{"id":1120,"date":"1933-11-30T16:04:02","date_gmt":"1933-11-30T13:04:02","guid":{"rendered":"http:\/\/trockist.net\/?p=1120"},"modified":"2020-05-04T11:09:21","modified_gmt":"2020-05-04T08:09:21","slug":"dunya-ekonomisi-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/1933\/11\/30\/dunya-ekonomisi-uzerine\/","title":{"rendered":"D\u00fcnya ekonomisi \u00fczerine"},"content":{"rendered":"\n

30 Kas\u0131m 1933<\/strong><\/p>\n\n\n\n

A\u015fa\u011f\u0131daki metin Marksist Tutum’dan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r ve d\u00fcnya ekonomisi \u00fczerine Lev Tro\u00e7ki\u2019den al\u0131nm\u0131\u015f se\u00e7me pasajlardan olu\u015fturulmu\u015ftur. Pasaj\u015far\u0131n ait oldu\u011fu metinlerin listesi a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2022 D\u00fcnya Ekonomik Krizi ve Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in Yeni G\u00f6revleri \u00dczerine Rapor<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2022 1921 T\u00fcm-Rusya Konferans\u0131nda Yolda\u015f Zinovyev\u2019in Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in Taktikleri \u00dczerine Sundu\u011fu Rapor Hakk\u0131nda Konu\u015fma<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2022 Ekim Devriminin Be\u015finci Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc ve Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Kongresi \u00dczerine Rapor<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u2022 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Kongresi Raporu<\/em><\/p>\n\n\n\n

Milliyet\u00e7ilik ve Ekonomik Ya\u015fam<\/em><\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya Ekonomik Krizi ve Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in Yeni G\u00f6revleri \u00dczerine Rapor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

[Bu rapor, Komintern \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongresinin 23 Haziran 1921 tarihinde yap\u0131lan \u0130kinci Oturumunda Tro\u00e7ki taraf\u0131ndan okunmu\u015ftur.]<\/p>\n\n\n\n

[Par\u00e7a]<\/p>\n\n\n\n

Boom ve Kriz<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kapitalizmin durumunu g\u00fczel g\u00f6stermekten ideolojik bir \u00e7\u0131kar\u0131 olan burjuva ve reformist ekonomistler \u015f\u00f6yle derler: Ya\u015fanmakta olan kriz kendi ba\u015f\u0131na hi\u00e7bir \u015feye kan\u0131t olamaz; tam tersine normal bir olgudur. Sava\u015f sonras\u0131nda s\u0131nai bir boom\u2019a tan\u0131k olduk, \u015fimdiyse bir kriz var; g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki kapitalizm ya\u015famakta ve iyiye gitmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ek \u015fudur ki, kapitalizm krizler ve boom\u2019larla ya\u015far, ayn\u0131 insan\u0131n soluk al\u0131p vermesinde oldu\u011fu gibi. \u00d6nce sanayide bir boom, sonra bir t\u0131kanma ve bir kriz, derken kriz i\u00e7inde bir t\u0131kanma, daha sonra bir geli\u015fme, di\u011fer bir boom, di\u011fer bir t\u0131kanma vb.<\/p>\n\n\n\n

Kriz ve boom, t\u00fcm ge\u00e7i\u015f a\u015famalar\u0131yla, bir \u00e7evrim ya da b\u00fcy\u00fck s\u0131nai geli\u015fme devrelerinden birini olu\u015fturmak \u00fczere kar\u0131\u015f\u0131rlar. Her \u00e7evrim 8-9 ya da 10-11 y\u0131l s\u00fcrer. Kapitalizm kendi i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerinin zorlamas\u0131yla, d\u00fczg\u00fcn ve bir \u00e7izgi boyunca de\u011fil, ini\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131yla zikzakl\u0131 bir tarzda geli\u015fir. Kapitalizm \u00f6z\u00fcrc\u00fclerinin a\u015fa\u011f\u0131daki iddias\u0131na zemin olu\u015fturan \u015fey budur, yani: Sava\u015ftan sonra boom ve krizin birbirini izleyi\u015fini g\u00f6zlemledi\u011fimizden dolay\u0131 \u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki, her \u015fey kapitalist d\u00fcnyalar\u0131n bu en iyisinde, en iyi \u015fekilde i\u015flemektedir. Ger\u00e7ekteyse durum bamba\u015fkad\u0131r. Kapitalizmin sava\u015ftan sonra \u00e7evrimsel olarak dalgalanmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi, yaln\u0131zca kapitalizmin hen\u00fcz \u00f6lmedi\u011fini, bir cesetle u\u011fra\u015fmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6stermektedir. Kapitalizm proleter devrimle y\u0131k\u0131lmad\u0131k\u00e7a, bir a\u015fa\u011f\u0131, bir yukar\u0131 sal\u0131narak \u00e7evrimler halinde ya\u015famay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecektir. Krizler ve boom\u2019lar kapitalizme daha do\u011fumundan itibaren i\u00e7kindirler ve mezara kadar da ona e\u015flik edeceklerdir. Fakat kapitalizmin ya\u015f\u0131n\u0131 ve genel durumunu belirlemek i\u00e7in -yani h\u00e2l\u00e2 geli\u015fip geli\u015fmedi\u011fini, olgunla\u015f\u0131p olgunla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da d\u00fc\u015f\u00fc\u015fte olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptamak i\u00e7in- \u00e7evrimlerin karakteri te\u015fhis edilmelidir. \u00c7ok benzer bir \u015fekilde, insan organizmas\u0131n\u0131n durumu da solunumun d\u00fczenli ya da spazml\u0131, derin ya da y\u00fczeysel olup olmad\u0131\u011f\u0131yla vb. te\u015fhis edilebilir.<\/p>\n\n\n\n

Meselenin \u00f6z\u00fc yolda\u015flar, \u015f\u00f6yle g\u00f6sterilebilir: Kapitalizmin geli\u015fimini ele alal\u0131m -k\u00f6m\u00fcr \u00fcretiminin b\u00fcy\u00fcmesi, tekstil, pik demir, \u00e7elik, d\u0131\u015f ticaret, vb.- ve bu geli\u015fimi g\u00f6steren bir e\u011fri \u00e7izelim. E\u011fer biz bu e\u011frinin b\u00fck\u00fcmlerinde ekonomik geli\u015fmenin ger\u00e7ek ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ifade edersek g\u00f6r\u00fcr\u00fcz ki, bu e\u011fri yukar\u0131ya do\u011fru k\u0131r\u0131ks\u0131z bir yay \u00e7izerek de\u011fil, zikzaklar \u015feklinde yukar\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131 dirsek yaparak y\u00fckselir; boom\u2019lara ve krizlere kar\u015f\u0131l\u0131k gelen bir \u015fekilde yukar\u0131 ve a\u015fa\u011f\u0131. Bu bak\u0131mdan, ekonomik geli\u015fme e\u011frisi iki hareketin birle\u015fmesinden olu\u015fmaktad\u0131r: Kapitalizmin yukar\u0131ya do\u011fru genel y\u00fckseli\u015fini ifade eden birincil hareket ve \u00e7e\u015fitli s\u0131nai \u00e7evrimlere kar\u015f\u0131l\u0131k gelen s\u00fcrekli periyodik dalgalanmalardan olu\u015fan ikincil bir hareket.<\/p>\n\n\n\n

Bu y\u0131l\u0131n Ocak ay\u0131nda London Times, 13 Amerikan s\u00f6m\u00fcrgesinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sava\u015f\u0131m\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ge\u00e7en 138 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemi kapsayan bir tablo yay\u0131nlad\u0131. Bu zaman aral\u0131\u011f\u0131nda 16 \u00e7evrim ger\u00e7ekle\u015fti; yani 16 kriz ve 16 geli\u015fme d\u00f6nemi. Her \u00e7evrim yakla\u015f\u0131k olarak 8 2\/3, neredeyse 9 y\u0131l\u0131 kapsamaktad\u0131r. Hareketleri g\u00f6steren zikzaklara dikkatinizi \u00e7ekmeme izin verin. Times\u2018\u0131n tablosu belli bir noktada bir art\u0131\u015f g\u00f6stermektedir. Ki bu nokta ki\u015fi ba\u015f\u0131na 2 pound sterlin ya da 25 alt\u0131n markla ba\u015flamaktad\u0131r. Bu aral\u0131kta n\u00fcfus yakla\u015f\u0131k olarak d\u00f6rt kat\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f, d\u0131\u015f ticaretse \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artm\u0131\u015ft\u0131r, b\u00f6ylece grafik ki\u015fi ba\u015f\u0131na 30,5 pounda t\u0131rman\u0131r: Ve 1920 ile birlikte, ger\u00e7ek de\u011ferlerle de\u011fil fakat para olarak ifade edildi\u011finde halihaz\u0131rda ki\u015fi ba\u015f\u0131na 65 pounda e\u015fitlenir. Demir \u00fcretiminde de benzer bir geli\u015fmeyi g\u00f6zlemliyoruz. 1851\u2019in ba\u015flar\u0131nda demir talebinin ki\u015fi ba\u015f\u0131na 4,5 kiloya geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu kalem 1913\u2019le birlikte 46 kiloya y\u00fckselir. Sonra tam tersi bir hareket izler. Bu, genel bilan\u00e7odur; bu 138 y\u0131ll\u0131k geli\u015fmenin genel sonucudur. Geli\u015fim e\u011frisini daha yak\u0131ndan inceleyecek olursak e\u011frinin be\u015f k\u0131sma, be\u015f farkl\u0131 ve ayr\u0131 d\u00f6neme ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. 1781\u2019den 1851\u2019e kadar olan geli\u015fme \u00e7ok yava\u015ft\u0131r; g\u00f6zlenebilir bir hareket hemen hi\u00e7 yoktur. 70 y\u0131l boyunca d\u0131\u015f ticaretin yaln\u0131zca ki\u015fi ba\u015f\u0131na iki pound sterlinden 5\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Avrupa pazar\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesini geni\u015fletme y\u00f6n\u00fcnde hareket eden 1847 devriminden sonra bir k\u0131r\u0131lma noktas\u0131na gelinir. 1851\u2019den 1873\u2019e kadar geli\u015fim e\u011frisi dikle\u015ferek y\u00fckselir. Demir miktar\u0131 ayn\u0131 d\u00f6nemde ki\u015fi ba\u015f\u0131na 4,5 kilogramdan 13 kilograma y\u00fckselirken, 22 y\u0131l i\u00e7inde d\u0131\u015f ticaret 5 pound sterlinden 21 pound sterline t\u0131rman\u0131r. 1873\u2019ten sonra ise bir bunal\u0131m d\u00f6nemi gelir. 1873\u2019ten yakla\u015f\u0131k olarak 1894\u2019e kadar \u0130ngiliz ticaretinde bir durgunluk dikkatimizi \u00e7ekiyor (d\u0131\u015f giri\u015fimlere yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sermaye \u00fczerine faizi hesaba katt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bile); 22 y\u0131l boyunca, 21\u2019den 17.4 pound sterline bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f yer al\u0131yor. Daha sonra 1913 y\u0131l\u0131na kadar s\u00fcren yeni bir boom geliyor; d\u0131\u015f ticaret 17 pounddan 30 pounda y\u00fckseliyor. Ve son olarak 1914 y\u0131l\u0131yla birlikte be\u015finci d\u00f6nem ba\u015flar; kapitalist ekonominin y\u0131k\u0131m\u0131 d\u00f6nemi.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7evrimsel dalgalanmalar kapitalist geli\u015fim e\u011frisinin birincil hareketiyle nas\u0131l kar\u0131\u015fmaktad\u0131r? \u00c7ok basit. H\u0131zl\u0131 kapitalist geli\u015fme d\u00f6nemlerinde krizler k\u0131sa ve y\u00fczeysel karakterliyken, boom\u2019lar uzun s\u00fcreli ve uzun erimlidirler. Kapitalist d\u00fc\u015f\u00fc\u015f d\u00f6nemlerinde ise krizler uzatmal\u0131 bir karakter arz ederken, boom\u2019lar \u00e7abuk ge\u00e7en, y\u00fczeysel ve spek\u00fclatif olmaktad\u0131r. Durgunluk d\u00f6nemlerinde dalgalanmalar bir ve ayn\u0131 seviye \u00fczerinde meydana gelir.<\/p>\n\n\n\n

Bu, kendine \u00f6zg\u00fc soluk al\u0131p veri\u015f tarz\u0131yla kapitalist organizman\u0131n genel durumunu ve onun kalp at\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131 belirlemenin zorunlu oldu\u011fundan ba\u015fka bir anlama gelmez.<\/p>\n\n\n\n

Sava\u015f Sonras\u0131 Boom<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sava\u015f\u0131n hemen sonras\u0131nda belirsiz bir ekonomik durum ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ama 1919 ilkbahar\u0131yla birlikte bir boom ba\u015flad\u0131; borsa hareketlendi, fiyatlar adeta kaynar suya bat\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir c\u0131va s\u00fctunu gibi yukar\u0131 f\u0131rlad\u0131, spek\u00fclasyon kaynayan girdaplar i\u00e7inde dola\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Peki sanayi? Biraz \u00f6nce g\u00f6nderme yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z istatistiklerin de kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 gibi Orta, Do\u011fu ve G\u00fcney Avrupa\u2019da \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f devam etti. Aslen Almanya\u2019n\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131 sayesinde Fransa\u2019da belli bir iyile\u015fme s\u00f6z konusuydu. \u0130ngiltere\u2019de ise, ger\u00e7ek ticaretteki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle orant\u0131l\u0131 olarak, tonaj\u0131 y\u00fckselen ticari filo istisna olmak \u00fczere, k\u0131smen durgunluk, k\u0131smense \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f hakimdi. Bu bak\u0131mdan bir b\u00fct\u00fcn olarak Avrupa\u2019daki boom, yar\u0131-hayali ve spek\u00fclatif bir karaktere b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f bulunmaktad\u0131r; ve bir ilerlemeye de\u011fil, ekonominin daha da geriledi\u011fine i\u015faret etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Birle\u015fik Devletler\u2019de sanayi, sava\u015f sonras\u0131nda sava\u015f \u00fcretimini yava\u015flatt\u0131 ve yeniden bar\u0131\u015f d\u00f6nemi d\u00fczeyine do\u011fru eski halini almaya ba\u015flad\u0131. Petrol, otomobil ve gemi yap\u0131m\u0131 sanayiinde kayda de\u011fer bir y\u00fckseli\u015f s\u00f6z konusuydu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Yolda\u015f Varga de\u011ferli bro\u015f\u00fcr\u00fcnde t\u00fcm\u00fcyle do\u011fru olarak \u015f\u00f6yle demektedir:<\/p>\n\n\n\n

\u201cSava\u015f sonras\u0131 boom\u2019un spek\u00fclatif karakteri Almanya \u00f6rne\u011finde \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Fiyatlar\u0131n 18 ay i\u00e7inde yedi kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir zamanda, Alman sanayisi gerilemeye devam ediyordu\u2026 Almanya\u2019n\u0131n ekonomik konjonkt\u00fcr\u00fc tasfiye sat\u0131\u015flar\u0131 konjonkt\u00fcr\u00fcyd\u00fc: i\u00e7 pazardaki metalar\u0131n sat\u0131lmay\u0131p elde kalanlar\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131na inan\u0131lmaz derecede ucuz fiyatlarla sat\u0131l\u0131yordu.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Sanayi yava\u015f yava\u015f \u00e7\u00f6kerken, fiyatlar Almanya\u2019da en y\u00fcksek d\u00fczeylerine \u00e7\u0131k\u0131yordu. Sanayinin y\u00fckselmeyi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Birle\u015fik Devletler\u2019deyse fiyatlar \u00e7ok az y\u00fckseldi. Fransa ve \u0130ngiltere de, Almanya ile Birle\u015fik Devletler aras\u0131nda bir yerde yer ald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Bu olgular\u0131 ve bizzat boom\u2019u nas\u0131l a\u00e7\u0131klamal\u0131? \u00d6ncelikle ekonomik nedenlerle: her ne kadar iyice k\u0131rp\u0131lm\u0131\u015f bir bi\u00e7imde olsa da, sava\u015ftan sonra uluslararas\u0131 ba\u011flant\u0131lar eski halini ald\u0131 ve ortada her t\u00fcrden \u00fcr\u00fcn i\u00e7in evrensel bir talep vard\u0131. \u0130kinci olarak, politik-mali nedenlerle: Avrupal\u0131 h\u00fck\u00fcmetler, sava\u015f\u0131 zorunlu olarak takip edecek olan krizden \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir \u015fekilde korkuyorlard\u0131 ve sava\u015f\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 yapay boom\u2019u terhis d\u00f6nemi boyunca s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nleme ba\u015fvurdular. H\u00fck\u00fcmetler s\u00fcrekli olarak dola\u015f\u0131ma b\u00fcy\u00fck miktarlarda k\u00e2\u011f\u0131t para s\u00fcrd\u00fcler, yeni bor\u00e7lar verdiler, k\u00e2rlarda, \u00fccretlerde ve ekmek fiyatlar\u0131nda d\u00fczenlemeler yapt\u0131lar ve b\u00f6ylelikle temel ulusal fonlara dalmak suretiyle, terhis edilmi\u015f i\u015f\u00e7ilerin maa\u015flar\u0131n\u0131 s\u00fcbvanse ederek, \u00fclkede yapay bir ekonomik canlanma yaratt\u0131lar. B\u00f6ylece, bu aral\u0131k boyunca, \u00f6zellikle sanayinin \u00e7\u00f6kmeye devam etti\u011fi \u00fclkelerde, hayali sermaye \u015fi\u015fmeyi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n

Ne var ki, sava\u015f sonras\u0131n\u0131n hayali boom\u2019unun \u00f6nemli politik sonu\u00e7lar\u0131 vard\u0131. Bunun burjuvaziyi kurtard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek bir par\u00e7a do\u011frudur. Terhis edilmi\u015f i\u015f\u00e7iler daha en ba\u015f\u0131ndan i\u015fsizli\u011fe ve sava\u015f \u00f6ncesinden bile daha k\u00f6t\u00fc olan ya\u015fam standartlar\u0131na ba\u015fkald\u0131rsayd\u0131, bu burjuvazi i\u00e7in \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilirdi. Bu ba\u011flamda \u0130ngiliz profes\u00f6r Edwin Cannan Manchester Guardians\u2018\u0131n<\/p>\n\n\n\n

yeni y\u0131l ekinde \u015funlar\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131: \u201cSava\u015f alanlar\u0131ndan geri d\u00f6nen insanlar\u0131n sab\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok tehlikeli bir \u015fey.\u201d Ve tamamen do\u011fru bir \u015fekilde, sava\u015f sonras\u0131n\u0131n en a\u011f\u0131r d\u00f6neminden -1919 y\u0131l\u0131-, h\u00fck\u00fcmet ve burjuvazinin, kendi ortak \u00e7abalar\u0131yla, Avrupa\u2019n\u0131n ana sermayesinin daha da tahrip edilmesi pahas\u0131na yapay bir refah yaratarak krizi erteleyip geciktirmesi sayesinde \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya devam ediyordu. \u015e\u00f6yle diyordu Cannan: \u201cOcak 1919\u2019da 1921\u2019deki gibi bir ekonomik durum olsayd\u0131, Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n \u00fczerine kaos \u00e7\u00f6kerdi.\u201d Sava\u015f\u0131n vah\u015fi ate\u015fi bir bu\u00e7uk y\u0131l daha s\u00fcrd\u00fc ve kriz ancak terhis edilmi\u015f i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc kitlelerin zaten \u015fu ya da bu \u00f6l\u00e7\u00fcde kendi k\u00fc\u00e7\u00fck h\u00fccrelerine kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 andan sonra patlak verdi.<\/p>\n\n\n\n

Mevcut Kriz<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Seferberli\u011fin biti\u015fini atlatan ve i\u015f\u00e7i kitlelerin ilk b\u00fcy\u00fck sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 savu\u015fturan burjuvazi, i\u00e7inde bulundu\u011fu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, alarm ve hatta panik durumundan \u00e7\u0131kt\u0131 ve \u00f6zg\u00fcvenini yeniden kazand\u0131. Sonu hi\u00e7 gelmeyecek b\u00fcy\u00fck refah d\u00f6nemine nihayet ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yan\u0131lsamas\u0131na kap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00dcnl\u00fc \u0130ngiliz politika ve maliye \u015fahsiyetleri yeniden in\u015fa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in iki milyar poundluk bir uluslararas\u0131 bor\u00e7 vermeyi \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Avrupa, sanki evrensel refah\u0131 yaratacak bir alt\u0131n du\u015fu alt\u0131nda y\u0131kan\u0131yormu\u015f gibiydi. Bu \u015fekilde Avrupa\u2019n\u0131n tahribat\u0131, \u015fehirlerinin, k\u00f6ylerinin y\u0131k\u0131lmas\u0131, asl\u0131nda yaln\u0131zca sefaletin devasa g\u00f6lgesi olan inan\u0131lmaz bor\u00e7 rakamlar\u0131yla zenginli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Ne var ki, ger\u00e7eklik, burjuvaziyi \u00e7ar\u00e7abuk r\u00fcyalar \u00e2leminin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131. Krizin Japonya\u2019da (Martta) ve Birle\u015fik Devletler\u2019de (Nisanda) nas\u0131l ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, nas\u0131l t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 zaten betimlemi\u015ftim. Biraz \u00f6nceki t\u00fcm sunu\u015fum tamam\u0131yla a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r ki, bizler yaln\u0131zca, yinelenen bir s\u0131nai \u00e7evrim esnas\u0131ndaki sal\u0131n\u0131mlarla de\u011fil, t\u00fcm sava\u015f\u0131n ve sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemin tahribat\u0131n\u0131n ve kayb\u0131n\u0131n hesab\u0131n\u0131n verildi\u011fi bir d\u00f6nemle u\u011fra\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

1913\u2019te b\u00fct\u00fcn devletlerin net ithalat toplam\u0131 65-70 milyar alt\u0131n mark ediyordu. Bu toplam i\u00e7inde Rusya 2,5 milyar; Avusturya-Macaristan 3 milyar; Balkanlar 1 milyar; Almanya 11 milyar alt\u0131n mark sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131. Orta ve Do\u011fu Avrupa\u2019n\u0131n pay\u0131 b\u00f6ylece d\u00fcnya toplam ithalat\u0131n\u0131n d\u00f6rtte birinden biraz daha fazla tutuyordu. \u015eu anda t\u00fcm bu \u00fclkeler daha \u00f6nceki ithalatlar\u0131n\u0131n be\u015fte birinden daha az ithalat yapmaktad\u0131rlar. Tek ba\u015f\u0131na bu son veri bile, Avrupa\u2019n\u0131n \u015fimdiki sat\u0131n alma kapasitesini g\u00f6stermeye yeterlidir.<\/p>\n\n\n\n

Avrupa ini\u015fe ge\u00e7mi\u015ftir; \u00fcretici ayg\u0131t sava\u015f \u00f6ncesinden bu yana belirgin bir \u015fekilde daralm\u0131\u015ft\u0131r. Ekonominin a\u011f\u0131rl\u0131k merkezi, a\u015famal\u0131 bir evrimle de\u011fil, Amerika\u2019n\u0131n Avrupa sava\u015f pazar\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcrmesi ve Avrupa\u2019n\u0131n d\u00fcnya ticaretinden d\u0131\u015flanmas\u0131yla Amerika\u2019ya kayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6ylece Amerika k\u0131sa s\u00fcreli b\u00fcy\u00fck bir serpilme d\u00f6nemini ya\u015fama f\u0131rsat\u0131n\u0131 yakalad\u0131. Ne var ki, bu tekrarlanamaz bir olgudur, \u00e7\u00fcnk\u00fc gerileyen Avrupa, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yeri ba\u015fka hi\u00e7 kimseyle doldurulamayacak olan Amerika i\u00e7in t\u00fcm\u00fcyle yapay bir pazar yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa bu rol\u00fc yerine getirerek, buna benzer bir \u015feyi tekrarlama kapasitesini yitirmi\u015ftir. Sava\u015ftan \u00f6nce Avrupa pazar\u0131 Amerikan sanayiinin ihra\u00e7 mallar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131, hatta neredeyse y\u00fczde 60\u2019\u0131n\u0131 emiyordu; Avrupa\u2019n\u0131n ithalat\u0131 sava\u015f \u00f6ncesi g\u00fcnlerin nerdeyse \u00fc\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131k\u0131nca, sava\u015f s\u00fcrecinde Avrupa, Amerika i\u00e7in \u00e7ok daha \u00f6nemli hale geldi. Ama Avrupa sava\u015ftan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yoksulla\u015fm\u0131\u015f bir k\u0131ta olarak \u00e7\u0131kt\u0131 ve alt\u0131n olsun di\u011fer mallar olsun e\u015fde\u011ferleri k\u0131t oldu\u011fundan Amerika\u2019dan mal alma olana\u011f\u0131ndan b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yoksun kalm\u0131\u015ft\u0131. Japonya ve Amerika\u2019da ba\u015flayan krizin a\u00e7\u0131klamas\u0131 tam da bu ko\u015fullarda yatmaktad\u0131r. Neredeyse iki y\u0131l s\u00fcren k\u0131sa ve elveri\u015fli bir konjonkt\u00fcrden sonra tam anlam\u0131yla ger\u00e7ek bir krize ula\u015f\u0131ld\u0131 ve bu Avrupa i\u00e7in \u015fu anlama gelmekteydi: \u201cSen yoksulsun, aya\u011f\u0131n\u0131 yorgan\u0131na g\u00f6re uzatmal\u0131s\u0131n; art\u0131k ihtiya\u00e7 duydu\u011fun mallar\u0131 Amerika\u2019dan ithal edebilecek durumda de\u011filsin.\u201d Bu ayn\u0131 kriz Amerika i\u00e7in ise \u015fu anlama geliyordu. \u201cZenginle\u015ftin \u00e7\u00fcnk\u00fc Avrupa\u2019n\u0131n refah\u0131n\u0131 sifonlayan bir konumda bulunuyordun. Bu d\u00f6rt, be\u015f ya da alt\u0131 y\u0131l, yani sava\u015f s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcddet\u00e7e devam etti. Ama bu bolluk durumu art\u0131k son buldu.\u201d Kimi \u00fclkeler b\u00fct\u00fcn\u00fcyle harabeye d\u00f6nd\u00fc, \u00fcretici ayg\u0131t yeni ba\u015ftan in\u015fa edilmek zorunda. Her bir halk\u0131n i\u00e7inde i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc eski halini almak zorunda. Sava\u015fa \u00f6ngelen ve sava\u015f boyunca ald\u0131\u011f\u0131 itilimle Frans\u0131z ve Alman ekonomileri mekanik olarak h\u00e2l\u00e2 i\u015flemeye devam ediyor. Ne var ki, Almanya, ekonomik ayg\u0131t\u0131na<\/p>\n\n\n\n

bir uyum ve d\u00fczen getirmek i\u00e7in geri \u00e7ekilmek zorunda; ve nas\u0131l ondan kaynaklanan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in sava\u015f s\u00fcresince ekonomiyi organize etmek zorunda idiyse, ayn\u0131 \u015fekilde Almanya, devrim bir m\u00fcdahalede bulunmad\u0131k\u00e7a ayn\u0131 politikay\u0131 bug\u00fcn de s\u00fcrd\u00fcrmek zorundad\u0131r. Geli\u015fmeler mevcut do\u011frultuda ilerlerse, \u00fclkenin ekonomik ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 organize etmek ve \u00f6ncelikle \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131yla t\u00fcketim ara\u00e7lar\u0131 aras\u0131ndaki zorunlu oran\u0131 in\u015fa etmek elzem olacakt\u0131r. Ba\u015fka deyi\u015fle, [\u00fcretim ve t\u00fcketim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00fcretimi aras\u0131ndaki -\u00e7.n.] zorunlu ve do\u011fru ili\u015fki, devrim patlak vermedik\u00e7e, yeni sava\u015flar\u0131n ve her t\u00fcrden hafifletici \u00f6nlemlerin olu\u015fturdu\u011fu ortam arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yarat\u0131lacakt\u0131r. Ekonomik ya\u015famda, kapitalist \u00fclkelerin, en \u00e7ok zarara u\u011fram\u0131\u015f ve en yoksul hale gelmi\u015f olan \u00fclkelerin d\u00fczeyine do\u011fru giderek batt\u0131\u011f\u0131 bu gerileme d\u00f6nemi s\u00fcrd\u00fck\u00e7e, ayn\u0131 \u015fey Fransa ve bir b\u00fct\u00fcn olarak Avrupa i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Bu durgunla\u015fma s\u00fcreci boyunca Amerika da en b\u00fcy\u00fck ve en \u00f6nemli pazarlar\u0131n\u0131 daha \u00f6nceki \u00f6l\u00e7ekleriyle elde tutmay\u0131 unutmak zorunda kalacakt\u0131r. Ve bu da, yakla\u015fan krizin Amerika i\u00e7in ge\u00e7ici t\u00fcrden normal bir kriz de\u011fil, uzun s\u00fcreli bir bunal\u0131m d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131na gelmektedir. \u0130\u00e7inde \u00e7e\u015fitli d\u00f6nemlerin betimlendi\u011fi tablomuza ba\u015fvural\u0131m: \u00d6ncelikle, 70 y\u0131l s\u00fcren ve 1851\u2019den 1873\u2019e kadar devam eden boom d\u00f6neminin izledi\u011fi durgunluk d\u00f6nemi. 22 y\u0131ll\u0131k bu \u00e7alkant\u0131l\u0131 geni\u015fleme, iki kriz ve iki de elveri\u015fli konjonkt\u00fcrel d\u00f6nemle karakterize olmaktad\u0131r. Ve ayn\u0131 zamanda krizler \u00e7ok zay\u0131f bir karakter ta\u015f\u0131makla birlikte bu elveri\u015fli konjonkt\u00fcrler ger\u00e7ekten tam olarak elveri\u015fliydiler. Daha sonra 1873\u2019ten 1890\u2019lar\u0131n ortas\u0131na kadar durgunluk tekrar araya girer; ya da ne olursa olsun geli\u015fme fazlas\u0131yla yava\u015flar. Sonra bir kez daha e\u015fi g\u00f6r\u00fclmedik bir geni\u015fleme gelir. T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7 bir uyarlanma, durulma s\u00fcrecidir. Kapitalizm ne zaman herhangi bir \u00fclkede \u015fu ya da bu pazar\u0131n doygunlu\u011fuyla kar\u015f\u0131la\u015fsa, ba\u015fka pazarlar aramaya zorlan\u0131r. B\u00fcy\u00fck tarihsel olaylar -ekonomik krizler, devrimler vb.- b\u00f6yle d\u00f6nemlerde durgunluk mu, boom\u2019lar m\u0131 ya da gerilemeler mi g\u00f6zleyece\u011fimizi belirleyecektir. Bunlar kapitalist geli\u015fmenin ana \u00f6zellikleridir.<\/p>\n\n\n\n

\u015eu an itibar\u0131yla kapitalizm uzun s\u00fcreli ve derin bir bunal\u0131m d\u00f6nemine girmi\u015ftir. Tam anlam\u0131yla s\u00f6yleyecek olursak, bu d\u00f6nem -ge\u00e7mi\u015f hakk\u0131nda kehanette bulunulabilece\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde- 20 y\u0131ll\u0131k \u00e7alkant\u0131l\u0131 geli\u015fme d\u00f6neminin bir sonucu olarak d\u00fcnya pazar\u0131n\u0131n Alman, \u0130ngiliz ve Kuzey Amerikan kapitalizminin geli\u015fimi i\u00e7in art\u0131k yetersiz hale gelmi\u015f oldu\u011fu 1913 gibi geri bir tarihte ba\u015flamal\u0131yd\u0131. Kapitalist geli\u015fmenin bu devleri bunu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle hesaba katt\u0131lar ve \u015funu dediler: Y\u0131llarca uzayacak olan bu bunal\u0131mdan sak\u0131nmak i\u00e7in \u015fiddetli bir sava\u015f krizi yarataca\u011f\u0131z, rakibimizi yok edece\u011fiz ve son derece daralm\u0131\u015f olan d\u00fcnya pazar\u0131 \u00fczerinde kesin bir egemenlik elde edece\u011fiz. Ne var ki, sava\u015f yaln\u0131zca \u015fiddetli de\u011fil, uzayan bir krize neden olarak \u00e7ok uzun s\u00fcrd\u00fc; ve Avrupa\u2019n\u0131n kapitalist ekonomik ayg\u0131t\u0131n\u0131 tamamen yok edip, b\u00f6ylelikle Amerika\u2019n\u0131n ate\u015fli geli\u015fmesine olanak tan\u0131d\u0131. Ama Avrupa\u2019y\u0131 kap\u0131 d\u0131\u015far\u0131 ettikten sonra sava\u015f, uzun erimde Amerika\u2019y\u0131 da b\u00fcy\u00fck bir krize s\u00fcr\u00fckledi. Bir kez daha, ka\u00e7man\u0131n yolunu arad\u0131klar\u0131 ama bu kez Avrupa\u2019n\u0131n yoksulla\u015fmas\u0131 nedeniyle misliyle yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f olan ayn\u0131 bunal\u0131ma tan\u0131k oluyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Peki acil ekonomik perspektifler nelerdir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r ki, Avrupa sava\u015f pazar\u0131 hat\u0131rlanamayacak kadar geride kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Amerika bir k\u0131s\u0131tlama ya\u015famak zorunda olacakt\u0131r. \u00d6te yandan Avrupa, benzer bir \u015fekilde, en geri, yani en hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f alanlara ve sanayi dallar\u0131na uygun bir d\u00fczeyde durmak zorunda kalacakt\u0131r. Bu, ekonomide tersinden bir d\u00fczl\u00fc\u011fe ula\u015fma, yani sonu\u00e7 olarak uzun s\u00fcreli bir kriz anlam\u0131na gelecektir: Ekonominin baz\u0131 dallar\u0131nda ve baz\u0131 \u00fclkelerde durgunluk; di\u011ferlerinde c\u0131l\u0131z bir geli\u015fme. \u00c7evrimsel dalgalanmalar ger\u00e7ekle\u015fmeyi s\u00fcrd\u00fcrecekler, ancak genelde kapitalist geli\u015fme e\u011frisi yukar\u0131ya do\u011fru de\u011fil a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru e\u011filecektir.<\/p>\n\n\n\n

Kriz, Boom ve Devrim<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ekonomideki boom ve krizle devrimin geli\u015fimi aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fki, bizim i\u00e7in yaln\u0131zca teori a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, her \u015feyin \u00f6tesinde pratik olarak b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. \u00c7o\u011fumuz Marx ve Engels\u2019in 1851\u2019de -boom tepe noktas\u0131ndayken- 1848 Devriminin sona ermi\u015f oldu\u011funu ya da en az\u0131ndan bir sonraki krize kadar kesintiye u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmenin gereklili\u011fine ili\u015fkin yazd\u0131klar\u0131n\u0131 hat\u0131rlar\u0131z. Engels, 1847 krizi devrimin anas\u0131yken, 1840-50 boom\u2019unun muzaffer kar\u015f\u0131-devrimin anas\u0131 oldu\u011funu yazm\u0131\u015ft\u0131. Ancak bu yarg\u0131lar\u0131 krizin de\u011fi\u015fmez bir \u015fekilde devrimci eylemi do\u011fururken, boom\u2019un tam tersine i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 pasifize etti\u011fi anlam\u0131nda yorumlamak son derece tek yanl\u0131 ve tamamen yanl\u0131\u015f olur. 1848 Devrimi krizden do\u011fmad\u0131. Kriz yaln\u0131zca son itilimi sa\u011flad\u0131. Esasen devrim, kapitalist geli\u015fmenin gerekleriyle yar\u0131-feodal toplumsal ve devlet sisteminin prangalar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkilerden do\u011fdu. \u0130kircimli ve yar\u0131-yolda kalan 1848 Devrimi, buna ra\u011fmen lonca ve serflik rejiminin kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 silip s\u00fcp\u00fcrd\u00fc ve b\u00f6ylelikle kapitalist geli\u015fmenin \u00e7er\u00e7evesini geni\u015fletti. Ancak ve ancak bu ko\u015fullar alt\u0131nda 1851 boom\u2019u 1873\u2019e kadar s\u00fcren b\u00fct\u00fcn bir kapitalist refah d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131c\u0131na i\u015faret ediyordu.<\/p>\n\n\n\n

Engels\u2019e g\u00f6nderme yaparken bu temel olgular\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmak \u00e7ok tehlikelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kesin olarak, Marx ve Engels\u2019in g\u00f6zlemlerini yapt\u0131klar\u0131 1850\u2019den sonrad\u0131r ki, normal ya da d\u00fczenli bir durum de\u011fil, 1848 Devrimi taraf\u0131ndan \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan bir kapitalist Sturm und Drang (f\u0131rt\u0131na ve gerginlik) d\u00f6nemi ba\u015flad\u0131. Bu nokta belirleyici bir \u00f6neme sahiptir. Kriz yaln\u0131zca y\u00fczeysel ve k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fcyken, refah\u0131n ve uygun konjonkt\u00fcr\u00fcn son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu bu f\u0131rt\u0131na ve gerginlik d\u00f6nemi devrimle sona ermi\u015ftir. Burada s\u00f6z konusu olan konjonkt\u00fcrdeki bir geli\u015fmenin olanakl\u0131 olup olmamas\u0131 de\u011fil, konjonkt\u00fcr dalgalanmalar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fen bir e\u011fri boyunca m\u0131, yoksa y\u00fckselen bir e\u011fri boyunca m\u0131 ilerledi\u011fidir. Bu b\u00fct\u00fcn sorunun en \u00f6nemli yan\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

1919-20\u2019nin ekonomik y\u00fckseli\u015finin de ayn\u0131 etkileri g\u00f6sterece\u011fini umabilir miyiz? Hi\u00e7bir ko\u015ful alt\u0131nda. Burada kapitalist geli\u015fme \u00e7er\u00e7evesinin geni\u015flemesi bile s\u00f6z konusu de\u011fildi. Bu, gelecekte, ya da en az\u0131ndan yak\u0131n bir gelecekte yeni bir ticari-s\u0131nai y\u00fckseli\u015fin d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor mu? Hi\u00e7 de \u00f6yle de\u011fil. Biraz \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fim gibi kapitalizm canl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece nefes al\u0131p vermeyi s\u00fcrd\u00fcrecektir. Ancak i\u00e7ine girdi\u011fimiz d\u00f6nemde -sava\u015f d\u00f6neminin pisli\u011fi ve tahribat\u0131n\u0131n cezas\u0131n\u0131 \u00f6deme ve tersinden d\u00fczl\u00fc\u011fe \u00e7\u0131kma d\u00f6nemi- krizler giderek \u00e7ok daha uzun s\u00fcreli ve derin olurken, y\u00fckseli\u015fler yaln\u0131zca y\u00fczeysel ve temel olarak spek\u00fclatif karakterli olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Tarihsel geli\u015fme Orta ve Bat\u0131 Avrupa\u2019da muzaffer bir proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne yol a\u00e7mad\u0131. Ama reformistlerin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi bundan kalkarak kapitalist d\u00fcnyan\u0131n ekonomik dengesinin \u00e7akt\u0131rmadan yeniden in\u015fa edildi\u011fi sonucuna varmaya \u00e7al\u0131\u015fmak en ars\u0131zca ve ayn\u0131 zamanda en aptalca yaland\u0131r. Bu, ger\u00e7ekten d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fine sahip en kaba gericiler taraf\u0131ndan bile -s\u00f6zgelimi Profes\u00f6r Hoetzch gibi- ileri s\u00fcr\u00fclmez. Y\u0131l\u0131n de\u011ferlendirmesinde bu profes\u00f6r \u00f6zet olarak 1920 y\u0131l\u0131n\u0131n devrimi zafere ula\u015ft\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ama kapitalist d\u00fcnya ekonomisini de d\u00fczelmedi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu yaln\u0131zca karars\u0131z ve son derece ge\u00e7ici bir dengedir. Bay Chavenon \u015f\u00f6yle diyor: \u201cFransa\u2019da \u015fu anda yaln\u0131zca devlet maliyesiyle, para enflasyonuyla ve a\u00e7\u0131k ifl\u00e2sla kapitalist ekonominin daha da tahrip olmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz\u201d. Bunun ne anlama geldi\u011fini biraz \u00f6nce size g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Kapitalist d\u00fcnyan\u0131n \u015fimdiye kadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 en \u015fiddetli krizin tablosunu \u00e7izdim. \u00dc\u00e7 ya da d\u00f6rt hafta \u00f6nce kapitalist bas\u0131nda giderek yakla\u015fan bir iyile\u015fmenin, bir refah d\u00f6neminin yak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n r\u00fczg\u00e2rlar\u0131 hissedilebiliyordu. Ancak halihaz\u0131rda a\u00e7\u0131kt\u0131r ki bu bahar esintisi premat\u00fcredir. Mali durumda belli bir iyile\u015fme olmu\u015ftur; yani mali durum art\u0131k eskisi kadar vahim de\u011fildir. Pazarlarda fiyatlar d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumdad\u0131r, ama bu hi\u00e7bir \u015fekilde ticaretin canland\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Bir yandan \u00fcretimdeki gerileme devam ederken, \u00f6te yandan borsalar h\u00e2l\u00e2 yerinde saymaktad\u0131r. Amerikan metal\u00fcrjisi \u015fu anda yaln\u0131zca \u00fc\u00e7te bir kapasiteyle \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u0130ngiltere\u2019de son maden eritme ocaklar\u0131 da kapat\u0131ld\u0131. Bu, \u00fcretimdeki azalman\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu tersine hareket tabii ki bir ve ayn\u0131 tempoda sonsuza kadar s\u00fcrmeyecektir. Bu, tamamen d\u0131\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Kapitalist organizma i\u00e7in bir nefes alma s\u00fcresi gelmek zorundad\u0131r. Ama onun bir miktar taze hava soluyacak olmas\u0131 ve belli bir iyile\u015fmenin ger\u00e7ekle\u015fecek olmas\u0131ndan, rahata erme sonucunu \u00e7\u0131karmak i\u00e7in hen\u00fcz \u00e7ok erkendir. Ger\u00e7ek yoksullukla hayali zenginli\u011fin a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretimi aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiyi ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda yeni bir a\u015famaya girilecektir. Sonras\u0131nda ekonomik organizman\u0131n n\u00f6betleri s\u00fcrecektir. T\u00fcm bunlar, daha \u00f6nce s\u00f6ylendi\u011fi gibi bize derin bir ekonomik bunal\u0131m\u0131n resmini verir.<\/p>\n\n\n\n

Bu ekonomik bunal\u0131m temelinde, burjuvazi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00fczerine giderek daha b\u00fcy\u00fck bir bas\u0131n\u00e7 bindirmek zorunda kalacakt\u0131r. Bu durum, halihaz\u0131rda safkan kapitalist \u00fclkelerde; Amerika\u2019da ve \u0130ngiltere\u2019de, ve daha sonra Avrupa\u2019n\u0131n tamam\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015f olan \u00fccret kesintilerinde g\u00f6r\u00fclebilir. Bu, \u00fccretler \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelelere yol a\u00e7maktad\u0131r. Bizim g\u00f6revimiz,ekonomik durumu a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kavrayarak bu m\u00fccadeleleri geni\u015fletmektir. Bu son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00dccretler i\u00e7in verilen b\u00fcy\u00fck m\u00fccadelelerin, ki kl\u00e2sik bir \u00f6rne\u011fi \u0130ngiltere\u2019deki madenciler grevidir, otomatik olarak d\u00fcnya devrimine, nihai i\u00e7 sava\u015fa ve politik iktidar\u0131n fethi m\u00fccadelesine yol a\u00e7\u0131p a\u00e7mayaca\u011f\u0131 sorulabilir. Ne var ki sorunu bu \u015fekilde koymak Marksist\u00e7e de\u011fildir. Bizim geli\u015fmeye ili\u015fkin otomatik garantilerimiz yoktur. Ama krizin yerini ge\u00e7ici bir elveri\u015fli konjonkt\u00fcr ald\u0131\u011f\u0131nda, bu bizim hareketimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan neyi ifade edecektir? Bir\u00e7ok yolda\u015f bu d\u00f6nemde e\u011fer bir iyile\u015fme ger\u00e7ekle\u015firse bunun devrimimiz i\u00e7in \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Hay\u0131r, hi\u00e7bir ko\u015fulda. Genel olarak proleter devrimci hareket hi\u00e7bir \u015fekilde krize otomatik olarak ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Yaln\u0131zca diyalektik bir etkile\u015fme vard\u0131r. Bunu anlamak esast\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Rusya\u2019daki ili\u015fkilere bakal\u0131m. 1905 devrimi yenilgiye u\u011frad\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler b\u00fcy\u00fck fedak\u00e2rl\u0131klara g\u00f6\u011f\u00fcs gerdiler. 1906 ve 1907\u2019de son devrimci parlamalar oldu ve 1907 sonbahar\u0131yla birlikte b\u00fcy\u00fck bir d\u00fcnya krizi patlak verdi. Bunun i\u015faretini Wall Street\u2019in Kara Cumas\u0131 vermi\u015fti. 1907, 1908 ve 1909 boyunca Rusya\u2019da da \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir kriz h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc. Hareketi tamamen \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, \u00e7\u00fcnk\u00fc i\u015f\u00e7iler m\u00fccadele boyunca o kadar \u00e7ok cefa \u00e7ekmi\u015flerdi ki, bu bunal\u0131m ancak onlar\u0131n cesaretini k\u0131rmaya yarayabildi. Devrime neyin yol a\u00e7aca\u011f\u0131 \u00fczerine aram\u0131zda \u00e7ok tart\u0131\u015fmalar oldu: Bir kriz mi yoksa elveri\u015fli bir konjonkt\u00fcr m\u00fc?<\/p>\n\n\n\n

O zaman bir\u00e7o\u011fumuz Rus devrimci hareketinin elveri\u015fli bir ekonomik konjonkt\u00fcrle yeniden hayata kavu\u015fturulabilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc savunuyorduk. Ve ger\u00e7ekle\u015fen \u015fey de buydu. 1910, 1911 ve 1912\u2019de, ekonomik durumumuzda bir ilerleme ve cesaretlerini yitirmi\u015f, demoralize olmu\u015f ve cans\u0131zla\u015fm\u0131\u015f i\u015f\u00e7ileri yeniden biraraya getirmeye yarayan elveri\u015fli bir konjonkt\u00fcr vard\u0131. \u0130\u015f\u00e7iler \u00fcretimde ne kadar \u00f6nemli olduklar\u0131n\u0131n yeniden fark\u0131na vard\u0131lar ve \u00f6nce ekonomik alanda, sonra da ayn\u0131 \u015fekilde politik alanda sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7tiler. Sava\u015f\u0131n arifesinde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 bu refah d\u00f6nemi sayesinde do\u011frudan bir sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ebilecek \u00f6l\u00e7\u00fcde sa\u011flamla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ve biz bug\u00fcn, kriz ve s\u00fcre\u011fen m\u00fccadele nedeniyle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir yorgunluk i\u00e7inde oldu\u011fu d\u00f6nemde zaferi elde edemezsek, ki bu m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, konjonkt\u00fcrde bir de\u011fi\u015fme ve ya\u015fam standartlar\u0131nda bir y\u00fckseli\u015f, devrim \u00fczerinde y\u0131k\u0131c\u0131 bir etki de\u011fil, tam tersine olduk\u00e7a elveri\u015fli bir etki yapar. B\u00f6yle bir de\u011fi\u015fim ancak, elveri\u015fli konjonkt\u00fcr\u00fcn uzun bir refah d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131c\u0131na i\u015faret etti\u011fi durumda zarar verici olabilir. Ama uzun bir refah d\u00f6nemi, pazarda bir geni\u015flemenin ba\u015far\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu anlam\u0131na gelir ki, bu t\u00fcm\u00fcyle ihtimal d\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc kapitalist ekonomi zaten d\u00fcnya gezegenini kucaklam\u0131\u015ft\u0131r. Avrupa\u2019n\u0131n yoksulla\u015fmas\u0131 ve Amerika\u2019n\u0131n dev sava\u015f pazar\u0131 \u00fczerinde tantanal\u0131 yeniden do\u011fu\u015fu, bu refah\u0131n, Amerikan kapitalizminin Avrupa\u2019yla hi\u00e7bir \u015fekilde k\u0131yas kabul etmeyecek \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u0131k\u0131\u015f pazarlar\u0131 arad\u0131\u011f\u0131 ve yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00c7in, Sibirya, G\u00fcney Amerika ve di\u011fer \u00fclkelerin kapitalist geli\u015fmeleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yeniden in\u015fa edilemeyece\u011fi varg\u0131s\u0131n\u0131 desteklemi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcnen odur ki, bir bunal\u0131m d\u00f6neminin arifesindeyiz; bu tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f6yle bir perspektifle, krizin hafifletilmesi devrime \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir darbe anlam\u0131na gelmeyip, yaln\u0131zca i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, hemen ard\u0131ndan daha sa\u011flam bir temelde sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mek \u00fczere saflar\u0131n\u0131 yeniden \u00f6rg\u00fctlemeye giri\u015febilece\u011fi bir nefes aral\u0131\u011f\u0131 kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Bu, olas\u0131l\u0131klardan birisidir. Di\u011fer olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fc ise \u015fudur: Kriz derin olmaktan kronik olmaya do\u011fru d\u00f6n\u00fc\u015febilir, yo\u011funla\u015f\u0131p y\u0131llarca s\u00fcrebilir. T\u00fcm bunlar ihtimal dahilindedir. B\u00f6yle bir durumda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n son g\u00fc\u00e7lerini toplay\u0131p, deneyimlerden ders \u00e7\u0131kararak, en \u00f6nemli kapitalist \u00fclkelerde devlet iktidar\u0131n\u0131 fethetmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k durmaktad\u0131r. \u0130htimal d\u0131\u015f\u0131 olan tek \u015fey yeni bir temel \u00fczerinde kapitalist dengenin otomatik olarak yeniden olu\u015fturulmas\u0131 ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde kapitalist y\u00fckseli\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ekonomik durgunluk ko\u015fullar\u0131nda bu mutlak olarak olanaks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi toplumsal denge sorununa yakla\u015f\u0131yoruz. Her \u015feye ra\u011fmen, s\u0131kl\u0131kla kapitalizmin yeni bir temel \u00fczerinde otomatik olarak eski haline kavu\u015ftu\u011fu s\u00f6ylenmektedir; ve bu yaln\u0131zca Cunow\u2019un de\u011fil ayn\u0131 zamanda Hilferding\u2019in de k\u0131lavuz d\u00fc\u015f\u00fcncesidir. Otomatik evrime iman, oport\u00fcnizmin en \u00f6nemli ve en karakteristik \u00f6zelli\u011fidir. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci m\u00fccadeleyi y\u00fckseltmekte ba\u015far\u0131s\u0131z kal\u0131p, burjuvaziye d\u00fcnyan\u0131n yazg\u0131s\u0131na uzun y\u0131llar, diyelim ki yirmi ya da otuz y\u0131l hakim olma f\u0131rsat\u0131n\u0131 verece\u011fini varsayacak -bir an i\u00e7in varsayal\u0131m- olursak, o zaman elbette bir t\u00fcr yeni denge in\u015fa edilecektir. Avrupa \u015fiddetli bir geri vites d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne maruz kalacakt\u0131r. Milyonlarca Avrupal\u0131 i\u015f\u00e7i, i\u015fsizlik ve yeteriz beslenmeden dolay\u0131 \u00f6lecektir. Birle\u015fik Devletler kendisini yeniden d\u00fcnya pazar\u0131na y\u00f6nlendirmek, sanayisini eski haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ve uzun bir d\u00f6nem i\u00e7in k\u0131s\u0131tlamaya katlanmak zorunda kalacakt\u0131r. Ard\u0131ndan, yeni bir uluslararas\u0131 i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 15, 20 ya da 25 y\u0131l i\u00e7in sanc\u0131l\u0131 bir \u015fekilde kurulmas\u0131ndan sonra, muhtemelen yeni bir kapitalist y\u00fckseli\u015f d\u00f6nemi gelebilir.<\/p>\n\n\n\n

Fakat t\u00fcm bu kavray\u0131\u015f soyut ve son derece tek yanl\u0131d\u0131r. Burada meseleler sanki proletarya m\u00fccadele etmeyi b\u0131rakm\u0131\u015f gibi g\u00f6sterilmektedir. Bu arada, yaln\u0131zca son y\u0131llarda s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkilerinin kesin bir \u015fekilde en u\u00e7 noktas\u0131na dek \u015fiddetlenmi\u015f olmas\u0131 nedeniyle bile bundan bahsedilemez.<\/p>\n\n\n\n

Bay Heinrich Cunow ve di\u011ferlerinin g\u00fcnd\u00fcz g\u00f6z\u00fcyle r\u00fcyas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri yeniden in\u015fa edilmi\u015f dengenin \u015fematik te\u015fhirinin \u00f6z\u00fc i\u015fte buradad\u0131r. Dengeyi yeniden in\u015fa etmede ileri bir ad\u0131m atmak i\u00e7in kapitalizmin almak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 her \u00f6nlem, bunlar\u0131n her biri ve hepsi dolays\u0131z bir \u015fekilde toplumsal denge i\u00e7in kesin bir \u00f6nem kazanmakta, onun alt\u0131n\u0131 giderek daha fazla oymakta ve \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 m\u00fccadeleye zorlamaktad\u0131r. Dengeye ula\u015fmada ilk i\u015f \u00fcretim ayg\u0131t\u0131n\u0131 d\u00fczene sokmakt\u0131r; ama bunu yapmak i\u00e7in sermaye birikimi zorunludur. Ancak birikim olabilmesi i\u00e7in emek \u00fcretkenli\u011fini artt\u0131rmak gerekir. Nas\u0131l? \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f bir s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla; \u00e7\u00fcnk\u00fc sava\u015f sonras\u0131n\u0131n bu \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131 boyunca emek g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00fcretkenli\u011findeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f yayg\u0131n olarak bilinen bir olgudur. D\u00fcnya ekonomisini kapitalist temellerde yeniden in\u015fa etmek i\u00e7in, yine bir d\u00fcnya e\u015fde\u011feri bulmak -alt\u0131n standard\u0131- zorunludur. Bu olmaks\u0131z\u0131n kapitalist ekonomi varolamaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc fiyatlar para sistemindeki dalgalanmalar sonucu Almanya\u2019da oldu\u011fu gibi bir ay i\u00e7erisinde %100 artarak kendi \u00f6l\u00fcm danslar\u0131n\u0131 yaparken, \u00fcretim s\u00f6z konusu olamaz. Bir kapitalist, \u00fcretimle ilgilenmez. Zira sanayinin yava\u015f yava\u015f geli\u015fmesiyle elde edilebilecek k\u00e2rdan \u00e7ok fazlas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011fundan, spek\u00fcl\u00e2syon onu ayart\u0131r. Para sisteminin istikrara kavu\u015fmas\u0131 ne anlama gelir? Fransa ve Almanya i\u00e7in bu, devletin ifl\u00e2s\u0131n\u0131n il\u00e2n edilmesi anlam\u0131na gelir. Ama devletin ifl\u00e2s\u0131n\u0131 il\u00e2n etmek, \u00fclke i\u00e7indeki m\u00fclkiyet ili\u015fkilerinde keskin bir de\u011fi\u015fikli\u011fe yol a\u00e7makt\u0131r. Ve ifl\u00e2s ettiklerini il\u00e2n eden bu devletler, s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin keskinle\u015fmesine do\u011fru at\u0131lan dev bir ad\u0131m olacak \u015fekilde, yeni ulusal zenginli\u011fin da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 \u00fczerinde yeni bir m\u00fccadelenin arenas\u0131 haline gelirler. T\u00fcm bunlar ayn\u0131 zamanda toplumsal ve politik dengenin bir kenara b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131na da, yani devrimci bir ak\u0131\u015fa da i\u015faret eder. Ne var ki, devletin ifl\u00e2s\u0131n\u0131n il\u00e2n edilmesi, dengenin yeniden in\u015fa edilmesine hemencecik ge\u00e7i\u015fi olanakl\u0131 k\u0131lmamaktad\u0131r. Bunu, benzer \u015fekilde, \u00e7al\u0131\u015fma haftas\u0131n\u0131n uzat\u0131lmas\u0131, 8 saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fcn\u00fcn iptali ve \u00e7ok daha yo\u011fun bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc izlemektedir. Tabii buna paralel olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n direni\u015fini alt etmek zorunlu hale gelir. K\u0131saca, teorik ve soyut olarak konu\u015facak olursak, kapitalist dengenin yeniden in\u015fas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ama bu, toplumsal ve politik bir bo\u015flu\u011fun i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fmez; bu ancak s\u0131n\u0131flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015febilir. Ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olursa olsun, ekonomik alanda dengenin yeniden olu\u015fturulmas\u0131na y\u00f6nelik her ad\u0131m, kapitalist baylar\u0131n \u00fczerinde varl\u0131klar\u0131n\u0131 h\u00e2l\u00e2 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri karars\u0131z toplumsal denge i\u00e7in bir darbe niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. Ve en \u00f6nemlisi de budur.<\/p>\n\n\n\n

Toplumsal \u00c7eli\u015fkilerin \u015eiddetlenmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla ekonomik geli\u015fme otomatik bir s\u00fcre\u00e7 de\u011fildir. Sorun yaln\u0131zca toplumun \u00fcretici temelleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bu temeller \u00fczerinde insanlar ya\u015far ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar; ve geli\u015fme bu insanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir. \u00d6yleyse insanlar aras\u0131, ya da daha kesin olarak s\u00f6ylersek, s\u0131n\u0131flar aras\u0131 ili\u015fkiler alan\u0131nda neler oldu? G\u00f6rd\u00fck ki, Almanya ve di\u011fer Avrupa \u00fclkeleri ekonomik d\u00fczey a\u00e7\u0131s\u0131ndan 20 ya da 30 y\u0131l geriye savrulmu\u015flard\u0131r. Peki, toplumsal a\u00e7\u0131dan da, s\u0131n\u0131fsal anlamda da, e\u015fzamanl\u0131 olarak geriye savrulmu\u015flar m\u0131d\u0131r? Hi\u00e7 de de\u011fil. Almanya\u2019daki s\u0131n\u0131flar, i\u015f\u00e7ilerin say\u0131s\u0131 ve yo\u011funlu\u011fu, sermayenin yo\u011funlu\u011fu ve \u00f6rg\u00fctsel formu; t\u00fcm bunlar sava\u015f \u00f6ncesinde, \u00f6zellikle de son yirmi y\u0131ll\u0131k refah (1894-1913) d\u00f6neminin sonucu olarak \u015fekillenmi\u015flerdir. Ve daha sonra t\u00fcm bunlar daha da keskinle\u015fti: devlet m\u00fcdahalesinin yard\u0131m\u0131yla sava\u015f boyunca; ve spek\u00fcl\u00e2syon ate\u015fi ve sermayenin artan yo\u011funla\u015fmas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sava\u015ftan sonra da. Dolay\u0131s\u0131yla iki geli\u015fme s\u00fcrecine sahibiz. Ulusal zenginlik ve ulusal gelirdeki azalma s\u00fcrer, ama s\u0131n\u0131flar\u0131n geli\u015fimi bununla birlikte geriye de\u011fil ileriye do\u011fru devam eder. Giderek daha fazla insan proleterle\u015fmekte, sermaye de giderek daha az say\u0131da elde yo\u011funla\u015fmakta, bankalar birle\u015fmeyi s\u00fcrd\u00fcrmekte, s\u0131nai i\u015fletmeler tr\u00f6stlerde topla\u015fmaktad\u0131r. Sonu\u00e7 olarak s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi azalan ulusal gelir temelinde<\/p>\n\n\n\n

ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak keskinle\u015fir. Sorunun b\u00fct\u00fcn \u00f6z\u00fc buradad\u0131r. Ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki maddi temel ne kadar daral\u0131rsa, s\u0131n\u0131flar ve gruplar ulusal gelirden kendi paylar\u0131n\u0131 almak i\u00e7in o kadar vah\u015fice sava\u015f\u0131rlar. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 bir an i\u00e7in dahi ka\u00e7\u0131rmamak gerekir. Avrupa ulusal zenginlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan 30 y\u0131l geriye savrulurken, bu onun hi\u00e7 de 30 y\u0131l gen\u00e7le\u015fti\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir. Hay\u0131r, s\u0131n\u0131f anlam\u0131nda o 30 y\u0131l ya\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6yl\u00fcl\u00fck<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sava\u015f\u0131n ilk d\u00f6nemi boyunca t\u00fcm Avrupa\u2019da, k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sava\u015ftan k\u00e2r\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylendi ve yaz\u0131ld\u0131. Ger\u00e7ekten de devletin ordu i\u00e7in kritik bir \u015fekilde ekmek ve ete ihtiyac\u0131 vard\u0131. Bu nedenle s\u00fcrekli olarak anormal bir \u015fekilde y\u00fckselen fiyatlar \u00f6dedi ve k\u00f6yl\u00fcler ceplerini t\u0131ka basa k\u00e2\u011f\u0131t parayla doldurdular. K\u00f6yl\u00fcler s\u00fcrekli olarak de\u011fer yitiren bu k\u00e2\u011f\u0131t paralarla, kurun ger\u00e7ek de\u011ferinde oldu\u011fu \u00f6nceki g\u00fcnlerde alm\u0131\u015f olduklar\u0131 bor\u00e7lar\u0131 \u00f6dediler. Elbette bu onlar i\u00e7in olduk\u00e7a k\u00e2rl\u0131 bir i\u015flemdi.<\/p>\n\n\n\n

Burjuva ekonomistler, k\u00f6yl\u00fc ekonomisinin zenginli\u011finin sava\u015ftan sonra kapitalizmin istikrar\u0131n\u0131 g\u00fcvenceye alaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Ama yanl\u0131\u015f hesap yapt\u0131lar. K\u00f6yl\u00fcler ipoteklerini \u00f6dediler, ama \u00e7ift\u00e7ilik yaln\u0131zca bankalara bor\u00e7 \u00f6demekten ibaret de\u011fildi. Topra\u011f\u0131n ekilmesi, g\u00fcbrelenmesi, sulama ve iyi tohumlar, teknolojik geli\u015fmeler vb. de gerekmekteydi. Dahas\u0131, ortada emek k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131; tar\u0131m geriliyordu ve k\u00f6yl\u00fcler ba\u015flang\u0131\u00e7taki yar\u0131-hayali y\u00fckseli\u015ften sonra y\u0131k\u0131mla y\u00fcz y\u00fcze gelmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7 t\u00fcm Avrupa\u2019da \u00e7e\u015fitli a\u015famalar\u0131yla g\u00f6r\u00fclebilir. Ama bu durum kendisini Amerika\u2019da da \u00e7ok derin bir \u015fekilde ortaya koymu\u015ftur. Y\u0131k\u0131ma u\u011fram\u0131\u015f Avrupa\u2019n\u0131n art\u0131k onlar\u0131n tah\u0131l\u0131n\u0131 sat\u0131n alamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, Amerikal\u0131, Kanadal\u0131, Avustralyal\u0131 ve G\u00fcney Amerikal\u0131 \u00e7ift\u00e7iler aras\u0131nda had safhada s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fand\u0131. Tah\u0131l fiyat\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc. T\u00fcm d\u00fcnyadaki \u00e7ift\u00e7iler aras\u0131nda huzursuzluk ve ho\u015fnutsuzluk hakimdi. Bu bak\u0131mdan k\u00f6yl\u00fcl\u00fck art\u0131k yasa ve d\u00fczenin dayanaklar\u0131ndan birisi de\u011fildi. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde, k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn en az\u0131ndan bir kesimini m\u00fccadelede yan\u0131na \u00e7ekme (en d\u00fc\u015f\u00fck katmanlar), di\u011fer bir kesimini tarafs\u0131zla\u015ft\u0131rma (orta katmanlar) ve \u00fcst katmanlar\u0131 da yal\u0131tma ve fel\u00e7le\u015ftirme (kulaklar, hali vakti yerinde \u00e7ift\u00e7iler) olanaklar\u0131 a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yeni Orta S\u0131n\u0131f<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Reformistler s\u00f6zde orta-s\u0131n\u0131fa b\u00fcy\u00fck umutlar ba\u011flad\u0131lar. M\u00fchendisler, teknisyenler, doktorlar, avukatlar, muhasebeciler, m\u00fcfetti\u015fler, memurlar, siviller ve ayn\u0131 \u015fekilde devlet hizmetlileri vb. T\u00fcm bunlar sermaye ve emek aras\u0131nda duran yar\u0131-tutucu bir katman\u0131 olu\u015ftururlar; ve reformistlerin d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re, demokratik rejimleri y\u00f6nlendirip, ayn\u0131 zamanda desteklerken bu ikisini [sermaye ve eme\u011fi -\u00e7.n.] uzla\u015ft\u0131r\u0131rlar. Bu s\u0131n\u0131f, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan daha fazla s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekmi\u015f, yani ya\u015fam standartlar\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ya\u015fam standartlar\u0131ndan bile daha fazla k\u00f6t\u00fcle\u015fmi\u015ftir. Bunun ba\u015fl\u0131ca nedeni paran\u0131n sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn gerilemesi, k\u00e2\u011f\u0131t paran\u0131n de\u011ferinin d\u00fc\u015fmesidir. Bu, t\u00fcm Avrupa \u00fclkelerinde memurlar ve teknik entelijensiyan\u0131n alt saflar\u0131 ve hatta orta saflar\u0131 aras\u0131nda keskin bir ho\u015fnutsuzlu\u011fa yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, \u0130talya\u2019da memurlar tam da \u015fu anda amans\u0131z bir greve kat\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131rlar. Elbette devlet g\u00f6revlileri, banka hizmetlileri vb., vb., proleter bir s\u0131n\u0131f haline gelmediler, ama daha \u00f6nceki tutucu karakterlerinden de s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Devlete destek olmad\u0131klar\u0131 gibi, ho\u015fnutsuzluklar\u0131 ve protestolar\u0131yla onun ayg\u0131t\u0131n\u0131 sars\u0131p, silkelemi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

Burjuva entelijensiyan\u0131n ho\u015fnutsuzlu\u011fu, ticari-end\u00fcstriyel k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta burjuvaziyle \u00f6rt\u00fck ba\u011flar\u0131 nedeniyle daha da keskinle\u015fmi\u015ftir. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta burjuvazi kendisini, hor g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve hak ettikleri paylar\u0131 konusunda aldat\u0131lm\u0131\u015f hissetmektedir. Tekelle\u015fmi\u015f burjuvazi, \u00fclkenin y\u0131k\u0131ma u\u011fram\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen zenginlik i\u00e7inde y\u00fczmeyi s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Azalan ulusal gelirin hep artan bir par\u00e7as\u0131n\u0131 kendine mal etmektedir. Tekelle\u015fmemi\u015f burjuvazi ve yeni orta s\u0131n\u0131f hem mutlak, hem de g\u00f6reli olarak batmaktad\u0131r. Proletaryaya gelince, ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcle\u015fmesine ra\u011fmen, bug\u00fcn azalan ulusal gelirden ald\u0131\u011f\u0131 pay, muhtemelen sava\u015f \u00f6ncesinde ald\u0131\u011f\u0131ndan daha fazlad\u0131r. Tekelci sermaye, i\u015f\u00e7ilerin pay\u0131n\u0131, sava\u015f \u00f6ncesi d\u00fczeyine indirmeye zorlayarak t\u0131rpanlamaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ne var ki i\u015f\u00e7i, kendisine kalk\u0131\u015f noktas\u0131 olarak istatistik tablolar\u0131n\u0131 de\u011fil, d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131 al\u0131r ve ulusal gelirden ald\u0131\u011f\u0131 pay\u0131 artt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. O halde, k\u00f6yl\u00fcler ekonominin gerilemesiyle birlikte bunalm\u0131\u015flard\u0131r; entelijensiya giderek daha da yoksulla\u015fmakta ve batmaktad\u0131r; k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta burjuvazi y\u0131k\u0131ma u\u011fram\u0131\u015f ve ho\u015fnutsuzdur. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi keskinle\u015fmektedir.<\/p>\n\n\n\n

1921 T\u00fcm-Rusya Konferans\u0131nda Yolda\u015f Zinovyev\u2019in Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in Taktikleri \u00dczerine Sundu\u011fu Rapor Hakk\u0131nda Konu\u015fma [1]<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yolda\u015flar, bug\u00fcnk\u00fc gazetelere g\u00f6re, devletimizin d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k mevcudiyetinden sonra resmen tan\u0131nmas\u0131 fiilen bize ula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Baharda, bizim, Sovyet Cumhuriyetinin de kat\u0131laca\u011f\u0131 bir konferans toplanacak. Bu, tart\u0131\u015fmas\u0131z son derece \u00f6nemli bir olgudur. Bununla birlikte t\u00fcm Avrupa\u2019n\u0131n ve d\u00fcnya i\u015f\u00e7i hareketinin durumu (ki bu durum, Yolda\u015f Zinovyev\u2019in raporunun konusuyla do\u011frudan ili\u015fkilidir) bizi \u015fu sonucu \u00e7\u0131kartmaya y\u00f6neltiyor; tan\u0131nmam\u0131za giden yol p\u00fcr\u00fczs\u00fcz ve kolay olmaktan uzakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7e\u015fitli h\u00fck\u00fcmetler \u00fczerinde oldu\u011fu kadar i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00fczerinde de etkisini g\u00f6steren verili politik durum ve Avrupa ve t\u00fcm d\u00fcnyadaki ekonomik durum son derece karma\u015f\u0131kt\u0131r. Bir yanda, \u015fimdilerde yok olmaya ba\u015flayan \u00e7ok derin bir ekonomik kriz; \u00f6te yanda burjuvazi ve burjuvazinin \u015fahsi h\u00fck\u00fcmetleri aras\u0131nda politik \u00f6zg\u00fcvenin ak\u0131n edi\u015fi.<\/p>\n\n\n\n

Bir yanda, en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcnden ekonomik zorluklar h\u00e2l\u00e2 h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyor, ticari ve s\u0131nai ya\u015fam e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmedik bir krizin pen\u00e7esinde kalmaya devam ediyor. Ancak \u00f6te yanda, yeniden \u00f6rg\u00fctlenen devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n \u015fimdiden fethetti\u011fi mevziler ve bunun sonucu olarak burjuvazide, \u015fimdiye kadar en kritik anlar\u0131n \u00fcstesinden gelindi\u011fi \u015feklinde bir g\u00fcven s\u00f6z konusu. E\u011fer \u0130ngiliz ve Frans\u0131z burjuvazisi, bizzat bunlar\u0131n egemenleri, bug\u00fcn, ticaret dengesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, ticari ve s\u0131nai avantajlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bizim tan\u0131nmam\u0131z sorununu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlarsa, bunun a\u00e7\u0131klamas\u0131 yukarda de\u011finilen iki nedende aranabilir. Burjuvazi zor bir ekonomik durumdad\u0131r. Rusya\u2019y\u0131 d\u00fcnya ekonomik alan\u0131ndan d\u0131\u015flayacak bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu ar\u0131yor, ancak kendine de, Sovyet Rusya kadar a\u011f\u0131r bir yap\u0131yla manevra yapman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu sanacak kadar politik bir \u00f6zg\u00fcven duyuyor. Avrupa ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada sava\u015f sonras\u0131 durum taraf\u0131ndan belirlenen temel vaziyet budur. Ekonomik kriz bug\u00fcn t\u00fckeniyor. Hem Avrupa\u2019da hem de d\u00fcnyan\u0131n tamam\u0131nda ekonomik d\u00fczelmenin apa\u00e7\u0131k ve a\u011f\u0131r belirtileri mevcut. Ve bu, bir b\u00fct\u00fcn olarak durumu ve hemen \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki perspektifleri kavramak a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

Son D\u00fcnya Kongresine kat\u0131lan ve ideolojik m\u00fccadeleyi izleyen yolda\u015flar, bu sorunlar\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmak \u00fczere D\u00fcnya Kongresine ve \u00f6zellikle Komisyon oturumlar\u0131na getirildi\u011finin fark\u0131ndad\u0131rlar. Bu sorunlar, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde i\u015f\u00e7i hareketinin ak\u0131betinin ne olaca\u011f\u0131 noktas\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Olduk\u00e7a belirsiz bir grupla\u015fma vard\u0131. Bunlar\u0131n iddialar\u0131 \u015fuydu: Son Kongrenin arifesinde i\u00e7inden ge\u00e7mekte oldu\u011fumuz -son derece \u015fiddetli- ticari ve s\u0131nai kriz, kapitalist toplumun son bunal\u0131m\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor ve bu kapitalist toplumun son krizi, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kurulana de\u011fin amans\u0131zca daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fecektir. Bu devrim kavram\u0131 tamam\u0131yla Marksizm d\u0131\u015f\u0131, bilim d\u0131\u015f\u0131, mekaniktir. \u015eu \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnenler var: Devrimci bir d\u00f6nemde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan ve kriz, proletaryan\u0131n tam zaferine kadar muhakkak k\u00f6t\u00fcle\u015fmek zorunda oldu\u011fundan, buradan \u015fu \u00e7\u0131kar; partimiz uluslararas\u0131 arenada sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7melidir ve bu k\u00f6t\u00fcle\u015fen bunal\u0131mca tahrik edilen bug\u00fcn aktif olmayan proleter y\u0131\u011f\u0131nlar er ya da ge\u00e7 son proleter h\u00fccumda partimizi destekleme noktas\u0131na geleceklerdir. D\u00fcnya Kongresinde delegasyonumuz, bu tip iddialar\u0131n do\u011fru ve bilimsel olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ederek bu d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etti.<\/p>\n\n\n\n

Avrupa ve Amerika aras\u0131nda bir denge yoktur. Avrupa\u2019n\u0131n par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 devam ediyor, Orta ve Do\u011fu Avrupa\u2019da yap\u0131lan tahribat halen onar\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r ve Rusya\u2019n\u0131n i\u00e7inde oldu\u011fu abluka \u00f6z\u00fc itibar\u0131yla s\u00fcr\u00fcyor. Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerdeki gerginlikler, g\u00fcven yoksunlu\u011fu, paran\u0131n de\u011ferinin d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc, devasa bor\u00e7lar ve finansal kaos; bunlar sava\u015f\u0131n miras b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 olgu ve fakt\u00f6rlerdir. Ve kapitalizmin temel g\u00fc\u00e7leri bunlar\u0131n \u00fcstesinden gelmenin yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yorlar. Bu yap\u0131labilir mi? Ya da olas\u0131 m\u0131d\u0131r?<\/p>\n\n\n\n

Soyut olarak konu\u015fursak, proletarya pasif kal\u0131rken ve Kom\u00fcnist Parti gaf \u00fcst\u00fcne gaf yapan bir \u00f6rg\u00fct olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken bu temel g\u00fc\u00e7lerin i\u015flemeye devam etmesine izin verilirse, o taktirde bunun; ekonomik g\u00fc\u00e7lerin bilin\u00e7siz etkile\u015fiminin, Kom\u00fcnist Partinin yanl\u0131\u015flar\u0131 ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n pasifli\u011finden kendi ad\u0131na yararlanarak, milyonlar\u0131n kemikleri \u00fczerinde, milyonlarca Avrupal\u0131 proleterin kemikleri \u00fczerinde ve say\u0131s\u0131z \u00fclkenin tahrip edilmesi<\/p>\n\n\n\n

yoluyla, uzun erimde bir \u00e7e\u015fit yeni kapitalist dengeyi yeniden kuraca\u011f\u0131 bir duruma yol a\u00e7aca\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Yirmi ya da otuz y\u0131l i\u00e7inde yeni bir kapitalist denge kurulabilir, ancak bu ayn\u0131 zamanda t\u00fcm ku\u015faklar\u0131n soyunun kurumas\u0131, Avrupa k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn batmas\u0131 vs. anlam\u0131na gelir. Bu yakla\u015f\u0131m, en \u00f6nemli ve temel fakt\u00f6rleri, ad\u0131n\u0131 koyal\u0131m, Kom\u00fcnist Partinin \u00f6nderli\u011fi ve rehberli\u011fi alt\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fma d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakan kat\u0131ks\u0131z soyut bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Burjuva devletinin bilin\u00e7li manevralar\u0131 i\u00e7in zemin haz\u0131rlayan ekonomik alanla yan yana, keza yine bu ekonomik ya\u015fama dayanan, burjuva devletin t\u00fcm \u00e7atlak ve zikzaklar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirerek hesaba katan ve ayn\u0131 zamanda burjuva devletinin manevralar\u0131n\u0131 dikkate alarak t\u00fcm bunlar\u0131 devrimci taktikler diline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir ba\u015fka fakt\u00f6r\u00fcn daha mevcut oldu\u011fu post\u00fclas\u0131ndan yola \u00e7\u0131k\u0131yoruz. Baz\u0131 yolda\u015flar\u0131n, bug\u00fcnk\u00fc ticari-s\u0131nai krizin proletaryan\u0131n tam zaferine kadar s\u00fcrmesi gerekti\u011fi kan\u0131s\u0131yla \u00f6n ayak olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 otomatik bir sald\u0131r\u0131 hareketi post\u00fclas\u0131, Marx\u2019\u0131n ekonomi teorisine tamam\u0131yla kar\u015f\u0131 bir bi\u00e7imde i\u015fliyor. Kapitalist durgunluk d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi, kapitalist \u00e7\u00fcr\u00fcme ve ekonomik par\u00e7alanma d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi, kapitalist y\u00fckseli\u015f d\u00f6neminde de, krizler d\u00f6ng\u00fclerden meydana gelir: \u0130lkin boom gelir, ard\u0131ndan bir bunal\u0131m ki bunu ara a\u015famalar\u0131yla birlikte yeni bir boom ve bunal\u0131m takip eder. Dahas\u0131, ge\u00e7en 150 y\u0131ll\u0131k tarihsel g\u00f6zlemlerin do\u011frulad\u0131\u011f\u0131 gibi, bu d\u00f6ng\u00fcler ortalama dokuz y\u0131ll\u0131k bir zaman dilimine yay\u0131l\u0131rlar. Bu sal\u0131n\u0131mlar\u0131n kendi i\u00e7 yasalar\u0131 vard\u0131r ve teredd\u00fcts\u00fcz s\u00f6ylenebilir ki; 1920-21\u2019de Avrupa\u2019da muzaffer bir devrim ger\u00e7ekle\u015fmedik\u00e7e, 1920 ya da 1921 veya 1922 y\u0131l\u0131 boyunca bug\u00fcnk\u00fc \u015fiddetli kriz, ticari-s\u0131nai bir boom\u2019un, ilkin i\u015faret ve belirtilerine ve sonra \u00e7ok bariz kan\u0131tlar\u0131na ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak teslim olacakt\u0131r. Bu boom\u2019un karakteri, yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve derinli\u011fiyle ilgili bir soruya, insan v\u00fccudunun solumas\u0131 ile bir analoji kurularak cevap verilebilir: Bir insan \u00f6l\u00fcnceye kadar soluk almaya devam eder, ancak bir gen\u00e7, bir yeti\u015fkin ve \u00f6len bir adam, hepsi farkl\u0131 \u015fekilde nefes al\u0131rlar ve v\u00fccudun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda nefes al\u0131\u015f\u0131m\u0131zdan bir yarg\u0131ya var\u0131labilir. Ancak her \u015feye ra\u011fmen insan \u00f6l\u00fcm\u00fcne de\u011fin nefes almay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Benzer \u015fekilde kapitalizm de. Bu dalgalar\u0131n sal\u0131n\u0131m\u0131, bu ini\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar, kapitalizm muzaffer proletarya taraf\u0131ndan sona erdirilmedik\u00e7e ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Kapitalizmin y\u00fckseli\u015f, durgunluk ya da d\u00fc\u015f\u00fc\u015f i\u00e7inde oldu\u011fu konusunda, boom ve krizlerin sal\u0131nan dalgalar\u0131ndan yola \u00e7\u0131karak bir yarg\u0131ya varmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bug\u00fcn kesinlikle s\u00f6yleyebiliriz ki; 1920 bahar\u0131nda patlak veren, ortalama olarak 15-16 ya da 17-18 ay \u00e7e\u015fitli dalgalanmalarla s\u00fcrd\u00fckten sonra 1921 May\u0131s\u0131nda \u015fiddetinin en \u00fcst noktas\u0131na ula\u015fan kriz, her krizin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fi tamamlamay\u0131 ba\u015fard\u0131, yani art\u0131 mallardan ve art\u0131 \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerden kurtuldu ve bu suretle kapitalizme bir miktar daha b\u00fcy\u00fcme alan\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f oldu. Kendisini, i\u015fsizlik azalmaya ba\u015flam\u0131\u015fken fiyatlar\u0131n y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7mesiyle dile getiren bir canlanman\u0131n ba\u015flamas\u0131 s\u00f6z konusudur. Bu sorunla daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ilgilenmek isteyenler Pavlovsky\u2019nin Communist International\u2018\u0131n son say\u0131s\u0131ndaki makalesini okumal\u0131lar. \u00d6zel ekonomi dergilerindeki makalelerin yan\u0131 s\u0131ra, Smith\u2019in Economicheskaya Zhizn\u2018deki makalelerine de bak\u0131labilir. Bug\u00fcn krizin derinle\u015fmeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp s\u00fcrd\u00fcrmedi\u011fini tart\u0131\u015fmak gereksizdir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015f\u00e7i hareketinde bug\u00fcnlerde g\u00f6zlenebilen y\u00fckseli\u015f dalgas\u0131n\u0131 de\u011ferlendirecek olursak, bunun yeni ba\u015flam\u0131\u015f olan ticari-s\u0131nai canlanmayla s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu kabul etmek zorunda kal\u0131r\u0131z. Bu ticari ve s\u0131nai canlanma ve onun derinli\u011fi \u015f\u00fcphesiz bir b\u00fct\u00fcn olarak kapitalizmin durumuna ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r. Ticari ve s\u0131nai kriz, ilk siper hatt\u0131n\u0131n (korkun\u00e7 fiyatlar) \u00fcstesinden gelip onu yard\u0131ktan sonra, i\u015flemez hale gelen ve harap olan \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler bir dereceye kadar ilerleme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f olacakt\u0131r (bug\u00fcnlerde buna tan\u0131kl\u0131k ediyoruz). Yar\u0131n ya da ertesi g\u00fcn, gelecek y\u0131l ya da iki y\u0131l sonra (tarihi kestirmek zor) \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler, Do\u011fu Avrupa\u2019n\u0131n tahribat\u0131yla, Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n korkun\u00e7 durumuyla, iyile\u015fmekten olduk\u00e7a uzak ayn\u0131 parasal sistemlerle kar\u015f\u0131la\u015facakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Boom, 1914 \u00f6ncesinde al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z refah kadar muazzam olmayacakt\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re bu refah b\u00fct\u00fcn\u00fcyle hastal\u0131kl\u0131, yaln\u0131zca ileriye de\u011fil geriye de yalpalayan bir refah olacakt\u0131r. Bu tart\u0131\u015fma d\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Fakat yine de bu boom, ekonomik ya\u015fam\u0131n ve boom temelindeki i\u015f\u00e7i hareketi politikas\u0131n\u0131n evriminde yeni bir evreye, yeni bir a\u015famaya i\u015faret ediyor. Peki bu boom nas\u0131l olu\u015ftu? \u0130zin verirseniz size \u00f6zet olarak onun kronolojisini vereyim.<\/p>\n\n\n\n

1914\u2019te bir kriz patlak vermek \u00fczereydi. Bunun yerine emperyalist sava\u015f \u00e7\u0131kageldi. Sava\u015f ekonomik geli\u015fme e\u011frisiyle \u00e7ak\u0131\u015ft\u0131 ve maddi g\u00fc\u00e7lerin ve kaynaklar\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131, yak\u0131l\u0131p y\u0131k\u0131lmas\u0131, bor\u00e7lar\u0131n birikmesi, ekonominin \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yitirmesi, t\u00fcm i\u015fletmeleri da\u011f\u0131tarak, muazzam emisyon hacimlerini k\u00f6r\u00fckleyerek vb. sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n ve ticari kurulu\u015flar\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 temelinde dizginlerinden bo\u015falm\u0131\u015f bir sava\u015f refah\u0131 \u00e7\u0131kageldi. Sava\u015f sona erdi. 1918 y\u0131l\u0131yd\u0131. Ve terhisler. En kritik and\u0131 bu. \u0130\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fcler evlerine, k\u0131r\u0131k d\u00f6k\u00fck yemliklerine d\u00f6nmek \u00fczere ordudan ayr\u0131ld\u0131lar. Sava\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri iptal edildi. Bunal\u0131m derinle\u015fti. E\u011fer Kom\u00fcnist Parti, bug\u00fcn Almanya ya da Fransa\u2019daki g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131na o zaman sahip olsayd\u0131, proletarya iktidar\u0131 kendi ellerine alabilirdi. 1919\u2019da (bunu \u00e7ekinmeden s\u00f6yleyebiliriz) b\u00f6yle bir Kom\u00fcnist Parti yoktu. H\u00fck\u00fcmetler bunun yoklu\u011fundan yararland\u0131lar ve terhis korkusuyla sava\u015f d\u00f6neminin ekonomik politikalar\u0131n\u0131 1919 boyunca s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. K\u00e2\u011f\u0131t para emisyonu devam ettirildi, eski sava\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri yaln\u0131zca krizi ba\u015fka bir y\u00f6ne \u00e7evirmek amac\u0131yla uzat\u0131ld\u0131 ya da yenileriyle de\u011fi\u015ftirildi. Ve t\u00fcm bir 1919 y\u0131l\u0131, \u015f\u00fcphesiz ayn\u0131 halk kitlelerinin zarar\u0131na, burjuva devletince bah\u015fedilen muazzam milyarl\u0131k s\u00fcbvansiyonlarla ge\u00e7ti. Bu bir \u00e7e\u015fit moratoryumdu; yapay ve uyduruk ara\u00e7larla korunma. Kapitalizm politik haklar bah\u015federek, sekiz saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fcn\u00fc ba\u015flatt\u0131. \u0130\u015f\u00e7ilerin kendili\u011finden sald\u0131r\u0131 dalgas\u0131, o zamanlar fiilen varolmayan Kom\u00fcnist Partinin \u00f6nderli\u011fi olmaks\u0131z\u0131n serpilip ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

1919\u2019da hesap \u00f6demenin zaman\u0131 geldi; kriz patlak verdi. Burjuvazi ve devleti krizle hesapla\u015ft\u0131lar, ancak kapitalist mekanizmalar\u0131n yasalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek g\u00fc\u00e7lerini a\u015f\u0131yordu. \u0130lk devrimci hareketler, deneyim yoksunlu\u011fu ve Kom\u00fcnist Partinin olmay\u0131\u015f\u0131ndan dolay\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131. Bunu, i\u00e7 m\u00fccadeleler, b\u00f6l\u00fcnmelerin patlak veri\u015fi ve 1918\u2019de devlet i\u015flerinin \u00e7ok alel\u00e2de bir kavray\u0131\u015f\u0131na ve kitabi bilgilere sahip geni\u015f i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 gruplar\u0131 aras\u0131nda yan\u0131lsamalardan kurtulma takip etti. Burjuvazi sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ti, \u00fccret d\u00fczeyleri muazzam \u00f6l\u00e7\u00fclerde geriledi; bunlar saatin belirtileriydi. G\u00fcven yoksunlu\u011fu evrenseldi, grevler ezildi, i\u015fsizler ordusu devasa boyutlara ula\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu ko\u015fullarda krizin, bir u\u00e7ta reformist, di\u011fer u\u00e7ta anar\u015fist yan\u0131lsamalara yol a\u00e7mas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Bunun \u00fczerine Kom\u00fcnist Parti bir s\u00fcreli\u011fine kendisini kitlelerden yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f hissetmeye ba\u015flad\u0131. Ve Kom\u00fcnist Parti sava\u015f\u0131n tasfiyesinin kritik an\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde, burjuvazi bu kritik d\u00f6nemde ayakta kalabildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, kriz, ilk politik yan\u0131lsamalar\u0131ndan \u00e7oktan kurtulmu\u015f kitleleri kam\u00e7\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ve krizin kitleleri sar\u0131p sarmalayan kollar\u0131 gev\u015fedi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde; kriz, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci enerjisine yeni ve ciddi bir d\u00fcrt\u00fc sa\u011flayabilirdi. Ve bug\u00fcn olan da budur.<\/p>\n\n\n\n

Bu kriz do\u011fal olarak, \u00e7eli\u015fkilerinin ve zorluklar\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7\u00f6zebilmesi i\u00e7in burjuvaziye gerekenin onda biri b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bile de\u011fildi. Ancak bu kriz i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na, \u00fcretimin s\u0131rtlay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n kendisi oldu\u011funu, her \u015feyin onun karar\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu, burjuvazi ve kapitalizmin kaderinin giderek artan \u00f6l\u00e7\u00fcde bu karara ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu bir kez daha hissettirecek kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Ve en \u00f6nemli olan \u015fey \u015fudur ki, bug\u00fcn i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, m\u00fccadelede deneyim kazanm\u0131\u015f, yanl\u0131\u015flardan -ki yanl\u0131\u015f yapma deneyimi t\u00fcm deneyimlerin en \u00f6nemlisidir- ve yanl\u0131\u015flardan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z derslerden yararlanarak bizim kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u015far\u0131lardan deneyim kazanm\u0131\u015f bir Kom\u00fcnist Partinin rehberli\u011fine sahiptir. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz zamanda y\u00fcz y\u00fcze oldu\u011fumuz durum budur.<\/p>\n\n\n\n

Tamamen kendimizden emin olarak s\u00f6yleyebiliriz ki, i\u015f\u00e7i kitleler aras\u0131nda 1920\u2019lerin ba\u015flar\u0131nda \u015fiddetlenen ve sonlar\u0131na do\u011fru belirginle\u015ferek b\u00fcy\u00fcyen i\u00e7 ayr\u0131\u015fma evresi -Kom\u00fcnistlerin yal\u0131t\u0131lma a\u015famas\u0131n\u0131n, kimi zamanlar \u00e7o\u011funluk gibi hareket etmeye yeltenen bariz bir az\u0131nl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olma durumunun da\u011f\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde ayr\u0131\u015fma- bir b\u00fct\u00fcn olarak ve k\u0131smen art\u0131k arkam\u0131zda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ve bu, Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in \u00f6nerdi\u011fi ve Yolda\u015f Zinovyev\u2019in burada savundu\u011fu taktikler i\u00e7in kati surette do\u011fru bir zemindir.<\/p>\n\n\n\n

Yolda\u015flar, bu ekonomik canlanman\u0131n ne kadar s\u00fcrece\u011fini ya da hangi bi\u00e7imlere b\u00fcr\u00fcnece\u011fini s\u00f6ylemek zor. B\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla hastal\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7im alacak. Bu ini\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar bir \u00f6ks\u00fcr\u00fck n\u00f6betini and\u0131racak ve bu nedenle devrimci itilimleri garantileyecektir. Kom\u00fcnist Partinin liderli\u011finde, kesinlikle s\u00f6ylenebilir ki, devrimci hareketin y\u00fckselen dalgas\u0131, bu kabaran sel, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7indeki t\u00fcm gruplar\u0131<\/p>\n\n\n\n

kendisiyle birlikte y\u00fckseltecektir, yani oport\u00fcnistleri, merkezcileri ve benzer \u015fekilde Kom\u00fcnistleri bu dalgan\u0131n tepesine \u00e7\u0131kartacakt\u0131r. Bu kabaran selin gereklilikleri bizi pratik uzla\u015fmalar aramaya itiyor ve buna zorluyor. Fakat ayn\u0131 zamanda, tam da herkesi yukar\u0131ya kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan bu kabaran sel \u00e7al\u0131\u015fan kitleleri eyleme sevk ediyor ve t\u00fcm gruplar\u0131 eylem i\u00e7inde s\u0131nanmaya zorlayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7mi\u015fte teorik polemiklerin, az\u0131nl\u0131k durumundaki politik partiler aras\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalar\u0131n konusu olan her \u015fey, bug\u00fcn \u00e7o\u011funluk taraf\u0131ndan s\u0131nan\u0131yor. Di\u011ferleri bu kabaran selde bo\u011fulurken, biz sonuna kadar onun tepe noktas\u0131nda ilerliyor olaca\u011f\u0131z. \u00d6zellikle t\u00fcm bu ko\u015fullar uluslararas\u0131 durumu tamam\u0131yla belirlemektedir.<\/p>\n\n\n\n

Burjuvazi kendisine \u00e7ok g\u00fcveniyor, ekonomik zorluklar olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck; s\u0131nai boom da keza burjuvazi i\u00e7in umut olu\u015fturuyor, \u015f\u00fcphesiz bu bbom\u2019un kayma\u011f\u0131n\u0131 burjuvazinin en \u00fcst gruplar\u0131 yiyecek (devlet ayg\u0131t\u0131 onlar\u0131n elinde). Enternasyonal\u2019in ve onun \u00f6nde gelen parti ve unsurlar\u0131n\u0131n deneyimine yaslanarak, bu boom\u2019un derinli\u011fini ara\u015ft\u0131r\u0131yoruz ve belirtilerini form\u00fcle ediyoruz, fakat burjuvazi bunun tam tarihsel anlam\u0131n\u0131 hi\u00e7 de de\u011ferlendirme yetene\u011finde de\u011fildir. Burjuvazinin kendine g\u00fcveni \u00e7ok b\u00fcy\u00fck. Ve bu nedenle bu d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131nda Washington Konferans\u0131n\u0131 [2] topluyor ve gelecek bahar yap\u0131lacak yeni bir konferansa bizi davet etmekten bahsetmeye ba\u015fl\u0131yor. Burjuvazinin \u00f6zg\u00fcveni, \u00fclkemizdeki k\u0131tl\u0131k, a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00f6t\u00fc ekonomik durumumuz; t\u00fcm bunlar, burjuvazinin bizimle g\u00f6r\u00fc\u015fmenin san\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha kolay ve rahat oldu\u011funu sanmas\u0131n\u0131n g\u00f6stergeleridir.<\/p>\n\n\n\n

En uzak g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc olan Amerika\u2019d\u0131r. Japonya ile fikir birli\u011fine vard\u0131. Japonya\u2019ya verilen bizi ya\u011fmalama izni, k\u0131tl\u0131k \u00e7eken b\u00f6lgelerimizdeki \u201cinsani\u201d faaliyetlerle \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fekilde senkronize edilmi\u015ftir. Birincisi ikincisine m\u00fckemmel bir destektir. Esas manevra orada y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor; Uzak Do\u011fu\u2019da.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkeye daha yak\u0131n olan Bat\u0131\u2019da ba\u015fka manevralar var. Gelecekteki Karelya olaylar\u0131 i\u00e7in bir Karelya gedi\u011fi a\u00e7ma haz\u0131rl\u0131klar\u0131, san\u0131landan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ektedir. Bat\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z boyunca silahlanm\u0131\u015f g\u00fcruhlar bulunmaktad\u0131r (Sovyet Kongresinde bu g\u00fcruhlar\u0131n mevzileni\u015fini g\u00f6steren bir haritam olacak) ve Polonya birliklerinin artan bir yo\u011funla\u015fmas\u0131 s\u00f6z konusudur. T\u00fcm bunlar \u015fu anlama geliyor; bir yanda Avrupa burjuvazisinin bir kanad\u0131, di\u011ferleri aras\u0131nda bize en yak\u0131n olan ve ne pahas\u0131na olursa olsun bize kar\u015f\u0131 sava\u015fmak isteyen Polonyal\u0131lar, \u00f6te yanda burjuvazinin -belki en \u00fcst gruplar\u0131 aras\u0131nda bile- bizi tan\u0131man\u0131n ve bizle bir anla\u015fmaya yana\u015fman\u0131n biraz basitle\u015ftirilmi\u015f bir \u015feklini g\u00f6nl\u00fcnden ge\u00e7irenler. Az \u00e7ok \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar: \u201cPeki, Krassin ya da \u00c7i\u00e7erin\u2019i [3] arayaca\u011f\u0131z. Teklif edilen 20 milyon dolarl\u0131k borca bir miktar daha il\u00e2ve edece\u011fiz ve sonra Komintern\u2019e, yap\u0131lacak \u015feyin bir i\u00e7 temizli\u011fi yerine getirmek oldu\u011funu s\u00f6yleyece\u011fiz. Bize politik garantiler versinler. Bu kom\u00fcnizm \u015feytan\u0131n\u0131n t\u0131rnaklar\u0131n\u0131 yeterince t\u00f6rp\u00fcleyece\u011fiz ve sonras\u0131 rahat bir yolculuk olacak.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Lloyd George ve di\u011fer baz\u0131lar\u0131n\u0131n kafas\u0131nda b\u00f6yle bir tasar\u0131 oldu\u011funa ku\u015fku yok. Bizim resmen tan\u0131nmam\u0131z \u00fczerine g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ba\u015flar ba\u015flamaz, \u00f6ks\u00fcr\u00fck n\u00f6beti ve spazmlara benzer say\u0131s\u0131z zikzak olacak. Hem Lloyd George ve Briand hem de di\u011fer bir\u00e7o\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler boyunca bizi bask\u0131 alt\u0131na alacak ara\u00e7lara ihtiya\u00e7 duyacaklar. Polonyalar\u0131, Romanyalar\u0131, Finlandiyalar\u0131 var. Durum \u00e7ok ciddidir. Tarihsel g\u00f6r\u00fcn\u00fcm -uluslararas\u0131 ve benzer \u015fekilde Rusya i\u00e7in- y\u00fckselen bir e\u011fri g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcd\u00fcr, ancak bu d\u00fcz bir e\u011fri olmaktan ziyade bir\u00e7ok ini\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 olan bir e\u011fridir ve bir sonraki kopu\u015f tam olarak gelecek baharla birlikte olabilir.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte varsayal\u0131m ki g\u00f6r\u00fc\u015fmeler ba\u015flad\u0131; bu durumda biz \u015f\u00fcphesiz bir fikir birli\u011fine ula\u015fmak i\u00e7in olas\u0131 her \u015feyi yapmak zorunday\u0131z. Bir Kom\u00fcnist Parti \u00fcyesi olarak ve bu tehlikenin belli g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleriyle en do\u011frudan ilgili biri olarak bunun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyorum. Fakat su g\u00f6t\u00fcrmez bir olgu varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye devam ediyor; uluslararas\u0131 arenada resmen tan\u0131nma hakk\u0131n\u0131 elde etmeye yakla\u015ft\u0131k\u00e7a, burjuva d\u00fcnya taraf\u0131ndan kabul edilmeye yakla\u015ft\u0131k\u00e7a, burjuva d\u00fcnyan\u0131n, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, fazladan yumruk ve tekmelerle, do\u011frudan askeri hareketlerle bize boyun e\u011fdirmenin yollar\u0131n\u0131 arad\u0131\u011f\u0131 an da o kadar yakla\u015f\u0131yor. Bu noktadan kalkarsak, Uzak Do\u011fu\u2019daki ve yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zdaki Bat\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131ndaki hareketlenmeler tipik belirtilerdir. Bu nedenle, t\u00fcm uluslararas\u0131 durumu bir karara varmak i\u00e7in de\u011ferlendirirken ve Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in kesinlikle do\u011fru olan ve durumun b\u00fct\u00fcn\u00fcne dayanan karar\u0131n\u0131 candan desteklerken, \u015funu da s\u00f6ylememiz gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum:<\/p>\n\n\n\n

Avrupa ve d\u00fcnya proletaryas\u0131, yeni ba\u015flam\u0131\u015f olan ekonomik canlanmaya dayanarak, devrimci \u00e7al\u0131\u015fan kitlelerin birle\u015fik cephesini aya\u011fa kald\u0131racak ve kitlelerin bizim taraf\u0131m\u0131za tedrici kay\u0131\u015f\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racakken, \u015fu olguyu akl\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131karmamal\u0131 ve d\u00fcnya proletaryas\u0131n\u0131n dikkatini bu olguya \u00e7ekmeliyiz; kelimenin tam anlam\u0131yla kendi cephemizi de yaratmak zorunluluktur. E\u011fer bu olsayd\u0131, e\u011fer baharla birlikte devrimci olaylar f\u0131rt\u0131nal\u0131 bir karaktere b\u00fcr\u00fcnseydi (tahmin y\u00fcr\u00fctmek \u015f\u00fcphesiz \u00e7ok zor ancak bu olas\u0131l\u0131k hi\u00e7bir \u015fekilde d\u0131\u015flanamaz) burjuvazinin bizimle g\u00f6r\u00fc\u015fme taahh\u00fcd\u00fcnde bulundu\u011fu bir anda \u00e7\u0131kagelen bu devrimci y\u00fckseli\u015f durumu \u00e7ok kesin bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirebilir. Bir politik manevran\u0131n tam ortas\u0131nda meydana gelen bu devrimci geli\u015fmeler, Sovyetler\u2019in tan\u0131nmas\u0131 plan\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rabilir ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z\u0131 Fransa\u2019n\u0131n ve t\u00fcm di\u011fer kapitalist \u00fclkelerin askeri ajanlar\u0131 olarak i\u015f g\u00f6renler, yani en yak\u0131n kom\u015fular\u0131m\u0131z arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bize kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k bir sava\u015fa giri\u015fmeye zorlayabilir. Bu nedenle K\u0131z\u0131l Ordu o an i\u00e7in m\u00fckemmel bir d\u00fczen i\u00e7inde olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ekim Devriminin Be\u015finci Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc ve Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Kongresi \u00dczerine Rapor<\/p>\n\n\n\n

20 Ekim 1922<\/strong><\/p>\n\n\n\n

[Par\u00e7a]<\/p>\n\n\n\n

Kapitalist \u00c7eli\u015fkiler Yuma\u011f\u0131 Rusya\u2019dan Ba\u015flayarak \u00c7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130ki g\u00fcn \u00f6nce, tesad\u00fcfen Bromley i\u015fletmesindeki bir parti h\u00fccresi toplant\u0131s\u0131na kat\u0131ld\u0131m. Oradaki h\u00fccre \u00fcyesi yolda\u015flardan biri \u015fu soruyu ortaya att\u0131: Kom\u00fcnist \u00e7\u0131karlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda proleter devrim hangi \u00fclkede en avantajl\u0131 durumda olurdu? Bir s\u00fcre d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckten sonra, bu kadar soyut olarak ele al\u0131rsak Birle\u015fik Devletler\u2019deki bir devrimin en avantajl\u0131 konumda olaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenmek zorunda kal\u0131n\u0131rd\u0131 diye yan\u0131tlad\u0131m. Bu gayet anla\u015f\u0131labilir bir \u015feydir. Ekonomik a\u00e7\u0131dan konu\u015fursak bu \u00fclke d\u00fcnyadaki en ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fclkedir. Sanayisi ve tar\u0131m\u0131, \u00fclkenin a\u011f\u0131r bir ku\u015fatma alt\u0131nda oldu\u011fu varsay\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bile, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ba\u011f\u0131ms\u0131z bir varl\u0131k olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak kadar dengelenmi\u015ftir. Dahas\u0131 en ileri sanayi teknolojisini kullanan, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr alt\u0131n rezervinin yakla\u015f\u0131k olarak yar\u0131s\u0131n\u0131, belki de biraz daha az\u0131n\u0131 elinde tutan d\u00fcnyan\u0131n en zengin \u00fclkesidir. En \u00f6nemli dallarda d\u00fcnya \u00fcretiminin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 kendi ellerinde yo\u011funla\u015ft\u0131ran bir \u00fclkedir. Do\u011fal olarak bu \u00fclkenin proletaryas\u0131 iktidar\u0131 eline ge\u00e7irse, sosyalist in\u015fa i\u00e7in e\u015fsiz bir maddi temele ve \u00f6rg\u00fctsel ve teknik \u00f6nc\u00fcllere sahip olurdu. Bir sonraki \u00fclke B\u00fcy\u00fck Britanya\u2019d\u0131r; Rusya ise, e\u011fer en sonda de\u011filse bile (\u00e7\u00fcnk\u00fc Asya ve Afrika da var) her durumda Avrupa s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki \u00fclkeler listesinde en diptekilere yak\u0131n bir yerlerde olurdu. Ancak tarih, sizin de bildi\u011finiz gibi, bu arapsa\u00e7\u0131na d\u00f6nen yuma\u011f\u0131 ters ucundan, yani Rusya\u2019n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 u\u00e7tan, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik anlamda b\u00fcy\u00fck kapitalist \u00fclkeler aras\u0131ndaki en geri \u00fclkeden, ekonomik ve teknolojik anlamda son derece ba\u011f\u0131ml\u0131 ve buna ek olarak sava\u015f taraf\u0131ndan tamamen viraneye \u00e7evrilmi\u015f bir \u00fclkeden \u00e7\u00f6zmeye ba\u015fl\u0131yor. Ve e\u011fer bug\u00fcn kendimize Birle\u015fik Devletler\u2019deki proleter devrimin politik \u00f6nc\u00fcllerinin ne oldu\u011funu sormak zorunda olsayd\u0131k, o zaman do\u011fal olarak olaylar\u0131n, Amerikan proletaryas\u0131n\u0131n iktidar\u0131 fethetmesini g\u00f6r\u00fclmedik \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u0131zland\u0131rabilecek \u015fekilde geli\u015febilece\u011fi varsay\u0131labilirdi. Ancak durumu oldu\u011fu \u015fekliyle ele al\u0131rsak, o durumda bu en g\u00fc\u00e7l\u00fc, en b\u00fcy\u00fck ve en \u00f6nde gelen kapitalist \u00fclkede, politik \u00f6nc\u00fcllerin, yani sistematik parti ve s\u0131n\u0131f \u00f6rg\u00fctlerinin yarat\u0131lmas\u0131 d\u00fczlemindeki \u00f6nc\u00fcllerin en az haz\u0131r oldu\u011funu s\u00f6ylemek zorunday\u0131z. T\u00fcm bir raporu, tarihin devrim yuma\u011f\u0131n\u0131 ni\u00e7in bizimki gibi ekonomik anlamda geri ve zay\u0131f bir \u00fclkeden \u00e7\u00f6zmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya ay\u0131rabilirdim, ancak bu durumda ne D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya Kongresi ne de Sovyet iktidar\u0131n\u0131n Be\u015finci Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc hakk\u0131nda konu\u015famazd\u0131m. Bize \u00f6l\u00fcm\u00fcne d\u00fc\u015fman olan kapitalizm, ekonomik olarak bizden \u00e7ok \u00fcst\u00fcn olan burjuva \u00fclkelerde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, be\u015f y\u0131l boyunca ekonomik olarak en geri \u00fclkede sosyalist in\u015fa i\u015finin pe\u015finden ko\u015fmaya zorlanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6ylemek \u015fimdilik yeterli. Bu temel olgudur ve do\u011fal olarak i\u00e7 sava\u015f\u0131m\u0131z\u0131n korkun\u00e7 \u015fiddeti buradan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Kongresi Raporu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

[28 Aral\u0131k 1922\u2019de, partili olmayan delegelerin de kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen Onuncu T\u00fcm Sovyetler Birle\u015fik Kongresinin Kom\u00fcnist Fraksiyonunun toplant\u0131s\u0131nda sunulmu\u015ftur.<\/em>]<\/p>\n\n\n\n

Yolda\u015flar,<\/p>\n\n\n\n

Benden, Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in son D\u00fcnya Kongresi \u00fczerine bir rapor haz\u0131rlamam ricas\u0131nda bulundunuz. Bundan, benden istedi\u011finiz \u015feyin, son Kongrenin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin bir de\u011ferlendirme olmad\u0131\u011f\u0131 (\u00e7\u00fcnk\u00fc bu durumda, bir raporu dinlemektense, oturumlar\u0131n tutanaklar\u0131na d\u00f6nmek, halihaz\u0131rda bas\u0131l\u0131 bulunan b\u00fcltenlere g\u00f6z atmak daha uygun olurdu) sonucunu \u00e7\u0131kar\u0131yorum. Anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla g\u00f6revim, sizlere, devrimci hareketin genel durumunun, bu olgular \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda devrimci hareketin perspektiflerinin ve D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Kongresinde y\u00fcz y\u00fcze geldi\u011fimiz sorunlar\u0131n bir de\u011ferlendirmesini sunmaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fal olarak bu, uluslararas\u0131 devrimci hareketin durumu ile az ya da \u00e7ok bir benzerli\u011fi \u00f6nceden varsay\u0131yor. \u0130zninizi rica ederek \u015funu da parantez i\u00e7inde belirtmek istiyorum; bas\u0131n\u0131m\u0131z ne yaz\u0131k ki bizi, Sovyet in\u015fam\u0131zla, ekonomik ya\u015fant\u0131m\u0131za ili\u015fkin olgularla oldu\u011fu kadar, d\u00fcnya i\u015f\u00e7i hareketinin, \u00f6zellikle de kom\u00fcnist hareketin olgular\u0131 ile bilgilendirmek i\u00e7in yapmas\u0131 gerekenlerden \u00e7ok uzakt\u0131r. Bug\u00fcn bunlar bize g\u00f6re, e\u015fit \u00f6nemdeki \u015feylerin ifadeleridir. Bana gelince, (al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131n tersine) bas\u0131n\u0131m\u0131z\u0131n, her g\u00fcn dersler, vaazlar ve (bunlara yaln\u0131zca zaman zaman gereksinimimiz oldu\u011fundan) genellemeler yapmaks\u0131z\u0131n, yaln\u0131zca her Kom\u00fcnist Partinin i\u00e7 ya\u015fam\u0131ndan olgular ve materyaller sunarak, partimize devrimci m\u00fccadele alan\u0131nda olup bitenlerin tam, somut ve kesin bir tasvirini vermek i\u00e7in elimizin alt\u0131ndaki istisnai olanaklardan yararlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla gerilla eylemlerine ba\u015fvurmak zorunda kald\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Bu noktada, parti kamuoyunun, edit\u00f6rleri yabanc\u0131 gazeteleri okuyan ve bu bas\u0131n temelinde zaman zaman genellemeler ileri s\u00fcren, ancak fiilen olgusal bir materyal sunmayan bas\u0131n\u0131m\u0131z \u00fczerinde bask\u0131 yapmas\u0131 gerekti\u011fi kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Ancak burada toplanan, Sovyet Kongresi ve dolay\u0131s\u0131yla hayli nitelikli parti unsurlar\u0131 oldu\u011fundan, raporumun amac\u0131 do\u011frultusunda kom\u00fcnist partilerin ve i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7inde halen elle tutulur bir etkiye sahip di\u011fer partilerin g\u00fcncel ko\u015fullar\u0131na ili\u015fkin genel bir hat\u0131rlatma yapaca\u011f\u0131m. G\u00f6revim, yeni olgulardan, \u00f6zellikle de Komintern\u2019in D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongresinin bizlere sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 olgulardan yola \u00e7\u0131karak, proleter devrimin geli\u015fim temposu ve durumu hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerimizin, genel kriterlerimizin do\u011frulu\u011funu kan\u0131tlamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yolda\u015flar, en ba\u015f\u0131ndan s\u00f6ylemek isterim, e\u011fer amac\u0131m\u0131z \u015fa\u015f\u0131rmamak ve perspektiflerimizi kaybetmemek ise, o zaman i\u015f\u00e7i hareketini ve bunun devrimci olanaklar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken \u015funu akl\u0131m\u0131zda tutmal\u0131y\u0131z ki; aralar\u0131nda ba\u011flant\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen birbirlerinden tamamen farkl\u0131la\u015fan \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck alan mevcuttur. \u0130lki Avrupa; ikincisi Amerika; ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkeler yani birincil olarak Afrika ve Asya. D\u00fcnya i\u015f\u00e7i hareketini bu \u00fc\u00e7 alan\u0131n kavramlar\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcmleme gereksinimi, bizim devrimci kriterlerimizin do\u011fas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Marksizm bize \u015funu \u00f6\u011fretiyor; proleter devrimin olanakl\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in, \u015fematik konu\u015facak olursak, \u00fc\u00e7 \u00f6nc\u00fcl ya da ko\u015fulun olmas\u0131 bir zorunluluktur. \u0130lk \u00f6nc\u00fcl \u00fcretim ko\u015fullar\u0131d\u0131r. \u00dcretim tekni\u011fi, kapitalizmin yerine sosyalizmin ge\u00e7mesinden ekonomik kazan\u0131mlar sa\u011flanaca\u011f\u0131 bir noktaya gelmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. \u0130kinci olarak, bu de\u011fi\u015fimi ger\u00e7ekle\u015ftirmeye niyeti ve yeterli g\u00fcc\u00fc olan bir s\u0131n\u0131f\u0131n, yani say\u0131ca gerekli b\u00fcy\u00fckl\u00fckte olan ve bu de\u011fi\u015fimi ba\u015flatmak i\u00e7in ekonomide yeteri kadar \u00f6nemli bir rol oynayan bir s\u0131n\u0131f\u0131n olmas\u0131 gerekir. Buradaki referans\u0131m\u0131z \u015f\u00fcphesiz i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131d\u0131r. Ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, bu s\u0131n\u0131f devrimi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in gerekli iste\u011fe sahip olmal\u0131, yeterince \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f olmal\u0131 ve bunu ger\u00e7ekle\u015ftirebilecek bilin\u00e7te olmal\u0131d\u0131r. Bu noktada, proleter devrimin \u00f6znel \u00f6nc\u00fclleri ve \u00f6znel fakt\u00f6rler olarak adland\u0131r\u0131lan alana ge\u00e7iyoruz. E\u011fer s\u00f6z\u00fc edilen \u00fc\u00e7 alana bu \u00fc\u00e7 kriterle -\u00fcretimsel-teknolojik, sosyal-s\u0131n\u0131fsal ve \u00f6znel-politik- yakla\u015facak olursak, bu alanlar aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131k \u00e7arp\u0131c\u0131 bi\u00e7imde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr hale gelecektir. \u015e\u00fcphesiz, insanl\u0131\u011f\u0131n sosyalizme haz\u0131r olu\u015fu sorununa, bug\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u00e7ok daha soyut olarak \u00fcretimsel-teknolojik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakmaya al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fumuz do\u011frudur. Eski kitaplar\u0131m\u0131za ve hatta \u015fu an daha eskimemi\u015f olanlara dahi bakarsan\u0131z, kapitalizmin, 15 veya 20, 25 ya da 30 y\u0131l \u00f6nce \u00e7oktan \u00f6mr\u00fcn\u00fc tamamlad\u0131\u011f\u0131 yolunda b\u00fct\u00fcn\u00fcyle do\u011fru bir de\u011ferlendirme bulursunuz.<\/p>\n\n\n\n

Bununla anlat\u0131lmak istenen \u015fey neydi? \u015eu: 25 y\u0131l hatta daha uzun bir s\u00fcre \u00f6nce, kapitalist \u00fcretim tarz\u0131n\u0131n yerini sosyalist \u00fcretim tarz\u0131n\u0131n almas\u0131 daha o zamanlar nesnel kazan\u0131mlar sunuyordu, yani insanl\u0131k kapitalizmde \u00fcretti\u011finden daha fazlas\u0131n\u0131 sosyalizmde \u00fcretebilirdi. Fakat 25-30 y\u0131l \u00f6nce bu halen, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin art\u0131k kapitalizm alt\u0131nda geli\u015fme yetene\u011finde olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyordu. Biliyoruz ki d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda, \u00f6zellikle g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak d\u00fcnyadaki \u00f6nde gelen ekonomik ve mali rol\u00fc oynayan Avrupa\u2019da, \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler b\u00fcy\u00fcmeye devam etti. Ve \u015fu an Avrupa\u2019da \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin b\u00fcy\u00fcmeye o ana kadar devam etti\u011fi y\u0131l\u0131 saptayabiliyoruz: 1913 y\u0131l\u0131. Bu \u015fu anlama gelir; o y\u0131la kadar kapitalizm \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fmesinin \u00f6n\u00fcne mutlak de\u011fil g\u00f6reli bir engel koydu. Teknolojik anlamda, Avrupa 1894\u2019den 1913\u2019e kadar e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir h\u0131zla ve g\u00fc\u00e7le geli\u015fti, daha a\u00e7\u0131k s\u00f6yleyelim, Avrupa emperyalist sava\u015f\u0131 \u00f6nceleyen 20 y\u0131l boyunca ekonomik olarak zenginle\u015fti. 1913\u2019ten ba\u015flayarak -bunu olumlu anlam\u0131yla s\u00f6yleyebiliriz- kapitalizmin, onun \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerinin geli\u015fimi, sava\u015f\u0131n patlak vermesinden bir y\u0131l \u00f6nce bocalama noktas\u0131na geldi, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler, kapitalist m\u00fclkiyetin ve m\u00fclk edinmenin kapitalist bi\u00e7iminin koydu\u011fu s\u0131n\u0131rlara kar\u015f\u0131 h\u0131zla ilerlemi\u015flerdi. Pazar b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, rekabet en \u015fiddetli \u00f6l\u00e7\u00fcye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131 ve bundan b\u00f6yle kapitalist \u00fclkeler, birbirlerini pazardan yaln\u0131zca mekanik ara\u00e7larla bertaraf etmenin yollar\u0131n\u0131 arayabilirlerdi.<\/p>\n\n\n\n

Avrupa\u2019da \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fimine dur diyen sava\u015f de\u011fildir, sava\u015f\u0131n kendisi, kapitalist egemenlik ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda Avrupa\u2019da \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin daha fazla geli\u015fmesinin olanaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. 1913 y\u0131l\u0131, Avrupa ekonomisinin evrimindeki b\u00fcy\u00fck bir d\u00f6neme\u00e7 noktas\u0131na i\u015faret eder. Sava\u015f, yaln\u0131zca, kapitalizm ko\u015fullar\u0131nda daha fazla ekonomik geli\u015fimin tamam\u0131yla olanaks\u0131z olmas\u0131ndan do\u011fan krizi derinle\u015ftirici ve keskinle\u015ftirici bir bi\u00e7imde davrand\u0131. Bu bir b\u00fct\u00fcn olarak Avrupa\u2019da ya\u015fand\u0131. Sonu\u00e7 olarak, e\u011fer 1913\u2019ten \u00f6nce sosyalizmin kapitalizmden daha avantajl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemekte \u015fartl\u0131 olarak hakl\u0131ysak, bundan, 1913\u2019ten beri, sosyalizm biricik ekonomik kurtulu\u015f olana\u011f\u0131n\u0131 sunarken kapitalizmin \u00e7oktand\u0131r Avrupa\u2019n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 ve mutlak bir t\u0131kan\u0131kl\u0131k durumu anlam\u0131na geldi\u011fi sonucu \u00e7\u0131kar. Bu, proleter devriminin ilk \u00f6nc\u00fcl\u00fcne g\u00f6re g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi daha da kesinle\u015ftirir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci \u00f6nc\u00fcl, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131d\u0131r. \u0130ktidar\u0131 elde edebilmek ve toplumu yeniden in\u015fa edebilmek i\u00e7in ekonomik anlamda yeterince g\u00fc\u00e7l\u00fc bir hale gelmelidir. Bu ko\u015ful bug\u00fcn sa\u011flanm\u0131\u015f m\u0131d\u0131r? Rus devrimimizin deneyiminden sonra bu sorunu ileri s\u00fcrmek art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc Ekim Devrimi bizim geri \u00fclkemizde olmu\u015ftur. Ancak ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda, proletaryan\u0131n toplumsal g\u00fcc\u00fcn\u00fc d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde az \u00e7ok yeni bir yoldan ve \u00e7ok daha kesin ve somut olarak de\u011ferlendirmeyi \u00f6\u011frendik. \u0130ktidar\u0131 almadan \u00f6nce proletaryan\u0131n, n\u00fcfusun y\u00fczde 75 ya da 90\u2019\u0131n\u0131 olu\u015fturmas\u0131n\u0131 talep eden bu naif, sahte-Marksist g\u00f6r\u00fc\u015fler tamamen \u00e7ocuk\u00e7a g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar. N\u00fcfusun \u00e7o\u011funlu\u011funu k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn olu\u015fturdu\u011fu \u00fclkelerde bile proletarya, iktidar\u0131n fethini ba\u015farabilmek i\u00e7in k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe ula\u015fman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulabilir ve bulmal\u0131d\u0131r. Bize kesin olarak yabanc\u0131 olan \u015fey, k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe ili\u015fkin her t\u00fcrden reformist oport\u00fcnizmdir. Ayn\u0131 zamanda, dogmatizm de bize daha az yabanc\u0131 de\u011fildir. T\u00fcm \u00fclkelerdeki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, k\u00f6yl\u00fc kitlelere, ezilen uluslara ve s\u00f6m\u00fcrge halklara giden bir yol bulunabilmesini sa\u011flayacak ve bu \u015fekilde \u00e7o\u011funlu\u011fu garantiye alabilecek derecede yeterince b\u00fcy\u00fck bir ekonomik ve toplumsal rol oynamaktad\u0131r. Rus devrimi deneyiminden sonra, bu, bir spek\u00fcl\u00e2syon, bir hipotez, bir indirgeme de\u011fil, su g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n\n\n\n

Ve son olarak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc gereklilik: \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 alt\u00fcst olu\u015fa haz\u0131r olmal\u0131 ve bunu ger\u00e7ekle\u015ftirme yetene\u011finde olmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 yaln\u0131zca bunun i\u00e7in yeterince g\u00fc\u00e7l\u00fc olmak zorunda de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bilincinde olmal\u0131 ve bu g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanabilmelidir. Bug\u00fcn onun \u00f6\u011felerini ayr\u0131\u015ft\u0131rabiliriz ve ayr\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131y\u0131z, bu \u00f6znel fakt\u00f6re daha kesin bir bi\u00e7imde e\u011filmeliyiz. Sava\u015f sonras\u0131 y\u0131llar boyunca, Avrupa\u2019n\u0131n politik ya\u015fam\u0131nda g\u00f6zledik ki, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 alt\u00fcst olu\u015fa haz\u0131rd\u0131r, \u00f6znel bir gayret anlam\u0131nda haz\u0131rd\u0131r, azmi, ruhsal durumu, \u00f6zverisi anlam\u0131nda haz\u0131rd\u0131r, ancak h\u00e2l\u00e2 gerekli \u00f6rg\u00fctsel liderlikten yoksundur. Sonu\u00e7 olarak, s\u0131n\u0131f\u0131n ruh hali ve \u00f6rg\u00fctsel bilin\u00e7lili\u011fi her zaman \u00e7ak\u0131\u015fm\u0131yor. Bizim devrimimiz, tarihsel fakt\u00f6rlerin istisnai bir bile\u015fimi sayesinde, geri kalm\u0131\u015f \u00fclkemize, k\u00f6yl\u00fc kitleleri ile do\u011frudan bir ittifak i\u00e7inde, iktidar\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ellerine ge\u00e7mesi f\u0131rsat\u0131n\u0131 verdi. Partinin rol\u00fc hepimizin g\u00f6z\u00fcnde t\u00fcm\u00fcyle a\u00e7\u0131kt\u0131 ve bereket versin, bug\u00fcn bu rol Bat\u0131 Avrupa kom\u00fcnist partileri i\u00e7in de yeterince a\u00e7\u0131kt\u0131r. Partinin rol\u00fcn\u00fc dikkate almamak, devrimin kat\u0131ks\u0131z nesnelli\u011fi ve otomatikman haz\u0131rlan\u0131\u015f\u0131n\u0131n muhtelif \u00e7e\u015fitlerini ko\u015ful olarak getiren ve b\u00f6ylece devrimi belirsiz bir gelece\u011fe havale eden sahte-Marksist nesnelcili\u011fe d\u00fc\u015fmektir. B\u00f6ylesi bir otomatizm bize yabanc\u0131d\u0131r. Bu, Men\u015fevik, Sosyal demokrat bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci partisinin sundu\u011fu bilin\u00e7 fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn, \u00f6znel fakt\u00f6r\u00fcn devasa rol\u00fcn\u00fc kavramay\u0131 biliyoruz, bunu pratikte \u00f6\u011frendik ve di\u011ferlerine \u00f6\u011fretiyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Partimiz olmaks\u0131z\u0131n 1917 devrimi \u015f\u00fcphesiz ger\u00e7ekle\u015femezdi ve \u00fclkemizin b\u00fct\u00fcn kaderi tamam\u0131yla farkl\u0131 olurdu. Bir s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkesi olarak ot gibi ya\u015famak \u00fczere bir kenara f\u0131rlat\u0131l\u0131r, d\u00fcnyan\u0131n emperyalist g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan ya\u011fmalan\u0131r ve b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcrd\u00fck. Bunun ger\u00e7ekle\u015fmeyi\u015fi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131m\u0131z\u0131n emsalsiz bir k\u0131l\u0131\u00e7la, Kom\u00fcnist Partimizle silahlanm\u0131\u015f olu\u015fuyla tarihsel olarak garantilenmi\u015ftir. Sava\u015f sonras\u0131 Avrupa\u2019da bu ger\u00e7ekle\u015fmedi.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7 gerekli \u00f6nc\u00fclden ikisi h\u00e2l\u00e2 mevcuttur. Sava\u015ftan \u00e7ok \u00f6nceleri, sosyalizmin g\u00f6reli \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri ve 1913\u2019ten bu yana ve dahas\u0131 sava\u015ftan sonra, sosyalizmin mutlak gereklili\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131. Sosyalizmin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 Avrupa\u2019y\u0131 ekonomik olarak par\u00e7alamakta ve \u00e7\u00fcr\u00fctmektedir. Bu bir olgudur. Avrupa\u2019daki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 art\u0131k b\u00fcy\u00fcmeye devam edemez. Avrupa\u2019n\u0131n kaderi, onun s\u0131n\u0131f kaderi, ekonominin geli\u015fimine paralel gitmekte ve bu geli\u015fmeye denk d\u00fc\u015fmektedir. Avrupa ekonomisi, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz dalgalanmalarla, durgunlu\u011fa ve hatta par\u00e7alanmaya u\u011frad\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde, toplumsal olarak geli\u015fmesi sekteye u\u011frayan bir s\u0131n\u0131f olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n say\u0131sal art\u0131\u015f\u0131 o \u00f6l\u00e7\u00fcde son bulur ve i\u015fsizlikten, yedek emek ordusunun korkun\u00e7 kabar\u0131\u015f\u0131ndan o \u00f6l\u00e7\u00fcde zarar g\u00f6r\u00fcr. Sava\u015f, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 devrimci anlamda tepeden t\u0131rna\u011fa canland\u0131rd\u0131. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, toplumsal a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, sava\u015ftan \u00f6nce devrimi ger\u00e7ekle\u015ftirme yetene\u011finde miydi? Neden yoksundu? Kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bilincinden yoksundu. G\u00fcc\u00fc, Avrupa\u2019da neredeyse alttan alta, sanayinin b\u00fcy\u00fcmesi ile birlikte otomatik olarak artm\u0131\u015ft\u0131. Sava\u015f i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 sarst\u0131. Bu korkun\u00e7 ve kanl\u0131 karga\u015fa nedeniyle, Avrupa\u2019n\u0131n t\u00fcm i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131, sava\u015f\u0131n bitmesinin hemen ard\u0131ndan devrimci bir ruh hali sar\u0131p sarmalad\u0131. Sonu\u00e7 olarak, \u00f6znel fakt\u00f6rlerden biri, bu d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirme iste\u011fi, halihaz\u0131rda mevcuttu. Olmayan \u015fey neydi? Parti; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n zafere ula\u015fmas\u0131nda ona \u00f6nderlik edebilme yetene\u011findeki bir parti.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdi \u00fclkemizde ve d\u0131\u015far\u0131da devrim olaylar\u0131n\u0131n nas\u0131l geli\u015fti\u011fine bir bakal\u0131m. 1917\u2019de Rusya\u2019da \u015eubat-Mart devrimini ya\u015fad\u0131k ve dokuz ay sonra da Ekimi. Devrimci parti i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na ve yoksul k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe zaferi garantiliyordu. 1918\u2019de Almanya\u2019da devrim; tepedeki de\u011fi\u015fimlerin e\u015fli\u011finde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ileri at\u0131lmaya \u00e7abalad\u0131 ve tekrar tekrar p\u00fcsk\u00fcrt\u00fcld\u00fc. Almanya\u2019daki proleter devrim zafere yol a\u00e7mad\u0131. 1919\u2019da Macar devriminin patlak veri\u015fi: Dayand\u0131\u011f\u0131 zemin \u00e7ok dard\u0131 ve parti \u00e7ok zay\u0131ft\u0131. Devrim 1919\u2019da birka\u00e7 ay i\u00e7inde ezildi. 1920 ile birlikte durum \u00e7oktan de\u011fi\u015fmi\u015fti ve halen \u00e7ok daha keskin olarak de\u011fi\u015fmeye devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Fransa\u2019daki tarihi g\u00fcn; 1 May\u0131s 1920. Bu g\u00fcn, burjuvazi ve proletarya aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengelerinde ger\u00e7ekle\u015fen keskin bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131na i\u015faret ediyor. Frans\u0131z proletaryas\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle devrimci bir ruh hali i\u00e7indeydi, ancak zaferi \u00e7ok hafife alm\u0131\u015ft\u0131. Bu devrimci ruh, kapitalizmin \u00f6nceki bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve organik geli\u015fimi d\u00f6neminde olgunla\u015fan \u00f6rg\u00fctler ve parti taraf\u0131ndan yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. 1 May\u0131s 1920\u2019de Frans\u0131z proletaryas\u0131 genel grev il\u00e2n etti. Bu, onun Frans\u0131z burjuvazisiyle ilk b\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm burjuva Fransa titredi. Siperlerden hen\u00fcz \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan proletarya Fransa\u2019n\u0131n y\u00fcre\u011fine korku sald\u0131. Fakat eski Sosyalist Parti, devrimci i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na kar\u015f\u0131 koymay\u0131 g\u00f6ze alamayan ve genel grev \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yay\u0131nlayan eski Sosyal Demokratlar, ayn\u0131 zamanda onu bo\u015fa \u00e7\u0131karmak i\u00e7in ellerinden geleni yapt\u0131lar; \u00f6te yandan, devrimci unsurlar, Kom\u00fcnistler, \u00e7ok zay\u0131f, \u00e7ok da\u011f\u0131n\u0131k ve \u00e7ok deneyimsizdiler. 1 May\u0131s grevi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131. Ve e\u011fer 1920\u2019nin Frans\u0131z gazetelerini g\u00f6zden ge\u00e7irirseniz, ba\u015fyaz\u0131 ve makalelerde burjuvazinin direncinde \u00e7abuk ve kesin bir iyile\u015fmenin oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Burjuvazi kendi kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyumsar duyumsamaz, devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131 kendi ellerinde toplad\u0131 ve devrim tehdidine ve proletaryan\u0131n taleplerine gittik\u00e7e azalan bir ilgi g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 y\u0131l, 1920 A\u011fustosunda, daha yak\u0131nlar\u0131m\u0131zda, g\u00fc\u00e7 dengesinde devrim lehine olmayan bir de\u011fi\u015fikli\u011fe neden olan bir olay ya\u015fad\u0131k. Bu, Var\u015fova \u00f6nlerindeki yenilgimizdi. Ki uluslararas\u0131 a\u00e7\u0131dan bu yenilgi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun g\u00fcvenine sahip olan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devrimci partinin olmay\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, o d\u00f6nemde Almanya ve Polonya\u2019daki devrimci hareketlerin zafer kazanma yetene\u011finde olmamas\u0131yla s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 bir yenilgidir.<\/p>\n\n\n\n

Bir ay sonra, Eyl\u00fcl 1920\u2019de \u0130talya\u2019da b\u00fcy\u00fck harekete tan\u0131k olduk. Tam olarak 1920 sonbahar\u0131nda \u0130talyan proletaryas\u0131 sava\u015f sonras\u0131nda huzursuzlu\u011funun en \u00fcst noktas\u0131na ula\u015ft\u0131. \u0130mal\u00e2thaneler, at\u00f6lye ve i\u015fletmeler, demiryollar\u0131 ve madenler ele ge\u00e7irildi. Devlet alt\u00fcst edildi, burjuvazi fiilen yere serildi, belkemi\u011fi neredeyse k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00d6yle g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu ki, yaln\u0131zca bir ad\u0131m daha ileri at\u0131lmas\u0131 gerekiyordu ve \u0130talyan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 iktidar\u0131 fethedecekti. Fakat o anda, parti, \u00f6nceki d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kan ayn\u0131 Sosyalist Parti, bi\u00e7imsel olarak \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019e kat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen ruhu ve k\u00f6kleri h\u00e2l\u00e2 \u00f6nceki d\u00f6nemde, yani \u0130kinci Enternasyonal\u2019de yatan bu parti, iktidar\u0131n ele ge\u00e7irili\u015finden ve i\u00e7 sava\u015ftan duydu\u011fu korkuyla geri \u00e7ekilerek i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kta b\u0131rakt\u0131. Burjuvazinin en kararl\u0131 kanad\u0131, fa\u015fizm k\u0131l\u0131\u011f\u0131na, polis ve orduda h\u00e2l\u00e2 g\u00fc\u00e7l\u00fc kalan ne varsa onlar\u0131n k\u0131l\u0131\u011f\u0131na b\u00fcr\u00fcnerek, proletarya \u00fczerine sald\u0131r\u0131 ba\u015flatt\u0131. Proletarya parampar\u00e7a oldu.<\/p>\n\n\n\n

Proletaryan\u0131n Eyl\u00fcldeki yenilgisinden sonra, \u0130talya\u2019da g\u00fc\u00e7 dengelerinde \u00e7ok daha \u015fiddetli bir kayma g\u00f6zl\u00fcyoruz. Burjuvazi kendisine \u015funu s\u00f6yl\u00fcyordu: \u201c\u0130\u015fte sen b\u00f6yle bir adams\u0131n. Proletaryay\u0131 ileri s\u00fcrersin ama iktidar\u0131 alma ruhundan yoksunsun.\u201d Ve fa\u015fist m\u00fcfrezeleri \u00f6ne itti.<\/p>\n\n\n\n

Birka\u00e7 ay i\u00e7inde, 1921 Mart\u0131yla birlikte, Almanya\u2019n\u0131n ya\u015fam\u0131ndaki son zamanlar\u0131n en \u00f6nemli olay\u0131na tan\u0131kl\u0131k ettik, \u00fcnl\u00fc Mart olaylar\u0131na. Burada s\u0131n\u0131f ile parti aras\u0131nda taban tabana z\u0131t y\u00f6nde geli\u015fen bir denk d\u00fc\u015fmeme durumuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. \u0130talya\u2019da, Eyl\u00fclde, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kavgan\u0131n en \u00f6n\u00fcnde gidiyordu. Parti korkuyla geri \u00e7ekilmi\u015fti. Almanya\u2019da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kavgan\u0131n en \u00f6n\u00fcnde gitmi\u015fti. 1918\u2019de, 1919 ve 1920 boyunca sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Fakat \u00e7abalar\u0131 ve fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131 zaferle ta\u00e7land\u0131r\u0131lmad\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u015f\u0131nda yeterince g\u00fc\u00e7l\u00fc, deneyimli ve kayna\u015fm\u0131\u015f bir parti yoktu. Bunun yerine ba\u015f\u0131nda, sava\u015f d\u00f6neminden sonra ikinci kez burjuvazinin koruyuculu\u011funu yapan bir ba\u015fka parti vard\u0131. Ve \u015fimdi 1921\u2019de Alman Kom\u00fcnist Partisi, burjuvazinin, konumunu nas\u0131l g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini g\u00f6rerek, burjuvazinin yolunu bir sald\u0131r\u0131yla, bir yumrukla kesmek i\u00e7in kahramanca bir giri\u015fimde bulunmak istedi ve ileri at\u0131ld\u0131. Fakat i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 onu desteklemedi. Ni\u00e7in? \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hen\u00fcz partiye g\u00fcvenmeyi \u00f6\u011frenmemi\u015fti. \u0130\u00e7 sava\u015fta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 deneyim ona 1919-1920 d\u00f6neminde yaln\u0131zca yenilgi getirirken, hen\u00fcz bu partiyi tam olarak tan\u0131m\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Ve b\u00f6ylece Mart 1921\u2019de Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019i \u015funu s\u00f6ylemeye iten bir durum ortaya \u00e7\u0131kt\u0131: Partilerle s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki ili\u015fki, Avrupa\u2019n\u0131n t\u00fcm \u00fclkelerindeki Kom\u00fcnist Partilerle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fki, do\u011frudan bir sald\u0131r\u0131 i\u00e7in, iktidar\u0131n al\u0131nmas\u0131 do\u011frultusunda do\u011frudan m\u00fccadele vermek i\u00e7in h\u00e2l\u00e2 olgun de\u011fildir. Kom\u00fcnist saflar\u0131n iki anlamda \u00f6zenli bir e\u011fitimiyle ilerlemek gereklidir: \u0130lkin, bu saflar\u0131 birle\u015ftirmek ve \u00e7elikle\u015ftirmek anlam\u0131nda ve ikincisi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ezici bir \u00e7o\u011funlu\u011funun g\u00fcvenini kazanma anlam\u0131nda. Bu, Almanya\u2019daki Mart olaylar\u0131 tazeli\u011fini h\u00e2l\u00e2 korurken \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen bir slogand\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ve devam\u0131nda yolda\u015flar, Mart ay\u0131ndan sonra, 1921\u2019in ba\u015f\u0131ndan sonra ve 1922 boyunca y\u00fczeysel de olsa, Avrupa\u2019daki burjuva h\u00fck\u00fcmetlerin g\u00fc\u00e7lenmesi s\u00fcrecini, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f kanad\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesini g\u00f6zlemledik. Fransa\u2019da Poincar\u00e9 \u00f6nderli\u011findeki Ulusal Blok halen iktidardad\u0131r. Fakat Poincar\u00e9 Fransa\u2019da, yani Ulusal Blok i\u00e7inde, bir \u201csolcu\u201d olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor ve kararan ufukta Tardieu\u2019nun daha gerici, daha emperyalist yeni bir kabinesi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130ngiltere\u2019de Lloyd George\u2019un, pasifist vaazlar ve atas\u00f6zleri stokuyla, bu emperyalistin h\u00fck\u00fcmeti, yerini Bonar Law\u2019un tamam\u0131yla muhafazak\u00e2r, a\u00e7\u0131k\u00e7a emperyalist kabinesine b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Almanya\u2019da koalisyon h\u00fck\u00fcmeti, yani Sosyal Demokratlar\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcmet, yerini, Kuno\u2019nun bariz burjuva h\u00fck\u00fcmetine b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131 ve son olarak \u0130talya\u2019da iktidar\u0131n Mussolini taraf\u0131ndan al\u0131n\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz, kar\u015f\u0131-devrimci yumru\u011fun \u00e7\u0131plak y\u00f6netimi. Ekonomik alanda, kapitalizm proletaryaya sald\u0131r\u0131 halindedir. Avrupa\u2019n\u0131n t\u00fcm \u00fclkelerinde i\u015f\u00e7iler, daha d\u00fcn sahip olduklar\u0131 \u00fccret d\u00fczeylerini ve sava\u015f\u0131n son d\u00f6neminde ya da ondan sonra yasal olarak bu hakk\u0131 kazand\u0131klar\u0131 \u00fclkelerde 8 saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fcn\u00fc savunmak zorunda kal\u0131yorlar ve her zaman ba\u015far\u0131ya ula\u015fm\u0131yorlar. Genel durum budur. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, devrimci geli\u015fim, yani 1917 ile ba\u015flayan proletaryan\u0131n iktidar m\u00fccadelesi, tekd\u00fcze ve s\u00fcrekli y\u00fckselen bir e\u011fri izlemiyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu e\u011fride bir kopu\u015f oldu. Yolda\u015flar, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bug\u00fcn i\u00e7inden ge\u00e7mekte oldu\u011fu durumu daha a\u00e7\u0131k\u00e7a tasvir etmek i\u00e7in bir analojinin yard\u0131m\u0131na ba\u015fvurmak yersiz olmayabilir. Analoji -tarihsel kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma ve yan yana koyma- tehlikeli bir ara\u00e7t\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar s\u0131k s\u0131k bir analojiden verebilece\u011finden fazlas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Ancak belli s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde \u00f6rnekleme amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, analoji yararl\u0131d\u0131r. Devrimimize 1905\u2019te, Rus-Japon Sava\u015f\u0131ndan sonra ba\u015flad\u0131k. Daha o zamanlar olaylar\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 gere\u011fince iktidara do\u011fru s\u00fcr\u00fckleniyorduk. 1905 ve 1906, t\u0131kan\u0131kl\u0131k ve iki Duma getirdi; 1907, Haziran\u0131n 3\u2019\u00fcn\u00fc ve h\u00fck\u00fcmet darbesini -neredeyse hi\u00e7bir direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015fmayan, gericili\u011fin ilk zaferlerini- getirdi ve devrim geriye yuvarland\u0131. 1908 ve 1909 zaten gericili\u011fin kara y\u0131llar\u0131yd\u0131 ve sonra 1910-1911 ile yaln\u0131zca tedricen ba\u015flayan bir y\u00fckseli\u015f vard\u0131 ki, hemen ard\u0131ndan bu da sava\u015fla ke\u015fi\u015fti. 1917 Mart\u0131nda burjuva demokrasisinin zaferi geldi; Ekimde i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin zaferi. Bu \u015fekilde -12 y\u0131ll\u0131k bir zaman aral\u0131\u011f\u0131yla ayr\u0131lm\u0131\u015f- iki kilit noktam\u0131z var: 1905 ve 1917. Bu on iki y\u0131l devrimci anlamda kopuk bir e\u011fri sunar; \u00f6nce gerileyen sonra y\u00fckselen.<\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 ba\u011flamda, ilkin ve her \u015feyden \u00f6nce Avrupa\u2019ya ili\u015fkin olarak \u015fimdi benzer bir \u015feyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. 1917 ve 1918\u2019de zafer olas\u0131yd\u0131 fakat biz onu elde edemedik; temel ko\u015ful mevcut de\u011fildi, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Kom\u00fcnist Parti. Proletarya, kendi Kom\u00fcnist Partisini tu\u011fla tu\u011fla in\u015fa etmeye ba\u015flarken burjuvazi, politik ve askeri-polis mevzilerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yeniden olu\u015fturmay\u0131 ba\u015fard\u0131, ancak ekonomik mevzilerini de\u011fil. Ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nda bu Kom\u00fcnist Parti, Almanya\u2019da Mart 1921\u2019de oldu\u011fu gibi c\u00fcretk\u00e2r bir ileri at\u0131l\u0131mla, kaybolan f\u0131rsatlar\u0131 tel\u00e2fi etmeye giri\u015fti ve parmaklar\u0131n\u0131 yakt\u0131. Enternasyonal buradan bir uyar\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131: \u201c\u0130\u015f\u00e7ileri a\u00e7\u0131k bir devrimci sald\u0131r\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rmaya kalk\u0131\u015fmadan \u00f6nce i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun g\u00fcvenini kazanmak zorundas\u0131n\u0131z.\u201d Bu, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongrenin dersi idi. Bir bu\u00e7uk y\u0131l sonra D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Kongresi topland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

En genel yakla\u015f\u0131m\u0131 ortaya koymak i\u00e7in \u015funu s\u00f6ylemek gerekiyor; D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongrenin topland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde, Enternasyonal\u2019in \u201cBug\u00fcn a\u00e7\u0131k sald\u0131r\u0131 \u00e7anlar\u0131 art\u0131k \u00e7alm\u0131\u015ft\u0131r\u201d diyebilece\u011fi ba\u011flamda bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131na hen\u00fcz ula\u015f\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongre, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongrenin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 geli\u015ftirdi, derinle\u015ftirdi, do\u011frulad\u0131, daha da kesinle\u015fmesine hizmet etti ve bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n temel olarak do\u011fru oldu\u011fu konusunda fikir birli\u011fine var\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

1908-09\u2019da, zaman\u0131n \u00e7ok daha dar bir arenas\u0131nda, Rusya\u2019da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131nda egemen olan ruh hali anlam\u0131nda -sonraki muzaffer Stolypinizm ve Rasputinizm anlam\u0131nda oldu\u011fu kadar, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ileri saflar\u0131n\u0131n par\u00e7alan\u0131\u015f\u0131 anlam\u0131nda da- devrimci dalgan\u0131n en geri d\u00fczeye \u00e7ekili\u015fini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftim. Geriye illegal bir \u00e7ekirdek olarak kalan \u015fey, bir b\u00fct\u00fcn olarak i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda korkun\u00e7 \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fc. En iyi unsurlar cezaevlerinde, kamplarda, k\u00fcrek cezas\u0131nda ya da s\u00fcrg\u00fcndeydi. 1908-09, devrimci hareketin en d\u00fc\u015f\u00fck noktas\u0131yd\u0131. Sonra tedrici bir y\u00fckseli\u015f geldi. Ge\u00e7ti\u011fimiz iki y\u0131l ve k\u0131smen bug\u00fcn i\u00e7in do\u011frudur ki, su g\u00f6t\u00fcrmez bir \u015fekilde 1908 ve 1909\u2019a benzer bir d\u00f6nemden, yani do\u011frudan ve a\u00e7\u0131k devrimci m\u00fccadelenin en d\u00fc\u015f\u00fck noktas\u0131ndan ge\u00e7mekteyiz.<\/p>\n\n\n\n

Ba\u015fka bir benzerlik daha var. 3 Haziran 1907\u2019de kar\u015f\u0131-devrim, \u00fclkede neredeyse hi\u00e7bir direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015fmadan parlamenter arenada bir zafer (Stolypin\u2019in darbesi) kazand\u0131. Ve 1907\u2019nin sonlar\u0131na do\u011fru bir ba\u015fka korkun\u00e7 darbe geldi; s\u0131nai kriz. Bu i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00fczerinde ne gibi etkilere yol a\u00e7t\u0131? \u0130\u015f\u00e7ileri m\u00fccadeleye s\u00fcr\u00fckledi mi? Hay\u0131r. 1905\u2019te, 1906\u2019da ve 1907\u2019nin ilk yar\u0131s\u0131nda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 zaten enerjisini ve en iyi unsurlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k m\u00fccadeleye sunmu\u015ftu. Yenilgiye u\u011frad\u0131 ve hemen yenilginin ard\u0131ndan -proletaryan\u0131n ekonomik ve \u00fcretici rol\u00fcn\u00fc zay\u0131flatan, konumunu daha da karars\u0131zla\u015ft\u0131ran- ticari-s\u0131nai kriz geldi. Bu kriz proletaryay\u0131 hem politik hem de devrimci anlamda zay\u0131flatt\u0131. Ancak 1909-10\u2019da ba\u015flayan ve i\u015f\u00e7ileri fabrika ve i\u015fletmelerde tekrar birle\u015ftiren ticari ve s\u0131nai y\u00fckseli\u015f, i\u015f\u00e7ilere tekrar g\u00fcven a\u015f\u0131lad\u0131, partimize b\u00fcy\u00fck bir destek zemini olu\u015fturdu ve devrime ileri do\u011fru bir itilim verdi.<\/p>\n\n\n\n

Bu noktada da belli bir analoji kurabilece\u011fimizi s\u00f6yl\u00fcyorum. 1921 bahar\u0131nda proletarya, Fransa\u2019da 1 May\u0131s 1920; \u0130talya\u2019da Eyl\u00fcl 1920, Almanya\u2019da 1919 ve 1920 boyunca ve \u00f6zellikle 1921\u2019in Mart g\u00fcnlerindeki yenilgilere u\u011frad\u0131. Fakat tam da bu anda, 1921 bahar\u0131nda, Amerika ve Japonya\u2019da korkun\u00e7 bir ticari kriz patlak verdi ve 1921\u2019in geri kalan k\u0131sm\u0131nda Avrupa\u2019ya s\u0131\u00e7rad\u0131. \u0130\u015fsizlik, duyulmam\u0131\u015f oranlarda geli\u015fti, \u00f6zellikle sizin de bildi\u011finiz gibi \u0130ngiltere\u2019de. Proletaryan\u0131n konumunun sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, kay\u0131plar ve \u00e7oktan beri katland\u0131\u011f\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131ndan sonra daha da a\u015fa\u011f\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc. Bu, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmedi, tersine verili kriz ko\u015fullar\u0131nda daha da zay\u0131flatt\u0131. Bu y\u0131l boyunca ve ge\u00e7en y\u0131l\u0131n sonundan itibaren belli bir s\u0131nai canlan\u0131\u015f\u0131n i\u015faretleri mevcuttu. Avrupa\u2019da k\u00fc\u00e7\u00fck bir e\u015fitsiz k\u0131p\u0131rdan\u0131\u015f olarak kal\u0131rken, Amerika\u2019da ger\u00e7ek bir y\u00fckseli\u015f d\u00fczeyine ula\u015ft\u0131. B\u00f6ylece burada da a\u00e7\u0131k bir kitle hareketinin canlan\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in ilk itilim, \u00f6zellikle Fransa\u2019da, ekonomik konjonkt\u00fcrdeki belli bir iyile\u015fmeden kaynakland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Fakat burada, yolda\u015flar, analoji son buluyor. 1909 ve 1910\u2019da \u00fclkemizdeki ve b\u00fct\u00fcn sava\u015f \u00f6ncesi d\u00fcnyadaki s\u0131nai y\u00fckseli\u015f, 1913\u2019e kadar s\u00fcren ve \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin hen\u00fcz kapitalizmin s\u0131n\u0131rlar\u0131na kadar ilerlemedi\u011fi bir d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kan, g\u00fcrb\u00fcz ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir y\u00fckseli\u015fti ve b\u00fcy\u00fck emperyalist bo\u011fazla\u015fmaya yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l\u0131n sonunda ba\u015flayan s\u0131nai canlanma, yaln\u0131zca Avrupa ekonomisinin veremli v\u00fccudunun ate\u015findeki bir de\u011fi\u015fikli\u011fi belirtiyor. Avrupa ekonomisi b\u00fcy\u00fcm\u00fcyor, tersine par\u00e7alan\u0131yor; sadece birka\u00e7 \u00fclkede ayn\u0131 seviyede kalmaya devam ediyor. Avrupa \u00fclkelerinin en zengini, ada \u0130ngiltere\u2019si, sava\u015f \u00f6ncesine g\u00f6re en az\u0131ndan \u00fc\u00e7te ya da d\u00f6rtte bir \u00f6l\u00e7\u00fcde daha az bir ulusal gelire sahip. Bildi\u011finiz gibi sava\u015fa pazar fethetmek i\u00e7in kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. En az\u0131ndan d\u00f6rtte bir ya da \u00fc\u00e7te bir oran\u0131nda fakirle\u015ferek sava\u015ftan \u00e7\u0131kt\u0131lar. Bu y\u0131lki iyile\u015fme asgaridir. Sosyal Demokrasinin etkisindeki gerileme ve Kom\u00fcnist partilerin Sosyal Demokratlar\u0131n aleyhine b\u00fcy\u00fcmesi bunun en kesin g\u00f6stergesidir. \u00c7ok iyi bilindi\u011fi gibi sosyal reformizm varolu\u015funu, burjuvazinin bir zamanlar i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en y\u00fcksek d\u00fczeyde kalifiye katmanlar\u0131n\u0131n konumunu iyile\u015ftirme olana\u011f\u0131na sahip olmas\u0131na bor\u00e7luydu. Olaylar\u0131n mant\u0131\u011f\u0131 gere\u011fi, Scheidemann ve ona ba\u011fl\u0131 hi\u00e7bir \u015fey bu olmaks\u0131z\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmazd\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc Scheidemann her \u015feyden \u00f6nce basit bir ideolojik e\u011filimi de\u011fil, ekonomik ve toplumsal \u00f6nc\u00fcllerden ileri gelen bir e\u011filimi ifade ediyordu. Bu, kapitalizmin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve g\u00fcrb\u00fcz olu\u015fundan ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en az\u0131ndan \u00fcst katmanlar\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirme olana\u011f\u0131na sahip olu\u015fundan \u00e7\u0131kar sa\u011flayan bir i\u015f\u00e7i aristokrasisine i\u015faret eder. 1909\u2019dan 1913\u2019e kadarki sava\u015f \u00f6ncesi y\u0131llarda, Sosyal Demokrasinin i\u00e7inde ve sendikalarda b\u00fcrokrasinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc geli\u015fimine ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n tepesindeki \u00e7evrelerde reformizmin ve sava\u015f\u0131n patlak veri\u015finde \u0130kinci Enternasyonal\u2019in o muazzam fel\u00e2ketine yol a\u00e7an milliyet\u00e7ili\u011fin en s\u0131k\u0131 bi\u00e7imde yerle\u015fmesine tan\u0131k olmam\u0131z\u0131n nedeni tam da bu noktadad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ve \u015fimdi yolda\u015flar, Avrupa\u2019daki durumun \u00f6z\u00fcn\u00fc, burjuvazinin art\u0131k i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n zirvesindekileri semirtme olana\u011f\u0131na sahip olmamas\u0131 karakterize ediyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc burjuvazi bug\u00fcn i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn kapitalist anlam\u0131yla \u201cnormal\u201d olarak dahi besleyemiyor. \u0130\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc, bug\u00fcn Avrupa ekonomisinin gerilemesiyle ayn\u0131 t\u00fcrden bir yasad\u0131r. S\u00fcre\u00e7 1913\u2019te ba\u015flad\u0131, sava\u015f bu s\u00fcrece y\u00fczeysel bir tak\u0131m de\u011fi\u015fiklikler katt\u0131: Sava\u015ftan sonra bu s\u00fcre\u00e7 m\u00fcstesna bir gaddarl\u0131kla a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ekonomik konjonkt\u00fcr\u00fcn y\u00fczeysel sal\u0131n\u0131mlar\u0131 bu olguyu de\u011fi\u015ftirmez. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00f6nemle sava\u015f \u00f6ncesi d\u00f6nem aras\u0131ndaki birincil ve temel farkl\u0131l\u0131k budur.<\/p>\n\n\n\n

Fakat ikinci bir fark da var ki, bu, Sovyet Rusya\u2019n\u0131n devrimci bir fakt\u00f6r olarak varolu\u015fudur. Bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc fark daha var: Merkezi bir Uluslararas\u0131 Kom\u00fcnist Partinin varl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ve \u015funu g\u00f6zl\u00fcyoruz ki yolda\u015flar; burjuvazinin proletarya \u00fczerinde birbiri ard\u0131na y\u00fczeysel zaferler kazanmas\u0131yla tam ayn\u0131 anda Kom\u00fcnist Partinin b\u00fcy\u00fcmesi, g\u00fc\u00e7lenmesi ve sistematik geli\u015fimi engellenmiyor tersine ilerliyor. Ve i\u015fte i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00f6nemle 1905-1917 d\u00f6nemi aras\u0131ndaki en \u00f6nemli ve temel farkl\u0131l\u0131k burada yatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6ylediklerim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi \u00f6ncelikle Avrupa\u2019ya ili\u015fkindir. Bunu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Amerika\u2019ya uygulamak yanl\u0131\u015f olacakt\u0131r. Amerika\u2019da da sosyalizm kapitalizmden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr, hatta \u015f\u00f6yle s\u00f6ylemek daha do\u011fru olur; \u00f6zellikle Amerika\u2019da sosyalizm kapitalizmden \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn olacakt\u0131r. Di\u011fer bir deyi\u015fle, bug\u00fcnk\u00fc Amerikan \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri kolektivizm ilkeleri gere\u011fince \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f olsayd\u0131, bunu ekonominin muazzam bir geli\u015fimi takip ederdi.<\/p>\n\n\n\n

Fakat Amerika\u2019ya ili\u015fkin olarak, Avrupa ba\u011flam\u0131nda ger\u00e7ekten s\u00f6yleyebildi\u011fimiz gibi, kapitalizmin \u00e7oktand\u0131r ekonomik geli\u015fimin kesintisini sergiledi\u011fini s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olacakt\u0131r. Avrupa \u00e7\u00fcr\u00fcyor, Amerika serpiliyor. Sava\u015f sonras\u0131n\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda ya da daha do\u011frusu ilk aylar\u0131nda, ilk yirmi ayda, Amerika\u2019n\u0131n genel olarak Avrupa pazar\u0131n\u0131 \u00f6zel olarak da sava\u015f pazar\u0131n\u0131 kullan\u0131p s\u00f6m\u00fcrmesinden dolay\u0131, Avrupa\u2019n\u0131n ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc sayesinde Amerika\u2019n\u0131n derhal alt\u0131n\u0131n oyulaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnebilirdi. Bu pazar p\u00f6rs\u00fcd\u00fc ve kurudu, desteklerinden birinden yoksun b\u0131rak\u0131lan Amerikan sanayisinin korkun\u00e7 Babil Kulesi e\u011filmeye ve b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u00e7\u00f6kmeye y\u00fcz tuttu. Fakat Amerika, \u00f6nceki faaliyet alan\u0131n\u0131 olu\u015fturan Avrupa pazar\u0131n\u0131 kaybederken (100 milyonluk kendi zengin i\u00e7 pazar\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcrmeye ek olarak), belli Avrupa \u00fclkelerinin -Almanya\u2019n\u0131n ve hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r \u00f6l\u00e7\u00fcde Britanya\u2019n\u0131n- pazarlar\u0131n\u0131 su g\u00f6t\u00fcrmez bir \u015fekilde ele ge\u00e7irdi ve ge\u00e7irmektedir. Ve 1921-1922\u2019de \u015funu g\u00f6r\u00fcyoruz; Amerikan ekonomisi, Avrupa yaln\u0131zca bunun belirsiz ve zay\u0131f yank\u0131lar\u0131n\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir zamanda, ger\u00e7ek bir ticari ve s\u0131nai y\u00fckseli\u015ften ge\u00e7mektedir.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 olarak Amerika\u2019da \u00fcretici g\u00fc\u00e7ler halen kapitalizm alt\u0131nda geli\u015fmektedir, \u015f\u00fcphesiz sosyalizmde geli\u015febilece\u011finden \u00e7ok daha yava\u015f bir \u015fekilde, ancak yine de geli\u015fiyor. Bunun ne kadar daha s\u00fcrece\u011fi ba\u015fka bir sorundur. Amerikan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ekonomik ve toplumsal g\u00fcc\u00fc itibar\u0131yla \u015f\u00fcphesiz devlet iktidar\u0131n\u0131n fethi i\u00e7in tamam\u0131yla olgunla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r, ancak politik ve \u00f6rg\u00fctsel gelene\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan Avrupa i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na g\u00f6re kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmaz \u00f6l\u00e7\u00fcde iktidar\u0131n fethinden uzakt\u0131r. Bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz -Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in g\u00fcc\u00fc- Amerika\u2019da halen \u00e7ok zay\u0131ft\u0131r. Ve e\u011fer Avrupa\u2019da muzaffer bir proleter devrimin mi, yoksa Amerika\u2019da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Kom\u00fcnist Partinin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n m\u0131 daha \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi sorulsayd\u0131 (do\u011fal olarak bu, sorunun yaln\u0131zca farazi bir konulu\u015fudur), bu durumda \u015fu an eldeki t\u00fcm olgular\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda (ve do\u011fal olarak her t\u00fcrden yeni olgunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, s\u00f6zgelimi Amerika ve Japonya aras\u0131ndaki bir sava\u015f gibi; ki sava\u015f, Yolda\u015flar, tarihin b\u00fcy\u00fck bir lokomotifidir), e\u011fer \u015fu anki durum ileriye do\u011fru mant\u0131ksal geli\u015fimi i\u00e7inde ele al\u0131nacak olursa, Amerika\u2019da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Kom\u00fcnist Partinin do\u011fup geli\u015fmesinden \u00f6nce Avrupa\u2019da proletaryan\u0131n iktidar\u0131 fethetme \u015fans\u0131n\u0131n \u00e7ok daha fazla olaca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerdim. [4] Bir ba\u015fka deyi\u015fle, t\u0131pk\u0131 Ekim 1917\u2019de devrimci i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n zaferinin, Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in olu\u015fumunun ve Avrupa\u2019daki Kom\u00fcnist partilerin b\u00fcy\u00fcmesinin \u00f6nc\u00fcl\u00fc olmas\u0131 gibi, proletaryan\u0131n Avrupa\u2019n\u0131n en \u00f6nemli \u00fclkelerindeki zaferi de b\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131kla Amerika\u2019daki ani devrimci geli\u015fmelerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc olacakt\u0131r. Bu iki alan aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131k, Avrupa\u2019n\u0131n par\u00e7alan\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u00f6m\u00fcren Amerika\u2019da ekonomik ilerleme halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteyken, Avrupa\u2019da art\u0131k \u00fcretici olarak b\u00fcy\u00fcyemeyen (\u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fcy\u00fcme alan\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r), ancak Kom\u00fcnist Partinin geli\u015fimini bekleyen proletaryan\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ekonominin \u00e7\u00fcr\u00fcmekte ve gerilemekte olu\u015funda yatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc alan, s\u00f6m\u00fcrgeleri kapsamaktad\u0131r. Kendili\u011finden anla\u015f\u0131labilir ki, s\u00f6m\u00fcrgeler -Asya ve Afrika\u2019n\u0131n (bir birlik olarak bahsediyorum) Avrupa\u2019ya benzer bi\u00e7imde en b\u00fcy\u00fck t\u00fcrden tedrici geli\u015fmeler i\u00e7eriyor olmas\u0131 olgusuna ra\u011fmen- yal\u0131t\u0131k ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele al\u0131nd\u0131klar\u0131nda proleter devrim i\u00e7in kesinlikle haz\u0131r de\u011fildirler. Yal\u0131t\u0131k olarak ele al\u0131rsak s\u00f6m\u00fcrgelerde kapitalizm ekonomik geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan halen b\u00fcy\u00fck olanaklara sahiptir. Fakat s\u00f6m\u00fcrgeler metropol merkezlere aittirler ve kaderleri s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya Avrupa metropol merkezlerinin kaderine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6m\u00fcrgelerde b\u00fcy\u00fcyen ulusal devrimci hareketleri g\u00f6zlemlemekteyiz. Kom\u00fcnistler orada yaln\u0131zca k\u00f6yl\u00fcl\u00fck aras\u0131nda yerle\u015fen k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ekirdekler olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar. Onun i\u00e7in s\u00f6m\u00fcrgelerde \u00f6ncelikle k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ve burjuva ulusal hareketler s\u00f6z konusudur. E\u011fer s\u00f6m\u00fcrgelerin sosyalist ve kom\u00fcnist geli\u015fiminin gelece\u011fine ili\u015fkin soru soracak olsayd\u0131n\u0131z, bu durumda bu sorunun yal\u0131t\u0131k bir bi\u00e7imde ele al\u0131n\u0131p ortaya koyulamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerdim. \u015e\u00fcphesiz proletaryan\u0131n Avrupa\u2019daki zaferinden sonra, bu s\u00f6m\u00fcrgeler k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik ve Avrupa taraf\u0131ndan uygulanan di\u011fer her t\u00fcrden etkilenimin arenas\u0131 haline geleceklerdir. Ancak bu nedenle, s\u00f6m\u00fcrgeler her \u015feyden \u00f6nce kendi devrimci rollerini Avrupa proletaryas\u0131n\u0131n rol\u00fc ile paralel bir bi\u00e7imde oynayacaklard\u0131r. Bu ba\u011flant\u0131 konusunda Avrupa proletaryas\u0131, \u00f6zellikle Fransa ve ilk elde Britanya proletaryas\u0131, \u00e7ok az \u015fey yap\u0131yorlar. Sosyalist ve kom\u00fcnist d\u00fc\u015f\u00fcncelerin etkisinin b\u00fcy\u00fcmesi, s\u00f6m\u00fcrgelerin emek\u00e7i kitlelerinin kurtulu\u015fu, milliyet\u00e7i partilerin etkisinin zay\u0131flamas\u0131, ne bu yerli kom\u00fcnist \u00e7ekirdeklerin rol\u00fc taraf\u0131ndan garantiye al\u0131nabilir ne de bunlar\u0131n rol\u00fc s\u00f6m\u00fcrgelerin kurtulu\u015fu i\u00e7in metropol merkezlerin proletaryas\u0131n\u0131n verece\u011fi m\u00fccadele kadar etkili olur. Ancak bu yolla metropol merkezlerin proletaryas\u0131 s\u00f6m\u00fcrgelere biri ezen, di\u011feri dost olan iki Avrupa ulusun varoldu\u011funu g\u00f6sterecektir, ancak bu yolla proletarya s\u00f6m\u00fcrgeleri daha ileri itebilir ki bu, emperyalizmin yap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6kertecek ve b\u00f6ylece proleter dava i\u00e7in devrimci bir hizmeti yerine getirecektir.<\/p>\n\n\n\n

Yolda\u015flar son zamanlara dek Avrupa ve Amerika aras\u0131nda yeterince ayr\u0131m yapmay\u0131 ba\u015faramad\u0131k. Ve kom\u00fcnizmin Amerika\u2019daki geli\u015fiminin yava\u015fl\u0131\u011f\u0131, Avrupa\u2019da s\u00f6z konusu olan devrimin Amerika\u2019y\u0131 beklemek zorunda oldu\u011fu sonucuna kadar uzanan \u00e7e\u015fitli karamsar d\u00fc\u015f\u00fcncelere esin kayna\u011f\u0131 olabildi. Hi\u00e7 de de\u011fil!<\/p>\n\n\n\n

Avrupa bekleyemez. Farkl\u0131 bir \u015fekilde ortaya koyal\u0131m; e\u011fer Avrupa\u2019daki devrim birka\u00e7 ony\u0131l i\u00e7in geri plana itilirse, bu bir k\u00fclt\u00fcrel g\u00fc\u00e7 olarak genelde Avrupa\u2019n\u0131n bir tarafa b\u0131rak\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelecektir. Hepinizin bildi\u011fi gibi bug\u00fcn Avrupa\u2019da moda olan felsefe Spengler\u2019inkidir, yani gerileyen Avrupa\u2019n\u0131n felsefesi. Kendi yolunda bu, burjuvazinin saflar\u0131ndaki do\u011fru bir s\u0131n\u0131f \u00f6nsezisidir. Avrupa burjuvazisi ile yer de\u011fi\u015ftirecek ve iktidar\u0131 kendi ellerine alarak kullanacak olan proletaryay\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ederek Avrupa\u2019n\u0131n gerileyi\u015finden bahsediyorlar. \u015e\u00fcphesiz e\u011fer bu ger\u00e7ekten olursa, o zaman bunun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonucu, e\u011fer bir gerileme de\u011filse, Avrupa\u2019n\u0131n uzat\u0131lm\u0131\u015f bir ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel \u00e7\u00fcr\u00fcmesi olacakt\u0131r ve devam\u0131nda bir s\u00fcre ge\u00e7tikten sonra Amerika devrimi gelecek ve Avrupa\u2019y\u0131 yede\u011finde \u00e7ekecektir.<\/p>\n\n\n\n

Fakat b\u00f6ylesi bir tahmin i\u00e7in ciddi bir zemin yoktur, bu, zaman diliminden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda karamsard\u0131r. Emin olun, zaman dilimleriyle ilgili spek\u00fclasyonlar tamamen g\u00fcvenilmezdir ve her zaman i\u00e7in ciddi de\u011fildir, ancak s\u00f6ylemek isterim ki, 1917 y\u0131l\u0131 -Avrupa\u2019daki yeni bir devrimci d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131- ile Bat\u0131 Avrupa\u2019da b\u00fcy\u00fck zaferler aras\u0131nda, bizim 1905\u2019imiz ile 1917\u2019miz aras\u0131nda ge\u00e7enden \u00e7ok daha fazla bir s\u00fcrenin ge\u00e7mesi gerekti\u011fi \u015feklinde bir d\u00fc\u015f\u00fcnce i\u00e7in herhangi bir neden yoktur. Bizim \u00fclkemizde devrimin ba\u015flamas\u0131ndan, ilk deneyimden zafere kadar on iki y\u0131l ge\u00e7mi\u015fti. \u015e\u00fcphesiz ki, 1917 ile Avrupa\u2019daki ilk b\u00fcy\u00fck ve kal\u0131c\u0131 devrimin zaferi aras\u0131nda ne kadar zaman ge\u00e7ece\u011fini bilmiyoruz. Ancak on iki y\u0131ldan az bir s\u00fcrenin ge\u00e7ebilmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da d\u0131\u015flanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Her \u015feyden \u00f6nce, bug\u00fcn\u00fcn en b\u00fcy\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, Sovyet Rusya\u2019n\u0131n ve Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in, devrimci \u00f6nc\u00fcn\u00fcn merkezi \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131nda ve bununla s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde Kom\u00fcnist partilerin sistematik \u00f6rg\u00fctsel g\u00fc\u00e7lenmeleri olgusunda yatmaktad\u0131r. Bu g\u00fc\u00e7lenme her zaman say\u0131sal b\u00fcy\u00fcmeyi ifade etmez. Do\u011fal olarak 1919-20\u2019de, proletaryan\u0131n ilk umutlar\u0131 halen canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyorken, Kom\u00fcnist partilerin saflar\u0131 -her b\u00fcy\u00fck \u00e7alkant\u0131l\u0131 durumda oldu\u011fu gibi- ak\u0131na u\u011fram\u0131\u015f ve Kom\u00fcnist \u00f6rg\u00fctler karars\u0131z \u00f6\u011felerle dolu hale gelmi\u015fti. Bu \u00f6\u011felerin bir k\u0131sm\u0131 bug\u00fcn geri \u00e7ekilmi\u015flerdir, ancak \u00e7elikle\u015fmesi anlam\u0131nda, daha y\u00fcksek bir ideolojik netlik anlam\u0131nda, uluslararas\u0131 merkezile\u015fme ve uluslararas\u0131 ba\u011flar anlam\u0131nda partinin b\u00fcy\u00fcmesinde bir kesinti olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu b\u00fcy\u00fcme ink\u00e2r edilemez bir b\u00fcy\u00fcmedir ve ifadesini, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongrenin, Y\u00fcr\u00fctme Komitesi se\u00e7mesiyle, ilk kez, federatif ilkeler temelinde de\u011fil, \u00e7e\u015fitli partilerin se\u00e7ilmi\u015f temsilcileri temelinde de\u011fil, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongrenin bizzat kendisi taraf\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f bir yap\u0131 olarak merkezi bir organ olu\u015fturmas\u0131 olgusunda oldu\u011fu kadar D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Kongresinin -proletaryan\u0131n tarihinde ilk kez- uluslararas\u0131 bir program\u0131 kaleme almaya d\u00f6n\u00fck bir giri\u015fimde bulunmas\u0131 olgusunda da bulmaktad\u0131r. Ve bu Y\u00fcr\u00fctme Komitesi bir sonraki kongreye kadar Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in kaderinden sorumlu tutulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Kom\u00fcnist Enternasyonal, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongreden sonra s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya birbirleriyle ili\u015fkili iki g\u00f6revle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk g\u00f6rev, sol kanad\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla k\u00f6klerini Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019e salarak devrimci geli\u015fimin uzatmal\u0131 karakterinden faydalanmaya \u00e7al\u0131\u015fan burjuvazinin ard\u0131 arkas\u0131 kesilmeyen, \u0131srarl\u0131 giri\u015fimlerini ifade eden Merkezci e\u011filimlere kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrmektir. Kom\u00fcnist Enternasyonal i\u00e7inde Merkezcili\u011fe kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ve bu d\u00fcnya partisinin daha da ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131; ilk g\u00f6rev budur. \u0130kinci g\u00f6rev, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ezici \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00fczerinde etkiye sahip olma m\u00fccadelesidir.<\/p>\n\n\n\n

Bu iki sorun, \u00f6zellikle, iki fraksiyon taraf\u0131ndan -Merkez ve Sol- temsil edilir halde Kongreye gelen Frans\u0131z partimizle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongrede \u00e7ok keskin bi\u00e7imde su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. 1920 olaylar\u0131n\u0131 takiben \u0130talyan partimiz b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. 1921\u2019in yaz\u0131yla birlikte Serrati\u2019nin \u00f6nderlik etti\u011fi Maksimalist olarak adland\u0131r\u0131lan \u0130talyan merkezi, art\u0131k kongremizde (\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Kongre) temsil edilmiyordu ve Enternasyonal\u2019den kovulduklar\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131. Frans\u0131z partisinde bu ayn\u0131 iki e\u011filim D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongrenin arifesinde belirgin hale geldi. \u0130talyan ve Frans\u0131z hareketleri aras\u0131ndaki bir\u00e7ok konudaki paralelli\u011fe \u00f6ncelikle dikkat \u00e7ekilmi\u015fti. Ve burada olgunun en b\u00fcy\u00fck semptomatik \u00f6nemi yat\u0131yor: Genel olarak Avrupa\u2019da oldu\u011fu gibi -ki buna daha \u00f6nce i\u015faret etmi\u015ftim- \u0130talya\u2019da da kar\u015f\u0131-devrimin zaferine ra\u011fmen, \u00f6zellikle, Kom\u00fcnizmin en k\u00f6t\u00fc yenilgiyi tatt\u0131\u011f\u0131 \u0130talya\u2019da, par\u00e7alanmay\u0131 de\u011fil, Enternasyonal\u2019den uzakla\u015fmay\u0131 de\u011fil, tersine, Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019e do\u011fru yeni bir itilimi g\u00f6zlemliyoruz. Kovdu\u011fumuz (ki ger\u00e7ekten haince davran\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc bu do\u011fru idi) Serrati\u2019nin \u00f6nderlik etti\u011fi Maksimalistler, 1920 Eyl\u00fcl hareketiyle reformistlerle kopan bu Maksimalistler, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongrenin arifesinde Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in kap\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7almaya ba\u015flad\u0131lar. Bu ne anlama geliyor? Bu, proleter \u00f6nc\u00fcn\u00fcn bir kesimi taraf\u0131ndan sola do\u011fru yeni bir devrimci itilim anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n

Frans\u0131z Merkezcilerin, \u0130talyan Maksimalistlerinin tuttu\u011fu yolu tekrarlayacaklar\u0131na, yani aram\u0131zda bir b\u00f6l\u00fcnme olaca\u011f\u0131na dair bir\u00e7ok i\u015faret vard\u0131. En sonunda Sol Kanad\u0131n a\u011f\u0131r basm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle b\u00f6ylesine bir sonuca bile \u015f\u00fcphesiz raz\u0131 olmu\u015f olacakt\u0131k. Buna ra\u011fmen, Cachin ve Frossard\u2019\u0131n ba\u015flar\u0131nda bulundu\u011fu Frans\u0131z Merkezciler, Moskova ile ayr\u0131\u015ft\u0131ktan sonra pi\u015fmanl\u0131kla ba\u015flar\u0131 \u00f6nde Moskova\u2019ya gelen \u0130talyan Maksimalistlerinin deneyimlerinden bir \u015feyler \u00f6\u011frenmi\u015flerdi. Hepiniz, D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongrenin Frans\u0131z partisi konusunda benimsedi\u011fi kararlar hakk\u0131nda bilgilenmelisiniz. Bu kararlar, kendi ba\u015flar\u0131na, \u00f6zellikle Fransa\u2019n\u0131n ve onun eski Sosyalist Partisinin ahl\u00e2k ve g\u00f6renekleri dikkate al\u0131n\u0131rsa, tamamen Drakonvaridirler. T\u00fcm burjuva kurumlar\u0131ndan tam bir kopu\u015f talebi, bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan do\u011frulu\u011fu a\u015fikar g\u00f6r\u00fcnen bir \u015feydir. Ancak y\u00fczlerce Kom\u00fcnist Parti \u00fcyesinin Mason tipi localara, insan haklar\u0131n\u0131n savunusunu hedefleyen burjuva demokratik birliklere vb. \u00fcye oldu\u011fu Fransa\u2019da, burjuvaziden tam bir kopu\u015f, t\u00fcm masonlar\u0131n ve benzerlerinin ihrac\u0131 talebi, parti hayat\u0131nda b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bir alt\u00fcst olu\u015f anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n

Kongrede Frans\u0131z partisine y\u00f6nelik olarak, parlamento, belediye meclisleri, Kanton meclisleri vb. i\u00e7in yap\u0131lan t\u00fcm se\u00e7imlerde adaylar\u0131n onda dokuzunun do\u011frudan i\u015fyerleri ve \u00e7iftliklerden, i\u015f\u00e7iler ve k\u00f6yl\u00fcler aras\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131 talebini benimsedik. T\u00fcm bir entelekt\u00fceller, hukuk\u00e7ular ve kariyeristler s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn, bir himaye kokusu ve her \u015feyden \u00f6te bir iktidar umudu kokusu al\u0131r almaz \u00e7e\u015fitli partilerin kap\u0131s\u0131na \u00fc\u015f\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir \u00fclkede, Frans\u0131z partisinin verili ko\u015fullar\u0131ndan haberdar olanlar, i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fcleri do\u011frudan i\u015fyerleri ve \u00e7iftliklerden se\u00e7imlerdeki adaylar\u0131n onda-dokuzuna y\u00fckseltme talebinin Frans\u0131z partisinin ya\u015fam\u0131nda olabilecek en b\u00fcy\u00fck ani de\u011fi\u015fiklik anlam\u0131na geldi\u011fini anlayacaklard\u0131r. Say\u0131ca neredeyse Merkez kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olan Sol Kanat bundan yanad\u0131r. Merkez b\u00fcy\u00fck oranda bocalam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu sorunun \u00e7ok hassas bir sorun oldu\u011funu ve bizim Moskova i\u015fi \u00e7izmelerimizin olduk\u00e7a duyarl\u0131 bir nas\u0131ra bast\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131k ve Moskova\u2019n\u0131n s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131na Paris\u2019in nas\u0131l bir tepkide bulunaca\u011f\u0131n\u0131 beklemeye ba\u015flad\u0131k. Son gelen telgraflar, Moskova ile bir kopu\u015fa girildi\u011fini do\u011fruluyor. Morizet bu giri\u015fimin ba\u015flat\u0131c\u0131s\u0131 olarak belirtiliyor. O, Moskova\u2019da bizi ziyaret etmi\u015f ve ard\u0131ndan \u00e7ok sempatik bir kitap yazm\u0131\u015ft\u0131. (Paris\u2019te Rus devrimi hakk\u0131nda sempatik bir kitap yazmak ba\u015fka bir \u015feydir, Frans\u0131z devrimini haz\u0131rlamak ba\u015fka bir \u015fey). Bu Morizet, Soutif ile birlikte -ki ikisi de Merkez Komite \u00fcyesidirler- b\u00f6l\u00fcnmeyi ve Frans\u0131z delegasyonunun Moskova\u2019dan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc beklemeksizin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir partinin kurulu\u015funu il\u00e2n etmeye kalk\u0131\u015ft\u0131. Fakat parti saflar\u0131ndan gelen bas\u0131n\u00e7 \u00f6ylesine b\u00fcy\u00fckt\u00fc, taban\u0131n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongrenin kararlar\u0131n\u0131 benimsemeye haz\u0131r olu\u015fu o kadar a\u00e7\u0131k ve belirtikti ki, geri \u00e7ekilmek zorunda kald\u0131lar. Ve onlar, i\u00e7inde tek bir Sol Kanat\u00e7\u0131 olmayan, t\u00fcm\u00fcyle Merkezcilerden olu\u015fan ve belki de t\u00fcm \u00fcyeleri aras\u0131nda herhangi bir genel co\u015fkunluktan yoksun olan g\u00f6revli Merkez Komitesinden \u00e7ekinirlerken -yaln\u0131zca \u00e7ekindiler- yine de Moskova\u2019n\u0131n kararlar\u0131na uymak y\u00f6n\u00fcnde oy kulland\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Tekrar ediyorum yolda\u015flar, d\u00fcnya perspektifinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu olgu ikincil g\u00f6r\u00fcnebilir. Ancak e\u011fer Frans\u0131z i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve onun Kom\u00fcnist \u00f6nc\u00fcs\u00fcn\u00fcn ya\u015fam\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne izlemi\u015f olsayd\u0131k -ki bunu bas\u0131n\u0131m\u0131z arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yapmay\u0131 \u00f6\u011frenmeliyiz- o durumda hepimiz, ancak \u015fimdi, ancak D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongreden sonra, Frans\u0131z kom\u00fcnizminin Fransa\u2019n\u0131n geni\u015f \u00e7al\u0131\u015fan kitlelerinin g\u00fcvenini kazanmakta s\u00fcratli bir ilerleyi\u015fi garantileyecek bir yola d\u00fcmen k\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylerdik. Bu her \u015feyden \u00f6nce \u015fu nedenle do\u011frudur ki, d\u00fcnyada Frans\u0131z i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kadar s\u0131kl\u0131kla, bu kadar al\u00e7ak\u00e7a ve utanmazca aldat\u0131lm\u0131\u015f olan ba\u015fka bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 yoktur. On sekizinci y\u00fczy\u0131l\u0131n sonundan bu yana t\u00fcm devrimlerde farkl\u0131 renklere b\u00fcr\u00fcnen burjuvazi taraf\u0131ndan aldat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kinci Enternasyonal\u2019in t\u00fcm partileri aras\u0131nda sava\u015f \u00f6ncesi ve sava\u015f d\u00f6nemi Frans\u0131z sosyalistleri, ihanetin en rafine tekniklerini ve virt\u00fc\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6zenle haz\u0131rlam\u0131\u015flard\u0131. Ve m\u00fckemmel devrimci yarad\u0131l\u0131\u015fa sahip Frans\u0131z i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yeni Kom\u00fcnist Partiye bile ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak b\u00fcy\u00fck bir ku\u015fkuyla yakla\u015fmas\u0131n\u0131n nedeni de budur. \u201cSosyalistleri\u201d her \u00e7e\u015fit etiket alt\u0131nda g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc; y\u00fczlerini nas\u0131l de\u011fi\u015ftirirlerse de\u011fi\u015ftirsinler, her \u00e7e\u015fitten kariyerist, delege, gazeteci, bakan vb. i\u00e7in bir ge\u00e7i\u015f yolu olarak kalan \u00f6rg\u00fctleri g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Briand, Millerand ve geri kalanlar, her \u015feyden \u00f6nce eski Sosyalist Partiden t\u00fcrediler. Bu d\u00fcnyada b\u00f6ylesine bir hilek\u00e2rl\u0131k ve politik s\u00f6m\u00fcr\u00fc okulundan ge\u00e7en ba\u015fka bir proletarya yoktur. Ve sonu\u00e7; g\u00fcvensizlik; politik farks\u0131zl\u0131k: Sendikalist etkiler ve \u00f6nyarg\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n

Kom\u00fcnist Partimiz i\u00e7in ihtiya\u00e7 duydu\u011fumuz \u015fey, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ve ona eylemde, bu partinin di\u011ferleri gibi olmay\u0131p i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci \u00f6rg\u00fct\u00fc oldu\u011funu, saflar\u0131nda kariyeristlere, masonlara, demokratlara ve r\u00fc\u015fvet\u00e7ilere yer olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektir. \u0130lk kez, bu talep ortaya konmu\u015f ve benimsenmi\u015ftir. Dahas\u0131 bir tarih saptanm\u0131\u015ft\u0131r: 1 Ocak 1923 son g\u00fcnd\u00fcr. 1 Ocak 1923\u2019ten itibaren art\u0131k tek bir mason, tek bir kariyerist olmayacak. Yaln\u0131zca birka\u00e7 g\u00fcnleri kald\u0131. Yolda\u015flar bunlar son derece \u00f6nemli olgulard\u0131r. (Alk\u0131\u015flar).<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 \u015fekilde Fransa ile ba\u011flant\u0131l\u0131 bir ba\u015fka sorun, \u00e7ok keskin bi\u00e7imde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131; birle\u015fik cephe sorunu. Bildi\u011finiz gibi birle\u015fik cephe slogan\u0131 iki neden temelinde y\u00fckseliyor. \u0130lk olarak, biz Kom\u00fcnistler Fransa\u2019da, Almanya\u2019da, Bulgaristan ve belki de \u00c7ekoslovakya istisnas\u0131yla t\u00fcm Avrupa \u00fclkelerinde halen bir az\u0131nl\u0131\u011f\u0131z, proletaryan\u0131n yar\u0131s\u0131ndan az\u0131n\u0131 etkiliyor ve denetliyoruz. Ayn\u0131 zamanda, devrimci geli\u015fme geri kalmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r; proletarya ayakta kalmak ve sava\u015fmak istiyor fakat kendisini b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f bir durumda buluyor. Bu ko\u015fullar alt\u0131ndad\u0131r ki, Kom\u00fcnistler bu i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00fcvenini kazanmak zorundad\u0131rlar. Hangi temelde? T\u00fcm faaliyet alan\u0131nda m\u00fccadele zemininde. \u015eu anki g\u00fcnl\u00fck m\u00fccadele temelinde, her talep temelinde, her grevde, her g\u00f6steride. Kom\u00fcnist \u00f6n safta olmal\u0131d\u0131r. Kom\u00fcnist bug\u00fcn halen ona g\u00fcvenmeyenlerin g\u00fcvenini kazanmal\u0131d\u0131r. Bu nedenle birle\u015fik cephe slogan\u0131, bu nedenle i\u00e7 kayna\u015fma, saflar\u0131m\u0131zdan bize ruhen yabanc\u0131 olan her \u015feyin defedilmesi ve e\u015fzamanl\u0131 olarak bu kariyeristlere, oport\u00fcnistlere, masonlara ve benzerlerine halen g\u00fcvenen proleter unsurlar\u0131 kazanmak i\u00e7in m\u00fccadele. Bu ikili ancak s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ili\u015fkili bir g\u00f6revdir. Frans\u0131z Kom\u00fcnistleri, \u00f6zellikle de Muhaliflerin, yani Frans\u0131z Sosyalistlerinin bas\u0131nc\u0131 alt\u0131nda saflar\u0131ndaki masonlara toleransl\u0131 davran\u0131p birle\u015fik cephe takti\u011fini reddeden Merkezciler, birle\u015fik cephe takti\u011fini politik genel af talebiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak uygulamay\u0131 teklif ettiler. Fransa\u2019y\u0131 aktar\u0131yorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu sorunlar en keskin ifadelerini bu \u00fclkede buldular.<\/p>\n\n\n\n

Frans\u0131z partisinin sekreteri Frossard, Kom\u00fcnistler s\u0131fat\u0131yla, Muhaliflere, yani Sosyalistlere, yurtseverlere, reformistlere, sava\u015f ve sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nem boyunca cezaevlerine kapat\u0131lan i\u015f\u00e7i devrimciler i\u00e7in genel af \u00e7\u0131karmak amac\u0131yla birle\u015fik bir eyleme kat\u0131lmay\u0131 \u00f6nerdi\u011finde -bu teklif yap\u0131l\u0131r yap\u0131lmaz, en kurnaz- Muhalif liderler bunu tipik ve en \u00fcst dereceden \u00f6\u011fretici bir yoldan yan\u0131tlad\u0131lar. Bu yan\u0131tla her yerde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k ve kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131z. Muhalifler \u015funu s\u00f6ylediler: \u201cSiz kom\u00fcnistler y\u00fcz\u00fcn\u00fcz\u00fc bize d\u00f6nd\u00fcn\u00fcz ve b\u00f6ylelikle bizim i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hainleri olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kabul etmi\u015f oluyorsunuz. Ancak \u00f6nerinizi d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve bunun alt\u0131nda bir bityeni\u011fi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da belki de bizi g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcrmeye haz\u0131rlan\u0131p haz\u0131rlanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in zaman istiyoruz.\u201d The Hauge\u2018daki yaz\u0131lardan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla Yolda\u015f Radek s\u00f6ylentilere bak\u0131l\u0131rsa, Vandervelde ve Scheidemann hakk\u0131nda olduk\u00e7a kaba bir makale yazm\u0131\u015f ve ayn\u0131 zamanda yerel sosyal demokratlara ve Amsterdam\u2019\u0131n izleyicilerine, militarizm ve sava\u015f tehlikesine kar\u015f\u0131 birle\u015fik cephe \u00f6nerisinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Yolda\u015f Radek\u2019in \u00f6fkeli mizac\u0131n\u0131 bildi\u011fimden makalesinin pek kibar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeye haz\u0131r\u0131m. Ancak Amsterdamc\u0131 baylar\u0131n tepkisi tamamen tipik bir tepkidir: \u201c\u015euna bak\u0131n,\u201d dediler, \u201cBu iki \u015feyden biri olabilir. Ya bizim -bir birle\u015fik cephe \u00f6nermenizden yola \u00e7\u0131karsak- hain olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kabul etmelisiniz ya da kesinlikle inanaca\u011f\u0131z ki, yaln\u0131zca sayg\u0131s\u0131z makaleleri gizlemekle kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda daha beter bir bityeni\u011fini de sakl\u0131yorsunuz.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Yolda\u015flar, sorunun bu \u015fekilde konulu\u015fu ifl\u00e2s\u0131n en tam kabul\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor. Bunlar\u0131 okumak bana, Sosyal Demokratlar\u0131n Burtsev [5] ile tart\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nerdikleri g\u00f6\u00e7menli\u011fimiz d\u00f6nemindeki baz\u0131 Parisyen anlay\u0131\u015flar\u0131n yorumlar\u0131n\u0131 an\u0131msatt\u0131. Burtsev\u2019in tart\u0131\u015fmay\u0131 reddedi\u015findeki yan\u0131t\u0131n\u0131n \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemeye kadar vard\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyorlard\u0131: \u201cBen bilge ve ya\u015fl\u0131 bir ku\u015fum, beni tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcremezsiniz. Bir tart\u0131\u015fmayla ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015fey, benim zay\u0131f mantalitemi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmakt\u0131r ancak b\u00f6yle bir yemi yutmay\u0131 reddediyorum.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci Enternasyonal\u2019in kibar beyleri Burtsev\u2019den daha kurnazd\u0131rlar, ancak ayn\u0131 tuza\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fcler. Bizim \u00f6nerimizin alt\u0131nda yatan bityeni\u011finin i\u00e7eri\u011fi neydi? \u015euydu; biz bu insanlar\u0131n m\u00fccadele yeteneklerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, proletaryan\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunma yeteneklerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyoruz. Onlar\u0131n ordusuna, yani halen onlara g\u00fcvenen ve izleyen i\u015f\u00e7ilere kendi adresimizi veriyoruz ve onlara \u015f\u00f6yle sesleniyoruz: \u201cLiderlerinize, 8 saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fc i\u00e7in, politik genel af i\u00e7in ve \u00fccret kesintilerine kar\u015f\u0131 birlikte sava\u015f\u0131m\u0131n belli bir yolunu \u00f6neriyoruz. Bizim tuza\u011f\u0131m\u0131z nedir? E\u011fer siz Amsterdamc\u0131lar ve siz Sosyal Demokratlar kendinizi bu m\u00fccadelede korkaklar ve hainler olarak te\u015fhir ederseniz i\u015f\u00e7ilerinizin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc bize gelecek. Fakat beklenilenin tersine e\u011fer devrimci aslanlar ve kaplanlar oldu\u011funuz ortaya \u00e7\u0131kacak olursa, bu sizin i\u00e7in daha iyi olur. Deneyin bakal\u0131m.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Tuza\u011f\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7eri\u011fi budur. Kapan\u0131m\u0131z olduk\u00e7a basit. Bu kadar basit ancak ayn\u0131 zamanda o kadar da \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclmez bir kapan bu. Bundan ka\u00e7\u0131\u015f olanaks\u0131zd\u0131r. Bir Burtsev\u2019in tart\u0131\u015fmay\u0131 kabul etmesi ya da yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 korkusuyla reddetmesi art\u0131k fark etmez. Her iki durumda da yetersiz kal\u0131r ve durumu d\u00fczeltemez. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, birle\u015fik cephe slogan\u0131, Kom\u00fcnistler hakk\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan kitleleri e\u011fitmekte \u015fimdiden t\u00fcm Avrupa \u00fclkelerinde devasa bir rol oynuyor ve hen\u00fcz Kom\u00fcnistlere g\u00fcvenmeyen i\u015f\u00e7ilerin \u00f6n\u00fcne \u015fu \u00f6nermeyle \u00e7\u0131k\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n

\u201cDevrimci y\u00f6ntemlere ve diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe inanm\u0131yorsunuz. Pek\u00e2l\u00e2. Ancak biz kom\u00fcnistler size ve \u00f6rg\u00fctlerinize, bug\u00fcn ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz talepleri elde etmeniz i\u00e7in sizinle yan yana sava\u015fmay\u0131 \u00f6neriyoruz.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclmez bir arg\u00fcmand\u0131r. Bu, kitleleri Kom\u00fcnistler hakk\u0131nda e\u011fitir ve onlara Kom\u00fcnist \u00f6rg\u00fctlenmenin k\u0131smi m\u00fccadeleler i\u00e7in de en iyisi oldu\u011funu g\u00f6sterir. Tekrar ediyorum; bu m\u00fccadelede b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar kazand\u0131k. Ve Kom\u00fcnist partilerin i\u00e7 kayna\u015fmas\u0131n\u0131n, birli\u011finin geli\u015fimiyle yan yana olarak politik etkilerinin ve manevra (ger\u00e7ek manevralar) yapabilme yeteneklerinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemliyoruz. Bu, ge\u00e7mi\u015fte \u00f6zellikle sahip olunmayan bir \u015feydi.<\/p>\n\n\n\n

Birle\u015fik cepheden i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti slogan\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongre bunu eksiksiz bir tart\u0131\u015fmaya a\u00e7t\u0131 ve bir kez daha \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemin merkezi politik slogan\u0131 olarak saptad\u0131. Bir i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti i\u00e7in sava\u015f\u0131m ne ifade ediyor? Biz Kom\u00fcnistler \u015f\u00fcphesiz biliyoruz ki, Avrupa\u2019da ger\u00e7ek bir i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti, proletaryan\u0131n burjuvaziyi demokratik ayg\u0131t\u0131 ile birlikte ala\u015fa\u011f\u0131 edip, Kom\u00fcnist Parti \u00f6nderli\u011finde proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc in\u015fa etmesiyle olu\u015facakt\u0131r. Fakat bunun g\u00fcndeme gelmesi i\u00e7in Avrupa proletaryas\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun Kom\u00fcnist Partiyi desteklemesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Ancak bu \u015fu ana kadar sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r ve bu nedenle Kom\u00fcnist partilerimiz her uygun f\u0131rsatta \u015funu ileri s\u00fcrmelidirl<\/p>\n\n\n\n

\u201cSosyalist i\u015f\u00e7iler, sendikalist i\u015f\u00e7iler, anar\u015fist ve partisiz i\u015f\u00e7iler! \u00dccretler kesiliyor; 8 saatlik i\u015fg\u00fcn\u00fcnden geriye hi\u00e7bir \u015fey kalm\u0131yor; ya\u015famak i\u00e7in gereken miktar al\u0131p ba\u015f\u0131n\u0131 gitmi\u015ftir. T\u00fcm i\u015f\u00e7iler farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen birle\u015febilseler ve kendi i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmetlerini kurabilseler bu tip \u015feyler olmazd\u0131.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Ve i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti slogan\u0131 b\u00f6ylece i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve di\u011fer t\u00fcm s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda Kom\u00fcnistler taraf\u0131ndan \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen bir ay\u0131ra\u00e7 haline gelir: Ve Sosyal Demokrasinin \u00fcst kesimleri, reformistler, burjuvazi ile kopmaz ba\u011flarla ba\u011fland\u0131\u011f\u0131ndan, bu ay\u0131ra\u00e7 \u00e7ok daha fazla par\u00e7alay\u0131c\u0131 olacakt\u0131r ve daha \u015fimdiden Sosyal Demokrat i\u015f\u00e7ilerin sol kanad\u0131n\u0131n, liderlerinden kopu\u015fu ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Belli ko\u015fullar alt\u0131nda i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti slogan\u0131 Avrupa\u2019da bir ger\u00e7eklik haline gelebilir. Yani Sosyal Demokratlar\u0131n sol unsurlar\u0131yla birlikte Kom\u00fcnistlerin, Sol Sosyal-Devrimcilerle birlikte bir i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc h\u00fck\u00fcmeti olu\u015fturdu\u011fumuz zamanlardaki Rusya\u2019ya benzer bir yoldan bir i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti kuracaklar\u0131 bir momente ula\u015f\u0131labilir. B\u00f6yle bir a\u015fama, tam ve tamamlanm\u0131\u015f haliyle bir proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne ge\u00e7i\u015f olu\u015fturabilir. Fakat tam da bug\u00fcn i\u00e7in i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti slogan\u0131n\u0131n \u00f6nemi, onun ya\u015famda ger\u00e7ekleni\u015finin ko\u015fullar\u0131 ve y\u00f6nteminde yatmaktan ziyade, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz anda bu slogan\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 politik bak\u0131mdan bir b\u00fct\u00fcn olarak t\u00fcm di\u011fer s\u0131n\u0131flar\u0131n, yani burjuva politik d\u00fcnyas\u0131n\u0131n t\u00fcm gruplar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na koymas\u0131 olgusunda yatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongrede, Saksonya ile ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 olarak i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmeti sorunuyla somut bir \u015fekilde kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131k. Orada, Sosyal Demokratlar Kom\u00fcnistlerle birlikte Sakson Landtag\u2019\u0131ndaki burjuvaziye kar\u015f\u0131 \u00e7o\u011funluk olu\u015fturuyorlar. San\u0131r\u0131m orada, burjuva blok \u00fcyelerinin toplam\u0131 50\u2019den azken, 40 Sosyal Demokrat ve 10 Kom\u00fcnist delege mevcut. Ve bu nedenle Sosyal Demokratlar Kom\u00fcnistlere Saksonya\u2019da bir i\u015f\u00e7i h\u00fck\u00fcmetinin birle\u015fik bir \u015fekilde olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdiler. Alman partimizde bu konuda baz\u0131 \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fctler vard\u0131. Sorun burada, Moskova\u2019da tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irildi ve \u00f6neriyi reddetme karar\u0131na var\u0131ld\u0131. Alman Sosyal Demokratlar\u0131 ger\u00e7ekte ne istiyorlar? Bu \u00f6neri ile hedefledikleri \u015fey neydi? Hepiniz biliyorsunuz ki Alman Cumhuriyeti\u2019ne bir Sosyal Demokrat olan Ebert ba\u015fkanl\u0131k etmektedir. Ebert bir burjuva kabineyi iktidara davet etmi\u015ftir. Fakat Saksonya\u2019da, Almanya\u2019n\u0131n en fazla proleterle\u015fen b\u00f6lgelerinden birinde, Sosyal Demokratlar\u0131n ve Kom\u00fcnistlerin bir emek kabinesi koalisyonu olu\u015fturmalar\u0131 \u00f6neriliyor. Sonu\u00e7: Almanya\u2019n\u0131n b\u00f6lgelerinden birinde, fl\u00fcoresan lamba gibi davranacak bir Sosyal Demokrat ve Kom\u00fcnist koalisyon h\u00fck\u00fcmeti olacakken, bir b\u00fct\u00fcn olarak \u00fclkenin tamam\u0131nda ger\u00e7ek bir burjuva h\u00fck\u00fcmeti varolacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Komintern\u2019de \u015fu yan\u0131t\u0131 verdik: E\u011fer siz, Alman Kom\u00fcnist yolda\u015flar\u0131m\u0131z, Almanya\u2019da \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 ay i\u00e7inde bir devrimin olas\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyseniz, bu durumda Saksonya\u2019da bir koalisyon h\u00fck\u00fcmetine kat\u0131lman\u0131z\u0131 ve Saksonya\u2019daki bakanl\u0131k mevkilerinizden, politik ve \u00f6rg\u00fctsel g\u00f6revlerin ilerletilmesi ve devrimin yakla\u015fan patlak veri\u015fine haz\u0131rl\u0131k d\u00f6neminde \u00e7oktan g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f bir devrimci kaleye sahip olacak \u015fekilde Saksonya\u2019n\u0131n kesin bir anlamda Kom\u00fcnist bir gedik haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi y\u00f6n\u00fcnde yararlanman\u0131z\u0131 \u00f6\u011f\u00fctleriz. Ancak bu yaln\u0131zca e\u011fer devrimin bas\u0131nc\u0131 \u00e7oktan kendisini hissettirmeye ba\u015flad\u0131ysa, bu bas\u0131n\u00e7 halihaz\u0131rda mevcut ise olas\u0131 olacakt\u0131r. Bu durumda bu, bir b\u00fct\u00fcn olarak ele ge\u00e7irmeye y\u00f6neldi\u011finiz Almanya\u2019n\u0131n yaln\u0131zca tek bir mevzisini fethetme anlam\u0131na gelecektir. Fakat i\u00e7inde bulundu\u011fumuz anda Saksonya\u2019da \u015f\u00fcphesiz ikinci dereceden bir rol oynayacaks\u0131n\u0131z, etkisiz bir ikinci rol; \u00e7\u00fcnk\u00fc Sakson h\u00fck\u00fcmetinin kendisi Berlin\u2019in \u00f6n\u00fcnde etkisizdir ve Berlin bir burjuva h\u00fck\u00fcmetidir. Alman Kom\u00fcnist Partisi bu kararla b\u00fct\u00fcn\u00fcyle uyum i\u00e7indeydi ve Alman Sosyal Demokratlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmeler kesildi. Sosyal Demokratlar\u0131n -onlardan \u00e7ok daha zay\u0131f olan ve onlar taraf\u0131ndan s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan- Kom\u00fcnistlere Saksonya\u2019da [6] iktidar\u0131 payla\u015fmay\u0131 \u00f6nermesi \u015f\u00fcphesiz bir tuzakt\u0131. Fakat bu tuzakta \u00e7al\u0131\u015fan kitlelerin birlik i\u00e7in uygulad\u0131klar\u0131 bas\u0131n\u00e7 dile gelmi\u015fti. Bu bas\u0131n\u00e7 bizim taraf\u0131m\u0131zdan uyand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve bu bas\u0131n\u00e7 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 burjuvaziden koparacak \u015fekilde i\u015fledik\u00e7e son tahlilde bizim lehimize \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yolda\u015flar bug\u00fcnlerde Avrupa\u2019da ve onun h\u00fck\u00fcmet katlar\u0131nda yo\u011fun bir gericilik e\u011filiminin kol gezdi\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftim: \u0130ngiltere\u2019de Muhafazak\u00e2rlar\u0131n zaferi; Fransa\u2019da bir Tardieu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcyle Poincar\u00e9\u2019nin ulusal blo\u011fu; 1918 Kas\u0131m\u0131nda palas pand\u0131ras b\u00f6yle adland\u0131r\u0131lan ve halen bir Sosyalist Cumhuriyet olarak ge\u00e7en Almanya\u2019da kat\u0131ks\u0131z bir burjuva h\u00fck\u00fcmeti; ve son olarak da \u0130talya\u2019da iktidar\u0131n Mussolini taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irili\u015fi.<\/p>\n\n\n\n

Mussolini, demokrasi, demokrasinin ilkeleri ve y\u00f6ntemleri konusunda Avrupa\u2019ya verilmi\u015f bir derstir. Baz\u0131 a\u00e7\u0131lardan bu ders -\u015f\u00fcphesiz tersinden- 1918\u2019in ba\u015flar\u0131nda Kurucu Meclisi da\u011f\u0131tmakla bizim Avrupa\u2019ya verdi\u011fimiz dersle analoji i\u00e7indedir. Mussolini, Avrupa\u2019ya verilmi\u015f en \u00fcst d\u00fczeyden e\u011fitici bir derstir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130talya, demokratik gelenekleriyle, genel oy hakk\u0131 ile vb., eski bir uygar \u00fclkedir. Burjuvaziyi \u00f6l\u00fcmle tehdit eden proletaryan\u0131n, kendi partisinin ihaneti y\u00fcz\u00fcnden \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc darbeyi indiremeyece\u011fi kan\u0131tland\u0131\u011f\u0131nda, burjuvazi, bir sosyalizm ve proletarya d\u00f6ne\u011fi olan Mussolini\u2019nin \u00f6nderli\u011findeki en aktif unsurlar\u0131 harekete ge\u00e7irdi. \u00d6zel bir parti ordusu seferber edildi ve \u00fclkenin bir ucundan di\u011ferine, iddiaya g\u00f6re mistik kaynaklardan gelen, asl\u0131nda temel olarak h\u00fck\u00fcmetin kaynaklar\u0131ndan, k\u0131smen gizli \u0130talyan fonlar\u0131ndan ve ciddi bir \u00f6l\u00e7\u00fcde Mussolini\u2019yi destekleyen Frans\u0131z s\u00fcbvansiyonlar\u0131ndan gelen paralarla donat\u0131ld\u0131. Demokrasinin himayesinde kar\u015f\u0131-devrimin f\u0131rt\u0131na birli\u011fi \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00f6rg\u00fctlendi ve bu birlik iki y\u0131l boyunca i\u015f\u00e7i b\u00f6lgelerine sald\u0131r\u0131lar d\u00fczenledi ve Roma\u2019y\u0131 ku\u015fatt\u0131. Burjuvazi duraksam\u0131\u015ft\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc Mussolini\u2019nin halihaz\u0131rdaki durumun \u00fcstesinden gelip gelemeyece\u011finden emin de\u011fildi. Ancak Mussolini yetene\u011fini kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131nda, hepsi \u00f6n\u00fcnde sayg\u0131 duru\u015funa ge\u00e7tiler.<\/p>\n\n\n\n

Mussolini\u2019nin \u0130talyan parlamentosunda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma, Bat\u0131 Avrupa\u2019daki t\u00fcm i\u015f\u00e7i kurumlar\u0131na ve evlerine postalanmal\u0131 ve afi\u015fler halinde as\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u015eunlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu Mussolini:<\/p>\n\n\n\n

\u201cHepinizi buradan kovabilir ve bu parlamentoyu fa\u015fistlerim i\u00e7in bir kampa \u00e7evirebilirdim. Ancak bunu yapmaya ihtiyac\u0131m yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc hepiniz \u00e7izmelerimi yalayacaks\u0131n\u0131z.\u201d Ve t\u00fcm parlamenterler \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131lar: \u201c\u00c7ok iyi! Bravo!\u201d Ve \u0130talyan demokratlar\u0131 bunun \u00fczerine \u00f6\u011frenmek istediler: \u201cHangisinden ba\u015flamam\u0131z\u0131 istersiniz; sol mu sa\u011f m\u0131?\u201d<\/p>\n\n\n\n

Yolda\u015flar, bu, \u00fcst katmanlar\u0131, geleneklerle, burjuva demokrasisiyle, yo\u011fun legalite hipnozuyla \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f olan Avrupa i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na verilmi\u015f e\u015fi bulunmaz bir derstir.<\/p>\n\n\n\n

Komintern\u2019in merkezi Kom\u00fcnist \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ve Sovyet Cumhuriyetinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, Avrupa burjuvazisinin \u00f6l\u00fc yata\u011f\u0131ndaki zaferleri d\u00f6neminde, devrimin y\u00fckseli\u015f e\u011frisindeki bu kopukluk d\u00f6neminde, Avrupa ve d\u00fcnya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmakta oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftim. Konunun \u00f6z\u00fc, bizim, Rusya\u2019n\u0131n, enternasyonalist propaganday\u0131 y\u00fcr\u00fctmesi de\u011fildir. \u015e\u00fcphesiz Radek ve Lozovski [7] gibi Rus yolda\u015flar\u0131m\u0131z, bizi \u015fa\u015f\u0131rtarak \u00f6rne\u011fin The Hauge\u2018a gidip orada nezaketten uzak makaleler yazabilir ve kad\u0131n ve erkek pasifistlerin \u00f6fkesini uyand\u0131rabilirler. Bu, yolda\u015flar, \u015f\u00fcphesiz \u00e7ok de\u011ferli ve olduk\u00e7a memnun edicidir, ancak yine de ikincil \u00f6nemdedir.<\/p>\n\n\n\n

Konunun \u00f6z\u00fc, bizim Moskova\u2019da Komintern Kongrelerinin konukseverli\u011finin s\u00fcresini uzatmam\u0131z da de\u011fildir. \u015e\u00fcphesiz bu iyi bir \u015feydir, ancak propagandam\u0131z \u0130talya, Almanya ve nereden gelirse gelsin t\u00fcm yolda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 a\u011f\u0131rlamaya ve onlara Lux Hotel\u2019de [8] (\u0131s\u0131tma sistemlerini verimli bir \u015fekilde i\u015fletmeyi hen\u00fcz \u00f6\u011frenemedi\u011fimizden k\u00f6t\u00fc \u0131s\u0131nan bu Hotel\u2019de) bir oda vermeye ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Sorunun \u00f6z\u00fc, tam da Sovyet Cumhuriyetinin varl\u0131\u011f\u0131nda yat\u0131yor. Bu olguya al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131k. T\u00fcm d\u00fcnya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kesin bir anlamda buna al\u0131\u015fm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Di\u011fer taraftan burjuvazi de belli bir dereceye kadar gittik\u00e7e buna al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 numaras\u0131n\u0131 yap\u0131yor. Fakat devrim a\u00e7\u0131s\u0131ndan Sovyet Cumhuriyetinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemini anlamak i\u00e7in, bir anl\u0131\u011f\u0131na da olsa bu Cumhuriyetin art\u0131k varolmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. \u0130talya\u2019da Mussolini, Fransa\u2019da Poincar\u00e9, \u0130ngiltere\u2019de Bonar Law, Almanya\u2019da bir burjuva h\u00fck\u00fcmetiyle birlikte ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Sovyet Cumhuriyetinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, Avrupa ve d\u00fcnya devriminin on y\u0131llar boyunca ertelenmesi ve Avrupa uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ger\u00e7ek \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc anlam\u0131na gelirdi. Sosyalizm bu durumda belki Amerika\u2019dan, Japonya\u2019dan, Asya\u2019dan y\u00fckselirdi. Fakat \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki ony\u0131llara ili\u015fkin spek\u00fclasyona giri\u015fmek yerine bizim u\u011frunda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey, bu sorunu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flamakt\u0131r. (Alk\u0131\u015flar.) Bunun i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve \u00e7ok geni\u015f olanaklar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

K\u00f6yl\u00fcl\u00fckle bir kez do\u011fru bir ili\u015fki kurduktan sonra proletarya -bizimki gibi geri kalm\u0131\u015f bir \u00fclkeninki bile- nedir? Biz kendi g\u00f6zlerimizle onun ne oldu\u011funu \u00e7oktan g\u00f6rd\u00fck ve \u015fimdi Moskova\u2019da toplanan T\u00fcm Sovyetler Birle\u015fik Kongresi, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya taraf\u0131ndan ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f ve ablukaya al\u0131nm\u0131\u015f, ancak yine de arkas\u0131ndaki k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe \u00f6nderlik eden proletarya iktidar\u0131n\u0131n ne anlama geldi\u011fini g\u00f6stermektedir. Avrupa ve d\u00fcnya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve enerjisini bu kaynaktan, Sovyet Rusya\u2019dan almaktad\u0131r. \u0130ktidar\u0131 elimizde tutuyoruz. \u00dclkemizde \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 devletle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu, Rusya\u2019n\u0131n emek\u00e7i kitlelerinin elindeki b\u00fcy\u00fck bir koz ve ayn\u0131 zamanda Avrupa\u2019da devrimin ivmeli geli\u015fiminin g\u00fcvencesidir.<\/p>\n\n\n\n

Amerika (i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131) geri kalsa bile biz yine de \u00fcst\u00fcn gelece\u011fiz. Emperyalist sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Amerikan burjuvazisi ellerini Avrupa\u2019daki \u015fenlik ate\u015finde \u0131s\u0131tm\u0131\u015ft\u0131. Ancak, yolda\u015flar, bir kez devrim ate\u015fi Avrupa\u2019da kol gezmeye ba\u015flay\u0131nca Amerikan burjuvazisi kendini daha fazla ayakta tutamayacakt\u0131r. Avrupa proletaryas\u0131n\u0131n, Amerikan proletaryas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 kat\u0131 ahl\u00e2ks\u0131z olan burjuvazisinin yalanlar\u0131na kap\u0131lmamay\u0131 \u00f6\u011freninceye kadar beklemesi gerekti\u011fi hi\u00e7bir yerde yazmaz. Hi\u00e7bir yerde bu yaz\u0131l\u0131 de\u011fildir. \u015eu anda Amerikan burjuvazisi kas\u0131tl\u0131 olarak Avrupa\u2019y\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fcme durumunda tutuyor. Avrupa\u2019n\u0131n kan\u0131 ve alt\u0131n\u0131yla t\u0131ka basa doyan Amerikan burjuvazisi, t\u00fcm d\u00fcnyaya buyruklar veriyor, konferanslara hi\u00e7bir taahh\u00fctle ba\u011fl\u0131 olmayan tam yetkili g\u00f6revliler g\u00f6nderiyor. Bu g\u00f6revliler kendi kararlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011finden ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemiyorlar ve zaman zaman Amerikan ayaklar\u0131n\u0131 masaya koyduklar\u0131nda Avrupa \u00fclkelerinin diplomatlar\u0131 bu aya\u011f\u0131n m\u00fckemmel bir Amerikan \u00e7izmesi i\u00e7inde oldu\u011funu anlamay\u0131 beceriyorlar. Ve bu \u00e7izmeyle Amerika kendi kurallar\u0131n\u0131 Avrupa\u2019ya dayat\u0131yor. Avrupa burjuvazisi, yaln\u0131zca Almanya ve Fransa de\u011fil, ayn\u0131 zamanda Britanya burjuvazisi, sava\u015f zaman\u0131nda verdi\u011fi destekle, bor\u00e7larla, alt\u0131nla Avrupa\u2019y\u0131 t\u00fcketen ve \u015fimdi onu can \u00e7eki\u015fme sanc\u0131lar\u0131 i\u00e7inde tutan Amerikan burjuvazisinin \u00f6n\u00fcnde arka ayaklar\u0131 \u00fczerine kalkm\u0131\u015f yalvar\u0131yor. Amerikan burjuvazisinden Avrupa proletaryas\u0131 hesap soracakt\u0131r. Bu intikam saati er ge\u00e7 gelecek ve bizim Sovyet ba\u015far\u0131m\u0131z daha da kesinle\u015fecektir.<\/p>\n\n\n\n

Propagandam\u0131z iyi olsun ya da olmas\u0131n, her iki durumda da bu propaganda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ya da d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc dereceden bir fakt\u00f6rd\u00fcr, ekonomimiz ise birinci dereceden bir fakt\u00f6r. K\u00f6yl\u00fc Yolda\u015flar! -ve yan\u0131lm\u0131yorsam bu salonda partili olmayan k\u00f6yl\u00fc yolda\u015flar da bulunuyorlar- sizi temin ederim, her fazladan bu\u011fday demeti Avrupa devriminin kefesine konan ek bir a\u011f\u0131rl\u0131kt\u0131r. Britanya proletaryas\u0131 neden \u00e7ekiniyor? Alman proletaryas\u0131 neden \u00e7ekiniyor? A\u00e7 Avrupa, sava\u015fla ge\u00e7en \u00fc\u00e7 y\u0131l ve sava\u015f\u0131 takip eden y\u0131llarda Amerikan bu\u011fday\u0131 sayesinde ayakta kald\u0131. Amerikan burjuvazisi do\u011fal olarak, Avrupa\u2019da yeni devrimci sars\u0131nt\u0131lar olmas\u0131 durumunda Avrupa\u2019y\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a, ayn\u0131 bir zamanlar Britanya ve Fransa\u2019n\u0131n Sovyet Rusya\u2019ya uygulad\u0131klar\u0131 sanayi ambargosu gibi, bir bu\u011fday ambargosuyla a\u00e7l\u0131ktan \u00f6ld\u00fcrmekle tehdit ediyor. Bu, Avrupa i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ve her \u015feyden \u00f6nce Alman i\u015f\u00e7ilerinin hesaplar\u0131nda yer tutan \u00e7ok \u00f6nemli bir konudur. Ve Sovyet Rusya olarak bizler, Avrupa proleter devriminin Sovyet Rusya taraf\u0131ndan sa\u011flanan bu\u011fday\u0131 yiyece\u011fini s\u00f6ylemeli ve fiilen g\u00f6stermeliyiz.<\/p>\n\n\n\n

Ve bu s\u00f6zc\u00fckler, yolda\u015f k\u00f6yl\u00fcler, i\u00e7i bo\u015f s\u00f6zc\u00fckler, anlams\u0131z ifadeler de\u011fildir. T\u00fcm Avrupa\u2019n\u0131n kaderi bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131r. Olas\u0131 iki durum var: Ya Avrupa proletaryas\u0131 Amerikan \u00e7izmeleriyle y\u0131ld\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olarak kalacak, ya da Avrupa proletaryas\u0131na Rus i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerince arka \u00e7\u0131k\u0131lacak ve b\u00f6ylece devrimin zor g\u00fcnleri ve aylar\u0131 boyunca bu\u011fday garantilenecektir. Tar\u0131mdaki her ekonomik ba\u015far\u0131n\u0131n devrimci bir i\u015f olmas\u0131n\u0131n nedeni budur. Sovyet Rusya\u2019da kentlere ve sanayiye yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in ekinini yeti\u015ftirmeye u\u011fra\u015fan, i\u015flerini tekrar yoluna koymaya \u00e7abalayan her k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn -Almanya, Fransa ve Britanya\u2019n\u0131n haritada nerede oldu\u011funu pek bilmeyen k\u00f6yl\u00fcler bile- bug\u00fcn, d\u00fcnya ve ilk elde de Avrupa devrimine, biz eski ve deneyimli propagandistlerin yapt\u0131\u011f\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck bir yard\u0131m sunmas\u0131n\u0131n nedeni budur.<\/p>\n\n\n\n

Yolda\u015flar bu ayn\u0131 derece sanayimiz i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Kendisine, \u201cSovyet Cumhuriyeti bana sosyalizmde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n durumunun nas\u0131l iyile\u015ftirilebilece\u011fini g\u00f6sterene kadar bekleyece\u011fim\u201d diyen Avrupa\u2019n\u0131n devrimci partisi -hi\u00e7bir Kom\u00fcnist b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6ylemeyecektir- ger\u00e7ekten ac\u0131nas\u0131 bir durumda olurdu. Kimsenin beklemeye hakk\u0131 yoktur; herkes bizimle yan yana d\u00f6v\u00fc\u015fmek sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131r. Ancak \u00f6te yandan \u015fu da ink\u00e2r edilemez ki, ekonomik ba\u015far\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n her biri, Avrupa\u2019da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n durumu ad\u0131m ad\u0131m k\u00f6t\u00fcle\u015firken Rusya\u2019da i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n durumunu iyile\u015ftirme olana\u011f\u0131n\u0131 bize verdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, evet, ink\u00e2r edilemez ki, her ekonomik ba\u015far\u0131m\u0131z arg\u00fcmanlar\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc, Avrupa\u2019da proleter devrimin ivmelendirilmesi lehindeki en g\u00fc\u00e7l\u00fc propagandad\u0131r. \u0130ktidar elimizdedir; \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 elimizdedir. S\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131 koruyoruz. Bu da daha az \u00f6nemli bir ayr\u0131nt\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fer s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z ona a\u00e7\u0131k olsayd\u0131, birinci s\u0131n\u0131f \u00e7izmeleriyle bu ayn\u0131 Amerikan milyonerleri Rusya\u2019m\u0131z\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc sat\u0131n alabilirdi. Bu nedenle, d\u0131\u015f ticaret tekeli, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n devletle\u015ftirilmesi kadar vazge\u00e7emeyece\u011fimiz bir devrimci kazan\u0131md\u0131r. Bu nedenle, yerk\u00fcrenin halen kapitalist boyunduruk alt\u0131ndaki be\u015f k\u0131tas\u0131ndan \u00fczerimize ne kadar bask\u0131 yap\u0131l\u0131rsa yap\u0131ls\u0131n, Rusya\u2019n\u0131n i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve k\u00f6yl\u00fcleri d\u0131\u015f ticaret tekelinin ihl\u00e2line izin vermeyeceklerdir. Kozlar\u0131m\u0131z bunlard\u0131r. Yaln\u0131zca \u00fcretimin do\u011fru bir organizasyonuyla bunlar\u0131 koruyabilir, artt\u0131rabilir ve heba etmeyebiliriz. Yolda\u015flar, bu noktadan kalkarsak, g\u00f6revlerimizin zorluklar\u0131 konusunda kendimizi aldatmamal\u0131y\u0131z. Yeni Ekonomik Politikam\u0131z\u0131 (NEP) d\u00fcnya perspektifleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak g\u00fcndemine \u00f6zel bir madde olarak alan D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongrede s\u00f6yledi\u011fimiz \u015fey budur. En b\u00fcy\u00fck kozlar\u0131m\u0131z\u0131 masaya serdik: Devlet iktidar\u0131, ula\u015f\u0131m, sanayide \u00f6ncelikli \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131, do\u011fal kaynaklar, topra\u011f\u0131n devletle\u015ftirilmesi, bu devletle\u015ftirilmi\u015f topraklardan al\u0131nan ayn\u00ee vergiler ve d\u0131\u015f ticaret tekeli. Bunlar birinci s\u0131n\u0131f kozlard\u0131r. Ancak bunlar\u0131n nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilinmiyorsa, daha iyi kozlar\u0131n bile kaybedilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yolda\u015flar, \u00f6\u011frenmeliyiz. Kongrede Yolda\u015f Lenin k\u0131sa konu\u015fmas\u0131nda bu noktaya, yani sadece onlar\u0131n de\u011fil bizim de \u00f6\u011frenmek zorunda oldu\u011fumuza \u00f6zel bir vurgu yapt\u0131. Sanayinin do\u011fru bir \u015fekilde nas\u0131l organize edildi\u011fini \u00f6\u011frenmek zorunday\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu do\u011fru organizasyon halen \u00f6n\u00fcm\u00fczde duruyor, arkam\u0131zda de\u011fil. Bu organizasyon yar\u0131n\u0131m\u0131zd\u0131r, d\u00fcn\u00fcm\u00fcz hatta bug\u00fcn\u00fcm\u00fcz bile de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

Param\u0131z\u0131 istikrarl\u0131 hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu da D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongrede ele al\u0131nd\u0131. Bu \u00e7abalar elzemdir ve do\u011fal olarak bu alanda g\u00f6reli ba\u015far\u0131lar\u0131m\u0131z artt\u0131k\u00e7a, sanayideki idari eme\u011fimiz \u00e7ok daha azalm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Hepimiz \u00e7ok a\u00e7\u0131k\u00e7a anlamal\u0131y\u0131z ki, mali alan\u0131ndaki t\u00fcm \u00e7abalara, sanayi alan\u0131ndaki ger\u00e7ek maddi ba\u015far\u0131larca e\u015flik edilmedik\u00e7e, bu \u00e7abalar yaln\u0131zca \u00e7ocuklar\u0131n oyunu olarak kal\u0131r. Temel, sanayimizdir; Sovyet devleti bu temele dayanmakta, onunla geli\u015fip serpilmekte ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n gelecekteki zaferlerinin teminat\u0131n\u0131 oradan almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 olarak, benzer \u015fekilde elimizde bulunan, bir koz daha, bir ayg\u0131t daha, bir di\u011fer \u00f6rg\u00fct daha var. Onun hakk\u0131nda Kongrede defalarca konu\u015ftuk: Partimiz. Burada her \u015feyden \u00f6nce Sovyet Kongresinin Kom\u00fcnist fraksiyonu \u00f6n\u00fcnde konu\u015fuyorum ve bitirirken partimiz hakk\u0131nda birka\u00e7 \u015fey s\u00f6ylemeliyim. Genel analizden \u015fu \u00e7\u0131k\u0131yor; Avrupa \u00f6l\u00e7e\u011finde, do\u011frudan devrimci m\u00fccadelede bir gerileme d\u00f6neminden ve buna paralel olarak e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve Kom\u00fcnist Partinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi d\u00f6neminden ge\u00e7iyoruz. Geli\u015fim, ertelenen ve uzayan bir karakter alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, Avrupa\u2019n\u0131n ve sonra d\u00fcnyan\u0131n yard\u0131m\u0131 i\u00e7in daha fazla beklememiz gerekece\u011fi, partimizin uzun bir zaman i\u00e7in, belki de y\u0131llarca, d\u00fcnya devriminin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olarak kalmaya mahk\u00fbm olmas\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n\n\n\n

Bu b\u00fcy\u00fck bir onurdur. Fakat ayn\u0131 zamanda b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir y\u00fckt\u00fcr. Yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zda Almanya\u2019da, Polonya\u2019da ve di\u011fer \u00fclkelerde Sovyet Cumhuriyetlerinin olmas\u0131n\u0131 tercih ederdik. Sorumlulu\u011fumuz bu durumda daha az olurdu ve konumumuzun zorluklar\u0131 bu kadar b\u00fcy\u00fck olmazd\u0131. Partimiz, devrim \u00f6ncesinde yeralt\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla \u00e7elikle\u015fen kadrolara sahiptir, ancak bunlar az\u0131nl\u0131ktad\u0131r. Partimiz, insan malzemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan eski zamanlardakinden a\u015fa\u011f\u0131 kalmayan y\u00fcz binlere sahiptir. Devrimden sonra saflar\u0131m\u0131za ak\u0131n eden bu y\u00fcz binler, gen\u00e7li\u011fin avantajlar\u0131na sahiptirler, ancak daha az deneyimli olma handikaplar\u0131 da vard\u0131r. Yolda\u015f Lenin bana, \u00c7ek ya da Alman bir doktorun, Rusya Kom\u00fcnist Partisinin birka\u00e7 bin eski \u00fcyeden olu\u015ftu\u011funu, gerisinin gen\u00e7 oldu\u011funu yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131 (bunu kendim okumad\u0131m). Bu doktor, NEP ko\u015fullar\u0131n\u0131n partimizi yeniden bi\u00e7imlendirme e\u011filiminde olaca\u011f\u0131n\u0131 ve e\u011fer -birka\u00e7 bin g\u00fcc\u00fcndeki- eski ku\u015fak faaliyetten \u00e7ekilirse, partinin NEP unsurlar\u0131nca, kapitalizmin unsurlar\u0131nca el alt\u0131ndan d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u0130\u015fte, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi, \u00e7ok ince bir politik ve psikolojik hesap. Bu hesap \u015f\u00fcphesiz tamam\u0131yla yanl\u0131\u015ft\u0131r. Ancak ayn\u0131 zamanda partimizin, devrimci geli\u015fimin ertelenen karakterini ve konumumuzun zorluklar\u0131n\u0131 hesaba katmas\u0131n\u0131, yeni ku\u015faklar\u0131n e\u011fitimi, gen\u00e7lerin partiye \u00e7ekilmesi ve parti kitlesinin niteliklerinin y\u00fckseltilmesi \u00e7abalar\u0131n\u0131 ikiye, \u00fc\u00e7e katlamas\u0131n\u0131 gerektirir. Mevcut \u015fartlarda bu bizim i\u00e7in bir \u00f6l\u00fcm-kal\u0131m sorunudur.<\/p>\n\n\n\n

Yolda\u015flar, ba\u015fka bir konuya daha de\u011finmek istiyorum, hepimiz i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir konuya: Vladimir \u0130lyi\u00e7\u2019in hastal\u0131\u011f\u0131na. Buradakilerin \u00e7o\u011fu, Avrupa bas\u0131n\u0131n\u0131 izleme f\u0131rsat\u0131 bulamam\u0131\u015ft\u0131r. D\u0131\u015far\u0131da bizi konu alan, bize kar\u015f\u0131 bir\u00e7ok vah\u015fi kampanya d\u00fczenlenirdi, ancak Yolda\u015f Lenin\u2019in hastal\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lan bug\u00fcnlerdeki kampanya kadar kinci, ahl\u00e2ks\u0131z ve zalimce spek\u00fclasyonlar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6ylesi yo\u011fun bir kampanyay\u0131 -Alman casuslar\u0131 olarak pe\u015fimize d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Kerensky g\u00fcnlerinde bile- hat\u0131rlam\u0131yorum. D\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z \u015f\u00fcphesiz en k\u00f6t\u00fc sonucun, olas\u0131 en k\u00f6t\u00fc bireysel sonucun ger\u00e7ekle\u015fmesini umuyorlar. Ayn\u0131 zamanda partimizin ba\u015fs\u0131z kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, birbirine d\u00fc\u015fen gruplara b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Rusya\u2019y\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in bir f\u0131rsat olu\u015ftu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar. Beyaz Muhaf\u0131z c\u00fcrufu bundan a\u00e7\u0131k\u00e7a bahsediyor ku\u015fkusuz. Avrupa\u2019n\u0131n diplomatlar\u0131 ve kapitalistleri ise, kendi aralar\u0131nda f\u0131s\u0131lda\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Yolda\u015flar, bu \u015fekilde de, kendi istek ve ama\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131t olarak bir kez daha g\u00f6stermi\u015flerdir ki; bir yandan Yolda\u015f Lenin\u2019in partimiz ve devrim a\u00e7\u0131s\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemi kendi y\u00f6ntemleriyle de\u011ferlendirebiliyorlar, di\u011fer yandan -onlar i\u00e7in \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc- partimizin do\u011fas\u0131n\u0131 ne anlayabiliyorlar ne de onun karakterini biliyorlar. Benim a\u00e7\u0131mdan, Yolda\u015f Lenin\u2019in \u00fclkemizdeki ve d\u00fcnyadaki hareket a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemi hakk\u0131nda Sovyet Kongresinin Kom\u00fcnist fraksiyonu \u00f6n\u00fcnde konu\u015fmak gereksiz. Ancak Yolda\u015flar, parti ile onu en iyi, en tam bi\u00e7imde ve ger\u00e7ek bir dahinin y\u00f6ntemiyle dile getiren birey aras\u0131nda yaln\u0131zca fiziksel de\u011fil ayn\u0131 zamanda ruhsal, i\u00e7sel, \u00e7\u00f6z\u00fclmez bir ba\u011f vard\u0131r. Ve bu, ifadesini, Yolda\u015f Lenin hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle \u00e7al\u0131\u015fmadan koptu\u011funda, (t\u00fcm d\u00fcnyada uluyan burjuva \u00e7akallar hakk\u0131nda bir \u015feyler bilen) partinin tedirgin bir umutla Yolda\u015f Lenin\u2019in durumuyla ilgili haber ve b\u00fcltenleri beklemesi, ancak ayn\u0131 zamanda partimizdeki tek bir kas\u0131n bile titrememesi, tek bir teredd\u00fct, b\u00f6l\u00fcnmek bir yana, i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na dair en ufak bir ipucunun dahi olmamas\u0131nda bulmu\u015ftur. Yolda\u015f Lenin doktorlar\u0131n\u0131n emriyle i\u015ften el \u00e7ektirildi\u011finde, parti bug\u00fcn tabandaki her bir \u00fcyesinin s\u0131rt\u0131na iki \u00fc\u00e7 kat fazla sorumluluk bindi\u011fini anlam\u0131\u015f ve oybirli\u011fiyle liderinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc beklemeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Pek uzun olmayan bir s\u00fcre \u00f6nce, bir burjuva politikac\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmeye kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m, bana \u015funu s\u00f6yledi: \u201cSovyet ve parti gruplar\u0131n\u0131zla iyi bir g\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131m. \u015e\u00fcphesiz aran\u0131zda bireysel ve grupsal \u00e7eli\u015fkiler var, ancak hakk\u0131n\u0131z\u0131 vermeli. D\u0131\u015f d\u00fcnya, ya da bir d\u0131\u015f tehlike veya genel g\u00f6revler s\u00f6z konusu olur olmaz, her zaman cephenizi olu\u015fturuyorsunuz.\u201d A\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n cephemizi olu\u015fturmam\u0131za dair son b\u00f6l\u00fcm\u00fc beni memnun etti, ancak ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc, itiraf edeyim ki biraz can\u0131m\u0131 s\u0131kt\u0131. Bizimki gibi devasa g\u00f6revlerle, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecek en b\u00fcy\u00fck zorluklar alt\u0131nda ve su g\u00f6t\u00fcrmez bi\u00e7imde yorulan (maddenin do\u011fas\u0131 gere\u011fi) eskilerle, bizimki kadar b\u00fcy\u00fck bir parti s\u00f6z konusu oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde; baz\u0131 i\u00e7 tehlikeler partimiz i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, bunlara kar\u015f\u0131, t\u00fcm partinin niteli\u011fini y\u00fckseltmek ve her alandaki \u00fcyelerinin parti kamuoyunun artan bas\u0131nc\u0131n\u0131 hissedebilmeleri i\u00e7in parti kamuoyunu g\u00fc\u00e7lendirmekten ba\u015fka bir \u00e7are yoktur ve olamaz.<\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 durumun b\u00fct\u00fcn\u00fcnden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z sonu\u00e7lar bunlard\u0131r. Avrupa devriminin saati belki yar\u0131n gelip \u00e7atmayacak. Haftalar ve aylar ve belki y\u0131llar ge\u00e7ecek ve d\u00fcnyadaki yeg\u00e2ne i\u015f\u00e7i-k\u00f6yl\u00fc devleti olarak kalmaya devam edece\u011fiz. \u0130talya\u2019da Mussolini zafer kazand\u0131. Almanya\u2019da Alman Mussolini\u2019lerinin zaferini \u00f6nlemeyi garantiledik mi? Hi\u00e7 de de\u011fil. Ve Fransa\u2019da Poincar\u00e9\u2019inkinden \u00e7ok \u00e7ok daha fazla gerici bir h\u00fck\u00fcmetin iktidara gelmesi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle olas\u0131d\u0131r. Arka ayaklar\u0131 \u00fczerinde ba\u011fda\u015f kurup oturmadan ve Kerensky\u2019sini \u00f6ne \u00e7\u0131karmadan \u00f6nce, burjuvazi halen tamam\u0131yla, sonuncu Stolypin\u2019lerini, Plehve\u2019lerini, Sipyagin\u2019lerini geli\u015ftirmeye muktedirdir. Bu bizim ayakta durmam\u0131z\u0131, Sovyet devletinin ayakta kalmas\u0131n\u0131 ve sonu\u00e7 olarak her \u015feyden \u00f6nce partimizin kendisini sonuna kadar korumas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak olan Avrupa devrimine bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olacakt\u0131r. Belki de bir y\u0131ldan uzun bir s\u00fcre, bu ekonomik, politik ve di\u011fer her t\u00fcrden haz\u0131rl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan ge\u00e7mek zorunda kalaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Bu nedenle kitle kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 daha b\u00fcy\u00fck oranda bir araya getirmeliyiz. Partimizin i\u00e7inde ve \u00e7evresinde daha fazla gen\u00e7! Niteliklerini en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar! Partimizin niteliklerinin y\u00fckseltilmesiyle, deneyimin eski ku\u015faktan yenisine aktar\u0131lmas\u0131yla, bu tam kayna\u015fma durumu bir kez elimizde var olduk\u00e7a, ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcst\u00fcnde hangi f\u0131rt\u0131nalar -son proleter zaferin bu m\u00fcjdecileri- patlarsa patlas\u0131n, bilincimizde hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe olmayacak ki; Sovyet s\u0131n\u0131rlar\u0131, kar\u015f\u0131-devrimin \u00f6tesine ge\u00e7emeyece\u011fi siperler olacakt\u0131r. Bu siperler bizim taraf\u0131m\u0131zdan, Sovyet Rusya\u2019n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan, Kom\u00fcnist Parti taraf\u0131ndan g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015ftir ve bu siperleri ta ki o g\u00fcne kadar ihl\u00e2l edilmemi\u015f ve yenilmez olarak koruyaca\u011f\u0131z, ta ki Avrupa devrimi gelene ve Avrupa\u2019n\u0131n tamam\u0131nda, D\u00fcnya Sovyet Cumhuriyetinin e\u015fi\u011fi, Avrupa Birle\u015fik Devletleri Sovyet Cumhuriyetinin bayra\u011f\u0131 dalgalan\u0131ncaya kadar.<\/p>\n\n\n\n

(Uzun ve g\u00fc\u00e7l\u00fc alk\u0131\u015flar)<\/p>\n\n\n\n

(Ya\u015fas\u0131n K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun lideri Yolda\u015f Tro\u00e7ki! Ya\u015fas\u0131n Yolda\u015f Lenin! sloganlar\u0131)<\/p>\n\n\n\n

Milliyet\u00e7ilik ve Ekonomik Ya\u015fam<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130talyan fa\u015fizmi, ulusal \u201cmukaddes egoizmi\u201d yeg\u00e2ne yarat\u0131c\u0131 etken olarak il\u00e2n etti. Alman fa\u015fizmi insanl\u0131k tarihini milli tarihe indirgedi ve akabinde de milleti \u0131rka, \u0131rk\u0131 da kana. Dahas\u0131, politik olarak fa\u015fizme ula\u015fmam\u0131\u015f -ya da daha do\u011frusu pen\u00e7esine d\u00fc\u015fmemi\u015f- \u00fclkelerde, ekonomik sorunlar giderek ulusal \u00e7er\u00e7eveye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bir\u00e7o\u011fu bayraklar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201cotar\u015fi\u201d yazacak cesarete sahip de\u011fil. Ancak politika, her yerde ulusal ya\u015fam\u0131 d\u00fcnya ekonomisinden m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca kendi i\u00e7ine kapal\u0131 bir ayr\u0131l\u0131\u011fa do\u011fru itiyor. Sadece yirmi y\u0131l \u00f6nce, okul kitaplar\u0131, zenginli\u011fin ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00fcretimindeki en g\u00fc\u00e7l\u00fc etkenin, insano\u011flunun do\u011fal ve tarihsel geli\u015fiminin par\u00e7as\u0131 olan uluslararas\u0131 i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc oldu\u011funu \u00f6\u011fretiyordu. \u015eimdi, d\u00fcnya ticaretinin t\u00fcm k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin ve tehlikelerin kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Haydi yuvaya! Sine-i millete d\u00f6n\u00fcn! Japon \u201cotar\u015fisinde\u201d bir gedik a\u00e7arak patlamaya sebep olan Amiral Perry\u2019nin hatas\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek de yetmez, bunun yan\u0131 s\u0131ra insanl\u0131\u011f\u0131n k\u00fclt\u00fcrel alan\u0131n\u0131n b\u00f6ylesi bir b\u00fcy\u00fckl\u00fckte geni\u015flemesine yol a\u00e7an Kristof Kolomb\u2019un \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck hatas\u0131 i\u00e7in de bir d\u00fczeltme yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Mussolini ve Hitler taraf\u0131ndan ke\u015ffedilen ulusun s\u00fcregelen de\u011feri, \u015fimdi on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n yanl\u0131\u015f de\u011ferlerinin; demokrasi ve sosyalizmin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Burada da el kitaplar\u0131 ile ve daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc tarihin \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclemez olgular\u0131 ile uzla\u015fmaz bir \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015f\u00fcyoruz. Sadece kas\u0131tl\u0131 cehalet, ulus ve liberal demokrasi aras\u0131nda keskin bir tezat betimleyebilir.<\/p>\n\n\n\n

Nitekim modern tarihte, diyelim ki Hollanda\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi ile ba\u015flayan t\u00fcm kurtulu\u015f hareketleri, hem demokratik ve hem de ulusal bir karaktere sahiptirler. Bask\u0131 alt\u0131ndaki ve par\u00e7alanm\u0131\u015f uluslar\u0131n uyan\u0131\u015f\u0131, say\u0131s\u0131z par\u00e7alar\u0131n\u0131 birle\u015ftirme ve yabanc\u0131 boyunduru\u011fu s\u00f6k\u00fcp atma m\u00fccadeleleri, politik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in m\u00fccadele olmaks\u0131z\u0131n imk\u00e2ns\u0131z olurdu. Frans\u0131z ulusu on sekizinci y\u00fczy\u0131la girilirken demokratik devrimin f\u0131rt\u0131nalar\u0131 ve gerilimleri i\u00e7inde peki\u015fti. \u0130talyan ve Alman uluslar\u0131 on dokuzuncu y\u00fczy\u0131ldaki bir dizi sava\u015flardan ve devrimlerden do\u011fdu. \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 on sekizinci y\u00fczy\u0131ldaki ayaklanmas\u0131yla atan Amerikan ulusu, son olarak \u0130\u00e7 Sava\u015fta Kuzeyin G\u00fcney \u00fczerindeki zaferi ile g\u00fc\u00e7l\u00fc geli\u015fimini garanti alt\u0131na ald\u0131. Ne Mussolini, ne de Hitler ulusun mucidi de\u011fildir. Modern anlamda -ya da \u00e7ok daha do\u011frusu burjuva anlamda- yurtseverlik, on dokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Frans\u0131z halk\u0131n\u0131n ulusal bilinci belki de en tutucu ve istikrarl\u0131 olan\u0131d\u0131r; ve bug\u00fcne kadar demokratik geleneklerin p\u0131narlar\u0131ndan beslenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n Orta\u00e7a\u011f\u0131n t\u00fcm \u00f6zg\u00fcnl\u00fcklerini f\u0131rlat\u0131p atan ekonomik geli\u015fimi, ulusal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde durmad\u0131. D\u00fcnya ticaretinin b\u00fcy\u00fcmesi ulusal ekonomilerin olu\u015fumu ile paralel ger\u00e7ekle\u015fti. Bu geli\u015fme e\u011filimi -hangi d\u00fczeyde olursa olsun ileri \u00fclkeler i\u00e7in-, ifadesini, \u00e7ekim merkezinin i\u00e7erden yabanc\u0131 pazarlara ta\u015f\u0131nmas\u0131nda buldu. On dokuzuncu y\u00fczy\u0131l, ulusun kaderinin onun ekonomik ya\u015fam\u0131n\u0131n kaderi ile birle\u015fmesiyle mimlendi, fakat y\u00fczy\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n temel e\u011filimi ulus ile ekonomik ya\u015fam aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fcyen \u00e7eli\u015fkidir. Avrupa\u2019da bu \u00e7eli\u015fki ge\u00e7i\u015ftirilemeyecek kadar keskin hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Alman kapitalizminin geli\u015fimi en dinamik karakterde olan\u0131yd\u0131. On dokuzuncu y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda Alman halk\u0131 kendisini d\u00fczinelerce feodal vatan\u0131n kafesleri i\u00e7erisine hapsedilmi\u015f hissediyordu. Alman imparatorlu\u011funun kurulmas\u0131ndan k\u0131rk y\u0131ldan daha az bir s\u00fcre sonra, Alman sanayisi ulusal devletin \u00e7at\u0131s\u0131 i\u00e7inde bo\u011fuluyordu. [\u0130lk] d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n ana nedenlerinden biri Alman sermayesinin daha geni\u015f bir alana girme \u00e7abalar\u0131d\u0131r. Hitler 1914-18 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda bir onba\u015f\u0131 olarak Alman ulusunu birle\u015ftirmek i\u00e7in de\u011fil, kendisini \u015fu me\u015fhur \u201cAvrupa\u2019y\u0131 \u00f6rg\u00fctle!\u201d \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesinde ifade eden uluslar\u00fcst\u00fc, emperyalist bir program ad\u0131na sava\u015ft\u0131. Alman militarizminin egemenli\u011fi alt\u0131nda birle\u015fmi\u015f Avrupa, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir giri\u015fim -t\u00fcm gezegenin \u00f6rg\u00fctlenmesi- i\u00e7in tohum topra\u011f\u0131 olacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Ancak Almanya hi\u00e7 de bir istisna de\u011fildi. O, sadece di\u011fer ulusal kapitalist ekonomilerin e\u011filimlerini daha yo\u011fun ve sald\u0131rgan bir tarzda ifade etti. Bu e\u011filimlerin aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma sava\u015fla sonu\u00e7land\u0131. Sava\u015f, ger\u00e7ekten de, tarihin t\u00fcm b\u00fcy\u00fck alt\u00fcst olu\u015flar\u0131 gibi bir\u00e7ok tarihi sorunu k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131rken, ge\u00e7erken de Avrupa\u2019n\u0131n daha geri b\u00f6lgelerinde -\u00c7arl\u0131k Rusya\u2019s\u0131nda ve Avusturya-Macaristan\u2019da- ulusal devrimlere itki verdi. Ancak bunlar ge\u00e7ip gitmi\u015f bir d\u00f6nemin gecikmi\u015f yank\u0131lar\u0131yd\u0131lar. Esasen, sava\u015f emperyalist karakter ta\u015f\u0131yordu. \u0130lerleyen tarihsel geli\u015fmenin bir sorununu, uluslararas\u0131 i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan t\u00fcm arena \u00fczerinde ekonomik ya\u015fam\u0131 \u00f6rg\u00fctleme sorununu, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl ve barbarca y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6zmeye giri\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Sava\u015f\u0131n bu soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm bulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeye gerek yok. Tam tersine Avrupa\u2019y\u0131 hi\u00e7bir zaman olmad\u0131\u011f\u0131 kadar atomize etti. Avrupa ve Amerika\u2019n\u0131n birbirlerine ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 zamanda da aralar\u0131ndaki rekabeti derinle\u015ftirdi. S\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerin ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015fimlerini canland\u0131rd\u0131 ve e\u015f zamanl\u0131 olarak da metropol merkezlerin s\u00f6m\u00fcrge pazarlar\u0131na olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 keskinle\u015ftirdi. Sava\u015f\u0131n bir sonucu olarak ge\u00e7mi\u015fin t\u00fcm \u00e7eli\u015fkileri a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131. Amerika\u2019n\u0131n yard\u0131m etti\u011fi Avrupa harap olmu\u015f ekonomisini tepeden t\u0131rna\u011fa onarmakla me\u015fgul iken, sava\u015ftan sonraki bu be\u015f y\u0131ll\u0131k d\u00f6nem g\u00f6rmezlikten gelinebilirdi. Ancak \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri restore etmek, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak sava\u015fa neden olan t\u00fcm bu u\u011fursuzluklar\u0131n bask\u0131n g\u00fc\u00e7 haline gelmelerini ifade ediyor. Ge\u00e7mi\u015fin t\u00fcm kapitalist krizlerinde sentezlenmi\u015f m\u00fcstakbel krizler her\u015feyden \u00f6nce ulusal ekonomik ya\u015fam\u0131n krizlerini betimliyor.<\/p>\n\n\n\n

Milletler Cemiyeti, sava\u015f\u0131n \u00e7\u00f6zmeden b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revleri militarizmin dilinden diplomatik paktlar\u0131n diline \u00e7evirmeye giri\u015fti. Ludendorff [9] k\u0131l\u0131\u00e7la \u201cAvrupa\u2019y\u0131 \u00f6rg\u00fctlemek\u201dte ba\u015far\u0131s\u0131z olunca, Briand [10] tatl\u0131 bir diplomatik s\u00f6ylemle \u201cAvrupa Birle\u015fik Devletleri\u201dni yaratmaya giri\u015fti. Ancak, sonu gelmeyen politik, ekonomik, mali, parasal ve g\u00fcmr\u00fck tarifelerine ili\u015fkin bir dizi g\u00f6r\u00fc\u015fme, egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n d\u00f6nemimizin ertelenemez ve yak\u0131c\u0131 g\u00f6revleri kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ifl\u00e2slar\u0131n\u0131n panoramas\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi yaln\u0131zca.<\/p>\n\n\n\n

Teorik olarak, bu g\u00f6rev \u015fu \u015fekilde form\u00fcle edilebilir: Avrupa\u2019n\u0131n ekonomik birli\u011fi, orada ya\u015fayan halklar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fimlerinin tam serbestli\u011fi korunurken nas\u0131l garanti alt\u0131na al\u0131nabilir? Birle\u015fmi\u015f Avrupa, koordine edilmi\u015f bir d\u00fcnya ekonomisi i\u00e7ine nas\u0131l dahil edilecek? Bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ulusun tanr\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ile de\u011fil, ancak tam da tersine \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin ulusal devlet taraf\u0131ndan onlara y\u00fcklenen prangalardan tamamen kurtar\u0131lmas\u0131 ile ula\u015f\u0131labilir. Ancak askeri ve diplomatik y\u00f6ntemlerin ifl\u00e2s\u0131 ile demoralize olmu\u015f Avrupa\u2019n\u0131n egemen s\u0131n\u0131flar\u0131, bu g\u00f6reve bug\u00fcn tam ters u\u00e7tan yakla\u015f\u0131yor, yani ekonomiyi g\u00fc\u00e7 kullanarak g\u00fcn\u00fc ge\u00e7mi\u015f ulusal devlete t\u00e2bi k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Procrust yata\u011f\u0131 efsanesi b\u00fcy\u00fck bir \u00f6l\u00e7ekte yeniden \u00fcretiliyor. Modern teknolojik \u00e7al\u0131\u015fmalara uygun geni\u015f bir alan a\u00e7mak yerine, egemenler, ekonominin canl\u0131 organizmas\u0131n\u0131 do\u011fray\u0131p par\u00e7alara ay\u0131r\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n

Mussolini yeni bir program \u00fczerine konu\u015fmas\u0131nda \u201cekonomik liberalizmin\u201d, yani serbest rekabetin saltanat\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc selamlad\u0131. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin kendisi yeni de\u011fildir. Tr\u00f6stler, sendikalar ve karteller \u00e7a\u011f\u0131 serbest rekabeti ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6meli \u00e7ok oluyor. Ancak tr\u00f6stler, s\u0131n\u0131rl\u0131 ulusal pazarlarla, liberal kapitalizmin te\u015febb\u00fcslerine g\u00f6re daha az uzla\u015fabilirler. Tekel, d\u00fcnya ekonomisinin ulusal pazar\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131lmas\u0131 ile orant\u0131l\u0131 olarak rekabeti yuttu. Ekonomik liberalizm ve ekonomik milliyet\u00e7ilik ayn\u0131 zamanda g\u00fcn\u00fc ge\u00e7mi\u015f hale geldiler. Ekonomik ya\u015fam\u0131, milliyet\u00e7ilik cesedinden vir\u00fcs a\u015f\u0131layarak koruma giri\u015fimleri, fa\u015fizm adl\u0131 bir kan zehirlenmesi ile sonu\u00e7land\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n tarihsel y\u00fckseli\u015fini sa\u011flayan \u015fey, m\u00fcmk\u00fcn olan en y\u00fcksek miktarda \u00fcr\u00fcne en az emek harcayarak ula\u015fma d\u00fcrt\u00fcs\u00fcd\u00fcr. K\u00fclt\u00fcrel geli\u015fimin bu maddi temeli bize toplumsal rejimleri ve politik programlar\u0131 de\u011ferlendirebilece\u011fimiz en esasl\u0131 kriterleri de sa\u011flad\u0131. \u0130nsan toplumu alan\u0131nda eme\u011fin \u00fcretkenli\u011fi yasas\u0131, mekanikteki yer \u00e7ekim yasas\u0131 ile ayn\u0131 \u00f6nemdedir. K\u00f6leli\u011fin yamyaml\u0131k, serfli\u011fin k\u00f6lelik, \u00fccretli eme\u011fin serflik kar\u015f\u0131s\u0131ndaki zaferi taraf\u0131ndan tayin edilen, geli\u015fimin d\u0131\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015f toplumsal olu\u015fumlar\u0131n yok olu\u015fu ancak bu ac\u0131mas\u0131z yasan\u0131n kan\u0131t\u0131d\u0131r. Eme\u011fin \u00fcretkenli\u011fi yasas\u0131, yolunu, d\u00fcz bir hat \u00fczerinde de\u011fil, \u00e7eli\u015fik bir tarzda, ani hamleler ve geri \u00e7ekilmelerle, s\u0131\u00e7ramalar ve zikzaklarla, yolu \u00fcst\u00fcndeki co\u011frafi, antropolojik ve toplumsal engelleri a\u015farak bulur. Tarihte bu kadar \u00e7ok olan \u201cistisnalar\u201d, ger\u00e7ekte sadece \u201ckural\u0131n\u201d kendine \u00f6zg\u00fc k\u0131r\u0131lmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

On dokuzuncu y\u00fczy\u0131lda, en y\u00fcksek emek \u00fcretkenli\u011fi i\u00e7in m\u00fccadele, \u00e7o\u011funlukla, \u00e7evrimsel dalgalanmalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kapitalist ekonominin dinamik dengesini sa\u011flayan serbest rekabet bi\u00e7imini ald\u0131. Ancak tam da ilerici rol\u00fc nedeniyle rekabet, tr\u00f6stlerin ve sendikalar\u0131n inan\u0131lmaz boyutlarda yo\u011funla\u015fmas\u0131na neden oldu ve bu da s\u0131ras\u0131yla ekonomik ve toplumsal \u00e7eli\u015fkilerin yo\u011funla\u015fmas\u0131 anlam\u0131na geliyordu. Serbest rekabet, civciv yerine bir timsaha kulu\u00e7kaya yatan bir tavu\u011fa benziyor. Soyunu devam ettirmeyi ba\u015faramamas\u0131 hi\u00e7 de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil!<\/p>\n\n\n\n

Ekonomik liberalizm milad\u0131n\u0131 tamamen doldurmu\u015ftur. Onun Mohikanlar\u0131 giderek daha az inan\u00e7la g\u00fc\u00e7lerin otomatik etkile\u015fimine ba\u015fvuruyorlar. G\u00f6kdelen tr\u00f6stleri insan ihtiya\u00e7lar\u0131 ile \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fcrebilmek i\u00e7in yeni y\u00f6ntemlere ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Toplumun ve ekonominin yap\u0131s\u0131nda radikal de\u011fi\u015fiklikler olmal\u0131d\u0131r. Fakat yeni y\u00f6ntemler eski al\u0131\u015fkanl\u0131klarla ve sonsuz kez daha \u00f6nemlisi, eski \u00e7\u0131karlarla \u00e7eli\u015fmektedir. Eme\u011fin \u00fcretkenli\u011fi yasas\u0131, kendisinin dikti\u011fi duvarlar\u0131 azg\u0131nca d\u00f6v\u00fcyor. Modern ekonomik sistemin muazzam krizinin temelinde yatan \u015fey i\u015fte budur.<\/p>\n\n\n\n

Ulusal ve uluslararas\u0131 ekonominin y\u0131k\u0131c\u0131 e\u011filimlerinden bihaber muhafazak\u00e2r politikac\u0131lar ve teorisyenler, a\u015f\u0131r\u0131 geli\u015fen teknolojinin mevcut k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin esas nedeni oldu\u011fu de\u011ferlendirmesine meyletmektedirler. Daha trajik bir paradoksu kurgulamak ger\u00e7ekten de zor! Bir Frans\u0131z politikac\u0131 ve sermayedar olan Joseph Caillaux [11], kurtulu\u015fu mekanizasyonun ilerlemesi \u00fczerine yapay s\u0131n\u0131rlamalarda g\u00f6rmektedir. B\u00f6ylece liberal doktrinin en ayd\u0131nlanm\u0131\u015f temsilcileri aniden y\u00fczy\u0131llarca \u00f6ncesinin dokuma tezg\u00e2hlar\u0131n\u0131 par\u00e7alayan cahil i\u015f\u00e7ilerinin hislerinden ilham ald\u0131lar. Ekonomik ve sosyal ili\u015fkiler alan\u0131n\u0131n nas\u0131l olup da yeni teknolojiye uyarlanaca\u011f\u0131na dair \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00f6revler tepetaklak edilmekte, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin eski ulusal arenaya ve toplumsal ili\u015fkilere uydurulmak \u00fczere nas\u0131l zapt edilece\u011fi ve bi\u00e7ilece\u011fi sorunu olarak g\u00f6sterilmektedir. Timsah\u0131n tavuk yumurtas\u0131na nas\u0131l geri sokulaca\u011f\u0131 fantastik sorununu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in sarf edilecek \u00e7abalar \u00fczerine Atlantik\u2019in her iki yakas\u0131nda da en ufak bir zihinsel enerji harcanmam\u0131\u015ft\u0131r. Ultra-modern ekonomik milliyet\u00e7ilik, kendi \u00f6z gerici karakteri taraf\u0131ndan kati suretle mahk\u00fbm edilmi\u015ftir; insan\u0131n \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerine engel olmakta ve onlar\u0131 zay\u0131flatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kapal\u0131 ekonomik politikalar, di\u011fer \u00fclkelerin ekonomi ve k\u00fclt\u00fcrlerini ba\u015far\u0131yla verimli k\u0131labilen sanayi dallar\u0131n\u0131n yapay olarak daralt\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Ayn\u0131 zamanda da ulus topra\u011f\u0131nda ye\u015ferebilmesi i\u00e7in elveri\u015fli ko\u015fullar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 sanayi dallar\u0131n\u0131n yapay olarak olu\u015fturulmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Ekonomik kendine yeterlilik uydurmas\u0131 b\u00f6ylece her iki y\u00f6nde de korkun\u00e7 genel harcamalara neden olur. Bu da enflasyon demektir. On dokuzuncu y\u00fczy\u0131l boyunca, de\u011ferin evrensel bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olarak alt\u0131n, ad\u0131na lay\u0131k t\u00fcm parasal sistemlerin temeli oldu. Alt\u0131n standard\u0131ndan ayr\u0131l\u0131\u015flar, d\u00fcnya ekonomisini, tarife duvarlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131ndan bile daha ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde b\u00f6ler. \u0130\u00e7 ili\u015fkilerin karga\u015fas\u0131n\u0131n ve uluslar aras\u0131ndaki ekonomik ba\u011flar\u0131n karga\u015fas\u0131n\u0131n bizzat ifadesi olan enflasyon, karga\u015fay\u0131 \u015fiddetlendirir ve onun i\u015flevsel halden organik hale d\u00f6n\u00fc\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olur. B\u00f6ylece \u201culusal\u201d para sistemi, ekonomik milliyet\u00e7ili\u011fin u\u011fursuz eserini ta\u00e7land\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu okulun en g\u00f6z\u00fcpek temsilcileri, kendilerini ulusun kapal\u0131 bir ekonomi alt\u0131nda yoksulla\u015f\u0131rken daha \u201cbirle\u015fik\u201d hale gelmesi (Hitler) ve d\u00fcnya pazar\u0131n\u0131n \u00f6neminin d\u00fc\u015fmesi ile d\u0131\u015f \u00e7at\u0131\u015fma nedenlerinin de azalmas\u0131 olas\u0131l\u0131klar\u0131 ile teselli ediyorlar. B\u00f6ylesi umutlar, sadece otar\u015fi doktrininin hem gerici ve hem de b\u00fcsb\u00fct\u00fcn \u00fctopya oldu\u011funu te\u015fhir etmektedir. Ger\u00e7ek, gelece\u011fin korkun\u00e7 \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n laboratuvar\u0131n\u0131n ayn\u0131 zamanda milliyet\u00e7ili\u011fin \u00fcreme alanlar\u0131 oldu\u011fudur; emperyalizm a\u00e7 bir kaplan gibi yeni bir s\u0131\u00e7rama i\u00e7in kendini toparlamak \u00fczere ulusal inine \u00e7ekiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ekten de, kendilerini \u0131rk\u0131n \u201cebedi\u201d yasalar\u0131na dayand\u0131r\u0131yormu\u015f g\u00f6r\u00fcnen ekonomik milliyet\u00e7ilik teorileri, d\u00fcnya krizinin ger\u00e7ekte ne kadar umutsuz oldu\u011funu g\u00f6stermektedir -kat\u0131 gereksinimin faziletlerini ortaya koyan klasik bir \u00f6rnek. Tanr\u0131n\u0131n unuttu\u011fu k\u00fc\u00e7\u00fck bir istasyonda, kazaya u\u011fram\u0131\u015f bir trenin \u00e7\u0131plak banklarda so\u011fuktan titreyen yolcular\u0131, tahamm\u00fcll\u00fc bir \u015fekilde, birbirlerini kulun rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ruhu ve bedeni yoldan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131na inand\u0131rabilirler. Ama hepsi de v\u00fccutlar\u0131n\u0131 temiz \u00e7ar\u015faflar\u0131n aras\u0131na atabilecekleri bir yere kendilerini g\u00f6t\u00fcrecek bir lokomotifin hayalini kurarlar. T\u00fcm \u00fclkelerdeki i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ilgilendi\u011fi ilk \u015fey, ulusal pazar\u0131n sa\u011flam yata\u011f\u0131nda komada bile olsa dayanmak, bir \u015fekilde hayatta kalmakt\u0131r. Ancak t\u00fcm bu istenmeyen \u00e7ileke\u015flik, yeni bir d\u00fcnya \u201ckonjonkt\u00fcr\u00fcn\u00fcn\u201d, yeni bir ekonomik d\u00f6nemin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir makinesine olan hasrettir.<\/p>\n\n\n\n

O gelecek mi? Tahminler, bunun, hepten imk\u00e2ns\u0131z de\u011filse bile, b\u00fct\u00fcn ekonomik sistemin mevcut yap\u0131sal tahribat\u0131 nedeniyle zor oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Eski s\u0131nai \u00e7evrimler, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir v\u00fccudun kalp at\u0131\u015flar\u0131 gibi s\u00fcrekli bir ritme sahiptiler. Sava\u015ftan bu yana, ekonomik evrelerin d\u00fczenli dizili\u015fini art\u0131k g\u00f6zlemlemiyoruz; ya\u015fl\u0131 kalp tekliyor. \u00dcstelik, s\u00f6zde devlet kapitalizmi politikas\u0131 mevcuttur. S\u00fcrekli hareket halindeki \u00e7\u0131karlar\u0131n ve toplumsal tehlikelerin bas\u0131nc\u0131yla, h\u00fck\u00fcmetler, bir\u00e7ok durumda sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kendilerinin dahi \u00f6nceden g\u00f6remeyece\u011fi acil tedbirlerle ekonomi alan\u0131na dalmaktad\u0131rlar. Ancak, planl\u0131 denetimdeki bilin\u00e7li giri\u015fimler gibi ekonomik g\u00fc\u00e7lerin temel faaliyetini de uzun s\u00fcreli\u011fine alt\u00fcst edecek yeni bir sava\u015f olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 bir tarafa b\u0131rak\u0131lacak olsa bile, \u0130ngiltere\u2019deki ve bir dereceye kadar da Amerika\u2019daki mevcut elveri\u015fli belirtiler, bahar\u0131 getirmeyen ilk k\u0131rlang\u0131\u00e7lar olduklar\u0131n\u0131 sonradan kan\u0131tlasalar da, kan\u0131tlamasalar da, biz yine de kriz ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015ften canlanmaya do\u011fru bir d\u00f6n\u00fc\u015f noktas\u0131n\u0131 g\u00fcvenle \u00f6ng\u00f6rebiliriz. Krizin y\u0131k\u0131c\u0131 i\u015flevi, yoksulla\u015fm\u0131\u015f insanl\u0131\u011f\u0131n yeni bir mal kitlesine ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131 noktaya -tabii e\u011fer hen\u00fcz ula\u015famam\u0131\u015fsa- ula\u015fmal\u0131d\u0131r. Bacalar t\u00fctecek, tekerlekler d\u00f6necek. Ve canlanma yeteri kadar olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda i\u015f d\u00fcnyas\u0131 uyu\u015fuklu\u011fundan silkinip kurtulacak, d\u00fcn\u00fcn derslerini \u00e7ar\u00e7abuk unutacak ve \u00f6zveri teorilerini yazarlar\u0131yla birlikte hor g\u00f6r\u00fcp, bir kenara f\u0131rlatacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ancak beklenen canlanman\u0131n yarataca\u011f\u0131 olanaklar\u0131n, mevcut krizin derinli\u011fine tekab\u00fcl etmesini ummak en b\u00fcy\u00fck hayal olacakt\u0131r. \u00c7ocukluk, olgunluk ve ya\u015fl\u0131l\u0131k zamanlar\u0131nda kalp farkl\u0131 tempolarda atar. Kapitalizmin y\u00fckseli\u015fi s\u0131ras\u0131nda \u00fcst \u00fcste gelen krizlerin ge\u00e7ici bir karakteri vard\u0131r ve \u00fcretimdeki ge\u00e7ici d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, sonraki d\u00f6nem taraf\u0131ndan fazlas\u0131yla tel\u00e2fi edilir. \u015eimdi hi\u00e7 de \u00f6yle de\u011fil. \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f d\u00f6nemlerinin giderek daha fazla derinle\u015fti\u011fi, ekonomik canlanma d\u00f6nemlerinin ise k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc olduklar\u0131 bir \u00e7a\u011fa girdik. Zay\u0131f inekler \u015fi\u015fman olanlar\u0131 hi\u00e7 bir iz b\u0131rakmadan bir \u00e7\u0131rp\u0131da mideye indiriyor ve yine de a\u00e7l\u0131ktan b\u00f6\u011f\u00fcrmeye devam ediyorlar.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm kapitalist devletler, ekonomik barometre y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 andan itibaren daha sald\u0131rganca sab\u0131rs\u0131zla\u015facaklar. Yabanc\u0131 pazarlar i\u00e7in m\u00fccadele, e\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmedik bir \u015fekilde keskinle\u015fecek. Otar\u015finin avantajlar\u0131 \u00fczerine sofu g\u00f6r\u00fc\u015fler bir an \u00f6nce bir kenara kald\u0131r\u0131lacak ve akl\u0131 ba\u015f\u0131nda ulusal uyum planlar\u0131 \u00e7\u00f6p sepetine f\u0131rlat\u0131lacak. Bu, sadece patlay\u0131c\u0131 dinamikleri ile Alman kapitalizmi veya gecikmi\u015f ve a\u00e7g\u00f6zl\u00fc Japon kapitalizmi i\u00e7in uygun olmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda yeni \u00e7eli\u015fkilerine ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 g\u00fc\u00e7l\u00fc olan Amerikan kapitalizmine de uyar.<\/p>\n\n\n\n

Birle\u015fik Devletler kapitalist geli\u015fimin en kusursuz tipini temsil etmekteydi. Kendi i\u00e7 ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte bitmez t\u00fckenmez pazar\u0131n\u0131n g\u00f6reli dengesi, Birle\u015fik Devletler\u2019e Avrupa \u00fczerinde kesin bir teknik ve ekonomik \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flad\u0131. Ancak D\u00fcnya Sava\u015f\u0131na m\u00fcdahalesi ger\u00e7ekten de onun kendi i\u00e7 dengelerinin \u00e7oktan bozulmu\u015f oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finin bir ifadesidir. Amerikan yap\u0131s\u0131na sava\u015f\u0131n katt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fiklikler, s\u0131ras\u0131 geldi\u011finde, d\u00fcnya arenas\u0131na girmeyi Amerikan kapitalizmi i\u00e7in bir \u00f6l\u00fcm kal\u0131m sorunu haline getirdi. Bu giri\u015fin a\u015f\u0131r\u0131 dramatik bi\u00e7imler almak zorunda oldu\u011fu \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Eme\u011fin \u00fcretkenli\u011fi yasas\u0131 Amerika ve Avrupa\u2019n\u0131n i\u00e7 ili\u015fkilerinde ve Birle\u015fik Devletler\u2019in gelecekte d\u00fcnyadaki yerini genel olarak tayin etmekte belirleyici \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Yankeelerin eme\u011fin \u00fcretkenli\u011fi yasas\u0131na verdikleri en \u00fcst bi\u00e7im, bant\u00e7\u0131l\u0131k, standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f veya seri \u00fcretim olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Arkhimedes\u2019in d\u00fcnyay\u0131 devirecek kald\u0131rac\u0131 tam da bulunmu\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Ancak eski gezegen devrilmeyi reddediyor. G\u00fcmr\u00fck duvarlar\u0131 ve s\u00fcng\u00fclerle desteklenmi\u015f \u00e7itlerle kendisini koruyarak, herkes kendisini herkese kar\u015f\u0131 savunuyor. Avrupa hi\u00e7bir mal\u0131 sat\u0131n alm\u0131yor, hi\u00e7bir borcunu \u00f6demiyor ve bunlara ek olarak da silahlan\u0131yor. Be\u015f zavall\u0131 par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, a\u00e7l\u0131ktan k\u0131vranan Japonya, koca bir \u00fclkeyi [\u00c7in -\u00e7n.] zaptetmi\u015f durumda. D\u00fcnyan\u0131n en ileri tekni\u011fi, birdenbire, \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck bir tekni\u011fe dayanan engellerin \u00f6n\u00fcnde g\u00fc\u00e7s\u00fczm\u00fc\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Eme\u011fin \u00fcretkenli\u011fi yasas\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc yitirmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Ancak sadece \u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u0130nsanl\u0131k tarihinin temel yasas\u0131, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak ikincil ve t\u00fcrev olgulardan intikam\u0131n\u0131 alacakt\u0131r. Amerikan kapitalizmi, er ya da ge\u00e7 kendisi i\u00e7in t\u00fcm gezegenimizde derinli\u011fine ve geni\u015fli\u011fine yollar a\u00e7mak zorundad\u0131r. Hangi y\u00f6ntemlerle? Her y\u00f6ntemle. Daha y\u00fcksek bir \u00fcretkenlik katsay\u0131s\u0131, ayn\u0131 zamanda daha y\u00fcksek bir y\u0131k\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7 katsay\u0131s\u0131 demektir. Sava\u015f\u0131 m\u0131 vaaz ediyorum? Zerre kadar de\u011fil. Hi\u00e7bir \u015feyi vaaz etti\u011fim yok. Sadece d\u00fcnyan\u0131n durumunu analiz etmeye ve ekonomik mekanizmalar\u0131n yasalar\u0131ndan sonu\u00e7lar \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. \u0130dealler ve \u00f6nyarg\u0131larla \u00e7eli\u015fti\u011finde olgulara ve e\u011filimlere s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nen cinsten bir zihinsel korkakl\u0131ktan daha k\u00f6t\u00fc hi\u00e7bir \u015fey yoktur.<\/p>\n\n\n\n

Yaln\u0131zca d\u00fcnya geli\u015fiminin tarihsel \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde fa\u015fizmin ger\u00e7ek yerini tayin edebiliriz. O, yarat\u0131c\u0131 hi\u00e7bir \u015fey, ba\u011f\u0131ms\u0131z hi\u00e7bir \u015fey i\u00e7ermemektedir. Onun tarihsel misyonu, ekonomik \u00e7\u0131kmaz\u0131n teori ve prati\u011fini bir sa\u00e7mal\u0131\u011fa indirgemektir.<\/p>\n\n\n\n

Zaman\u0131nda demokratik milliyet\u00e7ilik insano\u011flunu ileriye sevk etti. \u015eimdi dahi, Do\u011funun s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerinde halen ilerici bir rol oynayabilme yetene\u011findedir. Ancak d\u00fcnya arenas\u0131nda volkanik patlamalar ve b\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131\u015fmalar haz\u0131rlayan \u00e7\u00f6kmeye y\u00fcz tutmu\u015f fa\u015fist milliyet\u00e7ilik, y\u0131k\u0131mdan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey getirmemektedir. Bu konudaki son yirmi be\u015f veya otuz y\u0131ll\u0131k t\u00fcm deneyimlerimiz, eli kula\u011f\u0131nda cehennem m\u00fczi\u011fine k\u0131yasla yaln\u0131zca pastoral bir uvert\u00fcr gibi g\u00f6r\u00fcnecektir. Ve bu kez, \u00e7al\u0131\u015fan ve d\u00fc\u015f\u00fcnen insanl\u0131k kendi \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerinin dizginlerini zaman\u0131nda ele ge\u00e7irmekten ve bu g\u00fc\u00e7leri Avrupa ve d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde do\u011fru bir \u015fekilde \u00f6rg\u00fctlemekten aciz oldu\u011funu kan\u0131tlarsa, neden olunan \u015fey, ge\u00e7ici bir ekonomik d\u00fc\u015f\u00fc\u015f de\u011fil, t\u00fcm k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn t\u00fcmden ekonomik y\u0131k\u0131m\u0131 ve mahv\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

[Bu derleme www.marksist.com sitesinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r]<\/p>\n\n\n\n

Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

[1] Zinovyev, 1921 Aral\u0131\u011f\u0131ndaki konferansa, KEYK taraf\u0131ndan benimsenen Birle\u015fik Cephe tezlerini irdeleyen bir rapor sundu. Tezler ve rapor 1921 konferans\u0131nda oybirli\u011fi ile onayland\u0131.<\/p>\n\n\n\n

[2] Birle\u015fik Devletler h\u00fck\u00fcmetinin sponsorlu\u011funu yapt\u0131\u011f\u0131 Washington Konferans\u0131, 12 Kas\u0131m 1921\u2019de topland\u0131. G\u00fcndemin ana maddesi \u201csilahs\u0131zlanma\u201d idi. Konferans, silah harcamalar\u0131n\u0131n artmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131.<\/p>\n\n\n\n

[3] G. V. \u00c7i\u00e7erin, 1918-1930 d\u00f6nemindeki Rus D\u0131\u015fi\u015fleri Komiseridir.<\/p>\n\n\n\n

[4] Tro\u00e7ki, bu olas\u0131 \u201cdevrimlerin s\u0131ras\u0131\u201d tahminini 1930\u2019da \u015funlar\u0131 yazana kadar korumu\u015ftu: \u201cBirle\u015fik Devletlerin devrimci \u00f6ncelikler s\u0131ralamas\u0131nda sonuncu olaca\u011f\u0131, proleter devrimine ancak Avrupa ve Asya \u00fclkelerinden sonra ula\u015fmaya mahk\u00fbm olaca\u011f\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde s\u00fcrekli olarak kan\u0131tlanamaz. Bu s\u0131ran\u0131n de\u011fi\u015fece\u011fi ve Birle\u015fik Devletler\u2019deki geli\u015fim temposunun muazzam \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u0131zlanaca\u011f\u0131 bir durum, bir g\u00fc\u00e7 kombinasyonu olas\u0131d\u0131r. Ancak bu, haz\u0131rlanman\u0131n bir zorunluluk oldu\u011fu anlam\u0131na gelir.\u201d (bak. The Militant, 10 May\u0131s 1930)<\/p>\n\n\n\n

[5] Burtsev, devrim \u00f6ncesi Rusya\u2019da devrimci hareket saflar\u0131ndaki, \u00c7ar\u2019\u0131n ajan ve provokat\u00f6rlerini te\u015fhir etmek konusunda bir uzman olarak \u00fcn yapm\u0131\u015f eski bir Sosyal Devrimci. 1914-18 sava\u015f\u0131 boyunca bir \u015fovenist ve Ekim Devriminden sonra Beyaz Muhaf\u0131z\u0131n destekleyicisi haline geldi.<\/p>\n\n\n\n

[6] 1923 Ekiminde, Almanya\u2019daki devrimci kabarman\u0131n en y\u00fcksek noktas\u0131nda, Alman KP\u2019sinin Brandler liderli\u011fi Sosyalistlerle bir koalisyon i\u00e7inde Saksonya\u2019da bir \u201c\u0130\u015f\u00e7i H\u00fck\u00fcmeti\u201d olu\u015fturdu. Alman liderli\u011fi iktidar\u0131 almakta teredd\u00fct ederken ve Stalin, perde arkas\u0131ndan, 1923 devrimini sabote ederken, Sakson Kom\u00fcnistleri Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6nerdi\u011fi gibi konumlar\u0131n\u0131 birer devrimci kaleye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektense, \u201cyap\u0131c\u0131 kanunlara\u201d g\u00f6m\u00fcld\u00fcler. Berlin H\u00fck\u00fcmeti, bu koalisyon h\u00fck\u00fcmetini da\u011f\u0131tan askeri birlikler g\u00f6nderdi.<\/p>\n\n\n\n

[7] Sonralar\u0131 Stalinizmin direklerinden biri olan Lozovski, o zamanlar K\u0131z\u0131l Sendikalar Enternasyonali\u2019nin Genel Sekreteri idi. 1922 Aral\u0131\u011f\u0131nda, Rus Sendikalar\u0131n\u0131n temsilcisi olarak, Amsterdam Sendikalar Enternasyonalince sava\u015fa kar\u015f\u0131 m\u00fccadele konusunu tart\u0131\u015fmak \u00fczere \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Hauge Kongresine kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

[8] Lenin\u2019in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Moskova\u2019daki Lux Hotel, i\u015f\u00e7ileri ve \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Enternasyonal delegelerini bar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

[9] Erich Ludendorff (1864-1937), Hitler\u2019i destekleyen, 1920\u2019deki Kapp darbesine ve 1923\u2019deki Beer Hall darbesine kat\u0131lan bir Junker generaldir.<\/p>\n\n\n\n

[10] Aristide Briand (1862-1932), kapitalist bir kabinede g\u00f6rev ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, 1906\u2019da Frans\u0131z Sosyalist Partisi\u2019nden ihra\u00e7 edildi. Pek \u00e7ok kez ba\u015fbakan ve Milletler Cemiyeti\u2019ne temsilci oldu. 19 Eyl\u00fcl 1929\u2019da, yirmi yedi \u00fclkenin temsilcilerinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 diplomatik bir \u00f6\u011fle yeme\u011finde, bir Avrupa Birle\u015fik Devletlerinin kurulmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Bu, Tro\u00e7ki\u2019ye, \u201cSilahs\u0131zlanma ve Avrupa Birle\u015fik Devletleri\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi bir deneme yazma f\u0131rsat\u0131n\u0131 verdi (bkz. Writings 1929).<\/p>\n\n\n\n

[11] Joseph Caillaux (1863-1944), 1911-1912\u2019de Fransa Ba\u015fbakan\u0131 olarak ve pek \u00e7ok kez Maliye Bakan\u0131 olarak hizmet etmi\u015f bir Radikaldir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

30 Kas\u0131m 1933 A\u015fa\u011f\u0131daki metin Marksist Tutum’dan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r ve d\u00fcnya ekonomisi \u00fczerine Lev Tro\u00e7ki\u2019den al\u0131nm\u0131\u015f se\u00e7me pasajlardan olu\u015fturulmu\u015ftur. Pasaj\u015far\u0131n ait oldu\u011fu metinlerin listesi a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir: \u2022 D\u00fcnya Ekonomik Krizi ve Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in Yeni G\u00f6revleri \u00dczerine Rapor \u2022 1921 T\u00fcm-Rusya Konferans\u0131nda Yolda\u015f Zinovyev\u2019in Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in Taktikleri \u00dczerine Sundu\u011fu Rapor Hakk\u0131nda Konu\u015fma \u2022 Ekim Devriminin Be\u015finci Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":1122,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1120","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1120"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1721,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1120\/revisions\/1721"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}