s. 282)<\/p>\n\n\n\n

100.)<\/strong> Transitional Program for Socialist Revolution (Sosyalist Devrim i\u00e7in Ge\u00e7i\u015f Program\u0131) \u00d6ns\u00f6z i\u00e7inde, New York, 1973, (Pathfinder Press), s. 22-23<\/p>\n\n\n\n

101.)<\/strong> J. Degras, a.g.e., s. 307-8.<\/p>\n\n\n\n

102.)<\/strong> J. Degras, a.g.e., s. 310<\/p>\n\n\n\n

103.)<\/strong> J. Degras, a.g.e., s. 306-316<\/p>\n\n\n\n

104.)<\/strong> J. Degras, a.g.e., s. 425 (elinizdeki kitap i\u00e7inde, s. 288)<\/p>\n\n\n\n

105.)<\/strong> J. Degras, a.g.e., s. 425-26 (elinizdeki kitap i\u00e7inde s. 289)<\/p>\n\n\n\n

106.)<\/strong> J. Degras, a.g.e\u201e s. 426 (elinizdeki kitap i\u00e7inde, s. 289-90)<\/p>\n\n\n\n

107.)<\/strong> J. Degras, a.g.e., s. 444<\/p>\n\n\n\n

108.)<\/strong> Stalin, Works, <\/strong>vol, 8, pp.65; aktaran F. Claudin, From Comintern to Cominform, <\/strong>Harmondsworth 1975, (Penguin Books), s. 71<\/p>\n\n\n\n

109.)<\/strong> Bkz. 3. Enternasyonal, Belgeler <\/strong>\u0130stanbul 1979 (Belge Yay\u0131nlar\u0131) s. 203-206<\/p>\n\n\n\n

110.)<\/strong> Bkz. L. Tro\u00e7ki, Fa\u015fizme Kar\u015f\u0131 M\u00fccadele, <\/strong>\u0130stanbul 1977 (K\u00f6z Yay\u0131nlar\u0131), s. 174<\/p>\n\n\n\n

111.)<\/strong> Stalin, Works, <\/strong>Vol. 13, s. 303; aktaran F. Claudin, a.g.e., s. 177<\/p>\n\n\n\n

112.)<\/strong> F. Claudin, a.g.e., s. 189<\/p>\n\n\n\n

113.)<\/strong> F. Claudin, a.g.e., s. 201<\/p>\n\n\n\n

114.) <\/strong>G. Lefranc, Le Front Populaire, <\/strong>Paris 1965, s. 59<\/p>\n\n\n\n

115.) <\/strong>F. Claudin, a.g.e., s. 210<\/p>\n\n\n\n

116.)<\/strong> K. L. Maidnaik, Ispansky proleteriat v natsionalnoye revolyytslonni voiny, 1936-1937, Moskova 1960, s. 64-65; aktaran F. Claudin, a.g.e., s. 217<\/p>\n\n\n\n

117.)<\/strong> F. Claudin, a.g.e., s. 220, 224<\/p>\n\n\n\n

118.) <\/strong>Pierre Broue ve Emile T\u00f6mime, \u0130spanya \u0130\u00e7 Sava\u015f\u0131, <\/strong>\u0130stanbul 1976 (H\u00fcrriyet Yay\u0131nlar\u0131), s. 38-39<\/p>\n\n\n\n

119.)<\/strong> F. Claudin, a.g.e., s. 223-224<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yaz\u0131n\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcne buradan, ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcne buradan, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ise buradan ula\u015fabilirsiniz. Yazar: M. Yenice Kaynak: “Devrimci Marksizm’de Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 Anlay\u0131\u015f\u0131”, Ele\u015ftiri Yay\u0131nevi, Devrimci Sosyalizm Dizisi 3, Nisan 1980, \u0130stanbul. *** Komintern ve kitlelerin devrime kazan\u0131lmas\u0131 \u0130lk d\u00f6rt kongresinde (1919-1922) \u0130kinci Enternasyonal\u2019in devrimci kanad\u0131n\u0131n ve \u00f6zellikle Bol\u015feviklerin bir\u00e7ok konudaki tav\u0131rlar\u0131n\u0131 toplu bir devrimci strateji halinde […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1828,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[925],"tags":[941,481,890,935,942,943,915,44,482,461,916],"class_list":["post-1827","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gecis-programi-anlayisi","tag-3-enternasyonal","tag-bolsevizm","tag-gecis-programi","tag-gecis-talepleri","tag-halk-cepheleri","tag-halk-cephesi","tag-komintern","tag-leninizm","tag-stalinizm","tag-trockizm","tag-ucuncu-enternasyonal"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1827","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1827"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1827\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1844,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1827\/revisions\/1844"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}