{"id":1772,"date":"2020-05-11T10:01:46","date_gmt":"2020-05-11T07:01:46","guid":{"rendered":"http:\/\/trockist.net\/?p=1772"},"modified":"2020-05-11T10:06:42","modified_gmt":"2020-05-11T07:06:42","slug":"trockiyle-isci-partisi-uzerine-tartisma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2020\/05\/11\/trockiyle-isci-partisi-uzerine-tartisma\/","title":{"rendered":"Tro\u00e7ki\u2019yle \u201c\u0130\u015f\u00e7i Partisi\u201d \u00fczerine tart\u0131\u015fma"},"content":{"rendered":"\n

A\u015fa\u011f\u0131da okuyucular\u0131m\u0131zla, Tro\u00e7ki ile 31 May\u0131s 1938 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f bir s\u00f6yle\u015fiyi payla\u015f\u0131yoruz.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kaynak: <\/strong>“Devrimci Marksizm’de Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 Anlay\u0131\u015f\u0131”, Ele\u015ftiri Yay\u0131nevi, Devrimci Sosyalizm Dizisi 3, Nisan 1980, \u0130stanbul.<\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Soru: Ge\u00e7i\u015f Program\u0131\u2019na ili\u015fkin olarak partimizin saflar\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla en fazla Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ndeki i\u015f\u00e7i partisi ile ilgili sorun tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Baz\u0131 yolda\u015flar, b\u00f6yle bir parti i\u00e7in kitlelerde yayg\u0131n bir istek oldu\u011funu g\u00f6steren hi\u00e7bir delil olmamas\u0131ndan hareketle bir i\u015f\u00e7i partisi kurulmas\u0131n\u0131 savunman\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Ayn\u0131 yolda\u015flar e\u011fer kurulma s\u00fcrecinde b\u00f6yle bir parti olmu\u015f olsayd\u0131 ya da kitlelerin bu y\u00f6nde yayg\u0131n bir talebi olsayd\u0131, o zaman bu harekete devrimci bir muhteva verebilecek bir program \u00f6nerebilece\u011fimizi ekliyorlar. Ancak b\u00f6yle bir s\u00fcrecin yoklu\u011fu ko\u015fullar\u0131nda bu t\u00fcr objektif fakt\u00f6rlerin eksikli\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda i\u015f\u00e7i partisine ili\u015fkin tezimiz oport\u00fcnist olacakt\u0131r. Bu noktay\u0131 biraz daha a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturabilir misin?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki: <\/strong>Genel olarak i\u015f\u00e7i ve \u00f6zel olarak sendika tarihinden en temel olgular\u0131 kendi kendimize hat\u0131rlatmak gerekti\u011fi kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Bu a\u00e7\u0131dan, de\u011fi\u015fik \u00fclkelerdeki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n geli\u015fme bi\u00e7imleri \u00e7ok farkl\u0131 olmu\u015ftur. Her \u00fclke \u00f6zg\u00fcn bir geli\u015fme tipine sahiptir ama bu onlar\u0131n genel olarak tasnif edilmesini engellemez.<\/p>\n\n\n\n

Avusturya\u2019da ve \u00f6zellikle Rusya\u2019da, i\u015f\u00e7i hareketi politik bir hareket olarak ba\u015flad\u0131, bir partinin etraf\u0131nda bi\u00e7imlendi. Bu ilk ad\u0131md\u0131. Sosyal demokrasi ilk safhas\u0131nda toplumun sosyalist yeniden in\u015fas\u0131n\u0131n yak\u0131n bir gelecekte ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini umuyordu fakat kapitalizmin bir s\u00fcre i\u00e7in dayanacak kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve sosyal demokrasi uzun bir g\u00f6reli refah d\u00f6neminde \u00f6rg\u00fctlemek zorunda kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Almanya, Avusturya gibi \u00fclkelerde, \u00f6zellikle sendikalar\u0131n \u00f6nceden bilinmedi\u011fi Rusya\u2019da, sendikalar politik bir parti, sosyal demokrasi taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131ld\u0131, in\u015fa edildi ve y\u00f6nlendirildi.<\/p>\n\n\n\n

Latin \u00fclkelerinde, Fransa\u2019da ve \u00f6zellikle \u0130spanya\u2019da \u00e7ok farkl\u0131 bir geli\u015fme tipi yer ald\u0131. Buralarda siyasi parti ve sendikal hareket hemen hemen birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r ve farkl\u0131 bayraklar alt\u0131ndad\u0131rlar ve hatta bir dereceye kadar da biri di\u011ferine antagonisttir. Parti parlamenter bir ayg\u0131tt\u0131r. Sendikalar, Fransa\u2019da bir dereceye kadar – \u0130spanya\u2019da daha fazla – anar\u015fistlerin y\u00f6netimi alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc tip de B\u00fcy\u00fck Britanya, ABD ve de\u011fi\u015fik \u00f6l\u00e7\u00fclerde s\u00f6m\u00fcrgelerde g\u00f6r\u00fclendir. \u0130ngiltere sendikalar\u0131n klasik \u00fclkesidir. Onlar sendikalar\u0131 on sekizinci y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda kurmaya ba\u015flad\u0131lar, Frans\u0131z Devrimi\u2019nden \u00f6nce ve sanayi devrimi denilen d\u00f6nemde (ABD\u2019de manifakt\u00fcr sisteminin y\u00fckseli\u015fi zarf\u0131nda olu\u015ftular).<\/p>\n\n\n\n

\u0130ngiltere\u2019de i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kendi ba\u011f\u0131ms\u0131z partisi yoktu. Sendikalar i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yegane \u00f6rg\u00fctleriydi ancak asl\u0131nda bunlar i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00fcst tabakalar\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctleriydiler. \u0130ngiltere\u2019de aristokratik bir proletarya vard\u0131, bu en az\u0131ndan \u00fcst tabakas\u0131 i\u00e7in b\u00f6yleydi \u00e7\u00fcnk\u00fc Britanya burjuvazisi d\u00fcnya pazar\u0131n\u0131n neredeyse tekel d\u00fczeyinde olan denetiminden yararlanarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na zenginli\u011finden k\u0131r\u0131nt\u0131lar verebiliyordu ve b\u00f6ylelikle bu aristokrasiye milli gelirden pay d\u00fc\u015f\u00fcyordu. Burjuvaziden bu kadar\u0131n\u0131 almak i\u00e7in sendikalar yeterliydiler. Ancak bir y\u00fczy\u0131l ge\u00e7tikten sonra sendikalar politik bir parti kurmaya ba\u015flad\u0131lar. Bu Almanya ve Avusturya\u2019da olana tamamen z\u0131tt\u0131r. Orada parti i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 uyand\u0131rm\u0131\u015f ve sendikalar\u0131 kurmu\u015ftur. \u0130ngiltere\u2019de ise sendikalar y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k varolu\u015f ve m\u00fccadeleden sonra bir politik parti kurmaya zorlad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Bu de\u011fi\u015fikli\u011fin nedenleri nelerdi? Bu \u00e7ok keskin olarak geli\u015fen \u0130ngiliz kapitalizminin topyek\u00fbn gerilemesine ba\u011fl\u0131yd\u0131. \u0130ngiliz partisi ancak birka\u00e7 on y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fle \u00f6zellikle I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra g\u00f6ze \u00e7arpar hale geliyor. Bu de\u011fi\u015fikli\u011fin nedeni nedir? \u0130yi bilinir ki bu d\u00fcnya pazar\u0131 \u00fczerindeki \u0130ngiltere tekelinin kalkmas\u0131 nedeniyledir. Bu, 1880\u2019li y\u0131llardan itibaren A. Birle\u015fik Devletleri ve Alman rekabeti ile ba\u015flad\u0131. Burjuvazi proletaryan\u0131n \u00fcst tabakalar\u0131n\u0131n imtiyazl\u0131 konumunu s\u00fcrd\u00fcrme imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 kaybetti. Sendikalar i\u015f\u00e7ilerin durumunu ilerletme olana\u011f\u0131n\u0131 yitirdiler ve politik eylem yoluna girmeye zorland\u0131lar \u00e7\u00fcnk\u00fc politik eylem sadece ekonomik eylemin genelle\u015ftirilmesidir. Politik eylem i\u015f\u00e7ilerin gereksinimlerine genel bir bi\u00e7im kazand\u0131r\u0131r ve taleplerini burjuvazinin \u015fu ya da bu \u00f6zel kesimine de\u011fil fakat devlet i\u00e7inde \u00f6rg\u00fctlenmesine uygun olarak burjuvazinin b\u00fct\u00fcn\u00fcne y\u00f6neltir.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn ABD\u2019de diyebiliriz ki \u0130ngiltere\u2019deki geli\u015fmenin \u00f6zg\u00fcn \u00e7izgileri, hatta daha yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f bi\u00e7imiyle daha k\u0131sa bir d\u00f6nem i\u00e7erisinde g\u00f6r\u00fclmektedir \u00e7\u00fcnk\u00fc ABD tarihinin bizzat kendisi daha k\u0131sad\u0131r. Fiil\u00ee olarak, sendikalar\u0131n ABD\u2019deki geli\u015fmesi \u0130\u00e7 Sava\u015f\u2019tan sonra ba\u015flad\u0131 fakat bu sendikalar siyasi y\u00f6nden B\u00fcy\u00fck Britanya\u2019daki sendikalarla bile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok geriydiler. Bunlar \u00e7o\u011fu kez, i\u015f\u00e7ilerin ve i\u015fverenlerin kar\u0131\u015f\u0131k, militan m\u00fccadele vermeyen sendikalar\u0131yd\u0131. \u00c7ok y\u00f6resel ve ufakt\u0131lar. \u0130\u015f koluna g\u00f6re de\u011fil de zanaat sistemi \u00fczerine temellendirilmi\u015flerdi. ABD\u2019de ger\u00e7ek sendikalar\u0131n geli\u015fti\u011fini ancak son iki ya da \u00fc\u00e7 y\u0131l zarf\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu yeni hareket CIO\u2019dur.<\/p>\n\n\n\n

ClO\u2019nun ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n nedeni nedir? Amerikan kapitalizminin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. B\u00fcy\u00fck Britanya\u2019da kapitalist sistemin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131c\u0131, mevcut sendikalar\u0131 politik bir parti i\u00e7inde birle\u015fmeye zorlad\u0131. ABD\u2019de de ayn\u0131 olgu, gerilemenin ba\u015flamas\u0131 sadece sanayi sendikalar\u0131n\u0131 \u00fcretti ama bu sendikalar yaln\u0131zca kapitalizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yeni b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lamak \u00fczere sahnede belirdiler ya da daha do\u011frusu 1929-1933 ilk krizi ClO\u2019nun \u00f6rg\u00fctlenmesiyle sonu\u00e7lanan iti\u015fi sa\u011flad\u0131 diyebiliriz. Fakat, daha hen\u00fcz \u00f6rg\u00fctlenebilmi\u015fken CIO, 1937-38\u2019deki ikinci krizle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r, ki bu da halen s\u00fcrmekte ve derinle\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu olgu neyi g\u00f6sterir? ABD\u2019de sendikalar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi \u00e7ok uzun bir s\u00fcreyi gerektirdi, evet ama o \u015fimdiki var olan ger\u00e7ek sendikalar da \u0130ngiliz sendikalar\u0131 gibi bir evrimden ge\u00e7ecektirler. Bu demektir ki kapitalizmin gerilemesi temelinde politik eyleme y\u00f6nelmeye zorlan\u0131yorlar. Sorunun en \u00f6nemli y\u00f6n\u00fcn\u00fcn bu oldu\u011fu kan\u0131s\u0131nday\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Bana sorulan soruda, \u201cB\u00f6yle bir parti i\u00e7in yayg\u0131n bir istek oldu\u011funu g\u00f6steren hi\u00e7bir delil yok\u201d deniyor. Bu sorunu di\u011fer yolda\u015flarla tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hat\u0131rlayacaks\u0131n\u0131z bu sorun \u00fcst\u00fcnde baz\u0131 fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131 vard\u0131. Bir i\u015f\u00e7i partisi i\u00e7in iste\u011fin var olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar veremem \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir ki\u015fisel g\u00f6zlemim ya da izleminim yok fakat sendika liderlerinin ya da \u00fcyelerinin politik bir parti kurmaya ne dereceye kadar haz\u0131r ya da e\u011filimli olu\u015flar\u0131n\u0131 belirleyici bulmuyorum. Bu konuda objektif bilgiler edinmek \u00e7ok g\u00fc\u00e7. Bir referandum yapacak makinam\u0131z da yok. \u00d6nerilerimize olan tepkileri ancak onlar\u0131 g\u00fcndeme getirdi\u011fimiz taktirde \u00f6l\u00e7ebiliriz. Ama yan\u0131lmadan \u015funu s\u00f6yleyebiliriz ki nesnel durum kesinlikle belirleyicidir. Sendikalar, sendikalar olarak sadece bir savunma i\u015flevine sahip olabilirler. Bunal\u0131m\u0131n derinle\u015fti\u011fi ve i\u015fsizli\u011fin artt\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00fcye kaybederek giderek g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015firler. Grev fonu giderek k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr, g\u00f6revler giderek b\u00fcy\u00fcmekte ancak imk\u00e2nlar daralmaktad\u0131r. Bu bir ger\u00e7ektir ve bunu de\u011fi\u015ftiremeyiz. Sendika b\u00fcrokrasisi giderek daha \u00e7ok bocalar ve tabandaki i\u015f\u00e7ilerin tatminsizli\u011fi giderek artar; umutlar\u0131n\u0131 ClO\u2019nun ba\u015far\u0131lar\u0131na ba\u011flad\u0131klar\u0131 oranda tatminsizlikleri giderek artar, \u00f6zellikle ClO\u2019nun son d\u00f6nemdeki misli g\u00f6r\u00fclmemi\u015f b\u00fcy\u00fcmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda. Sorunun boyutu \u015fudur:\u0130ki ya da \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde 4.000.000 yeni i\u015fsiz, sendikalar\u0131n \u00e7\u00f6zemeyece\u011fi nesnel bir durumla y\u00fcz y\u00fcze gelmi\u015flerdir. Bu duruma biz bir yan\u0131t vermeliyiz. E\u011fer sendika liderleri politik eylem i\u00e7in haz\u0131r de\u011fillerse biz onlardan yeni bir politik y\u00f6neli\u015f geli\u015ftirmelerini istemeliyiz. E\u011fer redederlerse onlar\u0131 te\u015fhir ederiz. Nesnel durum budur.<\/p>\n\n\n\n

Burada da ge\u00e7i\u015f program\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc \u00fczerine s\u00f6ylediklerimi tekrarlayaca\u011f\u0131m. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki tek sorun kitlelerin ruh hali de\u011fil, nesnel durumdur ve bizim g\u00f6revimiz de bilin\u00e7siz kitleleri psikolojik durumun de\u011fil ama nesnel durumun belirledi\u011fi g\u00f6revlerle y\u00fcz y\u00fcze getirmektir. Ayn\u0131 \u015fey i\u015f\u00e7i partisi \u00fczerindeki \u00f6zg\u00fcn sorun i\u00e7in de tamamen ge\u00e7erlidir. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ezilmemesi, kitlelerin demoralize olmamas\u0131 i\u00e7in bu hareket yeni bir yol bulmak zorundad\u0131r ve bu yol politiktir. Bu, i\u015f\u00e7i partisi sorununda esasa ili\u015fkin bir husustur.<\/p>\n\n\n\n

Marksist ya da bilimsel sosyalist oldu\u011fumuzu iddia ediyoruz. \u201cBilimsel sosyalizm\u201d ger\u00e7ekte nedir? Bu \u015fu anlama gelir: Parti (ki bu sosyal bilimi temsil eder) politikas\u0131n\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in her bilimde oldu\u011fu gibi nesnel olgulardan, farkl\u0131 s\u0131n\u0131flar\u0131n maddi konumlar\u0131ndan ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerinden hareket eder yoksa \u00f6znel istek, e\u011filim ya da halet-\u00ee ruhiyelerden de\u011fil. Ancak bu y\u00f6ntemle nesnel duruma tekab\u00fcl eden talepleri saptayabiliriz. Ancak bundan sonra bu talepler ve sloganlar\u0131 kitlelerin veri olan zihniyetine uyarlayabiliriz. Bu zihniyeti temel olgu olarak ele almak ise bilimsel de\u011fil fakat konjonkt\u00fcrel, demagojik ya da macerac\u0131 bir politikay\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

Bizim bu geli\u015fmeyi ni\u00e7in be\u015f, alt\u0131 ya da yedi sene \u00f6nce \u00f6ng\u00f6rmedi\u011fimiz sorulabilir. Ni\u00e7in ge\u00e7en d\u00f6nemde, bu i\u015f\u00e7i partisi slogan\u0131 i\u00e7in sava\u015fmaya isteksiz oldu\u011fumuzu belirttik. A\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00e7ok basit. Biz Marksistler, Amerika\u2019da D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal i\u00e7in hareketin kurucular\u0131 olarak, d\u00fcnya kapitalizminin bir gerileme d\u00f6nemine girdi\u011finden tamamen emindik. Yani i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bizzat nesnel ko\u015fullarca e\u011fitildi\u011fi ve \u00f6znel olarak sosyalist devrim i\u00e7in harekete ge\u00e7ti\u011fi bir d\u00f6nem. S\u00f6z konusu genel e\u011filim ABD\u2019de de ge\u00e7erliydi ama genel e\u011filim her \u00f6zg\u00fcn olgunun saptanmas\u0131 i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda geli\u015fmenin temposu da s\u00f6z konusudur ve bu a\u00e7\u0131dan Amerikan kapitalizminin g\u00fcc\u00fc \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda y\u0131k\u0131c\u0131 i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerine kar\u015f\u0131 direnme yetene\u011finin daha \u00e7ok olabilece\u011fini ve Avrupa kapitalizminin gerilemesinden yararlanarak bir d\u00f6nem i\u00e7in kendi \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc erteleyebilece\u011fini baz\u0131lar\u0131m\u0131z (aralar\u0131nda ben de var\u0131m) d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ne kadar bir s\u00fcre i\u00e7in? Belki on il\u00e2 otuz y\u0131l. Her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda \u015fahsen ben, bu keskin krizin ya da krizler serisinin bu kadar k\u0131sa bir d\u00f6nem i\u00e7inde ba\u015flayabilece\u011fini ve giderek daha da derinle\u015febilece\u011fini g\u00f6rmemi\u015ftim. Sekil y\u0131l \u00f6nce Amerikal\u0131 yolda\u015flarla bu sorunu tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131mda olduk\u00e7a ihtiyatl\u0131 davranm\u0131\u015f olmam\u0131n nedeni budur. Benim fikrim, Amerikan sendikalar\u0131n\u0131n politik eyleme zorlanacaklar\u0131 bir d\u00f6neme ne zaman gireceklerini g\u00f6remeyece\u011fimiz \u015feklinde idi. E\u011fer bu kritik d\u00f6nem on il\u00e2 on be\u015f y\u0131lda ba\u015flasayd\u0131, o zaman biz, devrimci \u00f6rg\u00fct olarak, sendikalar\u0131 do\u011frudan etkileyen temel g\u00fc\u00e7 olabilirdik. Onun i\u00e7in 1930\u2019da i\u015f\u00e7i partisinin gereklili\u011fini il\u00e2n etmek tamamen soyut, suni ve ukalaca olurdu ve bu soyut slogan kendi partimizin geli\u015fmesinin \u00f6n\u00fcnde bir engel olabilirdi. Bu durum, bir \u00f6nceki krizin ba\u015flang\u0131c\u0131ndayd\u0131. O zaman bu krizin ard\u0131ndan daha derin yeni bir krizin gelece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmemi\u015ftik. Hem de \u00f6ylesi bir kriz ki bir tekrar olmas\u0131 nedeniyle etkisi bir \u00f6ncekinden be\u015f on kez daha fazla!<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi, d\u00fcnk\u00fc \u00f6ng\u00f6r\u00fclerimizden ziyade var olan durumu temel almal\u0131y\u0131z. Amerikan kapitalizmi \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr ama \u00e7eli\u015fkileri kendisinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Gerileme h\u0131z\u0131n\u0131n kendisi Amerika\u2019ya \u00f6zg\u00fc bir h\u0131za eri\u015fmi\u015ftir ve gen\u00e7 sendikalar i\u00e7in yeni bir durum yaratmaktad\u0131r. Bu AFL\u2019ye oranla \u00f6zellikle CIO i\u00e7in daha da ge\u00e7erlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc AFL\u2019nin daha aristokratik olan taban\u0131 sayesinde dayanabilme g\u00fcc\u00fc daha fazlad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Program\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirmeliyiz \u00e7\u00fcnk\u00fc nesnel durum tamam\u0131yla de\u011fi\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Bu neyi g\u00f6sterir? \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve sendikalar\u0131n i\u015f\u00e7i partisi perspektifini benimseyece\u011finden emin oldu\u011fumuzu mu? Hay\u0131r, bundan emin de\u011filiz. M\u00fccadeleye ba\u015flarken muzaffer olaca\u011f\u0131m\u0131zdan emin olamay\u0131z. Sadece, slogan\u0131m\u0131z\u0131n nesnel duruma uydu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz ve en iyi unsurlar bunu anlayacakt\u0131r, en geri unsurlar da anlamad\u0131klar\u0131nda bile buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmayacaklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Minneapolis\u2019te bile sendikalara Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019ni benimsemeleri gerekti\u011fini s\u00f6yleyemeyiz. Bu Minneapolis\u2019te bile bir \u015faka olur. Ni\u00e7in? \u00c7\u00fcnk\u00fc kapitalizmin gerilemesi partimizin geli\u015fme h\u0131z\u0131ndan on, y\u00fcz kat daha h\u0131zl\u0131 geli\u015fmektedir. Bu yeni bir farkl\u0131l\u0131k. \u0130\u015f\u00e7ilerin kendilerinin olan siyasi bir partinin gereklili\u011fi nesnel ko\u015fullardan kaynaklanmaktad\u0131r. Oysa bizim partimiz \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr ve i\u015f\u00e7ileri kendi saflar\u0131nda \u00f6rg\u00fctlemek i\u00e7in yeterli otoriteye sahip de\u011fildir. Bunun i\u00e7in biz, i\u015f\u00e7ilere, kitlelere kendi partiniz olmal\u0131 demeliyiz. Yoksa kitlelere hemen bizim partiye kat\u0131lmal\u0131s\u0131n\u0131z diyemeyiz. E\u011fer be\u015f y\u00fcz ki\u015filik bir kitle toplant\u0131s\u0131 bir i\u015f\u00e7i partisine olan gereksinim \u00fczerinde anla\u015f\u0131rsa bunlardan ancak be\u015fi partimize kat\u0131lmay\u0131 benimseyebilir, ki bu da i\u015f\u00e7i partisi slogan\u0131n\u0131n ajitasyonal bir slogan oldu\u011funu g\u00f6sterir. \u0130kinci slogan\u0131m\u0131z olan \u201cpartimize kat\u0131l\u0131n\u201d slogan\u0131 en ileri unsurlar i\u00e7indir.<\/p>\n\n\n\n

Ama sloganlar\u0131m\u0131z\u0131n yaln\u0131zca birisini mi ileri s\u00fcrmeliyiz? Ben her ikisini de derim. Birincisi, \u201cba\u011f\u0131ms\u0131z bir i\u015f\u00e7i partisi\u201d, kendi partimiz i\u00e7in zemini haz\u0131rlar. \u0130kinci slogan i\u015f\u00e7ilerin geli\u015fmelerine yard\u0131mc\u0131 olur ve partimiz i\u00e7in yolu haz\u0131rlar. Slogan\u0131m\u0131z\u0131n anlam\u0131 budur. Somut durumun de\u011fi\u015fmesi nedeniyle bug\u00fcn on sene \u00f6nce oldu\u011fu kadar olmamakla birlikte biz gene i\u015f\u00e7i partisi slogan\u0131n\u0131 soyut bir d\u00fczeyde b\u0131rakmakla yetinmeyece\u011fimizi, bunun somutlanmas\u0131 gereken bir fikir oldu\u011funu g\u00f6sterece\u011fiz. \u0130\u015f\u00e7ilere bu partinin Roosevelt ya da La Follette\u2019i desteklemek i\u00e7in de\u011fil ama i\u015f\u00e7ilerin kendileri i\u00e7in bir ayg\u0131t, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir parti olmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6stermeliyiz. Bu nedenle, bu partinin se\u00e7imlerde kendi adaylar\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu i\u015f\u00e7i partisinde biz kendi ge\u00e7i\u015f sloganlar\u0131m\u0131z\u0131 tan\u0131tmal\u0131y\u0131z, hepsini birden de\u011fil, f\u0131rsat \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a, \u00f6nce birini sonra \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fc. Bu slogan\u0131n kabul edilmemesi i\u00e7in hi\u00e7bir hakl\u0131 neden g\u00f6rmeyi\u015fimin nedeni budur. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm sadece psikolojik bir nedendir. Yolda\u015flar\u0131m\u0131z Lovestone taraftarlar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede soyut bir parti anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131, bizim kendi partimiz i\u00e7in m\u00fccadele ettiler. \u015eimdi bunun kabul edilebilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. Di\u011fer yandan Stalinistler do\u011fal olarak bizim fa\u015fist vs. oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyeceklerdir. Fakat bu ilkesel bir sorun de\u011fildir; taktik bir sorundur. Lovestone bizim r\u00fccu etti\u011fimizi s\u00f6yleyecektir ama bu \u00f6nemli de\u011fil. Biz politikam\u0131z\u0131 Lovestone\u2019un tepkilerine g\u00f6re de\u011fil, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n gereksinimlerine g\u00f6re saptar\u0131z. Lovestone taraftarlar\u0131yla m\u00fccadelemiz a\u00e7\u0131\u015f\u0131ndan bile bunun bir kay\u0131p de\u011fil kazan\u00e7 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Bir Lovestone taraftar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi konumumuzun ne oldu\u011funu ve ne i\u00e7in de\u011fi\u015ftirildi\u011fini a\u00e7\u0131klard\u0131m. \u201cO zaman, siz Lovestone taraftarlar\u0131 bize sald\u0131r\u0131yordunuz. Pek\u00e2l\u00e2, \u015fimdi sizin i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olan bu sorunda, biz fikrimizi de\u011fi\u015ftirdik. \u015eimdi, ni\u00e7in D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019e kar\u015f\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d Bu \u015fekilde Lovestone taraftarlar\u0131 aras\u0131nda bir b\u00f6l\u00fcnme bile haz\u0131rlayabilece\u011fimize inan\u0131yorum. Bu anlamda bir engel g\u00f6rm\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

Bitirmezden \u00f6nce sorunun form\u00fcle edili\u015fine bir d\u00fczeltme getirmek istiyorum: \u201c\u0130\u015f\u00e7i partisi\u201d talebi ge\u00e7i\u015f program\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 de\u011fildir, ayr\u0131 bir noktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Soru: Bir sendikada i\u015f\u00e7i partisi \u00f6nerilmeli mi? Buna oy verilmeli mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki:<\/strong> Ni\u00e7in olmas\u0131n? Sorunun g\u00fcndeme geldi\u011fi bir sendikada ben olsam s\u00f6z al\u0131r ve bir i\u015f\u00e7i partisine olan gereksinimin b\u00fct\u00fcn olaylar taraf\u0131ndan tamamen do\u011fruland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klard\u0131m. Ekonomik alandaki eylemin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Politik eyleme gereksinimimiz var. Bir sendikada, benim i\u00e7in \u00f6nemli olan\u0131n i\u015f\u00e7i partisinin muhtevas\u0131 oldu\u011funu, bunun i\u00e7in de program \u00fczerinde konu\u015fma hakk\u0131m\u0131 sakl\u0131 tuttu\u011fumu ancak, parti i\u00e7in oy verece\u011fimi s\u00f6ylerim.<\/p>\n\n\n\n

Soru: \u0130\u015f\u00e7iler, i\u015f\u00e7i partisi meselesinde tamamen lakayt g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar; liderleri hi\u00e7bir \u015fey yapm\u0131yor. Stalinistler ise Roosevelt\u2019ten yana.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki:<\/strong> Bu, belirli bir program\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f\u00e7ilerin bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu g\u00f6rmedikleri bir d\u00f6nemin \u00f6zelli\u011fidir. Bunun \u00fcstesinden gelmek mutlaka gereklidir. Yeni bir perspektif saptamak mutlaka gereklidir.<\/p>\n\n\n\n

Soru: Baz\u0131 yolda\u015flar i\u015f\u00e7i partisi hareketinin i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda geriledi\u011fini kan\u0131tlamaya y\u00f6nelik istatistiksel veriler bile toplam\u0131\u015flar.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki:<\/strong> Ana \u00e7izgi ile ikincil dalgalanmalar\u0131 ay\u0131rt edebilmeliyiz. \u00d6rnek olarak ClO\u2019daki halet-\u00ee ruhiyeler. \u0130lk \u00f6nce sald\u0131rganl\u0131k. \u015eimdi kriz d\u00f6neminde CIO, kapitalistlere eskiden oldu\u011fundan bin kez daha tehlikeli g\u00f6r\u00fcnmektedir ama liderleri, Roosevelt\u2019ten kopmaktan korkuyorlar. Kitleler bekliyor, bir perspektiften yoksun olarak. \u0130\u015fsizlik art\u0131yor. Bir y\u0131l \u00f6ncesine g\u00f6re i\u015f\u00e7i partisi i\u00e7in iste\u011fin azalm\u0131\u015f oldu\u011funu kan\u0131tlamak m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Belki Stalinist etki de bu y\u00f6ndedir. Ama bu sadece ikincil bir dalgalanmad\u0131r ve kendimizi ikincil dalgalanmalar \u00fczerine temellendirmek son derece tehlikelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc derinden i\u015fleyen esas ak\u0131m k\u0131sa s\u00fcrede daha zorlay\u0131c\u0131 hale gelir ve bu nesnel gereklilik kendi \u00f6znel ifadesini i\u015f\u00e7ilerin kafas\u0131nda bulacakt\u0131r, \u00f6zellikle de e\u011fer biz onlara yard\u0131mc\u0131 olursak. Parti i\u015f\u00e7ilere yard\u0131mc\u0131 olman\u0131n tarihsel arac\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Soru: Sosyalist Parti\u2019den gelme baz\u0131 \u00fcyelerimiz SP\u2019de olduklar\u0131nda kendilerinin bir i\u015f\u00e7i partisinden yana olduklar\u0131n\u0131 ve Tro\u00e7kistlerle tart\u0131\u015fmalar\u0131 sonunda yan\u0131lm\u0131\u015f olduklar\u0131 konusunda ikna olduklar\u0131ndan yakm\u0131yorlar. \u015eimdi bir d\u00f6n\u00fc\u015f yapmalar\u0131 gerekecek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tro\u00e7ki: <\/strong>Evet, bu bir pedagoji sorunudur; yolda\u015flar\u0131m\u0131z i\u00e7in iyi bir okuldur. \u015eimdi bu i\u015f\u00e7i partisi sorununa daha b\u00fct\u00fcnsel ve diyalektik bir yakla\u015f\u0131mda bulunabilirler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A\u015fa\u011f\u0131da okuyucular\u0131m\u0131zla, Tro\u00e7ki ile 31 May\u0131s 1938 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f bir s\u00f6yle\u015fiyi payla\u015f\u0131yoruz. Kaynak: “Devrimci Marksizm’de Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 Anlay\u0131\u015f\u0131”, Ele\u015ftiri Yay\u0131nevi, Devrimci Sosyalizm Dizisi 3, Nisan 1980, \u0130stanbul. *** Soru: Ge\u00e7i\u015f Program\u0131\u2019na ili\u015fkin olarak partimizin saflar\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen tart\u0131\u015fmalarda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla en fazla Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ndeki i\u015f\u00e7i partisi ile ilgili sorun tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Baz\u0131 yolda\u015flar, b\u00f6yle bir parti […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":1781,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[925],"tags":[890,926,159],"class_list":["post-1772","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gecis-programi-anlayisi","tag-gecis-programi","tag-isci-partisi","tag-trocki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1772","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1772"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1772\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1784,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1772\/revisions\/1784"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}