{"id":1812,"date":"2020-05-18T11:13:52","date_gmt":"2020-05-18T08:13:52","guid":{"rendered":"http:\/\/trockist.net\/?p=1812"},"modified":"2020-05-25T17:25:35","modified_gmt":"2020-05-25T14:25:35","slug":"devrimci-marksizmde-gecis-programi-anlayisi-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2020\/05\/18\/devrimci-marksizmde-gecis-programi-anlayisi-ii\/","title":{"rendered":"Devrimci Marksizm\u2019de \u201cGe\u00e7i\u015f Program\u0131\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 (II)"},"content":{"rendered":"\n

Yaz\u0131n\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcne buradan<\/a>, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcne buradan<\/a>, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ise buradan<\/a> ula\u015fabilirsiniz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Yazar:<\/strong> M. Yenice<\/p>\n\n\n\n

Kaynak: <\/strong>“Devrimci Marksizm’de Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 Anlay\u0131\u015f\u0131”, Ele\u015ftiri Yay\u0131nevi, Devrimci Sosyalizm Dizisi 3, Nisan 1980, \u0130stanbul.<\/p>\n\n\n\n

Yay\u0131n Kurulu’nun notu:<\/strong> Ekte, M. Yenice\u2019nin ge\u00e7i\u015f program\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fczerine kaleme alm\u0131\u015f oldu\u011fu uzunca metnin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okuyucular\u0131m\u0131zla payla\u015f\u0131yoruz. Tro\u00e7kist Yay\u0131n Kurulu olarak metinde kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z noktalar\u0131 son not bi\u00e7iminde, metnin sonunda bulabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2.)<\/strong> Ge\u00e7i\u015f Program\u0131: Nihai hedef ve g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerin diyalekti\u011fi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Kitlelerin g\u00fcndelik ekonomik ve demokratik m\u00fccadelelerinden kalkan ve bunlar\u0131 iktidar m\u00fccadelesi y\u00f6n\u00fcnde geli\u015ftiren bir ge\u00e7i\u015f talepleri anlay\u0131\u015f\u0131 ilk kez a\u00e7\u0131k\u00e7a ve sistemli olarak Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongre\u2019sinde ortaya at\u0131lm\u0131\u015f ve sonra da D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in Ge\u00e7i\u015f Program\u0131<\/em>\u2019nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ve b\u00fct\u00fcnsel bir eylem program\u0131 olarak somutlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ama sorunun tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131na Rosa Luxemburg\u2019un Alman sosyal demokrasisi i\u00e7indeki polemi\u011fiyle ba\u015flamak gerekir \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir program zorunlulu\u011funu do\u011furan olgu (asgari ve azami program aras\u0131ndaki kopu\u015f) ilk kez Almanya\u2019n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00e7ok yayg\u0131n sosyalist hareketi i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ve belki de bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, soruna en geli\u015fmi\u015f ve tamamlanm\u0131\u015f cevab\u0131 getiren de\u011fil ama sorunun kendisini en yo\u011fun ve yak\u0131c\u0131 bi\u00e7imde g\u00fcndeme getiren de Luxemburg olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Engels ve Kautsky\u2019de reform ve devrim<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Alman sosyal demokrasisinin Erfurt Program\u0131 (1891) iki b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktayd\u0131: Birinci b\u00f6l\u00fcm, \u201ckapitalizmin (\u2026) do\u011fal yasalar\u0131n kesinli\u011fi ile\u201d ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f y\u00f6n\u00fcnde geli\u015fmekte oldu\u011funu belirten ve bu geli\u015fme i\u00e7inde gittik\u00e7e daha \u00e7ok ezilen i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n siyasal iktidar\u0131 alarak sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirme zorunlulu\u011funa i\u015faret eden bir teorik giri\u015f metniydi; ikinci b\u00f6l\u00fcmdeyse, o g\u00fcnk\u00fc toplumsal d\u00fczenin \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde kalan bir ekonomik ve siyasal reformlar program\u0131 yer al\u0131yordu – bu, program\u0131n \u201cpratik\u201d k\u0131sm\u0131yd\u0131, uygulanan k\u0131sm\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lk bak\u0131\u015fta (ve pratikte) program\u0131n \u201cazami\u201d ve \u201casgari\u201d k\u0131s\u0131mlar\u0131 aras\u0131nda herhangi bir ba\u011f yoktu. Ancak, daha derin bir ba\u011f bunlar\u0131 birbirine ba\u011fl\u0131yordu: Kapitalizmin \u201cdo\u011fal bir zorunlulukla\u201d \u201cka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bi\u00e7imde\u201d ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe gidece\u011fini ve bunun sonucunda da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 bilincinin yine do\u011fal bir zorunlulukla y\u00fckselece\u011fini ve bu iki s\u00fcrecin belli bir noktada (bir ekonomik bunal\u0131mda) \u00e7ak\u0131\u015fmas\u0131yla birlikte de iktidar\u0131n el de\u011fi\u015ftirece\u011fini ve sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini \u00f6ng\u00f6ren determinist (ve giderek evrimci) bir toplumsal geli\u015fme teorisi. Bu teorik \u015fema i\u00e7inde asgari program\u0131n belirtti\u011fi g\u00fcnl\u00fck ekonomik ve demokratik m\u00fccadelelerin i\u015flevi, zaten ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan bir s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rmak olacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu yakla\u015f\u0131m, Engels\u2019in son d\u00f6nem yaz\u0131lar\u0131nda ve Kautsky\u2019nin (I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan \u00f6nceki) eserlerinde a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulur. Anti-D\u00fchring<\/em>\u2019de kabaca \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilecek bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f teorisi yer al\u0131r: Kapitalizmin pazarlar\u0131, kapitalist \u00fcretimle ayn\u0131 h\u0131zda geni\u015fleyememektedir. Kapitalizmin genel e\u011filimi, a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim y\u00f6n\u00fcndedir ve her a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim bunal\u0131m\u0131 da sermayenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn yok olmas\u0131 ve \u00fcretimin gittik\u00e7e yo\u011funla\u015fmas\u0131, ve merkez\u00eele\u015fmesiyle sonu\u00e7lanmaktad\u0131r (48)<\/strong>. Her bunal\u0131m\u0131n ard\u0131ndan ekonomiye egemen olan tekellerin say\u0131s\u0131 gittik\u00e7e azalmakta ve sonu\u00e7ta kolektif kapitalist olarak devlet, ekonomiye tek ba\u015f\u0131na hakim olmaktad\u0131r (49)<\/strong>. Ayn\u0131 geli\u015fme \u015femas\u0131, Kautsky\u2019nin Erfurt Program\u0131 yorumunda da g\u00f6r\u00fclebilir. Kautsky\u2019ye g\u00f6re, \u00f6zel m\u00fclkiyetin yok olmas\u0131 kapitalizmin kendi hareket yasalar\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc: Sermaye sahiplerinin say\u0131s\u0131n\u0131 gittik\u00e7e azaltarak, tek tek kapitalistlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapitalizmin i\u015fleyi\u015fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan gereksiz k\u0131larak ve \u00fcretim cihaz\u0131n\u0131 tek bir dev tr\u00f6ste d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek \u00f6zel m\u00fclkiyeti kendi i\u00e7inde yok ediyordu kapitalizm (50)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Engels de Kautsky de, kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerini esas olarak belirli bir m\u00fclkiyet ili\u015fkileri sistemi olarak, yani bir hukuksal ili\u015fki olarak g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in (*)<\/strong>, \u00e7ok say\u0131da sermaye sahibinden az say\u0131da kapitaliste ve oradan da tek bir kapitaliste (devlet) ge\u00e7i\u015fi, kolektif m\u00fclkiyete do\u011fru \u00e7izgisel bir hareket olarak almaktayd\u0131lar. Kapitalizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ve sosyalizme ge\u00e7i\u015f, her ikisinde de \u00f6ncelikle bir nesnel s\u00fcre\u00e7ti. Nesnel etkenin (kapitalizmin ve \u00fcretim g\u00fc\u00e7lerinin) zorunlu geli\u015fme s\u00fcreci i\u00e7inde \u00f6znel etken de (proletarya) zorunlu olarak olgunla\u015facak ve iktidar\u0131 alacakt\u0131. (**)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte ne Engels ne de Kautsky, sosyalizmi sadece nesnel ve otomatik bir geli\u015fmenin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak g\u00f6rm\u00fcyorlard\u0131. Belirli taktikler, bu nesnel s\u00fcrecin tamamlanmas\u0131 ve sosyalizme \u201cs\u0131\u00e7raman\u0131n\u201d yap\u0131labilmesi i\u00e7in zorunluydu. Ekonomik ve siyasal reformlar i\u00e7in m\u00fccadele, bu perspektifte, bir yandan proletaryan\u0131n iktidar i\u00e7in olgunla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flarken, bir yandan da proleter partisinin d\u00fczenin kuramlar\u0131na giderek egemen olmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak ve iktidar de\u011fi\u015fikli\u011fi de \u201c1871 Paris Kom\u00fcn\u00fc t\u00fcr\u00fcnden bir kanl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmaya gerek kalmadan\u201d ger\u00e7ekle\u015fecekti. Sosyal demokrasinin 1891 Erfurt Kongresi\u2019nde benimsenen bu perspektif, d\u00f6rt y\u0131l sonra Engels\u2019in Fransa\u2019da S\u0131n\u0131f M\u00fccadeleleri<\/em> i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131 \u00d6ns\u00f6z<\/em>\u2019de onaylanacakt\u0131. (***)<\/strong> Bu yaz\u0131da, \u201caz\u0131nl\u0131k devrimleri\u201d d\u00f6neminin art\u0131k kapanm\u0131\u015f oldu\u011fu gibi \u00e7ok hakl\u0131 bir temelden hareket eden Engels, \u00e7o\u011funlu\u011fun yer alabilece\u011fi tek devrimci \u00e7er\u00e7evenin parlamenter faaliyet oldu\u011fu sonucuna var\u0131yordu. Alman i\u015f\u00e7ileri, genel oy sistemini kullanarak, sadece en g\u00fc\u00e7l\u00fc sosyalist partiyi yaratmakla kalmam\u0131\u015flar, ayn\u0131 zamanda \u201c\u015fimdiye kadar bir aldatmaca arac\u0131 olan genel oyu, bir kurtulu\u015f arac\u0131na da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015flerdi.\u201d B\u00f6ylece, ba\u015fka \u00fclkelerdeki s\u0131n\u0131fda\u015flar\u0131na da \u201cen etkili, en keskin silah\u0131\u201d vermi\u015flerdi. Sosyal demokrasinin b\u00f6lgesel ve ulusal meclislerdeki g\u00fcc\u00fc s\u00fcrekli artmaktayd\u0131; herhangi bir provokasyon ve silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmayla bu s\u00fcrecin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmedi\u011fi takdirde, \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre sonra iktidar\u0131n el de\u011fi\u015ftirmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc sosyal demokrasinin ve i\u015f\u00e7i hareketinin g\u00fc\u00e7leni\u015fi ve iktidara do\u011fru y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc, \u201cbir do\u011fal s\u00fcre\u00e7 kadar kendili\u011finden, onun kadar kesintisiz, onun kadar kar\u015f\u0131 konulmaz ve ayn\u0131 zamanda onun kadar sakin, tela\u015fs\u0131z bir bi\u00e7imde\u201d geli\u015fmekteydi. Partinin g\u00f6revi \u201cuzun, \u0131srarl\u0131, sab\u0131rl\u0131 bir propaganda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve parlamenter faaliyet\u201d olacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu taktik, hen\u00fcz reformizm de\u011fildi; Engels de Kautsky de, parlamentarizmi ve toplumsal reformlar\u0131, nihai amaca ula\u015fmada bir ara\u00e7 olarak, belki tek ara\u00e7 ama yine de bir ara\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131, hi\u00e7 de\u011filse ba\u015flang\u0131\u00e7ta. Ad\u0131 \u00fczerinde, bu bir strateji de\u011fil, sadece bir taktikti: Program\u0131n \u201casgari\u201d k\u0131sm\u0131. \u00dcstelik, 1914\u2019ten \u00f6nce, olgular da bu takti\u011fi hakl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yor gibiydi. \u0130\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri gittik\u00e7e g\u00fc\u00e7leniyor, kooperatiflerle, sendikalarla, gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctleriyle, k\u00fclt\u00fcr ve spor dernekleriyle ve en \u00f6nemlisi, gittik\u00e7e artan parlamento temsilcileriyle toplumsal hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn alanlar\u0131na \u201cn\u00fcfuz ediyordu.\u201d \u00dccretler art\u0131yor, i\u015f\u00e7i haklar\u0131n\u0131 koruyan toplumsal yasalar \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor, \u201crefah\u201d yayg\u0131nla\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Oysa bu sadece bir d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015ft\u00fc. Sosyal demokrasinin b\u00fct\u00fcn bu \u201cy\u00fckseli\u015fi\u201d, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u201crefah\u0131n\u0131n\u201d art\u0131\u015f\u0131, 1895\u2019le 1913 aras\u0131ndaki h\u0131zl\u0131 kapitalist b\u00fcy\u00fcme ve emperyalist geni\u015flemenin bir yans\u0131mas\u0131yd\u0131, o kadar. Bu b\u00fcy\u00fcme i\u00e7inde, i\u015f\u00e7i \u00fccretlerinin art\u0131\u015f\u0131, daha fazla sermaye birikimi i\u00e7in bir kam\u00e7\u0131 rol\u00fcn\u00fc oynuyordu: Emek-yo\u011fun tekniklerden sermaye-yo\u011fun tekniklere, art\u0131k de\u011ferin mutlak olarak artt\u0131r\u0131lmas\u0131ndan g\u00f6reli olarak artt\u0131r\u0131lmas\u0131na ge\u00e7i\u015f, i\u015f\u00e7i \u00fccretlerinin artmas\u0131yla birlikte h\u0131zlan\u0131yordu. \u0130\u015f\u00e7i \u00fccretleri ne kadar artarsa sermaye de o kadar zenginle\u015fiyordu. Bu s\u00fcre\u00e7, i\u015f\u00e7i hareketinin k\u0131sa vadeli \u00e7\u0131karlar\u0131yla kapitalizmin uzun vadeli \u00e7\u0131karlar\u0131 aras\u0131nda bir \u00f6zde\u015flik yaratacakt\u0131, \u00f6zellikle \u00f6rg\u00fctl\u00fc i\u015f\u00e7i hareketinin \u00fcst kesimleri (sendika ve parti b\u00fcrokrasileri, partinin parlamento kanad\u0131, sosyal demokrat hareketin legalle\u015fmesiyle harekete kitle halinde kat\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva \u00f6\u011felerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc) sosyal demokrasinin bu kapitalist geli\u015fmeye kat\u0131lmas\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir memnuniyetle kar\u015f\u0131l\u0131yorlard\u0131. Bu \u015fekilde, yaln\u0131z toplumsal \u00fcr\u00fcnden daha b\u00fcy\u00fck bir pay almakla kalm\u0131yorlar, ayn\u0131 zamanda siyasal alanda da s\u00f6z sahibi oluyorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylece Engels\u2019in sosyalist devrime haz\u0131rlanma olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc reformlar ve parlamenter \u00e7al\u0131\u015fma, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ama\u00e7 haline geldi. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, asgari programla azami program aras\u0131ndaki teorik ba\u011f, pratikte zorland\u0131 ve koptu; Alman Spartakistlerinden Paul Mattick\u2019in dedi\u011fi gibi:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130\u015f\u00e7iler i\u00e7in bilim, i\u015f\u00e7iler i\u00e7in edebiyat, i\u015f\u00e7iler i\u00e7in okullar, kapitalist toplumun b\u00fct\u00fcn kurumlar\u0131na kat\u0131lmak – hareketin ger\u00e7ek iste\u011fi buydu, bundan fazlas\u0131 de\u011fil.\u201d (53)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bu reformist pratik, ilk b\u00fct\u00fcnsel teorik ifadesini Bernstein\u2019\u0131n \u00fcnl\u00fc \u201creformist tezlerinde\u201d buldu (1899). Bernstein\u2019a g\u00f6re, partinin prati\u011fi do\u011fru yoldayd\u0131. Sorun, bu prati\u011fe uymayan \u201cdevrimci lafazanl\u0131kta\u201d, yani teorideydi. Partinin yeni taktiklerini daha tutarl\u0131 ve etkili bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fctmesi i\u00e7in, daha \u201cger\u00e7ek\u00e7i\u201d bir teorinin benimsenmesi gerekiyordu. Kapitalizm, Erfurt Program\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde iddia edildi\u011fi gibi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye, tekelle\u015fme ve yoksulla\u015fmaya do\u011fru gitmiyordu. Tersine, kartellerin olu\u015fmas\u0131yla bunal\u0131mlar\u0131n d\u00fczenlenmesi ve giderek engellenmesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131. Toplumda bir proletarya-burjuvazi kutupla\u015fmas\u0131 da olmuyordu; tam tersine, anonim \u015firketlerin vb. ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla, m\u00fclkiyetin taban\u0131 yayg\u0131nla\u015f\u0131yordu, \u00f6te yandan, siyasal reformlarla sa\u011flanan \u201cdemokratikle\u015fme\u201d, siyasal bunal\u0131m ve devrim olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 da ortadan kald\u0131rmaktayd\u0131. \u00d6yleyse, pratikte zaten anlams\u0131zla\u015fm\u0131\u015f olan azami program b\u00fct\u00fcn b\u00fct\u00fcne terk edilmeliydi. Bu perspektif, Bernstein\u2019\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fcnde en \u00f6zl\u00fc anlat\u0131m\u0131n\u0131 bulacakt\u0131:<\/p>\n\n\n\n

\u201cNihai ama\u00e7 benim i\u00e7in bir hi\u00e7tir; hareketin kendisi ise (yani, g\u00fcnl\u00fck pratik) her \u015fey.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Rosa Luxemburg ve Erfurt Program\u0131\u2019n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Bernstein\u2019\u0131n bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, partinin hem merkez grubunun (Kautsky) hem de sol kanad\u0131n\u0131n (Luxemburg) tepkisini \u00e7ekti. Kautsky\u2019nin cevab\u0131, eski ortodoks anlay\u0131\u015f\u0131n yinelenmesinden \u00f6teye ge\u00e7miyordu. Asgari program da gerekliydi, azami program da. Parti, var olan prati\u011fini s\u00fcrd\u00fcrecek, ama \u201cdevrimci lafazanl\u0131\u011fa\u201d da ba\u011fl\u0131 kalacakt\u0131. Yani, Kautsky ve \u00f6teki \u201cortodoks Marksistler\u201d sendika b\u00fcrokrasisinin ve parlamenterlerin reformist prati\u011fine ses \u00e7\u0131karmayacaklard\u0131 ama, Bernstein\u2019da Kautsky\u2019nin teorisine ili\u015fmemeliydi.<\/p>\n\n\n\n

Rosa Luxemburg\u2019un ilk cevab\u0131 da, hen\u00fcz Erfurt Program\u0131\u2019ndaki ikili\u011fi (asgari-azami) korudu\u011fu i\u00e7in, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte merkezin yakla\u015f\u0131m\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131yordu. \u0130lk bak\u0131\u015fta tek farkl\u0131 y\u00f6n\u00fc, Bernstein\u2019\u0131n ekonomik iddialar\u0131n\u0131 sadece Marksist teori d\u00fczeyinde de\u011fil, olgular temelinde de \u00e7\u00fcr\u00fctmesi ve Marksist devlet (ve devrim) teorisini kaim \u00e7izgileriyle ama g\u00fc\u00e7l\u00fc bir anlat\u0131mla yeniden ortaya koymas\u0131yd\u0131 (bkz. Sosyal Reform ya da Devrim<\/em>). Yine de, Luxemburg\u2019un bu ilk yakla\u015f\u0131m\u0131 bile merkezinkinden \u00e7ok \u00f6nemli bir noktada ayr\u0131l\u0131yordu: G\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerle sosyalist devrim aras\u0131ndaki zorunlu ba\u011f\u0131 yeniden g\u00fcndeme getirmek. Engels\u2019in kendi yaz\u0131lar\u0131nda bulunan, Kautsky\u2019de uyu\u015fturulmu\u015f ve silik bir halde var olan ve Bernstein\u2019\u0131n eserinde t\u00fcm\u00fcyle yok etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ili\u015fkiyi, asgari programla azami program aras\u0131ndaki bu gerilimi bir kez daha ortaya \u00e7\u0131karmak.<\/p>\n\n\n\n

Rosa\u2019ya g\u00f6re, nihai ama\u00e7 (sosyalist devrim), sosyal demokrasinin g\u00fcnl\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u201cburjuva demokrasisinden ve burjuva radikalizminden ay\u0131ran tek etkendi.\u201d 1898\u2019de partinin Stuttgart Kongresi\u2019nde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, \u201cbir b\u00fct\u00fcn olarak hareketimizin sosyalist bir hareket olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan nedir?\u201d diye soruyor ve \u015fu cevab\u0131 veriyordu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cGer\u00e7ek pratik m\u00fccadele \u00fc\u00e7 kategoriye ayr\u0131lmaktad\u0131r: Sendikal m\u00fccadele, toplumsal reformlar i\u00e7in m\u00fccadele ve kapitalist devleti demokratikle\u015ftirmek i\u00e7in verilen m\u00fccadele. Verdi\u011fimiz bu \u00fc\u00e7 m\u00fccadele sosyalizmin kendisi midir? Kesinlikle de\u011fil! \u00d6rne\u011fin \u0130ngiltere\u2019de sendikal m\u00fccadele sadece sosyalist olmamakla kalm\u0131yor, baz\u0131 bak\u0131mlardan sosyalizm i\u00e7in bir engel bile olu\u015fturuyor. Toplumsal reformlar i\u00e7in verilen m\u00fccadele de (ger\u00e7ekte sosyalist olmayan ak\u0131mlar taraf\u0131ndan da) ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde savunuluyor. Demokratikle\u015ftirme ise, \u00f6zg\u00fcl olarak burjuva bir nitelik ta\u015f\u0131r. Burjuvazi, demokrasiyi bizden \u00e7ok \u00f6nce bayra\u011f\u0131na yazm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yleyse, g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerimizde bizi sosyalist bir parti yapan \u015fey nedir? Bu ancak, bu \u00fc\u00e7 pratik m\u00fccadele ile nihai hedefimiz aras\u0131ndaki ili\u015fki olabilir. Verdi\u011fimiz sosyalist m\u00fccadelenin ruhunu ve i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturan ve onu bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi haline getiren \u015fey, sadece bu nihai hedeftir. Ve nihai hedefle kastetti\u011fimiz de, gelece\u011fin toplumuna ili\u015fkin \u015fu ya da bu hayal de\u011fil, siyasal iktidar\u0131n ele ge\u00e7irilmesidir.\u201d (54)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Nihai hedef, g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerin y\u00f6n\u00fcn\u00fc belirlemeli, bu m\u00fccadelelerde cisimle\u015fmeli, onlar\u0131n \u201cruhu\u201d ve \u201cayr\u0131lmaz bir boyutu\u201d olmal\u0131d\u0131r. Rosa\u2019n\u0131n g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadeleler ve asgari taleplerle azami program aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 ne Engels\u2019de ne de Kautsky\u2019de rastlanabilecek bir \u201cacillikle\u201d ortaya koymas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, onlardan farkl\u0131 olarak g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kesin olarak \u00e7izebilmesiydi. Engels, bir provokasyonla kesintiye u\u011frat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, sosyalizmin sendikal ve parlamenter m\u00fccadeleler i\u00e7inde \u201cbir do\u011fal s\u00fcre\u00e7 kadar kendili\u011finden, kesintisiz ve kar\u015f\u0131 konulmaz bir bi\u00e7imde\u201d g\u00fc\u00e7lenmesini bekliyordu. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Luxemburg, \u201csosyalizm, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelesinin otomatik bir sonucu olmayacakt\u0131r\u201d demektedir. G\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerin ve reformlar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131 Marksist devlet teorisini \u00e7arp\u0131t\u0131lmam\u0131\u015f bi\u00e7imiyle \u00f6z\u00fcmlemi\u015f olman\u0131n getirdi\u011fi bu kavray\u0131\u015f, Luxemburg\u2019u sosyal demokrasinin sadece revizyonist sa\u011f kanad\u0131ndan de\u011fil, \u201cortodoks\u201d merkez grubundan da ay\u0131ran noktayd\u0131. O kadar ki, Luxemburg, Bernstein ele\u015ftirisinde, Erfurt Program\u0131\u2019ndaki ikili\u011fi a\u015fman\u0131n ve ger\u00e7ek anlamda bir ge\u00e7i\u015f program\u0131 y\u00f6ntemi olu\u015fturman\u0131n \u00e7ok yak\u0131nlar\u0131na gelmi\u015fti; toplumsal reformlar ve sendikal m\u00fccadeleden s\u00f6z ederken,<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u0130leri at\u0131lan her ad\u0131m, kendi dolays\u0131z ve k\u0131sm\u00ee hederini a\u015facak ve sosyalist hedef de hareketin i\u00e7erisinde bir e\u011filim, bir y\u00f6nseme olarak kendini belli edecektir.\u201d diyordu. (53)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

O g\u00fcne kadar sosyal demokrasi i\u00e7inde hi\u00e7 kimse, kitlelerin k\u0131sm\u00ee m\u00fccadele ve ba\u015far\u0131lar\u0131yla sosyalist devrim aras\u0131nda kurulmas\u0131 zorunlu dan ili\u015fkiyi bu kadar ayd\u0131nl\u0131k ve yak\u0131c\u0131 bir tarzda g\u00fcndeme getirmemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

\u201cRevizyonizm tart\u0131\u015fmas\u0131\u201d d\u00f6neminde Luxemburg hep bu noktay\u0131 vurgulad\u0131: Sosyalizm, ancak kitlelerin g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerinin sosyalist devrim program\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olabilir. Bu nedenle, bir yanda g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadeleleri kendi ba\u015f\u0131na bir ama\u00e7 olarak almak, \u00f6b\u00fcr yanda sadece soyut bir azami program propagandas\u0131yla yetinmek, sosyalist hareketin ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gereken iki u\u00e7 tehlikedir:<\/p>\n\n\n\n

\u201cProletaryan\u0131n zafere do\u011fru tarihsel y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc s\u00fcrecinin \u00f6zelli\u011fi \u015fudur: Tarihte ilk kez halk kitleleri, b\u00fct\u00fcn hakim s\u0131n\u0131flara kar\u015f\u0131, kendi talep ve iradelerini dile getirmekteler. Ama bu irade ancak var olan toplumun d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00f6tesinde ger\u00e7ekle\u015febilir. Ama \u00f6te yandan, bu iradenin ancak kurulu d\u00fczene kar\u015f\u0131 g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadeleler i\u00e7inde, yani yine bu kurulu d\u00fczenin \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde geli\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Halk\u0131n b\u00fcy\u00fck kitlesinin t\u00fcm kurulu d\u00fczenin \u00f6tesine ge\u00e7en bir hedefle birle\u015fmesi, g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerin devrimci ayaklanmayla birle\u015fmesi – i\u015fte sosyal demokrat hareketin diyalektik \u00e7eli\u015fkisi de budur; ba\u015fka bir deyi\u015fle, bu hareket her an \u015fu iki engelin aras\u0131ndan ge\u00e7erek geli\u015fmek zorundad\u0131r: Bir yanda hareketin kitlesel niteli\u011finin yitirilmesi, \u00f6b\u00fcr yanda hareketin hedefinin bir yana at\u0131lmas\u0131; bir yanda bir mezhep haline gelme tehlikesi, \u00f6b\u00fcr .yanda bir burjuva reformist hareketine d\u00f6n\u00fc\u015fme tehlikesi.\u00bb (56)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bununla birlikte, Rosa\u2019n\u0131n bu ilk d\u00f6nemdeki tavr\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi de tam bu noktada ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu. Gerek sekterizme gerekse reformizme kar\u015f\u0131 olmak gibi fazlaca genel ve ilkesel bir tav\u0131r, somut taktiklere ili\u015fkin karma\u015f\u0131k sorunlara tam bir cevap getirmiyordu. Luxemburg, reformlar i\u00e7in m\u00fccadeleyle devrim aras\u0131nda pratikte zorunlu bir ba\u011f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyordu ama hen\u00fcz kendisi de somut, pratik bir ba\u011f kuram\u0131yordu. Bu y\u00fczden yapabildi\u011fi tek \u015fey nihai hedefin daha bir vurgulanmas\u0131 oluyordu sonu\u00e7ta; buysa, dar propagandizmin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 pek a\u015fm\u0131yordu. G\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerin kendi ba\u015flar\u0131na sosyalist devrimin ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flayamayacaklar\u0131n\u0131 biliyor ama somut bir strateji geli\u015ftiremedi\u011fi i\u00e7in, tek tek her m\u00fccadelenin kendi i\u00e7inde nihai hedefi \u201cyans\u0131tmas\u0131\u201d gerekir gibi soyut bir istekle yetinmek zorunda kal\u0131yordu. Bu y\u00fczden, bu d\u00f6nem boyunca b\u00fct\u00fcn ele\u015ftirilerine ra\u011fmen, Erfurt Program\u0131\u2019n\u0131n i\u00e7 kopuklu\u011funu kabullenmek, o program\u0131 savunmak zorunda kalm\u0131\u015f, program\u0131n asgari k\u0131sm\u0131nda yer alan reformist taktiklerin yerine yeni taktikler \u00f6nermemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

1905\u2019teki Rus devrimi deneyi, Luxemburg\u2019un Erfurt Program\u0131\u2019n\u0131n \u00e7er\u00e7evesinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ve kitlelerin do\u011frudan eylemlerine dayanan, kitlelerin kendi devrimci eylemleri i\u00e7inde sosyalist bilince ula\u015fmalar\u0131na dayanan yeni bir stratejik kavram olu\u015fturmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131: Bir devrimci d\u00f6nemin hareket bi\u00e7imi olarak kitle grevleri.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal demokrasi, Engels\u2019in zaman\u0131ndan beri genel grev d\u00fc\u015f\u00fcncesine \u201canar\u015fist bir d\u00fc\u015f\u00fcnce\u201d olarak kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f, genel greve \u201cgenel budalal\u0131k\u201d ad\u0131n\u0131 takm\u0131\u015ft\u0131r. (57)<\/strong> 1902\u2019de Bel\u00e7ikal\u0131 i\u015f\u00e7ilerin oy hakk\u0131n\u0131 geni\u015fletmek ve anayasan\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesini sa\u011flamak amac\u0131yla yapt\u0131klar\u0131 genel grev, Alman sosyal demokrat liderlerin fazlaca ilgisini \u00e7ekmez. Ama b\u00fcy\u00fck kitlesel grevlerle birlikte geli\u015fen 1905 Devrimi, sosyal demokrat b\u00fcrokrasi i\u00e7inde ciddi bir huzursuzluk yarat\u0131r. \u00d6zellikle sendika \u015fefleri SDP\u2019nin 1905\u2019teki Jena Kongresi\u2019nde, genel grevden yana olanlar\u0131n \u201cRusya\u2019ya gitmelerini\u201d, Almanya\u2019da b\u00f6yle \u015feylere yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerler. Bebel ve Kautsky\u2019nin \u00e7evresindeki ortodoks merkez grubu, genel grevin \u201cprensip olarak m\u00fcmk\u00fcn\u201d oldu\u011funu kabul eder. 1906\u2019daki Mannheim Kongresi\u2019nde parti ayg\u0131t\u0131yla sendika liderleri aras\u0131nda bir uzla\u015fma sa\u011flan\u0131r: Bundan b\u00f6yle ancak sendika liderleri \u201cg\u00fc\u00e7ler dengesini\u201d, \u201celdeki mali imkanlar\u0131\u201d, \u00f6rg\u00fctsel sorunlar\u0131 vb. \u00f6l\u00e7\u00fcp bi\u00e7tikten sonra genel grev \u201cilan etmeye yetkili\u201d olabileceklerdir.(****)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Luxemburg\u2019un \u201ckitle grevi\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesinin anlam\u0131, bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde daha iyi ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Luxemburg i\u00e7in kitle grevi, \u015fu ya da bu \u00f6nderlik taraf\u0131ndan \u201cilan edilecek\u201d bir \u015fey de\u011fildir; bug\u00fcn \u0130talya\u2019da hemen her ay g\u00f6r\u00fclen ve \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 bir amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in sendikalar taraf\u0131ndan ilan edilen iki saatlik \u201cgenel grevleri\u201d ya da T\u00fcrk-\u0130\u015f liderlerinin kendi durumlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in zaman zaman sallad\u0131klar\u0131 tehdit ve \u015fantajlar\u0131 kastetmemektedir Luxemburg. Kitle grevi, bir devrimci bunal\u0131m d\u00f6neminde proleter kitlelerinin hareketlenme ve \u201ciradelerini dile getirme\u201d bi\u00e7imidir: Luxemburg, kitle grevini \u201cbir kararg\u00e2htan ilan etmek\u201d isteyenlerin de, onu b\u00fcsb\u00fct\u00fcn \u201cg\u00fcndemden kald\u0131rmak\u201d isteyenlerin de ayn\u0131 yanl\u0131\u015f\u0131 payla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmektedir: \u201cKitle grevinin bir \u00e7ak\u0131 gibi istenildi\u011finde a\u00e7\u0131l\u0131p kullanabilecek, keyfe g\u00f6re \u2018kararla\u015ft\u0131r\u0131labilecek\u2019 ya da \u2018yasaklanabilecek\u2019 s\u0131rf teknik bir m\u00fccadele arac\u0131\u201d oldu\u011funu sanmak (58)<\/strong>. Kitle grevi sadece yo\u011fun ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir propaganda ve ajitasyonla, bir devrimci grubun \u201cikna yetene\u011fi\u201d ile ba\u015flat\u0131labilecek bir \u015fey de de\u011fildir; 1905 devrimi i\u00e7inde, RSD\u0130P\u2019in kendi ba\u015f\u0131na ilan etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 genel grevlerin hemen her zaman ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lanmas\u0131 bunun kan\u0131t\u0131d\u0131r (59)<\/strong>. Kitle grevi, toplumsal ili\u015fkilerin ve s\u0131n\u0131f kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n\u0131n belirli bir noktaya gelmesinin sonucu olan \u201ctarihsel bir olgudur\u201d:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBug\u00fcn kitle grevi Alman ve uluslararas\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in en ilgin\u00e7 konulardan biri haline gelmi\u015ftir \u00e7\u00fcnk\u00fc bu yeni bir m\u00fccadele bi\u00e7imidir ve bu a\u00e7\u0131dan, s\u0131n\u0131f ili\u015fkilerinde ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ko\u015fullar\u0131nda derin bir i\u00e7 de\u011fi\u015fmenin belirtisidir.\u201d (60)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Kitle grevi, s\u0131rf belirli bir hedef i\u00e7in (ekonomik ya da siyasal) giri\u015filen tek bir m\u00fccadele de de\u011fildir; daha \u00e7ok, b\u00fct\u00fcn bu tek tek m\u00fccadelelerin birbirine d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, bunlar\u0131n s\u00fcreklili\u011fi ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, tek tek hareketlerin kendi s\u0131n\u0131rl\u0131 hedeflerini a\u015farak d\u00fczenin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc hedef almas\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

\u201cRus devriminin bize g\u00f6sterdi\u011fi gibi, kitle grevi \u00f6ylesine de\u011fi\u015febilir bir olgudur ki, siyasal ve ekonomik m\u00fccadelenin b\u00fct\u00fcn a\u015famalar\u0131n\u0131, devrimin b\u00fct\u00fcn a\u015fama ve anlar\u0131n\u0131 kendinde yans\u0131tmaktad\u0131r. (\u2026) Siyasal grevler ve ekonomik grevler, kitle grevleri ve k\u0131sm\u00ee grevler, g\u00f6steri grevleri ve sava\u015f\u00e7\u0131 grevler, tek bir i\u015f kolundaki genel grevler ve bir kenti kapsayan genel grevler, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 \u00fccret m\u00fccadeleleri ve sokak k\u0131y\u0131mlar\u0131, barikat sava\u015flar\u0131 – b\u00fct\u00fcn bunlar birbirlerine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr, birbirlerinin yan\u0131s\u0131ra geli\u015fir, birbirleriyle \u00e7ak\u0131\u015f\u0131r. (\u2026) Ve bu olgular\u0131n hareket yasas\u0131 da \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r: Bu yasa, kitle grevinin kendisinde ya da onun teknik \u00f6zelliklerinde de\u011fil, devrimin g\u00fc\u00e7lerinin siyasal ve toplumsal ili\u015fkilerinde yatmaktad\u0131r. Kitle grevi, devrimci m\u00fccadelenin sadece bi\u00e7imidir. \u00c7at\u0131\u015fan g\u00fc\u00e7lerin ili\u015fkisindeki, partilerin ve s\u0131n\u0131f b\u00f6l\u00fcmlerinin geli\u015fmesindeki her dalgalanma, kar\u015f\u0131devrimin konumundaki her de\u011fi\u015fme, grev hareketini binlerce g\u00f6r\u00fclmez ve kontrol edilmez yoldan etkilemektedir. Ama grev hareketinin kendisi durmamakta, sadece bi\u00e7imlerini, boyutlar\u0131n\u0131 ve etkilerini de\u011fi\u015ftirmektedir. (\u2026)Tek kelimeyle, kitle grevi (\u2026) proleter m\u00fccadelesini daha etkin k\u0131lmak i\u00e7in ince bir hesap sonucu ke\u015ffedilmi\u015f ustal\u0131kl\u0131 bir y\u00f6ntem de\u011fil, proleter kitlesinin hareket tarz\u0131d\u0131r, proleter m\u00fccadelesinin devrimde ald\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7imdir. <\/strong>(\u2026) Kitle grevi, y\u0131llarca, belki de on y\u0131llarca s\u00fcren b\u00fct\u00fcn bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi d\u00f6neminin i\u015fareti, toparlay\u0131c\u0131 kavram\u0131d\u0131r.\u201d (61)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bundan, \u00e7ok zaman iddia edildi\u011fi gibi \u201ckendili\u011findenci\u201d bir m\u00fccadele anlay\u0131\u015f\u0131 m\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r? Hay\u0131r; Luxemburg, bir devrimci d\u00f6nemde partinin rol\u00fcne ili\u015fkin bir anlay\u0131\u015f geli\u015ftirmekte ve bunu yaparken eski asgari talepler ve iktidar m\u00fccadelesi ikili\u011fini a\u015fmaktad\u0131r. Rosa\u2019n\u0131n bu d\u00f6nemde geli\u015ftirdi\u011fi kavramlar, daha sonra Komintern\u2019in \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongresi ve Tro\u00e7ki taraf\u0131ndan i\u015flenerek bir programatik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe kavu\u015fturulacak olan Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturmaktad\u0131r. Rosa, bir devrimci d\u00f6nemde <\/strong>ya\u015fanmakta oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finden hareketle, partinin kitleleri bu d\u00f6nemin m\u00fccadelelerine haz\u0131rlamas\u0131n\u0131 istemektedir. Partinin devrimi \u201cilan etmesi\u201d m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir ama devrimci bunal\u0131m d\u00f6neminde eski k\u0131sm\u00ee talepler ve reform m\u00fccadeleleriyle yetinilmesi de s\u00f6z konusu olamaz. Parti, var olan durum i\u00e7inde (bir devrimci bunal\u0131m durumu) kitlesel boyutlar kazanabilecek, patlay\u0131c\u0131 bir nitelik alabilecek e\u011filimleri <\/strong>yakalamal\u0131, bunlar\u0131 kitlelere a\u00e7\u0131klamal\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte k\u0131sm\u00ee ve birbirinden kopuk olan m\u00fccadelelerin y\u00f6n\u00fcn\u00fc ve anlam\u0131n\u0131 <\/strong>g\u00f6stermeli ve bu t\u00fcr m\u00fccadeleler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda da gerekli sloganlarla bunlar\u0131 geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u201cM\u00fccadelenin y\u00f6n\u00fcn\u00fc ve sloganlar\u0131n\u0131 ortaya koymak; siyasal m\u00fccadelenin taktiklerini <\/strong>o \u015fekilde \u00f6rg\u00fctlemek ki, m\u00fccadelenin her evresinde ve her an\u0131nda proletaryan\u0131n b\u00fct\u00fcn potansiyel ve ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f aktif g\u00fcc\u00fc, partinin sava\u015f i\u00e7indeki tutumunda ger\u00e7ekle\u015fsin ve ifadesini bulsun; sosyal demokrasinin taktiklerini kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve keskinli\u011finin hi\u00e7bir zaman  var olan g\u00fc\u00e7ler ili\u015fkisinin gerisine d\u00fc\u015fmemesini, her zaman bunlar\u0131n biraz ilerisinde <\/strong>olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak – i\u015fte, kitle grevi d\u00f6neminde \u2018\u00f6nderli\u011fin\u2019 en \u00f6nemli g\u00f6revi budur. (\u2026) Sosyal demokrasinin tutarl\u0131, kararl\u0131 ve s\u00fcrekli ilerleyen <\/strong>bir takti\u011fe sahip olmas\u0131, kitlelerde bir g\u00fcven duygusunun, kendilerine g\u00fcvenin ve m\u00fccadele iste\u011finin olu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7ar; proletaryan\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn az\u0131msanmas\u0131na dayanan zay\u0131f ve bocalayan bir taktikse, kitleler \u00fczerinde k\u00f6t\u00fcr\u00fcmle\u015ftirici bir etki yapar.\u201d (62)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Rosa Luxemburg\u2019un Erfurt Program\u0131\u2019n\u0131n s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 \u00e7er\u00e7evesinden kurtulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan temel etkenlerden biri de, kitlelerin ancak bir devrimci s\u00fcrecin i\u00e7inde <\/strong>e\u011fitilebilece\u011fini anlamas\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphesiz propaganda ve e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gereklidir; parlamenter \u00e7al\u0131\u015fma ve g\u00fcnl\u00fck ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n savunulmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Ama bunlar yeterli de\u011fildir. Propaganda ile bireyler kazan\u0131labilir, hatta bir devrimci \u00f6nc\u00fc de toparlanabilir; ama kitlelerin <\/strong>sosyalist devrime kazan\u0131labilmesi ancak kitlesel devrimci m\u00fccadeleler i\u00e7inde, k\u0131saca deney i\u00e7inde m\u00fcmk\u00fcn olur:<\/p>\n\n\n\n

\u201cAyd\u0131nlanm\u0131\u015f Alman i\u015f\u00e7isinde sosyal demokratlar taraf\u0131ndan yerle\u015ftirilen bilin\u00e7 teoriktir ve kuvveden fiile d\u00f6n\u00fc\u015fmemi\u015ftir. (\u2026) Kitlelerin kendilerinin siyasal sava\u015f alan\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 devrim durumunda ise, bu bilin\u00e7 pratik ve aktif <\/strong>bir bilin\u00e7 haline gelir. Bu y\u00fczden, otuz y\u0131ll\u0131k parlamenter ve sendikal m\u00fccadelenin suni olarak Alman i\u015f\u00e7isine veremeyece\u011fi \u015feyi, devrimin bir y\u0131l\u0131 Rus i\u015f\u00e7isine vermi\u015ftir.\u201d (63)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bu yakla\u015f\u0131m ve bir devrimci m\u00fccadeleler d\u00f6neminin ortas\u0131nda oldu\u011funun bilinci, Luxemburg\u2019un, iktidar m\u00fccadelesini, Erfurt Program\u0131 taraf\u0131ndan at\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu belirsiz gelecekten ve yaln\u0131zca bir propaganda konusu olma durumundan \u00e7\u0131kar\u0131p, g\u00fcncel siyasetin alan\u0131na sokmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak, Luxemburg\u2019un Rus devrim deneyinde saptad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok temel bir nokta, devrimci bunal\u0131m d\u00f6nemlerinde hemen b\u00fct\u00fcn kitle eylemlerinin ba\u015flang\u0131\u00e7taki hedeflerinin d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fma ve ba\u015fka talep ve m\u00fccadelelerle birle\u015fme e\u011filimidir. Bu e\u011filim burjuva toplumunun ekonomik hayatla siyaset aras\u0131na \u00e7ekti\u011fi zar\u0131n y\u0131rt\u0131lmas\u0131n\u0131, sendikal m\u00fccadelede siyasal m\u00fccadele ve bu arada iktidar m\u00fccadelesi aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Ekonomik m\u00fccadelelerle siyasal m\u00fccadeleler, s\u00fcrekli olarak birbirlerini beslerler. K\u0131sm\u00ee \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n genelle\u015fmesini kolayla\u015ft\u0131ran, k\u0131sm\u00ee ve acil g\u00fcnl\u00fck taleplerin b\u00fct\u00fcnsel bir devrim perspektifine ba\u011flanmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bir dinamik olu\u015fur:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBir devrimci m\u00fccadeleler d\u00f6nemi ba\u015flad\u0131ktan sonra – yani, kitleler sava\u015f alan\u0131na \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz – bir yandan ekonomik m\u00fccadele, \u00f6te yanda da siyasal m\u00fccadelenin dolayl\u0131 parlamenter bi\u00e7imi aras\u0131ndaki ayr\u0131m ortadan kalkar. Devrimci bir kitle eyleminde, sendikalarla sosyal demokrasi aras\u0131ndaki suni engeller y\u0131k\u0131l\u0131r gider. (\u2026) \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n biri ekonomik \u00f6teki toplumsal olmak \u00fczere iki farkl\u0131 s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi yoktur. Ger\u00e7ekte, ayn\u0131 zamanda hem burjuva toplumu i\u00e7inde s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlanmas\u0131na hem de burjuva toplumuyla birlikte \u00f6mr\u00fcn\u00fcn t\u00fcmden ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelmi\u015f tek bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi vard\u0131r.\u201d (64)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Luxemburg\u2019un \u201ckitle grevi\u201d kavram\u0131yla birlikte olu\u015fturdu\u011fu stratejinin temelinde \u015fu yatmaktad\u0131r: Nesnel olarak patlamalara ve devrime gebe bir durumda (Rosa i\u00e7in, emperyalizm ve militarizm olgular\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda b\u00f6yle bir durum olu\u015fmu\u015ftur) devrimci \u00f6rg\u00fct, devrimin \u00f6znel ko\u015fullar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamaya giri\u015fmelidir. Bu da ancak, sendikal ve parlamenter ba\u015far\u0131lar\u0131n s\u0131n\u0131f bilincini otomatik olarak g\u00fc\u00e7lendirece\u011fi ve sosyalizmin kendisini de otomatik olarak yakla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 yolundaki Erfurt\u00e7u anlay\u0131\u015f\u0131 bir yana atmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Sosyal demokrasi, devrimci iktidar m\u00fccadelesini g\u00fcnl\u00fck perspektifi i\u00e7ine oturtmal\u0131, bu perspektifle kitlelerin g\u00fcnl\u00fck gereksinim ve kayg\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki canl\u0131 ba\u011f\u0131 kurmal\u0131d\u0131r. Bunu ger\u00e7ek bir perspektif haline getirmek i\u00e7in de, g\u00fcnl\u00fck hedeflerle devrim aras\u0131ndaki maddi ba\u011f\u0131 kuracak yeni kitlesel m\u00fccadele bi\u00e7imleri, kitlelerin kendi inisiyatiflerine dayanan ve bu inisiyatifi geli\u015ftiren \u00f6zetkinlik bi\u00e7imleri olu\u015fturmal\u0131d\u0131r. Bu, Ge\u00e7i\u015f Program\u0131\u2019n\u0131n kendisi de\u011filse bile, ona temel olan anlay\u0131\u015f\u0131n en ayd\u0131nl\u0131k ifadesidir.<\/p>\n\n\n\n

Luxemburg\u2019un 1905 Devrimi\u2019yle birlikte Ge\u00e7i\u015f Program\u0131\u2019n\u0131n ne kadar yak\u0131n\u0131na gelmi\u015f oldu\u011funu \u015furadan da g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: Bu d\u00f6nemdeki yaz\u0131lar\u0131nda, 1917 devriminde Lenin taraf\u0131ndan i\u015flenen, daha sonra da Komintern ve nihayet Tro\u00e7ki taraf\u0131ndan devrimci program\u0131n merkezine yerle\u015ftirilen \u201cikili iktidar\u201d kavram\u0131n\u0131n ilk bi\u00e7imleri belirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu Rosa\u2019y\u0131 sadece reformistlerden de\u011fil, \u201cortodoks\u201d merkezden de ay\u0131ran temel noktalardan biridir. Erfurt Kongresi\u2019nde, parlamento, sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmenin ba\u015fl\u0131ca arac\u0131 olarak kabul edilmi\u015fti. Wilhelm Liebknecht, \u201cparlamento halk\u0131n temsilcisinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Hen\u00fcz parlamentoda iyi sonu\u00e7lar elde edemediysek, sistemin bozuk olu\u015fundan de\u011fil, \u00fclkede ve kitle i\u00e7inde hen\u00fcz yeterli deste\u011fi sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdand\u0131r bu\u201d diyordu. (65)<\/strong> \u201cMarksizm\u2019in papas\u0131\u201d Kautsky de, 1892\u2019de parlamentonun g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rmak ve parlamentarizmin niteli\u011fini de\u015ftirmekten, daha sonralar\u0131 da, \u201cparlamento i\u00e7inde \u00e7o\u011funlu\u011fu kazanarak ve parlamentoyu h\u00fck\u00fcmetin ger\u00e7ek denetleyicisi haline getirerek devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7irmekten\u201d s\u00f6z ediyordu. (66)<\/strong> Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Luxemburg, Marx\u2019\u0131n 1843 yaz\u0131lar\u0131ndaki temsil\u00ee demokrasi ele\u015ftirisini (bu yaz\u0131lar, Luxemburg\u2019un d\u00f6neminde bilinmiyordu) hat\u0131rlatan bir bi\u00e7imde parlamentarizmin kesin bir ele\u015ftirisini yapabilmektedir:<\/p>\n\n\n\n

\u201cParlamentarizmin bi\u00e7imi, devlet \u00f6rg\u00fct\u00fc i\u00e7erisinde, toplumun b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 yans\u0131tmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ama \u00f6te yandan, parlamentarizmin b\u00f6ylece yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 da yine kapitalist toplumdur, yani kapitalist \u00e7\u0131karlar\u0131n egemen oldu\u011fu bir toplumdur – ve parlamentarizmin yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 da i\u015fte bu \u00e7\u0131karlard\u0131r. Bi\u00e7imleriyle demokratik olan kurumlar, bu nedenle, i\u00e7erikleriyle hakim s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n aleti olurlar. (\u2026) \u0130\u015fte bu y\u00fczden, parlamentoda reformlardan yana olan bir \u00e7o\u011funluk elde etme d\u00fc\u015f\u00fcncesi, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle burjuva liberalizminin ruhuna uygun olarak, demokrasinin sadece bir yan\u0131 \u00fczerinde, bi\u00e7imsel yan\u0131 \u00fczerinde durmakta, \u00f6teki yan\u0131n\u0131, ger\u00e7ek i\u00e7eri\u011fini hesaba  katmamaktad\u0131r. (\u2026) Burjuva parlamentarizminin tavuk k\u00fcmesini, tarihin en zorlu toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc, kapitalizmden sosyalizme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirecek organ olarak g\u00f6rmek, Bernstein\u2019a d\u00fc\u015fecekmi\u015f demek.\u201d (67)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bu, b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcne ra\u011fmen sadece bir ele\u015ftiridir; Luxemburg\u2019un ele\u015ftirinin \u00f6tesine ge\u00e7mesi \u201ctarihin en zorlu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirecek organ\u0131\u201d ara\u015ft\u0131rmaya ve tan\u0131mlamaya giri\u015fmesi, 1905 Devrimi\u2019yle birlikte, kitle grevi kavram\u0131yla birlikte g\u00fcndeme gelecektir. Kitle grevi, Luxemburg\u2019a g\u00f6re, kitlelerin kendi iradelerini dolays\u0131z olarak ifade etmelerinin \u00f6n\u00fcne burjuva devleti ve temsil\u00ee demokrasi taraf\u0131ndan dikilen engelleri a\u015fman\u0131n yoludur. Sosyalizm \u00e7al\u0131\u015fan kitlelerin toplumsal s\u00fcrecin b\u00fct\u00fcn\u00fc \u00fczerinde denetim kurmalar\u0131n\u0131 gerektirmektedir; bu nedenle, sosyalizme giden yol da bu kitlelerin devrimci m\u00fccadelelere arac\u0131s\u0131z ve aktif kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 i\u00e7ermek zorundad\u0131r. Kitlelerin kendileri sava\u015f alan\u0131na \u00e7\u0131kmal\u0131, kendi kurtulu\u015flar\u0131n\u0131 kendi eylemleriyle ger\u00e7ekle\u015ftirmeli, kendi taleplerini de do\u011frudan ve demokratik bi\u00e7imde ortaya koyabilmelidirler:<\/p>\n\n\n\n

\u201c1 May\u0131s d\u00fc\u015f\u00fcncesinin dayand\u0131\u011f\u0131 dahiyane temeli, proleter kitlelerin \u00f6zerk bir bi\u00e7imde, hi\u00e7bir arac\u0131 olmaks\u0131z\u0131n sahneye \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131d\u0131r; devletin g\u00fcnl\u00fck parlamenter i\u015fleyi\u015f i\u00e7indeki k\u0131s\u0131tlamalar\u0131yla birbirlerinden kopuk tek bireyler haline getirilen ve kendi iradelerini ancak oy sand\u0131\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, temsilcilerini se\u00e7mek yoluyla ortaya koyabilen milyonlarca i\u015f\u00e7inin siyasal kitle eylemine ge\u00e7i\u015fidir. (\u2026) Proletaryan\u0131n iradesinin (se\u00e7imlerdeki) bu dolayl\u0131 ve parlamenter ifadesine, dolays\u0131z, uluslararas\u0131 bir kitle g\u00f6sterisi eklenmi\u015ftir: Sekiz saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc, d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131 ve sosyalizm i\u00e7in (\u2026) bir m\u00fccadele arac\u0131 olarak grev.\u201d (68)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Burjuva devletinin kurumlar\u0131 kitleleri b\u00f6lmekte, tek tek bireylere indirgemekte onlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z inisiyatiflerini ellerinden alarak \u00f6zel, uzmanla\u015fm\u0131\u015f ayg\u0131tlara devretmektedir. Proleter devriminin, kendi hedeflerine uygun d\u00fc\u015fen farkl\u0131 m\u00fccadele ve \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imleri olmal\u0131d\u0131r. Luxemburg, bunlar\u0131n kitle m\u00fccadelesinin i\u00e7inde yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBurjuva toplumunun \u2018normal\u2019 bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 i\u015fleyi\u015f d\u00f6nemlerinde (\u2026) politik m\u00fccadele kitlelerin kendileri taraf\u0131ndan, do\u011frudan eylemler bi\u00e7iminde de\u011fil, burjuva devletinin bi\u00e7imine tekab\u00fcl eden bir tarzda, temsili bir tarzda y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. (\u2026) Bir devrimci m\u00fccadeleler d\u00f6nemi ba\u015flar ba\u015flamaz, yani kitleler \u00e7at\u0131\u015fma alan\u0131na \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz (\u2026) politik m\u00fccadelenin dolayl\u0131, parlamenter bi\u00e7imi sona erer.\u201d (69)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Luxemburg, \u201ckitle grevi\u201d kavram\u0131yla \u00f6zetledi\u011fi bu kitlesel devrimci seferberlikte, burjuva devletini y\u0131kmak i\u00e7in zorunlu olan proleter demokrasisi bi\u00e7imlerinin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmektedir. \u015e\u00fcphesiz, bu d\u00f6nemde sadece, kitlelerin ba\u011f\u0131ms\u0131z inisiyatif ve iktidar\u0131n\u0131 ortaya koyacak eylem ve m\u00fccadele bi\u00e7imlerinden s\u00f6z etmektedir Luxemburg; bu ba\u011f\u0131ms\u0131z inisiyatife kurumsal bir yap\u0131 ve s\u00fcreklilik kazand\u0131racak ve proleter devriminin ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak organlara, ikili iktidar organlar\u0131na de\u011finmemektedir hen\u00fcz. Bunu 1918\u2019de, Alman devriminin ba\u015flang\u0131c\u0131nda yapacakt\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

\u201cSosyalist toplumun \u00f6z\u00fc \u015fundan ibarettir: \u00c7al\u0131\u015fan b\u00fcy\u00fck kitle, y\u00f6netilen bir kitle olmaktan \u00e7\u0131kar ve t\u00fcm ekonomik ve siyasi hayat\u0131 kendi hayat\u0131 haline getirir, bu hayata bilin\u00e7li, \u00f6zg\u00fcr ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir y\u00f6n verir. Bu y\u00fczden, proleter kitlesi, devletin en \u00fcst zirvesinden en k\u00fc\u00e7\u00fck birimine dek burjuva egemenli\u011finin eskiden kalma organlar\u0131n\u0131n – ulusal meclisler, parlamentolar, \u015fehir meclisleri – yerine kendi s\u0131n\u0131f organlar\u0131n\u0131, yani i\u015f\u00e7i ve asker konseylerini ge\u00e7irmelidir.\u201d (70)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Rosa Luxemburg, bir Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 olu\u015fturmad\u0131. Ama d\u00fc\u015f\u00fcncesinin b\u00fct\u00fcn geli\u015fimi bu y\u00f6ndeydi. \u00d6ld\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcnden on be\u015f g\u00fcn \u00f6nce, Alman Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin Kurulu\u015f Kongresi\u2019nde (Aral\u0131k 1918) yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada \u015f\u00f6yle konu\u015fuyordu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cProgram\u0131m\u0131z, eski Erfurt Program\u0131\u2019n\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na bilin\u00e7li olarak kar\u015f\u0131tt\u0131r; program\u0131m\u0131z, siyasal ve ekonomik m\u00fccadele i\u00e7in olu\u015fturulan acil ve s\u00f6z\u00fcm ona asgari taleplerin, azami program olarak g\u00f6r\u00fclen sosyalist hedeften ayr\u0131lmas\u0131na bilin\u00e7li olarak kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. (\u2026) Bizim i\u00e7in azami ve asgari programlar yok; sosyalizm (\u2026) bug\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirmek zorunda oldu\u011fumuz asgari hedef budur.\u201d (71)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bu s\u00f6zlerle Luxemburg, reformizmin kar\u015f\u0131t kutbuna, Lenin\u2019in \u201ckom\u00fcnizmin \u00e7ocukluk hastal\u0131\u011f\u0131\u201d olarak niteledi\u011fi \u201csol kom\u00fcnizme\u201d mi savrulmaktad\u0131r? Devrimci hedefle kitlelerin g\u00fcnl\u00fck talep ve u\u011fra\u015flar\u0131n\u0131 birle\u015ftirme zorunlulu\u011funu, kitlelerin ancak kendi deneyleri i\u00e7inde sosyalist hedefin bilincine ula\u015fabilece\u011fini, daha \u00f6nce s\u00fcrekli olarak vurgulad\u0131\u011f\u0131 bu stratejik kavramlar\u0131 bir yana m\u0131 atmaktad\u0131r? Hay\u0131r. Tam tersine, AKP\u2019nin (Almanya Kom\u00fcnist Partisi) kurulu\u015f kongresinde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalarda, 1918 devriminin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerine, imkanlar\u0131na ve s\u0131n\u0131rlar\u0131na <\/strong>i\u015faret etmekte, somut durumun tahlilini yaparak muhtemel geli\u015fme do\u011frultular\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Bu kongrede, gen\u00e7 ve deneyimsiz Alman kom\u00fcnistlerinin \u00e7o\u011funlu\u011fu, Ulusal Meclis se\u00e7imlerinin boykot edilmesini ve \u0130\u015f\u00e7i ve Asker Konseyleri\u2019ne dayan\u0131larak \u201cderhal\u201d sosyalist devrimin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini savunmaktad\u0131rlar. Luxemburg bu yakla\u015f\u0131ma kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar (ve az\u0131nl\u0131kta kal\u0131r); Alman i\u015f\u00e7ilerinin hala belli \u201cyan\u0131lsamalar\u201d ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle kom\u00fcnistlerin se\u00e7imlere kat\u0131lmas\u0131n\u0131n proletaryan\u0131n e\u011fitiminde bir ad\u0131m olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Alman i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, monar\u015fiyi y\u0131km\u0131\u015f olmakla birlikte, hen\u00fcz b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fuyla reformistlerin etkisi alt\u0131ndad\u0131r. Bu y\u00fczden \u201cuzun bir devrim\u201d gereklidir, her ad\u0131m\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yan\u0131lsamalardan s\u0131yr\u0131laca\u011f\u0131 ve deney kazanaca\u011f\u0131 \u201cuzun bir yoldan\u201d ge\u00e7ilecektir:<\/p>\n\n\n\n

\u201cSosyalist devrimin zorunlu nesnel geli\u015fme yasas\u0131 (\u015fudur): \u0130\u015f\u00e7i hareketinin tek tek her birli\u011fi, devrimin do\u011fru yolunu se\u00e7meyi, kendi ac\u0131 deneyleri i\u00e7inde <\/strong>ad\u0131m ad\u0131m \u00f6\u011frenirler.\u201d (72)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Luxemburg, stratejik hedefi, sosyalizmi teorik de\u011fil, g\u00fcncel bir hedef olarak ele ald\u0131; devrimin temel sorununu, \u201cdevrimci g\u00f6revin artan \u00e7ekim g\u00fcc\u00fc ile onun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in gerekli \u00f6nko\u015fullar\u0131n eksikli\u011fi aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki\u201d (73)<\/strong> olarak belirledi; bu \u00e7eli\u015fkinin a\u015f\u0131lmas\u0131, yani nesnel ko\u015fullar\u0131 olgunla\u015fmam\u0131\u015f olan devrimin zorunlu \u00f6znel ko\u015fullar\u0131n\u0131n (hedeflerin bilincine varm\u0131\u015f bir proletarya ve bir proleter \u00f6nc\u00fcs\u00fc) da yarat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, kitlelerin kendi devrimci deneyleri i\u00e7inde e\u011fitilmelerini esas alan bir taktik \u00e7izgi \u00f6nerdi; devrimci \u00f6nc\u00fcn\u00fcn, yani partinin kendini kitlelerin yerine koyamayaca\u011f\u0131n\u0131, devrimin ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in kitlelerinin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n \u015fart oldu\u011funu, partinin g\u00f6revinin her ad\u0131mda, birbirinden kopuk gibi g\u00f6r\u00fcnen ad\u0131mlar\u0131n y\u00f6n\u00fcn\u00fc g\u00f6stermek, ba\u011flant\u0131y\u0131 kurmak, s\u0131n\u0131f bilincini geli\u015ftirmek, k\u0131saca \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmek oldu\u011funu ortaya koydu. Ama bunlar\u0131n somutlanmas\u0131 olan bir eylem program\u0131, bir ge\u00e7i\u015f program\u0131 olu\u015fturmaya vakit bulamad\u0131. Bunu 1917\u2019de Lenin yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Lenin ve ge\u00e7i\u015f tedbirleri<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Lenin, Luxemburg\u2019dan farkl\u0131 olarak, sosyal demokrasinin klasik ikili program anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131t bir ge\u00e7i\u015f program\u0131 gereklili\u011finin \u00fczerinde belirtik bir bi\u00e7imde durmad\u0131. Ama belki daha da \u00f6nemlisini yapt\u0131: Pratikte b\u00f6yle bir program olu\u015fturdu ve Rus i\u015f\u00e7i hareketinin \u00f6nc\u00fcs\u00fcn\u00fcn bu program temeli \u00fczerinde bir araya gelmesini sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

1917 Nisan\u2019\u0131nda t\u0131pk\u0131 Luxemburg gibi Lenin de sosyalist devrim yolu \u00fczerindeki ba\u015fl\u0131ca engelin proleter kitlelerindeki yetersiz bilin\u00e7 ve \u00f6rg\u00fctlenme d\u00fczeyi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Proletarya, hen\u00fcz k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazinin ideolojik hegemonyas\u0131ndan s\u0131yr\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n\n\n\n

\u201cDevasa bir k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva dalgas\u0131 her \u015feyin \u00fczerini \u00f6rtm\u00fc\u015f ve s\u0131n\u0131f bilincine sahip proletaryay\u0131 sadece say\u0131sal g\u00fcc\u00fcyle de\u011fil, ideolojik olarak da ku\u015fatm\u0131\u015f, etkisi alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r; ba\u015fka bir deyi\u015fle, k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazi, \u00e7ok geni\u015f i\u015f\u00e7i \u00e7evrelerine kendi k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva zihniyetini bula\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, a\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r. Kapitalistlere bilin\u00e7siz bir g\u00fcven – i\u015fte Rusya\u2019da \u015fu anda halk kitlelerinin politikas\u0131n\u0131 belirleyen temel etken budur.\u201d (74)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Devrimin \u00f6znel ko\u015fullar\u0131 (proletaryan\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015fma, bilin\u00e7lilik ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck d\u00fczeyi) hen\u00fcz yeterince olgunla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131 ama nesnel durum bir devrimi gerektirmekteydi; emperyalist sava\u015f, s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkilerini \u015fiddetlendirmi\u015f ve bir devrimci bunal\u0131m d\u00f6nemini ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBurjuva ili\u015fkilerini terk ederek devrimci tedbirlere ge\u00e7ilmedi\u011fi takdirde hem Rus hem de d\u00fcnya proletaryas\u0131n\u0131n en y\u00fcksek tarihsel kahramanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, d\u00fcnya kapitalizminin besledi\u011fi emperyalist sava\u015ftan ve k\u0131tl\u0131ktan ka\u00e7\u0131nmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.\u201d (75)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Nesnel durumla \u00f6znel ko\u015fullar aras\u0131ndaki bu uyumsuzluk, bu ge\u00e7ici \u00e7eli\u015fki, izlenecek taktik \u00e7izgiyi de belirlemektedir; proletarya, b\u00fcy\u00fck kitlesiyle sosyalist devrim zorunlulu\u011funun bilincine varmadan, onun sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir kesimini temsil eden bir \u00f6nc\u00fc partinin do\u011frudan do\u011fruya iktidar\u0131 almaya giri\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Devrim, ancak Sovyetlerde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f geni\u015f proleter kitlesinin \u00f6zeylemi olarak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc:<\/p>\n\n\n\n

\u201c(Devrimin) bundan sonraki a\u015famas\u0131, proletaryan\u0131n diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr ama proletarya hen\u00fcz yeterince \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f ve ayd\u0131nlanm\u0131\u015f de\u011fildir; ayd\u0131nlanmas\u0131 gerekmektedir. Bu t\u00fcr \u0130\u015f\u00e7i ve di\u011fer Temsilci Sovyetleri b\u00fct\u00fcn \u00fclkeye yay\u0131lmal\u0131d\u0131r. (\u2026) Ba\u015fka yol yoktur. (\u2026) E\u011fer bir grup iktidar\u0131 alacak olursa, bunun fazla anlam\u0131 olmaz. Rus Devrimi, bunun \u00e7ok \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r: Sovyetlerin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir h\u00fck\u00fcmet m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. (\u2026) Sovyetler iktidar\u0131 almad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, biz de almayaca\u011f\u0131z. Bununla birlikte. ya\u015fayan bir g\u00fcc\u00fcn, Sovyetleri iktidar\u0131 almaya y\u00f6neltmesi de \u015fartt\u0131r.\u201d (Bol\u015feviklerin Petrograd \u015eehir Kongresindeki Konu\u015fma (Nisan 14). (76)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u00d6yleyse ne yapmal\u0131? Proleter iktidar\u0131n\u0131n gereklili\u011finin bilincine hen\u00fcz ula\u015fmam\u0131\u015f kitleleri buna inand\u0131rmak i\u00e7in ne yapmal\u0131? Her \u015feyden \u00f6nce, proletaryan\u0131n bulan\u0131k ve heterojen k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvaziden, \u201chalk kitlelerinden\u201d ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131; proletaryan\u0131n, burjuvaziyle kendisi aras\u0131nda bocalayan yoksul k\u00f6yl\u00fc ve yar\u0131proleter kitlelerini burjuvazinin hegemonyas\u0131ndan kopar\u0131p kendi \u00e7evresinde birle\u015ftirmesi, ancak kendisinin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir g\u00fc\u00e7 olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00c7\u0131k\u0131\u015f noktam\u0131z, \u00e7at\u0131\u015fan s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131d\u0131r. Emek\u00e7i k\u00f6yl\u00fclerin emperyalist sava\u015fa kar\u015f\u0131 olmas\u0131 gerekir. M\u00fclk sahibi k\u00f6yl\u00fclerse, savunmac\u0131l\u0131ktan (sava\u015f\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmemden) yanad\u0131r. (\u2026) Eski Bol\u015fevizm terkedilmelidir. K\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazinin \u00e7izgisi, \u00fccretli proletaryan\u0131n \u00e7izgisinden ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. Devrimci halk \u00fczerine g\u00fczel s\u00f6zler s\u00f6ylemek, devrimci proletaryaya de\u011fil Kerensky gibilerine yak\u0131\u015f\u0131r. (\u2026) Devrimci demokrasi (\u2026) s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131 aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaz, tersine bunlar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rter. Bir Bol\u015fevik, bu kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131 \u00f6rtmemeli, tersine onlar\u0131 i\u015f\u00e7ilere ve k\u00f6yl\u00fclere g\u00f6stermelidir. (\u2026) Bir Bol\u015fevik, proletarya ile k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvaziyi birbirinden ay\u0131rt etmeli ve ‘devrimci demokrasi\u2019 ya da \u2018devrimci halk\u2019 t\u00fcr\u00fcnden s\u00f6zleri Kerensky\u2019ye b\u0131rakmal\u0131d\u0131r.\u201d (77)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kendini burjuvaziye ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck burjuva demokratlar\u0131n\u0131n (SR\u2019lar ve Men\u015fevikler) etkisinden s\u0131yr\u0131lmadan, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in m\u00fccadele g\u00fcndeme gelemez; bunun i\u00e7in proletaryan\u0131n ideolojik ve siyasal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmas\u0131 ve daha da \u00f6nemlisi, bu ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015fman\u0131n maddi ifadesi olan \u00f6rg\u00fctlenmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmesi gerekir. Ama nas\u0131l bir \u00f6rg\u00fctlenme? Basit bir bi\u00e7imde, sendikalarda ve partilerde \u00f6rg\u00fctlenme mi? Son tahlilde burjuva demokrasisinin \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde kalabilecek bu geleneksel organlarda saflar\u0131 s\u0131kla\u015ft\u0131rmak m\u0131 yaln\u0131zca? Lenin, daha farkl\u0131 bir \u00f6rg\u00fctlenmeyi kastetmektedir:<\/p>\n\n\n\n

\u201c\u00d6rg\u00fctlenme, ya\u015fan\u0131lan an\u0131n slogan\u0131d\u0131r. Ama kendimizi yaln\u0131zca bununla s\u0131n\u0131rlamak, hi\u00e7bir \u015fey dememek olur; \u00e7\u00fcnk\u00fc bir kez \u00f6rg\u00fctlenme her zaman <\/strong>gereklidir, dolay\u0131s\u0131yla sadece \u2018kitleleri \u00f6rg\u00fctleme\u2019 gereklili\u011finden s\u00f6z etmek, kesinlikle hi\u00e7bir \u015feyi a\u00e7\u0131klamaz. \u0130kincisi, kendini sadece bununla s\u0131n\u0131rlayan ki\u015fi, liberallerin yardak\u00e7\u0131s\u0131 haline gelir \u00e7\u00fcnk\u00fc iktidarlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in liberalizmin istedi\u011fi \u015fey de, i\u015f\u00e7ilerin her g\u00fcnk\u00fc \u2018legal\u2019 \u00f6rg\u00fctlerinin <\/strong>(\u2018normal\u2019 burjuva toplumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan legal) \u00f6tesine ge\u00e7memeleri, <\/strong>yani is\u00e7ilerin sadece <\/strong>partilerine, sendikalar\u0131na, kooperatif derneklerine, vb. kat\u0131lmalar\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7iler, devrimci d\u00f6nemlerde sadece ola\u011fan, her g\u00fcnk\u00fc \u00f6rg\u00fctlerinin de\u011fil, t\u00fcm\u00fcyle farkl\u0131 bir \u00f6rg\u00fctlenmenin gerekli oldu\u011funu s\u0131n\u0131f i\u00e7g\u00fcd\u00fclerinin yard\u0131m\u0131yla ke\u015ffetmi\u015flerdir. \u00c7ok do\u011fru olarak, 1905 devrimimizin ve 1871 Paris Kom\u00fcn\u00fc\u2019n\u00fcn deneylerinin g\u00f6sterdi\u011fi yolu tutmu\u015flar, bir \u0130\u015f\u00e7i Temsilcileri Sovyeti <\/strong>kurmu\u015flard\u0131r.\u201d (78)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

B\u00f6ylece Mart 1917\u2019de Lenin\u2019in devrim stratejisine ikili iktidar kavram\u0131 girer. Proletarya, s\u0131rf \u015eubat Devrimi\u2019nin s\u0131n\u0131rl\u0131 kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 korumak <\/strong>i\u00e7in bile, eski devlet b\u00fcrokrasisinin yerine kendi iktidar organlar\u0131n\u0131 ge\u00e7irmelidir:<\/p>\n\n\n\n

\u201cProletarya (\u2026) e\u011fer bu devrimin kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 korumak ve daha da ileri gitmek istiyorsa (\u2026) bu \u2018haz\u0131r’ devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131 \u2018par\u00e7alamal\u0131\u2019 ve <\/strong>polis g\u00fcc\u00fcn\u00fc, orduyu ve b\u00fcrokrasiyi t\u00fcm silahl\u0131 halk\u0131n <\/strong>i\u00e7inde eriterek bu haz\u0131r devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n yerine yeni bir devlet ayg\u0131t\u0131 koymal\u0131d\u0131r. (\u2026) Proletarya, bizzat kendileri <\/strong>devlet iktidar\u0131n\u0131n organlar\u0131n\u0131 kendi ellerine do\u011frudan do\u011fruya almalar\u0131 ve bu iktidar\u0131n organlar\u0131n\u0131 bizzat kendileri olu\u015fturmalar\u0131 <\/strong>amac\u0131yla n\u00fcfusun b\u00fct\u00fcn yoksul, s\u00f6m\u00fcr\u00fclen kesimlerini \u00f6rg\u00fctlendirmeli ve silahland\u0131rmal\u0131d\u0131r.\u201d (79)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Lenin\u2019in \u015eubat\u2019la Ekim aras\u0131ndaki yaz\u0131 ve konu\u015fmalar\u0131nda, kitlelerinin var olan \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenme deneylerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p genelle\u015ftirilmesine dayal\u0131 bir iktidar m\u00fccadelesi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle yine kitlelerin var olan bilin\u00e7 d\u00fczeyinden, gereksinim ve taleplerinden hareket eden bir ge\u00e7i\u015f tedbirleri program\u0131 birlikte gider. Uzaktan Mektuplar<\/em>\u2019\u0131n be\u015fincisinde, \u201ci\u015f\u00e7ilerin ve en yoksul k\u00f6yl\u00fclerin h\u00fck\u00fcmetinin\u201d, yani \u0130\u015f\u00e7i ve K\u00f6yl\u00fc Temsilcileri Sovyeti\u2019ne dayal\u0131 bir h\u00fck\u00fcmetin kurulmas\u0131n\u0131 hedefleyen bir taslak program \u00f6nerir ve bu ama\u00e7la bir dizi tedbir s\u0131ralar: Eski devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n yerine kitlelerin \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmeleri olan Sovyetlerin ve proleter milisinin ge\u00e7irilmesi; b\u00fcy\u00fck toprak m\u00fclkiyetine el konulmas\u0131 ve topra\u011f\u0131n devletle\u015ftirilmesi; \u00fcretimde ve temel maddelerin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda i\u015f\u00e7i kontrol\u00fc. Bunlar ge\u00e7i\u015f talepleri ve tedbirleridir; bir yandan, \u00e7ok geni\u015f kitlelerin, soyut sloganlarla de\u011fil, var olan gereksinim ve talepleri temeli \u00fczerinde <\/strong>iktidar m\u00fccadelesine \u00e7ekilmesini ve sosyalist devrime kat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flarken, bir yandan da siyasal, toplumsal ve ekonomik \u00f6rg\u00fctlenme a\u00e7\u0131s\u0131ndan da nesnel olarak sosyalizme ge\u00e7i\u015fi g\u00fcvence alt\u0131na alacaklard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBu ad\u0131mlar\u0131 mutlak bir ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131kla zorunlu k\u0131lan \u015fey, sava\u015f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullard\u0131r. (\u2026) B\u00fct\u00fcnl\u00fckleri ve geli\u015fmeleri i\u00e7inde <\/strong>bu ad\u0131mlar sosyalizme ge\u00e7i\u015fi <\/strong>olu\u015fturacaklard\u0131r. Rusya\u2019da sosyalizm ge\u00e7i\u015f tedbirleri olmaks\u0131z\u0131n, do\u011frudan do\u011fruya, bir \u00e7\u0131rp\u0131da ger\u00e7ekle\u015ftirilemez, ama b\u00f6ylesi ge\u00e7i\u015f tedbirlerinin sonucu olarak pekala ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir ve acil olarak da zorunludur.\u201d (80)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Lenin, partinin Nisan sonundaki 7. Kongresi\u2019nde ayn\u0131 ge\u00e7i\u015f yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 vurgulayacakt\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

\u201cSosyalizm sorununu bir s\u0131\u00e7rama olarak de\u011fil var olan a\u00e7mazdan pratik bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu olarak ele al\u0131yoruz. ‘Bu bir burjuva devrimidir, dolay\u0131s\u0131yla sosyalizmden s\u00f6z etmek abestir\u2019 diyor muar\u0131zlar\u0131m\u0131z. Bizse tam tersini s\u00f6yl\u00fcyoruz: \u2018Burjuvazi mevcut durumdan bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulamad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, devrim ilerlemek zorundad\u0131r.\u2019 Kendimizi demokratik s\u00f6zlerle s\u0131n\u0131rlamamal\u0131y\u0131z; durumu kitlelere a\u00e7\u0131klamal\u0131 ve onlara bir tak\u0131m pratik tedbirler \u00f6nermeliyiz; \u00f6rne\u011fin, kartelleri devralmalar\u0131 ve onlar\u0131 Sovyetler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla denetlemeleri, vb. B\u00fct\u00fcn bu t\u00fcrden tedbirler ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finde, Rusya\u2019n\u0131n bir aya\u011f\u0131 sosyalizme basacakt\u0131r.\u201d (81)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ama yine vurgulamak gerekir: Sosyalizmi s\u0131rf nesnel bir s\u00fcrecin sonucu olarak, do\u011fal bir zorunlulukla i\u015fleyen ekonomik yasalar\u0131n otomatik \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak g\u00f6ren \u0130kinci Enternasyonal yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n tersine, Lenin i\u00e7in, sosyalizm, ancak bilin\u00e7li kitleler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Sosyalist devrim, ne sadece bir ekonomik ve siyasal bunal\u0131m\u0131n do\u011fal sonucudur, ne de sadece bilin\u00e7li bir \u00f6nc\u00fc az\u0131nl\u0131k taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Bunlar\u0131n her ikisi de gereklidir: Bir ekonomik ve siyasal bunal\u0131m (bir devrim \u00f6ncesi durum) ve devrimci bir programa sahip bir \u00f6nc\u00fc parti. Ama sadece bunlar yeterli de\u011fildir, i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i kitlelerinin bunal\u0131m\u0131n bilincine varm\u0131\u015f ve devrimci program\u0131 ana \u00e7izgileriyle benimsemi\u015f olmalar\u0131 gerekir: \u201cSovyetler iktidar\u0131 almad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, biz de almayaca\u011f\u0131z.\u201d Ama canl\u0131 bir g\u00fcc\u00fcn Sovyetleri buna ikna etmesi, kitleleri devrimci programa kazanmas\u0131 da gerekmektedir. \u0130\u015fte ge\u00e7i\u015f yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n anlam\u0131 da budur: Sosyalizmin nesnel ko\u015fullar\u0131n\u0131 olgunla\u015ft\u0131rmak ama buna paralel olarak ve daha \u00f6nemlisi, kitleleri kendi deneyleri i\u00e7inde devrime ve sosyalist in\u015faya haz\u0131rlamak.<\/p>\n\n\n\n

T\u0131pk\u0131 Rosa Luxemburg gibi, bu d\u00f6nemde Lenin i\u00e7in de kitlelerin g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadelelerini ve bunlara ili\u015fkin olarak ileri s\u00fcr\u00fclecek talepleri de\u011ferlendirmekte kullan\u0131lacak tek bir \u00f6l\u00e7\u00fct vard\u0131r: Bu m\u00fccadele bi\u00e7imi, bu \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imi, bu talepler, i\u015f\u00e7ilerin bilincini, kendilerine olan g\u00fcvenini ve m\u00fccadele azmini ve en \u00f6nemlisi de, toplumsal hayat\u0131 kendi ellerine alma yetene\u011fini artt\u0131rmakta m\u0131d\u0131r yoksa azaltmakta m\u0131d\u0131r? Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Lenin\u2019in bu d\u00f6nemdeki yaz\u0131lar\u0131nda daha sonra \u00e7e\u015fitli \u201cyorumcular\u201d ve \u00f6zellikle Stalinist tahrifat\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan \u201cihmal edilen\u201d baz\u0131 noktalar\u0131n, baz\u0131 do\u011frultular\u0131n \u00f6nemi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. \u0130kili iktidar ya da daha do\u011fru bir deyimle kar\u015f\u0131iktidar yap\u0131lar\u0131n\u0131n (Sovyetler, konseyler, vb.) \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturan \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenme ve \u00f6zy\u00f6netim kavramlar\u0131 bu t\u00fcrdendir. \u201cEski Bol\u015fevizm\u2019in bir yana at\u0131lmas\u0131n\u0131\u201d talep etti\u011fi Partinin Petrograd \u015eehir Konferans\u0131\u2019nda (Nisan 1917) \u015f\u00f6yle diyor Lenin:<\/p>\n\n\n\n

\u201cBir \u0130\u015f\u00e7i, Asker ve K\u00f6yl\u00fc Sovyetleri a\u011f\u0131 yaratmak, bug\u00fcn g\u00f6revimiz budur. B\u00fct\u00fcn Rusya, daha \u015fimdiden, bir mahalli \u00f6zy\u00f6netim <\/strong>organlar\u0131 a\u011f\u0131 ile kaplanmaktad\u0131r. Bir kom\u00fcn, \u00f6zy\u00f6netim <\/strong>organlar\u0131 bi\u00e7iminde de var olabilir. Polisin ve daimi ordunun kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve t\u00fcm halk\u0131n silahlanmas\u0131, b\u00fct\u00fcn bunlar, mahalli \u00f6zy\u00f6netim <\/strong>organlar\u0131 ile de ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir.\u201d (82)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u00d6zy\u00f6netimci bir Lenin? Evet, 1920’lerin sonundaki Stalinist yozla\u015fmadan bu yana, tek parti diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcyle, \u00e7e\u015fitli \u201cSovyet\u201d anayasalar\u0131nda tekrar tekrar belirtilen \u201cpartinin y\u00f6netici rol\u00fc\u201d ile, Macaristan ve \u00c7ekoslovakya\u2019da b\u00fcrokratik rejime kar\u015f\u0131 kurulan i\u015f\u00e7i konseylerini ezmek i\u00e7in bu \u00fclkeleri i\u015fgal eden \u201cK\u0131z\u0131l Ordu\u201d ile ve bu t\u00fcrden daha bir\u00e7ok b\u00fcrokratik deneyle s\u0131n\u0131f pusulas\u0131n\u0131 yitirmi\u015f bir\u00e7ok devrimciye inan\u0131lmaz gelse de, Lenin\u2019in bu d\u00f6nemde geli\u015ftirdi\u011fi ve Devlet ve Devrim<\/em>\u2019de en sistemli \u00f6zetini sundu\u011fu sosyalizm anlay\u0131\u015f\u0131 budur. Kapitalizm, Lenin\u2019in s\u00f6yledi\u011fi gibi, \u201cn\u00fcfusun \u00e7o\u011funlu\u011funun kamu i\u015flerine ve siyasal hayata kat\u0131lmaktan al\u0131konulmas\u0131\u201d ve \u00fcreticilerin \u00fcr\u00fcnler ve \u00fcretim ko\u015fullan \u00fczerindeki kontrol\u00fcn\u00fcn yok olmas\u0131 demektir. E\u011fer sosyalizm, \u00fcreticiler toplumunun kendi hayat\u0131n\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 belirlemesi, kendi kendinin efendisi olmas\u0131, \u00fcretim g\u00fc\u00e7lerini kendi bilin\u00e7li ve planl\u0131 kontrol\u00fc alt\u0131na almas\u0131 anlam\u0131na gelecekse, o zaman sosyalist devrim ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc de ancak \u00fcreticilerin ba\u011f\u0131ms\u0131z inisiyatifine ve \u00f6zy\u00f6netime dayal\u0131 siyasal bi\u00e7imlerle (Sovyetler, konseyler, fabrika komiteleri, vb.) ger\u00e7ekle\u015febilir. Ve bu kitlelerin ba\u011f\u0131ms\u0131z inisiyatifi ve \u00f6zy\u00f6netimi, sadece belirsiz bir gelece\u011fe at\u0131lm\u0131\u015f masals\u0131 bir \u201ckom\u00fcnist topluma\u201d \u00f6zg\u00fc bir durum de\u011fil, bug\u00fcn i\u00e7in, ya\u015fan\u0131lan an i\u00e7in, devrimci s\u00fcrecin <\/strong>kendisi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir ko\u015fuldur. Sadece sosyalist toplum ideali <\/strong>de\u011fil, sosyalizmin kurulu\u015f prati\u011fi de bu kitlesel inisiyatif ve \u00f6zy\u00f6netime dayanmal\u0131d\u0131r. Sadece devrimden sonra sosyalizmin kurulu\u015fu de\u011fil<\/strong>, devrime giden yol da, devrimci m\u00fccadelenin kendisi de bu kitlesel inisiyatif ve \u00f6zy\u00f6netimin damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mal\u0131, onun geli\u015fmesinin anlat\u0131m\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden bir ge\u00e7i\u015f talepleri program\u0131nda (ve Lenin\u2019in \u015eubat-Ekim d\u00f6nemi i\u00e7inde \u00e7izdi\u011fi perspektifte) kitleleri y\u00f6netime haz\u0131rlayan talep ve eylemler, b\u00fct\u00fcn program\u0131n anahtar \u00f6\u011fesi olarak yer alacaklard\u0131r. Lenin:<\/p>\n\n\n\n

\u201cProletaryaya, somut tedbirlerle devrimin nas\u0131l ilerletilebilece\u011fi g\u00f6sterilmelidir. Devrimi ilerletmek, ba\u011f\u0131ms\u0131z eylemle \u00f6zy\u00f6netim kazanmak <\/strong>demektir. Demokrasinin geli\u015fmesi, \u00f6zy\u00f6netimin \u00f6n\u00fcnde bir engel de\u011fildir; hedeflerimize varmam\u0131zda bize yard\u0131mc\u0131 olur. (\u2026) E\u011fer k\u00f6yl\u00fcler topra\u011fa el koyacak olursa, burjuvazi topra\u011f\u0131n devletle\u015ftirilmesine raz\u0131 olabilir. Bir proleter partisi olarak bizim \u015funu s\u00f6ylememi\u015f gerekir: Sadece toprak insanlar\u0131n karn\u0131n\u0131 doyurmaz. Onu ekip bi\u00e7mek i\u00e7in kom\u00fcnlerin kurulmas\u0131 zorunludur. Merkez\u00eele\u015fmeden yana olmal\u0131y\u0131z; ama bazen i\u015fler en iyi mahalli olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir; mahalli b\u00f6lgelere azami inisiyatifin b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gereklidir.\u201d (83)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ya da \u015fu:<\/p>\n\n\n\n

\u201cSadece <\/strong>demokratik temsile de\u011fil, <\/strong>b\u00fct\u00fcn devlet y\u00f6netiminin kitlelerin kendileri taraf\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 in\u015fa edilmesine, kitlelerin hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn ad\u0131mlar\u0131na etkin bir bi\u00e7imde kat\u0131lmalar\u0131na, y\u00f6netimde aktif olarak rol almalar\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. (\u2026) Eski bask\u0131 ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n yerine t\u00fcm halk\u0131 kapsayan ger\u00e7ekten evrensel bir milisin ge\u00e7irilmesi (\u2026) \u00fclkenin sosyalizme do\u011fru sistemli ve kararl\u0131 ad\u0131mlarla ilerlemesini sa\u011flamak, sosyalizmi tepeden \u2018ba\u015flatarak\u2019 de\u011fil, <\/strong>proleter ve yar\u0131-proleterlerin b\u00fcy\u00fck kitlesini devlet y\u00f6netimi sanat\u0131na, t\u00fcm devlet iktidar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na y\u00fckselterek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. (\u2026) Yolda\u015f i\u015f\u00e7iler! (\u2026) Demokrasi y\u00f6ntemlerini fiil\u00ee pratik yoluyla <\/strong>hemen \u015fimdi, kendi ba\u015f\u0131n\u0131za a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya do\u011fru \u00f6\u011frenin – kitleleri y\u00f6netime etkin, do\u011frudan ve evrensel olarak kat\u0131lmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n – sadece bu, devrimin tam zaferini, kesin, ama\u00e7l\u0131 ve sistemli ilerlemesini sa\u011flayacakt\u0131r.\u201d (84) <\/strong>(a.b.\u00e7.)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u0130kinci Enternasyonal\u2019e hakim olan reformist anlay\u0131\u015f, bankalar\u0131n ve sanayi i\u015fletmelerinin devletle\u015ftirilmesini, topra\u011f\u0131n kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, vb. ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ama\u00e7 olarak al\u0131yordu; zaten nesnel olarak sosyalizme do\u011fru ilerleyen kapitalizm, bu t\u00fcr reformlar sayesinde otomatik olarak sosyalizme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcverecekti. Ger\u00e7ekte b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m\u0131n \u201cnesnel\u201d sonucunun, sosyalizm de\u011fil, \u201cdevlet sosyalizmi\u201d ya da daha do\u011fru bir deyimle devlet kapitalizmi oldu\u011fu sonradan g\u00f6r\u00fcld\u00fc. \u00c7e\u015fitli sosyal demokrat partilerin 20. y\u00fczy\u0131lda ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri \u00e7ok \u00e7e\u015fitli devletle\u015ftirmeler, sosyalizm de\u011fil ama \u00e7ok daha sa\u011flam, kontroll\u00fc bir kapitalizme yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Lenin i\u00e7inse tam tersine, devrimci durumdaki iktidar m\u00fccadelesinden kopuk olarak, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir ama\u00e7 olarak ele al\u0131nd\u0131klar\u0131 takdirde, bu t\u00fcr tedbirler b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kapitalizmin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kalacakt\u0131r. Ancak belirli ko\u015fullarda, \u00f6rne\u011fin burjuvazinin b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerine s\u0131k\u0131ca ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu ve ciddi bir devrimci bunal\u0131m\u0131n <\/strong>ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 1917 Rusya\u2019s\u0131 gibi durumlarda, kamula\u015ft\u0131rmalar\u0131n bir anlam\u0131 olabilir. B\u00f6yle bir devrimci durumda, bu t\u00fcr tedbirlerin i\u015flevi, kapitalizmin \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde <\/strong>i\u015f\u00e7i kitlelerinin konumunu g\u00fc\u00e7lendirmek de\u011fil, <\/strong>i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bilincini ve \u00f6rg\u00fctsel g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u00fckselterek, \u00f6teki ezilen kesimler<\/strong> \u00fczerindeki n\u00fcfuzunu artt\u0131rarak do\u011frudan do\u011fruya sosyalist devrimi g\u00fcndeme getirmek olur:<\/p>\n\n\n\n

\u201cRusya\u2019da k\u00f6yl\u00fclerin \u00e7o\u011funlu\u011fu topra\u011f\u0131n millile\u015ftirilmesini talep edebilir ve ger\u00e7ekle\u015ftirebilirler mi? Kesinlikle evet. Bu bir sosyalist devrim mi olur? Hay\u0131r. Bu h\u00e2l\u00e2 <\/strong>bir burjuva devrimi olur \u00e7\u00fcnk\u00fc topra\u011f\u0131n millile\u015ftirilmesi kapitalizmin varolu\u015fuyla ba\u011fda\u015fabilen bir tedbirdir. Bununla birlikte, bu millile\u015ftirme en \u00f6nemli \u00fcretim arac\u0131n\u0131n \u00f6zel m\u00fclkiyetine indirilmi\u015f bir darbedir. <\/strong>B\u00f6yle bir darbe, proleterleri ve yar\u0131proleterleri g\u00fc\u00e7lendirecektir. <\/strong>(\u2026)\u201d (85)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Yeri gelmi\u015fken s\u00f6yleyelim, bug\u00fcn bir\u00e7ok \u201cLeninist\u201d parti de, tekellerin devletle\u015ftirilme politikas\u0131n\u0131 program\u0131n\u0131n merkezine koyuyor. Bunun tek sonucu, k\u00e2rs\u0131z \u00fcretim ve i\u015f kollar\u0131n\u0131 y\u00fckl\u00fc bir tazminat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda devlete satarken (ba\u015fka bir deyi\u015fle, kapitalist k\u00e2rl\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan verimsizle\u015fmi\u015f i\u015flerin maliyetini \u00e7al\u0131\u015fan kitlelerin s\u0131rt\u0131na y\u00fcklerken) burjuvazinin belki de hi\u00e7 ummad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7evreden, \u201cilerici yurtsever demokratlardan\u201d destek bulmas\u0131 oluyor. Devrimci sosyalizmin program\u0131nda kamula\u015ft\u0131rma talebi ise ancak \u015fu \u00fc\u00e7 ko\u015fula ba\u011fl\u0131 olarak yer alabilir: B\u00f6yle bir talebin, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin keskinle\u015fti\u011fi, kitlelerin eskisi gibi y\u00f6netilmek istemediklerini bir tak\u0131m ba\u011f\u0131ms\u0131z inisiyatiflerle ortaya koyduklar\u0131 ve y\u00f6netenlerin de eskisi gibi y\u00f6netemedikleri bir devrimci durumda ortaya at\u0131lmas\u0131; devletle\u015ftirmelerin tazminats\u0131z olmas\u0131; ve en \u00f6nemlisi, devletle\u015ftirilen i\u015fletmelerde \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131mda i\u015f\u00e7i kontrol\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi. Devletle\u015ftirmelerin \u201cilerici yurtsever kamuoyunun\u201d uyutulmas\u0131na ve kapitalizmin sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na de\u011fil, kitlelerin ba\u011f\u0131ms\u0131z inisiyatif ve \u00f6zy\u00f6netiminin geli\u015ftirilmesine hizmet etmesinin ko\u015fullar\u0131 bunlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Eyl\u00fcl 1917\u2019de Lenin b\u00f6yle bir program koydu ortaya: Yakla\u015fan Felaket<\/em>. Bu programda, Rusya\u2019da ba\u015f g\u00f6steren ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc ve a\u00e7l\u0131k tehlikesine kar\u015f\u0131 be\u015f genel tedbir \u00f6neriyordu: 1.) B\u00fct\u00fcn bankalar\u0131n tek bir banka halinde birle\u015ftirilerek devletle\u015ftirilmesi; 2.) En b\u00fcy\u00fck tekelci birliklerin (\u015feker, petrol, k\u00f6m\u00fcr, \u00e7elik, vb. ) devletle\u015ftirilmesi; 3.) Ticari gizlili\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131; 4.) B\u00fct\u00fcn sanayici, t\u00fcccar ve i\u015fverenlerin zorunlu olarak sanayi birliklerinde birle\u015ftirilmesi; 5.) Halk\u0131n t\u00fcketici \u00f6rg\u00fctlerinde birle\u015fmesi.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lk bak\u0131\u015fta son derece uysal ve kapitalizmle ba\u011fda\u015f\u0131r g\u00f6z\u00fcken bu taleplerin birer ge\u00e7i\u015f talebi niteli\u011fi kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan neydi? Birincisi, Lenin b\u00fct\u00fcn bu devletle\u015ftirmelerde \u201c\u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131 kontrol\u00fcn\u00fc\u201d \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Ticari s\u0131rlar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 talebi de \u00e7e\u015fitli ticari ve s\u0131nai i\u015fletmelerde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin kendi tepelerinde d\u00f6nen dolaplar\u0131n fark\u0131na varmas\u0131na ve ekonominin nas\u0131l i\u015fledi\u011fini somut olarak g\u00f6rmelerine y\u00f6nelik bir talepti. \u0130kincisi, normal zamanlarda kapitalizmin \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde belki k\u0131smen uygulanabilecek bu tedbirler, Rusya\u2019n\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu ekonomik da\u011f\u0131lma ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f durumunda, kapitalizmin katlanamayaca\u011f\u0131 tedbirler haline geliyor ve b\u00f6ylece patlay\u0131c\u0131 ve devrimci bir nitelik al\u0131yordu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, tazminatlardan s\u00f6z edilmiyordu. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, kendi ba\u015flar\u0131na \u00e7ok \u201cm\u00fctevaz\u0131\u201d g\u00f6z\u00fcken bu talepler, devrimci y\u00f6ntemlerle ve kitlesel bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesiyle desteklendikleri i\u00e7in, kapitalizmi temelinden sars\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Bu program\u0131n ve ona dayan\u0131larak y\u00fcr\u00fct\u00fclen propaganda ve ajitasyonun kitlelerin Bol\u015fevizm\u2019e ve devrime kazan\u0131lmas\u0131na hizmet etti\u011fi biliniyor. Bol\u015fevikler, iktidar\u0131 ald\u0131ktan sonra bu t\u00fcr ge\u00e7i\u015fsel tedbirleri b\u00fct\u00fcn\u00fcyle uygulama f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulamad\u0131lar. Kapitalistlerin uygulad\u0131\u011f\u0131 sabotaj, \u00e7ok daha k\u00f6kl\u00fc ve \u015fiddetli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirdi. Ge\u00e7i\u015f program\u0131 zorunlulu\u011fu, daha sonra Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongreleri\u2019nde ele al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dipnotlar:<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

 (*)<\/strong>: R. Luxemburg bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, Bernstein\u2019da ele\u015ftirmektedir: \u201cBern\u015ftein, \u2018kapitalist\u2019 kavram\u0131ndan bir \u00fcretim kategorisini de\u011fil, m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131 (\u2026) anlamaktad\u0131r. (\u2026) Bern\u015ftein, kapitalist kavram\u0131n\u0131 \u00fcretim ili\u015fkilerinden m\u00fclkiyet ili\u015fkilerine aktarmaktad\u0131r.(\u2026)\u201d (51)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

(**): <\/strong> \u201cVar olan toplumun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak g\u00f6r\u00fcyoruz; \u00e7\u00fcnk\u00fc biliyoruz ki ekonomik geli\u015fme, s\u00f6m\u00fcr\u00fclenleri \u00f6zel m\u00fclkiyete kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye itecek ko\u015fullar\u0131 do\u011fal bir zorunlulukla yaratmakta, s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fclerin say\u0131s\u0131n\u0131 ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc azalt\u0131rken s\u00f6m\u00fcr\u00fclenlerin say\u0131 ve g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rmaktad\u0131r. (\u2026) Kapitalist toplum iflas etmi\u015ftir: Tasfiyesi bir zaman sorunudur art\u0131k; kar\u015f\u0131 konulmaz ekonomik geli\u015fme, do\u011fal bir zorunlulukla kapitalist \u00fcretim tarz\u0131n\u0131n iflas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Bug\u00fcnk\u00fcn\u00fcn yerine yeni bir toplum bi\u00e7iminin kurulmas\u0131 art\u0131k sadece istenir bir \u015fey de\u011fildir; ka\u00e7\u0131n\u0131lmazla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (52)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

(***):<\/strong> Engels, 1 Nisan 1895\u2019te Kautsky\u2019ye yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta \u015feyle diyordu: \u201cBug\u00fcn, benim \u00d6ns\u00f6z<\/em>\u2019den baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerin benim haberim olmadan Vorwaerts<\/em>\u2019de yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Bu \u015fekilde, benim ne pahas\u0131na olursa olsun legalite a\u015f\u0131\u011f\u0131 biri g\u00f6r\u00fcnmem sa\u011flanm\u0131\u015f. Bunun i\u00e7in, bu utan\u00e7 verici izlenimin silinmesi i\u00e7in mutlaka \u00d6ns\u00f6z<\/em>\u2019\u00fcn tam metninin yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 istiyorum.\u201d Bununla birlikte Bebel ve Kautsky, sans\u00fcr re yasaklanma tehlikesi gibi gerek\u00e7elerle, Engels\u2019i \u00d6ns\u00f6z<\/em>\u2019\u00fcn\u00fc bu \u015fekilde yay\u0131mlamaktan menetmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

(****)<\/strong>: Tabii, bu \u00f6l\u00e7\u00fcp bi\u00e7melerin sonucu her zaman olumsuz olur. Bu arada, Luxemburg eline ge\u00e7en ilk somut f\u0131rsat\u0131 kullanmaktad\u0131r: Oy hakk\u0131n\u0131n \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu Prusya\u2019da 1910\u2019daki meclis se\u00e7imlerinde genel oy i\u00e7in bir ajitasyon kampanyas\u0131 a\u00e7ar. Parti taban\u0131ndaki i\u015f\u00e7ilerin (ve partinin radikal sol kanad\u0131n\u0131n) yard\u0131m\u0131yla artarda bir dizi kitlesel miting ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f d\u00fczenler. Polisle \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u0131kar. Bunun \u00fczerine mitinglere kat\u0131lanlar\u0131n say\u0131s\u0131 artar, Berlin\u2019de 200.000\u2019den fazla insan\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dev bir g\u00f6steri yap\u0131l\u0131r. Bundan sonra, aralar\u0131nda Kautsky\u2019nin de bulundu\u011fu parti merkezi, bu t\u00fcr g\u00f6sterileri ve genel grev d\u00fc\u015f\u00fcncesini yasaklar ve sol kanada kar\u015f\u0131 ideolojik ve \u00f6rg\u00fctsel bir sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7er.<\/p>\n\n\n\n

48.)<\/strong> F. Engels, Anti D\u00fchring, <\/strong>Ankara 1975, (Sol Yay\u0131nlar\u0131), s. 411-12<\/p>\n\n\n\n

49.)<\/strong> F. Engels, a.g.e., s. 413-14<\/p>\n\n\n\n

50.)<\/strong> Kautsky, The Class Struggle, <\/strong>(S\u0131n\u0131f Kavgas\u0131), New York 1971, (Norton), s. 68<\/p>\n\n\n\n

51.)<\/strong> R. Luxemburg, Sosyal Reform ya da Devrim, <\/strong>s. 70, 71, 72<\/p>\n\n\n\n

52.)<\/strong> Kautsky, a.g.e., s. 87<\/p>\n\n\n\n

53.)<\/strong> P. Mattick, \u00abKari Kautski: Marks\u2019dan Hitler\u2019e\u00bb, Anti-Bol\u015fevik Communism <\/strong>i\u00e7inde London 1978, (Merlin Press), s. 4<\/p>\n\n\n\n

54.)<\/strong> R. Luxemburg, Spartakistler Ne \u0130stiyor, <\/strong>\u0130stanbul 1979, (Belge Yay\u0131nlar\u0131), s. 39-40<\/p>\n\n\n\n

55.)<\/strong> R. <\/strong>Luxemburg, Sosyal Reform ya da Devrim, <\/strong>s. 58<\/p>\n\n\n\n

56.)<\/strong> R. Luxemburg, \u00abSosyal Demokrasinin \u00d6rg\u00fctsel Sorunlar\u0131\u00bb, Selected Political Writings of Rosa Luxem<\/strong>burg i\u00e7inde, New York 1971, Montly Review Press, s. 304<\/p>\n\n\n\n

57.)<\/strong> Ernest Mandel, \u00abRosa ve Alman Sosyal Demokrasisi\u00bb, International Vol. 3, No: 4, London 1977, s. 9<\/p>\n\n\n\n

58.)<\/strong> Rosa Luxemburg, Kitle Grevleri, <\/strong>\u0130stanbul 1976, (Maya Yay\u0131nlar\u0131), s. 12<\/p>\n\n\n\n

59.)<\/strong> R. Luxemburg, a.g.e., s. 14<\/p>\n\n\n\n

60.)<\/strong> R. Luxemburg, a.g.e., s. 15<\/p>\n\n\n\n

61.)<\/strong> R. Luxemburg, a.g.e., s. 48-49<\/p>\n\n\n\n

62.)<\/strong> R. Luxemburg, a.g.e., s. 61<\/p>\n\n\n\n

63.)<\/strong> R. Luxemburg, a.g.e., s. 75<\/p>\n\n\n\n

64.)<\/strong> R. Luxemburg, a.g.e., s. 89-90<\/p>\n\n\n\n

65.)<\/strong> G.D.H. Gole, A History of Socialist Thought <\/strong>(Sosyalist D\u00fc\u015f\u00fcnce Tarihi), Vol. 13, London 1963, s. 253<\/p>\n\n\n\n

66.)<\/strong> Kautsky, The Class Struggle, <\/strong>s. 188 ve E. Schorske, German Social Democracy <\/strong>(Alman Sosyal Demokrasisi), New York 1970, s. 247<\/p>\n\n\n\n

67.)<\/strong> R. Luxemburg, Sosyal Reform ya da Devrim, s. <\/strong>5354<\/p>\n\n\n\n

68.)<\/strong> R. <\/strong>Luxemburg, Spartakistler ne \u0130stiyor, <\/strong>s. 80<\/p>\n\n\n\n

69.)<\/strong> R. Luxemburg, Kitle Grevleri, <\/strong>s. 89<\/p>\n\n\n\n

70.)<\/strong> R. Luxemburg, Spartakistler Ne \u0130stiyor, s. 121-122<\/p>\n\n\n\n

71.)<\/strong> R. Luxemburg, a.g.e., s. 141-42<\/p>\n\n\n\n

72.)<\/strong> R. Luxemburg, a.g.e., s. 147<\/p>\n\n\n\n

73.)<\/strong> R. Luxemburg, a.g.e., s. 170<\/p>\n\n\n\n

74.)<\/strong> Lenin, Nisan Tezleri<\/strong>, s. 37-38<\/p>\n\n\n\n

75.)<\/strong> Lenin, Uzaktan Mektuplar, s. 46-47<\/p>\n\n\n\n

76.)<\/strong> Lenin, CW, cilt 25, s. 146<\/p>\n\n\n\n

77.)<\/strong> Lenin, CW, cilt 24, s. 148-9<\/p>\n\n\n\n

78.)<\/strong> Lenin, Uzaktan Mektuplar, s. 48<\/p>\n\n\n\n

79.)<\/strong> Lenin, a.g.e., s. 51-52<\/p>\n\n\n\n

80.)<\/strong> Lenin, a.g.e., s. 76<\/p>\n\n\n\n

81.)<\/strong> Lenin, CW, cilt 24, s. 308<\/p>\n\n\n\n

82.)<\/strong> Lenin, CW, cilt 24, s. 149<\/p>\n\n\n\n

83.)<\/strong> Lenin, CW, cilt 24, s. 150<\/p>\n\n\n\n

84.)<\/strong> Lenin, CW, cilt 24, s. 181-182<\/p>\n\n\n\n

85.)<\/strong> Lenin, CW, cilt 24, s. 194<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yay\u0131n Kurulu’nun son notu: <\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Yay\u0131n Kurulu olarak, metinde Friedrich Engels \u00fczerine ifade edilen g\u00f6r\u00fc\u015flerin a\u00e7\u0131k\u00e7a hatal\u0131 oldu\u011funu belirtmek durumunday\u0131z. Yenice metinde, Engels’in son yaz\u0131lar\u0131nda Erfurt Program\u0131’n\u0131n asgari-pratik g\u00f6revler b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc te\u015fkil eden m\u00fccadeleler ile sosyalizmi mutlak olarak birbirinden ay\u0131ran yap\u0131s\u0131n\u0131 yeniden \u00fcretti\u011fini iddia etmekte. B\u00f6ylece Engels’i, Alman partisi i\u00e7inde do\u011fan reformist ve pasifist e\u011filimin sorumlulular\u0131ndan birisi olarak de\u011ferlendirmekte. Dahas\u0131 o Engels’e, kapitalizmin kendi krizleri neticesinde ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak sosyalizme evrilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc atfediyor. <\/p>\n\n\n\n

Bu do\u011fru de\u011fil zira Engels bir\u00e7ok defa kapitalizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu deklare etmi\u015f olsa da, sosyalizmin in\u015fas\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu, Yenice’nin \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bi\u00e7imiyle iddia etmedi. Burada Yenice, kapitalizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle sosyalizmin in\u015fas\u0131n\u0131 birbirlerine e\u015fitliyor. Halbuki Engels’le birlikte bir\u00e7ok sosyalist, kapitalizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmas\u0131na ra\u011fmen sosyalizme yol a\u00e7mayabilece\u011fini ortaya koymu\u015ftur. Bizce, bu insanl\u0131\u011f\u0131n fiziksel olarak yok olu\u015fu bi\u00e7iminde de ger\u00e7ekle\u015fecek olsa, kapitalizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Sosyalizmin in\u015fas\u0131 ise devrimci \u00f6nderlik sorununa i\u00e7kindir.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u00f6k\u00fc\u015f teorisinin bu bi\u00e7imde ele al\u0131nmas\u0131, Ernest Mandel’in konuya yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ku\u015fkucu karakterinin bir tekrar\u0131d\u0131r. Mandel’e g\u00f6re “1929 t\u00fcr\u00fcnde bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn yinelenmesinin ne pahas\u0131na olursa olsun \u00f6nlenmesi gere\u011fi, So\u011fuk Sava\u015f ve kapitalizm kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00fc\u00e7lerin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde y\u00fckseldi\u011fi ko\u015fullar alt\u0131nda, kapitalizm i\u00e7in bir \u00f6l\u00fcm-kal\u0131m meselesi haline gelmi\u015f durumdayd\u0131.” (Aktaran i\u00e7in bkz. Tom Kemp, Karl Marx’s “Capital” Today<\/em>) Mandel “bir ekonomik krize ya da felakete gelince (…) bunun yeni kapitalizm taraf\u0131ndan hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir d\u00f6nem i\u00e7in neden \u00f6nlenebilece\u011fine ili\u015fkin g\u00fc\u00e7l\u00fc sebepler” oldu\u011funu iddia ediyordu (agy.). <\/p>\n\n\n\n

Yenice metninde Rosa Luxemburg’un ge\u00e7i\u015f program\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar\u0131 hakl\u0131 bir \u015fekilde olumlu olarak de\u011ferlendirip, onun Reform mu; Devrim mi?<\/em> bro\u015f\u00fcr\u00fcnden al\u0131nt\u0131lar da yaparken, bu bro\u015f\u00fcr\u00fcn \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f teorisine de\u011finen ve Engels’in g\u00f6r\u00fc\u015flerinin savunuldu\u011fu en kritik noktalar\u0131n\u0131 nedense es ge\u00e7iyor:<\/p>\n\n\n\n

“Sosyalist teori, bug\u00fcne kadar sosyalizm y\u00f6n\u00fcnde bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn hareket noktas\u0131n\u0131n genel ve felaket getirici bir kriz olaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131nda iki \u015feyi ay\u0131rt etmemiz gerekiyor: Temel d\u00fc\u015f\u00fcnce ve onun d\u0131\u015fsal g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc.<\/p>

Temel d\u00fc\u015f\u00fcnce, kapitalizmin kendi i\u00e7sel \u00e7eli\u015fkileri sonucunda, dengesizle\u015febilece\u011fi, basit\u00e7e olanaks\u0131z hale gelece\u011fi bir noktaya do\u011fru ilerledi\u011finin olumlanmas\u0131d\u0131r. O kritik an\u0131n felaket getirici genel bir ticari kriz bi\u00e7iminde ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in hakl\u0131 nedenler vard\u0131r. Ama temel d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, bu ikincil \u00f6nemdedir.<\/p>

(…)<\/p>

Revizyonist teori b\u00f6ylece kendini bir a\u00e7maza sokar. Sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, ya bug\u00fcne kadar kabul edilmi\u015f oldu\u011fu \u00fczere, kapitalizmin i\u00e7sel \u00e7eli\u015fkilerinin sonucudur ve kapitalizmin geli\u015fmesiyle birlikte onun i\u00e7sel \u00e7eli\u015fkileri de belirli bir noktada, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak kapitalizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne yol a\u00e7acakt\u0131r (bu durumda, ‘uyum ara\u00e7lar\u0131’ etkisiz ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f teorisi do\u011frudur) ya da ‘uyum ara\u00e7lar\u0131’ kapitalist sistemin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekten durduracak ve b\u00f6ylece, onun \u00e7eli\u015fkilerini bast\u0131rarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacakt\u0131r. Bu durumda, sosyalizm tarihsel bir gereklilik olmaktan \u00e7\u0131kar. O art\u0131k, istedi\u011finiz \u015fekilde adland\u0131rabilece\u011finiz ama toplumun maddi geli\u015fmesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olmayan bir \u015fey haline gelir.<\/p>

Bu a\u00e7maz, bir di\u011ferine yol a\u00e7ar. Ya revizyonizm kapitalist geli\u015fmenin rotas\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncesinde hakl\u0131d\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla toplumun sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc bir \u00fctopyadan ibarettir ya da sosyalizm bir \u00fctopya de\u011fildir ve ‘uyum ara\u00e7lar\u0131’ teorisi yanl\u0131\u015ft\u0131r. Sorun, \u00f6zet olarak budur.”<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla uluslararas\u0131 Marksist hareket, krizlerin ve felaketlerin kendili\u011finden bir \u015fekilde kapitalizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7bir zaman iddia etmedi ancak bu krizlerin devrimci hareketin \u00f6n\u00fcne koydu\u011fu g\u00f6revlerin tespiti, daima perspektifin kendisi oldu. <\/p>\n\n\n\n

Engels ile Alman partisinde ba\u015f g\u00f6steren parlamentarizmin teorik kayna\u011f\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fki sorununa gelince, bu konuda Engels’in isminin Kautsky’le an\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131k bir tahrifat\u00e7\u0131l\u0131k bi\u00e7imidir, o kadar. Kautsky, 1892’de yay\u0131mlanan me\u015fhur S\u0131n\u0131f M\u00fccadelesi<\/em> kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n

“B\u00fcy\u00fck kapitalistler, egemenler ve yasa yap\u0131c\u0131lar \u00fczerinde do\u011frudan etkide bulunabilirler ama i\u015f\u00e7iler bunu sadece<\/em> parlamenter faaliyet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yapabilir. (…) Parlamenter faaliyet (…) proletaryay\u0131 ekonomik, sosyal ve ahlaki yozla\u015fmadan kurtarmak i\u00e7in kullan\u0131labilecek en g\u00fc\u00e7l\u00fc kald\u0131ra\u00e7t\u0131r.<\/em>“<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Engels ise 1884’te, silahl\u0131 ayaklanma perspektifinden vazge\u00e7ilmesi halinde sosyal demokrat partiye uygulanan yasa\u011f\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 do\u011fdu\u011funda, Bebel’e \u015f\u00f6yle \u00f6\u011f\u00fct verecektir:<\/p>\n\n\n\n

“Hi\u00e7bir parti, e\u011fer yalan s\u00f6ylemiyorsa, belli ko\u015fullar alt\u0131nda silahl\u0131 direni\u015f hakk\u0131n\u0131 reddetmemi\u015ftir. Hi\u00e7 kimse bu nihai haktan feragat edememi\u015ftir.”<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

1892’de (“son senelerinde”) bir \u0130talyan ele\u015ftirmene yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta \u015fu sat\u0131rlara yer vermi\u015ftir:<\/p>\n\n\n\n

“Hi\u00e7bir zaman sosyalist partinin \u00e7o\u011funluk olaca\u011f\u0131n\u0131 ve ard\u0131ndan iktidar\u0131 almaya giri\u015fece\u011fini s\u00f6ylemedim. Tersine, egemenlerimizin, i\u015fler o noktaya varmadan \u00e7ok \u00f6nce bize kar\u015f\u0131 \u015fiddet kullanaca\u011f\u0131n\u0131 ve bunun da bizi \u00e7o\u011funluk alan\u0131ndan devrim alan\u0131na ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131na bire on bahse girilebilebilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yledim.”<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Engels’in yaz\u0131lar\u0131 Kautsky-Bernstein (partinin merkez ve sa\u011f kanatlar\u0131) taraf\u0131ndan sans\u00fcrlenmi\u015f ve Engels’i “pasifist” g\u00f6sterecek \u015fekilde yay\u0131mlanm\u0131\u015f da olsa, Engels’in mektuplar\u0131 ve sans\u00fcrlenmemi\u015f orijinal metinleri, onun, iktidar\u0131n ele ge\u00e7irili\u015finin otomatik ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l olamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Engels ile ge\u00e7i\u015f program\u0131 mant\u0131\u011f\u0131 ise daha zorlu ve bu notun kapsam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir konudur. Bu konuda hen\u00fcz etrafl\u0131ca bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r ancak Engels’in, burjuva demokratik taleplerin sosyalist devrim lehine kald\u0131ra\u00e7 olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi\u011fi, Lenin ile Tro\u00e7ki’nin ustal\u0131\u011f\u0131nda kapitalistleri ve ihanet\u00e7i sol odaklar\u0131 te\u015fhir etmede kullan\u0131lan ge\u00e7i\u015f sloganlar\u0131n\u0131n benzerlerini bir perspektif olarak benimsedi\u011fi ortadad\u0131r. 1892’de, Frans\u0131z partisi se\u00e7imlerde ba\u015far\u0131 kazan\u0131nca Paul Lafargue’a yazd\u0131\u011f\u0131 mektuptan bir pasaj aktaral\u0131m:<\/p>\n\n\n\n

“Franda’da genel oy hakk\u0131 ile k\u0131rk y\u0131ld\u0131r elinizde ne m\u00fcthi\u015f bir silah bulundu\u011funu \u015fimdi anlad\u0131n m\u0131; yeter ki insanlar bunu kullanmay\u0131 bilsin! Devrim \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmaktan daha yava\u015f ve s\u0131k\u0131c\u0131d\u0131r, fakat on kere daha emindir ve \u00fcstelik, silahl\u0131 devrim \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131lacak g\u00fcn\u00fc m\u00fckemmel bir do\u011frulukla g\u00f6sterir. Genel oy hakk\u0131, i\u015f\u00e7iler taraf\u0131ndan ak\u0131ll\u0131ca kullan\u0131l\u0131rsa, bire on ihtimalle, y\u00f6netenleri legaliteyi y\u0131kmaya iter; yani bizi devrim yapmak i\u00e7in en elveri\u015fli konuma getirir.”<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ge\u00e7i\u015f taleplerinin demokratik karakterli olanlar\u0131n\u0131 “y\u00f6netenleri legaliteyi y\u0131kmaya itmek” i\u00e7in kullanmak ve b\u00f6ylece, iktidar\u0131n devrimci fethi i\u00e7in “en elveri\u015fli konuma” gelmek: Burada ge\u00e7i\u015f program\u0131 kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131n ilk n\u00fcvelerini bulmak imkans\u0131z de\u011fildir. Ancak dedi\u011fimiz \u00fczere, bu ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n konusudur.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yaz\u0131n\u0131n birinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcne buradan, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcne buradan, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ise buradan ula\u015fabilirsiniz. Yazar: M. Yenice Kaynak: “Devrimci Marksizm’de Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 Anlay\u0131\u015f\u0131”, Ele\u015ftiri Yay\u0131nevi, Devrimci Sosyalizm Dizisi 3, Nisan 1980, \u0130stanbul. Yay\u0131n Kurulu’nun notu: Ekte, M. Yenice\u2019nin ge\u00e7i\u015f program\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fczerine kaleme alm\u0131\u015f oldu\u011fu uzunca metnin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okuyucular\u0131m\u0131zla payla\u015f\u0131yoruz. Tro\u00e7kist Yay\u0131n Kurulu olarak metinde kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1818,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[925],"tags":[933,481,107,890,935,733,44,934,939,725,461],"class_list":["post-1812","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gecis-programi-anlayisi","tag-bolsevikler","tag-bolsevizm","tag-gecis","tag-gecis-programi","tag-gecis-talepleri","tag-lenin","tag-leninizm","tag-nisan-tezleri","tag-rosa-luxemburg","tag-surekli-devrim","tag-trockizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1812"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1843,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1812\/revisions\/1843"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1818"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}