{"id":1268,"date":"2019-05-01T01:59:11","date_gmt":"2019-04-30T22:59:11","guid":{"rendered":"http:\/\/trockist.net\/?p=1268"},"modified":"2019-05-01T01:59:13","modified_gmt":"2019-04-30T22:59:13","slug":"venezuela-rehin-alinmis-bir-ulke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2019\/05\/01\/venezuela-rehin-alinmis-bir-ulke\/","title":{"rendered":"Venezuela: Rehin al\u0131nm\u0131\u015f bir \u00fclke"},"content":{"rendered":"\n

Yazar:<\/strong>\u00a0Sim\u00f3n Rodr\u00edguez <\/p>\n\n\n\n

\u00c7eviri:<\/strong> Sena Ayd\u0131n<\/p>\n\n\n\n

16 Nisan 2019 <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sim\u00f3n Rodr\u00edguez<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Venezuelal\u0131 Marksist Sim\u00f3n Rodr\u00edguez, Sosyalizm ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Partisi’nin (PSL) \u00f6nderlerinden biri ve enternasyonalist bir militand\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Miguel Sorans ile birlikte \u00bfPor qu\u00e9 fracas\u00f3 el chavismo? Un balance desde la oposici\u00f3n de izquierda<\/em> (2018) (Chavizm Neden \u00c7\u00f6kt\u00fc? Sol Muhalefetin De\u011ferlendirmesi) adl\u0131 kitab\u0131n yazar\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Bu makale ilk olarak, 16 Nisan 2019 tarihinde Venezuelan Voices<\/em> adl\u0131 blogda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r: https:\/\/venezuelanvoices.home.blog\/2019\/04\/16\/venezuela-a-country-held-hostage\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Son iki ayd\u0131r k\u00fcresel spot \u0131\u015f\u0131klar\u0131na maruz kalan Venezuela belki de son zamanlar\u0131n en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan ve ayn\u0131 zamanda da en \u00e7ok yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lan \u00fclkesi. Ger\u00e7ek ise zorlu paradokslar i\u00e7eriyor: uluslar \u00f6tesi sermayenin \u00f6n\u00fcnde diz \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f ama \u201csosyalist\u201d ve \u201canti-emperyalist\u201d oldu\u011funu iddia eden bir sivil-askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe ve emek\u00e7ileri yar\u0131-k\u00f6lelik ko\u015fullar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya zorlayan bir \u201ci\u015f\u00e7i ba\u015fkana\u201d sahip, n\u00fcfusunun \u00e7o\u011funlu\u011fu sefalete maruzken yeni Chavist burjuvazi ve geleneksel burjuvazisinin en ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 ve abart\u0131l\u0131 refah ko\u015fullar\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, zengin kaynaklara sahip olsa da y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f bir \u00fclkeden bahsediyoruz. Sivil-askeri bir diktat\u00f6rl\u00fck taraf\u0131ndan rehin al\u0131nm\u0131\u015f ve ayn\u0131 zamanda ABD’nin ku\u015fatmas\u0131 alt\u0131nda olan bir \u00fclke. \u00dclkenin g\u00fcnl\u00fck ger\u00e7ekli\u011finin par\u00e7as\u0131 olan her temel durumun a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda, iktidar kavgas\u0131n\u0131n temel unsuru olan propaganda sava\u015f\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu \u00e7arp\u0131tmalarla dolu ve birbirini d\u0131\u015flayan iki versiyon var.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte Venezuela ger\u00e7e\u011fini anlayabilmemiz i\u00e7in delmemiz gereken sis perdesi bu. Bu yaz\u0131da elektrik kesintileri ve g\u00fcvencesiz \u0130nternet eri\u015fiminin aras\u0131nda ve politik bir girdab\u0131n tam ortas\u0131nda bulunan \u00fclkenin dengesiz ve de\u011fi\u015fen durumunu analiz etmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Bu sat\u0131rlar yaz\u0131l\u0131rken, ABD\u2019nin ve Rus h\u00fck\u00fcmetlerinin temsilcileri Venezuela krizini tart\u0131\u015fmak \u00fczere Roma\u2019da d\u00fczenlenen ve tahmin edildi\u011fi gibi bir anla\u015fmaya var\u0131lmadan sonu\u00e7lanan bir konferanstayd\u0131. Ayn\u0131 zamanda, burjuva muhalefetin Caracas’taki Miraflores ba\u015fkanl\u0131k saray\u0131na do\u011fru ilerlenmesi i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 planlanmam\u0131\u015f \u00e7a\u011fr\u0131 da masadaki tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan biriydi. <\/p>\n\n\n\n

Darbe ve ekonomik kar\u015f\u0131devrim<\/strong><\/p>\n\n\n\n

23 Ocak’ta y\u00fcz binlerce Venez\u00fcella sokaklara d\u00f6k\u00fcld\u00fc ve Ulusal Meclis’in neredeyse bilinmeyen bir \u00fcyesi ABD’nin ve b\u00f6lgedeki sa\u011fc\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerin deste\u011fiyle kendisini ge\u00e7ici ba\u015fkan olarak ilan etti. D\u00fcnya solunun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n as\u0131l endi\u015fesi, Nisan 2002’deki gibi emperyalizm yanl\u0131s\u0131 bir askeri darbeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmam\u0131zd\u0131. Bu tek tarafl\u0131 \u00f6nyarg\u0131 onlar\u0131 Maduro’nun taraf\u0131n\u0131 tutmaya y\u00f6nlendirdi. Ancak tersine y\u00fczbinlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun soka\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olan \u015fey olas\u0131 bir darbeyi desteklemek de\u011fil, Maduro h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan ellerinden al\u0131nan demokratik haklar\u0131n geri kazan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131. \u00d6te yandan, iki aydan daha fazla bir zaman ge\u00e7mesine ra\u011fmen ne askeri bir darbe oldu ne de devletin bask\u0131 ara\u00e7lar\u0131nda \u00f6nemli bir k\u0131r\u0131lma ya\u015fand\u0131. Yani rakip taraflar aras\u0131nda uzun zaman s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemeyecek bir dengeye ula\u015ft\u0131k diyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle mevcut politik krizin k\u00f6kenini g\u00f6zden ge\u00e7irelim. Aral\u0131k 2015\u2019te, yani Maduro\u2019nun d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131 \u00f6demek i\u00e7in maa\u015f kesintileri ve kamu harcamalar\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131lmas\u0131na dayal\u0131 kemer s\u0131kma plan\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131n\u0131n sonunda, bug\u00fcne kadar ya\u015fad\u0131klar\u0131 en vah\u015fi kemer s\u0131kma politikalar\u0131ndan t\u00fckenmi\u015f bir n\u00fcfus, s\u00f6zde sosyalist ama a\u015f\u0131r\u0131 bask\u0131c\u0131 h\u00fck\u00fcmetin ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn cezas\u0131n\u0131 oy sand\u0131klar\u0131nda verdi. Bu bask\u0131lar\u0131n en a\u00e7\u0131k \u00f6rne\u011fi 2014 y\u0131l\u0131nda en fakir mahallelerde gerceklesen protesto g\u00f6sterilerinin Halk\u0131n Kurtulu\u015f Operasyonu (Operaci\u00f3n Liberaci\u00f3n del Pueblo<\/em> ) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bast\u0131r\u0131lmas\u0131 ve y\u00fczlerce yarg\u0131s\u0131z g\u00f6zalt\u0131 ve infaz ile sonu\u00e7lanmas\u0131nda g\u00f6rd\u00fck. Burjuva muhalefet bu olaylar sonucunda Ulusal Meclis’in \u00fc\u00e7te ikisini elde edebildi.<\/p>\n\n\n\n

Se\u00e7im yenilgisini \u00f6ng\u00f6ren h\u00fck\u00fcmet ise se\u00e7imleri izleyen aylarda salt \u00e7o\u011funlu\u011fu garanti alt\u0131na almak i\u00e7in Anayasa Mahkemesi\u2019ne yeni \u00fcye atamalar\u0131 yapt\u0131 ve bu sayede doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ve manevralar yoluyla da olsa Anayasada \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 referandumunu durdurabildi, Amazon eyaletinde muhalefet temsilcilerinin \u00fc\u00e7te iki \u00e7o\u011funlu\u011funu ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in se\u00e7imleri h\u00fck\u00fcms\u00fcz k\u0131labildi, ve son olarak da bir dizi mahkeme karar\u0131 ve cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 emirleriyle parlamentonun t\u00fcm yetkilerini ortadan kald\u0131rabildi. <\/p>\n\n\n\n

Yani ba\u015fka bir deyi\u015fle, Maduro su g\u00f6t\u00fcrmez se\u00e7im yenilgisini asl\u0131nda bir darbeyle atlatt\u0131. Ordunun da deste\u011fiyle s\u00fcresiz olarak anayasal g\u00fcvenceleri ask\u0131ya ald\u0131. Rejim, i\u00e7 ihtilaflar\u0131ndan kaynaklanan zaaf ve \u00e7eli\u015fkilerine ra\u011fmen a\u00e7\u0131k bir sivil-askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Boliburjuvazinin \u00f6nemli sekt\u00f6rlerinin iktidardan aya\u011f\u0131 kesildi. Gangster Rafael Ram\u00edrez, Petrol Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve devlet petrol \u015firketi PDVSA’n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revlerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131; Miguel Rodriguez Torres ve Hugo Carvajal gibi isimler istihbarat ve bask\u0131 amirliklerinden al\u0131nd\u0131; eski Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Elias Jaua\u2019da marjinalle\u015ftirildi. Protestolar\u0131n kriminalle\u015ftirilmesinin (su\u00e7 te\u015fkil etme) mimar\u0131 olan Eyalet Ba\u015f Savc\u0131s\u0131 Luisa Ortega ise 2017 seferberliklerinin ortas\u0131nda g\u00f6revinden istifa etti. Chavizm’in i\u00e7erisinde kendisini \u201ckritik\u201d veya \u201corijinal\u201d olarak tan\u0131mlayan muhalif bir kanat ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Uluslararas\u0131 petrol fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015fte oldu\u011fu bir ortamda hem rejimdeki de\u011fi\u015fiklikler, hem de devlet gelirinin azalmas\u0131, Chavizm i\u00e7indeki b\u00fcrokratik ve burjuva \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131 ve askeri kanad\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesine neden oldu.<\/p>\n\n\n\n

Demokratik Birlik Masas\u0131 (MUD) ad\u0131 alt\u0131nda toplanan burjuva muhalefet, temelde yolsuzluklar kanal\u0131yla 2016 y\u0131l\u0131nda h\u00fck\u00fcmete ve h\u00fck\u00fcmetin t\u00fcm manavlar\u0131na neredeyse tam anlam\u0131yla teslim oldu. \u00d6yle ki MUD yap\u0131lan uzun m\u00fczakerelerin ard\u0131ndan 2016\u2019n\u0131n sonunda h\u00fck\u00fcmetin resmi tezlerini kabul etti\u011fini ve ekonomi alan\u0131nda yap\u0131lacak i\u015f birliklerine olan ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 beyan eden bir ortak a\u00e7\u0131klama imzalayacak kadar ileri gitti.<\/p>\n\n\n\n

Ancak Mart 2017\u2019de, Maduro\u2019ya yasama yetkileri veren ve petrol ve madencilik lisanslar\u0131n\u0131 parlamentoya sormaks\u0131z\u0131n \u00e7okuluslu \u015firketlere devretme yetkisini onaylayan yarg\u0131 karar\u0131, MUD koalisyonunun bir seferberlik \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapmaya zorlad\u0131. Ancak bu seferberlikler h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde MUD\u2019un kontrol\u00fcnden \u00e7\u0131karak geni\u015f \u00e7apl\u0131 ayaklanma ve ya\u011fmalamalara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Pop\u00fcler isyan\u0131 engellemeye \u00e7al\u0131\u015fan MUD h\u00fck\u00fcmete tekrar teslim oldu ve Maduro\u2019nun zaman kazanmak ve muhalefeti b\u00f6lmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 m\u00fczakere masas\u0131na tekrar oturmaya raz\u0131 oldu. H\u00fck\u00fcmet protestolar\u0131 \u015fiddet kullanarak durdurmay\u0131 ba\u015fard\u0131; bunu yaparken geni\u015f \u00e7apta kulland\u0131\u011f\u0131 i\u015fkence ve askeri yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7leriyle 140’tan fazla insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne, binlerce ki\u015finin yaralanmas\u0131na ve tutuklanmas\u0131na neden oldu. Maduro, \u00fcyelerinin tamam\u0131 h\u00fck\u00fcmet yanl\u0131s\u0131 bireylerden olu\u015fan, y\u00fcr\u00fctme, parlamenter ve yarg\u0131 yetkilerine sahip bir Ulusal Kurucu Meclis kurulmas\u0131n\u0131 dayatarak zaferini m\u00fch\u00fcrledi ve rejimin diktat\u00f6rl\u00fck niteli\u011fini bir t\u0131k daha \u00fcste ta\u015f\u0131d\u0131. Ama s\u00fcrekli derinle\u015fen ekonomik ve sosyal felaket g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu ancak kayb\u0131 kazanc\u0131ndan b\u00fcy\u00fck s\u00f6zde bir zafer olabildi. <\/p>\n\n\n\n

Kendini \u201canti-emperyalist\u201d g\u00f6ren uluslararas\u0131 Sol ise sadece Maduro\u2019nun a\u00e7l\u0131k temelinde d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6deme plan\u0131n\u0131 sessizce onaylamakla kalmad\u0131; ayn\u0131 zamanda da Maduro \u00fclkede gerici bir darbe ger\u00e7ekle\u015ftirirken, Maduro\u2019nun s\u00f6zde kurban\u0131 olaca\u011f\u0131 ba\u015fka bir darbeye kar\u015f\u0131 saf tuttu. Devrimci sosyalist ak\u0131m \u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi \u2013 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal (\u0130UB-DE) ve ak\u0131m\u0131n Venezuela\u2019daki \u00f6rg\u00fct\u00fc Sosyalizm ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Partisi (PSL), gerek Maduro\u2019nun kemer s\u0131kma politikalar\u0131n\u0131 ve darbesini k\u0131namak ve if\u015fa etmek konusunda olsun, gerek sadece h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Maduro’ya kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin \u201cemperyalizmin oyunu\u201d oldu\u011funu s\u00f6yleyen d\u00f6nek sosyalistler taraf\u0131ndan da zulme ve iftiraya u\u011framalar\u0131na ra\u011fmen 2017 halk isyan\u0131n\u0131 desteklemek konusunda olsun tutarl\u0131 pozisyonlar\u0131n\u0131 hep korudular.    <\/p>\n\n\n\n

Maduro’nun politik darbesinin ekonomik paraleli de \u00f6ld\u00fcresiye bir kemer s\u0131kma paketi s\u00fcrecinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131yd\u0131. 2013 ve 2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Maduro 80 milyar dolardan fazla d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6derken ithalat\u0131 da % 80’den fazla azaltt\u0131. \u00dccretler % 90’\u0131n \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclerek ayda 10 dolardan daha az bir seviyeye indi. E\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6rlerindeki kemer s\u0131kma uygulamalar\u0131n\u0131 anlatabilmek ad\u0131na Andes \u00dcniversitesi Hastanesi\u2019nin giderleri i\u00e7in ayr\u0131lan y\u0131ll\u0131k b\u00fct\u00e7enin on be\u015f dolardan az oldu\u011funu s\u00f6ylememiz yeterli olacakt\u0131r. Maduro’nun Wall Street’in mali akbabalar\u0131na a\u015f\u0131r\u0131 derecede boyun etmesi sadece \u201canti-emperyalizm\u201d iddialar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 bo\u015faltmakla kalmad\u0131; ayn\u0131 zamanda Venezuela ekonomisini de bat\u0131rd\u0131. \u00dclkenin GSY\u0130H\u2019s\u0131 yar\u0131 yar\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc. H\u00fck\u00fcmetin mal arz\u0131n\u0131 azaltma, ithalat\u0131 ve ulusal \u00fcretimi d\u00fc\u015f\u00fcrme ve bir de bunlar \u00fczerine b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 dola\u015f\u0131mdaki para miktar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 artt\u0131rarak kapatma giri\u015fimi, ayl\u0131k oran\u0131 Ekim 2017\u2019de %50\u2019den fazla olarak kay\u0131tlara ge\u00e7en hiperenflasyonla sonu\u00e7lanan bir enflasyon d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc besledi. Bu ekonomik politikan\u0131n sosyal sonu\u00e7lar\u0131ysa \u00e7ok ac\u0131mas\u0131z oldu. N\u00fcfusun onda biri, yani \u00e7o\u011funlu\u011fu fakir kesimlerden olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 milyondan fazla ki\u015fi, hayatta kalabilmek ve ailelerine para g\u00f6nderebilmek gayesiyle son be\u015f y\u0131l i\u00e7erisinde \u00fclkeyi terk etti. Bebek ve anne \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 son elli y\u0131lda g\u00f6r\u00fclmeyen seviyelere y\u00fckseldi. Yetersiz beslenme \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde artt\u0131 ve n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funda b\u00fcy\u00fck kilo kay\u0131plar\u0131 ya\u015fand\u0131. Maduro h\u00fck\u00fcmetiyse bu ekonomik kar\u015f\u0131-devrimi ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda maruz kald\u0131\u011f\u0131 en derin gerilemeyi \u00f6rtbas etmek i\u00e7in ekonominin d\u0131\u015fardan ve i\u00e7erden sabote edilmesine dayal\u0131 sahte bir \u201cekonomik sava\u015f\u201d teorisini icat etti. ABD\u2019nin ilk mali yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 2017 y\u0131l\u0131n\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda uygulamaya koyulurken ilk petrol yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 da Ocak 2019\u2019da geldi. Bunlar her ne kadar reddedilmesi gereken d\u0131\u015far\u0131dan m\u00fcdahale \u00f6nlemleri olmas\u0131na ra\u011fmen, asl\u0131nda ger\u00e7ek \u015fu ki ekonomi bu yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulamaya koyulmas\u0131ndan \u00f6ncesinde zaten \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f haldeydi. Bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn nedeninin \u00fclke tarihindeki en b\u00fcy\u00fck petrol \u00fcretim patlamas\u0131n\u0131 hesaps\u0131zca \u00e7ar\u00e7ur eden Chavist model oldu\u011funu s\u00f6ylemeliyiz. Sadece karma \u015firket form\u00fcl\u00fc \u00fczerinden Venezuela petrol end\u00fcstrisinde faaliyet g\u00f6steren \u00e7okuluslu \u015firketlere muazzam gelirler kaybedilmedi; ayn\u0131 zamanda ithalat s\u00fcbvansiyonlar\u0131 da bu ya\u011fmalamaya eklendi. T\u00fcm bunlar 2003 y\u0131l\u0131nda getirilen d\u00f6viz kuru kontrol\u00fc uygulamas\u0131n\u0131n (dalgalanan kur rejiminden sabit kur rejimine ge\u00e7i\u015f, \u00e7. n.) ard\u0131ndan \u00fclkeden 350 milyar dolardan fazla sermaye u\u00e7u\u015fu ger\u00e7ekle\u015fmesiyle sonu\u00e7land\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Ya\u011fma \u00f6yle boyutlara ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131 ki petrol fiyatlar\u0131 varil ba\u015f\u0131na 100 dolar\u0131n alt\u0131na d\u00fc\u015fmeden \u00f6nce bile hissediliyordu. Zaten sonras\u0131nda da Maduro’nun kemer s\u0131kma politikalar\u0131 ba\u015flam\u0131\u015f olan felaketin gerisini getirdi. <\/p>\n\n\n\n

Emperyalizm ve \u00e7\u00f6z\u00fclen bir burjuva rejim aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015fmak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ulusal Meclis ve MUD 2017 y\u0131l\u0131nda h\u00fck\u00fcmetin me\u015fruiyetine meydan okuyan, parlamentonun Maduro\u2019nun \u201cg\u00f6revini b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d ilan etmesi ya da paralel bir h\u00fck\u00fcmet kurulmas\u0131 amac\u0131yla halk oylamas\u0131 d\u00fczenlemek gibi ad\u0131mlar att\u0131. Ancak ABD H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin olaylara yaln\u0131zca Maduro h\u00fck\u00fcmetini tan\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 beyan etmek suretiyle verdi\u011fi tepkinin ard\u0131ndan ABD emperyalizminin tamamen emrinde olan MUD geri ad\u0131m att\u0131. ABD\u2019nin Latin Amerika b\u00f6lgesinden sorumlu en \u00f6nemli devlet adam\u0131 Thomas Shannon, farkl\u0131 vesilelerle pek \u00e7ok kez Caracas\u2019\u0131 ziyaret etti ve h\u00fck\u00fcmet ile MUD aras\u0131ndaki diyaloglara destek verdi. 2017’deki bu teslimiyetinin sonucunda \u00e7\u00f6ken muhalefet blo\u011fu, olas\u0131 yeni bir politik krizi 2019’un ba\u015f\u0131na kadar erteledi. 2018 y\u0131l\u0131 ise i\u015f\u00e7ilerin yoksulluk \u00fccretlerine kar\u015f\u0131 muazzam m\u00fccadelelerine tan\u0131k oldu. May\u0131s 2018’de, kanun d\u0131\u015f\u0131 olarak Ulusal Kurucu Meclis taraf\u0131ndan ilan edilen hileli bir cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imi yap\u0131ld\u0131. Se\u00e7menlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun boykot etti\u011fi se\u00e7imler kapsam\u0131nda muhalefet liderlerinin ve partilerin \u00e7o\u011fu da kanuni haklar\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131ld\u0131. Burjuva muhalefetin Maduro\u2019nun Ocak 2019\u2019da ba\u015flayan yeni g\u00f6rev s\u00fcresini kabul etmeyerek Ulusal Meclis ba\u015fkan\u0131 Juan Guaid\u00f3\u2019yu ge\u00e7ici \u00fclke ba\u015fkan\u0131 ilan etmesi karar\u0131 ise ABD\u2019nin talimatlar\u0131 sonucunda al\u0131nd\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Capriles gibi muhalefet liderlerinin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve de Wall Street Journal gibi bunca zaman Chavizm\u2019e dair en ufak bir \u015f\u00fcphe duymam\u0131\u015f medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131n haberlerinin bize g\u00f6sterdi\u011fi ise asl\u0131nda bu son hamlenin burjuva muhalefetin \u00e7o\u011funlu\u011funun haberi olmaks\u0131z\u0131n kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda Trump h\u00fck\u00fcmetiyle anla\u015fma halindeki d\u00f6rtl\u00fc bir uzla\u015fma taraf\u0131ndan planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Leopoldo L\u00f3pez, Mar\u00eda Corina Machado, Antonio Ledezma ve Julio Borges. Kontrol\u00fcn ilk f\u0131rsatta b\u00f6lgedeki sa\u011f ve merkez sa\u011f h\u00fck\u00fcmetlerden olu\u015fan ve 4 Ocak g\u00fcn\u00fc Maduro\u2019ya \u00fclke iktidar\u0131n\u0131 Ulusal Meclis\u2019e devretmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunan Lima Grubu’na devredilmesi hamlenin asl\u0131nda Yankiler taraf\u0131ndan y\u00f6netildi\u011fini a\u015fik\u00e2r bir \u015fekilde ortaya koyuyor. Asl\u0131nda Anayasa\u2019ya g\u00f6re Ulusal Meclis\u2019in ilan etti\u011fi ge\u00e7ici bir devlet ba\u015fkan\u0131 g\u00f6reve geldi\u011fi g\u00fcnden itibaren 30 g\u00fcn i\u00e7erisinde \u00fclkede erken se\u00e7im ilan etmek zorunda, ama sonu\u00e7 olarak b\u00f6yle bir ilan ger\u00e7ekle\u015fmedi. B\u00f6ylece, web yay\u0131n\u0131 El Disidente<\/em>\u2019nin deyimiyle \u201ciki gayri me\u015fru cumhurba\u015fkan\u0131 olan tek \u00fclke\u201d olmu\u015f olduk.<\/p>\n\n\n\n

Chavizm h\u00fck\u00fcmeti, 2002 darbesinden sonra ABD’den g\u00f6rece bir politik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k elde etmesinin \u00f6tesinde hi\u00e7bir zaman anti-emperyalist veya sosyalist politikalara sahip olmad\u0131. Aksine, en geni\u015f \u00e7apl\u0131 petrol lisanslar\u0131 i\u00e7in Chevron’u tercih etti ve General Motors’a ithalatlar\u0131 i\u00e7in 6 milyar dolardan fazla s\u00fcbvansiyon sa\u011flad\u0131. Daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, d\u0131\u015f borcu \u00f6deyebilmek i\u00e7in halka en a\u011f\u0131r d\u00fczeyde yoksulluk dayatabilece\u011fini kan\u0131tlad\u0131. 2017 y\u0131l\u0131nda petrol yapt\u0131r\u0131m\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131rken Trump h\u00fck\u00fcmetinden bu t\u00fcr yapt\u0131r\u0131mlara ba\u015fvurmamas\u0131n\u0131 isteyen Amerikal\u0131 petrol \u015firketlerinin lobileriydi.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6yleyse neden Trump, Venezuela\u2019daki iktidara y\u00f6nelik bir giri\u015fimde bulundu? \u201cEmperyalizmin ona iyi hizmet edenlere yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6deme b\u00f6yledir\u201d diyerek pop\u00fcler bir deyi\u015fe at\u0131f yapabiliriz. \u015eunu s\u00f6ylemek gerekiyor ki bu y\u00f6neli\u015fin hem i\u00e7 hem de d\u0131\u015f politik nedenleri var. Chavist rejimin pop\u00fcler bir seferberlik sonucunda sistemsiz bir \u015fekilde \u00e7\u00f6kmesi, Chavizm sonras\u0131 bir senaryoda kapitalist y\u00f6netilebilirli\u011fi yeniden in\u015fa etmek i\u00e7in \u00e7ok zor ko\u015fullar yaratacak oldu\u011fundan \u00fclkedeki genel \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f durumu b\u00f6ylesi bir olas\u0131l\u0131\u011fa dair endi\u015feleri ve bu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n engellemesi gerekti\u011fi fikrini besledi. Bu endi\u015feler 2017 y\u0131l\u0131nda emperyalizmin m\u00fczakere yoluyla bir \u00e7\u00f6z\u00fcme \u00f6ncelik vermesine yol a\u00e7an endi\u015felerle ayn\u0131. Ayn\u0131 zamanda Guaid\u00f3\u2019nun \u015fu anki y\u00f6nelimi de bu endi\u015feleri yans\u0131t\u0131yor: Politik ve askeri iktidar merkezlerini do\u011frudan kar\u015f\u0131s\u0131na almayan s\u0131n\u0131rl\u0131 seferberlikler ger\u00e7ekle\u015ftirmek, askeri sald\u0131rganl\u0131k tehditlerine ek olarak ekonomik ve diplomatik bask\u0131 uygulamak, olas\u0131 bir darbenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ama\u00e7l\u0131 ordu mensuplar\u0131na y\u00f6nelik af vaadinin kapsam\u0131n\u0131 yolsuzluk ve zulme dayal\u0131 su\u00e7lar\u0131 da i\u00e7ine alacak \u015fekilde geni\u015fletmek. T\u00fcm bunlar, halk\u0131 kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na dayanan bir m\u00fccadeleye y\u00f6nelme ihtimalinden mahrum b\u0131rakan tepeden inmeci bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yoluna i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n

A\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 kodaman daha 2018 y\u0131l\u0131nda dan\u0131\u015fmanlar\u0131na Venezuela’y\u0131 i\u015fgal etmeyi \u00f6nermi\u015f ancak onaylar\u0131n\u0131 alamam\u0131\u015ft\u0131. Trump h\u00fck\u00fcmet ekibinin, John Bolton gibi kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile daha uyumlu olan isimlerin kadroya eklenmesiyle i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fi yeniden yap\u0131land\u0131rma sureci daha agresif bir \u00e7izginin benimsenmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. Venezuela\u2019n\u0131n hezimeti emperyalizmin dengesiz liderine kendisini rahats\u0131z eden i\u00e7 politik ve hatta yasal sorunlardan uzakla\u015fma f\u0131rsat\u0131 sunuyor. Buna ek olarak, K\u00fcba k\u00f6kenli sa\u011f oylar\u0131n geleneksel yuvas\u0131 olan Florida eyaletindeki potansiyel oylar da ikinci d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131k i\u00e7in \u00f6n kampanya s\u00fcrecinde etkin bir fakt\u00f6r te\u015fkil ediyor. Stratejik olarak bakacak olursak, konumu ve muazzam do\u011fal kaynaklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir \u00fclkeye kukla bir h\u00fck\u00fcmet kurma f\u0131rsat\u0131ndan bahsediyoruz. Kolombiya ve Brezilya’da a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 m\u00fcttefiklerin varl\u0131\u011f\u0131 ve s\u00f6z dinleyen uysal bir Lima Grubu da geni\u015fleyen m\u00fcdahalenin lehine unsurlar olarak g\u00f6rmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Venezuela, Ocak 2019\u2019daki petrol yapt\u0131r\u0131mlar\u0131na kadar ana ticaret orta\u011f\u0131 ve bor\u00e7 alacakl\u0131s\u0131n\u0131n ABD oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde hi\u00e7bir zaman bir Yanki yar\u0131-kolonisi olmaktan kurtulamad\u0131. Maduro h\u00fck\u00fcmeti alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen ekonomik y\u0131k\u0131m\u0131n, uzun y\u0131llar boyunca Chavist politikalar\u0131n kayma\u011f\u0131n\u0131 yemelerine ra\u011fmen art\u0131k emperyalist \u015firketler i\u00e7in bir sorun te\u015fkil etme noktas\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 da en az bir \u00f6nceki c\u00fcmle kadar do\u011fru. Petrol \u00fcretimi g\u00fcnde \u00fc\u00e7 milyon varilden sadece bir milyon varile kadar d\u00fc\u015ft\u00fc. Elektrik sekt\u00f6r\u00fc, Mart ay\u0131ndaki elektrik kesintilerinin de g\u00f6sterdi\u011fi gibi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde y\u0131pranmaya u\u011fram\u0131\u015f durumda. Venezuela sa\u011f\u0131n\u0131n ekonomik gurusu Ricardo Hausmann\u2019\u0131n da \u00f6nerdi\u011fi \u00fczere Petrobras modelini izleyerek kamu \u015firketlerinin b\u00fcy\u00fck \u00f6zelle\u015ftirmeleri ve PDVSA’n\u0131n k\u0131smen \u00f6zelle\u015ftirilmesi yoluyla petrol end\u00fcstrisine kat\u0131l\u0131m\u0131n geni\u015fletilmesi ve petrol \u00fcretiminin geri kazan\u0131lmas\u0131 olas\u0131l\u0131klardan yararlanma imk\u00e2n\u0131 emperyalizm i\u00e7in \u00e7ok cazip bir ekonomik f\u0131rsat te\u015fkil ediyor. <\/p>\n\n\n\n

Trump, sefaleti b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131racak olan petrol yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 \u201cinsani\u201d demagojik propagandayla birle\u015ftirerek Yanki h\u00fck\u00fcmetini Venezuela halk\u0131n\u0131n lehine bir h\u00fck\u00fcmet g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. The Economist\u2019<\/em>in haberleri ve The New York Times<\/em>\u2019dan Anatoly Kurmanaev\u2019in bildirimleri ise Kolombiya’n\u0131n C\u00facuta kentindeki \u015fu me\u015fhur depolarda hi\u00e7 ila\u00e7 sto\u011fu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yiyecek sto\u011funun da \u00e7ok az miktarda oldu\u011funu ortaya koydu. \u0130nsani yard\u0131m\u0131n Venezuela s\u0131n\u0131r\u0131ndan ge\u00e7iyormu\u015f gibi g\u00f6sterildi\u011fi ve iki y\u00fckl\u00fc kamyonun bir s\u0131n\u0131r k\u00f6pr\u00fcs\u00fcndeki karma\u015f\u0131k olaylar sonucu yak\u0131lmas\u0131yla sonu\u00e7lanan 23 \u015eubat provokasyon operasyonu, m\u00fcdahalenin dozunu artt\u0131rma y\u00f6n\u00fcndeki bir ba\u015fka ad\u0131md\u0131. H\u00fck\u00fcmet, \u00f6zellikle Brezilya s\u0131n\u0131r\u0131ndaki yerli Pem\u00f3n halk\u0131na ola\u011fan vah\u015feti ile sald\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Guaid\u00f3 yan\u0131lsamas\u0131 ve m\u00fczakereler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2017 yenilgisi toplum bilincini a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rarak politik bir gerilemeye neden oldu. Nitekim n\u00fcfusun \u00f6nemli sekt\u00f6rleri Guaid\u00f3’nun m\u00fcdahaleci ve darbe yanl\u0131s\u0131 politikalar\u0131 hakk\u0131nda yan\u0131lsamalar ya\u015f\u0131yorlar. Bug\u00fcn Wikileaks\u2019e s\u0131zan belgelere g\u00f6re, Venezuela\u2019daki ABD B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fi yetkililerinin 10 y\u0131l \u00f6nce Venezuela halk\u0131n\u0131n \u00fclke politikas\u0131na ABD m\u00fcdahalesini sert bir \u015fekilde reddetmesinden \u015fik\u00e2yet ettikleri durumun tam tersini ya\u015f\u0131yoruz. Bu giderek artan sa\u011fc\u0131 e\u011filimin sorumlusu, senelerce \u201csolcu\u201d makyaj\u0131 alt\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 gerici bir politika uygulayarak halk\u0131n ve i\u015f\u00e7ilerin kendi kendini \u00f6rg\u00fctlemesi i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ezen Venezuela h\u00fck\u00fcmetidir.<\/p>\n\n\n\n

Buna ra\u011fmen ne sa\u011f\u0131n y\u00f6nlendirmesini bekleyen, ne de burjuva partilerinin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l olma \u00fczerinden yapt\u0131klar\u0131 su\u00e7lamalara boyun e\u011fen halk direni\u015fleri ve g\u00f6steriler ger\u00e7ekle\u015fti. 21 Ocak haftas\u0131nda Caracas\u2019\u0131n i\u015f\u00e7i mahallelerinde yap\u0131lan ve FAES (\u00d6zel Eylem Kuvvetleri) ekipleri taraf\u0131ndan vah\u015fice bast\u0131r\u0131lan ve 30\u2019un \u00fczerinde \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan protestolar, \u015eubat ay\u0131nda Pem\u00f3n halk\u0131n\u0131n seferberli\u011fi, ve Mart ay\u0131ndaki elektrik kesintilerine kar\u015f\u0131 geli\u015fen plans\u0131z protesto g\u00f6sterileri bu direni\u015flerin par\u00e7as\u0131yd\u0131. <\/p>\n\n\n\n

Bir yandan da bir zamanlar Chavizm’in sosyal taban\u0131n\u0131 olu\u015fturan ve burjuva h\u00fck\u00fcmetin dayatt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin kendileri i\u00e7in bir hayatta kalma m\u00fccadelesi oldu\u011fu i\u015f\u00e7i ve pop\u00fcler sekt\u00f6rlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu dahil olmak \u00fczere n\u00fcfusun %85 ila %90’\u0131 Maduro h\u00fck\u00fcmetinin me\u015fruiyetini reddediyor. Ayn\u0131 zamanda, \u00fclkedeki sivil-askeri rejimi ile do\u011frudan ABD\u2019nin \u00f6nderlik etti\u011fi siyasi liderlik aras\u0131nda bir iktidar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 var. Bu \u00e7at\u0131\u015fma ayn\u0131 zamanda dolayl\u0131 olarak Chavizm\u2019in m\u00fcttefikleri \u00c7in ve Rusya\u2019yla olan anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 da bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. \u00c7in, Venezuela d\u0131\u015f borcunun yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birinin alacakl\u0131s\u0131 ve petrol yat\u0131r\u0131mlar\u0131na sahip; Rusya ise \u00fclkenin askeri te\u00e7hizat tedarik\u00e7isi ve ayn\u0131 zamanda da petrol orta\u011f\u0131. ABD yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n uygulanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 Ocak ay\u0131nda her iki \u00fclke de Venezuela\u2019yla ticaret anlam\u0131nda ABD\u2019nin olduk\u00e7a gerisindeydi. Rus \u015firket Lukoil’in PDVSA\u2019yla olan petrol ticareti anla\u015fmas\u0131n\u0131 ask\u0131ya almas\u0131, Yanki petrol yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda geri ad\u0131m at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sivil-askeri rejimin toparlanma g\u00fcc\u00fcne dair herhangi bir beklentinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u00c7in ise Venezuela\u2019dan gelen finansman taleplerine Maduro\u2019nun bekledi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde cevap vermedi. Yani her iki \u00fclke de diplomatik alanda jokeylik yapman\u0131n \u00f6tesinde bir riskin alt\u0131na girmediler. Bunun en b\u00fcy\u00fck \u00f6rne\u011fi ABD\u2019nin 28 \u015eubat\u2019ta Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi’nde Venezuela’ya dair sundu\u011fu tasar\u0131n\u0131n (uluslararas\u0131 g\u00f6zlemcilerin denetiminde ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imi yap\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, \u00e7. n.), Rusya ve \u00c7in taraf\u0131ndan veto edilmesiydi. K\u0131r\u0131m’\u0131 ilhak\u0131, Ukrayna\u2019daki sald\u0131rgan m\u00fcdahaleleri ve Suriye’de s\u00fcregelen soyk\u0131r\u0131msal istilayla olan ba\u011flant\u0131lar\u0131 konusunda ABD yapt\u0131r\u0131mlar\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan Rusya i\u00e7in Venezuela \u00f6nemli bir pazarl\u0131k kozunu temsil ediyor. <\/p>\n\n\n\n

Venezuela h\u00fck\u00fcmeti, Avrupa Birli\u011fi ve Vatikan taraf\u0131ndan da desteklenen Meksika ve Uruguay h\u00fck\u00fcmetleri taraf\u0131ndan yap\u0131lan Ulusal Meclis ile m\u00fczakere etmesi \u00f6nerisini kabul etmeye istekli oldu\u011funu s\u00f6yledi. Ula\u015ft\u0131rma Bakan\u0131 Jorge Rodr\u00edguez ‘e g\u00f6re, h\u00fck\u00fcmet m\u00fczakere masas\u0131na oturmak i\u00e7in petrol yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi \u00f6nko\u015fullar koyuyor. \u015eubat ay\u0131ndaysa Venezuela D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Jorge Arreaza, Trump ve Maduro h\u00fck\u00fcmetleri aras\u0131nda gizli m\u00fczakerelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 itiraf etti. Her ne kadar hi\u00e7bir anla\u015fmaya var\u0131lamasa da, Roma\u2019daki Rus-Yanki zirvesi de bu m\u00fczakerelerin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Bu geli\u015fmelerin devam\u0131nda Lima Grubu\u2019nun Bogota zirvesi sonras\u0131nda sundu\u011fu bildiri ve ABD\u2019nin Venezuela \u00f6zel temsilcisi Elliot Abrams\u2019\u0131n 1 Mart\u2019ta CNN\u2019e yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar da Trump h\u00fck\u00fcmetinin askeri bir \u00e7\u0131k\u0131\u015ftan \u00e7ok \u201cfinansal, diplomatik ve politik\u201d bask\u0131lar kanal\u0131yla bir \u00e7\u00f6z\u00fcm arad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeydi. Guaid\u00f3’nun 4 Mart’ta \u00fclkeye d\u00f6n\u00fcnce yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131n t\u00fcm\u00fc de askeri se\u00e7ene\u011fin varl\u0131\u011f\u0131na dair \u00f6nceki \u0131srar\u0131yla tam bir tezatl\u0131k i\u00e7erisinde m\u00fczakerelere dayanan anla\u015fmal\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131na i\u015faret etti.<\/p>\n\n\n\n

Halk ayaklanmas\u0131 ve devrimci alternatif<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Venezueladaki krize dair d\u00f6rt genel pozisyondan bahsedebiliriz. Bir tarafta h\u00fck\u00fcmet, di\u011fer tarafta ise burjuva muhalefet var; her iki blo\u011fun da i\u00e7inde n\u00fcans farklar\u0131 olan alt gruplar var. \u00d6rne\u011fin, burjuva muhalefetin i\u00e7inde May\u0131s 2018\u2019deki hileli se\u00e7imlere kat\u0131lan Henry Falc\u00f3n\u2019un ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a i\u015fbirlik\u00e7i bir sekt\u00f6r de var; Mar\u00eda Corina Machado\u2019nun y\u00f6netti\u011fi a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f ve \u015fiddetli bir \u015fekilde i\u015fgali savunun bir sekt\u00f6r de. Fakat genel olarak, burjuva muhalefetin Guaid\u00f3 ve Trump’\u0131n arkas\u0131nda durdu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. H\u00fck\u00fcmet kanad\u0131nda ise kriz giderek derinle\u015fiyor. Bunun en \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden biri Maduro\u2019nun kabinesinin t\u00fcm bakanlar\u0131n\u0131n istifas\u0131 \u00fczerinden yeniden yap\u0131lanmas\u0131yd\u0131. Cezas\u0131zl\u0131k garantisi ko\u015fuluyla se\u00e7imi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak m\u00fczakere etmeye acik sekt\u00f6rler olmas\u0131na ra\u011fmen, h\u00fck\u00fcmet i\u00e7erisindeki ana ak\u0131m var olan durumu s\u00fcrd\u00fcrmeyi ve m\u00fczakerelere dayal\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm opsiyonunu olabildi\u011fince ertelemeyi tercih ediyor. \u015eimdiye kadar t\u00fcm sekt\u00f6rler Maduro ve Cabello ikilisinin arkas\u0131nda durdular.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc pozisyonu 1999 Anayasas\u0131n\u0131n savunulmas\u0131 etraf\u0131nda toplanan Chavizmo muhalifi sosyal demokrat iki k\u00fc\u00e7\u00fck sekt\u00f6r olu\u015fturuyor. Guaid\u00f3 ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde bulunan bu sekt\u00f6rlerin politikas\u0131, genel se\u00e7imlerin yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmayaca\u011f\u0131na karar verilece\u011fi bir dan\u0131\u015fma referandumunda anla\u015fmaya var\u0131lmas\u0131 i\u00e7in m\u00fczakere masas\u0131na oturulmas\u0131 teklifi etraf\u0131nda \u015fekilleniyor. Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l arg\u00fcmanlarla dayanan bu politikan\u0131n savunucular\u0131n\u0131n imza toplama dahi olsa hi\u00e7bir \u015fekilde toplumsal tabanda politikalar\u0131n\u0131 yayma ya da tabandan destek almaya \u00e7al\u0131\u015fma giri\u015fimi yok. Hal b\u00f6yleyken bu sekt\u00f6rleri kendi politikalar\u0131n\u0131n somut temellerini analiz etmeksizin Guaid\u00f3 ve Maduro’nun iyi niyetine bel ba\u011flamaya dayanan, dolay\u0131s\u0131yla \u00fctopik ve demagojik hareketler olarak g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc pozisyon ise \u00e7o\u011funlu\u011fun kaderlerini kendi ellerine almas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc yenmek i\u00e7in i\u015f\u00e7ilerin ve halk\u0131n \u00f6zerk seferberli\u011fini sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan sol muhalefet pozisyonudur. \u0130\u015f\u00e7i hareketinin bir par\u00e7as\u0131 olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve emek\u00e7i kesimlerin a\u00e7l\u0131k ve kapitalist yar\u0131-k\u00f6lelik politikas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak Maduro h\u00fck\u00fcmetini aslen reddetti\u011fini g\u00f6ren bu pozisyon, Sosyalizm ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Partisi (Partido Socialismo y Libertad) ve ayn\u0131 zamanda \u00fclkenin g\u00fcncel en b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i sendikas\u0131 olan Venezuelal\u0131 Sekt\u00f6rler Aras\u0131 \u0130\u015f\u00e7iler Federasyonu’nun (Intersectorial de los Trabajadores de Venezuela) sol kanad\u0131ndan sendika eylemcileri taraf\u0131ndan temsil ediliyor. Bu sekt\u00f6r her ne kadar s\u00f6z konusu i\u015f\u00e7i federasyonunda genel grev i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131z bir program etraf\u0131nda tabandan \u00f6rg\u00fctlenmeyi savunarak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir politika geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fsa da ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc maalesef ki, sendikal \u00f6nderlerin \u00e7o\u011fu Guaid\u00f3\u2019nun politikas\u0131na boyun e\u011fmi\u015f durumda. Dolay\u0131s\u0131yla bu sekt\u00f6r, her ne kadar marjinalle\u015fmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen Venezuela halk\u0131n\u0131n kendi kaderini tayin etmesi gereklili\u011finin ger\u00e7ek bir ifadesi olarak yozla\u015fm\u0131\u015f ve katil diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 halk\u0131n seferberlik hakk\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131ndan beri istikrarl\u0131 bir \u015fekilde savunan tek sekt\u00f6rd\u00fcr. Bu savunma, Trump ve Lima Grubu\u2019nun \u00fclkeyi kimin y\u00f6netece\u011fine karar verme giri\u015fimlerinin, olas\u0131 bir askeri darbe de dahil olmak \u00fczere, reddedilmesini de kaps\u0131yor. Bu sekt\u00f6r ayn\u0131 zamanda demokratik s\u00fcrecin iadesi i\u00e7in yap\u0131lan soyut \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n aksine, mevcut ba\u011flamda demokrasinin ancak g\u0131da, sa\u011fl\u0131k hizmetleri ve e\u011fitime eri\u015fim, ayn\u0131 zamanda ba\u011f\u0131ms\u0131z sendikalar i\u00e7in politik olarak \u00f6rg\u00fctlenme hakk\u0131 gibi m\u00fccadelelerin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi sokaklarda kazan\u0131labilece\u011fini savunuyor. Halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun arzulad\u0131\u011f\u0131 bu haklar Guaid\u00f3\u2019nun \u00f6zelle\u015ftirme ve ekonomik kemer s\u0131kma uygulamalar\u0131na dayal\u0131 \u201c\u00dclke Plan\u0131\u201dnda (Plan Pa\u00eds) yer alm\u0131yor; \u015fu anda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan s\u0131n\u0131rs\u0131z ya\u011fma ve yar\u0131-k\u00f6lelik modelinin bu haklar\u0131n yan\u0131ndan bile ge\u00e7medi\u011fini zaten s\u00f6ylememize gerek yok. Krize cevaben PSL, Boliburjuvazi taraf\u0131ndan taahh\u00fcd\u00fc verilen d\u0131\u015f borcun \u00f6denmemesi, karma \u015firketler olmaks\u0131z\u0131n petrol end\u00fcstrisinin devlet kontrol\u00fcne al\u0131nmas\u0131, yolsuzlu\u011fa kar\u0131\u015fan yetkililerin mal varl\u0131\u011f\u0131 ve hesaplar\u0131na el konulmas\u0131, sermayenin \u00fclkeye geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, toprak reformu ve Chavizm taraf\u0131ndan tasfiye edilen i\u015f haklar\u0131 ve maa\u015flar\u0131n iadesi gibi tedbir ve talepler i\u00e7eren bir i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7i yanl\u0131s\u0131 bir plan\u0131 program olarak \u00f6n\u00fcne koyuyor. <\/p>\n\n\n\n

Bu alternatifin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, i\u015f\u00e7ilerin, k\u00f6yl\u00fclerin ve yerli halk m\u00fccadelelerinin uzun y\u0131llar maruz kald\u0131\u011f\u0131 bask\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilir. Ulusal \u0130\u015f\u00e7i Sendikas\u0131’n\u0131n (Uni\u00f3n Nacional de Trabajadores) tasfiyesi, Chavez’e kar\u015f\u0131 b\u00f6lgesel genel grevler ger\u00e7ekle\u015ftiren tek devrimci i\u015f\u00e7i federasyonu UNETE-Aragua’n\u0131n \u00f6nderlerinin \u00e7o\u011funun suikast\u0131, \u00fclkenin kuzeybat\u0131s\u0131ndaki Yukpa yerli toplulu\u011funa y\u00f6nelik liderleri Sabino Romero\u2019nun \u00f6nce tutuklanmas\u0131 sonras\u0131ndaysa \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi de dahil olmak \u00fczere uygulanan sindirme politikalar\u0131; 2007 y\u0131l\u0131nda birka\u00e7 ay boyunca \u00f6zy\u00f6netimle \u00fcretime devam edilmesiyle sonu\u00e7lanan Sanitarios Maracay deneyimi gibi, ya da h\u00fck\u00fcmetin iki i\u015f\u00e7iyi vurarak katletti\u011fi Mitsubishi montaj tesisinin i\u015fgali gibi fabrika i\u015fgallerine y\u00f6nelik sert m\u00fcdahaleleri bu bask\u0131lara \u00f6rnek olarak g\u00f6sterebiliriz. H\u00fck\u00fcmetin, iki y\u00fczden fazla k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn toprak anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 nedeniyle \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle sonu\u00e7lanan ve faillerin tamam\u0131n\u0131n cezas\u0131z kald\u0131\u011f\u0131 sicario kampanyas\u0131yla (toprak sahiplerinin para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 silahl\u0131 adam tutmas\u0131) olan su\u00e7 ortakl\u0131\u011f\u0131 da bir ba\u015fka bir \u00f6rnek olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde duruyor. <\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylesi bir ba\u011flamda, solun \u00e7o\u011funlu\u011fu aktif olarak bask\u0131lar\u0131 desteklemeseler ve sol muhalefete sald\u0131rmasalar da i\u015fbirlik\u00e7i bir sessizlik i\u00e7erisinde kald\u0131lar. Bu, Chavizm\u2019e kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sol alternatifin y\u00fckselmesini engelledi ve sa\u011f muhalefetin Chavizm\u2019in ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 kendi menfaatine \u00e7evirebilmesi dolay\u0131s\u0131yla siyasi ve se\u00e7im temelli tek alternatif olarak Venezuela halk\u0131na hi\u00e7bir fayda getirmeyecek olsa da \u00e7o\u011funlu\u011fu ele ge\u00e7irecek d\u00fczeyde y\u00fckselmesini besledi. Mevcut perspektif, Yanki yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 ve darbe tehdidi ile \u00e7evrili olan diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn ayakta kalabilmeye devam etmesi durumunda Venezuela halk\u0131n\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 sefaletin giderek derinle\u015fmesidir.<\/p>\n\n\n\n

Bir darbe veya istila \u00fclkenin maruz kald\u0131\u011f\u0131 ya\u011fmaya s\u00fcreklilik kazand\u0131racak ve Latin Amerika ve d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131ndaki Amerikan askeri m\u00fcdahalelerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn ortaya koydu\u011fu gibi, Venezuela halk\u0131n\u0131n t\u00fcrl\u00fc yeni ve ac\u0131mas\u0131z fedakarl\u0131kta bulunmas\u0131n\u0131 gerektirecektir. Sadece gasp edilen demokratik \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin ve sosyal haklar\u0131n kazan\u0131lmas\u0131n\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda i\u015f\u00e7ilerin ve emek\u00e7ilerin \u2014 devrimci bir alternatifin in\u015fas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olan \u2014 \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenme s\u00fcre\u00e7lerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 da sa\u011flayacak tek \u00e7\u0131k\u0131\u015f bir halk ayaklanmas\u0131d\u0131r. E\u011fer bu olas\u0131l\u0131k emperyalist bir askeri sald\u0131r\u0131n\u0131n Venezuela halk\u0131na dayat\u0131lmas\u0131yla tekrar engellenirse, devrimci solun as\u0131l g\u00f6revi, sivil-askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne destek vermeden ABD taraf\u0131ndan yap\u0131lan di\u011fer i\u015fgallerin (\u00f6rne\u011fin Panama ve Irak) kabul edilmemesine paralel bir \u015fekilde i\u015fgali yenmek olacakt\u0131r. Bug\u00fcn ancak bu \u015fekilde ger\u00e7ek bir enternasyonalist yakla\u015f\u0131mdan bahsedebiliriz. Venezuelal\u0131 emek\u00e7i halk ancak bu b\u00fcy\u00fck zorluklar\u0131n \u00fcstesinden gelinebilirse Boliburjuvazi ve ABD destekli muhalefet aras\u0131ndaki iktidar kavgas\u0131n\u0131n rehineleri olmaktan \u00e7\u0131kabilir. Kendi kurtulu\u015fumuza do\u011fru ilerleme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olursa olsun, bunun i\u00e7in sava\u015fmaya devam etmekten vazge\u00e7memeliyiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yazar:\u00a0Sim\u00f3n Rodr\u00edguez \u00c7eviri: Sena Ayd\u0131n 16 Nisan 2019 Venezuelal\u0131 Marksist Sim\u00f3n Rodr\u00edguez, Sosyalizm ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Partisi’nin (PSL) \u00f6nderlerinden biri ve enternasyonalist bir militand\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Miguel Sorans ile birlikte \u00bfPor qu\u00e9 fracas\u00f3 el chavismo? Un balance desde la oposici\u00f3n de izquierda (2018) (Chavizm Neden \u00c7\u00f6kt\u00fc? Sol Muhalefetin De\u011ferlendirmesi) adl\u0131 kitab\u0131n yazar\u0131d\u0131r. Bu makale ilk olarak, […]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":1269,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[637],"tags":[737,79,736,738,41],"class_list":["post-1268","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-castro-chavizm","tag-alinmis","tag-bir","tag-rehin","tag-ulke","tag-venezuela"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1268","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1268"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1268\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1271,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1268\/revisions\/1271"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1268"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1268"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1268"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}