{"id":1433,"date":"2020-02-13T14:21:00","date_gmt":"2020-02-13T11:21:00","guid":{"rendered":"http:\/\/trockist.net\/?p=1433"},"modified":"2023-01-03T23:08:38","modified_gmt":"2023-01-03T20:08:38","slug":"rejimi-yonetenler-sii-olunca-ayaklanmalar-gerici-mi-oluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2020\/02\/13\/rejimi-yonetenler-sii-olunca-ayaklanmalar-gerici-mi-oluyor\/","title":{"rendered":"Rejimi y\u00f6netenler \u015eii olunca, ayaklanmalar gerici mi oluyor?"},"content":{"rendered":"\n

Rejimi y\u00f6netenler \u015eii olunca, ayaklanmalar gerici mi oluyor?\u00a0<\/strong>\u0130ran, L\u00fcbnan ve Irak proleterlerinin ayaklanmalar\u0131na g\u00f6sterilen ihanetlerin bir bilan\u00e7osu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Korkut Boratav\u2019\u0131n 3 Ocak 2020 g\u00fcn\u00fc, TKP\u2019nin internet yay\u0131n organ\u0131 soL\u2019da \u00e7\u0131kan yaz\u0131s\u0131, 2019 senesinde d\u00fcnyada patlak veren ayaklanmalar\u0131 k\u0131saca listeleyip, i\u00e7eriklerine dair birtak\u0131m genel yorumlarda bulunuyor. Yaz\u0131dan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla Boratav Fransa, Ekvator, \u015eili, Kolombiya, Bolivya, Sudan, Cezayir isyanlar\u0131n\u0131 ve direni\u015flerini destekleyici bir konumda. (1)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ancak Boratav, \u00f6zellikle d\u00f6rt farkl\u0131 ulusun g\u00fcnler ve haftalar boyunca, rejimlerin kolluk kuvvetleri kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclerek de olsa, sokaklarda ve barikatlarda kanl\u0131 ve \u0131srarl\u0131 bir m\u00fccadeleci seferberli\u011fe kalk\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131, 2019\u2019un ayaklanmalar listesinde zikretmiyor. Ona g\u00f6re Hong Kong, Tahran, Beyrut ve Ba\u011fdat isyanlar\u0131, yani Hong Kong\u2019la beraber \u0130ran, L\u00fcbnan ve Irak ayaklanmalar\u0131 \u201cemperyalizmin umut ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 sokak, kitle hareketleri\u201d. \u00dcst\u00fcne, bu seferberliklerin asl\u0131nda emperyalizmin \u00e7\u0131kar\u0131na oldu\u011funu ispat edercesine, Financial Times\u2019dan da al\u0131nt\u0131 yap\u0131yor\u2026<\/p>\n\n\n\n

Financial Times\u2019\u0131n, bu d\u00f6rt isyan\u0131n da i\u00e7inde \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00f6zleminin daha g\u00fc\u00e7l\u00fc parlad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6yl\u00fcyor olmas\u0131n\u0131, asl\u0131nda bu \u00fclke i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n devrimci eylemliliklerinin emperyalizmin \u00e7\u0131kar\u0131na i\u015fledi\u011fi \u015feklinde yorumlamak, ancak bir izlenimcinin veya ampiristin eseri olabilir, materyalistin de\u011fil. Bunu a\u015fa\u011f\u0131da daha detayl\u0131 bir \u015fekilde inceleyece\u011fiz. <\/p>\n\n\n\n

Ancak Boratav\u2019\u0131n y\u00fczeysel mant\u0131\u011f\u0131 bunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Kendisi daha \u00f6nce, yine ayn\u0131 platformda, 8 Kas\u0131m 2019\u2019da \u00e7\u0131kan bir yaz\u0131s\u0131nda, a\u015fa\u011f\u0131daki yarg\u0131lar\u0131 dile getiriyordu:<\/p>\n\n\n\n

L\u00fcbnan ve Irak\u2019a dikkat\u2026 <\/p>

2011 sonras\u0131ndaki M\u0131s\u0131r, Libya, Suriye deneyimleri, Orta Do\u011fu kalk\u0131\u015fmalar\u0131na da ku\u015fkuyla bakmam\u0131z\u0131 gerektiriyor. L\u00fcbnanl\u0131 Marksist dostum Ali Kadri, L\u00fcbnan kalk\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 inceleyen bir yaz\u0131s\u0131n\u0131 bana yollad\u0131. Bu \u00fclkedeki geli\u015fmeler \u00fczerinde d\u00f6rt vurgulama yap\u0131yor. \u00d6zetleyeyim:\u00a0<\/p>

\u0130lk olarak, kanl\u0131, uzun bir i\u00e7 sava\u015f sonras\u0131nda L\u00fcbnan devlet yap\u0131s\u0131 (dinleri de i\u00e7eren) mezhep ayr\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu kurumla\u015fma, siyasete istikrar getirmi\u015ftir; ama, s\u0131n\u0131f kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n\u0131n perdelenmesini de kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0<\/p>

\u0130kincisi, L\u00fcbnan halk\u0131 uluslararas\u0131 finans kapitalin ve i\u015fbirlik\u00e7ilerinin a\u011f\u0131r s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc alt\u0131nda ezilmektedir. Toplumsal \u00e7\u00fcr\u00fcmeye kar\u015f\u0131 halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n tepkisi hakl\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak bu tepki, mezhep ayr\u0131ml\u0131 devlet kurumla\u015fmas\u0131na son verme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr ve tehlikelidir. Bug\u00fcnk\u00fc siyaset yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde g\u00fcvenceli konumlar\u0131 olan \u015eiiler ve onlar\u0131 temsil eden Hizbullah hareketi, bu durumu yitirmek istemez. Sokak muhalefetiyle Hizbullah militanlar\u0131 aras\u0131nda patlak veren \u00e7at\u0131\u015fmalar bu gerilimden kaynaklan\u0131yor.\u00a0<\/p>

Son olarak, \u0130srail\u2019i yenilgiye u\u011fratan tek silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct olan Hizbullah\u2019\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015ftiren siyas\u00ee reform talepleri, emperyalizmin Orta Do\u011fu projelerine hizmet edecektir. \u2018Devrimci ideolojiden yoksun bir devrim hareketi, L\u00fcbnan solu i\u00e7in de felaket olabilecektir.\u2019\u00a0<\/p>

Ali Kadri\u2019nin bu tespitleri, L\u00fcbnan kalk\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 alk\u0131\u015flamakta acele eden sol \u00e7evreler i\u00e7in uyar\u0131d\u0131r.\u00a0<\/p>

Benzer tespitler, bug\u00fcnlerde Irak\u2019\u0131 sarsan kalk\u0131\u015fmalar i\u00e7in de ge\u00e7erli olabilir. Ayaklananlar \u0130ran ba\u011flant\u0131l\u0131 hedeflere, hatta konsolosluklara sald\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. Arka plan\u0131nda \u0130srail, Suudi, ABD parma\u011f\u0131 olamaz m\u0131? Soruyu, \u2018paranoyak bir tepki\u2019 diye ge\u00e7i\u015ftiremeyiz. <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bu pasaj devrim, kitle m\u00fccadeleleri, emperyalizm ve genel olarak Marksizmin bu \u00fc\u00e7l\u00fc aras\u0131ndaki ili\u015fki \u00fczerine ortaya koyduklar\u0131na dair olduk\u00e7a kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7eren sapmalar bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Boratav, L\u00fcbnanl\u0131 Marksist Ali Kadri\u2019den aktard\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere kat\u0131l\u0131yor ve benzeri uyar\u0131lar\u0131 Irak i\u00e7in de yap\u0131yor. Sorunu \u201cparanoyak bir tepki\u201d olarak ge\u00e7i\u015ftiremeyecek olmam\u0131z noktas\u0131nda hakl\u0131: Bi\u00e7imde paranoyak g\u00f6z\u00fcken bu antimarksist hezeyanlar\u0131n alt\u0131nda, kitlesel seferberliklerin Leninist-Bol\u015fevik okunu\u015fundan kopmu\u015f bir anlay\u0131\u015f\u0131n, do\u011frudan do\u011fruya kar\u015f\u0131devrim cephesinin \u00e7\u0131kar\u0131na olacak \u015fekilde s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin i\u00e7eri\u011fini \u00e7arp\u0131tmas\u0131 s\u00f6z konusudur.  <\/p>\n\n\n\n

L\u00fcbnan, Irak ve \u00f6zellikle \u0130ran seferberliklerinin, bu \u00fclke egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na olacak \u015fekilde kriminalize edilmesi Boratav\u2019a \u00f6zg\u00fc de\u011fil. T\u00fcrkiye solunun temsil etti\u011fi geni\u015f yelpazeden bir\u00e7ok ak\u0131m veya isim, bu \u00fclkelerdeki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi bi\u00e7imlerini, emperyalizmin b\u00f6lgeye bir t\u00fcr m\u00fcdahale tarz\u0131 olarak okumakta kararl\u0131. B\u00fct\u00fcn bu okumalar, asl\u0131nda temel olarak \u015eii burjuvazinin b\u00f6lgenin ya\u011fmas\u0131ndan ve talan\u0131ndan daha fazla pay alma iste\u011finin politik d\u00fczlemdeki bir ifadesinden ba\u015fka bir \u015fey olmayan, mevcut rejimlerin s\u00f6zde \u201cantiemperyalist\u201d s\u00f6ylemlerine dayan\u0131yor. Bu ba\u011flamda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00fc\u00e7 temel sorun \u00e7\u0131k\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n

1) Emperyalizmin Marksist-Leninist tan\u0131m\u0131; yani onun yaln\u0131zca \u00e7e\u015fitli devletler aras\u0131 hegemonya ve bask\u0131 yar\u0131\u015f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ama kapitalizmin en \u00fcst a\u015famas\u0131 olarak bir uluslararas\u0131 ekonomik \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imi oldu\u011fu ve dolay\u0131s\u0131yla da asker\u00ee-diplomatik gerilimlerin de finans kapitalin temerk\u00fcz\u00fc ve yay\u0131l\u0131m\u0131 \u00e7er\u00e7evesinden okunmas\u0131 gerekti\u011fi ger\u00e7e\u011fi.<\/p>\n\n\n\n

2) \u201cAntiemperyalizmin\u201d Marksist-Leninist tan\u0131m\u0131; yani emperyalizm kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi ulusal pazar\u0131ndan daha fazla art\u0131kde\u011fer elde etmeye d\u00f6n\u00fck bir y\u00f6nelime girmi\u015f s\u0131nai ve ticari burjuva sekt\u00f6rlerin, bu i\u015ftahlar\u0131n\u0131n siyasal \u00fcstyap\u0131da milliyet\u00e7i veya \u0130slamc\u0131 tezah\u00fcrlerle temsil edilmesinin bir \u201cantiemperyalizm\u201d t\u00fcr\u00fc olarak ele al\u0131namayaca\u011f\u0131 ve emperyalizmin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sonland\u0131rabilecek biricik politik kutbun, sosyalist devrim ve proletarya iktidar\u0131 program\u0131yla silahlanm\u0131\u015f bir devrimci i\u015f\u00e7i hareketinin kendisi oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi.<\/p>\n\n\n\n

3) \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin antiemperyalist eylemlili\u011fi esnas\u0131nda hangi s\u0131n\u0131flarla veya s\u0131n\u0131fsal sekt\u00f6rlerle kal\u0131c\u0131 ittifaklara veya ge\u00e7ici eylem birlikteliklerini girebilece\u011finin Marksist-Leninist tan\u0131m\u0131; yani emperyalizme kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131m\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n m\u00fcttefiklerinin k\u00f6yl\u00fcler, tar\u0131mda \u00e7al\u0131\u015fanlar, \u0131rgatlar, kent yoksullar\u0131, yar\u0131 proleterler olabilece\u011fi ancak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, emperyalizmle sava\u015f esnas\u0131nda asla ve asla b\u00fcy\u00fck burjuvazinin kendisiyle veya onun \u00e7e\u015fitli b\u00f6l\u00fcmleriyle ve onun siyasi rejimler d\u00fczeyindeki \u00e7e\u015fitli temsilleriyle politik eylem birliklerine veya cephele\u015fmelere giremeyece\u011fi ger\u00e7e\u011fi. <\/p>\n\n\n\n

Sorun bir kere b\u00f6yle ortaya kondu\u011funda, \u0130ran\u2019\u0131n ABD\u2019yle \u00e7eki\u015fme ya\u015famas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ve L\u00fcbnan Hizbullah\u0131n\u0131n zaman\u0131nda \u0130srail\u2019le sava\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, bu \u00fclkelerdeki i\u015f\u00e7i hareketlerinin mutlak olarak do\u011fu\u015ftan \u201cemperyalizmin umut ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 sokak, kitle hareketleri\u201d olarak okunamayaca\u011f\u0131 netlik kazanm\u0131\u015f olur. Boratav\u2019\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131m\u0131z pasaj\u0131n\u0131n i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sapmalar, asl\u0131nda emperyalizm, antiemperyalizm ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrim i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu\/duyaca\u011f\u0131 toplumsal m\u00fcttefikler sorunlar\u0131n\u0131n devrimci Marksist \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin bir karalanmas\u0131, bu ilkesel konumlar\u0131n oport\u00fcnist\u00e7e terk edilmesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. <\/p>\n\n\n\n

Bu s\u00f6ylediklerimizi birka\u00e7 ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda detayland\u0131ral\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Emperyalizme kar\u015f\u0131 burjuva rejimler ve devrimci i\u015f\u00e7i hareketleri<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

\u0130ran\u2019\u0131n d\u0131\u015f politikas\u0131yla ilgili en s\u0131k yap\u0131lan yanl\u0131\u015fl\u0131k, rejimin ABD kar\u015f\u0131t\u0131 tutumunu (o da belirli bir noktaya kadar), genel olarak antiemperyalizmle kar\u0131\u015ft\u0131rmakt\u0131r. E\u011fer emperyalizmi Leninist \u00f6l\u00e7\u00fctler \u00fczerinden tarif ediyorsak (mali sermayenin s\u0131nai sermayenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7erek d\u00fcnyan\u0131n ekonomik payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 yeniden ve yeniden g\u00fcndeme getirmesi ve tr\u00f6stler ile bankalar\u0131n, uluslar\u0131n zenginliklerini ekonomik bir ili\u015fki bi\u00e7imi olarak kendi aralar\u0131nda yeniden ve yeniden b\u00f6l\u00fc\u015fmeleri), antiemperyalist y\u00f6nelimlerin ancak ve ancak \u00f6zel m\u00fclkiyeti hedef tahtas\u0131na koyan hareketlerin bir neticesi olabilece\u011fini de anlamal\u0131y\u0131z. <\/p>\n\n\n\n

Bu ba\u011flamda antiemperyalist bir burjuva rejim, Marksist \u00f6l\u00e7\u00fctler uyar\u0131nca kaba bir oksimorondur. Emperyalizm, kapitalizmin \u00e7\u00fcr\u00fcme ve gerileme \u00e7a\u011f\u0131ndaki ifadesi oldu\u011fu i\u00e7in, ancak bu \u00e7\u00fcr\u00fcyen kapitalizme son darbeyi indirmeyi programla\u015ft\u0131ran siyasal odaklar, yani devrimci i\u015f\u00e7i hareketinin \u00e7evresinde k\u00fcmelenen \u00f6nc\u00fc sosyalist yap\u0131lanmalar, antiemperyalist bir karakter ta\u015f\u0131yabilirler.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ran\u2019daki gerici molla rejiminin ABD ile art\u0131k asker\u00ee bir boyuta da s\u0131\u00e7ram\u0131\u015f olan s\u00fcrt\u00fc\u015fmesi, uluslararas\u0131 i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn emperyalist karakterine getirilen bir itiraz de\u011fil, Ortado\u011fu kapitalizminin \u00fcretti\u011fi art\u0131kde\u011ferin, silahlar\u0131n ve politik yetkilerin bir b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve payla\u015f\u0131m\u0131 kavgas\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda \u0130ran\u2019\u0131n d\u0131\u015f politikada izledi\u011fi hat \u201cantiemperyalist\u201d de\u011fil, yay\u0131lmac\u0131d\u0131r. Bu yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131n, b\u00f6lge pazar\u0131 d\u00fczeyinde ABD emperyalizmiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesi onu \u201cantiemperyalist\u201d k\u0131lmaz, t\u0131pk\u0131 ABD ile NATO\u2019nun tehditlerine ve ambargosuna ra\u011fmen K\u0131br\u0131s adas\u0131nda asker bulundurma karar\u0131 alan Ecevit d\u00f6nemi T\u00fcrkiye\u2019sinin de antiemperyalist olmad\u0131\u011f\u0131 gibi.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ran\u2019\u0131n asker\u00ee ayg\u0131t\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131nda ulus \u00f6tesi k\u00e2rlar elde etmek i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131, do\u011frudan do\u011fruya s\u0131n\u0131r i\u00e7inde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 bask\u0131layan despotik bir rejimin kurulumunu zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Bu nedenle \u0130ran yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ele\u015ftirisi, \u0130ran\u2019daki sosyalist devrim g\u00fcndeminden kopuk olarak ele al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir konu olarak var ediyor kendisini. Dolay\u0131s\u0131yla \u0130ran i\u015f\u00e7i hareketi, \u00f6zellikle de metal i\u015f\u00e7ilerinin son senelerdeki seferberlikleri rejimin askerleri s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7ekmesini talep ederken, sadece devrimin ya\u015famsal g\u00f6revlerinden ve \u015fartlar\u0131ndan birini s\u0131n\u0131fsal bir i\u00e7g\u00fcd\u00fcyle deklare ediyordu, emperyalizme hizmet etmiyordu. <\/p>\n\n\n\n

Kom\u00fcnistlerin emperyalizmle \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015fen burjuva sekt\u00f6rlerin politikalar\u0131na dair ne gibi bir tutum almalar\u0131 gerekti\u011fi, Lenin\u2019in \u00f6zellikle e\u011fildi\u011fi bir konu olmu\u015ftur. Lenin 1916\u2019da \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla biz emperyalizme kar\u015f\u0131 her m\u00fccadeleyi desteklemeyiz. Biz gerici s\u0131n\u0131flar\u0131n emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesini desteklemeyiz; biz gerici s\u0131n\u0131flar\u0131n emperyalizme ve kapitalizme kar\u015f\u0131 ayaklanmas\u0131n\u0131 desteklemeyiz. (Vladimir \u0130. Lenin, Emperyalist Ekonomizm-Marksizmin Bir Karikat\u00fcr\u00fc).<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Lenin, Boratav\u2019\u0131n \u0130ran, L\u00fcbnan ve Irak proletaryas\u0131na ihanet etmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 mazereti b\u00fct\u00fcn\u00fcyle y\u0131kan bir Marksist tav\u0131r geli\u015ftirmi\u015fti: Pazar kavgas\u0131na tutu\u015fmu\u015f burjuva g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndan gerici s\u0131n\u0131flar\u0131n, emperyalizme kar\u015f\u0131 geli\u015ftirdi\u011fi s\u00f6zde m\u00fccadeleyi (ki yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz \u00fczere, \u0130ran bunu dahi yapmamaktad\u0131r) politik olarak hi\u00e7bir \u015fart alt\u0131nda desteklemeyiz. Dahas\u0131, bu s\u00f6zde antiemperyalizm u\u011fruna, s\u00f6z konusu rejimin sopas\u0131 alt\u0131nda inleyen i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na, ayakland\u0131\u011f\u0131 taktirde parmak hi\u00e7 sallamay\u0131z! Boratav\u2019\u0131n pi\u015fkince giri\u015fti\u011fi eylem, tam da budur.<\/p>\n\n\n\n

Asker\u00ee eylem birli\u011fi, politik eylem birli\u011fi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Emperyalizmle bir sava\u015f i\u00e7ine girmi\u015f bulunan, emperyalizmin i\u015fgali alt\u0131nda bulunan s\u00f6m\u00fcrge, yar\u0131s\u00f6m\u00fcrge veya ba\u011f\u0131ml\u0131 burjuva rejimlerle politik eylem birliktelikleri de\u011fil, asker\u00ee eylem birliktelikleri kurar\u0131z. Bu rejimlerle yan yana, asker\u00ee bir i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde sava\u015fabiliriz. Tro\u00e7ki bu durumu, Arjantinli bir i\u015f\u00e7iyle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi r\u00f6portajda \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klar: <\/p>\n\n\n\n

En basit ve a\u00e7\u0131k \u00f6rne\u011fi alaca\u011f\u0131m. Brezilya\u2019da \u015fu anda b\u00fct\u00fcn devrimcilerin sadece nefretle bakabilece\u011fi yar\u0131 fa\u015fist bir rejim h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyor. Her hal\u00fckarda, yar\u0131n, \u0130ngiltere\u2019nin Brezilya ile askeri bir \u00e7at\u0131\u015fmaya girdi\u011fini varsayal\u0131m. Size i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bu \u00e7at\u0131\u015fmada hangi tarafta olaca\u011f\u0131n\u0131 sorar\u0131m. Ben \u015fahsen bu durumda \u201cdemokratik\u201d B\u00fcy\u00fck Britanya\u2019ya kar\u015f\u0131 \u201cfa\u015fist\u201d Brezilya\u2019n\u0131n taraf\u0131nda yer al\u0131r\u0131m. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc aralar\u0131ndaki bu \u00e7at\u0131\u015fmada sorun demokrasi ya da fa\u015fizm sorunu olmayacakt\u0131r. \u015eayet \u0130ngiltere kazan\u0131rsa, Rio de Janerio\u2019ya ba\u015fka fa\u015fistleri yerle\u015ftirecek ve Brezilya\u2019y\u0131 \u00e7ifte zincire vuracakt\u0131r. \u00d6te yandan e\u011fer Brezilya kazan\u0131rsa \u00fclkenin ulusal ve demokratik bilincine b\u00fcy\u00fck bir itki verecek ve Vargas diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn devrilmesine yol a\u00e7acakt\u0131r. \u0130ngiltere\u2019nin yenilgisi ayn\u0131 zamanda Britanya emperyalizmine darbe indirecek ve Britanya proletaryas\u0131n\u0131n devrimci hareketi i\u00e7in bir itici kuvvet olacakt\u0131r. Do\u011frusu, birinin d\u00fcnyadaki kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131 ve askeri \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 demokrasi ve fa\u015fizm aras\u0131ndaki m\u00fccadeleye indirgemesi i\u00e7in i\u00e7i bo\u015f bir kafaya sahip olmas\u0131 gerekir. T\u00fcm maskelerin alt\u0131ndan s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fcleri, k\u00f6le sahiplerini ve haydutlar\u0131 nas\u0131l ay\u0131rt edece\u011fimizi bilmemiz gerekir. (Lev Tro\u00e7ki, \u201cMateo Fossa ile r\u00f6portaj\u201d, Eyl\u00fcl 1938)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ancak gerici rejimlerle emperyalizme kar\u015f\u0131 kurdu\u011fumuz asker\u00ee eylem birli\u011fi, politik bir eylem birli\u011fi i\u00e7eri\u011fi kazanamaz. Bunun nedeni basit\u00e7e, emperyalizme kar\u015f\u0131 sava\u015fan \u00fclkenin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n politik ve \u00f6rg\u00fctsel ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumakt\u0131r. Rejimin emperyalizme kar\u015f\u0131 asker\u00ee harekat\u0131 ele\u015ftirel olarak desteklenirken, bu rejimin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 taraf\u0131ndan devrilmesi gerekti\u011fi ilkesinden asla vazge\u00e7ilemez. Dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6z konusu gerici rejimin emperyalizmle sava\u015f\u0131m\u0131nda asker\u00ee bir eylem birli\u011fini savunurken, e\u015fzamanl\u0131 olarak ayn\u0131 rejimin devrilmesi i\u00e7in proleter seferberliklerin desteklenmesi \u015fartt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc emperyalizme nihai yenilgiyi ya\u015fatabilecek biricik g\u00fc\u00e7, bir devlet iktidar\u0131 formunda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f olan devrimci i\u015f\u00e7i hareketidir.<\/p>\n\n\n\n

Bu taktik, devrimin ba\u015fkentine y\u00fcr\u00fcyen general Kornilov\u2019un asker\u00ee darbe tehdidine kar\u015f\u0131, Lenin\u2019in Kerenski h\u00fck\u00fcmetiyle olu\u015fturdu\u011fu siyasal ili\u015fki bi\u00e7iminden do\u011fmaktad\u0131r. Bol\u015fevik Parti darbeye kar\u015f\u0131, Sosyal Devrimciler ile Men\u015feviklerden olu\u015fan Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet\u2019in g\u00fc\u00e7leriyle asker\u00ee bir eylem birli\u011fine gitmi\u015f ancak bu darbenin ba\u015f sorumlusunun Kerenski oldu\u011fu propagandas\u0131yla, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet\u2019in devrilmesi y\u00f6n\u00fcndeki ba\u011f\u0131ms\u0131z proleter politik hatt\u0131 da s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. <\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla \u0130ran rejimi, emperyalizmden asker\u00ee bir darbe ald\u0131\u011f\u0131nda (Kas\u0131m S\u00fcleymani\u2019nin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi gibi), bu rejimin ABD\u2019ye kar\u015f\u0131 savunulmas\u0131nda rejimle asker\u00ee eylem birlikleri kurmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve kurulmal\u0131d\u0131r da. Ancak bu eylem birli\u011fi, rejimin \u00e7\u0131kar\u0131na olacak \u015fekilde, \u0130ran i\u00e7indeki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinin komplocu bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yerilmesini, dolay\u0131s\u0131yla da politik olarak kar\u015f\u0131devrim cephesine ge\u00e7ilmesini beraberinde getiremez. Zira emperyalizme kar\u015f\u0131 bu ge\u00e7ici asker\u00ee eylem birlikteli\u011fine ra\u011fmen devrimci perspektif h\u00e2l\u00e2, gerici molla rejiminin Leninist \u00f6\u011fretiyle silahlanm\u0131\u015f proletarya taraf\u0131ndan parampar\u00e7a edilmesidir. Emperyalizme kar\u015f\u0131 asker\u00ee m\u00fccadele, molla rejimine kar\u015f\u0131 politik m\u00fccadelenin basit\u00e7e yerine ge\u00e7irilemez. Zira bu ikisinin de yenilgisi birbirileriyle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir: Emperyalistler yenilmeden mollalar, mollalar yenilmeden de emperyalistler yenilemez ve dolay\u0131s\u0131yla i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 nihai zaferini ilan edemez. <\/p>\n\n\n\n

\u015eii inanc\u0131na tan\u0131nan ideolojik kapit\u00fclasyonlar ve militan materyalist perspektiften kopu\u015f<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Boratav\u2019\u0131n \u00f6zellikle L\u00fcbnan, Irak ve \u0130ran\u2019daki i\u015f\u00e7i m\u00fccadelelerini haks\u0131zca karalamas\u0131n\u0131n ard\u0131nda yatan bir unsur daha mevcuttur. Bu unsur, T\u00fcrkiye solunda son derece yayg\u0131n oldu\u011fu bi\u00e7imiyle -T\u00fcrk rejimi ve onun Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan tan\u0131nan \u0130slami yorum S\u00fcnnilik oldu\u011fu i\u00e7in-  \u0130slam dininin \u015eii yorumunun belirli ilericilikler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki hatal\u0131 \u00f6nyarg\u0131d\u0131r. Alevilerin T\u00fcrk Bonapartizmi kar\u015f\u0131s\u0131nda ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011frad\u0131klar\u0131, ibadetlerinin \u00f6n\u00fcne engeller \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu ba\u011flamda din\u00ee bir az\u0131nl\u0131k olarak bask\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 elbette inkar edilemez. Ancak din\u00ee bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n bask\u0131 g\u00f6rmesi ve ayn\u0131 zamanda \u015eii inanc\u0131n\u0131n kendisine i\u00e7kin oldu\u011fu iddia edilen birtak\u0131m e\u015fitlik\u00e7i n\u00fcvelerin var oldu\u011fu san\u0131s\u0131 \u00fczerinden, genel olarak din\u00ee bir fraksiyona ve bu fraksiyonun ideolojik olarak rengini verdi\u011fi rejimlere g\u00f6reli de olsa bir ilericilik atfetmek, toplumsal ve siyasal geli\u015fmeleri ve kurumlar\u0131 s\u0131n\u0131flar aras\u0131 ili\u015fkilerin niteli\u011fi ve dinami\u011fi \u00fczerinden okumaya hasredilen militan materyalist perspektiften bir kopu\u015ftur. <\/p>\n\n\n\n

\u0130lerici teolojik yorum yoktur; evrenin fiziksel yasalar\u0131n\u0131n Yarat\u0131c\u0131\u2019da ifadesine kavu\u015fan ilahi bir ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu\u011funu veya bu yasalar\u0131n do\u011fa yasalar\u0131 \u00fcst\u00fc bir irade taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirildi\u011fini veya izlendi\u011fini ileri s\u00fcren b\u00fct\u00fcn felsef\u00ee arg\u00fcmanlar, i\u015flevleri bak\u0131m\u0131ndan gericidir. Marksizm, tarihsel d\u00fczlemde hi\u00e7bir din\u00ee inanca, hele de onlar\u0131n siyasal \u00fcstyap\u0131da kurumsalla\u015fm\u0131\u015f bi\u00e7imlerine, ilericilik payesi atfetmez. Ger\u00e7e\u011fin somut oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki belirlenimden yola \u00e7\u0131kan Marksist felsefenin nezdinde, metafizik varl\u0131klara inanc\u0131 sevk eden herhangi bir kutsal kitap yorumunun proletaryaya \u00f6\u011freti olarak sunulabilmesi, m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. <\/p>\n\n\n\n

Belirli bir din\u00ee inan\u00e7 veya bu inanc\u0131n belirli bir kolu, burjuva bir ulus devletin bask\u0131lar\u0131na maruz kal\u0131yor, bu devlet taraf\u0131ndan sindirilmek isteniyor olabilir. Bu dinin veya dinin bir kolunun \u00f6\u011fretilerine inananlar, ayn\u0131 devlet taraf\u0131ndan ibadet ve toplanma noktas\u0131nda engelleniyor da olabilir. Ancak bu otomatik olarak, s\u00f6z konusu dinin veya mezhebin devlet y\u00f6netiminin, b\u00f6lgenin geri kalan gericiliklerinin ve emperyalizmin kar\u015f\u0131s\u0131nda bir ilericili\u011fi temsil etti\u011fi anlam\u0131na gelmez. Zira bu inanc\u0131n formalite icab\u0131 gerektirdi\u011fi meditasyonlarla d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131n\u0131 dolduran bir rejim, ba\u011fl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi kutsal kitap yorumuna de\u011fil, hisse senetleriyle bankalar\u0131n taleplerine sad\u0131k kalmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecektir. <\/p>\n\n\n\n

Bu bak\u0131mdan rejimleri tan\u0131mlarken, onlar\u0131n ideolojik aidiyetlerini de\u011fil, ekonomik temellerini odak noktas\u0131 olarak ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 hat\u0131rlatmakta fayda vard\u0131r. \u015eii \u015feriat\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi devlet bi\u00e7imi oldu\u011funu ileri s\u00fcren \u0130ran Cumhuriyeti de s\u00f6m\u00fcrgecilik kar\u015f\u0131t\u0131 fikirlerin kurumsal cisimle\u015fmesi oldu\u011fu iddias\u0131ndaki Bolivarc\u0131 Venezuela Cumhuriyeti de m\u00fclkiyet ili\u015fkileri ba\u011flam\u0131nda burjuva tipte devlet yap\u0131lanmalar\u0131d\u0131r. Onlara karakterini veren, yani onlar\u0131n s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinde \u00fcstlendikleri sosyopolitik rol\u00fc belirleyen fakt\u00f6r, rejimlerinin makyaj\u0131 olarak se\u00e7tikleri ideolojik aidiyetleri de\u011fil, hangi m\u00fclkiyet bi\u00e7iminin \u00fczerinde y\u00fckseldikleridir. L\u00fcbnan, Irak ve \u0130ran devletleri, burjuva m\u00fclkiyetinin \u00fczerinde y\u00fckselen devlet tipleri olarak, rejim i\u00e7i \u015eii fraksiyonlar\u0131n g\u00f6rece a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak (ya da olmayarak), do\u011falar\u0131 gere\u011fi kar\u015f\u0131devrimcidir.<\/p>\n\n\n\n

Ortado\u011fulu Marksistler, Allah\u2019\u0131n s\u00f6zde egemenli\u011finin b\u00fct\u00fcn bi\u00e7imlerine ve suretlerine kar\u015f\u0131d\u0131rlar. Bu egemenlik iddias\u0131n\u0131n hi\u00e7bir versiyonu, ba\u015fka burjuva rejimler taraf\u0131ndan ne denli hor g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse g\u00f6r\u00fcls\u00fcn, kabul\u00fcm\u00fcz de\u011fildir. Ortado\u011fu devrimi, kar\u015f\u0131s\u0131nda geli\u015fti\u011fi toplumsal g\u00fc\u00e7lerin ideolojik-politik g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinin bir yans\u0131mas\u0131 olarak, yaln\u0131zca saraylar\u0131, ordu k\u0131\u015flalar\u0131n\u0131, yabanc\u0131 b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilikleri de\u011fil, camileri de iktidar\u0131ndan edecektir, etmek zorundad\u0131r. Kuran-\u0131 Kerim\u2019in ve onun \u00e7e\u015fitli \u0130slam i\u00e7i yorumlamalar\u0131n\u0131n takip\u00e7isi olarak kalan bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, kendi sosyal kurtulu\u015funun \u015fartlar\u0131n\u0131 yaratmak i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fu devrimci \u00f6nderli\u011fin in\u015fas\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 olamaz. <\/p>\n\n\n\n

Genel olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n din\u00ee \u00f6nyarg\u0131lar\u0131ndan kurtulmas\u0131 olduk\u00e7a uzun ve sanc\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir. Proleter kitleler devrimci eylemliliklerinin mant\u0131ksal sonucu olan radikal ateist bir perspektife Darwinizmin uzun bilimsel ispatlar\u0131n\u0131n okunmas\u0131yla veya Feuerbach\u2019\u0131n materyalist felsefesinin et\u00fct edilmesiyle ula\u015famaz. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 maddeci d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn temellerine m\u00fccadele i\u00e7inde ula\u015f\u0131r. 1789 Frans\u0131z Devrimi, 1848 k\u0131ta devrimleri, 1871 Paris Kom\u00fcn\u00fc, kitlesel sosyal demokrat partilerin varl\u0131\u011f\u0131, I. ve II. d\u00fcnya sava\u015flar\u0131, resmi kom\u00fcnist partilerin mevzilerinin ilerili\u011fi, birka\u00e7 sosyalist devrim ve say\u0131s\u0131z ulusal ayaklanma deneyimlerinin ard\u0131ndan Avrupa i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n dahi Vatikan\u2019\u0131n y\u00f6r\u00fcngesinden tamamen \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylemek hata olurdu. <\/p>\n\n\n\n

Ancak Ortado\u011fu proletaryas\u0131, ayaklanma giri\u015fimleri s\u0131ras\u0131nda kendisine sadece y\u00fck olmu\u015f olan bu teolojik \u00f6nyarg\u0131lar\u0131ndan ar\u0131nma s\u00fcrecinin i\u00e7ine girmi\u015ftir. \u0130lk olarak M\u0131s\u0131r\u2019da M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler iktidar\u0131n\u0131, tarihin g\u00f6rm\u00fc\u015f oldu\u011fu en kitlesel devrimle yerinden etmi\u015ftir. Tunus\u2019taki Nahda hareketini fiilen y\u00f6netemez hale getirmi\u015ftir. Irak\u2019ta ve L\u00fcbnan\u2019da emek\u00e7iler, s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin sek\u00fclerle\u015ftirici etkisi alt\u0131nda rejimin b\u00fct\u00fcn din\u00ee temsiliyetlerden ar\u0131nmas\u0131n\u0131 talep ederek isyan sahnesini ad\u0131m\u0131n\u0131 atm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran\u2019da mollalar art\u0131k, greve \u00e7\u0131kmak isteyen fabrika i\u015f\u00e7ilerinin suratlar\u0131na ayetlerden al\u0131nt\u0131 yapamamaktad\u0131r. Bin Ali, M\u00fcbarek, Buteflika ve onlar\u0131n benzerlerinden sonra s\u0131ra rejimlerin kendisine ve bu rejimlerin g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki g\u00f6lgesi olan ilahi varl\u0131\u011fa gelmi\u015ftir. \u0130slam mitolojisinde cehennem \u00fczerine kuruldu\u011fu s\u00f6ylenen S\u0131rat K\u00f6pr\u00fcs\u00fc\u2019nden ge\u00e7ebilmek i\u00e7in dinin \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc be\u015f \u015fart\u0131 yerine getirmek yeterlidir; i\u015f\u00e7ilerin ba\u015ftan in\u015fa etmek durumunda kalacaklar\u0131 devrimci Ortado\u011fu\u2019ya giden k\u00f6pr\u00fcden ise S\u0131rat K\u00f6pr\u00fcs\u00fc hikayeleri pazarlayanlar\u0131n hi\u00e7birinin ge\u00e7emeyece\u011fi -proleter devrimin ka\u00e7 \u015fart\u0131n\u0131 yerine getirirlerse getirsinler- kesindir. <\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7<\/strong><\/h4>\n\n\n\n

Boratav\u2019\u0131n devrimci seferberlikleri emperyalizmin komplolar\u0131 olarak g\u00f6ren gerici ve idealist ezoterizmine dair s\u00f6ylenebilecekler bunlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. L\u00fcbnanl\u0131 \u201cMarksist\u201d arkada\u015f\u0131 Ali Kadri\u2019nin L\u00fcbnan\u2019\u0131n mezhep\u00e7i rejimini \u201cistikrar\u201d sa\u011flayan bir kazan\u0131m olarak g\u00f6rmesinden, L\u00fcbnan siyasal \u00fcstyap\u0131s\u0131n\u0131n \u00fclkenin emperyalizme ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerden derinle\u015ftirdi\u011fini atlamas\u0131na kadar, yanl\u0131\u015flar boldur. Irak proletaryas\u0131n\u0131n \u0130ran yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131na duydu\u011fu \u00f6fkeyi, mekanik olarak ABD emperyalizminin \u00e7\u0131kar\u0131na olan bir olgu olarak okumak da y\u00fczeyde kalmakta \u0131srar etmekten farks\u0131zd\u0131r. Irak i\u015f\u00e7ileri, \u00f6zellikle Kas\u0131m S\u00fcleymani \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra, \u00fclkelerinden ABD de dahil b\u00fct\u00fcn yabanc\u0131 asker\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ekilmesi talebiyle seferber olmu\u015ftur. Onlar\u0131n s\u0131n\u0131f refleksleri, \u201choca\u201d unvan\u0131yla an\u0131lan Boratav\u2019\u0131n mistik jeopolitik senaryolar\u0131ndan on kat daha ileridedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu tip komplocu ideolojik-politik savrulmalar\u0131 belirleyen birka\u00e7 etken mevcuttur. S\u0131ralamaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m:<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00f6ncelikle, kitlelerin devrimci kapasitelerine hi\u00e7bir \u015fekilde g\u00fcven duymayan yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva \u015f\u00fcphecili\u011finin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ayn\u0131 gerici \u015f\u00fcphecilik ve komploculuk (bunlardan biri de Boratav\u2019\u0131n yaz\u0131 \u00fcretti\u011fi soL haber portal\u0131d\u0131r) diktat\u00f6r M\u00fcbarek\u2019i deviren Birinci M\u0131s\u0131r Devrimi i\u00e7in, emperyalizmin tezgahlad\u0131\u011f\u0131 \u0130slamc\u0131 bir proje demi\u015fti. Ancak \u0130slamc\u0131 projenin amac\u0131 olmas\u0131 gereken M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler h\u00fck\u00fcmeti, \u0130kinci M\u0131s\u0131r Devrimi\u2019nin ola\u011fan\u00fcst\u00fc kitleselli\u011fi e\u015fli\u011finde y\u0131k\u0131ld\u0131 (elbette soL, bu konuda ne bir bilan\u00e7o ne de bir \u00f6zele\u015ftiri yay\u0131mlad\u0131). E\u011fer M\u00fcbarek\u2019i yerinden eden Birinci M\u0131s\u0131r Devrimi ya\u015fanmasayd\u0131, M\u0131s\u0131r i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 siyasal \u0130slamc\u0131larla deneyimlerini t\u00fcketmek i\u00e7in belki de birka\u00e7 on sene daha bekleyecekti.<\/p>\n\n\n\n

L\u00fcbnan, Irak ve \u0130ran proletaryas\u0131n\u0131n devrimci kapasitesine duyulan bu inan\u00e7s\u0131zl\u0131k, asl\u0131nda onlar\u0131n, emperyalizmle payla\u015f\u0131m s\u00fcrt\u00fc\u015fmeleri ya\u015fayan \u015eii burjuva fraksiyonlardan daha iyi y\u00f6netebilece\u011fine dair olan inan\u00e7s\u0131zl\u0131k, yani a\u00e7\u0131k ve kesin bir bi\u00e7imde proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc stratejisine d\u00f6n\u00fck inan\u00e7s\u0131zl\u0131kt\u0131r. Tro\u00e7ki 1933\u2019te \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu: \u201cOport\u00fcnizmin psikolojik kaynaklar\u0131ndan biri, b\u00fcy\u00fck g\u00f6revlerden korkmak, yani devrimci olas\u0131l\u0131klara g\u00fcvenmemektir.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bunun yan\u0131 s\u0131ra, hi\u00e7bir maddeci temele dayanmadan s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesini birtak\u0131m metafizik spek\u00fclasyonlar \u00fczerinden okumaya d\u00f6n\u00fck bu giri\u015fim, s\u0131n\u0131f bilincinin geli\u015fiminin do\u011fas\u0131na mekanik bir muhteva atfetme y\u00f6n\u00fcndeki ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 arzunun da bir tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. \u00d6yle san\u0131yorum ki Boratav i\u00e7in, yaln\u0131zca kat\u0131 ve k\u00f6\u015feli bir \u201cantiemperyalist\u201d bilin\u00e7le -yaln\u0131zca \u0130ran rejiminin a\u015f\u0131layabilece\u011fi t\u00fcrden bir \u201cantiemperyalist\u201d bilin\u00e7le- yola \u00e7\u0131kan i\u015f\u00e7i taburlar\u0131n\u0131n ayaklanma hakk\u0131 mevcuttur. Bunun haricinde, Boratav\u2019\u0131n ayn\u0131 k\u00fcrs\u00fcde yan yana gelerek dayan\u0131\u015fma g\u00f6sterdi\u011fi Perin\u00e7ek\u2019in tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 haliyle \u201cantiemperyalist\u201d \u00f6\u011fretiye hakim olmadan siyaset yapmaya kalk\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler ve yoksullar, ABD\u2019nin ma\u015falar\u0131 olduklar\u0131 su\u00e7lamas\u0131yla fel\u00e7 edilmelidirler. Ancak s\u0131n\u0131f bilincinin geli\u015fimi de, t\u0131pk\u0131 do\u011fa ve insan medeniyeti gibi, diyalektik bir geli\u015fim e\u011frisi izler; yani e\u015fitsiz ve bile\u015fik bir bi\u00e7imde farkl\u0131 par\u00e7alar farkl\u0131 tempolarda ilerler ve bu par\u00e7alar\u0131n vard\u0131klar\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n d\u0131\u015f d\u00fcnyada yanl\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 tecr\u00fcbe eden i\u015f\u00e7i, sosyalist bilince giden yolda bir ad\u0131m atm\u0131\u015f olur. Bug\u00fcn \u0130ran\u2019da mollalara, Irak\u2019ta yay\u0131lmac\u0131lar\u0131n kukla h\u00fck\u00fcmetine ve L\u00fcbnan\u2019da burjuva \u015eii fraksiyonlar\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenine kar\u015f\u0131 soka\u011fa \u00e7\u0131kmayan bir proleterin, yar\u0131n antiemperyalist m\u00fccadelenin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olabilece\u011fi yarg\u0131s\u0131, \u00fctopik bir varsay\u0131m ve gerici bir hezeyand\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

L\u00fcbnan, Irak ve \u0130ran emek\u00e7ilerinin, s\u0131rf kendi rejimlerine kar\u015f\u0131 devrimci eylemlere giri\u015ftikleri i\u00e7in antiemperyalist bir bilin\u00e7 geli\u015ftirmeye d\u00f6n\u00fck toplumsal bir yetene\u011fe sahip olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi bir komedi unsurudur. \u00dclkesinin i\u015fgal edilmesini deneyimlemi\u015f bir Irakl\u0131 i\u015f\u00e7i, \u00fclkesine ABD taraf\u0131ndan ambargo konulmas\u0131n\u0131 deneyimlemi\u015f bir \u0130ranl\u0131 i\u015f\u00e7i, \u00fclkesinin \u00e7e\u015fitli burjuva fraksiyonlar\u0131n giri\u015fti\u011fi kanl\u0131 i\u00e7 sava\u015ftan emperyalizme kar\u015f\u0131 zay\u0131flayarak \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 deneyimlemi\u015f veya bunu b\u00fcy\u00fcklerinden dinlemi\u015f bir L\u00fcbnanl\u0131 i\u015f\u00e7i, kendi barbar rejimine kar\u015f\u0131 fiziksel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye atarak soka\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda ve m\u00fccadele etti\u011finde, yaln\u0131zca kendi yerel rejimine kar\u015f\u0131 de\u011fil, onu bu rejime mahk\u00fbm eden ve bu rejimi elleriyle var eden emperyalizme kar\u015f\u0131 da seferber olmas\u0131 gerekti\u011fini bilerek devrim \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fckseltmektedir. Kimse antiemperyalizm yar\u0131\u015f\u0131nda \u0130ranl\u0131, Irakl\u0131 ve L\u00fcbnanl\u0131 i\u015f\u00e7ileri aptal yerine koymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n. Kimse onlar\u0131n, sokaklara d\u00f6k\u00fcld\u00fcklerinde ne yapt\u0131klar\u0131ndan habersiz oldu\u011funu iddia etmeye cesaret etmesin. Onlar bu s\u0131navda son senelerin en c\u00fcretkar devrimci cevaplar\u0131n\u0131 \u00fcretmi\u015f olan proleter b\u00f6l\u00fcklerdir. Parmak sallayaca\u011f\u0131n\u0131za, onlar\u0131n m\u00fccadelelerinin en \u00f6nemli derslerini T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli kesimleri i\u00e7inde anlatmaya ba\u015flay\u0131n. <\/p>\n\n\n\n

Anla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken ilk nokta \u0130ran\u2019da, L\u00fcbnan\u2019da ve Irak\u2019ta patlak veren devrimci ayaklanmalar\u0131n ve seferberliklerin, \u00e7eperlerine i\u015f\u00e7ileri \u00e7ekti\u011fi oranda, zaten nesnel olarak antiemperyalist bir karakter ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131d\u0131r. Bu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin de ekonomik altyap\u0131lar\u0131, finans kapitalin uluslararas\u0131 ekonomik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne, kendi niyetlerinden ayr\u0131 olarak ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Bu ili\u015fkinin en muntazam tarifi Tro\u00e7ki\u2019dedir:<\/p>\n\n\n\n

Finans kapitalin g\u00fcc\u00fc istedi\u011fi zamanda ve yerde, istedi\u011fi gibi bir h\u00fck\u00fcmet kurma yetene\u011finde yatmaz; bu yetene\u011fe sahip de\u011fildir. Finans kapitalin g\u00fcc\u00fc, her proleter olmayan h\u00fck\u00fcmetin ona hizmet etmek zorunda kal\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7e\u011finde yatar; ya da daha iyisi, finans kapitalin, her \u00e7\u00fcr\u00fcyen egemenlik sisteminin yerine de\u011fi\u015fen \u015fartlara daha iyi uyan bir sistem koyma olana\u011f\u0131nda yatar. Ama, bir sistemden \u00f6tekine ge\u00e7i\u015f, politik bunal\u0131m demektir. Bu bunal\u0131m, devrimci proletaryan\u0131n faaliyetiyle birlikte, burjuvazi i\u00e7in bir toplumsal tehlikeye d\u00f6n\u00fc\u015febilir. (Lev Tro\u00e7ki, \u201cBonapartizm ve Fa\u015fizm\u201d, 15 Temmuz 1934.)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Bu \u00fclkelerdeki devrimci proleter seferberlikler ilk olarak rejimlerin kapitalist altyap\u0131s\u0131n\u0131, yani emperyalizmle olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkilerini zedelemekte ve emperyalizmin b\u00f6lgedeki mali yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 ve asker\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etmektedir. Seferberlikler, i) i\u00e7lerine i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i s\u0131n\u0131flardan toplumsal kesimlerin kat\u0131lmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, ii) taleplerinin ve hedeflerinin do\u011falar\u0131 gere\u011fi, bilin\u00e7li olarak olmasa da kar\u015f\u0131lar\u0131na ekonominin kapitalist \u00f6rg\u00fctleni\u015f bi\u00e7imlerini ve bu bi\u00e7imlerin koruyucusu olarak burjuva rejimleri ald\u0131klar\u0131 i\u00e7in, devrimcidirler. Seferberliklerin bu iki \u00f6zelli\u011fi, onlar\u0131 b\u00f6lgedeki en \u201cantiemperyalist\u201d rejimden dahi daha antiemperyalist k\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar b\u00f6lgedeki hi\u00e7bir gerici rejimin yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapmakta, yani emperyalizmin ekonomik temeli olan \u00f6zel m\u00fclkiyet ili\u015fkilerini devrimci bir tarzda ulusun g\u00fcndemine getirmektedir (\u0130ran isyan\u0131 s\u0131ras\u0131nda yak\u0131lmayan ve hedef al\u0131nmayan pek az banka \u015fubesi kalm\u0131\u015ft\u0131r, keza L\u00fcbnan\u2019da da). <\/p>\n\n\n\n

Boratav, kendisinin bir \u201choca\u201d olarak an\u0131lmas\u0131n\u0131 beraberinde getiren zihinsel melekelerine ra\u011fmen, hem militan materyalist perspektiften mistisizme do\u011fru bu denli bir savrulmay\u0131, hem de i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile onun devrimci kapasitesine d\u00f6n\u00fck oport\u00fcnist\u00e7e bir g\u00fcven yitimini nas\u0131l olur da ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r? Rus Marksizminin kurucusu Georgi Plehanov, Almanya\u2019daki Freiburg \u00dcniversitesi\u2019nde felsefe alan\u0131nda, t\u0131pk\u0131 Boratav gibi \u201chocal\u0131k\u201d yapan Heinrich Rickert\u2019in (1863-1936) tarihsel materyalizme sald\u0131r\u0131s\u0131na verdi\u011fi 1911 tarihli yan\u0131tta, a\u015fa\u011f\u0131daki pasaj\u0131 kaleme al\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n

Rickert ve onun gibi olan di\u011fer bilim insanlar\u0131n\u0131n tarihsel materyalizme dair en ufak bir fikrinin olmamas\u0131 ger\u00e7e\u011fi, hi\u00e7bir bireysel nedenden dolay\u0131 de\u011fildir, ama onlar\u0131n entelekt\u00fcel g\u00f6r\u00fc\u015f alanlar\u0131n\u0131n, b\u00fct\u00fcn bir s\u0131n\u0131fa \u00f6zg\u00fc olan \u00f6nyarg\u0131larla bulan\u0131kla\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131ndand\u0131r. Onlar hakk\u0131nda d\u00fcr\u00fcst\u00e7e denebilir ki, tarihsel materyalizmin yorumu olarak \u00f6nerdikleri z\u0131rval\u0131k \u2018tamamen bilimsel olmayan bir politik \u00f6nyarg\u0131yla\u2019 belirlenmektedir. Tarihsel materyalizme d\u00f6n\u00fck isteksizlikleri, \u2018\u00f6zellikle sosyal demokrat hedeflerden\u2019 duyduklar\u0131 korkudan en ikna edici bi\u00e7imde bahsetmektedir. (Georgi Plehanov, Selected Philosophical Works).<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Boratav\u2019\u0131n L\u00fcbnan, Irak ve \u0130ran s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin yorumu olarak \u00f6nerdi\u011fi \u201cz\u0131rval\u0131k\u201d da \u201ctamamen bilimsel olmayan bir politik \u00f6nyarg\u0131yla\u201d, \u00f6zellikle sosyalist ve devrimci hedeflerden \u201cduydu\u011fu korkuyla\u201d belirlenmi\u015ftir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1.)<\/strong> Asl\u0131nda Boratav\u2019\u0131n listesinde Arjantin de var; ancak bu \u00fclkede bir ayaklanma ya\u015fanmad\u0131, Peronist aday se\u00e7imlerden galip \u00e7\u0131kt\u0131. Boratav, Arjantin\u2019in en eski burjuva siyasal ak\u0131mlar\u0131ndan olan Peronizm\u2019in sand\u0131ktan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u201csolcu iktidar\u201d olarak kategorize ediyor. Bu tip bir tan\u0131mlama, ya Peronizm\u2019in Arjantin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015fledi\u011fi cinayetlerin ve ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi derin sosyopolitik ihanetlerin bilincinde olmamaktan, ya da a\u00e7\u0131k\u00e7a, siyasal oport\u00fcnizmden kaynaklanabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rejimi y\u00f6netenler \u015eii olunca, ayaklanmalar gerici mi oluyor?\u00a0\u0130ran, L\u00fcbnan ve Irak proleterlerinin ayaklanmalar\u0131na g\u00f6sterilen ihanetlerin bir bilan\u00e7osu Korkut Boratav\u2019\u0131n 3 Ocak 2020 g\u00fcn\u00fc, TKP\u2019nin internet yay\u0131n organ\u0131 soL\u2019da \u00e7\u0131kan yaz\u0131s\u0131, 2019 senesinde d\u00fcnyada patlak veren ayaklanmalar\u0131 k\u0131saca listeleyip, i\u00e7eriklerine dair birtak\u0131m genel yorumlarda bulunuyor. Yaz\u0131dan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla Boratav Fransa, Ekvator, \u015eili, Kolombiya, Bolivya, Sudan, Cezayir […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1434,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1082,644],"tags":[342,794,392,806,385,818,815,814,816],"class_list":["post-1433","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2022-iran-devrimi","category-arap-devrimleri","tag-arap","tag-arap-devrimleri","tag-ayaklanma","tag-irak","tag-iran","tag-korkut-boratav","tag-lubnan","tag-sii","tag-sii-inanci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1433","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1433"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1433\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1435,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1433\/revisions\/1435"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1433"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1433"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1433"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}