{"id":1380,"date":"2019-11-16T13:10:09","date_gmt":"2019-11-16T10:10:09","guid":{"rendered":"http:\/\/trockist.net\/?p=1380"},"modified":"2020-02-24T14:31:05","modified_gmt":"2020-02-24T11:31:05","slug":"pinochetden-pineraya-neoliberalizmin-kisa-bilancosu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2019\/11\/16\/pinochetden-pineraya-neoliberalizmin-kisa-bilancosu\/","title":{"rendered":"Pinochet\u2019den Pinera\u2019ya, neoliberalizmin k\u0131sa bilan\u00e7osu"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>G\u00f6rkem Duru<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>18 Ekim Cuma g\u00fcn\u00fcnden bu yana \u015eilili kitleler isyan halinde. Pinera h\u00fck\u00fcmetinin toplu ula\u015f\u0131ma zam yapaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan emek\u00e7iler, gen\u00e7ler, kad\u0131nlar ba\u015fkent Santiago\u2019da caddeleri ele ge\u00e7irdi. H\u00fck\u00fcmetin ilk tepkisi eylemleri polis g\u00fcc\u00fcyle bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmak olsa da \u015eili halk\u0131n\u0131n \u00f6fkesi bunun olduk\u00e7a \u00fczerindeydi. Eylemler k\u0131sa s\u00fcrede \u00fclkenin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne yay\u0131ld\u0131. Bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015eili devleti kendi tarihinin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne, orduya, ba\u015fvurarak kitlelere sava\u015f ilan etti.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Ola\u011fan \u00fcst\u00fc hal ilan\u0131, soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasaklar\u0131 ve \u015fu ana kadar 20\u2019yi a\u015fk\u0131n \u00f6l\u00fc, y\u00fczlerce yaral\u0131, binlerle ifade edilen tutuklu, i\u015fkence, tecav\u00fcz ve taciz vakalar\u0131\u2026 Ancak zorba devlet ayg\u0131t\u0131, durumu tersine \u00e7evirmek isteyen \u015eili emek\u00e7i halk\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda buldu. Kitleler t\u00fcm bask\u0131ya ra\u011fmen geri \u00e7ekilmedi, aksine eylemler daha da yayg\u0131nla\u015ft\u0131. Madenciler greve gitti, Antofagasta liman i\u015f\u00e7ileri grevde, kamyon \u015fof\u00f6rleri protesto eylemleri yap\u0131yor, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 22 Ekim g\u00fcn\u00fc i\u015f b\u0131rakma eylemi yapt\u0131. Pinera h\u00fck\u00fcmeti geri ad\u0131m atmak zorunda kald\u0131. Ula\u015f\u0131m zamlar\u0131 geri \u00e7ekildi, ekonomik ve sosyal reform s\u00f6z\u00fc verildi. Ama \u015eili halk\u0131 geri ad\u0131m atmak istemedi. \u00d6nce 23 ve 24 Ekim i\u00e7in iki g\u00fcnl\u00fck genel grev ilan edildi: B\u00fcy\u00fck patronlar\u0131n destek\u00e7isi, \u0130MF\u2019nin i\u015f birlik\u00e7isi, yolsuzluklara bula\u015fm\u0131\u015f, ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn faturas\u0131n\u0131 kemer s\u0131kma politikalar\u0131yla emek\u00e7i halka \u00f6detmeye \u00e7al\u0131\u015fan h\u00fck\u00fcmete ve ordunun sokaktaki varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131\u2026 Bunun ard\u0131ndan Pinera, t\u00fcm bakanlar\u0131n\u0131n istifas\u0131n\u0131 isteyerek halk\u0131 sakinle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fsa da m\u00fccadelelerini s\u00fcrd\u00fcren \u015eilili kitlelerin ortak talepleri olduk\u00e7a net: Pinera istifa!&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Evet, kitlelerin \u00f6fkesinin patlamas\u0131na yol a\u00e7an ula\u015f\u0131m zamm\u0131n\u0131n g\u00fcndeme gelmesi idi. Ancak tabii ki bunun ard\u0131nda yatan neden \u00e7ok daha yap\u0131sal ve derin: Kapitalist neoliberal politikalar! \u015eili ve neoliberalizm kelimelerinin ayn\u0131 c\u00fcmle i\u00e7erisinde kullan\u0131lmas\u0131 ise haliyle insan\u0131n t\u00fcylerini diken diken ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015eili \u00f6rne\u011fi 1970\u2019li y\u0131llarda emperyalist-kapitalist sistemde bir makas de\u011fi\u015fikli\u011fini ifade eden neoliberal d\u00fczene ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde neredeyse bir \u201claboratuvar\u201d olarak kullan\u0131ld\u0131. Hem Latin Amerika\u2019da hem de d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka bir\u00e7ok yerinde benzer metotlar\u0131n uygulanabilmesinin yolunu a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cSerbest katliam\u201d ile gelen serbest piyasa ya da Pinochet\u2019nin kanl\u0131 miras\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>11 Eyl\u00fcl 1973\u2026 \u015eili\u2019de sa\u011fc\u0131 burjuvazinin ve ABD emperyalizminin deste\u011fiyle General Augusto Pinochet \u00f6nderli\u011finde; halk\u00e7\u0131, reformist Salvador Allende ve Halk Birli\u011fi (Unidad Popular\/UP) h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 giri\u015filen kanl\u0131 askeri darbenin tarihi. Ka\u00e7 ki\u015finin \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hi\u00e7bir zaman tam olarak bilemeyece\u011fimiz (iki binin \u00fczerinde oldu\u011fu tahmin edilen) bir katliam. Binlerce yaral\u0131 ya da cunta eliyle \u201ckaybedilen\u201d insan\u2026 Y\u00fcz binlerce \u015eilili\u2019nin \u00fclkeyi terk etmesine, binlercesinin tutuklanmas\u0131na ve sendikalar\u0131n, sosyalist \u00f6rg\u00fctlerin ve toplumsal \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn bertaraf edilmesine neden olan bir askeri diktat\u00f6rl\u00fck.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu askeri darbe o d\u00f6nemde \u015eili\u2019de, Latin Amerika\u2019da ve d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka co\u011frafyalar\u0131nda geli\u015fmekte olan halk\u00e7\u0131, reformist h\u00fck\u00fcmet alternatiflerini emek\u00e7i halklara fazlaca model te\u015fkil etmesin diye s\u00f6n\u00fcmlendirmeyi hedefliyordu. Ancak as\u0131l ve tek amac\u0131 bu de\u011fildi. Emperyalizm ithal ikameci sanayile\u015fmeye dayanan ekonomik modelden \u00e7\u0131k\u0131p, d\u00fc\u015fmekte olan k\u00e2r oranlar\u0131n\u0131 yeniden y\u00fckseltebilece\u011fi bir sisteme ge\u00e7i\u015fin yollar\u0131n\u0131 d\u00f6\u015femeyi planl\u0131yordu. \u015eili, bu modelin olu\u015fturulmas\u0131nda \u00f6nemli bir mihenk ta\u015f\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Askeri darbe toplumsal \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ezilmesini sa\u011flarken, ekonomi kapitalist-neoliberal d\u00fczen \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6rg\u00fctlenmesi ad\u0131na \u201cChicago \u00c7ocuklar\u0131\u2019n\u0131n\u201d (Chicago Boys) eline adeta bir oyun hamuruymu\u015f\u00e7as\u0131na teslim edildi. 1960\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131 ABD h\u00fck\u00fcmeti bursuyla Chicago \u00fcniversitesinde neoliberal iktisat e\u011fitimiyle ge\u00e7iren bu \u201c\u00e7ocuklar\u201d, darbenin ard\u0131ndan kurulan Pinochet diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda ekonomik alan\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesinde s\u00f6z sahibi oldular. Meselenin \u00f6z\u00fc; devletin, ekonomideki ve kamu hizmetlerindeki rol\u00fcn\u00fc serbest piyasa lehine azaltmas\u0131 idi. Darbenin ard\u0131ndan geli\u015fen ilk s\u00fcre\u00e7te, bu do\u011frultuda, kamu mallar\u0131 ve \u00fclke do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131n \u00f6zelle\u015ftirilmesi, do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131, serbest ticaretin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ithal ikameci sanayile\u015fmenin terki ile ihracat odakl\u0131 b\u00fcy\u00fcmenin te\u015fviki gibi kapitalist neoliberal i\u015fleyi\u015fin temel ilkeleri bu \u201c\u00e7ocuklar\u0131n\u201d sorumlulu\u011funda ger\u00e7ekle\u015ftirildi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili\u2019de ekonomi uluslararas\u0131 finans kapitalin \u00e7\u0131karlar\u0131 uyar\u0131nca bi\u00e7imlendirilirken, toplumsal ili\u015fkiler de bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcreci kapsam\u0131nda yeniden \u015fekillendiriliyordu. Devlet ekonomik alanda kamudan elini \u00e7ekerken, cunta eliyle kamunun toplumsal \u00f6rg\u00fctlenmesine daha derinden dahil oluyordu. \u015eilili emek\u00e7ilerin, kad\u0131nlar\u0131n, gen\u00e7lerin ve t\u00fcm ezilenlerin m\u00fccadeleyle kazan\u0131lm\u0131\u015f t\u00fcm haklar\u0131n\u0131 gasp etme amac\u0131yla\u2026 Bunun yolu da \u00f6rg\u00fctlenmenin, hak m\u00fccadelesinin kar\u015f\u0131s\u0131na bask\u0131 ve \u015fiddet rejimini koymakt\u0131. F\u0131trat\u0131 ise 1980 y\u0131l\u0131nda olu\u015fturulan darbe anayasas\u0131 idi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Emperyalizmle i\u015f birli\u011fi i\u00e7erisinde, cunta, Pinochet ve \u201cChicago \u00e7ocuklar\u0131\u201d eliyle \u015eili\u2019de kapitalist neoliberal s\u00f6m\u00fcr\u00fc k\u0131saca bu \u015fekilde olu\u015fturuldu ve bu iktisadi ve toplumsal ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin yarat\u0131lmas\u0131nda baz\u0131lar\u0131na model oldu. Kime mi? \u0130lk akla gelenler\u2026 \u201cKanl\u0131 Kenan\u201d ve \u201c\u015eikago\u2019lu Turgut\u201d, 12 Eyl\u00fcl 1980 askeri darbesi ve 1982 T.C. anayasas\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cSopal\u0131\u201d d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili\u2019de askeri diktat\u00f6rl\u00fck taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen neoliberal kar\u015f\u0131 devrimin ilk d\u00f6nemi 1973-82 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fand\u0131. Yeni s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczeninin ilkeleri yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131p, kar\u015f\u0131 devrimin ament\u00fcs\u00fc anayasa olu\u015fturulurken, \u00fclke ekonomisinin y\u00fczde 60\u2019\u0131n\u0131 olu\u015fturan 400 kamu kurulu\u015funun \u00f6zelle\u015ftirilmesine giri\u015fildi. Finans kapitalin ve \u015eili burjuvazisinin \u00e7\u0131karlar\u0131 u\u011fruna \u00fccretler y\u00fczde 25 oran\u0131nda azalt\u0131ld\u0131. Devletin ailelere yapt\u0131\u011f\u0131 yard\u0131mlar y\u00fczde 19 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, yine devletin kamu hizmetlerinden \u00e7ekilmeye ba\u015flamas\u0131 kapsam\u0131nda, ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131 y\u00fczde 25, e\u011fitim harcamalar\u0131 ise y\u00fczde 8 oran\u0131nda azalt\u0131ld\u0131. \u015eili\u2019de bug\u00fcn derinden ya\u015fanmakta olan gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki adaletsizli\u011fin temelleri Pinochet diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ilk y\u0131llar\u0131nda d\u00f6\u015fenmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>1982 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde ba\u015fta Meksika olmak \u00fczere, Arjantin ve Brezilya gibi \u00f6nemli Latin Amerika \u00fclkelerinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan bor\u00e7lanma krizi \u015eili ekonomisini de vurdu. Ad\u0131 ge\u00e7en \u00fc\u00e7 \u00fclke i\u00e7in (Meksika, Arjantin ve Brezilya) bu s\u00fcre\u00e7 \u0130MF planlar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla neoliberal uyum politikalar\u0131n\u0131n uygulanmaya ba\u015flamas\u0131n\u0131 do\u011furdu. \u015eili\u2019de ise buna ihtiya\u00e7 yoktu. Halihaz\u0131rda kapitalist vah\u015feti i\u00e7selle\u015ftirmi\u015f bir askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn egemenli\u011fi h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyordu. Ne de olsa Pinochet\u2019nin i\u015f yasas\u0131, patronlara hi\u00e7bir gerek\u00e7e g\u00f6stermeden i\u015f\u00e7i \u00e7\u0131kartma hakk\u0131n\u0131 tan\u0131yordu\u2026 \u0130\u015fsizlik y\u00fczde 30 oranlar\u0131na \u00e7\u0131karken, halk\u0131n y\u00fczde 45\u2019i yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131nda ya\u015f\u0131yordu. Ayn\u0131 zamanda bor\u00e7lanma krizinden \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in uluslararas\u0131 finans kurulu\u015flar\u0131ndan yeni bor\u00e7lar al\u0131nd\u0131. \u00dclkenin emperyalizme ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 derinle\u015ftirilirken, bu bor\u00e7lar kapsam\u0131nda \u00f6zelle\u015ftirmelerde yeni bir dalga ba\u015flad\u0131: E\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, emeklilik sistemi, su, elektrik, \u00fclkenin yeralt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc kaynaklar\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili ekonomisi 1982 krizini i\u015fte b\u00f6yle atlatm\u0131\u015ft\u0131. \u201cSopal\u0131\u201d d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ikinci d\u00f6neminde (1982-1989 aras\u0131), Pinochet diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sonlar\u0131na do\u011fru, ekonomi b\u00fcy\u00fcyordu. Ama ne pahas\u0131na? 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n ortas\u0131ndan itibaren emek\u00e7i halk\u0131n antidemokratik d\u00fczene ve k\u00f6t\u00fc ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6fkesi t\u0131rman\u0131yordu. Diktat\u00f6rl\u00fck kar\u015f\u0131t\u0131 eylemler giderek artsa da halk\u0131n tek iste\u011fi diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn y\u0131k\u0131lmas\u0131 de\u011fil, sosyal ve ekonomik adaletsizli\u011fin de ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131yd\u0131. Kitlelerin d\u00fczene kar\u015f\u0131 ho\u015fnutsuzluklar\u0131 artarken, \u00fclkede temel g\u00fcndem 1989 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lacak olan ba\u015fkanl\u0131k referandumu haline gelmi\u015fti. On yedi muhalif parti 1988 y\u0131l\u0131nda bir araya gelerek \u201cHay\u0131r \u0130\u00e7in Taraflar Koalisyonu\u201dnu (yaz\u0131n\u0131n ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde sadece Koalisyon olarak adland\u0131r\u0131lacakt\u0131r &#8211; <em>Concertacion de Partidos Por el No<\/em>) olu\u015fturdu. \u201cPinochet\u2019ye Hay\u0131r\u201d slogan\u0131 alt\u0131nda olu\u015fan ittifak referandumu kazanarak, diktat\u00f6rl\u00fckten \u201cdemokrasiye ge\u00e7i\u015fin\u201d yolunu a\u00e7t\u0131. Asl\u0131nda bu zafer birka\u00e7 senedir diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesini s\u00fcrd\u00fcren kitlelerindi ve \u015eili halk\u0131 sadece Pinochet\u2019nin gitmesi i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda emek\u00e7iler yarar\u0131na ekonomik ve sosyal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler u\u011fruna da m\u00fccadele ediyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Keza, Koalisyon referandumu kazand\u0131, se\u00e7imler yap\u0131l\u0131p 1989 y\u0131l\u0131nda \u201cdemokrasiye\u201d ge\u00e7ildi. Ama Pinochet\u2019nin kendisi gitmedi, \u00f6nce Genel Kurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc, sonra da ya\u015fam\u0131n\u0131n sonuna kadar kendisine senat\u00f6r unvan\u0131 verildi. Kendisi gitmedi\u011fi gibi darbe anayasas\u0131 da yerinde kald\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Koalisyonu olu\u015fturan merkez sol, sosyal demokrat ve sosyalist partilerin kitlelere hi\u00e7bir zaman zikretmedi\u011fi bir sloganlar\u0131 daha vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>O slogan: \u015eili i\u00e7in \u201chavu\u00e7\u201d vakti\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili\u2019de demokrasiye ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinden bug\u00fcne kadar, iktidarda b\u00fcy\u00fck oranda Koalisyon g\u00fc\u00e7lerinin egemenli\u011fi vard\u0131. Merkez sa\u011f, \u015fimdiki devlet ba\u015fkan\u0131 Sebastian Pinera ile 2010-2014 aras\u0131nda bir d\u00f6nem iktidar\u0131 kazanm\u0131\u015f ve 2018\u2019de ise Pinera tekrardan ba\u015fkan se\u00e7ilmi\u015fti. Yani diktat\u00f6rl\u00fckten \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n \u00fczerinden ge\u00e7en 30 sene i\u00e7erisinde, 6 y\u0131l d\u0131\u015f\u0131nda, 24 y\u0131l boyunca merkez sol, sosyal demokrat ve sosyalist partilerin h\u00fckm\u00fc ge\u00e7iyordu. \u015eili 1970\u2019li y\u0131llarda Pinochet ve \u201cChicago \u00e7ocuklar\u0131\u201d \u00fczerinden bask\u0131 ve \u015fiddet rejimiyle kapitalist neoliberalizmin in\u015fas\u0131na model olurken, 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda da \u201cdaha makul bir neoliberalizm m\u00fcmk\u00fcn\u201d diyen sol ve sosyalist iktidarlar vas\u0131tas\u0131yla Latin Amerika\u2019n\u0131n \u201cilerici h\u00fck\u00fcmetlerine\u201d \u00f6rnek te\u015fkil ediyordu. Correa, Kirchner, Lula, Morales, Dilma ve di\u011ferleri\u2026 Hepsi bu yolun yolcusuydu.<\/p>\n\n\n\n<p>1989\u2019dan bu yana Pinochet ve \u201cChicago \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n\u201d b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ekonomik modelin vah\u015fi miras\u0131na dokunulmad\u0131, tersine, bu model demokrasi t\u00f6rp\u00fcs\u00fcyle yeniden bi\u00e7imlendirilerek \u015eili emek\u00e7i halk\u0131n\u0131n \u00fczerindeki tahribat\u0131n\u0131 derinle\u015ftirdi. Ne de olsa diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn i\u015f yasas\u0131nda patronlar gerek\u00e7e g\u00f6stermeden i\u015ften \u00e7\u0131kartma yapabiliyordu ama demokraside hi\u00e7 yoktan gerek\u00e7e g\u00f6stermeleri istenmi\u015fti. Pinochet, toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi hakk\u0131na sermayedarlar lehine \u00f6nemli s\u0131n\u0131rlamalar getirmi\u015fti. Koalisyon da haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 i\u015f yasas\u0131nda bu s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 gev\u015fetmedi, onlara sahip \u00e7\u0131kt\u0131; sonu\u00e7ta demokrasinin s\u0131n\u0131f karakterini de emek\u00e7ilere hissettirmek gerekiyordu. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, diyalog, \u00f6rg\u00fctlenme haklar\u0131 gibi k\u0131smi demokratik d\u00fczenlemeler kapitalist vah\u015fetin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in halk\u0131 sakinle\u015ftirmekte kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00f6n\u00fc daha da a\u00e7\u0131ld\u0131, \u00fclkenin emperyalizme ve uluslararas\u0131 finans kapitale ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 per\u00e7inlendi, \u00f6zelle\u015ftirmesi yar\u0131m kalan sekt\u00f6rlerin piyasaya a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 tamamland\u0131, o ana kadar \u00f6zelle\u015ftirilmemi\u015f olan kaynaklar da ya\u011fmaya a\u00e7\u0131ld\u0131. \u0130ktidarlar ve uluslararas\u0131 finans kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan, 1990\u2019lar, 2000\u2019ler boyunca ve hatta 18 Ekim 2019\u2019da kitle seferberliklerinin ba\u015flamas\u0131ndan bir hafta \u00f6ncesine kadar \u015eili modelinin g\u00fczellemesi yap\u0131ld\u0131. \u015eili\u2019nin, Latin Amerika ve d\u00fcnya \u00fclkeleri aras\u0131nda gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n en adaletsiz oldu\u011fu \u00fclkelerden biri oldu\u011funun \u00fczeri \u00f6rt\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc ekonomi b\u00fcy\u00fcyordu. \u00d6zelle\u015ftirilen e\u011fitim sistemi nedeniyle \u015eilili gen\u00e7ler mezun olduktan sonra y\u0131llarca y\u00fckl\u00fc kredi borcu \u00f6demek zorundayd\u0131, tabii i\u015f bulabilirlerse. Ama sorun de\u011fildi, ne de olsa model i\u015fliyordu, ekonomi b\u00fcy\u00fcyordu. Emeklilik sisteminin \u00f6zelle\u015ftirilmesinin neticesinde emekli olanlar maa\u015f almakta zorlan\u0131yordu. Ama sonu\u00e7ta birilerinin fedak\u00e2rl\u0131k yapmas\u0131 gerekirdi, halihaz\u0131rda ekonomi b\u00fcy\u00fcyordu. Esnek ve g\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015fma bu i\u015fin f\u0131trat\u0131yd\u0131, \u015eili burjuvazisinin k\u00e2rlar\u0131na k\u00e2r katmas\u0131 i\u00e7in, Pinera\u2019n\u0131n d\u00fcnyan\u0131n en zenginleri listesindeki yerini korumas\u0131 i\u00e7in, ekonomik b\u00fcy\u00fcme s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmeliydi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili halk\u0131 bu adaletsizli\u011fe, marjinalle\u015fmeye, yoksullu\u011fa ve geleceksizli\u011fe kar\u015f\u0131 d\u00f6nem d\u00f6nem seferber oldu. 2006 y\u0131l\u0131nda piyasac\u0131 e\u011fitim sistemine kar\u015f\u0131 lise \u00f6\u011frencileri ayakland\u0131 (\u201cPenguen Devrimi\u201d), 2011\u2019de kapitalist neoliberal s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn sonucu olan geleceksizli\u011fe kar\u015f\u0131 \u00fcniversite \u00f6\u011frencileri ve diplomal\u0131 i\u015fsizler seferber oldu, \u015eilili emek\u00e7iler de onlara kat\u0131ld\u0131 (\u201c\u015eili K\u0131\u015f\u0131\u201d). \u201c\u0130lerici h\u00fck\u00fcmetler\u201d ya da Pinera, o d\u00f6nemlerde ayaklanan halka kar\u015f\u0131 ayn\u0131 jargonu kulland\u0131: Pinochet d\u00f6neminin yaratt\u0131\u011f\u0131 toplumsal \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc epey derindi ve b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 miras\u0131 onarmak kolay olmayacakt\u0131, zamana ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zaman doldu ya da zaman\u0131n ruhu: \u201cArt\u0131k yeter!\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcne gelindi\u011finde \u015eili n\u00fcfusunun y\u00fczde 1\u2019ini olu\u015fturan en zengin kesim \u00fclke servetinin y\u00fczde 26,5\u2019ini elinde tutarken, d\u00fc\u015f\u00fck gelirlilerin y\u00fczde 50\u2019si bu kaynaklar\u0131n yaln\u0131zca y\u00fczde 2,1\u2019ine sahip olabiliyor (Latin Amerika ve Karayipler Ekonomik Komisyonu \u2013 ECLAC \u2013 verileri). Asgari \u00fccretin 414 dolara tekab\u00fcl etti\u011fi \u00fclkede, \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun y\u00fczde 50\u2019si ayda 550 dolar kazanabiliyor. Yine \u00e7al\u0131\u015fan n\u00fcfusun y\u00fczde 70\u2019e ula\u015fan kesiminin eline ayda 660 dolardan fazla kazan\u00e7 ge\u00e7emiyor (Ulusal \u0130statistik Kurumu \u2013 INE \u2013 verileri). Ortalama emekli maa\u015f\u0131 ise 200 dolar\u0131n alt\u0131nda kal\u0131yor. Ayr\u0131ca elektrik, su, do\u011falgaz, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim gibi t\u00fcm sekt\u00f6rlerin \u00f6zelle\u015ftirilmesi ve bu kalemlere iktidar ve patronlar taraf\u0131ndan s\u00fcrekli zam yap\u0131l\u0131yor olmas\u0131n\u0131n sonucunda, \u015eili emek\u00e7i halk\u0131 yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131nda bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrmeye maruz b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Halk ay\u0131n sonunu getirebilmek i\u00e7in krediler yoluyla bankalara bor\u00e7lan\u0131rken, mevcut bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6demek ad\u0131na da yeni kredilerin alt\u0131na girmek zorunda kal\u0131yor. Sonu\u00e7ta \u015eili, hane halk\u0131 ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen bor\u00e7 miktar\u0131nda Latin Amerika\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131k ara lideri konumunda.<\/p>\n\n\n\n<p>Madalyonun di\u011fer y\u00fcz\u00fcnde ise, \u00fclkenin en kritik sekt\u00f6rlerinin (\u00f6rne\u011fin bak\u0131r, nikel ya da \u00fcretim end\u00fcstrisi) denetimini ellerinde bar\u0131nd\u0131ran, uluslararas\u0131 finans kapitalle kol kola k\u00e2rlar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak art\u0131ran, iktidar\u0131n bel kemi\u011fini olu\u015fturan ve bu d\u00fczenin payandas\u0131 haline gelen yolsuzluklara batm\u0131\u015f bir oligar\u015fi mevcut. Bu tablonun sonucunda, \u015eili halk\u0131, egemenlerin derdinin Pinochet\u2019nin miras\u0131n\u0131 onarmak de\u011fil de kendilerine kalan miras\u0131 emek\u00e7ilerin s\u0131rt\u0131ndan misline katlayarak, servetlerine servet kazand\u0131rmak oldu\u011funu idrak etmi\u015f durumda. O nedenle, \u201cArt\u0131k yeter!\u201d diyorlar. O nedenle, \u201cMesele 30 pezo de\u011fil, 30 y\u0131l!\u201d diyerek 18 Ekim\u2019den bu yana mevcut d\u00fczene kar\u015f\u0131 isyanlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekonomik taleplerle kendili\u011finden bir \u015fekilde ba\u015flayan ve t\u00fcm \u00fclkeye yay\u0131lan ayaklanma bug\u00fcn (14 Kas\u0131m 2019) itibariyle yirmi sekiz g\u00fcnd\u00fcr devam ediyor. Devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n kitle isyan\u0131na bask\u0131 ve \u015fiddet yoluyla m\u00fcdahalesi ise emek\u00e7i halk\u0131n m\u00fccadelesinin ekonomik taleplere ek olarak, demokratik taleplerle birlikte rejim kar\u015f\u0131t\u0131 bir karakter kazanmas\u0131 sonucunu do\u011furdu. Kitleler bir yandan gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki adaletsizli\u011fin, yoksulluk d\u00fczeyindeki ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n, esnek ve g\u00fcvencesiz \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131n, geleceksizli\u011fin ortadan kalkmas\u0131n\u0131 arzuluyor. \u00d6te yandan da t\u00fcm bu \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcn sorumlusu olarak g\u00f6rd\u00fckleri, yolsuzluklara bula\u015fm\u0131\u015f, oligar\u015fik rejimin sona ermesini, bu rejimin mevcut temsilcisi Pinera\u2019n\u0131n istifa etmesini, \u015eili\u2019de kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn el kitab\u0131 olan 1980 Pinochet anayasas\u0131n\u0131n la\u011fvedilerek, bir Kurucu Meclis\u2019in toplanmas\u0131n\u0131 ve yeni bir anayasan\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 talep ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili emek\u00e7i halk\u0131n\u0131n, gen\u00e7li\u011fin ve kad\u0131nlar\u0131n kendili\u011finden seferberli\u011fi ile ba\u015flayan ayaklanmaya, \u015eili i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 da \u00fcretimden gelen g\u00fcc\u00fcn\u00fc durdurarak dahil olmu\u015f durumda. 23 ve 24 Ekim g\u00fcnleri d\u00fczenlenen iki g\u00fcnl\u00fck genel grevin ard\u0131ndan, 12 Kas\u0131m g\u00fcn\u00fc de y\u00fcz otuza yak\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fcn kat\u0131l\u0131m\u0131yla yeni bir genel grev organize edildi. T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7, baz\u0131 b\u00f6lgelerde, yine kendili\u011finden bir \u015fekilde, \u00f6\u011frenci, i\u015f\u00e7i ve mahalle meclisleri gibi kitle \u00f6z \u00f6rg\u00fctlenme organlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na olanak sa\u011flad\u0131. Bu organlar\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131labilmesi ve birbirleri aras\u0131nda koordinasyonun sa\u011flanabilmesi kitlelerin taleplerini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmalar\u0131nda \u00f6nemli bir ilerleme yaratacakt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, bir aya yak\u0131nd\u0131r s\u00fcren bu isyan, rejimin temellerini bir hayli sarsm\u0131\u015f vaziyette. Ancak emek\u00e7i halk\u0131n demokratik ve ekonomik taleplerini politik bir d\u00fczlemde birle\u015ftirip, ayaklanmaya \u00f6nderlik edebilecek bir odak hen\u00fcz a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kabilmi\u015f de\u011fil. B\u00f6ylesi bir durumda, emperyalizmle i\u015f birli\u011fi i\u00e7erisindeki \u015eili burjuvazisi rejimin temelleri y\u0131k\u0131lmadan ve kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 korunarak seferberliklerin geri \u00e7ekilmesini sa\u011flamak ad\u0131na Pinera\u2019ya k\u0131smi demokratik tavizler vermesi y\u00f6n\u00fcnde bas\u0131n\u00e7 uygulamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bunun neticesinde Pinera anayasal reform yap\u0131labilece\u011fini a\u00e7\u0131klasa da bu reform kitlelerin \u201cPinera Defol!\u201d slogan\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131yor ve \u015eili emek\u00e7i halk\u0131 sokaklar\u0131 terk etmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eili reformist solu ise, 1989\u2019dan, yani \u00fclkede askeri diktat\u00f6rl\u00fckten \u201cdemokrasiye\u201d ge\u00e7i\u015ften bu yana benimsedi\u011fi politikadan taviz vermiyor. Daha demokratik bir kapitalizmin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00e7izgisinden\u2026 \u00d6rne\u011fin, Yunanistan\u2019da 2008 d\u00fcnya ekonomik krizinin sonu\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 geli\u015fen kitle seferberlikleri s\u0131ras\u0131nda parlamento binas\u0131n\u0131 savunan Yunanistan Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin karde\u015f partisi, \u015eili Kom\u00fcnist Partisi. Emek\u00e7i halk Pinera\u2019n\u0131n istifas\u0131n\u0131 savunurken, onlar Pinera\u2019ya sahip \u00e7\u0131k\u0131yor. Kitlelerin \u201cKurucu Meclis\u201d slogan\u0131n\u0131 ve yeni anayasa haz\u0131rlanmas\u0131 talebini, kad\u00fck b\u0131rakmak i\u00e7in sahipleniyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015eili Kom\u00fcnist Partisi i\u00e7in, yeni anayasa rejim y\u0131k\u0131lmadan, mevcut d\u00fczen \u00e7er\u00e7evesinde, Pinera ile birlikte haz\u0131rlanmal\u0131. Peki kitlelerin ekonomik ve sosyal talepleri mi? \u015eili Kom\u00fcnist Partisi i\u00e7in bunlar ertelenebilir ya da daha zamana ihtiyac\u0131 olan talepler. Bir ba\u015fka \u00f6rnek\u2026 Yakla\u015f\u0131k olarak ayn\u0131 pozisyonu sahiplenen, \u0130spanya\u2019daki Podemos ya da Tunus\u2019taki Halk Cephesi\u2019ne benzetebilece\u011fimiz Geni\u015f Cephe (Frente Amplio\/FA). Tunus Halk Cephesi, 2011 y\u0131l\u0131nda kitlelerin devrimci ayaklanmas\u0131 diktat\u00f6rl\u00fck rejimini devirdi\u011finde, burjuvazinin ilerici kanad\u0131yla i\u015f birli\u011fi i\u00e7erisinde, \u00fclkede parlamenter demokrasisinin kurulmas\u0131 gerekti\u011fi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yaparak emek\u00e7i halk\u0131n kapitalizmi sorgulayan, ekonomik ve sosyal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm taleplerine ihanet etmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc Halk Cephesi i\u00e7in devrim a\u015famal\u0131 bir olguydu, demokratik a\u015famada dondurulmal\u0131yd\u0131. Bug\u00fcn \u015eili\u2019de Geni\u015f Cephe\u2019de, Pinera ile diyalog vas\u0131tas\u0131yla, rejim ayakta tutularak toplanacak bir Kurucu Meclis ile yeni bir anayasan\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 gerekti\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor. Kapitalist ekonomik i\u015fleyi\u015fi ve mevcut rejimi sorgulayan kitlelerin \u00f6n\u00fcne \u201cdaha iyi bir kapitalizm m\u00fcmk\u00fcn\u201d yalan\u0131 at\u0131l\u0131yor. Hem de kapitalizm dahi \u201cbundan iyisi can sa\u011fl\u0131\u011f\u0131\u201d diyebilecek bir d\u00fczeydeyken.&nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Evet \u015eili, kapitalizmin neoliberal i\u015fleyi\u015finin yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclkeye model oldu. Ve finans kapitalin uluslararas\u0131 kar\u015f\u0131 devrimi sonucunda d\u00fcnyan\u0131n her yerinde bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcreci t\u00fcm kendine \u00f6zg\u00fcl\u00fckleriyle birlikte ya\u015fand\u0131. Yukar\u0131da ge\u00e7en ve \u015eili\u2019ye ait olan \u00f6zel isimleri ve rakamlar\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131p yerlerine ba\u015fka bir \u00fclkenin verilerini ekledi\u011fimizde, ortaya \u00e7\u0131kacak olan tablo \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 ayn\u0131 olacak: Ekvator, Kolombiya, Panama, Bolivya, Haiti, Katalonya, L\u00fcbnan, Irak, Cezayir, Sudan, Zimbabwe, Ekvator Ginesi, Hong Kong\u2026 T\u00fcm bu \u00fclkelerde kitleler benzer taleplerle tarihin sahnesine at\u0131lm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>Emek\u00e7iler gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki adaletsizli\u011fe, k\u00f6t\u00fc ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na isyan ediyor. Kad\u0131nlar, erkek egemen kapitalizmin yaratt\u0131\u011f\u0131 e\u015fitsizli\u011fe, emeklerinin, bedenlerinin ve hayatlar\u0131n\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesine ba\u015fkald\u0131r\u0131yor. Gen\u00e7ler, geleceksizli\u011fe, i\u015fsizli\u011fe kar\u015f\u0131 ayaklan\u0131yor. Halklar, bask\u0131 ve \u015fiddet rejimlerine kar\u015f\u0131 kendi kaderlerini tayin etmek ad\u0131na meydanlar\u0131 dolduruyor. \u0130nsanlar, d\u00fcnya servetinin y\u00fczde 90\u2019\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 kontrol eden ve bu serveti b\u00fcy\u00fctmek i\u00e7in ekolojiyi yerle bir eden, do\u011fay\u0131 talan eden patronlara ve onlar\u0131n iktidarlar\u0131na kar\u015f\u0131 seferber oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, vah\u015fi kapitalist s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn do\u011furdu\u011fu bir sonu\u00e7. Onun bilan\u00e7osu. Kitleler mevcut d\u00fczeni ve onun kendi hayatlar\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 tahribat\u0131 sorguluyorlar. Ama bu, yavan, tepeden inmeci ve ikameci bir de\u011ferlendirmeyle \u201ckitleler sola d\u00f6nd\u00fc\u201d tespitini yapabilece\u011fimiz bir durum de\u011fil. Verili durumda emek\u00e7i halklar, sistemin bu i\u015fleyi\u015finden bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f aray\u0131\u015f\u0131ndalar. Devrimci enternasyonalistlere d\u00fc\u015fen ise, kitlelerin mevcut m\u00fccadelelerine e\u015flik edebilmek ve kitleler mevcut d\u00fczeni sorgulay\u0131p, sarsarken, nihai h\u00fck\u00fcmlerini a\u00e7\u0131klamadan\u2026<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gere\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek\u2026<\/strong> &nbsp; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Hele ki kitlelerin sistemi sorgulamas\u0131 dokuz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131nd\u0131r ini\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flarla devam ediyorsa bizlerin de bunun \u00fczerine daha fazla kafa yormam\u0131z gerekiyor. 2008 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan kapitalist ekonominin d\u00fcnya krizi neticesinde, neredeyse her k\u0131tada ekonomik, sosyal ve demokratik taleplerle, kendili\u011finden bir \u015fekilde kitle ayaklanmalar\u0131 patlak vermi\u015fti. Bu seferberliklerin baz\u0131lar\u0131 k\u0131smi kazan\u0131mlar elde etti. Yukar\u0131da k\u0131saca ge\u00e7en Tunus devrimi buna bir \u00f6rnek. Baz\u0131lar\u0131 ise yenilgiyle sonu\u00e7land\u0131. Ama \u00f6z\u00fcnde, o g\u00fcn kitleleri soka\u011fa d\u00f6ken ko\u015fullar iyile\u015fmek bir yana, daha da katlan\u0131lmaz hale geldi. Emperyalizm, bu ilk d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fen seferberlikleri sistemin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisine hapsederek so\u011furmay\u0131 ba\u015farabildi, ama kitle hareketini nihai bir yenilgiye u\u011fratamad\u0131. Tabii burada sosyalistlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n politik hatalar\u0131n\u0131n, baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise bilin\u00e7li ihanetlerinin \u00f6nemli rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtmek gerekir. Ancak uluslararas\u0131 finans kapital d\u00fcnya krizinden \u00e7\u0131kabilmi\u015f de\u011fil. Kapitalizmin kendi yaratt\u0131\u011f\u0131 krizden \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyarak \u00e7\u0131kmak \u00fczere belirledi\u011fi yol haritas\u0131, yani kemer s\u0131kma politikalar\u0131, bug\u00fcn bir\u00e7ok \u00fclkede emek\u00e7i halklar\u0131n \u201cArt\u0131k yeter!\u201d isyan\u0131yla geri p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekonomik kriz ve ona kar\u015f\u0131 geli\u015fen m\u00fccadeleler politik krizleri tetikliyor. \u015eili ve L\u00fcbnan gibi \u00fclkelerde ise bu s\u00fcre\u00e7 \u00f6n devrimci durumlar yaratm\u0131\u015f durumda. Kitleler eskisi gibi y\u00f6netilmek istemezken, egemenlerin y\u00f6netememe krizleri de derinle\u015fiyor. 2008\u2019in ard\u0131ndan geli\u015fen m\u00fccadelelerin i\u00e7erisinden a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kamayan devrimci bir \u00f6nderli\u011fin noksanl\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcnk\u00fc seferberliklerin ilk a\u015famas\u0131nda da kendisini hissettiriyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sosyalistlerin \u00f6nemli bir kesimi halen politik olarak, kendili\u011finden bir \u015fekilde seferber olan kitlelerin gerisinde kal\u0131yor. Gen\u00e7ler, gen\u00e7 i\u015fsizler ve kad\u0131nlar bir\u00e7ok \u00fclkede m\u00fccadelenin \u00f6nc\u00fcs\u00fc konumunda. Daha da \u00f6nemlisi, bir\u00e7ok \u00fclkede i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00fcretimden gelen g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanarak, grevlerle seferberliklere dahil olmu\u015f durumda. Kendili\u011finden bir \u015fekilde meydanlara \u00e7\u0131kan emek\u00e7i halklar yine kendili\u011finden ya da bilin\u00e7siz antikapitalist talepler etraf\u0131ndan birle\u015fmi\u015f vaziyette. \u00c7\u00fcnk\u00fc yukar\u0131da say\u0131lan ve bug\u00fcn kitleleri isyan ettiren taleplerin kapitalizmin s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00d6rne\u011fin, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki adaletsizli\u011fin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 arzulamak, asl\u0131nda kapitalist ekonominin temelini sorgulamak anlam\u0131na gelir. Ya da ekolojik y\u0131k\u0131ma ve do\u011fan\u0131n tahrip edilmesine kar\u015f\u0131 seferber olan kitleler, istemsiz bir \u015fekilde, her \u015feyi metala\u015ft\u0131ran kapitalist d\u00fczeni kar\u015f\u0131s\u0131na almaktad\u0131r. Kitlelerin demokratik haklar\u0131 u\u011fruna verdikleri m\u00fccadele de kapitalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleye i\u00e7kindir. Bask\u0131c\u0131 bir rejimden kurtulmak ya da ezilen bir ulusun kendi kaderini tayini do\u011frudan uluslararas\u0131 finans kapitale ve emperyalizme kar\u015f\u0131 verilecek m\u00fccadeleyi g\u00fcndeme getirir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tam da bu nedenlerle, emek\u00e7i halklar\u0131n demokratik, ekonomik ve sosyal talepleri birbirinden ayr\u0131lamayacak bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bizlere d\u00fc\u015fen ise, bu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe politik, programatik ve \u00f6rg\u00fctsel bir cevap olu\u015fturabilmektir. Bu da \u00f6ncelikle, kitlelerin mevcut taleplerini, antikapitalist, antiemperyalist ve enternasyonalist bir perspektifle, mevcut d\u00fczenden kopu\u015f hedefiyle olu\u015fturulacak bir acil eylem program\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 haline getirmekten ge\u00e7er. Bu acil eylem program\u0131 etraf\u0131ndan da kitle \u00f6z \u00f6rg\u00fctlenmeleri geli\u015ftirilerek, emek\u00e7i halk\u0131n m\u00fccadelesi s\u00fcrekli k\u0131l\u0131nmal\u0131 ve bir i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i alternatifinin in\u015fas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nmal\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin \u015eili\u2019de bunun yolu, \u201cPinera Defol!\u201d slogan\u0131n\u0131n yan\u0131nda ekonomik ve sosyal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm taleplerinin de i\u00e7erilece\u011fi bir m\u00fccadele program\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131ndan, Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Egemen bir Kurucu Meclis i\u00e7in se\u00e7imlerin talep edilmesinden ve mevcut kitle \u00f6z \u00f6rg\u00fctlenmelerinin (\u00f6\u011frenci, i\u015f\u00e7i ve mahalle meclisleri) yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131larak bir i\u015f\u00e7i-emek\u00e7i h\u00fck\u00fcmetinin olu\u015fturulmas\u0131 do\u011frultusunda m\u00fccadeleden ge\u00e7mektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak bu \u015fekilde, \u015eili burjuvazisinin emperyalizmle i\u015f birli\u011fi i\u00e7erisinde, kitlelerin taleplerini so\u011furma \u00e7abas\u0131 yenilgiye u\u011frat\u0131labilir. Ve yine bu \u015fekilde, reformist solun ayaklanmay\u0131 k\u0131smi demokratik kazan\u0131mlarla dondurma giri\u015fimi tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne at\u0131labilir. Ve seferberliklerini s\u00fcrd\u00fcren t\u00fcm emek\u00e7i haklar i\u00e7in mevcut sistemden bir kopu\u015f \u00f6rne\u011fi yarat\u0131labilir.&nbsp; &nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6rkem Duru 18 Ekim Cuma g\u00fcn\u00fcnden bu yana \u015eilili kitleler isyan halinde. Pinera h\u00fck\u00fcmetinin toplu ula\u015f\u0131ma zam yapaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan emek\u00e7iler, gen\u00e7ler, kad\u0131nlar ba\u015fkent Santiago\u2019da caddeleri ele ge\u00e7irdi. H\u00fck\u00fcmetin ilk tepkisi eylemleri polis g\u00fcc\u00fcyle bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmak olsa da \u015eili halk\u0131n\u0131n \u00f6fkesi bunun olduk\u00e7a \u00fczerindeydi. Eylemler k\u0131sa s\u00fcrede \u00fclkenin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne yay\u0131ld\u0131. Bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015eili [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":1381,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[705],"tags":[],"class_list":["post-1380","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1380","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1380"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1380\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1382,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1380\/revisions\/1382"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1381"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1380"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1380"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1380"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}