Kapitalist sistem, tarihinin en b\u00fcy\u00fck krizlerinden birini ya\u015f\u0131yor. En koyu kapitalist d\u00fczen savunucular\u0131 dahi bu ger\u00e7e\u011fi ifade etmek zorunda kal\u0131yor. Krizin ne zaman, ne \u015fekilde son bulaca\u011f\u0131 belirsiz. Geride b\u0131rakaca\u011f\u0131 enkaza dair ise \u015fu ana kadar yaratt\u0131\u011f\u0131 tahribattan hareketle olduk\u00e7a karamsar senaryolar \u00e7izilmekte.<\/p>\n\n\n\n
Kapitalist h\u00fck\u00fcmetlerin bir yandan devlet kaynaklar\u0131ndan milyarlarca dolar\u0131 batan \u015firketlere aktarmas\u0131, di\u011fer yandan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131rma politikalar\u0131 -emeklilik ya\u015f\u0131n\u0131n y\u00fckseltilmesi, i\u015f g\u00fcvencesinin esnekle\u015ftirilmesi gibi sosyal g\u00fcvenlik sistemini tasfiye uygulamalar\u0131- krizin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7i halk i\u00e7in kal\u0131c\u0131 olabilece\u011fini g\u00f6stermekte.<\/p>\n\n\n\n
Normal \u015fartlarda bu tablonun kapitalist-emperyalist sistemin zembere\u011fini bo\u015faltmas\u0131, Sol\u2019un ise \u00e7anlar\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131rmas\u0131 gerekirdi. Oysa kapitalizmin krizi sadece burjuva d\u00fczenin de\u011fil Sol\u2019un varolu\u015funun da sorguland\u0131\u011f\u0131 bir sonu\u00e7 yaratm\u0131\u015f durumda. Sol cenahtan \u00fcst \u00fcste \u201cbir d\u00f6nemin kapand\u0131\u011f\u0131\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131 gelmekte. Ger\u00e7ekten kapitalizm gibi Sol da m\u0131 krizde? Pekiyi ama hangi Sol? Sol\u2019un, Sa\u011f\u2019\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 do\u011fru mu ya da dendi\u011fi gibi bunlar art\u0131k geride kald\u0131 ve \u201cyeni\u201d bir \u015feyler s\u00f6ylemek mi gerekiyor? Krize ra\u011fmen sekiz y\u0131ld\u0131r iktidarda olan AKP h\u00fck\u00fcmetinin her\u015feye ra\u011fmen g\u00fcc\u00fcn\u00fc korumas\u0131, hatta artt\u0131rmas\u0131 nas\u0131l a\u00e7\u0131klanabilir? T\u00fcrkiye\u2019nin kendine \u00f6zg\u00fc \u015fartlar\u0131 m\u0131 demeliyiz? \u201cMuhalefet yok, ondan\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 yeterli ve inand\u0131r\u0131c\u0131 m\u0131? Muhalefet denen \u015feyin tam da g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kriz ko\u015fullar\u0131nda g\u00fc\u00e7lenerek var olmas\u0131 gerekmez mi? Daha bir\u00e7ok soru sorulabilir de, ya cevaplar, onlar\u0131 neye g\u00f6re verece\u011fiz? D\u00fc\u015f\u00fcncemiz bug\u00fcn\u00fc bug\u00fcnle a\u00e7\u0131klaman\u0131n \u00e7ok da \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici olmayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin ve sol hareketlerin bug\u00fcn\u00fcn\u00fc anlamak, kavramak i\u00e7in biraz daha geriye gitmeliyiz. \u00d6zellikle son 30 y\u0131la daha yak\u0131ndan bakmak anlaml\u0131 olacakt\u0131r. Bu yak\u0131n ge\u00e7mi\u015f bize s\u0131n\u0131f hareketinin genel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc de sunacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
1980\u2019den 2010\u2019a\u2026 30 y\u0131lda neler oldu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi ve sol hareketler i\u00e7in 1980 askeri darbesi \u00f6nemli bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131d\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc hem \u00f6rg\u00fctsel varolu\u015fun, m\u00fccadele ara\u00e7 ve y\u00f6ntemlerinin tamamen yeniden ele al\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131, hem de politik-programatik hatlar sorgulan\u0131r oldu. Berlin Duvar\u0131\u2019n\u0131n 1989\u2019da y\u0131k\u0131lmas\u0131 bu sorgulamay\u0131 peki\u015ftirdi; politik-programatik hatlar\u0131n terk edilmesini tetikledi. Dolay\u0131s\u0131yla bu iki tarihin (1980 ve 1989) bug\u00fcn\u00fc do\u011frudan do\u011fruya \u015fekillendirdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Sadece okuyucunun rahat\u00e7a anlamas\u0131n\u0131 ve izlemesini sa\u011flamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan son 30 y\u0131l\u0131 kendi i\u00e7inde d\u00f6rt ayr\u0131 par\u00e7aya ay\u0131r\u0131p, ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihimizi de 1980 olarak belirledik.<\/p>\n\n\n\n 1980-1984 Askeri Darbe:<\/strong> 12 Eyl\u00fcl 1980 askeri darbesiyle ba\u015flayan diktat\u00f6rl\u00fck d\u00f6nemi 1984 y\u0131l\u0131nda parlamento se\u00e7imlerinin yap\u0131lmas\u0131yla \u015feklen sona erdi. Diktat\u00f6rl\u00fck d\u00f6nemi anayasas\u0131, kurumlar\u0131 ve anlay\u0131\u015f\u0131 -\u00f6zellikle AKP h\u00fck\u00fcmeti d\u00f6neminde, son referandum d\u00e2hil, kimi de\u011fi\u015fiklikler olsa da- halen devam etmekte. Rejimin bask\u0131 ve \u015fiddet niteli\u011fi 12 Eyl\u00fcl darbesiyle daha da derinle\u015fti. Generaller, 12 Eyl\u00fcl darbesiyle cumhuriyet tarihinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve dokunulmaz z\u0131rhlar\u0131ndan birini ku\u015fand\u0131. (Sekiz y\u0131ll\u0131k AKP d\u00f6neminde generallerin belirleyiciliklerinde yetki yitimleri oldu. Lakin generaller halen \u00e7ok \u00f6nemli bir rejim g\u00fcc\u00fc olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekte.) Askeri darbe d\u00f6neminde t\u00fcm \u00f6rg\u00fctlenme ve eylemler yasakland\u0131, neoliberal kar\u015f\u0131 devrim sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n temellerini olu\u015fturan 24 Ocak Kararlar\u0131 ac\u0131mas\u0131zca uygulanmaya ba\u015fland\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n 1984-1989 Neoliberalizm ve Direni\u015f:<\/strong> Darbe sonras\u0131 ilk se\u00e7imleri Turgut \u00d6zal\u2019\u0131n ANAP\u2019\u0131 kazand\u0131. Neoliberalizmin T\u00fcrkiye\u2019deki ilk ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc uygulay\u0131c\u0131s\u0131 olan \u00d6zal g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar devam eden i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n da temellerini att\u0131. Bu d\u00f6nem \u015feklen parlamenter rejime d\u00f6n\u00fclm\u00fc\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnse de darbenin ba\u015f\u0131 Evren, cumhurba\u015fkan\u0131yd\u0131; neoliberal kar\u015f\u0131 devrimin uygulay\u0131c\u0131s\u0131 bir h\u00fck\u00fcmet ba\u015ftayd\u0131. Y\u0131llar\u0131n birikimi olan K\u00fcrt sorunu da bu d\u00f6nemde rejimin bask\u0131 ve \u015fiddet uygulamalar\u0131n\u0131n bir sonucu olarak yeniden ivme kazand\u0131. Ba\u015f\u0131n\u0131 PKK\u2019nin \u00e7ekti\u011fi ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelesi 1984 y\u0131l\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar bu \u00e7er\u00e7evede devam edecek bir sava\u015f halini ald\u0131. Neoliberal sald\u0131r\u0131lar, askeri darbenin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izler, 12 Eyl\u00fcl Anayasas\u0131\u2019n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinde 1980\u2019lerin sonlar\u0131na gelindi\u011finde birikimlere yol a\u00e7t\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n 1989-1994 M\u00fccadele ve Yenilgi:<\/strong> 1989 Bahar eylemleri 1980 askeri darbesi sonras\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en \u00f6nemli m\u00fccadele d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu. 3 Ocak 1991 Genel Grevi ve Zonguldak madencilerinin 100 bin ki\u015filik bir kitleyle Ankara y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc, 1989 Bahar Eylemlerinin en \u00fcst noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi adeta k\u00fcllerinden yeniden do\u011fdu. H\u00fck\u00fcmetin y\u00fczde 35\u2019lik \u00fccret art\u0131\u015f\u0131 m\u00fccadeleler sonucu y\u00fczde 142\u2019lik bir art\u0131\u015fla imzaland\u0131. Mart-May\u0131s 1989 Bahar eylemleri ve Zonguldak madencilerinin m\u00fccadelesinin de etkisiyle 1987\u2019de y\u00fczde 36,3 olan ANAP oylar\u0131 1991\u2019de y\u00fczde 24\u2019e geriledi. ANAP h\u00fck\u00fcmeti y\u0131k\u0131ld\u0131, yerine Demirel liderli\u011finde DYP-SHP koalisyon h\u00fck\u00fcmeti kuruldu. S\u0131n\u0131f hareketinin y\u00fckseli\u015fi, kararl\u0131 ve m\u00fccadeleci i\u015f\u00e7ilerin varl\u0131\u011f\u0131 sosyalist hareketin de g\u00fc\u00e7lenmesine zemin haz\u0131rlad\u0131. Sosyalist hareketin bir\u00e7ok ak\u0131m\u0131 bu d\u00f6nemde Kuru\u00e7e\u015fme Toplant\u0131lar\u0131 olarak an\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fme ve tart\u0131\u015fmalarla birlik ve program konular\u0131nda bir araya geldi. Bu toplant\u0131lar beklenen sonu\u00e7lar\u0131 vermedi.<\/p>\n\n\n\n Bu d\u00f6nem son 30 y\u0131l\u0131n imk\u00e2nlar ve zorluklar a\u00e7\u0131s\u0131ndan en kaotik d\u00f6nemi oldu. K\u00fcrt sorununda rejimin bask\u0131 ve ink\u00e2r\u0131 korkun\u00e7 bir imhaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. G\u00fcndem gazetesinin bombalanmas\u0131, Musa Anter gibi K\u00fcrt ayd\u0131nlar\u0131n yarg\u0131s\u0131z infazlara kurban edilmesi ve d\u00f6nemin K\u00fcrt partisi HADEP\u2019in bir\u00e7ok \u00fcyesinin katledilmesi yine bu d\u00f6nemin uygulamalar\u0131 oldu. 1989\u2019da b\u00fcrokratik i\u015f\u00e7i devletlerinin pe\u015f pe\u015fe y\u0131k\u0131lmaya ba\u015flamas\u0131yla ba\u015fta Stalinizm ve sosyal demokrasi olmak \u00fczere geleneksel \u00f6nderlikler de \u00e7\u00f6k\u00fc\u015fe ge\u00e7ti. Bu s\u00fcre\u00e7 hem i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve sosyalist hareketi do\u011frudan etkiledi hem de PKK\u2019nin \u00f6nderli\u011finde K\u00fcrt hareketi yepyeni bir politik-programatik a\u015famaya ge\u00e7meye ba\u015flad\u0131. PKK, emperyalist \u00fclkelerin ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131k ve \u00e7atlaklara dayanan d\u00f6nemsel diplomatik manevralar politikas\u0131 yerine \u201csiyasalla\u015fma\u201d stratejisini benimseye ba\u015flad\u0131. Bu politik strateji, temelinde, \u201csilahl\u0131 reformist\u201d bir anlay\u0131\u015fa dayanmaktayd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde PKK\u2019nin temel hedefi olan \u201canayasal kurucu unsur olmak, ortak vatanda\u015fl\u0131k, anadilde e\u011fitim hakk\u0131, b\u00f6lgesel \u00f6zerklik\u201d gibi taleplerinin ger\u00e7ekle\u015fmesinin bir arac\u0131 oldu art\u0131k silah\u2026<\/p>\n\n\n\n 17 Nisan 1993\u2019te Cumhurba\u015fkan\u0131 \u00d6zal\u2019\u0131n \u015f\u00fcpheli \u00f6l\u00fcm\u00fc kimi \u00e7evrelerce K\u00fcrt sorununda \u201c\u00e7\u00f6z\u00fcm\u201d aray\u0131\u015flar\u0131na giri\u015fmesinin bir sonucu olarak de\u011ferlendirildi. 1989 Bahar Eylemlerinin de etkisiyle devrilen ANAP h\u00fck\u00fcmeti \u00d6zal\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcyle \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f s\u00fcrecine girmi\u015f oldu. \u00d6zal\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc sadece ANAP\u2019\u0131 de\u011fil burjuvazinin de neoliberal sald\u0131r\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015fmesine yol a\u00e7t\u0131. \u00d6zal sonras\u0131 h\u00fck\u00fcmetler \u00e7ok partili koalisyonlar ve \u00e7eki\u015fmelerle burjuvazinin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu temsiliyet sorununa \u00e7are olamad\u0131. (Burjuvazi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu sorun \u00d6zal sonras\u0131nda ilk kez Erdo\u011fan ile \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc.) Bu ko\u015fullar alt\u0131nda g\u00fcndeme gelen ekonomik kriz 1994 y\u0131l\u0131 5 Nisan\u0131\u2019nda DYP-SHP koalisyon h\u00fck\u00fcmeti eliyle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na ve emek\u00e7ilere y\u00f6nelik bir bombard\u0131mana d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u00dccretlerin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi, i\u015fsizlikte art\u0131\u015f (1989-1994 kentsel ortalama i\u015fsizlik oran\u0131 y\u00fczde 12,56), \u00fc\u00e7 basamakl\u0131 enflasyon (1994\u2019te enflasyon oran\u0131 y\u00fczde 120\u2019yi a\u015f\u0131yordu) ve y\u00fcksek deval\u00fcasyon (Dolar 4 ayda 2 kat artt\u0131: Ocak 1994\u2019te 1 dolar 19.000 TL iken Nisan 1994\u2019te 38.000 TL\u2019ye \u00e7\u0131kt\u0131. Hazine rezervi Ocak 1994\u2019te 7 milyar dolardan Nisan 1994\u2019te 3 milyar dolara d\u00fc\u015ft\u00fc.) bu d\u00f6nemin bir sonucudur\u2026<\/p>\n\n\n\n Bu d\u00f6nemin bir di\u011fer \u00f6zelli\u011fi sonraki y\u0131llarda giderek g\u00fc\u00e7 kazanacak \u0130slami hareketlerin ciddi bir siyasi g\u00fc\u00e7 kazanmaya ba\u015flamas\u0131 oldu. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin birlik ve m\u00fccadele a\u00e7\u0131s\u0131ndan par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ve sosyalist hareketin 1980 ve 1989 s\u00fcre\u00e7lerini a\u015famamas\u0131 \u0130slami hareketlerin toplumsal-politik etkisinin art\u0131\u015f\u0131nda belirleyici fakt\u00f6rlerinden biridir\u2026<\/p>\n\n\n\n Bu d\u00f6nem burjuva politikada \u00e7ok ortakl\u0131 koalisyon h\u00fck\u00fcmetlerinin de ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu. B\u00fcy\u00fck ortaklar\u0131n y\u00fczde 20, k\u00fc\u00e7\u00fcklerin y\u00fczde 10 band\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerin varl\u0131\u011f\u0131 s\u0131k s\u0131k siyasi krizlere ve erken se\u00e7imlere yol a\u00e7t\u0131. Koalisyon h\u00fck\u00fcmetleri ayn\u0131 zamanda rejimin \u00e7ok ba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve bu g\u00fc\u00e7lerin m\u00fccadelesinin de arenas\u0131 oldu. Burjuva siyasetinin politik d\u00fczeyde bu derece par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 burjuvazi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir temsiliyet krizini g\u00f6stermekteydi, bu bir g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckt\u00fc ve burjuvazisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00d6zal\u2019dan sonra ancak Erdo\u011fan h\u00fck\u00fcmetiyle a\u015f\u0131labildi\u2026<\/p>\n\n\n\n 1994-2010 Savunma Hatt\u0131nda S\u0131k\u0131\u015fma:<\/strong> Bu d\u00f6nem kendi i\u00e7inde 1994-1997 Krizden Darbeye, 1997-2002 Darbeden Krize ve AKP\u2019ye, 2002-2007 Krizden \u00c7\u0131k\u0131\u015f, AKP\u2019nin Y\u00fckseli\u015fi ve Muht\u0131ra, 2007-2010 \u0130\u00e7i\u00e7e Ge\u00e7en Krizler, Yeni Bir D\u00f6nem gibi alt ba\u015fl\u0131klara ayr\u0131labilir. Biz anlat\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan 1994-2010\u2019u bir b\u00fct\u00fcn olarak ele almay\u0131 tercih ettik.<\/p>\n\n\n\n Bu d\u00f6nem i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve sosyalist hareketin giderek g\u00fc\u00e7 kaybetti\u011fi bir d\u00f6nemdir. Kamu emek\u00e7ilerinin 20 Aral\u0131k 1994 i\u015f b\u0131rakma, 16-17 Haziran 1995 oturma eylemleri, 2009-2010\u2019da 4C\u2019ye kar\u015f\u0131 TEKEL i\u015f\u00e7ilerinin direni\u015fi, vb.; 1 May\u0131s 1996 Kad\u0131k\u00f6y, 1 Mart 2004 Ankara \u201cTezkereye Hay\u0131r\u201d ve 1 May\u0131s 2010 Taksim mitingleri gibi k\u0131smi-d\u00f6nemsel-devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan eylemlilikler bir yana b\u0131rak\u0131l\u0131rsa bu 16 y\u0131lda s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi savunma hatt\u0131na s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n Neoliberal kar\u015f\u0131devrim sald\u0131r\u0131lar\u0131, rejimin bask\u0131 ve imhas\u0131, 1980 ve 1989 s\u00fcre\u00e7lerine gereken yan\u0131tlar\u0131n verilememesi bu par\u00e7alanma ve gerilemenin temel nedenleridir.<\/p>\n\n\n\n Par\u00e7alanma ve gerilemenin bas\u0131nc\u0131 alt\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve sosyalist hareket milliyet\u00e7ilik ve liberalizm kutuplar\u0131na savruldu. Bir yanda ulusalc\u0131l\u0131k \u015femsiyesi alt\u0131nda uydurma bir \u015feriat tehlikesine kar\u015f\u0131 k\u00fcmelenme, di\u011fer yanda demokrasi-\u00f6zg\u00fcrl\u00fck masal\u0131yla Avrupa Birli\u011fi projesine y\u00f6nelme s\u00f6z konusuydu. Son 30 y\u0131ld\u0131r \u0130slami hareketlerin siyasi ve ekonomik a\u00e7\u0131dan g\u00fc\u00e7lenip etkin bir kapitalist toplumsal akt\u00f6r olmas\u0131n\u0131 sadece gericile\u015fme olarak kavrayabilen bu kesimler \u00e7areyi askeri bir darbe istemeye kadar vard\u0131rd\u0131. Mevcut tabloya bir de\u011fil birka\u00e7 askeri darbe sonunda gelinmi\u015f olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi, \u00e7\u00f6z\u00fcm diye darbe isteyenlerin asl\u0131nda nas\u0131l bir felaketi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymakta.<\/p>\n\n\n\n Tabii ki Avrupa Birli\u011fi de bir demokratikle\u015fme projesi olmay\u0131p sermayenin d\u00fc\u015fen k\u00e2r oranlar\u0131n\u0131 yeniden y\u00fckseltebilmek i\u00e7in giri\u015fti\u011fi bir kapitalist \u00e7\u00f6z\u00fcm projesidir. Temeli de i\u015f\u00e7i ve emek\u00e7ilerin II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131n tamamen tahrip edilmesidir\u2026 Son d\u00fcnya ekonomik kriziyle birlikte i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve sosyalist hareket bu tablonun t\u00fcm olumsuzluklar\u0131yla daha yo\u011fun kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015f durumda\u2026 Bu son 16 y\u0131lda m\u00fccadelenin savunma hatt\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleme nedenlerimiz bundan. Burada en \u00f6nemli nokta 16 y\u0131l boyunca artan sald\u0131r\u0131 ve ger\u00e7ekle\u015fen y\u0131k\u0131ma ra\u011fmen i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve sosyalist hareketin siyasi\/toplumsal etkisinin artmak bir yana mevcudunu da muhafaza edemeyip, gerileme ve par\u00e7alanma ya\u015famas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Sol<\/strong><\/p>\n\n\n\n 22 Temmuz 2007 Genel ve 29 Mart 2009 Yerel Se\u00e7imleri sosyalist solun toplumsal deste\u011finin dibe vurdu\u011funun bir g\u00f6stergesi olarak kabul edilmelidir. \u00d6zellikle d\u00fcnya ekonomik krizinin yarattt\u0131\u011f\u0131 devasa i\u015fsizli\u011fe ve sosyal tahribata ra\u011fmen 2009 Yerel Se\u00e7imleri\u2019nde sosyalist solun y\u00fckselmek bir yana mevcudunu dahi koruyamamas\u0131 bunun en a\u00e7\u0131k kan\u0131t\u0131d\u0131r. Sosyalist parti ve adaylar tek ba\u015flar\u0131na anlaml\u0131 bir sonu\u00e7 elde edemedi\u011fi gibi t\u00fcm\u00fcn\u00fcn oy toplam\u0131 binde 5\u2019ler civar\u0131ndad\u0131r. Bu tablo sosyalist solun, iktidara gelmek bir yana, anlaml\u0131 ve ger\u00e7ek bir temsiliyete -d\u00f6nemsel olarak- uzak oldu\u011funu g\u00f6stermektedir\u2026 Neden b\u00f6yle? Bu tabloyu yaratan nesnel ve \u00f6znel nedenler nelerdir?<\/p>\n\n\n\n Ba\u015fta neoliberal kar\u015f\u0131 devrim sald\u0131r\u0131s\u0131 olmak \u00fczere i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na ve siyasal\/sosyal haklara y\u00f6nelik t\u00fcm bask\u0131 ve sald\u0131r\u0131lar\u0131n pay\u0131n\u0131 birinci s\u0131rada anmak gerekir. Emperyalist-kapitalist rejimlerin on y\u0131llara yay\u0131lan kar\u015f\u0131 propaganda ve uygulamalar\u0131 sonucu sosyalist sol bir asayi\u015f vakas\u0131 haline getirildi. Bu durum sosyalist solun bug\u00fcnk\u00fc g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve etkisiz g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn nedenlerinden biridir\u2026<\/p>\n\n\n\n Di\u011fer yandan bu fakt\u00f6r tek ba\u015f\u0131na mevcut durumu a\u00e7\u0131klamaya yetmez. \u00d6rne\u011fin ba\u015fta D\u0130SK, KESK, TTB ve TMMOB olmak \u00fczere bir dizi \u00f6nde gelen sendika ve emek \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn y\u00f6netiminde sosyalist solun bilinen partilerinin ciddi bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bulunmaktad\u0131r. Y\u00fczbinlerce \u00fcyesi bulunan bu \u00f6rg\u00fctlerin \u00fcyelerinin sadece bir k\u0131sm\u0131n\u0131n oy vermesi durumunda dahi sosyalist solun oy oranlar\u0131n\u0131n bug\u00fcnk\u00fcnden daha yukar\u0131larda olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu kopuklu\u011fu ve temsiliyet sorununu m\u00fccadele alanlar\u0131nda da g\u00f6rmekteyiz. 2009 y\u0131l\u0131nda \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015f\u00e7i mitinglerine (15 \u015eubat Kad\u0131k\u00f6y 50 bin, 1 May\u0131s Taksim-Kad\u0131k\u00f6y 15 bin) kat\u0131l\u0131m krize ra\u011fmen s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131rken 21 Mart Newroz mitingine Kazl\u0131\u00e7e\u015fme\u2019de 300 bin, Ankara\u2019da Alevi mitingine 150 bin ve 29 Mart se\u00e7imleri \u00f6ncesi AKP, CHP ve SP mitinlerine y\u00fczbinler kat\u0131ld\u0131. TEKEL direni\u015finin anl\u0131k g\u00fcc\u00fc ve 1 May\u0131s 2010 Taksim mitingine kitlesel kat\u0131l\u0131m\u0131n \u00e7o\u015fkusu ne di\u011fer m\u00fccadelelelere yans\u0131d\u0131, ne de devam\u0131 geldi.<\/p>\n\n\n\n Bu ger\u00e7ek sendikal b\u00fcrokrasilerin uzla\u015fmac\u0131\/i\u015fbirlik\u00e7i y\u00f6nelimleri bir yana, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n siyasi yap\u0131lar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011funun da program ve m\u00fccadele anlay\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir i\u00e7 muhasebeye ihtiyac\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermekte. \u00d6zellikle azami-asgari program anlay\u0131\u015f\u0131, ulusalc\u0131l\u0131k e\u011filimleri, ikamecilik ve b\u00fcrokratizm bu \u00e7arp\u0131lmalar\u0131n politik-programatik ve \u00f6rg\u00fctsel d\u00fczeydeki yans\u0131malar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Y\u00fcz\u00fcn\u00fc i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na d\u00f6nmek<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00d6zellikle AKP\u2019nin 3 Kas\u0131m 2002\u2019de h\u00fck\u00fcmet olmas\u0131yla ba\u015flayan s\u00fcreci \u015feriat\u0131n y\u00fckseli\u015fi olarak kavrayan sosyalist solun bir k\u0131sm\u0131 a\u00e7\u0131k-gizli bir \u015fekilde askeri darbe isteme noktas\u0131na kadar geldi. Meseleyi \u015feriat ve askeri darbe eksenine yerle\u015ftiren ve bu noktadan hareketle taraf olan sosyalist solun bir kesimi de ya ulusalc\u0131l\u0131k ad\u0131 alt\u0131nda milliyet\u00e7ili\u011fe ya da i\u00e7i bo\u015f ayd\u0131nl\u0131k ve demokrasi tarafgirli\u011fine girdi. \u015eeriat m\u0131, darbe mi? Ulusalc\u0131l\u0131k m\u0131, liberalizm mi? Avrupa Birli\u011fi mi, ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fcniter devlet mi? \u015earap m\u0131 \u015ferbet mi? Dolar m\u0131, T\u00fcrk liras\u0131 m\u0131? Ergenekon mu, Fetullah m\u0131? \u0130stanbul burjuvazisi mi, Anadolu burjuvazisi mi? AKP mi, CHP mi? derken bu ikilemler toplumu oldu\u011fu gibi sosyalist solun kendisini de birka\u00e7 par\u00e7aya b\u00f6ld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n Ortada ciddi bir politik muhafazak\u00e2rla\u015fma var ama bunun kayna\u011f\u0131 ne AKP ne de \u015feriat emelleri; do\u011frudan do\u011fruya neoliberal politiklar\u0131n bir sonucu bu. AKP h\u00fck\u00fcmeti d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka yerlerindeki h\u00fck\u00fcmetler gibi bu sald\u0131r\u0131 program\u0131n\u0131 kendi sosyo-k\u00fclt\u00fcrel taban\u0131na en uygun \u015fekilde uygulama yoluna gidiyor. Dolay\u0131s\u0131yla bunlar \u00f6zel birer proje olarak Fetullahla, \u0131l\u0131ml\u0131 \u0130slamla, \u015feriat ya da benzeri bir ba\u015fka y\u00f6nelimle ilgili de\u011fil. Burjuvazinin d\u00fc\u015fen k\u00e2r oranlar\u0131n\u0131 yeniden y\u00fckseltmek isteyi\u015finin siyasal, sosyal, ekonomik yans\u0131malar\u0131, ara\u00e7lar\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n Kad\u0131nlar\u0131n sosyal haklar\u0131n\u0131n t\u0131rpanlan\u0131p eve, kocaya\/babaya ba\u011f\u0131ml\u0131 hale getirilmesi de, sorgulayac\u0131\/ele\u015ftirel e\u011fitim anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yerini ezberci\/biat eden anlay\u0131\u015flar\u0131n almas\u0131 da bu neoliberal politikalar\u0131n bir sonucu. Mesele bu eksende kavranamad\u0131\u011f\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcm ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak burjuvazinin -d\u00f6nemsel olarak- farkl\u0131 \u00e7\u0131karlara sahip kesimlerinin aralar\u0131ndaki kavgan\u0131n ger\u00e7ek nedenlerini maskelemek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 terimler ve de\u011ferler \u00fczerinden yap\u0131l\u0131yor. Di\u011ferine yobaz\/dinci\/\u015feriat\u00e7\u0131 ad\u0131n\u0131 takanlar bu konuda hassasiyeti olan kesimleri yede\u011fine al\u0131rken, \u00f6b\u00fcr\u00fcne darbeci\/b\u00fcrokrat\/fa\u015fist diyenler de bu konuda hassas olan kesimleri yedeklemi\u015f oluyorlar\u2026<\/p>\n\n\n\n Ku\u015fku yok ki Sol\u2019da \u201cyenilenme\u201d tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n referans noktas\u0131 bu \u00e7at\u0131\u015fma ve blokla\u015fmalar de\u011fil i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi olmal\u0131d\u0131r. Sol muhalefet sonu\u00e7lara de\u011fil, nedenlere bakmal\u0131 ve y\u00fcz\u00fcn\u00fc i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na d\u00f6nmelidir. Asgari-azami program anlay\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 Ge\u00e7i\u015f Program\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131; ikamecilli\u011fe ve b\u00fcrokratizme kar\u015f\u0131 i\u015f\u00e7i demokrasisi \u00e7izgisi; tek \u00fclkede sosyalizme kar\u015f\u0131 enternasyonalizm ve d\u00fcnya devrimi kavray\u0131\u015f\u0131 ya\u015fayan Marksizmin var olma temelleri olarak Sol muhalefete bu a\u00e7\u0131dan gerekli hatt\u0131 g\u00f6stermeye devam ediyor\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kapitalist sistem, tarihinin en b\u00fcy\u00fck krizlerinden birini ya\u015f\u0131yor. En koyu kapitalist d\u00fczen savunucular\u0131 dahi bu ger\u00e7e\u011fi ifade etmek zorunda kal\u0131yor. Krizin ne zaman, ne \u015fekilde son bulaca\u011f\u0131 belirsiz. Geride b\u0131rakaca\u011f\u0131 enkaza dair ise \u015fu ana kadar yaratt\u0131\u011f\u0131 tahribattan hareketle olduk\u00e7a karamsar senaryolar \u00e7izilmekte. Kapitalist h\u00fck\u00fcmetlerin bir yandan devlet kaynaklar\u0131ndan milyarlarca dolar\u0131 batan \u015firketlere aktarmas\u0131, di\u011fer […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":119,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[705],"tags":[175,176,180,178,179,177,47],"class_list":["post-118","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarih","tag-1980den","tag-2010a","tag-sekillenisi","tag-siyasetinin","tag-solun","tag-turkiye","tag-ve"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=118"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/118\/revisions\/120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}