1932 sonbahar\u0131nda, bir Danimarkal\u0131 sosyal demokrat \u00f6\u011frenci grubu, Rus Devrimi\u2019nin on be\u015finci y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc konulu bir konu\u015fma yapmak \u00fczere Tro\u00e7ki\u2019yi Kopenhag\u2019a davet etti. Konu\u015fma, 27 Kas\u0131m 1932\u2019de yakla\u015f\u0131k 2 bin ki\u015filik bir dinleyici kitlesi \u00f6n\u00fcnde yap\u0131ld\u0131. Bu konu\u015fma, Tro\u00e7ki\u2019nin on bir y\u0131ll\u0131k son s\u00fcrg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc boyunca b\u00fcy\u00fck bir dinleyici kitlesi \u00f6n\u00fcnde yapt\u0131\u011f\u0131 tek konu\u015fmayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Kopenhag dinleyicisi \u00f6n\u00fcnde Danimarka dilinde konu\u015famad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in i\u00e7ten \u00f6z\u00fcrlerimi ifade etmekle ba\u015flamama izin verin. Dinleyenlerin bundan dolay\u0131 bir kay\u0131plar\u0131 olmamas\u0131n\u0131 dileyelim. Bana gelince, Danimarka dili \u00fczerine bilgisizli\u011fim, beni \u0130skandinav ya\u015fam\u0131 ve \u0130skandinav edebiyat\u0131yla ilk elden tan\u0131\u015f\u0131k olma olana\u011f\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131yor. Ve bu da b\u00fcy\u00fck bir kay\u0131p.<\/p>\n\n\n\n
Ba\u015fvurmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131m Alman dili \u00e7ok zengin ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dil. Bununla birlikte, Almancam da olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131. Karma\u015f\u0131k sorunlar\u0131 gerekli rahatl\u0131kta tart\u0131\u015fabilmek, zaten ancak ki\u015finin kendi dilinde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu y\u00fczden \u00f6ncelikle ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcze s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n
Kopenhag\u2019a ilk geli\u015fim Sosyalist Enternasyonal Kongresi s\u0131ras\u0131ndayd\u0131 ve kentinizden \u00e7ok g\u00fczel an\u0131larla ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m. Ancak bu, \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131ldan da \u00f6nceydi. O zamandan beri Ore Sund\u2019\u0131n ve fiyordlar\u0131n sular\u0131 defalarca de\u011fi\u015fti. Yaln\u0131zca sular da de\u011fil. Sava\u015f, ya\u015fl\u0131 Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n bel kemi\u011fini k\u0131rd\u0131. Avrupa\u2019n\u0131n nehirleri ve denizleri kana buland\u0131. \u0130nsano\u011flu ve \u00f6zellikle de Avrupa insan\u0131, \u00e7ok a\u011f\u0131r deneyimler ge\u00e7irdi, daha kederli ve ac\u0131mas\u0131z hale geldi. Her t\u00fcrden \u00e7eli\u015fki daha da keskinle\u015fti. D\u00fcnya b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fim d\u00f6nemine girdi. Bunun en u\u00e7 ifadeleri, sava\u015f ve devrimdir.<\/p>\n\n\n\n
Konferans\u0131m\u0131n ana konusuna, devrime ge\u00e7meden \u00f6nce, bu toplant\u0131y\u0131 d\u00fczenleyen Sosyal Demokrat \u00f6\u011frenci toplulu\u011funun Kopenhag \u00f6rg\u00fct\u00fcne te\u015fekk\u00fcr etmeyi bir g\u00f6rev say\u0131yorum. Bunu politik bir rakip olarak yap\u0131yorum. \u015euras\u0131 do\u011fru ki, konferans\u0131m tarihsel-bilimsel bir hedef g\u00f6zetiyor, politik ama\u00e7lar de\u011fil. Bu ger\u00e7e\u011fi ba\u015ftan vurgulamak isterim. Ancak Sovyet Cumhuriyeti\u2019nin \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi bir devrim hakk\u0131nda politik bir konum almadan konu\u015fmak da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Konferans\u00e7\u0131 olarak ben, devrim olaylar\u0131na kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131mda durdu\u011fum ayn\u0131 bayra\u011f\u0131n alt\u0131nday\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Sava\u015fa kadar Bol\u015fevik Partisi, uluslararas\u0131 Sosyal Demokrasiye ba\u011fl\u0131yd\u0131. 4 A\u011fustos 1914\u2019te Alman Sosyal Demokrasisinin sava\u015f kredilerini onaylamas\u0131 bu birlikteli\u011fi bir \u00e7\u0131rp\u0131da ve tamamen noktalad\u0131. Bu olay, Bol\u015fevizmin sosyal demokrasiye kar\u015f\u0131 kesintisiz ve uzla\u015fmaz m\u00fccadelesinin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu. Peki bu ger\u00e7eklik bu konferansa davet edili\u015fimin bir hata oldu\u011fu anlam\u0131na m\u0131 geliyor? Kan\u0131mca, bunun cevab\u0131 ancak konferans\u0131n sonunda verilebilir. Rus Devrimine ili\u015fkin bir sunum yapmak \u00fczere ald\u0131\u011f\u0131m bu nazik daveti kabul\u00fcm\u00fcn do\u011frulu\u011funu kan\u0131tlamam i\u00e7in \u015fu ger\u00e7e\u011fi belirtmeme izin verin: Otuz be\u015f y\u0131ll\u0131k siyasal ya\u015fam\u0131m boyunca, Rus Devrimi sorunu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylemlerimin gerek pratik gerekse de teorik eksenini olu\u015fturmu\u015ftur. T\u00fcrkiye\u2019de kald\u0131\u011f\u0131m d\u00f6rt y\u0131l\u0131, her \u015feyden \u00f6nce Rus Devriminin sorunlar\u0131n\u0131n tarihsel irdelenmesine ay\u0131rd\u0131m. Belki de bu olgu bana, devrimin daha \u00f6nce dikkatlerden ka\u00e7m\u0131\u015f pek \u00e7ok y\u00f6n\u00fcn\u00fc sadece dostlar\u0131n ve sempatizanlar\u0131n de\u011fil, muar\u0131zlar\u0131n da daha iyi anlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131, en az\u0131ndan k\u0131smen ba\u015faraca\u011f\u0131m\u0131 umma hakk\u0131 veriyor. Her hal\u00fck\u00e2rda konferans\u0131m\u0131n amac\u0131, anlamaya yard\u0131mc\u0131 olmakt\u0131r. Ne devrimin propagandas\u0131n\u0131 yapmak niyetindeyim ne de sizi devrimi desteklemeye \u00e7a\u011f\u0131raca\u011f\u0131m, sadece devrimi a\u00e7\u0131klamak niyetindeyim.<\/p>\n\n\n\n
\u0130skandinav Olimpus\u2019unda \u00f6zel bir isyan tanr\u0131\u00e7as\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum. Herhalde yoktur! Ne olursa olsun onun yard\u0131m\u0131n\u0131 istemeyece\u011fiz. Konferans\u0131m\u0131za ya\u015fl\u0131 bilgi tanr\u0131\u00e7as\u0131 Snotra damgas\u0131n\u0131 vuracak. Canl\u0131 bir olay olarak devrimin ate\u015fli dram\u0131na ra\u011fmen, biz onu bir anatomistin sakinli\u011fiyle ele almaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Bu y\u00fczden yavan kal\u0131rsam, umar\u0131m dinleyiciler beni anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131larlar.<\/p>\n\n\n\n
Temel baz\u0131 sosyolojik ilkelerle ba\u015flayal\u0131m, ku\u015fkusuz hepinize tan\u0131d\u0131k olan \u015feyler. Ancak devrim gibi karma\u015f\u0131k bir olguya yakla\u015f\u0131rken haf\u0131zam\u0131z\u0131 tazelememiz gerekir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nsan toplumu, var olma ve soyunu s\u00fcrd\u00fcrme m\u00fccadelesinde tarihsel olarak \u015fekillenmi\u015f bir i\u015fbirli\u011fidir. Bir toplumun yap\u0131s\u0131n\u0131 ekonomisi, ekonomisinin niteli\u011fini de \u00fcretici emek ara\u00e7lar\u0131 belirler.<\/p>\n\n\n\n
\u00dcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimindeki her b\u00fcy\u00fck d\u00f6neme belirli bir toplumsal rejim tekab\u00fcl eder. \u015eimdiye kadarki t\u00fcm toplumsal rejimler egemen s\u0131n\u0131fa muazzam avantajlar sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu y\u00fczden toplumsal rejimlerin \u00f6l\u00fcms\u00fcz olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Tarih sahnesine \u00e7\u0131karlar ve ard\u0131ndan geli\u015fimin \u00f6n\u00fcnde k\u00f6stek haline gelirler. \u201cDo\u011fan her \u015fey yok edilmeyi hak eder.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Fakat \u015fu ana dek hi\u00e7bir egemen s\u0131n\u0131f isteyerek ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 yollarla sahneden \u00e7ekilmemi\u015ftir. \u00d6l\u00fcm kal\u0131m an\u0131 geldi\u011finde ak\u0131l hi\u00e7bir zaman zorun yerini tutamaz. \u00dcz\u00fcc\u00fc olabilir ama bu b\u00f6yle. D\u00fcnyay\u0131 bu hale getiren biz de\u011filiz. Onu oldu\u011fu gibi almaktan ba\u015fka bir \u015fey yapamay\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Devrim, toplumsal d\u00fczen de\u011fi\u015fikli\u011fi demektir. \u0130ktidar\u0131, kendisini t\u00fcketmi\u015f olan bir s\u0131n\u0131f\u0131n elinden y\u00fckselmekte olan di\u011fer bir s\u0131n\u0131f\u0131n eline ge\u00e7irir. Ayaklanma an\u0131 iki s\u0131n\u0131f\u0131n iktidar m\u00fccadelesindeki en keskin ve kritik an\u0131 olu\u015fturur. Ayaklanma, ancak halk\u0131n ezici \u00e7o\u011funlu\u011funu etraf\u0131nda toplayabilecek ilerici bir s\u0131n\u0131fa dayan\u0131yorsa devrimi ger\u00e7ek zafere ve yeni bir d\u00fczenin kurulmas\u0131na g\u00f6t\u00fcrebilir.<\/p>\n\n\n\n
Do\u011fan\u0131n i\u015fleyi\u015finden farkl\u0131 olarak, devrim insanlar taraf\u0131ndan ve insanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131l\u0131r. Fakat devrim s\u00fcrecinde de insanlar kendilerinin \u00f6zg\u00fcrce se\u00e7medi\u011fi, tersine ge\u00e7mi\u015ften gelen ve onlara tutaca\u011f\u0131 yolu dikte eden toplumsal ko\u015fullar\u0131n etkisi alt\u0131nda hareket ederler. \u0130\u015fte tam da bu y\u00fczden, devrim belirli yasalar\u0131 takip etmek zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Fakat insan bilinci, i\u00e7inde bulundu\u011fu nesnel ko\u015fullar\u0131 yaln\u0131zca pasif bir bi\u00e7imde yans\u0131tmaz. Bunlara aktif bir \u015fekilde tepki g\u00f6stermeye de al\u0131\u015fk\u0131nd\u0131r. Baz\u0131 d\u00f6nemlerde bu tepki yo\u011fun, \u015fiddetli, kitlesel bir nitelik kazan\u0131r. Hakk\u0131n ve g\u00fcc\u00fcn engelleri ala\u015fa\u011f\u0131 edilir. Asl\u0131nda kitlelerin tarihsel olaylara aktif m\u00fcdahalesi bir devrimin olmazsa olmaz unsurudur.<\/p>\n\n\n\n
Ancak en f\u0131rt\u0131nal\u0131 hareket dahi, devrim d\u00fczeyine eri\u015femeden g\u00f6steri veya ayaklanma a\u015famas\u0131nda kalabilir. Kitlelerin ayaklanmas\u0131 bir s\u0131n\u0131f\u0131n hakimiyetini y\u0131kmaya ve bir di\u011fer s\u0131n\u0131f\u0131n hakimiyetini kurmaya yol a\u00e7mal\u0131d\u0131r; ancak o zaman bir devrim yap\u0131lm\u0131\u015f demektir. Kitle ayaklanmas\u0131, ki\u015finin can\u0131 istedi\u011finde ba\u015flatabilece\u011fi yal\u0131t\u0131k bir giri\u015fim de\u011fildir. Devrimin toplumun geli\u015fiminde nesnel olarak ko\u015fullanan bir s\u00fcreci ifade etmesi gibi, kitle ayaklanmas\u0131 da devrimin geli\u015fiminin nesnel olarak ko\u015fullanm\u0131\u015f bir unsurunu ifade eder. Ama ayaklanma i\u00e7in gerekli ko\u015fullar mevcutsa, kimse a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p pasif bir \u015fekilde beklememelidir. Shakespeare\u2019in de dedi\u011fi gibi: \u201c\u0130nsan hayatta sular\u0131n y\u00fckseldi\u011fi an\u0131 iyi kollamal\u0131: O an geldi\u011finde davran\u0131p denize a\u00e7\u0131l\u0131rsan, yolun sonunda emeline eri\u015firsin.\u201d<\/p>\n\n\n\n
\u0130lerici s\u0131n\u0131f, \u00f6mr\u00fcn\u00fc t\u00fcketmi\u015f bir toplumsal d\u00fczeni s\u00fcp\u00fcr\u00fcp atmak i\u00e7in zaman\u0131n geldi\u011finin fark\u0131na varmal\u0131 ve iktidar\u0131 ele ge\u00e7irme g\u00f6revini \u00f6n\u00fcne koymal\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte burada, \u00f6ng\u00f6r\u00fc ve hesaplaman\u0131n irade ve cesaretle birle\u015fti\u011fi bilin\u00e7li devrimci eylem alan\u0131 ba\u015flar. Bir di\u011fer deyi\u015fle, partinin eylem alan\u0131 ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n
Devrimci Parti ilerici s\u0131n\u0131f\u0131n en iyi unsurlar\u0131n\u0131 birle\u015ftirir. Ko\u015fullara uyum sa\u011flayabilen, olaylar\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve ritmini de\u011ferlendirebilen ve daha ba\u015ftan kitlelerin g\u00fcvenini kazanabilen bir parti olmaks\u0131z\u0131n, proleter devrimin ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Bunlar ayaklanman\u0131n ve devrimin nesnel ve \u00f6znel fakt\u00f6rleri aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerdir.<\/p>\n\n\n\n
Bildi\u011finiz gibi, tart\u0131\u015fmalarda -\u00f6zellikle de dinsel tart\u0131\u015fmalarda- muar\u0131zlar\u0131n bilimsel bir ger\u00e7e\u011fi sa\u00e7mal\u0131\u011fa itip de\u011ferini d\u00fc\u015f\u00fcrmeleri al\u0131\u015f\u0131ld\u0131k bir \u015feydir. Bu y\u00f6ntem mant\u0131kta \u201csa\u00e7maya indirgeme\u201d [1]<\/strong> olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Biz bunun tam tersi bir y\u00f6ntem izleyece\u011fiz: yani ger\u00e7e\u011fe en g\u00fcvenli yoldan ula\u015fabilmek amac\u0131yla bir sa\u00e7mal\u0131ktan ba\u015flayaca\u011f\u0131z. Ne de olsa sa\u00e7mal\u0131klar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikayet edemeyiz. En taze ve en kabalar\u0131ndan birini ele alal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n Bir t\u00fcr fa\u015fist teorisyen -b\u00f6yleleri de var- olan \u0130talyan yazar Malaparte, k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce darbe tekni\u011fi \u00fczerine bir kitap \u00e7\u0131kard\u0131. Do\u011fal olarak yazar, \u201cincelemesinin\u201d az\u0131msanmayacak bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc Ekim ayaklanmas\u0131na ay\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n Lenin\u2019in 1917 Rusya\u2019s\u0131n\u0131n toplumsal ve politik ko\u015fullar\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 kalan \u201cstrateji\u201dsinin aksine, Malaparte\u2019\u0131n s\u00f6zc\u00fckleriyle, \u201cTro\u00e7ki\u2019nin taktikleri tam tersine \u00fclkenin genel ko\u015fullar\u0131na ba\u011fl\u0131 de\u011fildi.\u201d Kitab\u0131n ana fikri bu! Malaparte kitab\u0131nda sayfalarca, Lenin ile Tro\u00e7ki\u2019yi, say\u0131s\u0131z diyaloglar ger\u00e7ekle\u015ftirmeye zorluyor. \u00d6yle ki, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n her ikisi de do\u011fan\u0131n Malaparte\u2019\u0131n emrine sundu\u011fu kadar bir derinlik sergiliyorlar. Lenin\u2019in ayaklanman\u0131n politik ve toplumsal \u00f6nc\u00fclleri konusundaki de\u011ferlendirmelerine yan\u0131t olarak Malaparte\u2019\u0131n hayali Tro\u00e7ki\u2019si harfi harfine \u015f\u00f6yle diyor: \u201cSenin stratejin \u00e7ok fazla elveri\u015fli ko\u015fulu gerektiriyor; ayaklanma hi\u00e7bir \u015feye ihtiya\u00e7 duymaz, o kendi kendine yeter.\u201d Duydunuz mu: \u201cAyaklanma hi\u00e7bir \u015feye ihtiya\u00e7 duymaz!\u201d \u0130\u015fte, sevgili dinleyenlerim, ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmakta bize yard\u0131m edecek sa\u00e7mal\u0131k.<\/p>\n\n\n\n Yazar \u0131srarla, Ekim Devrimi’nde Lenin\u2019in stratejisinin de\u011fil Tro\u00e7ki\u2019nin taktiklerinin zafer kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 tekrarl\u0131yor. Onun s\u00f6zlerine g\u00f6re, bu taktikler \u015fimdi bile Avrupa devletlerinin huzurunu tehdit ediyor. \u201cLenin\u2019in stratejisi\u201d, kelimesi kelimesine aktar\u0131yorum, \u201cAvrupa h\u00fck\u00fcmetleri i\u00e7in do\u011frudan tehlike olu\u015fturmamaktad\u0131r. Onlar i\u00e7in g\u00fcncel ve s\u00fcrekli tehdit Tro\u00e7ki\u2019nin taktikleridir.\u201d Yine daha somut olarak \u201cKerensky\u2019nin yerine Poincare\u2019yi koyun, Ekim 1917 Bol\u015fevik darbesi yine ayn\u0131 \u015fekilde ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131rd\u0131.\u201d B\u00f6ylesi bir kitab\u0131n bir\u00e7ok dile \u00e7evrildi\u011fine ve ciddiye al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na inanmak zor.<\/p>\n\n\n\n \u201cTro\u00e7ki\u2019nin taktikleri\u201d ayn\u0131 g\u00f6revleri her durumda kar\u015f\u0131layabilseydi, Lenin\u2019in tarihsel ko\u015fullara ba\u011fl\u0131 stratejisinin neden gerekli oldu\u011funu ke\u015ffetmek i\u00e7in bo\u015funa \u00e7abalar\u0131z. Ve, ba\u015far\u0131 i\u00e7in sadece birka\u00e7 teknik re\u00e7ete yeterliyse, ba\u015far\u0131l\u0131 devrimler neden bu kadar nadirdirler?<\/p>\n\n\n\n Fa\u015fist yazar taraf\u0131ndan sunulan Lenin ve Tro\u00e7ki aras\u0131ndaki diyaloglar, bi\u00e7imsel olarak oldu\u011fu kadar i\u00e7erik olarak da ba\u015ftan sona yavan uydurmalard\u0131r. Bu t\u00fcrden uydurmalara d\u00fcnyan\u0131n her yan\u0131nda s\u0131k\u00e7a rastlan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin Madrid\u2019te La Vida Del Lenin<\/em> (Lenin\u2019in Hayat\u0131) adl\u0131 bir kitap bas\u0131ld\u0131. Bu kitaba dair sorumlulu\u011fum Malaparte\u2019\u0131n taktiksel re\u00e7etelerinden daha fazla de\u011fildir. Madrid\u2019teki haftal\u0131k Estampa gazetesi, s\u00f6z\u00fcmona Tro\u00e7ki\u2019nin Lenin \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 bu kitab\u0131n t\u00fcm b\u00f6l\u00fcmlerini \u00f6nceden yay\u0131nlad\u0131. Kitap, \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131m aras\u0131nda hi\u00e7 kimseyle k\u0131yaslanmayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fer verdi\u011fim ve halen vermekte oldu\u011fum bu adam\u0131n an\u0131s\u0131na korkun\u00e7 sayg\u0131s\u0131zl\u0131klar i\u00e7eriyor.<\/p>\n\n\n\n Sahtek\u00e2rlar\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 ile ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakal\u0131m. Unutulmaz sava\u015f\u00e7\u0131 ve kahraman Karl Liebknecht\u2019in babas\u0131 ya\u015fl\u0131 Wilheim Liebknecht, \u201cDevrimci bir politikac\u0131n\u0131n derisi kal\u0131n olmal\u0131d\u0131r\u201d derdi. Doktor Stockmann [2]<\/strong> ise, \u00e7ok daha anlaml\u0131 bir \u015fekilde, toplumun d\u00fc\u015f\u00fcncelerine ters bir tarzda hareket etmeye niyetlenenlerin yeni pantolon giymekten sak\u0131nmalar\u0131n\u0131 tavsiye ediyordu. Bu iki g\u00fczel tavsiyeyi bir kenara kaydederek g\u00fcndemimize devam edelim.<\/p>\n\n\n\n Ekim Devrimi, d\u00fc\u015f\u00fcnen bir insan\u0131n akl\u0131nda hangi sorular\u0131 uyand\u0131r\u0131r?<\/p>\n\n\n\n 1. Bu devrim neden ve nas\u0131l oldu? Daha somut olarak, proleter devrim neden Avrupa\u2019n\u0131n en geri \u00fclkelerinden birinde ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131?<\/p>\n\n\n\n 2. Ekim Devriminin sonu\u00e7lar\u0131 nelerdir? Ve son olarak,<\/p>\n\n\n\n 3. Ekim Devrimi s\u0131nav\u0131 ge\u00e7ti mi?<\/p>\n\n\n\n Devrimin nedenlerine ili\u015fkin olan ilk soru neredeyse tam olarak cevapland\u0131r\u0131labilir. Rus Devriminin Tarihi adl\u0131 eserimde, bunu en ince ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Burada sadece en \u00f6nemli baz\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 form\u00fcle edebilirim.<\/p>\n\n\n\n Proletaryan\u0131n eski \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131 gibi geri bir \u00fclkede iktidara gelmi\u015f olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi ilk bak\u0131\u015fta gizemli g\u00f6r\u00fcnebilir; ger\u00e7ekteyse tarihsel yasayla tamamen uyum i\u00e7indedir. Bu \u00f6ng\u00fcrebilirdi ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Hatta tayin edici olaylar ba\u015flamadan \u00e7ok \u00f6nce, devrimci Marksistler bu ger\u00e7ekten hareketle stratejilerini olu\u015fturmu\u015flard\u0131.<\/p>\n\n\n\n \u0130lk ve en genel a\u00e7\u0131klama \u015fudur: Rusya geri kalm\u0131\u015f bir \u00fclkedir, fakat d\u00fcnya ekonomisinin yaln\u0131zca bir par\u00e7as\u0131d\u0131r, d\u00fcnya kapitalist sisteminin yaln\u0131zca bir unsurudur. Bu anlamda, Lenin Rus Devrimi’nin bilmecesini \u015fu ustaca form\u00fclle \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015ft\u00fc, \u201czincir en zay\u0131f halkas\u0131ndan koptu\u201d.<\/p>\n\n\n\n Kaba bir tarifle d\u00fcnya emperyalizminin \u00e7eli\u015fkilerinin bir sonucu olan B\u00fcy\u00fck Sava\u015f, girdab\u0131na farkl\u0131 geli\u015fim a\u015famalar\u0131ndaki \u00fclkeleri \u00e7ekti, fakat t\u00fcm kat\u0131lanlardan ayn\u0131 taleplerde bulundu. Sava\u015f\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fcn \u00f6zellikle geri \u00fclkeler i\u00e7in en dayan\u0131lmaz hali alaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Meydan\u0131 ilk terk etmek zorunda kalan \u00fclke Rusya oldu. Fakat kendini sava\u015ftan kurtarabilmek i\u00e7in Rus halk\u0131 egemen s\u0131n\u0131f\u0131 devirmek zorundayd\u0131. B\u00f6ylece sava\u015f zinciri en zay\u0131f halkas\u0131ndan koptu.<\/p>\n\n\n\n Yine de, sava\u015f deprem gibi d\u0131\u015far\u0131dan gelen bir fel\u00e2ket de\u011fildir, tam tersi, ihtiyar Clausewitz\u2019in dedi\u011fi gibi siyasetin ba\u015fka ara\u00e7larla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesidir. Son sava\u015fta, emperyalist sistemin \u201cbar\u0131\u015f zaman\u0131\u201dndaki ana e\u011filimleri kendilerini daha kaba bir \u015fekilde g\u00f6sterdiler. Genel \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler y\u00fckseldik\u00e7e d\u00fcnya pazar\u0131ndaki rekabet k\u0131z\u0131\u015ft\u0131, d\u00fc\u015fmanl\u0131klar daha keskin hale geldi, silahlanma yar\u0131\u015f\u0131 daha \u00e7\u0131lg\u0131nla\u015ft\u0131 ve bu \u00f6l\u00e7\u00fcde zay\u0131f \u00fclkeler i\u00e7in durum daha da vahimle\u015fti. \u0130\u015fte tam da bu y\u00fczden birbiri ard\u0131na patlak veren \u00e7\u00f6k\u00fc\u015flerde geri \u00fclkeler ilk s\u0131ray\u0131 ald\u0131. D\u00fcnya kapitalizminin zinciri hep en zay\u0131f halkas\u0131ndan kopmaya meyillidir.<\/p>\n\n\n\n E\u011fer fevkal\u00e2de olumsuz ko\u015fullar\u0131n -\u00f6rne\u011fin ba\u015far\u0131l\u0131 bir yabanc\u0131 askeri harek\u00e2t veya bizzat Sovyet h\u00fck\u00fcmetinin yapaca\u011f\u0131 tel\u00e2fi edilemez hatalar\u0131n- bir sonucu olarak kapitalizm geni\u015f Sovyet topraklar\u0131nda tekrar kurulsayd\u0131, ayn\u0131 zamanda onun tarihsel yetersizli\u011fi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak ortaya \u00e7\u0131kar ve b\u00f6yle bir kapitalizm 1917\u2019deki patlamay\u0131 do\u011furan ayn\u0131 \u00e7eli\u015fkilerin kurban\u0131 olurdu. E\u011fer Rusya kendi i\u00e7inde \u00e7eli\u015fkiler bar\u0131nd\u0131rmasayd\u0131, k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde hi\u00e7bir re\u00e7ete Ekim Devrimini bir ger\u00e7ekli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremezdi. Devrimci parti, son tahlilde, sezaryen do\u011fuma ba\u015fvurmak zorunda kalan bir ebenin rol\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr yaln\u0131zca.<\/p>\n\n\n\n Fakat birisi \u00e7\u0131k\u0131p \u015fu itirazda bulunabilir: \u201cGenel de\u011ferlendirmeleriniz, asalak soyluluk ve koku\u015fmu\u015f bir monar\u015fiyle ta\u00e7lanan geri kapitalizmi ve sefalete s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f k\u00f6yl\u00fc\u011f\u00fc ile ya\u015fl\u0131 Rusya\u2019n\u0131n neden karaya oturmak zorunda oldu\u011funu yeterince a\u00e7\u0131kl\u0131yor olabilir Ancak bu zincir ve en zay\u0131f halka benzetmesinde bilmeceyi \u00e7\u00f6zecek eksik bir nokta var: Geri bir \u00fclkede sosyalist devrim nas\u0131l ba\u015far\u0131ya ula\u015fabildi? Tarih bize, hi\u00e7bir ilerici halef bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in eski s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00e7\u00f6kmesiyle birlikte \u00fclkelerin ve uygarl\u0131klar\u0131n da y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok \u00f6rnek sunmaktad\u0131r. Eski Rusya\u2019n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131, ilk bak\u0131\u015fta, \u00fclkeyi sosyalist bir devletten ziyade kapitalist bir s\u00f6m\u00fcrgeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeliydi.\u201d<\/p>\n\n\n\n Bu \u00e7ok ilgin\u00e7 bir itirazd\u0131r, zira bizi hemen problemin \u00f6z\u00fcne g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Ancak yine de bu itiraz yanl\u0131\u015ft\u0131r; diyebilirim ki i\u00e7 b\u00fct\u00fcnl\u00fckten yoksundur. Bir yandan Rusya\u2019n\u0131n gerili\u011finin abart\u0131l\u0131 bir kavran\u0131\u015f\u0131ndan; \u00f6te yandan da genel olarak tarihsel gerilik olgusunun yanl\u0131\u015f bir teorik kavran\u0131\u015f\u0131ndan hareket etmektedir.<\/p>\n\n\n\n \u0130nsanlar da dahil t\u00fcm canl\u0131lar, haliyle, ya\u015flar\u0131yla uyumlu benzer geli\u015fim a\u015famalar\u0131ndan ge\u00e7erler. Be\u015f ya\u015f\u0131nda normal bir \u00e7ocukta, kilo, boy ve i\u00e7 organlarda belirli bir uyum g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ama insan bilinci s\u00f6z konusu oldu\u011funda durum tamamen farkl\u0131d\u0131r. Anatomi ve fizyolojinin tersine psikoloji gerek bireysel gerek kolektif olsun muazzam kavray\u0131\u015f, k\u0131vrakl\u0131k ve esneklilik kapasitesiyle insan\u0131 di\u011fer canl\u0131lardan ay\u0131r\u0131r. \u0130nsan\u0131n di\u011fer en yak\u0131n akrabalar\u0131 olan insans\u0131 maymunlardan do\u011fu\u015ftan \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc burada ortaya \u00e7\u0131kar. Tarihsel ilerlemenin zorunlu bir ko\u015fulu olarak, kavray\u0131c\u0131, k\u0131vrak ve esnek ak\u0131l, toplumsal \u201corganizma\u201d denen \u015feyin i\u00e7 yap\u0131s\u0131na, onu ger\u00e7ek yani biyolojik organizmalardan farkl\u0131 k\u0131lan istisnai bir \u00e7e\u015fitlilik katar. Uluslar\u0131n ve devletlerin geli\u015fiminde, \u00f6zellikle de kapitalist olanlarda, ne bir benzerlik ne de bir d\u00fczenlilik vard\u0131r. Uygarl\u0131\u011f\u0131n farkl\u0131 a\u015famalar\u0131, hatta kar\u015f\u0131t kutuplar, bir ve ayn\u0131 \u00fclkenin ya\u015fam\u0131 i\u00e7inde yak\u0131nla\u015f\u0131r ve i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7er.<\/p>\n\n\n\n Bile\u015fik Geli\u015fme Yasas\u0131<\/p>\n\n\n\n Unutmayal\u0131m ki de\u011ferli dinleyicilerim, tarihsel gerilik g\u00f6reli bir kavramd\u0131r. Geri ve ileri \u00fclkelerin yan\u0131 s\u0131ra, bunlar\u0131n birbirleriyle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fimleri de s\u00f6z konusudur: \u0130leri \u00fclkelerin geri olanlar \u00fczerinde bir bas\u0131nc\u0131 vard\u0131r; geri \u00fclkeler i\u00e7in ileri olanlar\u0131 yakalama, onlar\u0131n teknoloji ve bilimini \u00f6d\u00fcn\u00e7 alma zorunlulu\u011fu vard\u0131r. \u0130\u015fte bu \u015fekilde bile\u015fik tipte geli\u015fme ortaya \u00e7\u0131kar: Gerili\u011fin \u00f6zellikleri, d\u00fcnya teknolojisindeki ve d\u00fcnya d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcndeki son noktayla birle\u015fir. Sonu\u00e7ta, tarihsel olarak geri \u00fclkeler, geriliklerini a\u015fmak i\u00e7in genelde di\u011ferlerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek zorunda kal\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n Kolektif bilin\u00e7 esnekli\u011fi, belirli ko\u015fullar alt\u0131nda, bireysel psikolojide \u201ca\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kompleksinin a\u015f\u0131lmas\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan sonuca toplumsal alanda ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. Bu anlamda denebilir ki, Ekim Devrimi Rus halk\u0131n\u0131n kendi ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel a\u015fa\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kurtulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir vas\u0131tayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n \u015eimdi bu tarihsel-felsefi, belki de bir nebze soyut genellemeleri bir kenara b\u0131rakal\u0131m ve ayn\u0131 soruyu somut bir \u015fekilde, yani canl\u0131 ekonomik olgular halinde ortaya atal\u0131m. Rusya\u2019n\u0131n gerili\u011fi 20. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda kendini en belirgin \u015fekilde, sanayinin tar\u0131ma, kentin k\u0131ra, proletaryan\u0131n k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe oranla \u00e7ok az yer tutmas\u0131nda g\u00f6steriyordu. Bu b\u00fct\u00fcnsel olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00fclke \u00e7ap\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck toplumsal emek \u00fcretkenli\u011fi anlam\u0131na geliyordu. \u015eunu s\u00f6ylemek yeterli; sava\u015f \u00f6ncesinde \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131 refah\u0131n\u0131n doru\u011funa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, ulusal gelir Birle\u015fik Devletler\u2019dekinden sekiz-on kat daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc. Bu, onun gerili\u011finin \u201cgeni\u015fli\u011finin\u201d rakamlarla ifadesidir, tabii e\u011fer \u201cgeni\u015flik\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc gerilikle yan yana kullan\u0131labilirse.<\/p>\n\n\n\n \u00d6te yandan, bile\u015fik geli\u015fme yasas\u0131, gerek basit gerekse de karma\u015f\u0131k olgularda, ekonomik alan\u0131n her ad\u0131m\u0131nda kendini g\u00f6sterdi. Nerdeyse hi\u00e7 karayolu olmadan Rusya demiryolu in\u015fa etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Rusya, Avrupa\u2019n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi zanaat\u00e7\u0131l\u0131k ve manifakt\u00fcr a\u015famalar\u0131ndan ge\u00e7meksizin, do\u011frudan makineli \u00fcretime atlam\u0131\u015ft\u0131r. Ara d\u00f6nemleri atlamak geri kalm\u0131\u015f \u00fclkelerin kaderidir.<\/p>\n\n\n\n K\u00f6yl\u00fc tar\u0131m\u0131 genelde on yedinci y\u00fczy\u0131l seviyesinde kalm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, Rus sanayisi en az\u0131ndan bi\u00e7imsel olarak ileri \u00fclkelerin seviyesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131 ve hatta kimi y\u00f6nleriyle onlar\u0131 ge\u00e7mi\u015fti. \u015eunu s\u00f6ylemek yeterli olur san\u0131r\u0131m; her biri binden fazla i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran dev i\u015fletmeler, Birle\u015fik Devletler\u2019de toplam sanayi i\u015f\u00e7ilerinin %18\u2019inden daha az\u0131n\u0131 kapsarken, Rusya\u2019da bu oran %41\u2019in \u00fczerindeydi. Bu olgu Rusya\u2019n\u0131n ekonomik gerili\u011fine dair geleneksel anlay\u0131\u015fla pek uyu\u015fmamaktad\u0131r. \u00d6te yandan bu durum Rusya\u2019n\u0131n gerili\u011fini yalanlamaz, aksine onu diyalektik olarak tamamlar.<\/p>\n\n\n\n Ayn\u0131 \u00e7eli\u015fkili karakter, \u00fclkenin s\u0131n\u0131f yap\u0131s\u0131nda da kendisini g\u00f6steriyordu. Avrupa mali sermayesi Rus ekonomisini \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde sanayile\u015ftirmi\u015fti. B\u00f6ylece sanayi burjuvazisi, b\u00fcy\u00fck kapitalist ve halk kar\u015f\u0131t\u0131 bir karakter kazand\u0131. Dahas\u0131, yabanc\u0131 hissedarlar \u00fclke d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Di\u011fer taraftan i\u015f\u00e7iler do\u011fal olarak Rus\u2019tu. Say\u0131sal a\u00e7\u0131dan zay\u0131f, hi\u00e7bir ulusal k\u00f6keni olmayan Rus burjuvazisi kar\u015f\u0131s\u0131nda, halk\u0131n i\u00e7inde g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u00f6kleri olan g\u00f6rece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir proletarya vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n Geri bir \u00fclke olan Rusya\u2019n\u0131n, rakiplerine yeti\u015febilmek i\u00e7in kendi toplumsal ve siyasal muhafazak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015fletemeyi\u015fi, Rus proletaryas\u0131n\u0131n devrimci karakterini daha da peki\u015ftiriyordu. Avrupa\u2019n\u0131n ve ger\u00e7ekte t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n en muhafazak\u00e2r \u00fclkesinin, en eski kapitalist \u00fclke olan \u0130ngiltere oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr, ki bu do\u011frudur. Avrupa\u2019n\u0131n muhafazak\u00e2rl\u0131ktan en azade \u00fclkesi de muhtemelen Rusya olurdu.<\/p>\n\n\n\n Fakat Rusya\u2019n\u0131n gen\u00e7, dinamik ve kararl\u0131 proletaryas\u0131, halen n\u00fcfusun k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktayd\u0131. Onun devrimci g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kaynaklar\u0131, proletaryan\u0131n kendi d\u0131\u015f\u0131nda – yar\u0131-serf bir hayat s\u00fcrd\u00fcren k\u00f6yl\u00fcl\u00fckte ve ezilen uluslarda – yatmaktayd\u0131<\/p>\n\n\n\n Devrimin temelini tar\u0131m sorunu olu\u015fturuyordu. Eski feodal-monar\u015fik sistem, yeni kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fc ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda kat be kat dayan\u0131lmaz olmu\u015ftu. Kom\u00fcnal k\u00f6yl\u00fc topraklar\u0131 140 milyon desyatin [3]<\/strong> civar\u0131ndayd\u0131. Ancak ortalama olarak iki bin desyatinin \u00fczerinde topra\u011f\u0131 elinde tutan otuz bin b\u00fcy\u00fck toprak sahibi, toplam 70 milyon desyatin topra\u011fa sahipti, yani 10 milyon k\u00f6yl\u00fc ailesinin veya 50 milyon k\u00f6yl\u00fc n\u00fcfusunun sahip oldu\u011fu toprak kadar. Topra\u011fa ili\u015fkin bu istatistikler, k\u00f6yl\u00fc ayaklanmas\u0131n\u0131n haz\u0131r program\u0131n\u0131 olu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n Asilzade Bokorkin, 1917\u2019de son belediye Duma’s\u0131n\u0131n ba\u015fkan\u0131 y\u00fcksek memur Rodzianko\u2019ya \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu, \u201cBir toprak sahibiyim ve inan\u0131lmaz bir ama\u00e7 i\u00e7in sepetlenmek, sosyalist doktrinin denenmesi i\u00e7in topra\u011f\u0131m\u0131 kaybetmek zorunda oldu\u011fumu akl\u0131m alam\u0131yor.\u201d Ancak devrimlerin g\u00f6revi, tam da egemen s\u0131n\u0131f\u0131n akl\u0131n\u0131n alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015farmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n 1917 sonbahar\u0131nda hemen hemen t\u00fcm \u00fclke k\u00f6yl\u00fc ayaklanmalar\u0131na sahne oldu. Eski Rusya\u2019n\u0131n 624 b\u00f6lgesinden 482\u2019si, yani y\u00fczde 77\u2019si hareketten etkilendi! K\u00f6ylerden y\u00fckselen alevler ayaklanan \u015fehirlerin meydanlar\u0131n\u0131 ayd\u0131nlat\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n Hemen \u015fu itirazla kar\u015f\u0131la\u015fabiliriz: k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn toprak sahiplerine kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131, proleter devrimin de\u011fil burjuva devrimin klasik unsurlar\u0131ndan biridir!<\/p>\n\n\n\n Kesinlikle do\u011fru, evet ge\u00e7mi\u015fte \u00f6yleydi diye cevaplar\u0131m. Ancak kapitalist toplumun tarihsel olarak geri bir \u00fclkede ya\u015fayamamas\u0131, k\u00f6yl\u00fc ayaklanmalar\u0131n\u0131n Rus burjuva s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131 ileri itmeyip aksine bir \u00e7\u0131rp\u0131da gerici kampa s\u00fcr\u00fcklemesi olgusunda ifade buldu. E\u011fer k\u00f6yl\u00fcl\u00fck b\u00fcsb\u00fct\u00fcn mahvolmak istemiyorsa, ona sanayi proletaryas\u0131na kat\u0131lmaktan ba\u015fka \u00e7are kalmam\u0131\u015ft\u0131. \u0130ki ezilen s\u0131n\u0131f\u0131n bu devrimci birlikteli\u011fi Lenin taraf\u0131ndan dahiyane bir \u015fekilde \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve uzun zaman \u00f6nce haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n E\u011fer tar\u0131m sorunu burjuvazi taraf\u0131ndan cesaretle \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olsayd\u0131, Rus proletaryas\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r ki 1917\u2019de iktidara gelemeyecekti. Fakat tarih sahnesine ge\u00e7 \u00e7\u0131kan, zaman\u0131ndan evvel bir ya\u015fl\u0131l\u0131k sendromuna tutulan a\u00e7g\u00f6zl\u00fc ve korkak Rus burjuvazisi, feodal m\u00fclkiyete el uzatmaya cesaret edemedi. Bu suretle iktidar s\u0131ras\u0131n\u0131 ve bununla birlikte burjuva toplumunun kaderini \u00e7izme hakk\u0131n\u0131 da proletaryaya vermi\u015f oldu.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7ta Sovyet devletinin v\u00fccut bulabilmesi i\u00e7in farkl\u0131 tarihsel geli\u015fim a\u015famas\u0131ndan gelen iki fakt\u00f6r\u00fcn bir araya gelmesi gerekliydi: burjuva geli\u015fmenin do\u011fu\u015funun bir \u00f6zelli\u011fi olan k\u00f6yl\u00fc sava\u015f\u0131 ve burjuva toplumun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc il\u00e2n eden proleter ayaklanma. \u0130\u015fte Rus Devriminin bile\u015fik karakteri buydu.<\/p>\n\n\n\n K\u00f6yl\u00fc ay\u0131s\u0131 bir kez arka ayaklar\u0131 \u00fcst\u00fcne kalkt\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6fkesi korkun\u00e7 olur. Ancak k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na bilin\u00e7li bir ifade verme yetene\u011finde de de\u011fildir. Bir \u00f6ndere ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Asi k\u00f6yl\u00fcl\u00fck d\u00fcnya tarihinde ilk kez proletaryan\u0131n ki\u015fili\u011finde sad\u0131k bir \u00f6nder buldu.<\/p>\n\n\n\n D\u00f6rt milyon sanayi ve nakliye i\u015f\u00e7isi y\u00fcz milyon k\u00f6yl\u00fcye \u00f6nderlik etti. Devrimde proletarya ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fck aras\u0131ndaki do\u011fal ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fki buydu.<\/p>\n\n\n\n Proletaryan\u0131n ikinci devrimci kayna\u011f\u0131n\u0131, ezici \u00e7o\u011funlu\u011funu k\u00f6yl\u00fclerin olu\u015fturdu\u011fu ezilen uluslar olu\u015fturuyordu. Moskova\u2019y\u0131 merkez alarak t\u00fcm \u00fclkeye bir \u00f6r\u00fcmcek a\u011f\u0131 gibi yay\u0131lan Rus Devletinin devasa niteli\u011fi, \u00fclkenin tarihsel gerili\u011fiyle yak\u0131ndan al\u00e2kal\u0131yd\u0131. Bu devlet, Do\u011funun daha geri halklar\u0131n\u0131 boyunduru\u011fu alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131 ve Bat\u0131n\u0131n daha geli\u015fkin uluslar\u0131n\u0131 bo\u011fmak i\u00e7in onlara yaslan\u0131yordu. N\u00fcfusun ana kitlesini olu\u015fturan 70 milyon B\u00fcy\u00fck Rus\u2019a kar\u015f\u0131l\u0131k \u201cdi\u011fer \u0131rklardan\u201d 90 milyon insan vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6ylece, egemen ulusun n\u00fcfusun yaln\u0131zca y\u00fczde 43\u2019\u00fcn\u00fc meydana getirdi\u011fi, geri kalan y\u00fczde 57\u2019yi ise \u00e7ok \u00e7e\u015fitli uygarl\u0131k dereceleri ve yasal mahrumiyet alt\u0131ndaki uluslar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu imparatorluk do\u011fdu. Ulusal bask\u0131 sadece bat\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n \u00f6tesinde de\u011fil ayn\u0131 zamanda do\u011fu s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n \u00f6tesinde de kom\u015fu \u00fclkelerdekilerle k\u0131yaslanmayacak derecede a\u011f\u0131rd\u0131. Bu da ulusal soruna muazzam bir patlay\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7 veriyordu.<\/p>\n\n\n\n Rus liberal burjuvazisi, toprak sorununda oldu\u011fu gibi ulusal sorunda da bask\u0131 ve \u015fiddet rejiminde belirli \u0131slahatlar\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7emedi. B\u00fcy\u00fck Rus burjuvazisinin ve b\u00fcrokrasisinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 yans\u0131tan Milyukov ve Kerenski\u2019nin \u201cdemokratik\u201d h\u00fck\u00fcmetleri, ger\u00e7ekte sekiz ayl\u0131k varl\u0131klar\u0131 boyunca ho\u015fnutsuz uluslar \u00fczerinde \u015fu izlenimi g\u00fc\u00e7lendirdi; \u201cYaln\u0131zca zorla kopard\u0131klar\u0131n\u0131 elde edebileceksin.\u201d<\/p>\n\n\n\n Merkezka\u00e7 ulusal hareketin geli\u015fiminin ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 Lenin taraf\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nceden dikkate al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Bol\u015fevik Parti uluslar\u0131n kendi kaderlerini tayin hakk\u0131 i\u00e7in, yani tam ayr\u0131lma hakk\u0131 i\u00e7in y\u0131llarca \u0131srarla m\u00fccadele etti. Rus proletaryas\u0131 ancak ulusal sorun \u00fczerine bu cesur konumu sayesinde, ezilen halklar\u0131n g\u00fcvenini yava\u015f yava\u015f kazanabildi. Toprak hareketi gibi ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketi de zorunlu olarak bi\u00e7imsel demokrasiye s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fc, proletaryay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi ve Ekim ayaklanmas\u0131n\u0131n ak\u0131nt\u0131s\u0131na kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6ylece proleter devriminin tarihsel olarak geri bir \u00fclkede ger\u00e7ekle\u015fmesi bilmecesi gizemini yitiriyor.<\/p>\n\n\n\n Marksist devrimciler olaylardan \u00e7ok \u00f6nce, devrimin ilerleyi\u015fini ve gen\u00e7 Rus proletaryas\u0131n\u0131n tarihsel rol\u00fcn\u00fc haber vermi\u015flerdi. Burada 1905\u2019teki kendi \u00e7al\u0131\u015fmamdan pasajlar aktarmam\u0131 mazur g\u00f6r\u00fcn:<\/p>\n\n\n\n \u201cEkonomik olarak geri bir \u00fclkede proletarya, kapitalist olarak ileri bir \u00fclkeden daha erken iktidara gelebilir\u2026<\/p> Rus devrimi, burjuva liberalizminin politikas\u0131 t\u00fcm kapsam\u0131yla h\u00fck\u00fcmet etme yetene\u011fini sergileme f\u0131rsat\u0131 bulmadan \u00f6nce, iktidar\u0131n proletaryaya ge\u00e7ebilece\u011fi (ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir devrimde ge\u00e7mesi gereken) ko\u015fullar\u0131 yarat\u0131yor.<\/p> K\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn en temel devrimci \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n kaderi \u2026 t\u00fcm devrimin kaderi ile, yani proletaryan\u0131n kaderi ile kenetlenmi\u015ftir. Proletarya bir kez iktidara geldi\u011finde k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6n\u00fcnde kurtar\u0131c\u0131 s\u0131n\u0131f olarak ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n \u201cProletarya h\u00fck\u00fcmete, ulusun devrimci temsilcisi olarak, serflik barbarl\u0131\u011f\u0131na ve mutlakiyete kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede halk\u0131n onaylanm\u0131\u015f \u00f6nderi olarak giriyor.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n \u201cProleter rejim, daha ba\u015ftan, Rusya n\u00fcfusunun muazzam kitlelerinin yazg\u0131s\u0131 sorununun ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu tar\u0131m sorununu \u00fcstlenmek zorunda kalacakt\u0131r.\u201d [4]<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Bug\u00fcn sundu\u011fum Ekim Devrimi teorisinin hi\u00e7bir \u015fekilde tesad\u00fcfi bir do\u011fa\u00e7lama olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve i\u015f bittikten sonra olaylar\u0131n bas\u0131nc\u0131 alt\u0131nda in\u015fa edilmedi\u011finin kan\u0131t\u0131 olarak bu pasajlar\u0131 aktarmaktan \u00e7ekinmiyorum. Hay\u0131r, politik bir \u00f6ng\u00f6r\u00fc olarak bu teori Ekim ayaklanmas\u0131ndan uzun s\u00fcre \u00f6nce ortaya konmu\u015ftu. Herhalde siz de bir teorinin, ancak geli\u015fmenin y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u00f6ng\u00f6rmeye ve onu ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda etkilemeye yard\u0131m etti\u011fi s\u00fcrece genel bir de\u011fer ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131nda hemfikirsinizdir. Genel terimlerle, toplumsal ve tarihsel y\u00f6nelimi g\u00f6rmenin bir silah\u0131 olarak Marksizmin paha bi\u00e7ilmez \u00f6nemi burada yatmaktad\u0131r. Konferans\u0131m\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n darl\u0131\u011f\u0131, yukar\u0131daki al\u0131nt\u0131lar\u0131 geni\u015fletmeme maddi olarak izin vermedi\u011fi i\u00e7in \u00fczg\u00fcn\u00fcm. Bu nedenle 1905 tarihli b\u00fct\u00fcnsel bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n k\u0131sa bir \u00f6zeti ile yetinece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n Acil g\u00f6revleri itibariyle Rus devrimi bir burjuva devrimidir. Fakat Rus burjuvazisi kar\u015f\u0131-devrimcidir. Devrimin zaferi bu nedenle sadece proletaryan\u0131n zaferi olarak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak muzaffer proletarya burjuva demokrasisinin program\u0131nda durmayacak, sosyalizm program\u0131na ge\u00e7ecektir. Rus devrimi sosyalist d\u00fcnya devriminin ilk ad\u0131m\u0131 haline gelecektir.<\/p>\n\n\n\n Bu, 1905\u2019te benim taraf\u0131mdan form\u00fcle edilmi\u015f s\u00fcrekli devrim teorisidir ve o zamandan beri \u201cTro\u00e7kizm\u201d ad\u0131 alt\u0131nda say\u0131s\u0131z ele\u015ftirilere maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Daha a\u00e7\u0131k konu\u015fmak gerekirse bu, teorinin sadece bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Di\u011fer par\u00e7as\u0131ysa, ki bunun \u00f6zellikle \u015fimdi tam vaktidir, \u015funu \u00f6ne s\u00fcrer:<\/p>\n\n\n\n Mevcut \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6tesine ge\u00e7mi\u015ftir. Sosyalist bir toplum ulusal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilemez. Yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir i\u015f\u00e7i devletinin ekonomik ba\u015far\u0131lar\u0131 ne kadar \u00f6nemli olursa olsun, \u201ctek \u00fclkede sosyalizm\u201d program\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva bir \u00fctopyad\u0131r. Yaln\u0131zca bir Avrupa ve devam\u0131nda da d\u00fcnya sosyalist cumhuriyetler federasyonu, uyumlu bir sosyalist toplumun ger\u00e7ek arenas\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn olaylar\u0131n testinden sonra, bu teoriden vazge\u00e7mek i\u00e7in her zamankinden daha az neden g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n B\u00fct\u00fcn bu s\u00f6ylenenlerden sonra, bana her enlem ve boylamda uygulanabilen stratejiden ba\u011f\u0131ms\u0131z ve ayaklanma i\u00e7in bir dizi teknik re\u00e7ete anlam\u0131na gelen taktikleri atfeden fa\u015fist yazar Malaparte\u2019\u0131 h\u00e2l\u00e2 anma zahmetine de\u011fer mi? Darbenin talihsiz teorisyeninin ad\u0131n\u0131n darbenin muzaffer pratisyeninden kolayca ayr\u0131lmas\u0131 g\u00fczel bir \u015fey; b\u00f6ylece hi\u00e7 kimse Malaparte\u2019\u0131 Bonaparte ile kar\u0131\u015ft\u0131rma talihsizli\u011fine d\u00fc\u015fm\u00fcyor. [5]<\/strong><\/p>\n\n\n\n 7 Kas\u0131m 1917 silahl\u0131 ayaklanmas\u0131 olmasayd\u0131 Sovyet devleti var olmazd\u0131. Ancak ayaklanma kendili\u011finden g\u00f6kten d\u00fc\u015fmedi. Ekim Devrimi i\u00e7in bir dizi tarihsel \u00f6nko\u015ful gerekliydi.<\/p>\n\n\n\n 1. Eski egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n -soyluluk, monar\u015fi, b\u00fcrokrasi- \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fc.<\/p>\n\n\n\n 2. Halk kitleleri i\u00e7inde hi\u00e7bir k\u00f6k\u00fc olmayan burjuvazinin siyasi zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n 3. K\u00f6yl\u00fc sorununun devrimci karakteri.<\/p>\n\n\n\n 4. Ezilen uluslar sorununun devrimci karakteri.<\/p>\n\n\n\n 5. Proletaryan\u0131n \u00f6nemli toplumsal a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n Bu organik \u00f6n ko\u015fullara, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nemdeki belirli konjonkt\u00fcrel ko\u015fullar\u0131 da eklemeliyiz:<\/p>\n\n\n\n 6. 1905 devrimi b\u00fcy\u00fck bir okuldu veya Lenin\u2019in deyimiyle 1917 devriminin \u201cprovas\u0131\u201d idi. Proleter birle\u015fik cephenin devrimdeki vazge\u00e7ilmez \u00f6rg\u00fct \u015fekli olan sovyetler, ilk kez 1905 y\u0131l\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n 7. Emperyalist sava\u015f t\u00fcm \u00e7eli\u015fkileri keskinle\u015ftirdi, geri kitlelerin dura\u011fanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 par\u00e7alad\u0131 ve b\u00f6ylece de muazzam bir fel\u00e2keti haz\u0131rlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n Ancak devrimin patlak vermesi i\u00e7in tamamen yeterli olan t\u00fcm bu ko\u015fullar, devrimde proletaryan\u0131n zaferini garantilemeye yetmedi. Bu zafer i\u00e7in bir \u015farta daha ihtiya\u00e7 vard\u0131:<\/p>\n\n\n\n 8. Bol\u015fevik Parti.<\/p>\n\n\n\n Bu ko\u015fulu en sonda veriyor olmam\u0131n nedeni, devrimde partiye en az \u00f6nemi veriyor olmam de\u011fil mant\u0131ksal bir zincirlemeyi takip etmektir.<\/p>\n\n\n\n Hay\u0131r, b\u00f6ylesi bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn t\u00fcm\u00fcyle uza\u011f\u0131nday\u0131m. Liberal burjuvazi iktidar\u0131 ele ge\u00e7irebilir, ki kendisinin hi\u00e7 rol almad\u0131\u011f\u0131 m\u00fccadeleler sonucu bir\u00e7ok kez de ele ge\u00e7irmi\u015ftir; amac\u0131na fevkal\u00e2de uygun bir\u00e7ok araca sahiptir. Fakat emek\u00e7i kitleler i\u00e7in durum farkl\u0131d\u0131r; uzun zamandan beri vermeye al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r, almaya de\u011fil! \u00c7al\u0131\u015f\u0131rlar, olabildi\u011fince sab\u0131rl\u0131d\u0131rlar, umutla beklerler, umutlar\u0131 s\u00f6ner, ayaklan\u0131rlar ve m\u00fccadele ederler, \u00f6l\u00fcrler, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar, aldat\u0131l\u0131rlar, \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131l\u0131rlar, boyunlar\u0131n\u0131 e\u011ferler ve yine \u00e7al\u0131\u015fmaya d\u00f6nerler.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015fte t\u00fcm rejimler alt\u0131nda halk kitlelerinin tarihi budur. \u0130ktidar\u0131 s\u0131k\u0131ca ve kesinkes eline almak i\u00e7in proletarya, g\u00f6r\u00fc\u015flerinin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda ve devrimci kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda di\u011ferlerinden \u00e7ok ileride bir partiye ihtiya\u00e7 duyar.<\/p>\n\n\n\n Pek \u00e7ok kez ve b\u00fct\u00fcn\u00fcyle hakl\u0131 olarak insanl\u0131k tarihinin en devrimci partisi diye tan\u0131mlanan Bol\u015fevik Partisi, \u00e7a\u011fda\u015f Rus tarihinin ve onun i\u00e7erdi\u011fi t\u00fcm dinamiklerin ya\u015fayan bir \u00f6zetiydi. \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 \u00e7oktan beri ekonominin ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesi i\u00e7in zorunlu bir ko\u015ful haline gelmi\u015fti. Fakat bu g\u00f6revin yerine getirilmesi i\u00e7in g\u00fc\u00e7ler yetersizdi. Burjuvazi devrimden korkuyordu. Entelijensiya k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc aya\u011fa kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Kendi ac\u0131lar\u0131n\u0131 ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131 genelle\u015ftirme yetene\u011finden yoksun mujik, bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 yan\u0131ts\u0131z b\u0131rakt\u0131. Entelijensiya dinamite sar\u0131ld\u0131. T\u00fcm bir ku\u015fak bu m\u00fccadele i\u00e7inde yan\u0131p gitti.<\/p>\n\n\n\n 1 Mart 1887\u2019de Aleksandr Ulyanov, son b\u00fcy\u00fck ter\u00f6rist suikast\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi. III. Aleksandr\u2019\u0131 \u00f6ld\u00fcrme giri\u015fimi ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. Ulyanov ve di\u011fer kat\u0131lanlar idam edildi. Devrimci s\u0131n\u0131f\u0131n yerine kimyasal bir maddeyi ikame etme giri\u015fimi karaya oturmu\u015ftu. En kahraman entelijensiya dahi kitleler olmadan bir hi\u00e7tir. Rus tarihinin en b\u00fcy\u00fck \u015fahsiyeti, Ulyanov\u2019un k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fi Vladimir, gelece\u011fin Lenin\u2019i, bu ger\u00e7eklerin ve sonu\u00e7lar\u0131n do\u011frudan tesiri alt\u0131nda b\u00fcy\u00fcd\u00fc. \u00c7ok gen\u00e7 ya\u015flar\u0131nda bile kendisini Marksizmin temellerine dayand\u0131rd\u0131 ve y\u00fcz\u00fcn\u00fc proletaryaya d\u00f6nd\u00fc. G\u00f6z\u00fcn\u00fc bir an olsun k\u00f6yden ay\u0131rmadan, i\u015f\u00e7iler vas\u0131tas\u0131yla k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe giden yolu arad\u0131. Devrimci \u00f6ncellerinden \u00f6zveri ve sonuna kadar pes etmeme \u00f6zelli\u011fini miras alan Lenin, daha gen\u00e7 ya\u015fta entelijensiyan\u0131n ve ileri i\u015f\u00e7i ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretmeni haline geldi. Grevlerde ve sokak sava\u015flar\u0131nda, hapishanede ve s\u00fcrg\u00fcnde, i\u015f\u00e7iler gerekli tava ula\u015ft\u0131lar. \u0130\u015f\u00e7ilerin mutlakiyetin karanl\u0131\u011f\u0131nda tarihsel yollar\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatacak bir \u0131\u015f\u0131\u011fa ihtiyac\u0131 vard\u0131: Marksizmin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na.<\/p>\n\n\n\n \u0130lk Marksist grup 1883\u2019te g\u00f6\u00e7menler aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 1889\u2019da gizli bir toplant\u0131da Rus Sosyal Demokrat \u0130\u015f\u00e7i Partisi (o g\u00fcnlerde kendimizi Sosyal Demokratlar olarak adland\u0131r\u0131yorduk) kuruldu. 1903\u2019te Bol\u015fevikler ve Men\u015fevikler aras\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcnme ger\u00e7ekle\u015fti. Ve 1912\u2019de Bol\u015fevik klik en sonunda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir partiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n\n\n\n On iki y\u0131l boyunca (1905-1917) ger\u00e7ekle\u015fen muazzam olaylarda, parti toplumun s\u0131n\u0131f mekanizmalar\u0131n\u0131 m\u00fccadele i\u00e7inde tan\u0131may\u0131 \u00f6\u011frendi. Hem inisiyatif hem de ba\u011fl\u0131l\u0131k yetene\u011fine sahip kadrolar\u0131 e\u011fitti. Onun devrimci eylem disiplininin temelinde, \u00f6\u011freti b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, ortak m\u00fccadele gelene\u011fi ve denenmi\u015f liderli\u011fine olan g\u00fcven yat\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n Parti, 1917 y\u0131l\u0131nda bu sayede ayaktayd\u0131. Resmi \u201ckamuoyu\u201d taraf\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmesine ve ayd\u0131n bas\u0131n\u0131n bombard\u0131man\u0131na ra\u011fmen, parti kendisini kitle hareketine adad\u0131. Fabrikalarda ve alaylarda kontrol\u00fc s\u0131k\u0131ca elinde tutuyordu. K\u00f6yl\u00fcler de gittik\u00e7e y\u00fcz\u00fcn\u00fc ona d\u00f6nd\u00fc. E\u011fer \u201culus\u201dtan anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 ki\u015filer de\u011fil de halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fuysa, yani i\u015f\u00e7iler ve k\u00f6yl\u00fclerse, o halde Bol\u015fevikler 1917 s\u00fcrecinde ger\u00e7ek anlam\u0131yla bir ulusal Rus Partisi olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n Yeralt\u0131nda saklanmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Lenin 1917 Eyl\u00fcl’\u00fcnde i\u015fareti verdi, \u201cKriz olgunla\u015ft\u0131, ayaklanma saati yakla\u015ft\u0131.\u201d Hakl\u0131yd\u0131. Egemen s\u0131n\u0131flar, sava\u015f, toprak ve ulusal kurtulu\u015f sorunlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u00f6r bir patikada kaybolmu\u015flard\u0131. Burjuvazi en sonunda pusulay\u0131 \u015fa\u015f\u0131rd\u0131. Demokratik partiler, Men\u015fevikler ve Sosyal Devrimciler, emperyalist sava\u015f\u0131 desteklemeleriyle, burjuva ve feodal m\u00fclk sahiplerine verdikleri tavizlerle ve uzla\u015fma politikalar\u0131yla kitlelerin onlara olan g\u00fcven kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 da yitirdiler. Uyanan ordu art\u0131k emperyalizmin yabanc\u0131 ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in sava\u015fmak istemiyordu. Demokratik uyar\u0131lara kulak asmaks\u0131z\u0131n k\u00f6yl\u00fcl\u00fck toprak sahiplerini malik\u00e2nelerinden \u00e7\u0131kartt\u0131. Periferideki ezilen uluslar Petrograd b\u00fcrokrasisine kar\u015f\u0131 ayakland\u0131. En \u00f6nemli i\u015f\u00e7i ve asker sovyetlerinde Bol\u015fevikler a\u011f\u0131rl\u0131ktayd\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler ve askerler eylem istiyorlard\u0131. \u00dclser ilerlemi\u015fti. Ne\u015fteri vurma zaman\u0131yd\u0131!<\/p>\n\n\n\n Yaln\u0131zca bu toplumsal ve siyasal ko\u015fullar alt\u0131nda ayaklanma m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Ve bu y\u00fczden ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir hale gelmi\u015fti. Fakat ayaklanmayla oynanmaz! Ne\u015fteri dikkatsiz kullanan doktorun vay haline! Ayaklanma bir sanatt\u0131r. Belirli yasalar\u0131 ve kurallar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Parti, Ekim ayaklanmas\u0131n\u0131 so\u011fukkanl\u0131l\u0131k ve ate\u015fli kararl\u0131l\u0131kla ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Bu sayede, nerdeyse hi\u00e7 kurban vermeden hedefine ula\u015ft\u0131. Muzaffer sovyetler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Bol\u015fevikler, d\u00fcnya y\u00fczeyinin alt\u0131da birini kaplayan bir \u00fclkenin ba\u015f\u0131na ge\u00e7tiler.<\/p>\n\n\n\n \u00d6yle san\u0131yorum ki, dinleyicilerimin \u00e7o\u011funlu\u011fu 1917 y\u0131l\u0131nda politikayla me\u015fgul de\u011fillerdi. \u00c7ok daha iyi. Gen\u00e7 ku\u015fa\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcnde, her zaman kolay olmasa da, ilgin\u00e7 pek \u00e7ok \u015fey duruyor. Ancak bu salondaki ya\u015fl\u0131 ku\u015fa\u011f\u0131n temsilcileri, iktidar\u0131n Bol\u015fevikler taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irili\u015finin nas\u0131l kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 mutlaka hat\u0131rlayacaklard\u0131r: Bir istisna, bir yanl\u0131\u015f anlama, bir skandal; en s\u0131kl\u0131kla ise g\u00fcn\u00fcn ilk \u0131\u015f\u0131klar\u0131yla birlikte kaybolup gidecek bir k\u00e2bus. Bol\u015fevikler, yirmi d\u00f6rt saat, bir hafta, bir ay, bir y\u0131l devam edeceklerdi. S\u00fcre s\u00fcrekli uzat\u0131lmak zorundayd\u0131. T\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n egemenleri ilk i\u015f\u00e7i devletine kar\u015f\u0131 silahland\u0131lar: \u0130\u00e7 sava\u015f k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131ld\u0131, tekrar tekrar m\u00fcdahaleler, abluka. B\u00f6ylece y\u0131llar y\u0131llar\u0131 kovalad\u0131. Derken, tarih Sovyet iktidar\u0131n\u0131n on be\u015f y\u0131ll\u0131k varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n\n\n\n \u201cEvet\u201d diyecektir baz\u0131 muar\u0131zlar\u0131m\u0131z, \u201cEkim maceras\u0131 \u00e7o\u011fumuzun d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden daha \u00e7etin \u00e7\u0131kt\u0131. Belki de \u2018macera\u2019 de\u011fildi demek daha do\u011frudur. Bununla birlikte, b\u00f6yle bir bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ne elde edildi sorusu g\u00fcncelli\u011fini koruyor. Bol\u015feviklerin devrim \u00f6ncesinde vadetti\u011fi g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 s\u00f6zler yerine getirildi mi?\u201d<\/p>\n\n\n\n Farazi muar\u0131z\u0131 cevaplamadan \u00f6nce bu sorunun hi\u00e7 de yeni olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayal\u0131m. Tam tersine, Ekim Devrimi’nin do\u011fu\u015fundan bu yana bu soru bizimle gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n Devrim s\u0131ras\u0131nda Petrograd\u2019da bulunan Frans\u0131z gazeteci Claude Anet, 27 Ekim 1917\u2019de s\u0131ca\u011f\u0131 s\u0131ca\u011f\u0131na \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n \u201cMaksimalistler (Frans\u0131zlar o zaman Bol\u015fevikleri b\u00f6yle adland\u0131r\u0131yorlard\u0131) iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdiler ve b\u00fcy\u00fck g\u00fcn geldi. Kendi kendime en sonunda y\u0131llard\u0131r bize vadedilen sosyalist Cennetin ger\u00e7ekle\u015fmesini g\u00f6rebilece\u011fimi s\u00f6yl\u00fcyorum. Enfes bir macera! Ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir konum!\u201d <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Vesaire vesaire. Bu alayl\u0131 kar\u015f\u0131laman\u0131n arkas\u0131nda ne sinsi bir nefret vard\u0131! K\u0131\u015fl\u0131k Saray\u0131n ele ge\u00e7irildi\u011fi sabah\u0131n tam ertesinde, bu gerici gazeteci Cennete kabul edilmek i\u00e7in vize ba\u015fvurusunda bulunmu\u015ftu. Devrimden bu yana on be\u015f y\u0131l ge\u00e7ti. D\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z bug\u00fcn bile Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin istenilen bir refaha ula\u015famamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015fmans\u0131 sevin\u00e7lerini a\u00e7\u0131\u011fa vuruyorlar. \u00d6yleyse neden bunca \u00f6zveride bulunuldu, neden devrim yap\u0131ld\u0131?<\/p>\n\n\n\n \u00d6ncelikle \u015funu belirtmeme izin verin: Sovyet rejiminin \u00e7eli\u015fkileri, zorluklar\u0131, yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 ve yetersizli\u011finin ben de herkes kadar fark\u0131nday\u0131m. \u015eahsen ben ne yaz\u0131lar\u0131mda ne de konu\u015fmalar\u0131mda bunlar\u0131 hi\u00e7bir zaman saklamad\u0131m. Hep \u015funa inand\u0131m ve halen de inan\u0131yorum ki, devrimci siyaset gerici siyasetten farkl\u0131 olarak gizlilik \u00fczerine kurulamaz. \u201cGer\u00e7ekleri oldu\u011fu gibi yans\u0131tmak\u201d i\u015f\u00e7i devletinin en \u00fcst\u00fcn ilkesi olmak zorundad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ancak yarat\u0131c\u0131 faaliyette oldu\u011fu kadar ele\u015ftiride de perspektif zorunludur. \u00d6znellik \u00f6zellikle hayati sorunlarda k\u00f6t\u00fc bir dan\u0131\u015fmand\u0131r. Zaman s\u00fcreleri g\u00f6revlerle orant\u0131l\u0131 olmal\u0131d\u0131r, ki\u015fisel kaprislerimizle de\u011fil. On be\u015f y\u0131l! Bir insan\u0131n hayat\u0131nda ne kadar da uzun bir zaman! Bu s\u00fcre boyunca ku\u015fa\u011f\u0131m\u0131zdan az insan toprak olmad\u0131, az\u0131m\u0131z\u0131n sa\u00e7\u0131na ak d\u00fc\u015fmedi. Fakat bu ayn\u0131 on be\u015f y\u0131l, bir halk\u0131n hayat\u0131nda \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre\u00e7tir! Tarih saatinde yaln\u0131zca bir dakika.<\/p>\n\n\n\n Kapitalizm, Orta \u00c7a\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesinde kendisini koruyabilmek, bilim ve teknolojinin seviyesini y\u00fckseltmek, demiryollar\u0131 in\u015fa etmek, elektrik hatlar\u0131 d\u00f6\u015femek i\u00e7in y\u00fczy\u0131llara ihtiya\u00e7 duydu. Ya sonra? Sonra insanl\u0131k kapitalizm taraf\u0131ndan sava\u015flar ve krizler cehennemine itildi. Fakat d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ve kapitalizmin yardak\u00e7\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fcnyada t\u00fcm modern ara\u00e7lar\u0131yla birlikte Cenneti kurmak i\u00e7in sosyalizme verilen s\u00fcre yaln\u0131zca on be\u015f y\u0131l. Hay\u0131r, biz b\u00f6ylesi taahh\u00fctlerde asla bulunmad\u0131k. Asla b\u00f6yle zaman s\u00fcreleri ileri s\u00fcrmedik.<\/p>\n\n\n\n B\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7leri onlara uygun \u00f6l\u00e7eklerle \u00f6l\u00e7\u00fclmeli. Sosyalist toplumun \u0130ncil\u2019deki Cennete benzeyip benzemeyece\u011fini bilmiyorum. Sanm\u0131yorum da. Ancak Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde \u015fimdiye kadar sosyalizm olmad\u0131. Orada h\u00fck\u00fcm s\u00fcren durum, \u00e7eli\u015fkilerle dolu, ge\u00e7mi\u015fin a\u011f\u0131r miras\u0131n\u0131 y\u00fcklenmi\u015f ve ek olarak da kapitalist devletlerin d\u00fc\u015fmanca bask\u0131s\u0131 alt\u0131ndaki bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemidir. Ekim Devrimi yeni toplumun ilkesini il\u00e2n etti. Sovyet Cumhuriyeti onun hayata ge\u00e7irilmesinin sadece ilk basama\u011f\u0131yd\u0131. Edison\u2019un ilk lambas\u0131 da \u00e7ok k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. \u0130lk sosyalist in\u015fan\u0131n hatalar\u0131 ve yanl\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131ndan gelece\u011fi nas\u0131l ay\u0131rt edece\u011fimizi bilmek zorunday\u0131z.<\/p>\n\n\n\n Peki ya insanlar\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u00f6ken mutsuzluk! Devrimin sonu\u00e7lar\u0131, yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kurbanlar\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r m\u0131? K\u0131s\u0131r bir soru, t\u00fcm\u00fcyle retorik; sanki tarihsel s\u00fcre\u00e7 bir muhasebe bilan\u00e7osuna olanak verirmi\u015f gibi! \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu zorluk ve sefaleti g\u00f6r\u00fcnce ayn\u0131 mant\u0131kla biz de \u015funu sorabiliriz, \u201cDe\u011fer mi ya\u015famaya?\u201d Bizim yerimize Heine cevaplas\u0131n: \u201cVe budalalar cevap bekler.\u201d Bu t\u00fcr melankolik d\u00fc\u015f\u00fcnceler insano\u011flunu do\u011fmaktan ve do\u011furmaktan al\u0131koymam\u0131\u015ft\u0131r! \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u015fu e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f d\u00fcnya krizinde bile intiharlar neyse ki k\u00fc\u00e7\u00fck bir y\u00fczdeyi te\u015fkil ediyor. Fakat halklar asla intihara ba\u015fvurmazlar. \u00dczerlerindeki y\u00fck ta\u015f\u0131yamayacaklar\u0131 hale gelince, devrim arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu y\u00fckten kurtulman\u0131n bir yolunu ararlar.<\/p>\n\n\n\n \u00dcstelik bu toplumsal ve k\u00f6kl\u00fc de\u011fi\u015fimin kurbanlar\u0131 i\u00e7in hay\u0131flananlar kimler? \u00c7o\u011funlukla emperyalist sava\u015f\u0131n kurbanlar\u0131 i\u00e7in yolu d\u00f6\u015feyen, bundan k\u00e2rl\u0131 \u00e7\u0131kan veya en az\u0131ndan buna kolayca uyarlanabilenler. \u015eimdi sorma s\u0131ras\u0131 bizde, \u201cSava\u015f hakl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 m\u0131? Bize ne verdi? Ne \u00f6\u011fretti?\u201d<\/p>\n\n\n\n Gerici tarih\u00e7i Hippolyte Taine, B\u00fcy\u00fck Frans\u0131z Devrimi’ne kar\u015f\u0131 on bir ciltlik eserinde, d\u00fc\u015fmanca sevincini eksik etmeksizin, Frans\u0131z halk\u0131n\u0131n Jakobenlerin diktat\u00f6rl\u00fck y\u0131llar\u0131 ve sonras\u0131ndaki peri\u015fanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. En k\u00f6t\u00fc durumdakiler \u015fehirli alt s\u0131n\u0131flar, pleblerdi. Onlar, t\u0131pk\u0131 \u201cbald\u0131r\u0131 \u00e7\u0131plaklar\u201d gibi, en iyi unsurlar\u0131n\u0131 devrim i\u00e7in vermi\u015flerdi. Onlar veya e\u015fleri, so\u011fuk geceler boyunca s\u00f6nm\u00fc\u015f aile oca\u011f\u0131na elleri bo\u015f d\u00f6nmek \u00fczere kuyrukta bekliyorlard\u0131. Devrimin onuncu y\u0131l\u0131nda Paris \u00f6ncekinden daha yoksuldu. \u00d6zenle se\u00e7ilmi\u015f, yapay olarak \u00e7ekilip al\u0131nm\u0131\u015f olgular, devrime kar\u015f\u0131 verdi\u011fi imha karar\u0131n\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131karmak \u00fczere Taine\u2019a hizmet ediyor. Bak\u0131n, ayak tak\u0131m\u0131 diktat\u00f6r olmak istedi ve kendini sefalete att\u0131!<\/p>\n\n\n\n Daha moral bozucu bir \u00f6rnek tasarlamak zor. Her \u015feyden \u00f6nce, e\u011fer devrim \u00fclkeyi sefalete at\u0131yorsa, bunun su\u00e7u ger\u00e7ekte halk\u0131 devrime iten egemen s\u0131n\u0131flara aittir. \u0130kinci olarak B\u00fcy\u00fck Frans\u0131z Devrimi f\u0131r\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcndeki a\u00e7 kuyruklar\u0131nda t\u00fckenmedi. Modern Fransa\u2019n\u0131n tamam\u0131 ve bir\u00e7ok bak\u0131mdan modern uygarl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fc Frans\u0131z Devrimi’nin banyosundan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r!<\/p>\n\n\n\n Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n altm\u0131\u015flar\u0131nda, Birle\u015fik Devletler\u2019deki \u0130\u00e7 Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda be\u015f y\u00fcz bin insan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu kurbanlar hakl\u0131 g\u00f6sterilebilir mi?<\/p>\n\n\n\n Amerikan k\u00f6le sahiplerinin ve onlarla birlikte y\u00fcr\u00fcyen B\u00fcy\u00fck Britanya egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan – hay\u0131r! Zenciler veya \u0130ngiliz i\u015f\u00e7ileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan – kesinlikle evet! Ve bir b\u00fct\u00fcn olarak insanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan – hi\u00e7bir ku\u015fku duyulamaz. Altm\u0131\u015flardaki \u0130\u00e7 Sava\u015f’tan, s\u0131n\u0131rs\u0131z pratik inisiyatifi, ak\u0131lc\u0131 teknolojisi ve ekonomik enerjisiyle \u015fimdiki Birle\u015fik Devletler do\u011fdu. Amerika\u2019n\u0131n bu ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fczerine insanl\u0131k yeni bir toplum in\u015fa edecektir.<\/p>\n\n\n\n Ekim Devrimi t\u00fcm kendi \u00f6ncellerinden daha derine, toplumun en kutsal alan\u0131na, m\u00fclkiyet ili\u015fkilerine girdi. Devrimin yarat\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok uzun zaman gerekli. Ancak de\u011fi\u015fimin genel y\u00f6n\u00fc daha \u015fimdiden nettir: Sovyet Cumhuriyeti\u2019nin kapitalist savc\u0131lar \u00f6n\u00fcnde boyun e\u011fmek ve \u00f6z\u00fcrc\u00fc bir a\u011f\u0131zla konu\u015fmak i\u00e7in hi\u00e7bir nedeni yoktur.<\/p>\n\n\n\n Yeni rejimi insanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele almak i\u00e7in \u00f6nce \u015fu sorunun yan\u0131tlanmas\u0131 gerekiyor: \u201cToplumsal ilerleme kendini nas\u0131l ifade eder ve nas\u0131l \u00f6l\u00e7\u00fclebilir?\u201d<\/p>\n\n\n\n En derin, en nesnel ve en tart\u0131\u015fmas\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fct \u015fudur: ilerleme toplumsal emek verimlili\u011findeki art\u0131\u015fla \u00f6l\u00e7\u00fclebilir. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan Ekim Devriminin de\u011ferlendirilmesi deneyim taraf\u0131ndan \u00e7oktan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sosyalist \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck ilkesi, \u015fu k\u0131sac\u0131k zaman i\u00e7erisinde, tarihte ilk kez \u00fcretimde g\u00f6r\u00fclmedik sonu\u00e7lar verme yetene\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Rusya\u2019n\u0131n s\u0131nai geli\u015fim e\u011frisi, kaba rakamlarla ifade edildi\u011finde \u015f\u00f6yledir; sava\u015ftan \u00f6nceki son y\u0131l\u0131, 1913\u2019\u00fc 100 olarak ele alal\u0131m. 1920 y\u0131l\u0131nda i\u00e7 sava\u015f\u0131n doruk noktas\u0131 ayn\u0131 zamanda sanayinin en d\u00fc\u015f\u00fck noktas\u0131d\u0131r; sadece 25, yani sava\u015f \u00f6ncesi \u00fcretimin d\u00f6rtte biri. 1925 y\u0131l\u0131nda bu rakam 75\u2019e y\u00fckseldi, yani sava\u015f \u00f6ncesi \u00fcretimin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcne; 1929\u2019da 200 civar\u0131, 1932\u2019de 300, yani sava\u015f\u0131n arifesindekinin \u00fc\u00e7 kat\u0131.<\/p>\n\n\n\n Uluslararas\u0131 g\u00f6stergeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda durum daha da \u00e7arp\u0131c\u0131 bir hal al\u0131yor. 1925\u2019ten 1932\u2019ye Almanya\u2019n\u0131n s\u0131nai \u00fcretimi bir bu\u00e7uk kat, Amerika\u2019n\u0131nkiyse iki kat azald\u0131; Sovyetler Birli\u011fi\u2019ninkiyse d\u00f6rt kat artt\u0131. Rakamlar ortada!<\/p>\n\n\n\n Sovyet ekonomisinin k\u00f6t\u00fc taraflar\u0131n\u0131 gizlemek veya ink\u00e2r etmek niyetinde hi\u00e7 de\u011filim. S\u0131nai g\u00f6stergeler, tar\u0131mdaki olumsuz geli\u015fmeden, yani as\u0131l olarak hen\u00fcz sosyalist y\u00f6ntemlere eri\u015fmemi\u015f, ama ayn\u0131 zamanda teknik ve ekonomik olmaktan ziyade b\u00fcrokratik olarak yetersiz haz\u0131rl\u0131kla kolektifle\u015ftirme yoluna sokulmu\u015f bu alandan a\u015f\u0131r\u0131 derecede etkilenmektedir. Bu muazzam bir sorundur, ne var ki konferans\u0131m\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Yukar\u0131da verilen rakamlar bir di\u011fer soruyu g\u00fcndeme getiriyor. Sovyet sanayile\u015fmesinin tart\u0131\u015f\u0131lmaz ve kendi i\u00e7inde m\u00fcthi\u015f sonu\u00e7lar\u0131, ekonominin \u00e7e\u015fitli unsurlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkileri, bunlar\u0131n dinamik dengesi ve nihayet \u00fcretim kapasiteleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha ileri bir ekonomik denetim gerektirmektedir. Burada m\u00fcthi\u015f zorluklar ve hatta ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Sosyalizm en kusursuz \u015fekline, Minerva\u2019n\u0131n J\u00fcpiter\u2019in ba\u015f\u0131ndan ya da Ven\u00fcs\u2019\u00fcn deniz k\u00f6p\u00fcklerinden f\u0131rlamas\u0131 gibi be\u015f-y\u0131ll\u0131k planlarla ula\u015famaz. Daha \u00f6nce, y\u0131llar s\u00fcren sab\u0131rl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, hatalar, d\u00fczeltmeler ve yeniden planlamalar gereklidir. Ayr\u0131ca, \u015funu da unutmayal\u0131m ki sosyalizm kendi do\u011fas\u0131 gere\u011fi kusursuz \u015fekline uluslararas\u0131 d\u00fczeyde ula\u015fabilir. Fakat \u015fimdiye kadar ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7lar\u0131n en olumsuz ekonomik bilan\u00e7osu bile, yaln\u0131zca \u00f6n hesaplar\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, planlama hatalar\u0131n\u0131 ve \u00f6nderli\u011fin hatalar\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilir, ama asla pratikte kesinlikle kan\u0131tlanm\u0131\u015f ger\u00e7e\u011fi, yani sosyalist y\u00f6ntemlerle kolektif emek \u00fcretkenli\u011finin g\u00f6r\u00fclmedik d\u00fczeylere ula\u015ft\u0131r\u0131labilece\u011fi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctemez. Tarihsel \u00f6neme sahip bu zafer hi\u00e7 kimse veya hi\u00e7bir \u015fey taraf\u0131ndan bizden al\u0131namaz.<\/p>\n\n\n\n Bu s\u00f6ylenenlerden sonra, Ekim Devrimi’nin Rusya\u2019ya uygarl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc getirdi\u011fi \u015fikayetleri \u00fczerinde zaman harcamaya hi\u00e7 mi hi\u00e7 de\u011fmez. Bu, huzuru ka\u00e7an egemen evlerin ve salonlar\u0131n sesidir. Proleter ayaklanmayla ala\u015fa\u011f\u0131 edilen feodal-burjuva \u201cuygarl\u0131\u011f\u0131\u201d, Talmi tarz\u0131nda s\u00fcslenmi\u015f barbarl\u0131kt\u0131 yaln\u0131zca. Rus halk\u0131 i\u00e7in ula\u015f\u0131lmaz kal\u0131rken, insanl\u0131k hazinesine pek de yeni bir \u015fey getirmedi.<\/p>\n\n\n\n Fakat Beyaz g\u00f6\u00e7menlerin ard\u0131ndan g\u00f6zya\u015f\u0131 d\u00f6kt\u00fckleri bu uygarl\u0131\u011fa ili\u015fkin olarak, soruyu daha do\u011fru bir tarzda ortaya koymal\u0131y\u0131z; bu uygarl\u0131k hangi anlamda y\u0131k\u0131ld\u0131? Sadece bir anlamda; k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n uygarl\u0131k hazinesindeki tekeli yerle bir edildi. Ama eski Rus uygarl\u0131\u011f\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel de\u011fer ta\u015f\u0131yan her \u015fey el de\u011fmemi\u015f olarak duruyor. Bol\u015fevizmin Hunlar\u0131 ne akl\u0131n fetihlerini ne de sanat\u0131n yarat\u0131lar\u0131n\u0131 y\u0131kt\u0131lar. Tam tersine insan yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n abidelerini dikkatle toplay\u0131p d\u00fczenlediler. Monar\u015finin, soylulu\u011fun ve burjuvazinin k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u015fimdi m\u00fczelerin k\u00fclt\u00fcr\u00fc haline geldi.<\/p>\n\n\n\n \u0130nsanlar bu m\u00fczeleri b\u00fcy\u00fck bir istekle ziyaret ediyorlar. Ama onlar\u0131n i\u00e7inde ya\u015fam\u0131yorlar. \u00d6\u011freniyorlar. \u0130n\u015fa ediyorlar. Ekim Devriminin Rus halk\u0131na, \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131n\u0131n d\u00fczinelerce halk\u0131na okuma yazma \u00f6\u011fretmi\u015f olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi dahi, tek ba\u015f\u0131na, eski Rus uygarl\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamaz bir d\u00fczeyde durmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ekim Devrimi sadece ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir az\u0131nl\u0131k i\u00e7in de\u011fil, t\u00fcm toplum i\u00e7in tasarlanan yeni bir uygarl\u0131\u011f\u0131n temellerini atm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnyadaki t\u00fcm kitleler bunun fark\u0131ndad\u0131r. Bu y\u00fczden de onlar\u0131n Sovyetler Birli\u011fi\u2019ne duyduklar\u0131 sempati bir zamanlar \u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131na duyduklar\u0131 nefret kadar ate\u015flidir.<\/p>\n\n\n\n De\u011ferli dinleyiciler! \u0130nsan dilinin yaln\u0131zca olaylara isimler vermek i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda onlar\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7in de yeri doldurulmaz bir ara\u00e7 oldu\u011funu biliyorsunuz. Neyin rastlant\u0131sal, ser\u00fcvensel, yapay oldu\u011funu s\u00fczerek, esasl\u0131, karakteristik, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olan\u0131 emer. Uygar uluslar\u0131n dillerinin Rusya\u2019n\u0131n geli\u015fimini ne kadar g\u00fczel iki d\u00f6neme ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dikkat edin. Soyluluk k\u00fclt\u00fcr\u00fc d\u00fcnya literat\u00fcr\u00fcne \u00e7ar, kazak, pogrom, nagayka (k\u0131rba\u00e7 cezas\u0131) gibi barbarl\u0131klar\u0131 soktu. Bu kelimeleri ve ne anlama geldiklerini biliyorsunuz. Ekim Devrimi ise d\u00fcnya dilini Bol\u015fevik, Sovyet, kolhoz, gosplan, piatiletka gibi kelimeleri tan\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. [6]<\/strong> Burada da pratik dilbilimi, en y\u00fcce tarihsel yarg\u0131s\u0131n\u0131 veriyor!<\/p>\n\n\n\n Bu b\u00fcy\u00fck devrimin en derin fakat do\u011frudan \u00f6l\u00e7\u00fclmesi en zor anlam\u0131, halk\u0131n karakterini bi\u00e7imlendirmesi ve \u00e7elikle\u015ftirmesi ger\u00e7e\u011finde yatmaktad\u0131r. Rus halk\u0131n\u0131n yava\u015f, pasif, melankolik, mistik kavray\u0131\u015f\u0131 alabildi\u011fine yayg\u0131nd\u0131r, ancak rastlant\u0131sal da de\u011fildir. K\u00f6kleri ge\u00e7mi\u015fe uzanmaktad\u0131r. Ama devrimin halk\u0131n karakterinde yaratt\u0131\u011f\u0131 bu b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimler, Bat\u0131 \u00fclkelerinde bug\u00fcne kadar yeterince de\u011ferlendirilmedi. Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olabilir miydi?<\/p>\n\n\n\n Hayat deneyimine sahip her insan, kavray\u0131\u015fl\u0131, co\u015fkulu, \u00e7ok hassas bildi\u011fi birilerinin, daha sonra g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ahl\u00e2ki etki alt\u0131nda kat\u0131la\u015f\u0131p tan\u0131nmaz hale geldi\u011fine tan\u0131k olmu\u015ftur. Devrim, t\u00fcm bir ulusun geli\u015fiminde b\u00f6ylesi ahl\u00e2ki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler yarat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Otokrasiye kar\u015f\u0131 \u015eubat ayaklanmas\u0131, soylulu\u011fa kar\u015f\u0131 ve emperyalist sava\u015fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, bar\u0131\u015f, toprak ve ulusal e\u015fitlik m\u00fccadelesi, Ekim ayaklanmas\u0131, burjuvazinin ve burjuvaziyle uzla\u015fmalar arayan partilerin ala\u015fa\u011f\u0131 edilmesi, sekiz bin kilometrelik bir cephede \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcren i\u00e7 sava\u015f, ambargo y\u0131llar\u0131, a\u00e7l\u0131k, sefalet ve salg\u0131nlar, gergin ekonomik yeniden in\u015fa, yeni zorluk ve feragat y\u0131llar\u0131; t\u00fcm bunlar kat\u0131 ancak iyi bir okul oldu. A\u011f\u0131r bir \u00e7eki\u00e7 cam\u0131 parampar\u00e7a eder, ama \u00e7eli\u011fi tavlar. Devrim \u00e7ekici, halk\u0131n karakterinin \u00e7eli\u011fine bi\u00e7im verdi.<\/p>\n\n\n\n Ayaklanmadan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, \u00c7arl\u0131k generallerinden Zaleski, \u201ckim inan\u0131r bir hademe ya da bek\u00e7inin, birdenbire bir ba\u015f yarg\u0131\u00e7; bir hastane bak\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n, bir hastane m\u00fcd\u00fcr\u00fc; bir berberin, bir devlet memuru; bir onba\u015f\u0131n\u0131n, bir ba\u015f kumandan; bir g\u00fcndelik i\u015f\u00e7inin, bir belediye ba\u015fkan\u0131; bir \u00e7ilingirin, bir fabrika m\u00fcd\u00fcr\u00fc olaca\u011f\u0131na?\u201d diye \u00f6fkeyle soruyor.<\/p>\n\n\n\n \u201cKim inan\u0131r?\u201d \u0130nanmal\u0131yd\u0131lar. Onba\u015f\u0131lar generallerin hakk\u0131ndan gelirken; belediye ba\u015fkan\u0131 -eskiden g\u00fcndelik\u00e7i bir i\u015f\u00e7iydi- eski b\u00fcrokrasinin belini k\u0131rarken; demiryolu makas\u00e7\u0131s\u0131 ula\u015f\u0131m sistemini d\u00fczene sokarken; \u00e7ilingir m\u00fcd\u00fcr olarak sanayi donan\u0131m\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r hale getirirken, ellerinden inanmaktan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey gelmezdi. B\u0131rakal\u0131m onlar\u0131 sadece hayret etsinler ve inanamas\u0131nlar.<\/p>\n\n\n\n Sovyetler Birli\u011fi\u2019ndeki insanlar\u0131n devrimden bu yana g\u00f6sterdikleri \u00fcst\u00fcn direnci a\u00e7\u0131klayabilmek i\u00e7in, bir\u00e7ok yabanc\u0131 g\u00f6zlemci eskiden kalma al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131yla, Rus karakterinin \u201cpasifli\u011finden\u201d dem vuruyor. Devasa bir anakronizm! Devrimci kitleler yoklu\u011fa kar\u015f\u0131 direniyorlar ama art\u0131k pasif\u00e7e de\u011fil. Kendi elleriyle daha iyi bir gelecek yarat\u0131yorlar. Her ne olursa olsun bunu yaratmaya kararl\u0131lar. B\u0131rak\u0131n d\u00fc\u015fman s\u0131n\u0131f, iradesini d\u0131\u015far\u0131dan azimli kitlelere dayatmaya \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n yaln\u0131zca! Hay\u0131r, bunu denemese daha iyi olur!<\/p>\n\n\n\n Kapat\u0131rken, Ekim Devrimi’nin sadece Rusya tarihindeki de\u011fil d\u00fcnya tarihindeki yerini de belirlemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. 1917 y\u0131l\u0131nda, sekiz ayl\u0131k bir s\u00fcre\u00e7te, iki tarihsel d\u00f6neme\u00e7 \u00e7ak\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u015eubat ayaklanmas\u0131 -Hollanda, \u0130ngiltere, Fransa ve nerdeyse t\u00fcm Avrupa\u2019n\u0131n \u00f6nceki y\u00fczy\u0131llarda vermi\u015f oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelelerin bizdeki gecikmi\u015f randevusu- burjuva devrimleri i\u00e7erisindeki yerini al\u0131rken, Ekim Devrimi proletaryan\u0131n egemenli\u011fini il\u00e2n etti. D\u00fcnya kapitalizmi ilk b\u00fcy\u00fck yenilgisini Rusya topraklar\u0131nda ald\u0131. Zincir en zay\u0131f halkas\u0131ndan koptu. Fakat kopan yaln\u0131zca halka de\u011fil, zincirin ta kendisiydi.<\/p>\n\n\n\n Kapitalizm bir d\u00fcnya sistemi olarak kendini \u00e7oktan t\u00fcketmi\u015ftir. Esas i\u015flevini, yani insan g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve zenginli\u011fini ileriye g\u00f6t\u00fcrme i\u015flevini yerine getiremez hale gelmi\u015ftir. \u0130nsanl\u0131k hi\u00e7bir zaman geldi\u011fi seviyede tak\u0131l\u0131p kalamaz. Sadece \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir art\u0131\u015f ve \u00fcretimin ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n etkili, planl\u0131, yani sosyalist bir \u00f6rg\u00fctlenmesi insanl\u0131\u011fa -t\u00fcm insanl\u0131\u011fa- iyi bir ya\u015fam standard\u0131 sa\u011flayabilir, ve yaln\u0131zca bu kendi ekonomisi kar\u015f\u0131s\u0131nda ona de\u011ferli bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck duygusu verebilir. \u0130ki anlamda \u00f6zg\u00fcrl\u00fck; ilk olarak, insan art\u0131k ya\u015fam\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc fiziksel eme\u011fe ay\u0131rmak zorunda kalmayacak. \u0130kincisi de, piyasa denilen o k\u00f6r, gizemli g\u00fcc\u00fcn esiri olmayacak. \u0130nsanlar, ekonomilerini belli bir plana g\u00f6re kendi elleriyle kendileri kuracak.<\/p>\n\n\n\n Art\u0131k sorun, toplumun anatomisini defalarca X-\u0131\u015f\u0131nlar\u0131na t\u00e2bi tutma, onun t\u00fcm gizlerini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karma ve t\u00fcm fonksiyonlar\u0131n\u0131 kolektif insanl\u0131\u011f\u0131n ak\u0131l ve iradesine t\u00e2bi k\u0131lma sorunudur. Bu anlamda, sosyalizm insanl\u0131\u011f\u0131n tarihsel ilerleyi\u015finde yeni bir ad\u0131m olacakt\u0131r. Kendilerini \u00f6nceleri sadece ta\u015f baltayla savunan atalar\u0131m\u0131z i\u00e7in t\u00fcm do\u011fa gizemli tuzaklarla dolu bir d\u00fc\u015fman g\u00fc\u00e7t\u00fc. Halbuki, o zamandan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze, do\u011fal bilimler ve teknoloji el ele do\u011fay\u0131 en gizli derinliklerine kadar ayd\u0131nlatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Elektrik enerjisi sayesinde fizik\u00e7iler atom \u00e7ekirde\u011fi konusunda yarg\u0131da bulunabiliyorlar. Bilimin simyac\u0131lar\u0131n yapmak istediklerini kolayca yapaca\u011f\u0131, g\u00fcbrenin alt\u0131na alt\u0131n\u0131n da g\u00fcbreye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclece\u011fi g\u00fcn art\u0131k \u00e7ok da uzakta de\u011fil. Bir zamanlar cinlerin ve perilerin cirit att\u0131\u011f\u0131 do\u011fada \u015fimdi daha cesur bir \u015fekilde insanl\u0131\u011f\u0131n h\u00fckm\u00fc s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n Fakat insan do\u011fayla ba\u015far\u0131l\u0131 bir m\u00fccadele s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, di\u011fer insanlarla t\u0131pk\u0131 bir ar\u0131 ya da kar\u0131nca gibi ili\u015fkiler kurdu. Toplumun sorunlar\u0131na gecikmeli olarak ve \u00e7o\u011funlukla da karars\u0131zca yakla\u015ft\u0131. Din ile ba\u015flad\u0131 ve politikaya ge\u00e7ti. Reformasyon, \u00f6l\u00fc geleneklerin h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir alanda burjuva bireycili\u011finin ve rasyonalizminin ilk zaferiydi. Ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce kiliseden devlete ge\u00e7ti. Mutlakiyet ve orta \u00e7a\u011f m\u00fclk\u00fcyle m\u00fccadelede ortaya \u00e7\u0131kan halk egemenli\u011fi ve insan ve yurtta\u015f haklar\u0131 fikri g\u00fc\u00e7lenerek b\u00fcy\u00fcd\u00fc. B\u00f6ylece parlamenter sistem do\u011fdu. Ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce devlet y\u00f6netimi kat\u0131na girdi. Demokrasinin siyasi ak\u0131lc\u0131l\u0131\u011f\u0131 devrimci burjuvazinin en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n \u0130nsan do\u011faya k\u00f6le olma fasl\u0131ndan makineye k\u00f6le olma fasl\u0131na, hatta daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc arz ve talep dengesine k\u00f6le olma fasl\u0131na ge\u00e7mi\u015fti. Mevcut d\u00fcnya krizi, okyanusun derinliklerine dalan, stratosfere eri\u015fen, Antipodes\u2019in g\u00f6r\u00fcnmeyen dalgalar\u0131yla bo\u011fu\u015fan do\u011fan\u0131n bu gururlu ve cesur h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n\u0131n, kendi ekonomilerinin g\u00f6r\u00fcnmeyen g\u00fc\u00e7lerine nas\u0131l k\u00f6le oldu\u011funu trajik bir \u015fekilde g\u00f6stermektedir. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n tarihsel g\u00f6revi, kontrols\u00fcz piyasa oyununun yerine ak\u0131lc\u0131 planlamay\u0131 ge\u00e7irmek, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almak, bunlar\u0131 uyum i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmaya zorlamak ve itaatk\u00e2r bir \u015fekilde insanl\u0131\u011f\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na sunmakt\u0131r. \u0130nsanl\u0131k yaln\u0131zca bu toplumsal temel \u00fczerinde rahata erecek ve -yaln\u0131zca ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir az\u0131nl\u0131k de\u011fil her erkek ve kad\u0131n- d\u00fc\u015f\u00fcnce aleminde tam bir yurtta\u015f olabilecektir.<\/p>\n\n\n\n Fakat daha yolun sonuna gelmedik. Hay\u0131r, bu daha ba\u015flang\u0131\u00e7. \u0130nsan kendini canl\u0131lar\u0131n en \u00fcst\u00fcn\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcr. Buna da \u015f\u00fcphesiz hakk\u0131 vard\u0131r. Fakat \u015fimdiki insan\u0131n Homo Sapiensin en sonuncu ve en kusursuz temsilcisi oldu\u011funu kim iddia edebilir? Kimse! Biyolojik olarak premat\u00fcre ve geli\u015fmemi\u015f bir zihinle do\u011fan insan, hem fiziksel hem de ruhsal olarak hen\u00fcz kusursuzluktan \u00e7ok uzakt\u0131r ve yeni bir organik denge kuramam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u015euras\u0131 do\u011fru ki, insanl\u0131k pek \u00e7ok kez d\u00fc\u015f\u00fcnce ve hareket alan\u0131nda dev isimler \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yle ki bunlar bir da\u011f\u0131n zirvesi gibi \u00e7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n \u00fczerinde y\u00fckselmi\u015ftir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n kendi evl\u00e2tlar\u0131yla, Aristo ile, Shakespeare, Darwin, Beethoven, Goethe, Marx, Edison ve Lenin ile gurur duymaya hakk\u0131 vard\u0131r. Fakat b\u00f6yleleri d\u00fcnyaya neden nadir gelir? \u00c7\u00fcnk\u00fc, her \u015feyin \u00f6tesinde, onlar neredeyse istisnas\u0131z orta veya \u00fcst s\u0131n\u0131flardan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ender istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda, insanlar\u0131n i\u00e7indeki bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f dahilik k\u0131v\u0131lc\u0131mlar\u0131 aleve d\u00f6n\u00fc\u015femeden bo\u011fulmaktad\u0131r. Dahas\u0131 yaratma, geli\u015ftirme ve e\u011fitim s\u00fcre\u00e7leri \u015fansa kalm\u0131\u015ft\u0131r, teori ve prati\u011fin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan yoksun, bilin\u00e7 ve iradeden ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Antropoloji, biyoloji, fizyoloji ve psikoloji, t\u00fcm kapsam\u0131yla v\u00fccut ve ruhu geli\u015ftirmek ve m\u00fckemmelle\u015ftirmek g\u00f6revini insano\u011flunun \u00f6n\u00fcne koymak i\u00e7in da\u011flarca materyal biriktirdi. Psikanaliz, Sigmund Freud\u2019un ilham veren eliyle, \u015fiirsel olarak \u201cruh\u201d diye adland\u0131r\u0131lan kuyunun kapa\u011f\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131. Ve ortaya ne \u00e7\u0131kt\u0131? Bizim bilin\u00e7li d\u00fc\u015f\u00fcncemiz, karanl\u0131k psi\u015fik g\u00fc\u00e7lerin i\u015finin yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck bir par\u00e7as\u0131ym\u0131\u015f. Bilgin dalg\u0131\u00e7lar okyanusun derinliklerine indiler ve orada esrarengiz bal\u0131klar\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7ektiler. Kendi psi\u015fik kaynaklar\u0131n\u0131n derinliklerine inerek, insan d\u00fc\u015f\u00fcncesi ruhun esrarengiz itici g\u00fc\u00e7lerini ayd\u0131nlatmal\u0131 ve onlar\u0131 ak\u0131l ve iradeye t\u00e2bi k\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bir zamanlar kendi toplumunun anar\u015fik g\u00fc\u00e7leri i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, insan bir kimyagerin havan ve imbi\u011finde kendi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya koyulacakt\u0131r. \u0130lk defa insano\u011flu kendisine bir hammadde veya en iyisi yar\u0131 bitmi\u015f bir fiziksel ve psi\u015fik \u00fcr\u00fcn olarak bakacakt\u0131r. Sosyalizm, zorunluluk aleminden \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alemine bu anlamda da bir s\u0131\u00e7rama anlam\u0131na gelecek, t\u00fcm \u00e7eli\u015fkileri ve uyumsuzlu\u011fuyla birlikte bug\u00fcn\u00fcn insan\u0131 yeni ve daha mutlu bir \u0131rk\u0131n yolunu a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n [1]<\/strong> Tersinin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu kan\u0131tlayarak bir fikrin do\u011frulu\u011funu g\u00f6sterme; bir \u015feyin mant\u0131ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlama (\u00e7n.).<\/p>\n\n\n\n [2]<\/strong> Henrick \u0130bsen\u2019in \u201cHalk D\u00fc\u015fman\u0131\u201d adl\u0131 oyununun kahraman\u0131.<\/p>\n\n\n\n [3]<\/strong> 1 desyatin 1,8 d\u00f6n\u00fcme e\u015fittir.<\/p>\n\n\n\n [4]<\/strong> Sonu\u00e7lar ve Olas\u0131l\u0131klar<\/em>\u2019dan.<\/p>\n\n\n\n [5]<\/strong> Latin dil ailesinde mal<\/em> k\u00f6t\u00fc, bon<\/em> ise iyi anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n [6]<\/strong> Gosplan: Merkezi plan komisyonu. Piatiletka: Be\u015f y\u0131ll\u0131k plan.<\/p>\n\n\n\n [Bu yaz\u0131 www.marksist.com sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 1932 sonbahar\u0131nda, bir Danimarkal\u0131 sosyal demokrat \u00f6\u011frenci grubu, Rus Devrimi\u2019nin on be\u015finci y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc konulu bir konu\u015fma yapmak \u00fczere Tro\u00e7ki\u2019yi Kopenhag\u2019a davet etti. Konu\u015fma, 27 Kas\u0131m 1932\u2019de yakla\u015f\u0131k 2 bin ki\u015filik bir dinleyici kitlesi \u00f6n\u00fcnde yap\u0131ld\u0131. Bu konu\u015fma, Tro\u00e7ki\u2019nin on bir y\u0131ll\u0131k son s\u00fcrg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc boyunca b\u00fcy\u00fck bir dinleyici kitlesi \u00f6n\u00fcnde yapt\u0131\u011f\u0131 tek konu\u015fmayd\u0131. *** Kopenhag dinleyicisi […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":171,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[640],"tags":[218,217,219,159],"class_list":["post-170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kizil-ekim","tag-devrimini","tag-rus","tag-savunurken","tag-trocki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=170"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2426,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/170\/revisions\/2426"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}E\u015fitsiz geli\u015fme yasas\u0131<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
K\u00f6yl\u00fcl\u00fck<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Ulusal sorun<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
S\u00fcrekli devrim<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Bol\u015fevik Parti<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
***<\/strong><\/h4>\n\n\n\n
Dipnotlar:<\/strong><\/h4>\n\n\n\n