{"id":1054,"date":"2019-03-02T20:46:44","date_gmt":"2019-03-02T17:46:44","guid":{"rendered":"http:\/\/trockist.net\/?p=1054"},"modified":"2021-05-01T13:55:37","modified_gmt":"2021-05-01T10:55:37","slug":"hayir-leninin-vasiyeti-gercekti-bir-sarlatana-cevap","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2019\/03\/02\/hayir-leninin-vasiyeti-gercekti-bir-sarlatana-cevap\/","title":{"rendered":"Hay\u0131r, Lenin\u2019in vasiyeti ger\u00e7ekti: Bir \u015farlatana cevap"},"content":{"rendered":"\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>1.) Giri\u015f: Lenin ile Tro\u00e7ki\u2019ye sald\u0131rman\u0131n dayan\u0131lmaz hafifli\u011fi<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>14 \u015eubat 2019\u2019da Gazete Duvar, kendi internet sitesinde bir yaz\u0131 yay\u0131mlad\u0131. Yazar\u0131n\u0131n Sad\u0131k G\u00fcle\u00e7 oldu\u011fu yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6yleydi: \u201c<em>Lenin&#8217;in &#8216;Stalin vasiyeti&#8217; sahte mi?<\/em>\u201d Hemen g\u00f6ze \u00e7arpan bir sorunun tespitiyle ba\u015flayal\u0131m: S\u00f6z konusu yaz\u0131, Gazete Duvar\u2019\u0131n \u201cKitap\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yay\u0131mlanm\u0131\u015f; yani asl\u0131nda Stephen Kotkin\u2019in Stalin biyografilerinin ilk cildinin bir tan\u0131t\u0131m\u0131 olarak lanse edilmi\u015f olsa da, yaz\u0131 asl\u0131nda hatal\u0131 bir ideolojik \u00e7er\u00e7eve i\u00e7ine yerle\u015ftirilmi\u015f olan bir yalana, yani yakla\u015f\u0131k bir y\u00fczy\u0131ld\u0131r tekrarlanan birtak\u0131m dedikodular\u0131 yeniden g\u00fcndeme getirmeye adanm\u0131\u015f vaziyette. Kotkin\u2019in Stalin biyografisinin niteli\u011fine ve i\u00e7eri\u011fine dair G\u00fcle\u00e7\u2019in yaz\u0131s\u0131n\u0131 okuyan birisi, yaz\u0131y\u0131 okumadan \u00f6nce kitap \u00fczerine sahip oldu\u011fu duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin tamam\u0131na, yaz\u0131y\u0131 okuduktan sonra da yine sahip olabilir. G\u00fcle\u00e7, kitab\u0131n editoryal bir tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 veya politik bir de\u011ferlendirili\u015fini yapmaktan ziyade, kitapta yer alan ve kendi b\u00fcrokratik sol anlay\u0131\u015f\u0131na kaynak ile zemin sunabilecek birbirinden kopuk s\u00f6zde ampirik iddialar\u0131 ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131ya s\u0131ral\u0131yor ve okuyucuya da, son derece ciddi deliller sundu\u011funu iddia etti\u011fi baz\u0131 arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 anlat\u0131yor. \u00d6zetle, tam bir orta s\u0131n\u0131f kurnazl\u0131\u011f\u0131yla, bi\u00e7imine bilim atfedilen bir sav\u0131n i\u00e7eri\u011findeki hurafelerin yeniden pazarlanmas\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Mal\u0131n\u0131 oldu\u011fu gibi satamayan, onu ancak mal\u0131n kendinde olmayan birtak\u0131m \u00f6zelliklere sahip oldu\u011fu kara propagandas\u0131yla pazara s\u00fcrmeye c\u00fcret edebilen bu zavall\u0131 t\u00fcccar psikolojisiyle az sonra ilgilenece\u011fiz. Bunun yan\u0131 s\u0131ra daha da ilgin\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc olan\u0131 ise Gazete Duvar\u2019\u0131n editoryal ekibinin, bu yaz\u0131y\u0131 okuduktan sonra, bunun asl\u0131nda bir kitap tan\u0131t\u0131m\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na kanaat getir(e)memi\u015f olmas\u0131 ve yaz\u0131y\u0131, i\u00e7inde \u201c<em>Forum kategorimiz \u00e7ok \u00e7e\u015fitli t\u00fcrde i\u00e7eri\u011fe a\u00e7\u0131kt\u0131r. Gazete Duvar&#8217;\u0131n editoryal politikas\u0131yla uyumlu olmak zorunda de\u011fildir.<\/em>\u201d yazan \u201cForum\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcne almam\u0131\u015f olmas\u0131. Ancak belki de kusur bizdedir: Ayd\u0131n Selcen\u2019in Suriye d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131lar\u0131 \u201cForum\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcne \u00e7ekilmezken ve hatta Gazete Duvar, bu yazar\u0131n\u0131n kendi sitesindeki yaz\u0131lar\u0131na, bu gerici su\u00e7lar\u0131 dolas\u0131yla son vermeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmezken, bilimsel ve tarihsel i\u00e7eri\u011fi olmayan kuru bir hipotez metninin \u201cForum\u201d k\u0131sm\u0131na konulmuyor olu\u015fu, bizi \u00e7ok da \u015fa\u015f\u0131rtmamal\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7\u2019in yaz\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, herkesin dikkatini \u00e7ekebilece\u011fi \u00fczere, olduk\u00e7a iddial\u0131. Bu ba\u015fl\u0131\u011fa sosyal medyada veya sitenin kendisinde rastlayan biri, do\u011fal olarak heyecanlanabilir ve sosyalizmin tarihinin en ciddi b\u00f6l\u00fcnmesi ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015f olan bir politik s\u00fcrecin detaylar\u0131na ili\u015fkin yeni belgelerin g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu\u011funu; \u00e7\u0131kmam\u0131\u015fsa bile, yaz\u0131n\u0131n bu ba\u011flamda okuyuca bamba\u015fka ve derinlemesine bir perspektif sunaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Ancak &#8211; ne yaz\u0131k ki &#8211; durum bu de\u011fil. G\u00fcle\u00e7\u2019in yaz\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile i\u00e7eri\u011fi aras\u0131nda (evet, san\u0131r\u0131m bu kelimeyi kullanabiliriz) g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bir a\u00e7\u0131 var. A\u00e7\u0131n\u0131n g\u00fcl\u00fcn\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden ileri geliyor. Bununla birlikte, yaz\u0131n\u0131n i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tarih\u00ee ve siyasal hatalar, yanl\u0131\u015f aktar\u0131lan veya kasten \u00e7arp\u0131t\u0131lan olaylar ile olgular da cabas\u0131. \u00d6yle san\u0131yorum ki, polemik yaz\u0131lar\u0131nda ki\u015fi, polemikte bulundu\u011fu metin ve yazar hakk\u0131ndaki kanaatlerini \u00e7ok da makyajlamadan, do\u011frudan bir \u015fekilde ifade etmeli. Bu sebeple, G\u00fcle\u00e7\u2019in yaz\u0131s\u0131n\u0131n pespaye bir rezillik ve G\u00fcle\u00e7\u2019in kendisinin de, bu tip konularda yazmak i\u00e7in gerekli olan \u00f6ng\u00f6r\u00fcye ve yetene\u011fe sahip olmayan bir \u015farlatan oldu\u011funu s\u00f6ylersem, umar\u0131m okuyucunun tepkisini \u00e7ekmem. \u00c7\u00fcnk\u00fc durum budur ve durumun bu oldu\u011funa dair, yaz\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru okuyucunun da, ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm tezlerin neticesinde, durumu bu \u015fekilde ifade edi\u015fime ikna olaca\u011f\u0131 inanc\u0131nday\u0131m.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Polemi\u011fin belli ba\u015fl\u0131 k\u00f6\u015fe ta\u015flar\u0131na ge\u00e7meden \u00f6nce, G\u00fcle\u00e7\u2019in iddialar\u0131n\u0131n ve o iddialar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 kaynak kitap olan Kotkin\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, bir tarihsel perspektife yerle\u015ftirmek istiyorum. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bu, benim bunu istiyor veya istemiyor olu\u015fumda ziyade, do\u011fas\u0131 gere\u011fi bu y\u00f6nde bir tablo ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n bildi\u011fi \u00fczere Rus devlet kanal\u0131 Kanal 1, Ekim Devrimi\u2019nin 100. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc vesilesiyle bir dizi \u00e7ekti: Tro\u00e7ki. Dizinin haklar\u0131 daha sonra yayg\u0131n bir izlence a\u011f\u0131 olan Netflix taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nd\u0131 ve uluslararas\u0131 \u00e7apta dola\u015f\u0131ma sokuldu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Putin rejiminin ve bu rejimin \u00e7evresinde k\u00fcmelenmi\u015f Rus oligar\u015fisinin Tro\u00e7ki&#8217;ye ve Ekim Devrimi&#8217;ne d\u00f6n\u00fck duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcndelerini \u00f6zetleyen bu \u00e7irkin dizi, en basit ifadeyle son derece kaba ve gerici bir tarihsel falsifikasyondan ibaretti. Tro\u00e7ki&#8217;nin ya\u015fam\u0131nda kristalize olan d\u00f6nemin i\u015f\u00e7i hareketlerinin ve Marksist perspektifin, b\u00f6ylesine yalanc\u0131 ve sans\u00fcrc\u00fc bir \u00e7arp\u0131tmaya konu edilmi\u015f olmas\u0131 elbette ilk de\u011fil. Bunu, 20. y\u00fczy\u0131l boyunca Stalinist \u00e7arp\u0131tma ekol\u00fc zaten yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi ise Putin, bu Stalinist falsifikasyon ekol\u00fcne borcunu \u00f6demekteydi ve onun yalanlar\u0131n\u0131, yeni prod\u00fcksiyon ve teknoloji imkanlar\u0131 e\u015fli\u011finde yeniden \u00fcretmi\u015fti. Bu ba\u011flamda, iki \u00f6nemli noktay\u0131 unutmamak gerekir: 1.) Putin ve onun oligar\u015fisi, bug\u00fcn sahip olduklar\u0131 zenginli\u011fi ve sermaye birikimini, SSCB&#8217;de on senelere yay\u0131lm\u0131\u015f olan ve Stalinizm eliyle organize edilmi\u015f olan kapitalist restorasyona bor\u00e7lu. 2.) Putin, devlet ba\u015fkan\u0131 olmadan \u00f6nce, Tro\u00e7ki&#8217;nin katili Ramon Mercader&#8217;le ayn\u0131 mesle\u011fi icra ediyordu; Stalinizm&#8217;in gizli polisi\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Dizi, \u015fimdilik akl\u0131m\u0131z\u0131n bir k\u00f6\u015fesinde kals\u0131n ve G\u00fcle\u00e7\u2019in metnini i\u00e7ine yerle\u015ftirmek istedi\u011fim tarihsel perspektifin ikinci aya\u011f\u0131na ge\u00e7eyim: Karl Marx\u2019\u0131n mezar\u0131na d\u00fczenlenen son sald\u0131r\u0131lar. Bilimsel sosyalizmin kurucusu, modern i\u015f\u00e7i hareketinin tarihsel \u00f6nderi Karl Marx\u2019\u0131n Highgate Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019ndaki&nbsp; dinlence yeri, iki hafta i\u00e7inde iki sald\u0131r\u0131n\u0131n hedefi oldu. \u0130lk sald\u0131r\u0131da Marx ismi bir \u00e7eki\u00e7 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla par\u00e7alanmak istendi; ikincisinde an\u0131t\u0131n \u00fcst\u00fcne anti-kom\u00fcnist sloganlar yaz\u0131ld\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in nicelik y\u00f6n\u00fcnden uzun, nitelik bak\u0131m\u0131ndan ac\u0131nas\u0131 bir sefalete denk d\u00fc\u015fen \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla G\u00fcle\u00e7\u2019in bu \u00e7al\u0131\u015fmadan, kendi ideolojik \u00e7\u0131karlar\u0131 uyar\u0131nca c\u0131mb\u0131zla \u00e7ekti\u011fi birka\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva tarih hipotezinin \u00fcst\u00fcne kurdu\u011fu zay\u0131f metni, Putinci oligar\u015finin Tro\u00e7ki\u2019ye d\u00f6n\u00fck ve \u0130ngiliz fa\u015fizminin de Marx\u2019a d\u00f6n\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnsel, g\u00f6rsel ve fiziksel \u015fiddetinin, asl\u0131nda dolays\u0131z bir politik par\u00e7as\u0131. \u00c7ap\u0131, etkisi ve \u015fiddeti gibi d\u00fczlemlerde, di\u011fer iki sald\u0131r\u0131n\u0131n yan\u0131nda son derece \u00f6nemsiz kal\u0131yormu\u015f gibi g\u00f6z\u00fckse de, G\u00fcle\u00e7\u2019in metni, bu iki sald\u0131r\u0131da ifade edilen devrimci Marksizm d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve korkusunun; i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kurtulu\u015funun sosyo-politik ko\u015fullar\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131na hasredilmi\u015f olan metotlara ve hayatlara d\u00f6n\u00fck duyulan kibrin ve sak\u0131ncan\u0131n utanga\u00e7 bir devam\u0131 ve daha fazlas\u0131 da de\u011fil. Bunu s\u00f6yl\u00fcyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc <em>neque ignorare medicum oportet qu\u00e6 sit \u00e6gri natura<\/em> (doktor, hastal\u0131\u011f\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131 es ge\u00e7memelidir).<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>a.) Ger\u00e7eklere sad\u0131k kalmaman\u0131n bedeli<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p>Sad\u0131k G\u00fcle\u00e7, Sovyet tarihinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 noktas\u0131nda temel s\u0131k\u0131nt\u0131lardan birisinin, 1991\u2019e kadar kapal\u0131 kalan ar\u015fivler oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<strong>(1)<\/strong> Bu do\u011fru. Ancak ar\u015fivlerin a\u00e7\u0131lmas\u0131yla birlikte ortaya \u00e7\u0131kan dok\u00fcmanlar, G\u00fcle\u00e7\u2019in falsifikasyoncu tarihsel heveslerini tatmin etmekten uzak; zaten Kotkin de, Lenin\u2019in vasiyeti konusundaki Bol\u015fevo-fobik histerilerini belgelere de\u011fil, \u201csaf akl\u0131n\u201d olaylar\u0131 incelemesinden do\u011fan soyutlamalar\u0131na dayand\u0131r\u0131yor. SSCB\u2019nin, Stalinizm\u2019in kapitalist restorasyoncu \u00e7izgisi neticesinde da\u011f\u0131lmas\u0131ndan bu yana kamuya ve akademiye a\u00e7\u0131k h\u00e2le gelen hi\u00e7bir dok\u00fcman veya veri y\u0131\u011f\u0131n\u0131 Tro\u00e7ki, Sol Muhalefet ve D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal taraf\u0131ndan \u00e7izilmi\u015f bulunan tarihsel \u00e7er\u00e7eveyi ve aktar\u0131lan siyasal-programatik i\u00e7eri\u011fi yalanlamam\u0131\u015ft\u0131r. Aksine onlar\u0131 do\u011frulam\u0131\u015f, hatta ifade ettikleri ger\u00e7eklerin ve ger\u00e7ek\u00e7ili\u011fin temellerine \u00e7ok daha radikal bir bi\u00e7im atfetmi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7, a\u00e7\u0131k ki b\u00fct\u00fcn bunlardan habersiz (\u00e7\u00fcnk\u00fc neden olmas\u0131n, de\u011fil mi?). O, asl\u0131nda sinsi bir k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva tahrifat\u00e7\u0131n\u0131n gelenekselle\u015fmi\u015f b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ve muhafazak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n\u0131, anti-Tro\u00e7kist deliller ke\u015ffetti\u011fini varsayan tembel \u201cara\u015ft\u0131rmas\u0131nda\u201d kusursuzca temsil ediyor. Onun, Kotkin\u2019in kitab\u0131n\u0131n yaln\u0131zca kaymak tabakas\u0131yla yetinmesi, bu kitab\u0131n yazar\u0131n\u0131n hatal\u0131 metodolojisiyle ve anti-kom\u00fcnizmiyle polemi\u011fe girilmesini gereksiz addetmesi <strong>(2)<\/strong>, ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve derinlemesine bir \u015fekilde kaynaklar\u0131n kendisine dek geni\u015fletece\u011fine bi\u00e7imsiz bir y\u00fczeysellikte ve haml\u0131kta \u0131srar etmesi, kendisinin Stalin(izm)-sever heyecan\u0131n\u0131n \u00e7irkin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olan bu yaz\u0131s\u0131n\u0131n daha ba\u015ftan \u00f6l\u00fc do\u011fmas\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131 yarat\u0131yor. Hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe yok ki, Lenin\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcne do\u011fru vermi\u015f oldu\u011fu son m\u00fccadelesinin politik do\u011fas\u0131n\u0131 ve yak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, Lenin\u2019in kendisine sad\u0131k kalarak aktarmamak ve dahas\u0131, Moshe Lewin\u2019in deyi\u015fiyle \u201c<em>Lenin\u2019in son kavgas\u0131n\u0131<\/em>\u201d tarihsel d\u00fczlemden silip yok saymak veya onun i\u00e7eri\u011fini, kendi ideolojik gericili\u011finini \u00e7\u0131karlar\u0131 gere\u011fi \u00e7arp\u0131tmak, politik ve teorik cevaplar e\u015fli\u011finde adeta bir boks torbas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi gereken anti-Marksist bir falsifikasyon denemesi; pop\u00fcler ismiyle yalan ve sans\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi Sad\u0131k G\u00fcle\u00e7, niyetlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak veya de\u011fil, bir burjuvazi, devlet veya kilise gelene\u011fi olan bu sans\u00fcrc\u00fc tarih okumas\u0131 ekol\u00fcn\u00fcn siyasal i\u015fbirlik\u00e7isi olmu\u015ftur; bundan sonra a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kacak olan her s\u00f6z\u00fcn, kaleminin yazacak oldu\u011fu her kelimenin \u00fcst\u00fcne, etrafl\u0131ca ara\u015ft\u0131rmadan kaba bir hevesle \u00f6zensizce yazd\u0131\u011f\u0131 veya bilin\u00e7lice yalan s\u00f6yledi\u011fi bu kara propaganda metninin sans\u00fcrc\u00fc karakterinin g\u00f6lgesi d\u00fc\u015fecektir. Ve emin olunabilir ki, bu g\u00f6lge onu takip edecektir; takip etti\u011finden emin olunacakt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>2.) G\u00fcle\u00e7 ile Kotkin\u2019in var olmayan \u201ckan\u0131tlar\u0131na\u201d h\u0131zl\u0131 bir cevap<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in, sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcnceye a\u00e7\u0131k bir sald\u0131r\u0131 karakteri ta\u015f\u0131yan kitab\u0131n\u0131n ve G\u00fcle\u00e7\u2019in de yalanlar ile tarihsel tahrifatlarla dolu, Kotkin\u2019in devrim d\u00fc\u015fman\u0131 hatt\u0131n\u0131n yeniden \u00fcretildi\u011fi yaz\u0131s\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir politik ve tarihsel analizine giri\u015fmeden \u00f6nce, onlar\u0131n okuyucuya sunduklar\u0131 arg\u00fcman\u0131n temellerinin \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131saca g\u00f6stermek istiyorum. Kotkin\u2019in ve dolay\u0131s\u0131yla G\u00fcle\u00e7\u2019in sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 \u00f6ncelikli alan, Lenin\u2019in asl\u0131nda vasiyeti olarak bilinen metni kaleme almam\u0131\u015f oldu\u011fu ve bunun, Lenin\u2019in e\u015fi Krupskaya taraf\u0131ndan uydurulmu\u015f oldu\u011fu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktadaki \u00f6ncelikli sorun, Lenin\u2019in vasiyeti kapsam\u0131nda ele al\u0131nan metinlerden hangilerinin uydurulmu\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylemiyor olmalar\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Lenin\u2019in \u201cvasiyeti\u201d, klasik anlam\u0131yla akl\u0131m\u0131za gelen vasiyetlerden de\u011fil. Bu vasiyet, 300 sayfaya yakla\u015fan bir siyasal mektuplar, belgeler, makaleler ve konu\u015fmalar dizisi ve bu dizi boyunca Lenin, Sovyet cumhuriyetinin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu b\u00fcrokratikle\u015fme tehdidine d\u00f6n\u00fck olarak disiplinli bir m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Misal, Lenin\u2019in d\u0131\u015f ticarette devlet tekeli, Devlet Organizasyon Komisyonu, G\u00fcrcistan sorunu, i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc denetimi \u00fczerine yazm\u0131\u015f oldu\u011fu ve asl\u0131nda vasiyetinin kapsam\u0131nda say\u0131lan politik dok\u00fcmanlar\u0131n hepsi, asl\u0131nda Krupskaya taraf\u0131ndan m\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131? Kastedilen sadece <em>Kongre\u2019ye mektup<\/em> diye bilinen ve Lenin\u2019in Stalin\u2019in g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131n\u0131 talep etti\u011fi me\u015fhur metni mi? \u0130ki yazar da bu konuda kesin bir cevap vermiyor. Halbuki \u015fu soru sorulmal\u0131d\u0131r: Lenin\u2019in, do\u011frudan do\u011fruya Stalin\u2019e sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131n\u0131 talep etti\u011fi metnin sahte oldu\u011funu kabul etsek bile (ki a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fiz); onun G\u00fcrcistan, d\u0131\u015f ticaret, i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc denetimi ile devlet planlamas\u0131 konular\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc kat\u0131 anti-Stalinist m\u00fccadelenin politik belgelerinin ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 anlam\u0131 nas\u0131l yorumlayaca\u011f\u0131z? Lenin, G\u00fcle\u00e7\u2019in de temelsiz bir bi\u00e7imde sald\u0131r\u0131da bulundu\u011fu metni haricinde onlarca dok\u00fcmanda Stalin\u2019in ifade etti\u011fi b\u00fcrokratikle\u015fme tehlikelerine kar\u015f\u0131 amans\u0131z bir sava\u015f verdi. Onun, Stalin\u2019in g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi metni, yaln\u0131zca bu ac\u0131mas\u0131z anti-b\u00fcrokratik sald\u0131r\u0131n\u0131n mant\u0131ksal bir sonucuydu. Lenin, \u00f6l\u00fcm\u00fcne yakla\u015fm\u0131\u015fken, Stalin\u2019e kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi en kat\u0131\u00a0 do\u011fal gereklerine vard\u0131rmaya karar vermi\u015fti.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci olarak, Kotkin ile G\u00fcle\u00e7\u2019in tekrarlad\u0131\u011f\u0131 (kimden al\u0131p tekrarlad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6rece\u011fiz) Krupskaya arg\u00fcman\u0131; \u00f6zellikle de G\u00fcle\u00e7\u2019in, tarihte Stalin lehine bir falsifikasyona gitmek i\u00e7in bu varsay\u0131ma d\u00f6rt elle sar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, \u00f6zel olarak incelenmeye de\u011fer. \u0130lk olarak, Lenin\u2019in Stalinizm kar\u015f\u0131t\u0131 son politik angajman\u0131n\u0131n kabaca Krupskaya\u2019n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131ndan \u00e7\u0131kan bir komplo ve tuzak oldu\u011funu ileri s\u00fcrmek, \u0130slamc\u0131lar ve neo-Osmanl\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan Kanuni Sultan S\u00fcleyman iktidar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131z taraflar\u0131n\u0131n faturas\u0131n\u0131n H\u00fcrrem Sultan\u2019a kesilmek istenmesine benzer bir \u201ctarihin cinsiyeti\u201d tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Kotkin ve G\u00fcle\u00e7, vasiyet \u00fczerinden s\u00f6yledikleri yalan\u0131 \u00e7ok farkl\u0131 \u015fekillerde form\u00fcle edebilirlerdi. Ba\u015f d\u00fc\u015fmanlar\u0131 sayd\u0131klar\u0131 Tro\u00e7ki\u2019nin, o s\u0131ralarda sahip oldu\u011fu devlet ayg\u0131t\u0131ndaki g\u00fcc\u00fc kullanarak bu tarz bir belgeyi Lenin\u2019in notlar\u0131n\u0131n aras\u0131na koydu\u011funu veya d\u0131\u015f ticaret tart\u0131\u015fmas\u0131nda Lenin\u2019in saf\u0131nda yer alm\u0131\u015f olan Krasin\u2019in ya da gelece\u011fin Sol Muhalefet \u00fcyesi Bol\u015fevik \u00f6ndelerinden birisinin bu belgeyi yoktan var ettiklerini iddia edebilirlerdi. Ancak hay\u0131r, onlar Krupskaya\u2019y\u0131 tercih ettiler ve bu tercih, dolays\u0131z bir \u015fekilde, kendisinin ard\u0131nda yatan birtak\u0131m gerici belirlenimler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla var oldu. Mitolojide kad\u0131n temsili \u00fczerine bir r\u00f6portaj veren Do\u00e7. Dr. Serap Y\u00fczg\u00fcller, r\u00f6portaj\u0131 s\u0131ras\u0131nda eril-di\u015fil ayr\u0131m\u0131n\u0131n tanr\u0131sal d\u00fczlemden d\u00fcnyasal d\u00fczleme ge\u00e7mesiyle, kad\u0131n\u0131n iktidar talep eden bir varl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oldu\u011fu \u015feklinde bir anlay\u0131\u015f\u0131n h\u00e2kim duruma geldi\u011fini belirtiyor.<strong>(3)<\/strong> Kotkin ile G\u00fcle\u00e7\u2019in Krupskaya\u2019ya bi\u00e7tikleri sinsi ve komplocu siyasal rol\u00fcn, buna benzer bir mitolojik karakter ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na ve bu cinsiyet\u00e7i anlay\u0131\u015f\u0131n do\u011frudan bir devam\u0131 oldu\u011funa \u015f\u00fcphe yok.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak Kotkin de, G\u00fcle\u00e7 de varsay\u0131mlar\u0131n\u0131n mitik do\u011fas\u0131ndan bihaberler. G\u00fcle\u00e7 yaz\u0131 boyunca, insan\u0131 bir sonraki sat\u0131r ve paragraf hakk\u0131nda heyecanland\u0131ran iddialarda bulunuyor. Metnin genelinde a\u015fa\u011f\u0131daki ifadelere rastl\u0131yoruz:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201c(\u2026) <em>Kotkin\u2019in \u00e7ok sa\u011flam belgelere dayanarak ispatlad\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 olaylar\u0131\u2026<\/em>\u201d<strong>(4)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201c<em>Ancak Kotkin \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131tlara dayanarak\u2026<\/em>\u201d<strong>(5)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7\u2019in yaz\u0131s\u0131nda bunlar yaln\u0131zca lafta kal\u0131yor. Okuyucu, Lenin\u2019in vasiyetinin sahte oldu\u011funa dair ne bir belgeye, ne de \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kan\u0131ta rastl\u0131yor. Ortada somut bir veri olarak i\u015flenen hi\u00e7bir bilimsel ispat mekanizmas\u0131 bulunmuyor. G\u00fcle\u00e7 bunu bilmiyor mu? Bilmedi\u011fini s\u00f6ylemek, kendisine hakaret olur. Bu noktada akla gelen mant\u0131kl\u0131 tek a\u00e7\u0131klama, G\u00fcle\u00e7\u2019in kasten yalan s\u00f6yledi\u011fi. Evet, G\u00fcle\u00e7 yalan s\u00f6yl\u00fcyor. Ancak bu tek ba\u015f\u0131na onun su\u00e7u de\u011fil. Tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131ndaki kitap, Lenin\u2019in vasiyetinin sahte oldu\u011funa dair hi\u00e7bir ama hi\u00e7bir (!) kan\u0131t ortaya koyamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, G\u00fcle\u00e7 de yaz\u0131s\u0131nda \u201c<em>\u00e7ok sa\u011flam belgelerden<\/em>\u201d ve \u201c<em>\u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131tlardan<\/em>\u201d bahsedemiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bir arg\u00fcmanla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz: Lenin o denli hastayd\u0131 ki; Lenin\u2019in felci o denli ileriydi ki, bunlar\u0131 yazm\u0131\u015f olmas\u0131 veya dikte ettirmi\u015f olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olamazd\u0131! G\u00fcle\u00e7, Kotkin\u2019den esinlendi\u011fi savlar\u0131n e\u015fli\u011finde, Lenin\u2019in Stalin ve b\u00fcrokrasi kar\u015f\u0131t\u0131 bir vasiyeti dikte ettirebilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n olanakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; Lenin\u2019in ge\u00e7irdi\u011fi krizlerin v\u00fccudunda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izlerin buna izin veremeyece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ve bunu s\u00f6ylerken de, iddias\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131 derinle\u015ftirmekle veya ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatmakla ilgilenmiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Halbuki G\u00fcle\u00e7, Kotkin\u2019den kopyala-yap\u0131\u015ft\u0131r yapt\u0131\u011f\u0131 bu \u00f6nermeyi derinlemesine bir bi\u00e7imde ara\u015ft\u0131rsayd\u0131, \u00e7ok daha farkl\u0131 sonu\u00e7lara ula\u015fabilirdi. Lenin ger\u00e7ekten de d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck kriz ge\u00e7irmi\u015fti: 1922\u2019nin 25-27 May\u0131s\u2019\u0131nda, 1923\u2019\u00fcn 13 ve 22 Aral\u0131k\u2019\u0131nda (birka\u00e7 kriz bu iki tarihin aras\u0131nda da n\u00fcksetmi\u015fti) ve yine 1923\u2019\u00fcn 9-10 Mart\u2019\u0131nda. Yine de bu, Lenin\u2019i politik dok\u00fcmanlar \u00fcretme ve ulusal hayat\u0131n en yak\u0131c\u0131 sosyal sorunlar\u0131na e\u011filme u\u011fra\u015f\u0131ndan al\u0131koyamad\u0131. Tarih\u00e7i N. Valentinov, 1971 tarihli <em>Yeni Ekonomi Politikas\u0131 ve Lenin\u2019in \u00d6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Ard\u0131ndan Parti Krizi<\/em> kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cLenin\u2019i tedavi eden doktorlardan birisi olan Kramer daima, Lenin\u2019in canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, onun bu hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 direnme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn, bu hastal\u0131\u011f\u0131n tarihinde ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir olay oldu\u011funu s\u00f6ylerdi.\u201d<strong>(6)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Kotkin ile G\u00fcle\u00e7\u2019in, kendisini sahte bir vasiyet kaleme almakla su\u00e7luyor olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, nadir say\u0131daki biyografilerinden birine bakma zahmetine katlanmad\u0131klar\u0131 Krupskaya\u2019n\u0131n hayat hikayesinin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Robert H. McNeal\u2019in <em>Devrimin Gelini &#8211; Krupskaya ve Lenin<\/em> kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cLenin\u2019in yaralar\u0131ndan iyile\u015fmesi m\u00fcthi\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyordu ve 1919 ile 1920\u2019de \u00e7ok yo\u011fun bir i\u015f temposuna ayak uydurdu. Sadece, Smolensk b\u00f6lgesine kadar geni\u015fleyen birka\u00e7 av gezisine ve k\u00fc\u00e7\u00fck tatile \u00e7\u0131kt\u0131 ama hi\u00e7bir zaman, bazen kendisinin emirleriyle yolda\u015flar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, K\u0131r\u0131m deniz kenar\u0131na veya Kafkas Da\u011flar\u0131\u2019n\u0131n \u00fcnl\u00fc iyile\u015ftirici tatil yerlerine gitmedi. (\u2026) Lenin medikal nasihatler almaktansa, onlar\u0131 vermek konusunda \u00e7ok daha iyiydi.\u201d<strong>(7)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Krupskaya\u2019n\u0131n, son aylar\u0131 haricinde b\u00fct\u00fcn bu hastal\u0131k d\u00f6neminde Lenin\u2019in politik \u00fcretimindeki ger\u00e7ek pay\u0131 \u00fczerine, yine ayn\u0131 kitapta, \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cMay\u0131s 1922\u2019deki ilk kriziyle ayn\u0131 y\u0131l\u0131n sonbahar\u0131 aras\u0131nda Lenin g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir iyile\u015fme ya\u015fad\u0131 ve iki ay\u0131n \u00fczerindeki bir s\u00fcre dahilinde i\u015finin ba\u015f\u0131na bile d\u00f6nebildi. Onun hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu a\u015famas\u0131 Krupskaya i\u00e7in \u00e7ok da zor ge\u00e7medi \u00e7\u00fcnk\u00fc o Lenin\u2019le \u00e7al\u0131\u015fabilmek i\u00e7in, al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn bir \u00e7o\u011funu b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. (\u2026) Lenin ziyaret\u00e7iler alabiliyor ve onlarla tek ba\u015f\u0131na konu\u015fabiliyordu; yani e\u015finin \u00fczerinde ilaveten bir politik y\u00fck yoktu.\u201d<strong>(8)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Yine, Krupskaya\u2019n\u0131n Lenin\u2019in ajandas\u0131na i\u015faretlemi\u015f oldu\u011fu anti-b\u00fcrokratik sava\u015f\u0131m\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131ndan ne denli haberdar oldu\u011funa ili\u015fkin olarak, ayn\u0131 kaynak a\u015fa\u011f\u0131daki sat\u0131rlara yer veriyordu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cLenin kesinlikle, 1922\u2019nin Aral\u0131k ortas\u0131ndaki ikinci krizin onu derinden etkilemesiyle, kendi ama\u00e7lar\u0131n\u0131n kaderi \u00fczerine derinden kayg\u0131l\u0131yd\u0131. (\u2026) Onlar\u0131 (Bol\u015fevik liderleri kastediyor, b.n.), sistemdeki \u2018b\u00fcrokratizmin\u2019 y\u00fckseli\u015finden sorumlu tutuyordu (\u2026) 1922\u2019de Gorki\u2019deki uzun kal\u0131\u015flar\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki herhangi bir zamanda bu kayg\u0131lar\u0131n\u0131 Krupskaya ile tart\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 bir hayli ihtimal d\u0131\u015f\u0131d\u0131r. (\u2026) Tro\u00e7ki\u2019nin kendisine, Bol\u015fevik evinde d\u00fczeni sa\u011flamas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 umuyordu (\u2026).\u201d<strong>(9)\u00a0<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in, en \u015fiddetli fel\u00e7 ataklar\u0131n\u0131 ge\u00e7irirken nas\u0131l m\u00fccadele etti\u011fi ve Krupskaya\u2019n\u0131n, Lenin\u2019den gizli ve onun ad\u0131na herhangi bir b\u00fcrokrasi kar\u015f\u0131t\u0131 siyasal faaliyete girip giremeyece\u011fiyle ilgili olarak, ayn\u0131 kitaptan, a\u015fa\u011f\u0131daki ifadeleri okuyucuyla payla\u015fman\u0131n faydal\u0131 olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cYeni krizler dalgas\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda Lenin reform kampanyas\u0131na daha yeni ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. 1922\u2019nin Aral\u0131k ortas\u0131ndan 9 Mart 1923\u2019e dek tamamen kapasitesini kullanamad\u0131 de\u011fil ama kendini Kremlin\u2019deki odas\u0131yla s\u0131n\u0131rlad\u0131 ve d\u0131\u015f d\u00fcnyadan kesildi. Sert ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, haf\u0131za kay\u0131plar\u0131, sa\u011f taraf\u0131nda b\u00f6lgesel fel\u00e7ler ve genel zay\u0131fl\u0131klar ya\u015fad\u0131 ama yine de Sovyet siyasal d\u00fczenini reforme etmek i\u00e7in kahramanca m\u00fccadele etti.\u00a0<\/p><p>Mutlak dinlence en belli re\u00e7ete olarak duruyordu ve Krupskaya hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki, eskiden Lenin\u2019in, birka\u00e7 ciddi sinir krizinin ard\u0131ndan Alpler\u2019de y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe \u00e7\u0131karak ve politikay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca unutarak canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeniden kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rl\u0131yordu. Ama bu sefer Lenin i\u015fbirli\u011fi yapmay\u0131 reddetti; parti liderlerinin medikal mazeretleri \u00f6ne s\u00fcrerek \u00f6nce davran\u0131p onu engellenmesinden korkarak az zaman\u0131n\u0131n kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyordu. (\u2026) O s\u0131rada (ilk yaraland\u0131\u011f\u0131 zaman, b.n.) Krupskaya, Lenin\u2019e \u0130\u00e7 Sava\u015f haberlerini okumaktan sorumluydu ve Lenin, onun kendisine her \u015feyi anlatmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 seziyordu. Hem\u015firelerden birine g\u00f6re, Nadejda\u2019ya meydan okudu ve sordu: \u2018Senin i\u00e7in hangisi daha \u00f6nemli; ben mi, parti mi?\u2019 Krupskaya bu sorudan, \u015fu cevab\u0131 vererek ka\u00e7\u0131nd\u0131: \u2018Birisi ve \u00f6tekisi. Sen \u00f6nemlisin ve parti \u00f6nemli.\u2019 Bu ba\u011flamda Lenin\u2019in iyile\u015fmesi iyiydi (\u2026)\u201d<strong>(10)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Krupskaya\u2019n\u0131n, Lenin\u2019in son notlar\u0131 \u00fczerinde herhangi bir tahrifata gitmi\u015fse, bunu Tro\u00e7ki lehine mi yapaca\u011f\u0131 \u015feklindeki olas\u0131l\u0131k sorusuna dair olarak da, a\u015fa\u011f\u0131daki al\u0131nt\u0131y\u0131 payla\u015fmak istiyorum:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cKrupskaya\u2019n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan Tro\u00e7ki ideal bir m\u00fcttefik olmaktan uzakt\u0131. Lenin\u2019le 1903\u2019teki kopu\u015flar\u0131ndan \u00f6nce, Londra\u2019daki s\u00fcrg\u00fcn g\u00fcnlerinden bu yana onunla fazlaca bir bireysel ili\u015fkileri olmam\u0131\u015ft\u0131 ve s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn son y\u0131llar\u0131nda arkada\u015f oldu\u011fu Kamenev ile Zinovyev\u2019e kendini daha yak\u0131n hissediyordu.\u201d<strong>(11)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in Tro\u00e7ki\u2019ye, parti plenumunda d\u0131\u015f ticaret \u00fczerindeki devlet tekelinin radikal bir bi\u00e7imde korunmas\u0131yla ilgili olarak kendilerinin g\u00f6r\u00fc\u015flerini savunmu\u015f ve kazanm\u0131\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131 tebrik mesaj\u0131 g\u00f6nderdi\u011fi ve bu mesajda, ayn\u0131 konu \u00fczerinden yakla\u015fan kongrede Stalin\u2019e sald\u0131r\u0131y\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi \u00f6nerdi\u011fi mektubunun, Krupskaya taraf\u0131ndan Tro\u00e7ki\u2019ye iletilmi\u015f olmas\u0131, Stalin\u2019i \u00e7ileden \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f ve Krupskaya\u2019ya hakaretler ya\u011fd\u0131rmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Stalin, Krupskaya\u2019n\u0131n Lenin\u2019in notunu iletmi\u015f olmas\u0131n\u0131 parti disiplininin ihlali ve Lenin i\u00e7in Politb\u00fcro taraf\u0131ndan uygun g\u00f6r\u00fclen tedavi \u015fartlar\u0131n\u0131n bir \u00e7i\u011fneni\u015fi olarak okudu. G\u00fcle\u00e7\u2019in olduk\u00e7a hatal\u0131 bir bi\u00e7imde bahsetti\u011fi bu olay (G\u00fcle\u00e7, Stalin\u2019in \u00f6fkesinin kayna\u011f\u0131n\u0131n \u201c<em>bir rapor<\/em>\u201d oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor) asl\u0131nda, Stalin\u2019in haks\u0131z oldu\u011funu g\u00f6sterecek \u015fekilde, a\u015fa\u011f\u0131da aktar\u0131lan \u015fekliyle ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cAsl\u0131nda not, doktorlar\u0131n izniyle dikte ettirilmi\u015fti ama olay Stalin\u2019e disiplinle ilgili yapt\u0131r\u0131m bahanesi vermi\u015fti.\u201d<strong>(12)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fiddeti ile Lenin\u2019in bu hastal\u0131kla m\u00fccadelesinin \u015fiddetinin oran\u0131n\u0131n ne oldu\u011funa dair, konuya dair me\u015fhur bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yazar\u0131 olan Moshe Lewin\u2019in <em>Lenin\u2019in Son M\u00fccadelesi<\/em> kitab\u0131ndan da birtak\u0131m bulgular\u0131 buraya eklemek istiyorum:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cKonu\u015fmas\u0131ndan birka\u00e7 g\u00fcn sonra, Lenin G\u00fcrc\u00fc meselesiyle ilgili olarak en vahim \u015f\u00fcphelerinden rahats\u0131z olmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131; doktoru ona, \u00e7ok daha az i\u015f yapmas\u0131nda \u0131srarc\u0131 oldu. Lenin zor bir hastayd\u0131; eylemsizli\u011fi kibar kar\u015f\u0131lam\u0131yordu ama fiziksel g\u00fcc\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015fmekte oldu\u011funa zorunlu olarak ikna oldu. Sonunda Moskova\u2019n\u0131n yak\u0131n\u0131ndaki Gorki\u2019deki k\u0131r evine gitmeye ve dinlenmeye raz\u0131 oldu ama politik hayatta mektup ve telefon \u00fczerinden aktif kalmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Kafkaslardan yak\u0131nda d\u00f6nmesi beklenen Rikov ile Dzerzhinsky\u2019den sab\u0131rs\u0131zca haberleri bekledi ama zaman\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu, h\u00fck\u00fcmetteki vekillerinin i\u015flerini organize ederek ge\u00e7irdi (\u2026) Aral\u0131k\u2019\u0131n ba\u015f\u0131nda Lenin Tro\u00e7ki\u2019den, kendisini bir kere daha ziyaret edip g\u00f6rmesini istedi. Sohbetin ak\u0131\u015f\u0131nda \u2018b\u00fcrokrasiye kar\u015f\u0131 bir blo\u011fun\u2019 kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi (\u2026) Lenin ayn\u0131 zamanda Tro\u00e7ki\u2019nin, kendisinin h\u00fck\u00fcmetteki vekillerinden birisi olmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6nerdi.\u201d<strong>(13)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201c\u0130nsomnia ile ge\u00e7en bir gecenin ard\u0131ndan, 16 Aral\u0131k sabah\u0131nda Lenin \u00e7ok ciddi bir kriz daha ge\u00e7irdi. Her \u015feye ra\u011fmen, yard\u0131mc\u0131lar\u0131na, doktorlar gelmeden \u00f6nce son bir not dikte ettirmede acele etti. (\u2026) B\u00f6ylece Lenin\u2019in, kendisini ilgilendiren ne varsa onun hakk\u0131nda bilgilendirilme, g\u00f6r\u00fc\u015flerini form\u00fcle etme ve onlar\u0131 do\u011fru insanlara ula\u015ft\u0131rma m\u00fccadelesi ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Bu, \u00f6l\u00fcmle y\u00fczle\u015fmeyi reddeden hasta bir adam\u0131n kaprisi de\u011fildi. Tam tersine Lenin, her an \u00f6lebilece\u011fini ve a\u00e7\u0131k bir eylem program\u0131 olmadan, izlenilmesi gereken yola dair olumlu belirlenimler olmadan partiyi ve \u00fclkeyi a\u015f\u0131r\u0131 zor bir durumda b\u0131rakabilece\u011fini biliyordu. Daha yak\u0131c\u0131 olan sorunlar konusunda esasl\u0131 \u015feyleri s\u00f6ylemesi gerekti\u011fini hissediyordu (\u2026) Siyasal ilgiyle hastan\u0131n durumunun k\u00f6t\u00fcle\u015fece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu ama devletin ba\u015f\u0131n\u0131n, g\u00f6revini tamamlamaya d\u00f6n\u00fck insani olarak ne kadar m\u00fcmk\u00fcnse, o kadar i\u015f yapamamas\u0131 daha k\u00f6t\u00fcyd\u00fc.\u201d<strong>(14)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in hayat\u0131n\u0131n son evresini \u00f6zel olarak mercek alt\u0131na yat\u0131r\u0131p inceleyen uzmanlar\u0131n ve d\u00f6nemin tan\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131n aktard\u0131klar\u0131; Lenin\u2019in, v\u00fccudu \u00fczerinde son derece vahim etkilerde bulunan korkun\u00e7 ataklara kar\u015f\u0131 sonsuz bir diren\u00e7le dayan\u0131p politik \u00fcretimini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc y\u00f6n\u00fcnde. Kotkin kendi kitab\u0131nda Lenin\u2019in doktorundan al\u0131nt\u0131lar yaparken, sadece doktorun, hastal\u0131\u011f\u0131n etkilerini ve do\u011fas\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri al\u0131nt\u0131lamakla kalm\u0131yor ancak ayn\u0131 zamanda doktorun; yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz Kramer\u2019in, Lenin\u2019in bu hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 nas\u0131l kar\u015f\u0131 koyup siyaset yapmaya devam etti\u011fini aktard\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri sans\u00fcrl\u00fcyor.<strong>(15)<\/strong> Burada \u00fcz\u00fcc\u00fc olabilecek olan taraf, s\u0131k\u0131 bir anti-kom\u00fcnist olan Kotkin\u2019in, kendi burjuva tarih anlat\u0131m\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na ters d\u00fc\u015fen ger\u00e7ekleri sans\u00fcrleyerek falsifikasyona ba\u015fvurmas\u0131ndan \u00e7ok, sol bir formasyona sahip oldu\u011fu iddias\u0131ndaki G\u00fcle\u00e7\u2019in, s\u0131rf Stalin\u2019in canice siyasi g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n aff\u0131 yolunda kullan\u0131labilir bir mazeret oldu\u011fu i\u00e7in, Lenin\u2019in hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ap\u0131n\u0131 ve buna kar\u015f\u0131 Lenin\u2019in g\u00f6sterdi\u011fi direnci hi\u00e7 ara\u015ft\u0131rmaya kalk\u0131\u015fmam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. G\u00fcle\u00e7, Lenin\u2019in vasiyeti yazm\u0131\u015f olabilece\u011fine dair herhangi bir g\u00f6stergenin mevcut olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yazarken, olduk\u00e7a sorunlu bir \u00e7arp\u0131tmaya imza at\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc bu belge ile di\u011fer makaleler, mektuplar ve notlar, somut olarak ar\u015fivlerde mevcuttur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Vasiyetin var olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, vasiyetin asl\u0131nda sahte oldu\u011funu kan\u0131tlama g\u00f6revi, iddia makam\u0131ndad\u0131r. Kotkin ile G\u00fcle\u00e7\u2019in \u00e7ok sa\u011flam ispatlar, kan\u0131tlar ve belgeler \u015feklindeki laf salatas\u0131yla doldurduklar\u0131 yalan dolu varsay\u0131mlar\u0131n\u0131n biricik dayanak noktas\u0131, spek\u00fclatif bir ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeden ibaret: Lenin, bu denli hastayken nas\u0131l oldu da metinleri dikte ettirebildi? Vasiyet neden 12. Kongre\u2019de okunmad\u0131? Krupskaya \u00e7ok \u015f\u00fcpheli davrand\u0131 ve benzeri sa\u00e7mal\u0131klar\u2026 Bu sorular\u0131n, Stalinizm lehine verilecek cevaplar\u0131n\u0131n ontolojik \u015fartlar\u0131 mevcut de\u011fildir zira bu komplocu ve ezoterik tarih okuma metodunun dayand\u0131\u011f\u0131 bilimsel bir zemin ve maddi kan\u0131tlar silsilesi yoktur. Lenin\u2019in vasiyetinin sahte oldu\u011funu ispatlamaya d\u00f6n\u00fck ba\u015flat\u0131lan ac\u0131nas\u0131 giri\u015fim, Stalin\u2019in ve onun politik su\u00e7lar\u0131n\u0131n, Lenin ile Leninizm\u2019in yads\u0131nmas\u0131 de\u011fil do\u011frudan devam\u0131 oldu\u011funu hatal\u0131 bir bi\u00e7imde g\u00f6stermek isteyen burjuva tarih\u00e7ilerinin, kendi kar\u015f\u0131devrimci programlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bir tahrifatt\u0131r. Tarihin, burjuvazinin cephesinden yorumlanmas\u0131, zorunlu olarak Lenin\u2019in, Stalin\u2019e bir alternatif olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; Lenin\u2019in anti-b\u00fcrokratik m\u00fccadelenin \u00f6nc\u00fclerinden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savlamaya d\u00f6n\u00fckt\u00fcr. Vasiyete dair ba\u015flat\u0131lan bu tahrifat\u00e7\u0131 kampanyan\u0131n siyasal ve ideolojik k\u00f6kenleri, Stalinizm\u2019in y\u00fcz k\u0131zart\u0131c\u0131 su\u00e7lar\u0131n\u0131n faturas\u0131n\u0131, bir alternatif olarak devrimci Leninizm\u2019in kendisine kesmek istemekte yatmaktad\u0131r. Kotkin\u2019in amac\u0131 budur. Ancak G\u00fcle\u00e7 bununla ilgilenmiyor ve en y\u00fczeysel yorumlar\u0131yla, Kotkin\u2019in kitab\u0131na dair herhangi bir devrimci perspektif sunmay\u0131 tercih etmiyor. Onun tek i\u015flevi, belgeleri ve ispatlar\u0131 olmayan kaba, anti-Leninist dedikodular\u0131, kendi \u00e7arp\u0131k \u015fablonlar\u0131n\u0131n u\u011fruna yeniden ve yeniden \u00fcretmektir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>3.) 1994\u2019te ar\u015fivlerde yap\u0131lan ke\u015fif: Stalin, Lenin\u2019in vasiyetini nas\u0131l \u00e7arp\u0131tt\u0131 ve de\u011fi\u015ftirdi?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Stalinizm\u2019in SSCB\u2019de kapitalizmi restore ederek onun ya\u015fant\u0131s\u0131na son vermesinin ard\u0131ndan Moskova\u2019da a\u00e7\u0131lan ar\u015fivler, Lenin\u2019in vasiyeti \u00fczerine, tam da Kotkin ile G\u00fcle\u00e7\u2019in okuyucuya sunduklar\u0131 iddialar\u0131n tam tersine i\u015faret eden birtak\u0131m bulgular\u0131n ke\u015ffedilmesine vesile oldu. Okuyucunun da tan\u0131k olaca\u011f\u0131 \u00fczere 1994 senesinde Moskova ar\u015fivlerinde yap\u0131lan ke\u015fif, yazar\u0131n\u0131n Leninizm\u2019i Stalin\u2019in su\u00e7lar\u0131yla itibars\u0131zla\u015ft\u0131rma giri\u015fiminin bir par\u00e7as\u0131 olarak Kotkin\u2019in kitab\u0131na girmeye hak kazanam\u0131yor. Ancak daha da \u00f6nemlisi, Kotkin\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, bu ke\u015ffe yer vermedi\u011fi ve asl\u0131nda bu ke\u015ffin parmak bast\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi sans\u00fcrledi\u011fi dolay\u0131s\u0131yla tarih\u00e7ilerden ve bilim insanlar\u0131ndan sert ele\u015ftiriler al\u0131rken, bu kitab\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131ndaki G\u00fcle\u00e7 de bu ke\u015ffe yer vermiyor. Bu noktada kar\u015f\u0131m\u0131zda iki se\u00e7enek var: Birincisi G\u00fcle\u00e7\u2019in bu ke\u015fiften haberinin olmamas\u0131d\u0131r ki bu, tarihsel olarak \u00f6zellikle son derece de\u011ferli ve ciddi bir belge \u00fczerine bir yaz\u0131 kaleme almakta olan bir gazeteci i\u00e7in, affedilmez bir bo\u015fluk ve tembelliktir. \u0130kincisi G\u00fcle\u00e7\u2019in bunu bilmesine ra\u011fmen sans\u00fcrlemesidir; yani kendi \u00e7arp\u0131k Stalinist \u015fablonlar\u0131na s\u0131\u011fmayan ger\u00e7eklere ihanet etme derecesine varan bir omurgas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu iki se\u00e7enekten hangisi s\u00f6z konusu olursa olsun, \u015fu kesindir ki, insanlar bundan b\u00f6yle Kotkin\u2019in yazd\u0131\u011f\u0131 tarih anlat\u0131lar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011fundan veya varl\u0131\u011f\u0131ndan daima \u015f\u00fcphe edecekler ve yine insanlar, G\u00fcle\u00e7\u2019in b\u00fct\u00fcn gazetecilik ve yazarl\u0131k faaliyetlerinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131, en temel belirleyenlerin eksik olabilece\u011fi ve \u00fcst\u00fcnk\u00f6r\u00fc bir \u00e7aban\u0131n neticesinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan \u00fcr\u00fcnler olarak okuyacaklard\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>1994\u2019teki ke\u015ffi anlayabilmek i\u00e7in Lenin\u2019in vasiyetinden bir b\u00f6l\u00fcme d\u00f6nmek gerekiyor. S\u00f6z konusu b\u00f6l\u00fcm \u015f\u00f6yle:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cMerkez Komitesi\u2019nin \u00f6teki \u00fcyelerinin ki\u015fisel \u00f6zellikleri \u00fczerinde tek tek durmayaca\u011f\u0131m. Ancak bu arada, Zinovyev ve Kamenev\u2019in Ekim olay\u0131n\u0131n da rastlant\u0131sal olmad\u0131\u011f\u0131na de\u011finece\u011fim. Fakat nas\u0131l Tro\u00e7ki\u2019yi Bol\u015fevik olmamakla su\u00e7layamazsak, bu olay nedeniyle de Zinovyev ve Kamenev\u2019i su\u00e7layamay\u0131z.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in bahsetti\u011fi olay, Merkez Komite\u2019nin 23 Ekim ve 29 Ekim 1917 tarihli toplant\u0131lar\u0131nda Zinovyev ile Kamenev\u2019in Ekim Devrimi\u2019nin ger\u00e7ekle\u015ftirilmemesi, partinin iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fmamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde ald\u0131klar\u0131 tutumdur. Bunun \u00fczerine bir de, bu ikili Maksim Gorki\u2019nin Novaya Zhizn (Yeni Ya\u015fam) gazetesine verdikleri bir r\u00f6portajda, Bol\u015feviklerin silahl\u0131 bir ayaklanma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, parti disiplinini ihlal etmi\u015f ve kadrolar\u0131n g\u00fcvenli\u011fiyle eylem plan\u0131n\u0131 tehlikeye atm\u0131\u015ft\u0131. Lenin bu su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 onlar\u0131 \u201c<em>e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir grev-k\u0131r\u0131c\u0131l\u0131kla<\/em>\u201d su\u00e7lad\u0131 ve ikisinin de partiden at\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Tro\u00e7ki\u2019yi Bol\u015fevik olmamakla su\u00e7layamazsak<\/em>\u201d<strong>(16)<\/strong> k\u0131sm\u0131nda ise Lenin, Tro\u00e7ki\u2019nin 1903\u2019ten 1917 \u015eubat\u2019\u0131na dek var olan ba\u011f\u0131ms\u0131z konumuna g\u00f6nderme yapmakta; Tro\u00e7ki\u2019nin, ancak kendisinin Nisan Tezleri\u2019nde ifade edilen s\u00fcrekli devrimci tutumunun ard\u0131dan Bol\u015fevik Parti\u2019ye girdi\u011fini s\u00f6ylemektedir. Tro\u00e7ki\u2019ye dair vasiyette yer alan g\u00f6rece \u201cnegatif\u201d olan tek at\u0131f budur. Tro\u00e7ki bu atf\u0131n, kendisini b\u00fcrokratizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede m\u00fcttefiki olarak g\u00f6ren Lenin\u2019in fikir y\u00fcr\u00fct\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ba\u011flam\u0131 i\u00e7inde ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015fti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>Lenin\u2019in bask\u0131lanan vasiyeti hakk\u0131nda<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda Tro\u00e7ki, Stalinizm\u2019in bu c\u00fcmleyi yorumlamada ba\u015fvurdu\u011fu \u00e7arp\u0131tman\u0131n, onun bu c\u00fcmleden bir \u201csentez\u201d \u00e7\u0131karma ihtiyac\u0131n\u0131n sonucu oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor; bu sentezin ise vasiyetin orijinal i\u00e7eri\u011fiyle herhangi bir ilgisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydediyordu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Vasiyette Lenin, Tro\u00e7ki\u2019yle ilgili bu notu d\u00fc\u015fmeden hemen \u00f6nce, ondan \u00f6vg\u00fcyle bahsediyordu. O, Tro\u00e7ki hakk\u0131nda \u201c<em>ki\u015fisel yetenek a\u00e7\u0131s\u0131ndan bug\u00fcnk\u00fc Merkez Komite\u2019nin belki de en g\u00fc\u00e7l\u00fc, en \u00fcst\u00fcn yetenekli \u00fcyesidir<\/em>\u201d diyordu. Sonras\u0131nda ise Tro\u00e7ki\u2019nin Bol\u015fevik Parti\u2019de yer almad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerle ilgili su\u00e7lanmamas\u0131 gerekti\u011fini, Zinovyev ile Kamenev\u2019in kar\u015f\u0131-Ekimci tutumlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7lanmamalar\u0131 gerekti\u011fi arg\u00fcman\u0131yla savunuyordu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tro\u00e7ki &#8211; en az\u0131ndan kamuya a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde &#8211; vasiyetin bu k\u0131sm\u0131n\u0131 hi\u00e7bir zaman sorgulamam\u0131\u015ft\u0131. 1994\u2019e dek vasiyetin bu bi\u00e7imi, orijinali say\u0131l\u0131yordu. Ancak yine de yerine oturmayan ta\u015flar vard\u0131: Lenin neden, hakk\u0131nda \u201cAnla\u015fma m\u0131? Bundan ciddi bir \u015fekilde s\u00f6z dahi edemem. Tro\u00e7ki \u00e7ok \u00f6nceleri bu birli\u011fin imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yledi. Tro\u00e7ki bunu anlam\u0131\u015ft\u0131 ve o zamandan beri ondan daha iyi bir Bol\u015fevik yoktur!\u201d<strong>(17)<\/strong> dedi\u011fi birisinin, kendisinin yan\u0131nda devrimin ikinci \u00f6nderi olan Tro\u00e7ki\u2019nin Bol\u015fevik-olmayan ge\u00e7mi\u015fine d\u00f6n\u00fcyor ve onu, Kamenev ile Zinovyev\u2019in ihanete varan kaypakl\u0131klar\u0131yla bir tutuyordu? Stalin ile onu yaratan b\u00fcrokrasiye kar\u015f\u0131 Tro\u00e7ki\u2019yi temel m\u00fcttefiki ve politik yol arkada\u015f\u0131 olarak deklare eden Lenin neden, Stalin\u2019in eline b\u00f6yle bir silah vermeyi g\u00f6ze al\u0131yordu?<\/p>\n\n\n\n<p>On seneler boyunca bu \u00e7eli\u015fki bir d\u00fc\u015f\u00fcnce egzersizi konusu olarak, bir s\u0131r olarak kald\u0131. Ta ki Moskova ar\u015fivleri a\u00e7\u0131lana dek. 1994 senesinde tarih\u00e7i Yuri Buranov, gizli Sovyet ar\u015fivleri \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bir kitap h\u00e2linde yay\u0131mlad\u0131. Kitab\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6yleydi: <em>\u00c7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve Unutulmu\u015f Lenin\u2019in Vasiyeti &#8211; Eski Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin Gizli Ar\u015fivlerinden<\/em>. Buranov, kitapta, 1991 senesinde zaten Rus dergileri taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f olan ve Giulietto Chiesa taraf\u0131ndan \u0130talyan <em>La Stampa<\/em> gazetesinde de kendine yer ayr\u0131lm\u0131\u015f olan konulara de\u011finiyordu. 1991\u2019deki makalelerinde ve 1994\u2019teki kitab\u0131nda Buranov, ar\u015fivlerde tarihi 23 Aral\u0131k 1922 olan bir el yazmas\u0131na rastlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu el yazmas\u0131n\u0131n Lenin\u2019in vasiyeti olarak bilinen metnin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Belgenin, el yaz\u0131s\u0131 uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan incelenmesinin ard\u0131ndan, Lenin\u2019in sekreterlerinden biri olan ve Stalin\u2019in de e\u015fi olan Nadya Alliy\u00fcva\u2019ya ait oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum birka\u00e7 nedenden dolay\u0131 ilgin\u00e7. \u0130lk olarak Lenin\u2019in ajandas\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma program\u0131 incelendi\u011finde, Alliy\u00fcva\u2019n\u0131n o g\u00fcn Lenin\u2019in yan\u0131nda veya \u00e7al\u0131\u015fma odas\u0131nda g\u00f6revli olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<strong>(18)<\/strong> O g\u00fcn g\u00f6revde olan Lenin\u2019in sekreteri Maria Volodiceva idi. Volodiceva\u2019n\u0131n 1967 y\u0131l\u0131nda tarih\u00e7i Aleksandr Bek ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bir dizi r\u00f6portaj 1989\u2019a kadar sans\u00fcrlenmi\u015f ve yay\u0131mlanmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131; ancak 1989\u2019da bu r\u00f6portajlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla Volodiceva\u2019n\u0131n itiraflar\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131. Bu itiraflara g\u00f6re Lenin\u2019in dikte ettirdi\u011fi her not, sekreterlerinin bir k\u0131sm\u0131 taraf\u0131ndan hemen Stalin\u2019e ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yordu ve bu, Stalin\u2019in b\u00fcrokratik emirlerinden biriydi.<strong>(19)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Volodiceva 1967 r\u00f6portaj\u0131nda ba\u015fka itiraflarda da bulunuyor. Lenin\u2019in sekreterlerinin y\u00f6netiminde olan Fotieva, Stalin\u2019in emriyle Lenin\u2019in dikte ettirdiklerini Volodiceva\u2019n\u0131n Stalin\u2019e g\u00f6t\u00fcrmesini istedi\u011finde, Volodiceva odada Alliy\u00fcva, Buharin ve baz\u0131 ba\u015fka liderlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Volodiceva\u2019n\u0131n aktar\u0131m\u0131na g\u00f6re Stalin, Lenin\u2019in vasiyetinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda \u201cg\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir \u015fekilde korkmu\u015f\u201d ve onun \u201cyak\u0131lmas\u0131n\u0131 emretmi\u015f\u201d.<strong>(20)<\/strong> Ertesinde ise Stalin farkl\u0131 bir takti\u011fe y\u00f6nelmeye karar vermi\u015f; hemen orada e\u015fine, vasiyetin bir kopyas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmas\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015f ve Volodiceva\u2019ya da bu kopyan\u0131n \u00fczerine, asl\u0131nda Lenin\u2019in dikte ettirmemi\u015f oldu\u011fu birka\u00e7 c\u00fcmle eklemesini belirtmi\u015f. Stalin kendi c\u00fcmleleriyle \u00e7arp\u0131tt\u0131\u011f\u0131 bu kopyan\u0131n ar\u015fivlere konulmas\u0131n\u0131 emretmi\u015f. Bug\u00fcn bizim Lenin\u2019in vasiyeti diye bildi\u011fimiz metin, Stalin\u2019in kendi b\u00fcrokratik \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesindeki c\u00fcmleleriyle \u00e7arp\u0131tt\u0131\u011f\u0131 ve be\u015f adet kopyas\u0131n\u0131n sakland\u0131\u011f\u0131 modifiye edilmi\u015f olan versiyonun kendisi.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere Buranov\u2019un ar\u015fivlerde ke\u015ffetti\u011fi Stalin\u2019in e\u015finin el yazmas\u0131, Lenin\u2019in dikte ettirdi\u011fi metnin bir kopyas\u0131. Vasiyetin bu falsifikasyonu, Lenin\u2019in orijinal vasiyetinden bir c\u00fcmleyle ayr\u0131l\u0131yor. Lenin\u2019in, Stalin taraf\u0131ndan y\u00f6netilen Devlet Planlama Komisyonu (Gosplan) konusu \u00fczerine Tro\u00e7ki\u2019yle bir ittifak kurdu\u011funu s\u00f6yledi\u011fi ve \u201cBu ba\u011flamda, yolda\u015f Tro\u00e7ki\u2019ye kat\u0131l\u0131yorum\u201d diyerek pozisyonunu ilan etti\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcn sonuna, Stalin\u2019in emriyle \u015funlar eklenmi\u015f: \u201cBelli bir noktaya kadar ve belli \u015fartlar alt\u0131nda.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bu birka\u00e7 kelime, Lenin\u2019in son m\u00fccadelesinin b\u00fct\u00fcn i\u00e7eri\u011fini de\u011fi\u015ftirebilecek nitelikte. \u00d6ncelikle Gosplan olay\u0131nda Lenin\u2019in g\u00f6sterdi\u011fi politik tutum, onun Stalinist b\u00fcrokrasiye d\u00f6n\u00fck ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ac\u0131mas\u0131z sava\u015f\u0131n ilk ad\u0131m\u0131yd\u0131. Bu kelimelerle beraber bu ilk ad\u0131m da \u00f6nemsizle\u015ftiriliyor. \u0130kinci olarak Lenin, mektuplar\u0131nda a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini savunma yetkisini Tro\u00e7ki\u2019ye vermi\u015f, Tro\u00e7ki\u2019den bunu talep etmi\u015f olsa da, bu kelimelerle birlikte Lenin-Tro\u00e7ki ittifak\u0131n\u0131n asl\u0131nda g\u00f6receli ve ge\u00e7ici oldu\u011fu havas\u0131 yarat\u0131l\u0131yor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak bu kelimeler, Lenin\u2019in kat\u0131 bir anti-Stalin m\u00fccadelesi ba\u015flatmam\u0131\u015f oldu\u011funu ve kat\u0131 bir Tro\u00e7ki taraftar\u0131 pozisyonu savunmuyor oldu\u011funu; ama bu iki ki\u015finin aras\u0131nda, k\u0131sm\u00ee tavizler verilerek olay\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilece\u011fini savundu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte Lenin\u2019in vasiyetinin \u00fczerindeki Stalinist falsifikasyonun boyutlar\u0131 bu derecede ciddi politik yorumlara dek evrilebiliyor! Buranov\u2019un ke\u015ffi tarihsel bir karakter ta\u015f\u0131yor. Bu ke\u015ffin neden Kotkin\u2019in ve G\u00fcle\u00e7\u2019in ilgi alan\u0131na girmemi\u015f oldu\u011fu, okuyucunun da kavrayaca\u011f\u0131 \u00fczere, bu ikilinin kendi gerici ideolojik formasyonlar\u0131 u\u011fruna ger\u00e7ekli\u011fi \u00e7arp\u0131tmaya varabilecek olan rezil ve cahil anti-Tro\u00e7kizm\u2019lerinin cevaplayabilece\u011fi bir sorudur. Buranov\u2019un ke\u015ffetti\u011fi el yazmas\u0131 kopya, Lenin\u2019in vasiyeti \u00fczerinde Stalin taraf\u0131ndan kurgulanm\u0131\u015f olan tahrifat\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belgelemektedir (asla herhangi bir belge sunamayan Kotkin ve G\u00fcle\u00e7\u2019in aksine!).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pekiyi, \u015f\u00fcpheci ve bilimsel reflekslere sahip bir kimse, Stalinist tahrifat\u0131n bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015f oldu\u011funa inanabilir mi? Lenin\u2019in kendisini tecrit etmek istemi\u015f olan, onun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bahane ederek politikaya kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 engellemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olan, Lenin\u2019in \u00e7evresinde b\u00fcrokrasinin \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet eden bir ajanlar silsilesi yerle\u015ftiren ve bu ajanlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Lenin\u2019in dikte ettirdi\u011fi her kelimenin kendisine ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 emrederek, en stratejik noktalarda kendi kelimeleriyle falsifikasyonlara giden a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve Leninizm d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131n, Stalin\u2019in, yaln\u0131zca bununla yetindi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Buranov\u2019un \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an ke\u015ffinden seneler sonra ba\u015fka bir tarih\u00e7i daha, bu sefer farkl\u0131 sorularla tart\u0131\u015fmaya dahil olur. Bu sefer bahsetti\u011fimiz isim Tro\u00e7ki ile Tro\u00e7kizm\u2019den hi\u00e7 haz etmeyen, Stalinist bir e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f olan Luciano Canfora\u2019n\u0131n ta kendisi. Canfora\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7taki amac\u0131, Stalin ile Togliatti aras\u0131nda, asl\u0131nda var olmayan birtak\u0131m siyasal farklar\u0131 ke\u015ffetmekti. Canfora, tarihin en korkun\u00e7 Stalinist \u00f6nderlerinden biri olan Togliatti\u2019nin reformist hatt\u0131n\u0131n ismi olan \u201csosyalizme do\u011fru \u0130talyan yolu\u201d \u00f6nermesini kutsamay\u0131 diliyordu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n sonucunda, birtak\u0131m tarihsel metinlerin nas\u0131l \u00e7arp\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair bir kitap yay\u0131mlad\u0131 (<em>La storia falsa<\/em>, 2008<em>)<\/em>. Bu metinlerin aras\u0131nda Lenin\u2019in vasiyeti de vard\u0131. Buranov\u2019un, 23 Aral\u0131k tarihli el yazmas\u0131 \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi, inkar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan ke\u015fiflerini \u00f6zetleyen Canfora, \u015funu soruyordu: Ayn\u0131 metot, yani c\u00fcmleler ekleyerek metnin politik i\u00e7eri\u011fini budama ve tahrip etme y\u00f6ntemi, ya vasiyetin ba\u015fka k\u0131s\u0131mlar\u0131 i\u00e7in de kullan\u0131ld\u0131ysa?<\/p>\n\n\n\n<p>Vasiyeti okuyunca, en \u00e7eli\u015fkili b\u00f6l\u00fcm\u00fcn, yukar\u0131da da aktard\u0131\u011f\u0131m\u0131z, Tro\u00e7ki\u2019nin Bol\u015fevik-olmayan ge\u00e7mi\u015finin g\u00fcndeme getirili\u015f tarz\u0131 oldu\u011fu g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Bu c\u00fcmle, on senelerden beri Stalinistler taraf\u0131ndan, Tro\u00e7ki\u2019nin 1903 ile 1917 \u015eubat\u2019\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131ms\u0131z ge\u00e7mi\u015fini, Zinovyev ile Kamenev\u2019in teslimiyet\u00e7i rotalar\u0131nda ifade edilen ihanete e\u015fitlemek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak Canfora yeni bulgularla, bu c\u00fcmlenin bir kurgu olabilece\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor. Canfora kitab\u0131nda, \u00f6nde gelen Rus dilbilimcileriyle yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 aktar\u0131yor. Rus dilbilimcileri ve Rus\u00e7a uzmanlar\u0131, b\u00fct\u00fcn vasiyet boyunca yaln\u0131zca o c\u00fcmlenin dilbilgisi kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu &#8211; tam \u00e7evirisiyle \u201cgramatikal olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d &#8211; ve sadece o c\u00fcmlenin, vasiyetin \u015fartl\u0131 t\u00fcmceleriyle s\u00f6zdizimsel (sentaktik) bir tezatl\u0131k i\u00e7inde oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<strong>(21)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Canfora\u2019n\u0131n buradaki mant\u0131ksal ilerleyi\u015fi bir hayli basit: Stalin\u2019in, daha vasiyetin ba\u015f\u0131nda onu \u00e7arp\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz; sekreterler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Lenin\u2019in dikte ettirdi\u011fi b\u00fct\u00fcn metinlerin, Stalin\u2019in masas\u0131na geldi\u011fini, Stalin\u2019in bu metinlerde b\u00fcrokrasinin \u00e7\u0131karlar\u0131 uyar\u0131nca gerici revizyonlara gidebildi\u011fini ve Lenin\u2019in, bundan hi\u00e7bir \u015fekilde haberdar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz; yine bahsini etti\u011fimiz bu c\u00fcmlenin, Lenin\u2019in vasiyetindeki genel i\u00e7erik ve politik hatla bir ayk\u0131r\u0131l\u0131k i\u00e7inde oldu\u011funu biliyoruz; ve yine bu c\u00fcmlenin, uzmanlar\u0131n incelemesinin sonucunda, dilbilimsel olarak vasiyetin geri kalan\u0131na uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131, vasiyetle b\u00fct\u00fcnle\u015fmedi\u011fini biliyoruz.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Stalin\u2019in, bu falsifikasyonunun ard\u0131ndan, \u00f6ncesinde yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine yine bir kopyas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kartmam\u0131\u015f olmas\u0131 muhtemel. Veya kopyas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kartm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, orijinal metnin ar\u015fivlerde kaybolmu\u015f veya yok edilmi\u015f olmas\u0131 da muhtemel. Bu arada, ar\u015fivlerin bir yerlerinde, hala kamuya ve ara\u015ft\u0131rmalara a\u00e7\u0131lmayan k\u0131sm\u0131nda da, bu metnin veya kopyas\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 olas\u0131l\u0131klar dahilinde. Ne olursa olsun Tro\u00e7ki\u2019ye de, Tro\u00e7kizm\u2019e de sempati beslemeyen tarih\u00e7i Canfora\u2019n\u0131n tezi ise \u015fu \u015fekilde: B\u00fct\u00fcn kan\u0131tlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda, neredeyse kesin olarak diyebiliriz ki; Lenin\u2019in, Tro\u00e7ki\u2019nin Bol\u015fevik-olmayan ge\u00e7mi\u015fi hakk\u0131nda vasiyetinde herhangi bir \u015fey dikte ettirdi\u011fi yanl\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Stalin\u2019in iktidar d\u00f6nemi boyunca Ekim Devrimi tarihini korkun\u00e7 yalanlar, sans\u00fcrler ve iftiralar e\u015fli\u011finde yeniden yazm\u0131\u015f olmas\u0131; kendisi asl\u0131nda devrim s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda yaln\u0131zca silik bir g\u00f6lgeyken, yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi resmi tarihte kendisini b\u00fct\u00fcn stratejik at\u0131l\u0131mlar\u0131n ba\u015f mimar\u0131 ve b\u00fct\u00fcn \u00f6nderlik pozisyonlar\u0131n\u0131n merkezile\u015fti\u011fi biricik \u015fah\u0131s olarak lanse etmi\u015f olmas\u0131; b\u00fct\u00fcn kritik virajlarda Bol\u015fevik \u00f6nderlerin \u00fcstlendi\u011fi rollerin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc silmesi ve hepsinde kendisinin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00fcstlendi\u011fini iddia etmesi; iktidar\u0131 boyunca Sovyet resmi tarihini \u00fc\u00e7 defa de\u011fi\u015ftirmi\u015f olmas\u0131, elbette bu tezin cephaneli\u011fine g\u00fcc\u00fc \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez m\u00fchimmatlar ekliyor (Bir bilgilendirme olarak burada bir \u00f6zet ge\u00e7mek istiyorum: Stalin, kar\u015f\u0131devrimci b\u00fcrokrasiyle birlikte iktidara yerle\u015fti\u011fi s\u0131rada Tro\u00e7ki, Sovyet resmi tarihinde hak etti\u011fi yerdeydi: 1905 devriminde Sovyet ba\u015fkan\u0131, 1917 \u015eubat\u2019\u0131ndan sonra Sovyetlerde y\u00f6netici, Ekim Devrimi\u2019nin askeri planlay\u0131c\u0131s\u0131, K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun ve K\u0131z\u0131l Filo\u2019nun kurucusu, \u0130\u00e7 Sava\u015f\u2019ta \u201cZaferin Babas\u0131\u201d, Brest-Litovsk\u2019ta yeni i\u015f\u00e7i cumhuriyeti ad\u0131na ba\u015far\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler y\u00fcr\u00fcten D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Halk Komiseri, Sava\u015f Komiseri, Lenin\u2019den sonra SSCB\u2019nin ikinci kurucusu. Stalin bu tarihi bir\u00e7ok kereler de\u011fi\u015ftirecekti. \u0130lk de\u011fi\u015fiklikte Tro\u00e7ki, \u0130\u00e7 Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda K\u0131z\u0131l Ordu\u2019ya m\u0131, yoksa Beyaz Ordu\u2019ya m\u0131 kat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilemeyen, arada kalan bir sosyalist entellekt\u00fcel olarak sunulacakt\u0131. \u0130kinci de\u011fi\u015fiklikte Tro\u00e7ki, do\u011frudan do\u011fruya Beyaz Ordu saflar\u0131nda yer al\u0131yordu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc falsifikasyonda Tro\u00e7ki diye biri yoktu ve hi\u00e7bir zaman da var olmam\u0131\u015ft\u0131).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Elbette ne Buranov\u2019un somut bulgular\u0131, ne de Canfora\u2019n\u0131n dilbilimcilerle geli\u015ftirdi\u011fi tez, bilinmeyen veya sakl\u0131 kalm\u0131\u015f bir siyasal ger\u00e7ekli\u011fi yoktan var etti. Stalinizm\u2019in sans\u00fcrc\u00fc ve tahrifat\u00e7\u0131 oldu\u011fu; tarihin ak\u0131\u015f\u0131, ger\u00e7ek\u00e7ili\u011fin inat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve olgular\u0131n ortaya konu\u015fu kar\u015f\u0131s\u0131nda korkudan tir tir titredi\u011fi, bu ke\u015fiflerden \u00f6nce de biliniyordu. Bu yeni ke\u015fifler, halihaz\u0131rda bilinmekte olan \u015fu madd\u00ee hakikati peki\u015ftirdi o kadar: Lenin ile Stalin aras\u0131nda; yani Leninizm ile Stalinizm aras\u0131nda herhangi bir politik ve programatik k\u00f6pr\u00fcn\u00fcn in\u015fas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131 denli geni\u015f bir a\u00e7\u0131 vard\u0131r. Birisi devrimin ve Bol\u015fevik Parti\u2019nin mimar\u0131d\u0131r; di\u011feri devrimin mezar kaz\u0131c\u0131s\u0131 ve partinin (\u201936, \u201938, \u201939 kurmaca mahkemelerinin de g\u00f6sterdi\u011fi \u00fczere) katlinden sorumlu bir canidir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131ndaki bir dipnotta G\u00fcle\u00e7\u2019ten bir al\u0131nt\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131k. Hat\u0131rlatmak i\u00e7in al\u0131nt\u0131y\u0131 tekrarlayal\u0131m:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cS\u00f6z konusu olan Ekim Devrimi olunca Cu En-Lay\u2019in devrimden iki y\u00fcz y\u0131l sonraki bu cevab\u0131 belki fazlas\u0131yla do\u011fru olabilir. Bunun nedenlerinden birisi de uzun y\u0131llar bu konudaki belgelere ula\u015fman\u0131n zorlu\u011fuydu. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra, on y\u0131llarca ar\u015fivleri ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara kapal\u0131 olan Demirperde\u2019nin kay\u0131tlar\u0131na tarih\u00e7iler daha kolay ula\u015fabiliyorlar.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u015eimdi okuyucudan \u015fu soruyu sormas\u0131n\u0131 rica ediyoruz: \u201cDemirperde\u2019nin\u201d (bu asla Tro\u00e7kistlerin SSCB\u2019yi tan\u0131mlamak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 bir sosyolojik kategori olmam\u0131\u015ft\u0131r; b\u00fcrokratik de olsa bir i\u015f\u00e7i devleti olan SSCB\u2019ye Demirperde diyenler ABD emperyalizminin ideoloji \u00fcreticileri ve liberaller olmu\u015ftur) kay\u0131tlar\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f olan bu tarih\u00e7ilerin yeni bulgular\u0131, neden G\u00fcle\u00e7\u2019in ve hatta Kotkin\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n birer unsuru; yorumlanmas\u0131 ve hesapla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken ger\u00e7ekli\u011fin bir fragman\u0131 olarak ele al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r? Bu sorunun cevab\u0131, onlar\u0131n tarih okumalar\u0131n\u0131n ne denli materyalizmden ve Marksizm\u2019den kopuk oldu\u011fuyla e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>4.) Bir tarih yalan\u0131na daha cevap: Tro\u00e7ki koltu\u011fundan ne zaman f\u0131rlad\u0131?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in vasiyetiyle ilgili son geli\u015fmeleri ve ke\u015fifleri aktar\u0131rken, Stalinist tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan s\u0131k\u00e7a ve bilin\u00e7li bir \u015fekilde yanl\u0131\u015f bir bi\u00e7imde aktar\u0131lan ve Canfora\u2019n\u0131n da kitab\u0131nda bir moment olarak yer verdi\u011fi bir tarih yalan\u0131na daha cevap vermemiz gerekiyor. Bu yalan\u0131 ilk defa ortaya atan yazar Emil Ludwig olmu\u015ftu. Ludwig anlat\u0131s\u0131nda, parti \u00f6nderlerinin Lenin\u2019in vasiyetini dinlemek i\u00e7in bir odada topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktar\u0131r. Bu Merkez Komitesi toplant\u0131s\u0131 s\u0131ras\u0131nda, Stalin vasiyeti y\u00fcksek sesle okurken, Tro\u00e7ki\u2019nin Bol\u015fevik-olmayan ge\u00e7mi\u015fiyle ilgili k\u0131sma gelip buray\u0131 da okudu\u011funda, o s\u0131ralarda Stalin\u2019e yak\u0131n olan bir ba\u015fka Bol\u015fevik \u00f6nder Karl Radek\u2019ten Ludwig\u2019in al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Tro\u00e7ki \u201ckoltu\u011fundan f\u0131rlar\u201d ve aya\u011fa kalkar. Ludwig\u2019e g\u00f6re ve Canfora\u2019n\u0131n da tekrarlad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Tro\u00e7ki bu noktada Stalin\u2019den o k\u0131sm\u0131 yeniden okumas\u0131n\u0131 ister.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Canfora do\u011fru bir \u015fekilde vasiyetin ilk okumas\u0131n\u0131n May\u0131s 1924\u2019teki 13. Kongre s\u0131ras\u0131nda, kapal\u0131 bir oturumda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Ancak Ludwig ile Radek\u2019in hikayesini bu noktadan itibaren sorgulam\u0131yor ve Tro\u00e7ki\u2019nin bu okuma s\u0131ras\u0131ndaki s\u00f6zde \u201ckoltu\u011fundan f\u0131rlay\u0131\u015f\u0131n\u0131\u201d, onun, vasiyetin bu k\u0131sm\u0131n\u0131n sahte olabilece\u011finden ku\u015fkulanmas\u0131ndan dolay\u0131 olabilece\u011fini aktar\u0131yor. Canfora ayn\u0131 zamanda Tro\u00e7ki\u2019nin metnin orijinal versiyonunu biliyor olabilece\u011finden, \u201ckoltu\u011fundan f\u0131rlamas\u0131n\u0131n\u201d bu nedenle olmu\u015f olabilece\u011finden ve vasiyetin orijinal halini de, kendisine siyasal olarak yak\u0131n olan ve Lenin\u2019in sekreterlerinden biri olan Marija Gljasser \u00fczerinden bilebiliyor olabilece\u011finden bahsediyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak bu tahminler do\u011fru de\u011fil. Tro\u00e7ki 1932 tarihli \u201c<em>Lenin\u2019in bask\u0131lanm\u0131\u015f vasiyeti \u00fczerine<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 metninde bu iddiaya zaten \u00e7oktan cevap vermi\u015fti. Tro\u00e7ki, Ludwig-Radek ikilisinin bu yalan\u0131, sadece Lenin\u2019in Tro\u00e7ki\u2019nin Bol\u015fevik-olmayan gelece\u011fini s\u00fcrekli olarak vurgulad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki Stalinist miti g\u00fc\u00e7lendirmek ve abartmak i\u00e7in ortaya att\u0131klar\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015ft\u0131. Vasiyetin \u00e7arp\u0131t\u0131lan formunda dahi Lenin, Tro\u00e7ki\u2019nin \u201cBol\u015fevik-olmayan\u201d ge\u00e7mi\u015finin ona kar\u015f\u0131 kullan\u0131lmamas\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken, Stalinistler vasiyetin tam tersini s\u00f6yledi\u011fini, bu ge\u00e7mi\u015fin politik odak olarak al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini savl\u0131yorlard\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6ncelikle Ludwig-Radek yalan\u0131nda vasiyet May\u0131s 1924\u2019teki 13. Kongre\u2019nin kapal\u0131 bir oturumunda de\u011fil, yaln\u0131zca parti \u00f6nderlerinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel bir okuma seans\u0131nda, bir Merkez Komitesi bulu\u015fmas\u0131nda okunuyor, ki bu yanl\u0131\u015f. Yine Ludwig-Radek yalan\u0131nda vasiyeti y\u00fcksek sesle okuyan Stalin iken, asl\u0131nda ger\u00e7ekte olan, vasiyeti Kamenev\u2019in y\u00fcksek sesle okumu\u015f olmas\u0131yd\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak Tro\u00e7ki ger\u00e7ekten de bir noktada \u201ckoltu\u011fundan f\u0131rlar\u201d. Ancak bu eylem bir ba\u015fka g\u00fcndemli, bir ba\u015fka toplant\u0131da ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. 1926\u2019daki Merkez Komitesi Plenumu\u2019nda, Lenin\u2019in yay\u0131mlanmam\u0131\u015f birtak\u0131m son mektuplar\u0131 ve belgeleri okunmaktad\u0131r; bu sefer ger\u00e7ekten Stalin taraf\u0131ndan. Tro\u00e7ki, 5 Mart 1923 tarihli mektubun okunu\u015fu s\u0131ras\u0131nda \u201ckoltu\u011fundan f\u0131rlar\u201d ve Stalin\u2019i b\u00f6ler. Bu mektupta Lenin, bir sonraki MK toplant\u0131s\u0131nda Tro\u00e7ki\u2019yi G\u00fcrc\u00fc sorununda kendi bloklar\u0131n\u0131n politik pozisyonlar\u0131n\u0131n savunmaya davet eder. Lenin\u2019in Tro\u00e7ki\u2019ye olan mektubu \u00f6zel bir sevgi ibaresiyle sonlan\u0131r: \u201cEn i\u00e7ten yolda\u015f\u00e7a selamlar\u0131mla.\u201d\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Stalin mektubun sonunun okunmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, bu samimi selamlamay\u0131 sans\u00fcrlemeyi uygun g\u00f6r\u00fcr ve onu daha kuru, daha resmi bir formata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr: \u201cKom\u00fcnist selamlarla.\u201d \u0130\u015fte Tro\u00e7ki bu s\u0131rada aya\u011fa f\u0131rlar ve keskin haf\u0131zas\u0131n\u0131n kaydetmi\u015f oldu\u011fu o s\u00f6zc\u00fcklerin hat\u0131ras\u0131n\u0131 zihnine kaz\u0131m\u0131\u015f bir vaziyette Stalin\u2019e mektubun sonunda ne yaz\u0131yorsa, onu okumas\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Stalin\u2019in utand\u0131\u011f\u0131 ve kendisi ile kendisinin temsilcisi oldu\u011fu dejenerasyona kar\u015f\u0131 Tro\u00e7ki\u2019yle bir olarak sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015f olan bu b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00f6nderinin i\u00e7ten selamlama mesaj\u0131n\u0131 toplant\u0131da okumak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir.<strong>(22)\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>5 Mart 1923 tarihinde, Lenin\u2019in Tro\u00e7ki\u2019ye \u201cen i\u00e7ten yolda\u015f\u00e7a selamlar\u0131n\u0131\u201d iletti\u011fi ayn\u0131n g\u00fcn\u00fcn i\u00e7erisinde, Lenin\u2019in bir de Stalin\u2019e yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektup mevcuttur. Bu mektupta Lenin Stalin\u2019e, Krupskaya\u2019dan \u201c\u00f6z\u00fcr dilemek ya da aram\u0131zdaki ili\u015fkileri koparmak aras\u0131nda tercih yapmak \u00fczere iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmenizi istiyorum\u201d der ve mektubunu \u015f\u00f6yle bitirir: \u201cSayg\u0131lar\u0131mla.\u201d<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>5.) Lenin\u2019in son kavgas\u0131: Stalinist b\u00fcrokratikle\u015fmeyi hangi g\u00fcndemler \u00fczerinden, nas\u0131l durdurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in vasiyeti olarak bilinen belgeler zincirinin dikte edilmesine 23 Aral\u0131k 1922\u2019de ba\u015flanm\u0131\u015f ve bu, 4 Ocak 1923\u2019e dek s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr (Lenin 4 Ocak g\u00fcn\u00fc, \u00f6nemli bir konuda son kez notlar ald\u0131rabilecektir). Bu metinlerin bir k\u0131sm\u0131 12. Kongre i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f olup; \u00f6zellikle Buharin, Tro\u00e7ki, Stalin ve di\u011ferleri \u00fczerine belirtilen g\u00f6r\u00fc\u015flerin yer ald\u0131\u011f\u0131 dok\u00fcman, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonras\u0131 i\u00e7in saklanm\u0131\u015ft\u0131r. Lenin\u2019in bu kadrajda an\u0131lan metinlerinden ilki Stalin\u2019e sert bir sald\u0131r\u0131yla a\u00e7\u0131l\u0131r: Gosplan (Devlet Planlama Komisyonu) \u00fczerinde ya\u015fanan tart\u0131\u015fmada Lenin, Tro\u00e7ki\u2019nin programatik tutumuna hak verdi\u011fini kaydeder.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin, kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 son parti kongresi olan 1922\u2019nin sonbahar\u0131ndaki XI. Kongre\u2019den itibaren, Sovyet devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n i\u00e7inde g\u00fc\u00e7lenen bir e\u011filim olan b\u00fcrokratikle\u015fmeye kar\u015f\u0131 bir sava\u015f ilan etmi\u015fti. Kongre\u2019de 27 Mart\u2019ta yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada, \u015f\u00f6yle diyordu: \u201cMakine, kendine rehberlik eden ele itaat etmeyi reddediyor.\u201d<strong>(23)<\/strong> Bu y\u00fczden birka\u00e7 ay sonra Tro\u00e7ki\u2019yle yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel bir konu\u015fmada, ondan \u201cgenelde b\u00fcrokrasiye, \u00f6zelde ise \u00d6rg\u00fctlenme B\u00fcrosu\u2019na kar\u015f\u0131\u201d<strong>(24)<\/strong> kendisiyle bir blok olu\u015fturmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. Sovyet tarihine a\u015fina olanlar\u0131n bilece\u011fi \u00fczere, \u00d6rg\u00fctlenme B\u00fcrosu, Stalin\u2019in bina etmeye koyuldu\u011fu b\u00fcrokratik aparat\u0131n\u0131n kalbiydi. Stalin bu B\u00fcro \u00fczerinden, kendisinin b\u00fcrokrasiye uyarlanma anlam\u0131na gelen gerici politik hatt\u0131n\u0131 destekleyecek olan bir\u00e7ok Bol\u015fevik-olmayan ve eski Men\u015fevik unsuru, partiye dolu\u015fturacakt\u0131. Kotkin \u00d6rg\u00fctlenme B\u00fcrosu\u2019ndan \u201cStalin\u2019in g\u00fcc\u00fcn\u00fcn kayna\u011f\u0131\u201d diye bahsediyor.<strong>(25)<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>12 Aral\u0131k\u2019\u0131 13 Aral\u0131k\u2019a ba\u011flayan gece Lenin bir kriz daha ge\u00e7irdi. Bu, onun Merkez Komitesi\u2019ne kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 engelledi ancak Lenin yine de 16 Aral\u0131k\u2019ta MK\u2019ya d\u00f6n\u00fck bir metin kaleme ald\u0131 ve burada, yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz \u00fczere, Tro\u00e7ki\u2019yle tam\u0131 tam\u0131na bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011finde oldu\u011funu, bir sonraki toplant\u0131da kendisinin fikirlerini Tro\u00e7ki\u2019nin savunaca\u011f\u0131n\u0131 deklare etti. 18 Aral\u0131k\u2019taki Merkez Komitesi toplant\u0131s\u0131nda Lenin ile Tro\u00e7ki\u2019nin olu\u015fturdu\u011fu blokun \u00f6nerisi kabul edildi ve Stalin\u2019in \u00f6nceki gerici revizyonu geri \u00e7ekildi. Ancak Stalin, yar\u0131 fel\u00e7li bir Lenin\u2019in dahi politik olarak aktif kalmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde panikledi ve MK toplant\u0131s\u0131ndan bir karar ge\u00e7irdi: Lenin\u2019in bak\u0131m\u0131n\u0131n tamamen kendisine verilmesini, Lenin\u2019in sa\u011fl\u0131\u011f\u0131ndan tamamen kendisinin sorumlu olmas\u0131n\u0131 istiyordu. Stalin, Lenin\u2019i izole etmek istedi\u011fi i\u00e7in doktorlardan, Lenin\u2019in politik faaliyetlere g\u00fcn i\u00e7inde sadece birka\u00e7 dakika ay\u0131rabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir rapor haz\u0131rlamalar\u0131n\u0131 bile istedi.<strong>(26)<\/strong> Lenin g\u00fcnde yaln\u0131zca birka\u00e7 sat\u0131rl\u0131k metinler dikte ettirebilmeye ba\u015flad\u0131; mektuplar\u0131na verilen cevaplar kendisine iletilmiyor ve zaten nadiren sahip oldu\u011fu misafirleriyle de odas\u0131nda birka\u00e7 dakikadan fazla konu\u015fulmas\u0131na izin verilmiyordu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tarih\u00e7i Jean Jacques Marie\u2019nin de belirtti\u011fi \u00fczere, Lenin\u2019in \u00fczerinde kurulan bu \u201cb\u00fcrokratik\u201d tecrit, medikal gerek\u00e7elere dayanm\u0131yordu. Bu yasaklamalar, hayat\u0131n\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 siyaseti i\u00e7inde ve onun i\u00e7in ge\u00e7irmi\u015f bir devrimcinin, Sovyet devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n en yak\u0131c\u0131 sorunlar\u0131na d\u00f6n\u00fck kendi devrimci cephesinden politika yapmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7indi. Politikas\u0131z bir Lenin, g\u00fc\u00e7ten d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir Lenin\u2019di.\u00a0 Stalin\u2019in as\u0131l kayg\u0131s\u0131 Lenin\u2019in sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, yine tarih\u00e7i Jean Jacques Marie\u2019nin de yazd\u0131\u011f\u0131 \u00fczere \u201cTro\u00e7ki\u2019yle beraber kendisine kar\u015f\u0131 bir m\u00fccadele ba\u015flatmaya karar vermi\u015f olan adam\u0131n \u00fczerinde\u201d kontrol sahibi olabilmekti.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Stalin, Lenin\u2019in Tro\u00e7ki\u2019ye mektup yazd\u0131\u011f\u0131 haberini al\u0131nca, telefonla Krupskaya\u2019ya ula\u015ft\u0131. Stalin telefonda Krupskaya\u2019ya, Lenin\u2019in mektup yazmas\u0131na izin verdi\u011fi i\u00e7in hakaretler ya\u011fd\u0131rd\u0131 ve onu, Lenin\u2019in \u201csa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d (asl\u0131nda kendi konumunu) tehlikeye atma su\u00e7lamas\u0131yla partinin disiplin kurumlar\u0131na vermekle tehdit etti. Lenin\u2019in bu olaydan ancak \u00fc\u00e7 ay sonra haberi olacakt\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Stalin\u2019e, onunla olan b\u00fct\u00fcn ili\u015fkilerini kesti\u011fini s\u00f6yledi\u011fi o me\u015fhur mektubunu yazacakt\u0131. Bu nokta \u00f6zellikle \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc Kotkin\u2019in ve G\u00fcle\u00e7\u2019in, vasiyetin Stalin-Krupskaya tart\u0131\u015fmas\u0131 dolay\u0131m\u0131yla var oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki iddialar\u0131na kar\u015f\u0131t olarak, Lenin vasiyetini bu tart\u0131\u015fmay\u0131 \u00fc\u00e7 ayl\u0131k bir periyodun sonunda \u00f6\u011frenmeden \u00f6nce dikte ettirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 (evet ne Kotkin, ne de G\u00fcle\u00e7 tarihlere bakma zahmetine girmemi\u015f! Ayn\u0131 zamanda bu, G\u00fcle\u00e7\u2019in s\u00f6z konusu tart\u0131\u015fma hakk\u0131nda en ufak bir bilgi k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131na bile sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor \u00e7\u00fcnk\u00fc G\u00fcle\u00e7 yaz\u0131s\u0131nda, bu kavgan\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 sebebini \u015f\u00f6yle veriyor: \u201cG\u00f6nderilmeyen bir rapor konusunda Stalin ve Krupskaya aras\u0131nda sert bir tart\u0131\u015fma ya\u015fand\u0131.\u201d Bu, ya affedilmesi olanaks\u0131z bir cahillik \u00f6rne\u011fi, ya da yine affedilmesi olanaks\u0131z bir tahrifatt\u0131r).<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in vasiyetine dair tarihsel falsifikasyon metodunu sahiplenen ekol\u00fcn \u00f6\u011frencilerinden biri olan Candan Badem, s\u00f6z konusu vasiyeti analiz ederken a\u015fa\u011f\u0131daki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cLenin, Stalin i\u00e7in bir kez \u2018kaba\u2019 demi\u015ftir ancak \u00f6teki Bol\u015fevik \u00f6nderler i\u00e7in bir\u00e7ok kereler \u00e7ok daha a\u011f\u0131r siyasi ifadeler kullanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin Buharin&#8217;in diyalekti\u011fi anlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir. Tro\u00e7ki&#8217;nin i\u015flerin idari yan\u0131na fazla d\u00fc\u015fk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftir. (Bu bir ele\u015ftiri de\u011fil, uyar\u0131yd\u0131 &#8211; b.n.) Bol\u015fevik olmayan ge\u00e7mi\u015fini hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r. Kamenev ve Zinovyev&#8217;in Ekim devrimini burjuva bas\u0131n\u0131nda ihbar etmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar i\u00e7inde Stalin&#8217;in \u2018su\u00e7u\u2019 pek hafif kalmaktad\u0131r.\u201d<strong>(27)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u0130lk olarak apa\u00e7\u0131k bir hatayla ba\u015flayal\u0131m: Kamenev ile Zinovyev Ekim Devrimi\u2019ni burjuva bas\u0131na de\u011fil, verdikleri bir r\u00f6portaj s\u0131ras\u0131nda Maksim Gorki\u2019nin gazetesine ihbar etmi\u015flerdir. \u0130kinci olarak Tro\u00e7ki\u2019nin Bol\u015fevik olmayan ge\u00e7mi\u015fiyle ilgili olan k\u0131sm\u0131n bir tahrifat olabilece\u011fi, Badem bu yaz\u0131y\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada somut bulgular\u0131 ve bilimsel analizleri e\u015fli\u011finde ortaya konmu\u015ftu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, Badem her ne kadar \u00fczerinden atlamay\u0131 tercih etmi\u015f olsa da, Lenin\u2019in vasiyetinin Stalin ile ilgili olan b\u00f6l\u00fcm\u00fc, di\u011fer Bol\u015fevik \u00f6nderler \u00fczerine olan b\u00f6l\u00fcmden, \u00e7ok \u00f6nemli bir \u201cdetayla\u201d ayr\u0131lmaktad\u0131r: Lenin vasiyetinde, Stalin hari\u00e7 hi\u00e7bir ama hi\u00e7bir Bol\u015fevik \u00f6nderin, g\u00f6revinden al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nermemi\u015ftir. Lenin vasiyetinde, sayd\u0131\u011f\u0131 isimlerden yaln\u0131zca Stalin\u2019in g\u00f6revinden al\u0131nmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir. Bu, onun Stalin\u2019e ve onda cisimle\u015fen b\u00fcrokrasiye kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi, en radikal \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131na dek geni\u015fletmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dikkat \u00e7ekici olan \u015fudur: Lenin vasiyetinde Stalin\u2019le uzla\u015fmay\u0131 veya Stalin mevcut konumunda b\u0131rak\u0131l\u0131rken onun \u00fczerinde bas\u0131n\u00e7 uygulanmas\u0131n\u0131 \u00f6nermez. Lenin, laf\u0131 hi\u00e7 uzatmadan Stalin\u2019in g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131n\u0131 ister ve dahas\u0131, b\u00fcrokratikle\u015fmenin sonu\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7ece\u011fine inand\u0131\u011f\u0131 kadrolar\u0131, parti sekreterli\u011finin pragmatik olabilecek manevralar\u0131 \u00fczerine de uyar\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Gosplan tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 Lenin\u2019in Stalin\u2019e kar\u015f\u0131 yeni bir sald\u0131r\u0131s\u0131 izler. Lenin G\u00fcrcistan ulusal sorunu konusunda Stalin taraf\u0131ndan desteklenen \u015foven politik \u00e7izgiyi topa tutar.<\/p>\n\n\n\n<p>Mart 1923 ile Ocak 1924 aras\u0131nda (Lenin\u2019in \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc ay), Lenin Stalin\u2019le bir kere bile g\u00f6r\u00fc\u015fmez \u00e7\u00fcnk\u00fc onunla g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi kabul etmez. Burada biz, Lenin\u2019in son kavgas\u0131n\u0131n en \u00e7ok \u00f6ne \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan iki politik cephesini; d\u0131\u015f ticarette tekel ve G\u00fcrcistan sorunlar\u0131n\u0131 incelemeye tabi tutaca\u011f\u0131z. Bunlar, Lenin\u2019in Stalin\u2019de somutla\u015fan b\u00fcrokratik politik hatta kar\u015f\u0131, en ac\u0131mas\u0131z \u015fekilde m\u00fccadele verdi\u011fi iki aland\u0131. Elbette burada, Lenin\u2019in son kavgas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn cephelerini ayr\u0131 ayr\u0131 incelemek isterdik ancak bu hem, G\u00fcle\u00e7\u2019e bir cevap olmas\u0131 gereken bu metni bir hayli uzat\u0131r, hem de asl\u0131nda, ayr\u0131 bir yaz\u0131da ba\u011f\u0131ms\u0131z bir konu olarak i\u015flenmeyi hak eden de\u011ferli bir ba\u015fl\u0131k olarak meselenin de\u011ferini azaltabilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yine de okuyucunun sonras\u0131nda Lenin\u2019in son m\u00fccadelesine dair kapsaml\u0131 bir bilgi edinmek istemesi durumunda, bizim a\u015fa\u011f\u0131da ele alaca\u011f\u0131m\u0131z iki konu haricinde, Lenin\u2019in NEP, d\u00fcnya devrimi, k\u00f6yl\u00fcl\u00fck ile ittifak\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi, i\u015f\u00e7i denetiminin yeniden organize edilmesi, Do\u011fu halklar\u0131n\u0131n devrimlerinin karakterinin ne oldu\u011fu \u00fczerine olan son yaz\u0131lar\u0131na ve mektuplar\u0131na bak\u0131labilir. \u0130lgilenenler, Lenin\u2019in anti-b\u00fcrokratik Marksist perspektifinin somutland\u0131\u011f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki metinleri detayl\u0131ca inceleyebilir:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>Kom\u00fcnist Enternasyonal\u2019in D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Kongresi\u2019ne Rapor<\/em>, 13 Kas\u0131m 1922.<\/li><li><em>D\u0131\u015f Ticaret Tekeli \u00dczerine<\/em>, 13 Aral\u0131k 1922.<\/li><li><em>Kongreye Mektup<\/em>, 23 Aral\u0131k 1922 &#8211; 4 Ocak 1923.<\/li><li><em>Bir G\u00fcnl\u00fckten Sayfalar<\/em>, 2 Ocak 1923.<\/li><li><em>Kooperatif\u00e7ilik \u00dczerine<\/em>, 4 Ocak 1923.<\/li><li><em>Bizim Devrimimiz<\/em>, 16-17 Kas\u0131m 1923.<\/li><li><em>\u0130\u015f\u00e7i ve K\u00f6yl\u00fc Denetimini Nas\u0131l Yeniden \u00d6rg\u00fctlemeliyiz?<\/em>, 23 Ocak 1923.<\/li><li><em>Az Olsun \u00d6z Olsun<\/em>, 2 Mart 1923.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>a.) D\u0131\u015f ticaret tekeli<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p>6 Ekim 1922\u2019deki Merkez Komitesi toplant\u0131s\u0131nda Lenin mevcut de\u011fildi \u00e7\u00fcnk\u00fc atlatt\u0131\u011f\u0131 suikast giri\u015fiminin kendinde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 fel\u00e7 krizleri, ilerlemesini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. Bu toplant\u0131da Stalin, daha o s\u0131ralarda temsilcili\u011fini \u00fcstlenmeye ba\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu b\u00fcrokrasinin ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde MK\u2019ye bir \u00f6nerge sundu. \u00d6nergeye g\u00f6re d\u0131\u015f ticaret \u00fczerindeki devlet tekeli bir hayli s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131l\u0131yordu. Lenin\u2019in bir i\u015f\u00e7i devleti tan\u0131mlamas\u0131n\u0131n \u015fa\u015fmazlar\u0131ndan olan d\u0131\u015f ticaret \u00fczerindeki devlet tekelinin hafifletilmesi y\u00f6n\u00fcndeki bu \u00f6neri MK taraf\u0131ndan onayland\u0131. Bunun \u00fczerine Lenin 13 Aral\u0131k\u2019ta Tro\u00e7ki\u2019te bir mektup yazd\u0131. Bu mektupta Tro\u00e7ki\u2019nin d\u0131\u015f ticaret \u00fczerindeki s\u0131k\u0131 devlet tekeli pozisyonunu payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi ve bir sonraki y\u00f6netim toplant\u0131s\u0131nda Tro\u00e7ki\u2019nin kendisiyle bir blok olu\u015fturmas\u0131n\u0131 rica etti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin, 1921\u2019den itibaren d\u0131\u015f ticaret \u00fczerindeki devlet tekelinin korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde saplant\u0131l\u0131 bir m\u00fccadele veriyordu. Stalin ve onunla birlikte Politb\u00fcro\u2019nun \u00e7o\u011funlu\u011fu, s\u00fcrekli olarak d\u0131\u015f ticarette devlet tekelinin zay\u0131flat\u0131lmas\u0131na d\u00f6n\u00fck yeni \u00f6neriler sunuyorlard\u0131. Pekiyi neden Lenin ve Tro\u00e7ki kararl\u0131 birer devlet tekeli savunucular\u0131yken, Stalin ve b\u00fcrokratik \u00e7etesi tam tersine anti-tekelciydiler? Bu tamamen, bu iki politik cephenin, toplumsal d\u00fczlemde dayand\u0131klar\u0131 s\u0131n\u0131fsal g\u00fc\u00e7lerle ilgiliydi. D\u0131\u015f ticaret \u00fczerindeki devlet tekelinin hafifletilmesi veya kald\u0131r\u0131lmas\u0131, Rusya\u2019daki Nepmen\u2019lerin (NEP\u2019in yar\u0131-piyasac\u0131 politikalar\u0131 neticesinde zenginle\u015fmi\u015f olan yar\u0131-kapitalist bir toplumsal kesim) d\u00fcnya pazar\u0131yla do\u011frudan ticari ili\u015fkiler kurabilmesini sa\u011fl\u0131yordu. Lenin, Politb\u00fcro\u2019nun \u00e7o\u011funu arkas\u0131na toplam\u0131\u015f olan ve b\u00fcrokratlar ile Nepmen\u2019lerin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u015fahs\u0131nda kristalize eden Stalin\u2019in serbest ticaret taraftar\u0131 kesintisizle\u015fen \u00f6nerileri kar\u015f\u0131s\u0131nda alarm durumuna ge\u00e7ti ve bunun Sovyet ekonomik sistemi i\u00e7in ifade edece\u011fi tehlikelerin detayl\u0131 bir anlat\u0131m\u0131 e\u015fli\u011finde, kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ti; Tro\u00e7ki\u2019yle!&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>12 Aral\u0131k 1922\u2019de Lenin, Tro\u00e7ki\u2019ye g\u00f6nderdi\u011fi mektupta \u015f\u00f6yle yazacakt\u0131:<br> <\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cSize Krestinsky\u2019nin mektubunu yolluyorum. Fikrinizi bir an \u00f6nce bana bildirin; plenumda tekel ad\u0131na m\u00fccadele edece\u011fim. Ya sizin fikirleriniz?\u201d<strong>(28)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>O s\u0131ralarda ismi Rus Sovyet Sosyalist Federal Cumhuriyeti (RSSFC) olan Sovyetlerin Almanya\u2019daki tam yetkili temsilcisi olan N. N. Krestinsky, Almanya ile ticareti geli\u015ftirme olas\u0131l\u0131klar\u0131 ve d\u0131\u015f ticaret tekelini s\u00fcrd\u00fcrme gere\u011fi konusunda yazm\u0131\u015ft\u0131. Lenin bu konuda Tro\u00e7ki\u2019nin fikrini soruyordu. Ayn\u0131 g\u00fcn i\u00e7inde, 12 Aral\u0131k\u2019ta, Tro\u00e7ki Lenin\u2019e yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta fikrini belirtecekti:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cD\u0131\u015f ticaret tekelini s\u00fcrd\u00fcrme ve g\u00fc\u00e7lendirme, olmazsa olmaz bir zorunluluk i\u00e7ermektedir. Ancak \u015fu an i\u00e7in d\u0131\u015f ticaret konusunda kar\u015f\u0131 taraf do\u011frudan sald\u0131rmak yerine kar\u0131\u015f\u0131k ku\u015fatma taktikleri kullanmaktad\u0131r. (\u2026) Krestinsky plan\u0131n\u0131, cumhuriyetin do\u011frudan ticaret (sat\u0131\u015f ve al\u0131\u015f) organ\u0131 olan ticaret temsil kurullar\u0131na dayand\u0131rmaktad\u0131r. Ekonomik birimlerin her biri kendi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ticaret temsil kurullar\u0131n\u0131n bu k\u0131s\u0131mlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fcrken, s\u00f6z konusu k\u0131s\u0131mlar da kar\u015f\u0131l\u0131k gelen ekonomik birimlerle uyumlu bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctlenmektedirler. (\u2026) Her \u015fey bir yana, en \u00f6nemli sorun, Rusya d\u0131\u015f\u0131 sat\u0131\u015f ticaretimizin (ihracat\u0131m\u0131z\u0131n) genel olarak ekonomik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenlenmesi idi ve hala da \u00f6yledir. Biri neyin al\u0131n\u0131p al\u0131nmayaca\u011f\u0131, neyin sat\u0131lmas\u0131 ve kendimize ayr\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finden sorumlu olmal\u0131d\u0131r.\u201d<strong>(29)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin h\u0131zl\u0131d\u0131r. Yine ayn\u0131 g\u00fcn Frumkin ile Stomonyakov\u2019a a\u015fa\u011f\u0131daki sat\u0131rlar\u0131 yazar:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cYolda\u015f Tro\u00e7ki\u2019nin ili\u015fikteki mektubunu bug\u00fcn ald\u0131m ve belki Devlet Planlama Komisyonu\u2019na ili\u015fkin son sat\u0131rlar d\u0131\u015f\u0131nda, mektupta yaz\u0131l\u0131 t\u00fcm esaslara kat\u0131l\u0131yorum.\u201d<strong>(30)<\/strong>\u00a0<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin, yukar\u0131da da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere ilk ba\u015fta kat\u0131lmam\u0131\u015f olsa da, birka\u00e7 ay i\u00e7inde, Tro\u00e7ki\u2019nin Gosplan (Devlet Planlama Komisyonu) \u00fczerine olan fikirlerinin de kararl\u0131 bir savunucusu olacakt\u0131 (bunu yaz\u0131n\u0131n devam\u0131nda ayr\u0131nt\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131z). Bir g\u00fcn sonra, 13 Aral\u0131k\u2019ta Lenin Tro\u00e7ki\u2019ye, a\u015fa\u011f\u0131daki sat\u0131rlar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 mektubu yazar:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cSizinle tam bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011finde oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve bu durumda Devlet Planlama Komisyonu sorununun, Devlet Planlama Komisyonu\u2019nun y\u00f6netsel haklara sahip olmas\u0131 gereklili\u011fi \u00fczerindeki tart\u0131\u015fmalar\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 (ya da erteledi\u011fi) inanc\u0131nday\u0131m. En az\u0131ndan, gelecek toplant\u0131da (plenumda), d\u0131\u015f ticaret tekelini mutlaka s\u00fcrd\u00fcrme ve g\u00fc\u00e7lendirme gere\u011fi \u00fczerindeki ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc savunma i\u015fini \u00fcstlenmemizde \u0131srar ediyorum.\u201d<strong>(31)\u00a0<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 g\u00fcn (13 Aral\u0131k) Lenin, Stalin\u2019e yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektupta, kendisinin en karakteristik taraflar\u0131ndan birisini yeniden konu\u015fturarak, laf\u0131 uzatmadan \u015fu soruyu y\u00f6nlendirir:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cD\u0131\u015f Ticaret Halk Komiserli\u011fimiz Nepmen\u2019in mi yoksa proleter devletimizin yarar\u0131na m\u0131 \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r?\u201d<strong>(32)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u0130ki g\u00fcn sonra, 15 Aral\u0131k\u2019ta Lenin Stalin\u2019e \u015funlar\u0131 yazar:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cAyr\u0131ca d\u0131\u015f ticaret tekeli konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015flerimi savunmak \u00fczere Tro\u00e7ki ile bir anla\u015fmaya vard\u0131m.(\u2026) Herhangi bir gerek\u00e7eyle bu tart\u0131\u015fman\u0131n bir sonraki genel toplant\u0131ya b\u0131rak\u0131lmas\u0131 halinde buna kesinlikle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6ncelikle, Tro\u00e7ki\u2019nin benim g\u00f6r\u00fc\u015flerimi benim kadar savunaca\u011f\u0131ndan eminim\u2026\u201d<strong>(33)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Yine 15 Aral\u0131k\u2019ta, Lenin\u2019den Tro\u00e7ki\u2019ye a\u015fa\u011f\u0131da bir k\u0131sm\u0131n\u0131 al\u0131nt\u0131layaca\u011f\u0131m\u0131z mektup ula\u015f\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cYolda\u015f Tro\u00e7ki, tam bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Plenumda bu dayan\u0131\u015fmam\u0131z\u0131 ilan etmenizi rica ediyorum sizden.\u201d<strong>(34)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Bu noktada k\u0131sa bir parantez a\u00e7\u0131p; hem Kotkin\u2019in hem de G\u00fcle\u00e7\u2019in, Lenin\u2019in bunlar\u0131 yazamayacak durumdu oldu\u011funu \u00e7\u00fcnk\u00fc onun \u00e7ok hasta oldu\u011funu iddia ettiklerini hat\u0131rlatay\u0131m. Onlar\u0131n spek\u00fclasyonuna g\u00f6re Lenin b\u00fct\u00fcn bu politik metinlerin ve mektuplar\u0131n yaz\u0131m\u0131n\u0131n hi\u00e7birisiyle alakadar olmu\u015f olamazd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc feci bir \u015fekilde fiziksel zorluklar ya\u015f\u0131yordu. Candan Badem, bu hipotezi en kaba ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131y\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131na dek g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor ve Lenin\u2019e hakaret etme pahas\u0131na, K\u0131v\u0131lc\u0131m \u00c7a\u011fla mahlas\u0131yla a\u015fa\u011f\u0131daki gibi yaz\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cEvet Stalin&#8217;e kaba demi\u015ftir, genel sekreterlikten al\u0131ns\u0131n demi\u015ftir ancak bu bir vasiyet de\u011fildir, sadece bir nottur. A\u011f\u0131r hasta bir adam\u0131n ge\u00e7ici tepkileridir\u2026\u201d<strong>(35)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in vasiyeti olarak an\u0131lan makaleler, mektuplar ve konu\u015fmalar serisinin politik i\u00e7eri\u011fini itibars\u0131zla\u015ft\u0131rmak ve \u00f6nemsizle\u015ftirmek u\u011fruna politik bilincinin keskinli\u011fini hi\u00e7bir zaman yitirmemi\u015f olan Lenin\u2019in hayat\u0131n\u0131n son d\u00f6neminin son m\u00fccadelesi i\u00e7in \u201c<em>a\u011f\u0131r hasta bir adam\u0131n ge\u00e7ici tepkileri<\/em>\u201d tan\u0131mlamas\u0131nda bulunmak, yeni bir seviyesizlik g\u00f6stergesi olarak tarihe ge\u00e7mi\u015ftir. Bu, Badem\u2019in aymazl\u0131\u011f\u0131 ve s\u00f6z konusu Stalin\u2019in \u015fahsi prestiji olunca nas\u0131l da anti-Leninist olabildiklerinin bir g\u00f6stergesi olarak burada kay\u0131tl\u0131 olarak dursun, biz hastal\u0131k meselesiyle ilgili, hi\u00e7bir Stalinistin yapmaya cesaret edemeyece\u011fini yaparak, Lenin\u2019den bir al\u0131nt\u0131 yapal\u0131m. D\u0131\u015f ticarette devlet tekeli tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n plenumun g\u00fcndem maddelerinden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilerinin havada u\u00e7u\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada, Lenin Tro\u00e7ki\u2019ye \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cBu konunun beni kayg\u0131land\u0131raca\u011f\u0131 ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m \u00fczerinde k\u00f6t\u00fc bir etki yapabilece\u011fine dair bir korku varsa bunun t\u00fcm\u00fcyle yanl\u0131\u015f oldu\u011fu kan\u0131s\u0131nday\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc en temel sorunlardan biri \u00fczerindeki politikam\u0131z\u0131 tamam\u0131yla karars\u0131zl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcrecek bir gecikme beni \u00e7ok daha fazla \u00fczer.\u201d<strong>(36)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Plenumda Tro\u00e7ki, Lenin\u2019le birlikte form\u00fcle ettikleri ekonomik g\u00f6r\u00fc\u015fleri savunacak ve toplant\u0131, Lenin-Tro\u00e7ki blo\u011funun program\u0131 lehinde al\u0131nan bir kararla sonu\u00e7lanacakt\u0131. Ancak Lenin, Stalin\u2019in kaypak politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadeleyi burada sonland\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu. 21 Aral\u0131k\u2019ta Tro\u00e7ki\u2019ye yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektupta \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cTek bir el ate\u015f etmeden yaln\u0131zca basit bir manevra ile mevziyi ele ge\u00e7irmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyoruz. Durmamam\u0131z\u0131 ve sald\u0131r\u0131ya devam etmemizi, dolay\u0131s\u0131yla da parti kongresinde d\u0131\u015f ticaretimizi g\u00fc\u00e7lendirme ve uygulamalar\u0131nda iyile\u015ftirmeye d\u00f6n\u00fck \u00f6nlemler almay\u0131 g\u00fcndeme getirecek bir \u00f6nergeyi tamamlamam\u0131z\u0131 \u00f6neriyorum.\u201d<strong>(37)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>D\u0131\u015f ticaretteki devlet tekeli konusunda Merkez Komite\u2019de al\u0131nan ilk zaferden sonra Lenin, 21 Aral\u0131k\u2019ta Tro\u00e7ki\u2019ye i\u015fte yukar\u0131daki bu mektubu yazd\u0131: \u201cDurmamam\u0131z\u0131 ve sald\u0131r\u0131ya devam etmemizi \u00f6neriyorum.\u201d Lenin\u2019in bahsini etti\u011fi sald\u0131r\u0131 Stalin ile Stalin\u2019in sekreterlikte ve MK\u2019de kendi \u00e7evresinde toplamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcrokratlara d\u00f6n\u00fckt\u00fc.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin ile Tro\u00e7ki, neden Stalin ile Buharin\u2019e kar\u015f\u0131 d\u0131\u015f ticaret tekelini savunmak konusunda birbirlerine adeta s\u0131ms\u0131k\u0131 tutunarak kararl\u0131 ve ac\u0131mas\u0131z bir siyasal sava\u015f\u0131m y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015flerdi? Bu, gen\u00e7 i\u015f\u00e7i cumhuriyetine mal giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131n devlet taraf\u0131ndan planl\u0131 bi\u00e7imde kontrol\u00fcn\u00fcn zorunlu olmas\u0131n\u0131n g\u00fcndeme getirdi\u011fi bir hadiseydi. D\u0131\u015f ticaret tekelini kald\u0131rmak, yabanc\u0131 sermayenin bas\u0131n\u00e7lar\u0131na teslim olmak anlam\u0131na geliyordu. Sovyetik devlet ayg\u0131t\u0131, d\u0131\u015f ticaret tekeli sayesinde kasas\u0131nda biriktirdi\u011fi paradan olabilirdi. Lenin, \u201cEmperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda tek dikkate al\u0131nmaya de\u011fer korunma sistemi d\u0131\u015f ticaret tekelidir.\u201d<strong>(38)<\/strong> diye yazarken, Buharinci sa\u011f kanada ve Stalinci merkeze kar\u015f\u0131 Sovyet cumhuriyetinin varl\u0131k \u015fartlar\u0131n\u0131 muhafaza etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>b.) G\u00fcrcistan sorunu<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in \u00f6lmeden \u00f6nce, Stalin\u2019in \u00f6nderli\u011findeki politik yozla\u015fmaya kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131m verdi\u011fi en \u00f6nemli cephelerden biri de genelde ulusal sorun, \u00f6zelde de G\u00fcrcistan sorunuydu. 1917 Ekim Devrimi yaln\u0131zca Rus Sovyet Sosyalist Federe Cumhuriyeti\u2019nin kurulmas\u0131yla de\u011fil, Ukrayna, Beyaz Rusya ve Yukar\u0131 Kafkasya Sovyet Cumhuriyetleri\u2019nin de kurulmas\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131. Lenin federatif bir birlik fikrini savunuyordu. Federatif birlik \u00e7er\u00e7evesinde, birbirlerinden ayr\u0131 Sovyet cumhuriyetleri, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ve uluslar\u0131n kaderlerini kendilerinin tayin hakk\u0131 ba\u011flam\u0131nda da siyasal \u00f6zerkliklerini koruyabileceklerdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>10 A\u011fustos 1922\u2019de \u00e7e\u015fitli Sovyet cumhuriyetlerinin birbirleri aras\u0131ndaki ili\u015fkinin niteli\u011fini d\u00fczenlemesi ve bu y\u00f6nde bir kararname haz\u0131rlamas\u0131 g\u00f6revleriyle, Stalin, Kuybi\u015fev, Ordzhonikidze, Rakovski ve Sokolnikov\u2019dan olu\u015fan bir komisyon olu\u015fturuldu. S\u00f6z konusu kararnameyi Stalin 24 Eyl\u00fcl 1922\u2019de kaleme alacak ve Ukrayna, Beyaz Rusya, Azerbeycan, G\u00fcrcistan, Ermenistan gibi farkl\u0131 Sovyet cumhuriyetlerinin, RSSFC\u2019ye \u201c<em>kat\u0131lmas\u0131n\u0131<\/em>\u201d \u00f6nerecekti.<strong>(39)<\/strong> Halbuki eski \u00c7arl\u0131k rejimine ba\u011fl\u0131 halklar\u0131n kendi gelecekleri \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olma haklar\u0131 Kas\u0131m 1917\u2019de, devrimin ilk kararnamelerinden birisiyle verilmi\u015fti ve Ocak 1918\u2019deki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc Sovyet kongresi de, uluslar\u0131n kaderlerini kendilerinin tayin hakk\u0131n\u0131 yasal bir d\u00fczenlemeyle g\u00fcvence alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131. 1922\u2019nin sonlar\u0131na do\u011fru bu karar uyar\u0131nca, 21 adet \u00f6zerk cumhuriyet kurulmu\u015ftu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin, Stalin\u2019in se\u00e7ti\u011fi kelimeyi okuyunca deh\u015fete d\u00fc\u015ft\u00fc ve 26 Eyl\u00fcl 1922\u2019de, Kamenev\u2019e yazd\u0131\u011f\u0131 mektupta \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cStalin, 1. maddede ge\u00e7en RSSFC\u2019ye \u2018kat\u0131lma\u2019 ifadesi yerine, \u2018Avrupa ve Asya Sovyet Cumhuriyetleri Birli\u011fi b\u00fcnyesinde RSSFC ile resmi birle\u015fme\u2019 ifadesini kullanmay\u0131 kabul etmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p><p>Umar\u0131m bu kabul\u00fcn anlam\u0131 ortadad\u0131r: Biz kendimizi, Ukrayna SSC\u2019si ve \u00f6tekileri ile e\u015fit g\u00f6r\u00fcyor ve bunlarla bu e\u015fitlik temeli \u00fczerinden yeni bir birlik, yeni bir federasyon halinde Avrupa ve Asya Sovyet Cumhuriyetleri Birli\u011fi b\u00fcnyesinde birle\u015fmeyi kabul ediyoruz.\u201d<strong>(40)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in enternasyonalizmi, Sovyet devletleri aras\u0131 ili\u015fkilerde yeni bir boyuta \u00e7\u0131karan devrimci perspektifi, Stalin\u2019in 27 Eyl\u00fcl tarihli bir mektubunda ilgin\u00e7 bir \u015fekilde cevapland\u0131: Stalin, \u201cYolda\u015f Lenin\u2019in bu acelecili\u011finin ulusal liberalizmin zarar\u0131na ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yanl\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7lere destek sa\u011flayaca\u011f\u0131\u00a0 su g\u00f6t\u00fcrmez\u201d<strong>(41)<\/strong> yazarak Lenin\u2019i, \u201culusal liberalizmin\u201d zarar\u0131na ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 g\u00fc\u00e7lerin yarar\u0131na politika \u00fcretmekle su\u00e7lad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin o s\u0131ralarda, G\u00fcle\u00e7\u2019i olduk\u00e7a memnun edecek bir bi\u00e7imde, \u015fiddetli bir di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 \u00e7ekiyordu. Bir mektubunda \u201ct\u00fcm bir hafta boyunca beni \u00e7al\u0131\u015fmaktan al\u0131koydu\u201d diye bahsetti\u011fi di\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, her ne kadar tahrifat\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fczecek olsa da, Lenin\u2019in politik olarak Stalin\u2019in b\u00fcy\u00fck Rus \u015fovenizmine do\u011fru savrulmas\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurmas\u0131na engel olmad\u0131. Lenin Politb\u00fcro\u2019ya bir nota verdi:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cEgemen ulus \u015fovenizmine kar\u015f\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcne bir sava\u015f ilan ediyorum. Onu bu berbat di\u015f a\u011fr\u0131mdan kurtulur kurtulmaz, t\u00fcm sa\u011flam di\u015flerimle yiyip bitirece\u011fim.\u201d<strong>(42)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>6 Ekim tarihli Merkez Komitesi plenumu Stalin\u2019e kar\u015f\u0131 Lenin\u2019i destekledi ve SSCB\u2019nin kurulmas\u0131na ili\u015fkin yasa tasar\u0131s\u0131n\u0131 haz\u0131rlayacak olan komisyon kuruldu. 30 Aral\u0131k\u2019ta, bug\u00fcn s\u0131k\u00e7a kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u0131saltmas\u0131yla SSCB ilan edilmi\u015f oldu. Ancak ulusal sorun noktas\u0131nda, Stalin hizbinin temsilcisi oldu\u011fu ezen ulus refleksli politik ihlaller ya\u015fanmaya devam etti. Kas\u0131m 1922\u2019de Politb\u00fcro\u2019da, hararetli bir tart\u0131\u015fman\u0131n ortas\u0131nda Ordzhonikidze, sinirlenerek G\u00fcrcistan Kom\u00fcnist Partisi muhalif liderlerinden Kobakhidze\u2019ye fiziksel bir sald\u0131r\u0131da bulundu. Ordzhonikidze, Kafkasya Da\u011fl\u0131lar Cumhuriyeti\u2019ne bir resmi ziyareti s\u0131ras\u0131nda beyaz bir at\u0131 hediye olarak kabul etmi\u015f olmas\u0131na dayanarak kendisini r\u00fc\u015fvet\u00e7ilikle su\u00e7layan Kobakhidze\u2019ye dayak atm\u0131\u015ft\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu olaylar Lenin\u2019e, 12 Aral\u0131k\u2019ta Dzerzhinsky taraf\u0131ndan \u00f6zetlendi. Lenin deh\u015fete kap\u0131ld\u0131; hem r\u00fc\u015fvet\u00e7ilik su\u00e7lamas\u0131n\u0131n i\u015faret etti\u011fi b\u00fcrokratikle\u015fmenin ne gibi ciddi mevziler elde etmeye ba\u015flam\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6rerek, hem de Stalin\u2019in politikas\u0131n\u0131n, ezen ulus psikolojisini, b\u00fcy\u00fck Rus \u015fovenizmini kom\u00fcnistler aras\u0131nda nas\u0131l yeniden canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olarak, ciddi bir meydan sava\u015f\u0131 verecek olmas\u0131n\u0131n gerekli teorik ve politik haz\u0131rl\u0131klar\u0131na derhal giri\u015fmeye ba\u015flad\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin, olay\u0131n kendisine aktar\u0131lmas\u0131ndan yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 hafta sonra, 30 Aral\u0131k 1922\u2019de <em>Milliyetler (Uluslar) ya da Otomizasyon (\u00d6zerkle\u015ftirme) Sorunu<\/em> olarak bilinen notlar\u0131nda, Stalin\u2019i topa tuttu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cBir birle\u015fik devlet ayg\u0131t\u0131 gerekliydi, deniyor. Bu konudaki g\u00fcvenin kayna\u011f\u0131 ne idi? G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn daha \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmlerinden birinde de vurgulad\u0131\u011f\u0131m \u00fczere, bu g\u00fcven \u00c7arl\u0131k\u2019tan devral\u0131p biraz da Sovyet ya\u011f\u0131na bulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Rus devlet ayg\u0131t\u0131ndan gelmiyor muydu? (\u2026) Bizim dedi\u011fimiz devlet ayg\u0131t\u0131, asl\u0131nda, hala bize bize yabanc\u0131, al\u0131\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir yap\u0131dad\u0131r. Bir burjuva ve \u00c7arl\u0131k kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 t\u00fcrdedir. (\u2026) Stalin\u2019in herkes\u00e7e bilinen \u2018milliyet\u00e7i sosyalizm\u2019 kini ile birlikte acelecili\u011fi ve salt y\u00f6neticilik sevdas\u0131n\u0131n, bu noktada \u00e7ok tehlikeli bir rol\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Politika kin genelde en k\u00f6t\u00fc rol\u00fc oynar.\u201d<strong>(43)\u00a0<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin, Stalin\u2019in b\u00fcrokrasinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n bi\u00e7imi haline gelmeye ba\u015flayan Rus \u015fovenisti hatal\u0131 politik y\u00f6nelimini \u201cmilliyet\u00e7i<em> <\/em>sosyalizm\u201d diyerek mahkum ederken, onun ezilen uluslara d\u00f6n\u00fck \u201ckin\u201d besledi\u011fini ve \u201cy\u00f6neticilik<em> <\/em>sevdas\u0131n\u0131n\u201d, kendisini \u201c\u00e7ok<em> <\/em>tehlikeli\u201d k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 yaz\u0131yordu. Stalin ile onun temsilcili\u011fini \u00fcstlendi\u011fi b\u00fcrokratik kast\u0131n siyasal d\u00fczlemde kendisini ifade etmesinin \u201cen k\u00f6t\u00fc rol\u00fc oynayaca\u011f\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcnde \u00e7\u0131kar\u0131mda bulunuyordu. Lenin, 31 Aral\u0131k\u2019ta notlar\u0131na \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cBir ezen ulus milliyet\u00e7ili\u011fi ile bir ezilen ulus milliyet\u00e7ili\u011fi, b\u00fcy\u00fck ulus ve k\u00fc\u00e7\u00fck ulus milliyet\u00e7ili\u011fi aras\u0131nda mutlak bir ayr\u0131m yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. (\u2026) Tam da bu nedenle (yaln\u0131zca \u015fiddetleri ve zorbal\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fckse de) b\u00fcy\u00fck ulus denenler ya da ezenler taraf\u0131nda enternasyonalizm, yaln\u0131zca uluslar\u0131n bi\u00e7imsel e\u015fitli\u011finin g\u00f6zetilmesi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ger\u00e7ek hayatta var olan e\u015fitsizli\u011fin, ezen, b\u00fcy\u00fck ulusun aleyhine \u00e7evrilmesi olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u201d<strong>(44)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in ortaya koydu\u011fu ezen ulus milliyet\u00e7ili\u011fi ile ezilen ulus milliyet\u00e7ili\u011fi aras\u0131ndaki kategorik fark, onun Rus milliyet\u00e7ili\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck ulus milliyet\u00e7iliklerine pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k tan\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirten \u00f6nermesinde politik olarak somutla\u015f\u0131yordu. Ekim Devrimi\u2019nin \u00f6nderi, G\u00fcrcistan sorununda \u00c7arl\u0131k rejimine ait bir k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ulusalc\u0131l\u0131k \u015feklinde kristalize olan b\u00fcrokratik hatt\u0131n en a\u011f\u0131r \u015fekilde cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve politik faturan\u0131n, 31 Aral\u0131k\u2019taki notlar\u0131n\u0131n devam\u0131nda bizzat Stalin\u2019e kesilmesini istiyordu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, Yolda\u015f Ordzhonikidze\u2019ye ibret al\u0131nacak bir ceza verilmesi (yak\u0131n dostum oldu\u011fu ve yurtd\u0131\u015f\u0131nda birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in bunu \u00fcz\u00fclerek s\u00f6yl\u00fcyorum) ve Dzerzhinsky komisyonunun toplam\u0131\u015f oldu\u011fu malzemelerle ili\u015fkin soru\u015fturman\u0131n tamamlanmas\u0131 ya da kesinlikle bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 say\u0131s\u0131z yanl\u0131\u015f ve tarafl\u0131 yarg\u0131n\u0131n d\u00fczeltilip yeniden haz\u0131rlanmas\u0131 gereklidir. Bu ger\u00e7ek B\u00fcy\u00fck Rus Milliyet\u00e7ili\u011fi hareketinin t\u00fcm politik sorumlulu\u011fu, elbette ki, Stalin ve Dzerzhinsky\u2019ye y\u00fcklenmelidir.\u201d<strong>(45)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in kararl\u0131 m\u00fccadelesi, Dzerzhinsky komisyonunun incelenmesi i\u00e7in sekreterlerini g\u00f6revlendirmesiyle devam etti. Lenin, parti y\u00f6netimi i\u00e7inde bir seferberlik ilan etmek ve bu seferberli\u011fin ezilen ulus sorunundaki devrimci Marksist tutuma bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc temsil etmesini sa\u011flamak istiyordu. Lenin, bu seferberlik s\u0131ras\u0131ndaki siyasal m\u00fcttefikinin, G\u00fcrcistan sorunu boyunca fikren uyu\u015ftu\u011fu tek Bol\u015fevik \u00f6nderin, Tro\u00e7ki\u2019nin olmas\u0131n\u0131 istiyordu. Lenin 5 Mart\u2019ta, ba\u015f\u0131na \u201c\u00e7ok gizli\u201d ve \u201c\u00f6zel\u201d diye belirtti\u011fi mektubunda \u015f\u00f6yle yazacakt\u0131:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cSevgili Yolda\u015f Tro\u00e7ki. Parti Merkez Komitesi\u2019nde G\u00fcrcistan davas\u0131n\u0131n savunmas\u0131n\u0131 \u00fcstlenmenizi i\u00e7tenlikle rica ediyorum. Bug\u00fcn bu dava, Stalin ve Dzerzhinsky\u2019nin bask\u0131c\u0131 ellerindedir ve onlar\u0131n tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131na g\u00fcvenemem. Tam tersi. Bunun savunmas\u0131n\u0131 \u00fcstlenmeyi kabul ederseniz huzurlu olabilirim. (\u2026) En i\u00e7ten yolda\u015f\u00e7a selamlar\u0131mla.\u201d<strong>(46)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde, Tro\u00e7ki\u2019nin G\u00fcrc\u00fc kom\u00fcnistleri savunmay\u0131 kabul eden yan\u0131t\u0131n\u0131 ald\u0131. 1923 Mart\u2019\u0131n\u0131n sonlar\u0131ndaki bir Merkez Komitesi toplant\u0131s\u0131nda Tro\u00e7ki, Transkafkasya Federasyonu\u2019nun a\u015f\u0131r\u0131 merkezi yap\u0131s\u0131n\u0131, Lenin\u2019le olu\u015fturduklar\u0131 hat \u00fczerinden ele\u015ftiriye tabi tuttu ve G\u00fcrcistanl\u0131 muhalif kom\u00fcnistlerin yanl\u0131\u015f bir politika y\u00fcr\u00fctmemi\u015f olduklar\u0131n\u0131 ilan eden ve Ordzhonikidze\u2019nin G\u00fcrcistan\u2019dan geri \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neren bir \u00f6nergeyi bu toplant\u0131da sundu. MK Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6nergesini kabul etmeyerek, ulusal sorunda Leninizm kar\u015f\u0131t\u0131 \u00e7izgisinin savunuculu\u011funu yapmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Tro\u00e7ki, 19 Mart 1923\u2019te ulusal sorun konulu bir makale kaleme alm\u0131\u015ft\u0131. Lenin Tro\u00e7ki\u2019ye, makalesinde belirtti\u011fi \u00f6neriler \u00fczerinden ittifak teklif etti.<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in sekreterlerinden Fotieva\u2019n\u0131n, Tro\u00e7ki\u2019nin bu makalesinin yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan 16 Nisan 1923\u2019te Kamenev\u2019e yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektubunda, \u015fu sat\u0131rlara rastl\u0131yoruz:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201c31 Aral\u0131k 1922\u2019de s\u00f6yledi\u011fim \u00fczere, Vladimir \u0130lyi\u00e7 ulusal sorun \u00fczerine bir makale yazd\u0131rd\u0131. Bu sorun onu son derece kayg\u0131land\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 ve Parti Kongresi\u2019nde \u00fczerinde konu\u015fmak \u00fczere haz\u0131rlan\u0131yordu. (\u2026) Vladimir \u0130lyi\u00e7 bu makalenin yol g\u00f6sterici ve son derece \u00f6nemli bir makale olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Vladimir \u0130lyi\u00e7\u2019in bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015fleri, dayan\u0131\u015fmalar\u0131 ad\u0131na parti kongresinde savunmakla yetkili k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yolda\u015f Tro\u00e7ki\u2019ye yine kendi talimat\u0131yla iletilmi\u015ftir.\u201d<strong>(47)<\/strong>\u00a0<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Yine Lenin, Stalin\u2019in \u015fovenist bir \u00e7izgi e\u015fli\u011finde aralar\u0131ndaki eski tahakk\u00fcm ili\u015fkilerini yeniden bina etmeye \u00e7abalad\u0131\u011f\u0131 G\u00fcrc\u00fc kom\u00fcnistlere yazd\u0131\u011f\u0131 son mektubunda, \u015funlar\u0131 kaydedecekti:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cSevgili yolda\u015flar. Davan\u0131z\u0131 t\u00fcm kalbimle destekliyorum. Ordzhonikidze\u2019nin kabal\u0131\u011f\u0131 ve Stalin ile Dzerzhinsky\u2019nin kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131na \u00f6fkeliyim. Sizin i\u00e7in notlar ve bir konu\u015fma haz\u0131rl\u0131yorum.\u201d<strong>(48)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in son m\u00fccadelesinin cephelerini olu\u015fturan b\u00fct\u00fcn ba\u015fl\u0131klar i\u00e7inden belki de en \u00e7ok G\u00fcrcistan sorunu \u00fczerine Stalinizm\u2019e a\u00e7m\u0131\u015f oldu\u011fu sava\u015f\u0131n belgeleri, b\u00fcrokrasi taraf\u0131ndan sans\u00fcrlenecek ve yasaklanacakt\u0131. G\u00fcle\u00e7, Lenin\u2019in vasiyetinin sahte oldu\u011fu yalan\u0131 \u00fczerinden, vasiyetin yaln\u0131zca bir belgeye ve momente ait oldu\u011fu yan\u0131lg\u0131s\u0131n\u0131 yarat\u0131rken ve Lenin\u2019in son m\u00fccadelesinin anti-Stalinist i\u00e7eri\u011fini, kendi ideolojik \u00e7\u0131karlar\u0131 uyar\u0131nca es ge\u00e7ip sans\u00fcrlerken, Stalin\u2019in kar\u015f\u0131devrimci ve \u015fovenist konumlara do\u011fru h\u0131zl\u0131 kay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, asl\u0131nda Lenin taraf\u0131ndan ele\u015ftiriye tabi tutulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ettmi\u015f oluyor. Bu, Lenin ad\u0131na i\u015flenebilecek en ciddi politik su\u00e7lardan birisidir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu arada, Stalin\u2019in G\u00fcrcistan\u2019a d\u00f6n\u00fck B\u00fcy\u00fck Rus milliyet\u00e7isi politikalar\u0131n\u0131n sonucunun ne oldu\u011funa dair en iyi cevab\u0131, \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ki, d\u00f6nemin Sovyet istihbarat \u015feflerinden Pavel Sudoplatov aktarabilir:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cStalin\u2019in G\u00fcrcistan parti te\u015fkilat\u0131n\u0131 temizleme giri\u015fiminde bulundu\u011funu da gene ondan \u00f6\u011frendim. Merkez Komitesi\u2019ndeki herkesin G\u00fcrcistan partisinde kadro de\u011fi\u015fikli\u011fi teklif etmekten korktu\u011funu, \u00e7\u00fcnk\u00fc konu Yolda\u015f Stalin\u2019i yak\u0131ndan ilgilendirdi\u011fi i\u00e7in \u00e7izgiyi a\u015fma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. Anna ve ben, o zamanlar Stalin\u2019in G\u00fcrcistan\u2019daki yozla\u015fmaya tepki g\u00f6sterdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk. Ne kadar saf oldu\u011fumuzu \u015fimdi anl\u0131yorum. Ar\u015fiv belgeleri sayesinde, bug\u00fcn Megreller Olay\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan s\u00fcrecin, Stalin d\u00f6nemine damga vuran son b\u00fcy\u00fck karga\u015fa ve tasfiye dalgas\u0131 oldu\u011funu biliyoruz.\u201d<strong>(49)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>6.) Kotkin\u2019in anti-Leninizmi, G\u00fcle\u00e7\u2019in y\u00fczeyselcili\u011fi: Anti-kom\u00fcnizm neden Lenin\u2019in vasiyetinin sahte oldu\u011funu ilan etmek zorunda?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Kotkin yeminli bir anti-Leninist. Ve onun bu formasyonu, Stalin biyografisinin her taraf\u0131na s\u0131\u00e7ram\u0131\u015f durumda. Kotkin\u2019in kom\u00fcnizm kar\u015f\u0131t\u0131 ve dahas\u0131 emperyal ekonomik payla\u015f\u0131m\u0131n savunucusu olan g\u00f6r\u00fc\u015fleri, onun yaln\u0131zca Lenin\u2019in politik miras\u0131n\u0131 de\u011fil, Lenin-Stalin ili\u015fkisini de \u00e7arp\u0131tmas\u0131n\u0131 beraberinde getiriyor. Onun, bug\u00fcn bize yeni diye sunulan b\u00fct\u00fcn falsifikasyoncu iddialar\u0131, tam da kendisinin siyasal olarak Bol\u015fevizm fobisinden beslenmesinden do\u011fuyor. Dolay\u0131s\u0131yla Kotkin\u2019in Lenin ve Lenin\u2019in metodolojisi ile \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri \u00fczerine ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7arp\u0131k arg\u00fcmanlarla, onun Leninizm kar\u015f\u0131s\u0131ndaki sald\u0131rgan pozisyonu birbirlerinden ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir tane birle\u015fik ideolojik-sosyolojik k\u00fcmeyi ifade etmektedir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Daha a\u00e7\u0131k s\u00f6yleyecek olursak durum \u015fudur: Kotkin\u2019in Ekim Devrimi\u2019ne ve Rus i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n iktidar m\u00fccadelesine d\u00f6n\u00fck bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesini olu\u015fturan Bol\u015fevo-fobik sanr\u0131lar\u0131yla, onun Lenin ve Stalin hakk\u0131ndaki hipotezlerini, birbirlerinden tamamen kopuk ve ayr\u0131 olarak ele alma giri\u015fimleri, do\u011frudan do\u011fruya tarihsel materyalizmin bir terki ve Lenin ile Leninizm\u2019i kriminalize etme u\u011fra\u015flar\u0131n\u0131n sac aya\u011f\u0131 olacakt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte G\u00fcle\u00e7 tam da bunu yapmaktad\u0131r. Hem de, tabiri caizse, b\u00fcy\u00fck bir pi\u015fkinlikle bunu yapmaktad\u0131r: S\u00f6zde kitap tan\u0131t\u0131m\u0131 olan, \u00f6zde ise Ekim Devrimi\u2019ne hayat vermi\u015f prensiplere bir Stalin \u00f6\u011frencisinin sald\u0131r\u0131s\u0131 olan yaz\u0131s\u0131nda, Kotkin\u2019in bu siyasal angajman\u0131ndan \u00f6nemsiz bir detaym\u0131\u015f gibi, \u00f6ylesine bahsetmektedir:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201c(\u2026) yazar\u0131n, Sovyet Devrimi, Bol\u015fevik Partisi ve Stalin hakk\u0131ndaki kendi ideolojik duru\u015fundan kaynaklanan yorumlar\u0131na tak\u0131lmazsak\u2026\u201d<strong>(50)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7 birka\u00e7 kelimeyle s\u00f6z konusu biyografiye anti-kom\u00fcnist i\u00e7eri\u011fini kazand\u0131ran ideolojik gericili\u011fi es ge\u00e7erken, bunlara neden \u201ctak\u0131lmamam\u0131z\u201d gerekti\u011fini belirtmiyor. Bunun elbette bir sebebi var. Zira G\u00fcle\u00e7 buna neden \u201ctak\u0131lmamam\u0131z\u201d gerekti\u011fini s\u00f6ylerse, yaz\u0131s\u0131n\u0131 \u00fczerine kurdu\u011fu b\u00fct\u00fcn o \u00e7\u00fcr\u00fck temel, ard\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir enkaz b\u0131rakarak \u00e7\u00f6kecek de ondan. Bu, G\u00fcle\u00e7\u2019in olduk\u00e7a \u00f6nemli bir \u201cdetay\u0131\u201d savu\u015fturma giri\u015fimi olsa da; hem Kotkin\u2019in hem de G\u00fcle\u00e7\u2019in tarihsel tahrifat\u0131nda yatan felsef\u00ee temelin i\u00e7eri\u011fini \u00f6zetliyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in anti-Ekimci ve anti-Sovyetik tarih okumas\u0131n\u0131n, s\u00f6zde bir politik Lenin-Stalin dostlu\u011fu kurgulamas\u0131, kendi perspektifinden, zorunludur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kotkin kitap boyunca, Stalin ile Stalinizm\u2019in i\u015fledi\u011fi siyasal g\u00fcnahlar\u0131n ve cinayetlerin kayna\u011f\u0131n\u0131n, do\u011frudan do\u011fruya Lenin ile Leninizm\u2019de yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunlar\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131n bizzat Lenin\u2019de bulundu\u011funu s\u00f6ylemektedir. Kotkin\u2019in Lenin\u2019in vasiyeti \u00fczerinden Stalin lehine bir \u00e7arp\u0131tmaya gitmek zorunda kalmas\u0131n\u0131n biricik sebebi, Stalinizm\u2019in Leninizm\u2019den t\u00fcredi\u011fini kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmas\u0131; yani Stalinizm\u2019den ba\u015fka ve farkl\u0131 t\u00fcrde bir kom\u00fcnizmin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; s\u0131n\u0131fs\u0131z toplum idealinin zorunlu olarak Stalin d\u00f6neminden kristalize olan k\u0131tl\u0131k ve bask\u0131ya yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 iddia ediyor olmas\u0131d\u0131r. Kotkin, bir k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva tarih tahrifat\u00e7\u0131s\u0131 olarak \u015f\u00f6yle hayk\u0131rmaktad\u0131r: \u201cBa\u015fka bir sosyalizm m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil!\u201d Ve onun bu tedirgin yakar\u0131\u015f\u0131n\u0131n temelleri bizzat tarih taraf\u0131ndan do\u011frulanmak zorunda oldu\u011fu i\u00e7in, Lenin\u2019in verdi\u011fi son m\u00fccadele anti-Stalinist bir devrimci perspektifin kurucu program\u0131 olarak sunulamaz! Lenin, Stalinizm\u2019den ayr\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc rejiminin alternatif siyasal ve tarih\u00ee temsilcisi haline gelemez yoksa Kotkin, \u0131k\u0131narak ve s\u0131k\u0131larak ve bir hayli de bocalayarak, ba\u015fka t\u00fcrde bir sosyalizmin m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini kabul etmek zorunda kalabilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in Lenin\u2019in vasiyeti konusunda ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yalanlar, dolays\u0131z olarak bir ger\u00e7e\u011fin \u00fczerini kapama ihtiyac\u0131ndan do\u011fmaktad\u0131r: Lenin ve onun miras\u0131 ile y\u00f6ntemi, Stalin ile Stalinizm\u2019in b\u00fcrokratik despotizminden ve Sovyet Bonapartizmi\u2019nden ayr\u0131 ve farkl\u0131; ona alternatif bir tarihsel in\u015fa \u00f6nerisini somut bir bi\u00e7imde i\u015f\u00e7ilerin \u00f6n\u00fcne koyuyordu. Leninist 1918 anayasas\u0131 ile Stalinist 1936 anayasas\u0131, birbirlerinden tamamen farkl\u0131 iki t\u00fcr toplumsal program\u0131n hukuki ifadeleri olarak hayat buluyordu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin bu a\u00e7\u0131y\u0131 kapatmal\u0131yd\u0131; kapatmal\u0131yd\u0131 ki, kendi anti-kom\u00fcnist formasyonunun en sa\u011flam arg\u00fcmanlar\u0131ndan olan \u201cStalinizm harici bir kom\u00fcnizm denemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir\u201d \u015feklindeki k\u00f6t\u00fc niyetli ve yanl\u0131\u015f iddia, okuyucuda belirli bir kar\u015f\u0131l\u0131k bulabilsin. Bu a\u00e7\u0131n\u0131n kapanmas\u0131nda en i\u015flevsel rol\u00fc oynayacak olan olay-olgu ise Lenin\u2019in vasiyetinin kendisiydi. Kotkin a\u00e7\u0131s\u0131ndan Lenin vasiyetinde b\u00fcrokratikle\u015fmeye ve onun temsilcisi olan Stalin\u2019e dair parti kadrolar\u0131n\u0131 ve d\u00fcnya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 uyarm\u0131\u015f olamazd\u0131; zira Lenin b\u00f6yle yapm\u0131\u015f olsayd\u0131, Kotkin\u2019in gerici iddias\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ku\u015fkuculu\u011fu ve politik basiretsizli\u011fi cevaps\u0131z kalacak, ayaklar\u0131 yere basmadan g\u00f6kte sal\u0131n\u0131p duracakt\u0131. Kom\u00fcnizmi ve onun yeni ku\u015faklarda buldu\u011fu kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 sindirebilmek u\u011fruna Lenin\u2019in bir \u015fekilde varisi olarak Stalin\u2019i g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ispatlanmal\u0131yd\u0131! Ancak Kotkin, elinin alt\u0131ndaki yay\u0131nevlerinin prestiji ile g\u00fcc\u00fcne ve T\u00fcrkiye\u2019de sahip oldu\u011funa benzer sorgulama yetisi d\u00fc\u015f\u00fck yardak\u00e7\u0131lar\u0131na ra\u011fmen, bunu kan\u0131tlamay\u0131 ba\u015faramad\u0131. Yeni belgelerle donatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yeni kitab\u0131nda, vasiyetle ilgili bir tane bile yeni belge g\u00f6steremedi. Yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda dedik ya; kendisi Kant\u00e7\u0131 \u201csaf akl\u0131n\u201d deney \u00f6ncesi sorgulama ve d\u00fc\u015f\u00fcnme egzersizleri ile yetinmek zorunda kald\u0131 ve hi\u00e7 de parlak olmayan \u015fu iki soruyla, Lenin\u2019in vasiyeti \u00fczerindeki iddias\u0131n\u0131 temellendirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131: 1.) Lenin\u2019in vasiyeti neden 12. Kongre\u2019de bilinmiyordu (asl\u0131nda biliniyordu)? 2.) Lenin o kadar hastayken nas\u0131l oldu da vasiyet yazd\u0131rabildi?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan, devrimci i\u015f\u00e7ilerin kendi kaderlerini tayin etmi\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131 tarihsel bir \u00f6fkeyle dolup ta\u015fan bu tip k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva falsifikasyoncular\u0131n Marksizm\u2019i ve kom\u00fcnizmin in\u015fa deneyimlerini \u00e7\u00fcr\u00fctmeye ant i\u00e7ip, sayfa say\u0131lar\u0131 binleri bulan \u00e7al\u0131\u015fmalara giri\u015fmeleri neticesinde, ortaya \u00e7\u0131kacak metnin iskeletinin ve arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131n belirli bir omurgaya ve zemine sahip olmas\u0131n\u0131 bekliyor. Ancak bilan\u00e7o i\u015fte burada, hepimizin kar\u015f\u0131s\u0131nda: Bir insan\u0131n, yar\u0131 fel\u00e7liyken nas\u0131l olur da kendisini d\u0131\u015f d\u00fcnyaya ifade etti\u011fini merak eden seviyesiz ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k sorularla \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, y\u00fczeysel ve kaba bir Bol\u015fevizm kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131d\u0131r \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki. Bundan daha vahim olan nedir diye sorarsan\u0131z; bu sosyalizm kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve i\u015f\u00e7i nefretinin, T\u00fcrkiye\u2019de, yaln\u0131zca Stalin\u2019in lehine k\u00fc\u00e7\u00fck arg\u00fcmanlar \u00fcretebilece\u011fi pahas\u0131na, Marksizm\u2019e ilgi duyan yeni ku\u015faklar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na, ger\u00e7ek\u00e7i bir tarih okumas\u0131ym\u0131\u015f gibi \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu, m\u00fccadeleci emek\u00e7i nesillerin ve devrimci Leninist kadrolar\u0131n tarihsel birikimine a\u00e7\u0131k bir ihanettir. G\u00fcle\u00e7, bu ihaneti yeniden \u00fcretmi\u015ftir ve su\u00e7u, hi\u00e7bir \u015fekilde bundan daha a\u015fa\u011f\u0131 bir \u015fey de\u011fildir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in vasiyetinde anti-Stalinist ibareler bulunmas\u0131 ve Tro\u00e7ki lehine ifadelerin yer almas\u0131, Kotkin\u2019in sans\u00fcrc\u00fc ve \u00e7arp\u0131tmac\u0131 yorumlamas\u0131ndan ge\u00e7mek zorundayd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Tro\u00e7ki, Marksizm\u2019in bu b\u00fcy\u00fck ustas\u0131 ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00f6nderi; Marksizm ile Leninizm\u2019i Stalinizm ile e\u015fitleyen, bu \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc birbirlerine indirgeyen ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fcn, ilk ikisinden do\u011fdu\u011funu s\u00f6yleyen \u00e7a\u011fda\u015f anti-kom\u00fcnist \u00f6nyarg\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki en sa\u011flam barikatt\u0131r. Marksizm\u2019in 21. y\u00fczy\u0131ldaki olanakl\u0131 biricik bi\u00e7imi ve h\u00e2li olarak Tro\u00e7kizm, Kotkin taraf\u0131ndan Lenin\u2019in vasiyeti arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131yd\u0131. Devrimci Marksizm\u2019in Tro\u00e7ki taraf\u0131ndan muhafaza edilmi\u015f ve aktar\u0131lm\u0131\u015f ger\u00e7ek metodolojisi ve ilkeleri, Kotkin\u2019in k\u00fc\u00e7\u00fck operasyonu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tablonun d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lmadan, Kotkin diledi\u011fi anti-Leninist g\u00f6r\u00fc\u015fleri savunabilece\u011fi bir arka plan yaratamazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in vasiyetinden sadece Kotkin tipi burjuva tarih\u00e7iler de\u011fil, Stalinist ve sosyal-demokrat tarih\u00e7iler de nefret eder. Bunun nedeni yine ayn\u0131d\u0131r: Bu vasiyet ve daha bir\u00e7ok metodik miras, Lenin\u2019in Marksizm\u2019ini Stalin\u2019in b\u00fcrokratizmine ba\u011flamay\u0131, ikisini birbirlerine e\u015fitlemeyi olanaks\u0131z k\u0131lar. Bu vasiyet kar\u015f\u0131s\u0131nda bir yandan Stalinist b\u00fcrokratlar i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 ve kar\u015f\u0131devrimci su\u00e7lar\u0131n\u0131 Lenin\u2019de do\u011frulayamaz, Lenin\u2019i mazeret olarak kullan\u0131p hakl\u0131 \u00e7\u0131karamazlarken; burjuva y\u00f6neticiler ile tarih\u00e7iler de, anti-kom\u00fcnist histerilerinin tatmini noktas\u0131nda \u00f6nemli olan Stalinizm\u2019in Leninizm\u2019den kaynakland\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131n\u0131 ileri s\u00fcremeyerek kudururlar. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin tam da anti-Leninist oldu\u011fu i\u00e7in, Lenin\u2019in vasiyetinin i\u00e7eri\u011finin anti-Leninist oldu\u011funu iddia etmek durumunda kald\u0131. \u0130\u015fte G\u00fcle\u00e7\u2019in \u201cyorumlar\u0131na tak\u0131lmazsak\u201d diyerek, bir orta s\u0131n\u0131f kurnazl\u0131\u011f\u0131yla \u00fczerinden atlad\u0131\u011f\u0131 \u201cyorumlar\u201d, arka planlar\u0131nda bu tip bir siyasal gericili\u011fe sahip olan yorumlard\u0131r. Marksizm, hi\u00e7bir zaman \u201cyorumlara tak\u0131lmadan\u201d yorumlaman\u0131n y\u00fczeyselcili\u011fine ve kolayc\u0131l\u0131\u011f\u0131na inanmam\u0131\u015ft\u0131r; inanmamaktan da \u00f6te, bu tip g\u00f6rmezden geli\u015flerin, tarihin okunu\u015fu ve kavranmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda idealist d\u0131\u015favurumlara sahip olanaca\u011f\u0131n\u0131, bunun da ki\u015fiyi bilimsel i\u00e7erikten uzakla\u015ft\u0131r\u0131p, t\u00fcrl\u00fc dedikodular\u0131n ve hurafelerin esiri yapaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>7.) Sad\u0131k G\u00fcle\u00e7\u2019in tarihsel falsifikasyon okulu<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Fark edilebilece\u011fi \u00fczere G\u00fcle\u00e7\u2019in yaz\u0131s\u0131 bo\u015fluklarla, yanl\u0131\u015flarla ve bilin\u00e7li \u00e7arp\u0131tmalarla dolu. Yaz\u0131m\u0131z\u0131n buraya kadar olan k\u0131sm\u0131nda bu hatalar\u0131n ve yalanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131na de\u011findik ve devam\u0131nda da, kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a G\u00fcle\u00e7\u2019in falsifikasyonlar\u0131n\u0131 te\u015fhir etmeyi s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz. Yine de, G\u00fcle\u00e7\u2019in \u00f6zellikle \u00fc\u00e7 konuda s\u00f6yledi\u011fi yalan\u0131, ayr\u0131 ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda masaya yat\u0131rmak faydal\u0131 olacakt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>a.) Tro\u00e7ki\u2019nin \u201cekonomik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc\u201d<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in k\u00fc\u00e7\u00fck avukat\u0131 \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201c2 Temmuz 1923\u2019de Krupskaya Devlet Planlama Komisyonu ile ilgili olarak Lenin\u2019in dikte ettirdi\u011fini s\u00f6yledi\u011fi bir metni Zinovyev\u2019e ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu metinde Tro\u00e7ki\u2019nin uzun s\u00fcredir istedi\u011fi ekonomik diktat\u00f6rl\u00fck anlam\u0131na gelecek istekler kabul ediliyordu. Oysa fel\u00e7 ge\u00e7irmeden \u00f6nce ve sonras\u0131nda Lenin\u2019in bu konuda Tro\u00e7ki\u2019ye \u00e7ok sert kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 biliniyor.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7 burada bir kere daha Sovyetler Birli\u011fi tarihi ve Kom\u00fcnist Partisi i\u00e7i tart\u0131\u015fmalar \u00fczerine olan cahilli\u011fini sergiliyor. A\u00e7\u0131k olarak anla\u015f\u0131lan bir konu varsa, o da, y\u00fcksek ihtimalle, G\u00fcle\u00e7\u2019in Kotkin\u2019in Stalin biyografisi haricinde bir Rus devrimi tarihi veya Lenin\u2019in kendisini &#8211; en az\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir titizlik ve bilimsel duyarl\u0131l\u0131kla &#8211; okumad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u00d6ncelikle \u201cTro\u00e7ki\u2019nin uzun s\u00fcredir istedi\u011fi ekonomik diktat\u00f6rl\u00fck\u00fcn\u201d ne oldu\u011fu sorunsal\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ve bununla beraber, ortaya konan \u201cekonomik diktat\u00f6rl\u00fck\u201d teriminin ne gibi bir sosyolojik kategoriye denk d\u00fc\u015fmekte oldu\u011fu da bir soru i\u015fareti olarak ak\u0131llarda belirmektedir. G\u00fcle\u00e7\u2019in Tro\u00e7ki\u2019yi sorumlu tuttu\u011fu \u201cekonomik diktat\u00f6rl\u00fck\u201d, i\u015f\u00e7ilerin, ulusal kapitalist s\u0131n\u0131flar\u0131 zor yoluyla m\u00fclks\u00fczle\u015ftirerek \u00fclkenin iktisadi ya\u015fam\u0131 \u00fczerinde devrimci bir diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc b\u00fct\u00fcn anti-kapitalist tedbir politikalar\u0131yla bina etmi\u015f olmas\u0131 m\u0131d\u0131r? E\u011fer \u00f6yleyse, bu su\u00e7 bizim kabul\u00fcm\u00fczd\u00fcr. Tro\u00e7ki tam da bunu savunuyordu. Yoksa G\u00fcle\u00e7\u2019in \u201cekonomik diktat\u00f6rl\u00fck\u201dten kast\u0131, Tro\u00e7ki\u2019nin Sovyet ekonomisinin \u201cdiktat\u00f6r\u00fc\u201d olmas\u0131 m\u0131yd\u0131? B\u00f6yle bir durum nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir bilmiyoruz ancak e\u011fer su\u00e7lamada kastedilen buysa, bu tamamen yanl\u0131\u015ft\u0131r ve bunu kan\u0131tlamak da, iddiay\u0131 ortaya atan\u0131n g\u00f6revidir. Dahas\u0131 su\u00e7lama buysa, Lenin neden \u201cTro\u00e7ki\u2019nin uzun s\u00fcredir istedi\u011fi ekonomik diktat\u00f6rl\u00fck anlam\u0131na gelecek isteklerini\u201d kabul etmi\u015ftir? G\u00fcle\u00e7 bunu cevapla(ya)m\u0131yor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi sorgulamam\u0131z\u0131n ikinci k\u0131sm\u0131na ge\u00e7elim: G\u00fcle\u00e7\u2019in bahsetti\u011fi, acaba Tro\u00e7ki\u2019nin \u0130\u00e7 Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda, \u00fclke i\u00e7i s\u0131nai \u00fcretimin d\u00fczeyi d\u00fc\u015fmesin diye \u00f6nerdi\u011fi i\u015f\u00e7i-asker taburlar\u0131 m\u0131d\u0131r? Ancak hay\u0131r, G\u00fcle\u00e7 bunu da kastediyor olamaz \u00e7\u00fcnk\u00fc G\u00fcle\u00e7, ortaya att\u0131\u011f\u0131 Tro\u00e7ki\u2019nin \u00f6znel \u201cekonomik diktat\u00f6rl\u00fck\u201d heveslerinin daha sonra Lenin taraf\u0131ndan kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yaz\u0131yor ki, Tro\u00e7ki ile Lenin aras\u0131ndaki ba\u015fl\u0131ca tart\u0131\u015fma konular\u0131ndan birisi, Tro\u00e7ki\u2019nin i\u015f\u00e7i-asker taburlar\u0131 \u00f6nerisi olmu\u015f ve Lenin bu fikre kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>O halde G\u00fcle\u00e7\u2019in muhte\u015fem kelime oyunlar\u0131yla \u201cekonomik diktat\u00f6rl\u00fck\u201d olarak s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi iktisadi tedbirler, d\u0131\u015f ticaret \u00fczerindeki devlet tekeli \u00f6nermesi olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Lenin ger\u00e7ekten de bu konuda, Tro\u00e7ki ile s\u0131k\u0131 bir siyasal i\u015fbirli\u011fine gitmi\u015f; d\u0131\u015f ticaret tekelinin savunu\u015funu, yeni yeni do\u011fmakta olan Stalinist b\u00fcrokrasiye kar\u015f\u0131 ba\u015fl\u0131ca m\u00fccadele alanlar\u0131ndan birisi olarak addetmi\u015ftir. Ama bir dakika! Lenin\u2019in kabul etti\u011fi o \u00e7ok \u00f6zel ve bencil Tro\u00e7kist \u201cistek\u201d, o k\u00f6t\u00fcc\u00fcl \u201cekonomik<em> <\/em>diktat\u00f6rl\u00fck\u201d d\u0131\u015f ticaret \u00fczerindeki devlet tekeli de olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc G\u00fcle\u00e7 hemen sonra \u015f\u00f6yle yazmaktad\u0131r: \u201cOysa fel\u00e7 ge\u00e7irmeden \u00f6nce ve sonras\u0131nda Lenin\u2019in bu konuda Tro\u00e7ki\u2019ye \u00e7ok sert kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 biliniyor.\u201d Halbuki Lenin, 1921 senesinin ba\u015flar\u0131ndan itibaren s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde d\u0131\u015f ticarette devlet tekelini savunmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7 burada m\u00fcthi\u015f bir sinsili\u011fe ba\u015fvurmu\u015f ve konuyu zaten \u201cbiliniyor\u201d diyerek ge\u00e7i\u015ftirmi\u015f. Halbuki Lenin\u2019in Tro\u00e7ki\u2019ye, hangi \u201cekonomik<em> <\/em>diktat\u00f6rl\u00fck\u201d meselesi dolay\u0131s\u0131yla \u201c\u00e7ok sert \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d bilmek iyi olurdu. Bu, y\u00fcksek ihtimalle, her ne kadar kendisi konuya bir a\u00e7\u0131klama getirmese de, G\u00fcle\u00e7\u2019in bir sat\u0131r \u00f6ncesinde bahsetti\u011fi konuyla ilgili olabilir: Devlet Planlama Komisyonu (Tro\u00e7ki\u2019nin \u201cekonomik diktat\u00f6r\u00fcl\u00fck\u201d isteklerini soru\u015ftururken, bir sat\u0131r \u00f6ncesinde bulunan bu konunun neden akl\u0131m\u0131za hemen gelmedi\u011fini a\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131z).\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7, dikte ettirilip Zinovyev\u2019e ula\u015ft\u0131r\u0131lan, bu konuda Tro\u00e7ki\u2019nin g\u00f6r\u00fc\u015flerinin benimsendi\u011fi bir Lenin metninden s\u00f6z ediyor ve bundan s\u00f6z ederken \u015f\u00f6yle diyor: \u201c2 Temmuz 1923\u2019de Krupskaya Devlet Planlama Komisyonu ile ilgili olarak Lenin\u2019in dikte ettirdi\u011fini s\u00f6yledi\u011fi (\u2026)\u201d \u00d6zetle G\u00fcle\u00e7, asl\u0131nda metni Lenin\u2019in yazmam\u0131\u015f oldu\u011funu, Krupskaya\u2019n\u0131n bu tip bir falsifikasyon maceras\u0131na kalk\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, zaten Lenin\u2019in bu konuda \u00f6ncesinde Tro\u00e7ki\u2019ye \u201c\u00e7ok sert \u00e7\u0131km\u0131\u015fken\u201d \u015fimdi onun taraf\u0131na ge\u00e7mesinin manidar oldu\u011funu ima ediyor. G\u00fcle\u00e7, Krupskaya\u2019y\u0131 kendisi ve Kotkin gibi bir tahrifat\u00e7\u0131, Lenin\u2019i de aptal say\u0131yor! Bir k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ayd\u0131n \u015farlatan\u0131n, birka\u00e7 kelimeyle Sovyet tarihinin en \u00f6nemli politik ve ekonomik tart\u0131\u015fmalar\u0131ndan birinde imza att\u0131\u011f\u0131 \u00e7arp\u0131tman\u0131n \u00e7ap\u0131na bakar m\u0131s\u0131n\u0131z? Rezalet.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7\u2019in say\u0131klamalar\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131p, Lenin\u2019in \u201cfel\u00e7 ge\u00e7irmeden \u00f6nce\u201d kaleme ald\u0131\u011f\u0131, yani Krupskaya\u2019ya dikte ettirmek zorunda kalmad\u0131\u011f\u0131, Devlet Planlama Komisyonu ile ilgili olan baz\u0131 yaz\u0131lar\u0131n\u0131 inceleyelim:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cDevlet Denetleme Komiserli\u011fi memurlar\u0131, (\u00f6zel bir talimat uyar\u0131nca), \u00f6ncelikle \u0130\u015f\u00e7i ve K\u00f6yl\u00fc Denetimi temsilcilerini t\u00fcm uygulamalar\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rmal\u0131 ve ard\u0131ndan i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin kat\u0131laca\u011f\u0131 parti d\u0131\u015f\u0131 konferanslarda konu\u015fmalar yapmal\u0131d\u0131rlar (Bunlar, Devlet Denetleme Komiserli\u011fi\u2019nin ilkeleri ve y\u00f6ntemlerine ili\u015fkin \u00f6zel onayl\u0131 bir program \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lacak halk konferanslar\u0131d\u0131r; belki de bunlar\u0131n yerini sa\u011flamla\u015ft\u0131rmal\u0131y\u0131z\u2026) (\u2026) Devlet Denetleme Komiserli\u011fi\u2019ne emek\u00e7i kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n parti ve sendikalarca onaylanmas\u0131na yava\u015f yava\u015f ba\u015flanmal\u0131d\u0131r; yani, bu \u00f6rg\u00fctler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla herkesin kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve devlet y\u00f6netme i\u015fini \u00f6\u011frenme durumu g\u00f6zetilerek kat\u0131l\u0131mdan ne gibi sonu\u00e7lar al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 denetlenmelidir.\u201d (<em>\u2018\u0130\u015f\u00e7i ve K\u00f6yl\u00fc Denetimi Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019 Tasar\u0131lar\u0131na \u0130li\u015fkin Uyar\u0131lar ve Ekler<\/em>, 24 Ocak 1920)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cT\u00fcm Rusya Merkez Y\u00fcr\u00fctme Komitesi Genel Kurulu ve Devlet Kontrol (Denetleme) Komiserli\u011fi\u2019nden a\u015fa\u011f\u0131da s\u0131ralanan RKPMK talimatlar\u0131n\u0131 izlemesi istenecektir: (\u2026) \u0130\u015f\u00e7i ve K\u00f6yl\u00fc Denetimi, t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar Devlet Denetleme Komiserli\u011fi\u2019ndeki i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin tam say\u0131sal \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flamaya y\u00f6neltilerek, her y\u00f6nden geli\u015ftirilecek, g\u00fc\u00e7lendirilecek ve geni\u015fletilecek.\u201d (<em>Bir \u0130\u015f\u00e7i Denetimi Konusunda Politb\u00fcro Talimatlar\u0131<\/em>, 23 Ocak 1920)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Yani Lenin, daha 1920 senesinin Ocak ay\u0131nda, Devlet Planlama Komisyonu\u2019nun i\u015flevi \u00fczerine net bir g\u00f6r\u00fc\u015fe ve anlay\u0131\u015fa sahipti. O halde G\u00fcle\u00e7\u2019in bahsetti\u011fi Tro\u00e7kist \u201cekonomik diktat\u00f6rl\u00fck\u201d istemi bu da olamaz. Geriye sadece bir se\u00e7enek kal\u0131yor; o da Tro\u00e7ki\u2019nin, Devlet Planlama Komisyonu\u2019nun yasama alan\u0131nda da yetki sahibi olmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren plan\u0131. Tro\u00e7ki, Devlet Planlama Komisyonu\u2019nun yaln\u0131zca ekonomik d\u00fczlemle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmamas\u0131n\u0131 ve hukuki ayg\u0131t\u0131n da organik bir par\u00e7as\u0131 haline getirilmesini \u00f6nermi\u015fti. Ancak, okuyucu her ne kadar yorulmu\u015f olsa da, G\u00fcle\u00e7\u2019in s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi ve \u201cTro\u00e7ki\u2019nin uzun s\u00fcredir istedi\u011fi\u201d \u201cekonomik diktat\u00f6rl\u00fck\u201d, bu da olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc G\u00fcle\u00e7 yaz\u0131s\u0131nda &#8211; yukar\u0131da g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi \u00fczere &#8211; Lenin\u2019in bu \u201cekonomik diktat\u00f6rl\u00fck\u201d isteklerini 2 Temmuz 1923 tarihli bir metinle kabul etti\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor (daha do\u011frusu Lenin de\u011fil de, Krupskaya o tarihte kabul etmi\u015f!).\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok g\u00fczel. Fakat Lenin\u2019in 27 Aral\u0131k 1922 tarihli a\u015fa\u011f\u0131daki notuna bakacak olursak, sorunun nereden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlar\u0131z:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cBu fikir, uzun bir s\u00fcre \u00f6nce, Yolda\u015f Tro\u00e7ki taraf\u0131ndan ortaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc. O zamanlar bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc yasama kurumlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma sisteminde temel bir koordinasyonsuzluk do\u011faca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesindeydim. Ama konuyu daha yak\u0131ndan inceleyince, \u00f6z\u00fcnde sa\u011flam bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc i\u00e7erdi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm: Devlet Planlama Komisyonu, tecr\u00fcbeli ki\u015filerden, uzmanlardan, bilim ve teknoloji dallar\u0131n\u0131n temsilcilerinden olu\u015fmu\u015f bir kurul olarak devlet i\u015flerinde daha do\u011fru yarg\u0131ya varabilecek durumda olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, yasama kurumlar\u0131m\u0131z\u0131n olduk\u00e7a d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r. (\u2026) bug\u00fcnk\u00fc ko\u015fullarda, Devlet Planlama Komisyonu\u2019nun yetkilerini geni\u015fletme yolunda bir ad\u0131m atmam\u0131z\u0131n zaman\u0131 gelmi\u015ftir san\u0131yorum. (\u2026) Bu a\u00e7\u0131dan Yolda\u015f Tro\u00e7ki\u2019nin iste\u011fine uyabiliriz ve uymam\u0131z gereklidir kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Ancak siyasal liderlerimizden birinin ya da Y\u00fcksek Ekonomik Konsey Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n Devlet Planlama Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi yolundaki \u00f6neriyi kabul edemeyiz.\u201d (<em>Devlet Planlama Komisyonu\u2019na Yasama \u0130\u015flevi Verilmesi<\/em>)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Belirtildi\u011fi \u00fczere yukar\u0131daki al\u0131nt\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 metnin tarihi 1922\u2019ydi; G\u00fcle\u00e7 ise Lenin\u2019in Tro\u00e7ki\u2019nin Devlet Planlama Komisyonu\u2019nun yasamada da yer almas\u0131 \u00fczerine olan fikirlerini kabul edi\u015finin tarihinin 1923 Temmuz\u2019u oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor (dersine \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131\u015f bir Stalinist falsifikasyoncudan beklenebilecek \u201cdikkat\u201d hatalar\u0131). Dahas\u0131, yukar\u0131daki al\u0131nt\u0131n\u0131n tonundan da anla\u015f\u0131labilece\u011fi \u00fczere, ortada \u00f6yle \u201c<em>\u00e7ok sert \u00e7\u0131k\u0131\u015flar<\/em>\u201d yoktu. Ne Lenin, ne de Tro\u00e7ki, Stalin\u2019in b\u00fcrokratik sindirme metodunun taraftar\u0131yd\u0131lar; onlar yolda\u015f\u00e7a tart\u0131\u015fman\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131 herkesten daha iyi biliyordu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7\u2019in 2 Temmuz 1923 tarihini verdi\u011fi mektup <strong>(51)<\/strong> ger\u00e7ekten de Gosplan \u00fczerineydi ve Krzhizhanovski\u2019ye yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ama Tro\u00e7ki\u2019nin herhangi bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bu mektupta \u201cyeni yeni\u201d kabulleni\u015fi yoktu; Lenin, Gosplan \u00fczerine olan tutumunu mant\u0131ksal sonu\u00e7lar\u0131na vard\u0131ran birtak\u0131m uygulamalar\u0131n, hayata ge\u00e7irilmesini istiyordu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in kitab\u0131nda, hatal\u0131 bir \u015fekilde Tro\u00e7ki\u2019nin ekonomi \u00fczerinde diktatoryal bir denetim kurmak istedi\u011fini s\u00f6yledi\u011fi b\u00f6l\u00fcm &#8211; G\u00fcle\u00e7 bunu okuyucu i\u00e7in a\u00e7\u0131klama zahmetine katlanmasa da &#8211; Tro\u00e7ki\u2019nin s\u00f6zde NEP kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 yerde ge\u00e7iyor. \u0130lk olarak Tro\u00e7ki, NEP\u2019e (Yeni Ekonomi Politikalar\u0131) hi\u00e7bir zaman metot olarak kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131; \u00f6zellikle de 10. Kongre\u2019de Sovyet tar\u0131m\u0131n\u0131n sorunlar\u0131 ile k\u00f6yl\u00fc kitlelerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 etrafl\u0131ca tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131ktan sonra. Bu konuda Tro\u00e7ki\u2019nin NEP yaz\u0131lar\u0131 \u00f6rnek g\u00f6sterilebilece\u011fi gibi, kaynak olarak Pierre Brou\u00e9\u2019nin me\u015fhur Tro\u00e7ki biyografisinin ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 ve Sovyet tarihi uzman\u0131 Viktor Danilov\u2019un 1990 tarihli \u201c<em>Tro\u00e7ki hakk\u0131nda \u00f6\u011frenmeye ba\u015fl\u0131yoruz<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesi \u00f6nerilebilir. Danilov bu makalesinde, Tro\u00e7ki\u2019nin 1920 \u015eubat\u2019\u0131nda <em>prodrazviorstka<\/em>\u2019y\u0131 terk etmeyi; yani k\u00f6ylerdeki \u201cart\u0131k tah\u0131la\u201d zorunlu olarak el konulmas\u0131ndan vazge\u00e7ilmesini \u00f6ng\u00f6ren ekonomik \u00f6nermelerini, 1921 tarihli NEP\u2019in ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olarak okuman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Daha da \u00f6nemlisi, G\u00fcle\u00e7 \u201cekonomik diktat\u00f6rl\u00fck\u201d yazarak ge\u00e7se de, Tro\u00e7ki\u2019nin Gosplan\u2019\u0131n neden yasamada da yetkili olmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6nerdi\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu tamamen, Tro\u00e7ki\u2019nin \u015fehirdeki i\u015f\u00e7i ile k\u0131rdaki k\u00f6yl\u00fc aras\u0131ndaki devrimci ittifak\u0131n muhafaza edilebilmesi i\u00e7in \u00f6nermi\u015f oldu\u011fu bir y\u00f6ntemdi. Tro\u00e7ki, ekonomideki planl\u0131 sekt\u00f6rlerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6receli olarak art\u0131r\u0131l\u0131rken, temel olarak k\u0131ra refah sa\u011flayan market ili\u015fkilerinin rol\u00fcn\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclmesinin nas\u0131l olur da bu devrimci ittifak\u0131 zedelemeyecek bir bi\u00e7imde yap\u0131labilece\u011fini sorguluyordu. Sorgunun sonucunda \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak Gosplan\u2019a yasama yetkilerinin verilmesini \u00f6nerdi ve 1922 ba\u015flar\u0131nda buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan Lenin\u2019i, ayn\u0131 y\u0131l\u0131n Kas\u0131m ay\u0131nda kendi fikirlerine kazand\u0131. G\u00fcle\u00e7\u2019in, Lenin\u2019in \u201c\u00e7ok sert \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131\u201d diyerek \u00e7arp\u0131tt\u0131\u011f\u0131 eski g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise, Lenin i\u00e7in taktiksel \u00f6nemde bile de\u011fildi. S\u00f6z konusu ayr\u0131l\u0131k hakk\u0131nda Lenin\u2019in kendisi, Tro\u00e7ki\u2019ye olan ve yukar\u0131da da al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z mektubunda \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cSizinle tam bir g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011finde oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve bu durumda Devlet Planlama Komisyonu sorununun, Devlet Planlama Komisyonu\u2019nun y\u00f6netsel haklara sahip olmas\u0131 gereklili\u011fi \u00fczerindeki tart\u0131\u015fmalar\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 (ya da erteledi\u011fi) inanc\u0131nday\u0131m.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin, hakk\u0131nda Tro\u00e7ki\u2019ye \u201c\u00e7ok sert \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131\u201d iddia edildi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, Tro\u00e7ki\u2019yle sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 politik ittifak\u0131n ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde \u201cortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 (ya da ertelendi\u011fi) inanc\u0131nda\u201d idi.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>b.) XII. Kongre ve Lenin\u2019in metodu<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7, Kotkin\u2019in komik ve asl\u0131nda aptalca olan bir fikir y\u00fcr\u00fct\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc, okuyucuya ink\u00e2r\u0131 imkans\u0131z bir kan\u0131t olarak sunuyor ve \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cKotkin, e\u011fer \u00fcnl\u00fc vasiyet 1922 Mart\u0131\u2019nda yaz\u0131lm\u0131\u015f ise bu metnin neden 1923 y\u0131l\u0131 Nisan ay\u0131nda yap\u0131lan 12. Parti kongresinde ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soruyor. Krupskaya dahil hi\u00e7 kimse b\u00f6yle bir metnin varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z etmedi\u011fi gibi imada dahi bulunmam\u0131\u015ft\u0131.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>B\u00f6ylesine bir iddia kar\u015f\u0131s\u0131nda, eski bir T\u00fcrkiye cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n pop\u00fclerle\u015fmi\u015f deyi\u015fiyle, \u201c<em>insan ger\u00e7ekten hayret ediyor<\/em>\u201d. G\u00fcle\u00e7\u2019in usta bir bilgelik ve ayr\u0131nt\u0131 okumas\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sorunsal\u0131n cevab\u0131, asl\u0131nda sorunsal\u0131n kendisinde yat\u0131yor: Evet, ger\u00e7ekten de neden okunmam\u0131\u015ft\u0131? 12. Kongre\u2019de bug\u00fcn Lenin\u2019in vasiyeti kapsam\u0131nda say\u0131lan birtak\u0131m notlar\u0131n ve makalelerin okunmamas\u0131n\u0131 Stalin, Kamenev ve Zinovyev \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fc, fraksiyoncu \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 k\u0131z\u0131\u015ft\u0131rabilece\u011fi mazeretiyle ve 1921 tarihli Fraksiyonlar\u0131n Yasaklanmas\u0131 karar\u0131na dayanarak, y\u00f6netime \u00f6nermi\u015fti. Buna ra\u011fmen Lenin\u2019in, notlar\u0131n\u0131n 12. Kongre\u2019de okunmas\u0131n\u0131 istemi\u015f olmas\u0131 spek\u00fclatiftir; mesela 1968 tarihli\u00a0 <em>The New Cambridge Modern History<\/em> serisinin 12. cildine g\u00f6re, Lenin Krupskaya\u2019dan, bu notlar\u0131n kendisinin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra okunmas\u0131n\u0131 istemi\u015fti.<strong>(52)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bunun da \u00f6tesinde Lenin Mart 1923\u2019te bir fel\u00e7 krizi daha ge\u00e7irmi\u015fti. Bu onun Kongre\u2019ye kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 fiziksel olarak engelledi ancak Tro\u00e7ki\u2019den, Kongre\u2019de birlikte geli\u015ftirdikleri siyasal hatt\u0131 savunmas\u0131n\u0131 rica etmesini engellemedi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in 30-31 Aral\u0131k 1922 tarihli <em>Parti Kongresi\u2019ne mektup<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 metni, Lenin\u2019in kendi iste\u011fi do\u011frultusunda kongrede okunmak istendi. Bu ve ard\u0131ndan b\u00fcrokrasinin Lenin\u2019in notlar\u0131na eri\u015fim noktas\u0131nda getirdi\u011fi sans\u00fcrc\u00fc k\u0131s\u0131tlama, G\u00fcle\u00e7\u2019in\u00a0 b\u00fcy\u00fck bir aymazl\u0131kla atlad\u0131\u011f\u0131 bir detayd\u0131r. Kongre 17 Nisan 1923\u2019te ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, Y\u00f6netici Komitesi bu makalenin yay\u0131mlanmas\u0131na ve okunmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Bu makalede Lenin, G\u00fcrcistan ve di\u011fer yak\u0131c\u0131 sorunlar \u00fczerinden Stalin ile onun \u00e7evresinde k\u00fcmelenmi\u015f b\u00fcrokratlar\u0131 topa tutuyor, onlar\u0131n en a\u011f\u0131r \u00f6l\u00e7\u00fctler \u00fczerinden cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve bu kesimin politik olarak yenilgiye u\u011frat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini yaz\u0131yordu. Komite, Lenin\u2019in makalesinin kongre oturumlar\u0131nda kullan\u0131lmamas\u0131 ya da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmemesi ko\u015fuluyla, metnin kongre delegelerince bilinmesine izin verdi. Yani Lenin\u2019in \u201cvasiyeti\u201d 12. Kongre\u2019nin kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan biliniyordu ancak Stalinist b\u00fcrokrasi, onun okunmas\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Stalin, kongrenin \u00fczerinde bir hayalet gibi dola\u015fan Lenin\u2019in metnine kar\u015f\u0131 ikiy\u00fczl\u00fc ve pragmatik bir kavga \u00f6rebilmek i\u00e7in, Sovyet Merkez Y\u00fcr\u00fctme Komitesi Sekreteri A. S. Yenukidze\u2019nin, Lenin\u2019in tek tarafl\u0131 ve yanl\u0131\u015f bilgilendirmelerin kurban\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki beyan\u0131n\u0131 destekledi. Nepmen\u2019lerin yeni temsilcileri, kongre boyunca Lenin\u2019i itibars\u0131zla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in yo\u011fun bir kampanya y\u00fcr\u00fctt\u00fcler. G\u00fcrcistan sorunu noktas\u0131nda Lenin\u2019in ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc tezleri, Stalin kesin bir dille reddetti. Stalin i\u00e7in \u201ci\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn politik temeli \u00f6ncelikle ve en ba\u015fta merkezi, end\u00fcstriyel b\u00f6lgeler\u201d, yani Rus b\u00f6lgeleri idi.<strong>(53)<\/strong> Stalin, Lenin\u2019in s\u00f6zde \u201ck\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131r b\u00f6lgeleri\u201d \u00f6ne \u00e7\u0131karmas\u0131na itiraz etti.<strong>(54)<\/strong> B\u00f6ylece Stalin, daha sonra defalarca yapaca\u011f\u0131 \u00fczere, Lenin\u2019in g\u00f6r\u00fc\u015flerini \u00e7arp\u0131tmaya ba\u015fl\u0131yor ve Lenin&#8217;in ezen-ezilen ulus ili\u015fkilerinde ortaya koydu\u011fu Marksist tavr\u0131, ekonomik olarak geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmemi\u015f b\u00f6lgelerin yeni i\u015f\u00e7i cumhuriyeti nezdinde sahip oldu\u011fu stratejik de\u011fer s\u0131ralamas\u0131na kabaca indirgemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Stalin bununla yetinmedi ve \u201cB\u00fcy\u00fck Rus i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n eski ezilen uluslar kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u015fit olmayan bir konuma sokulmas\u0131n\u0131 gerektiren yeni bir teoriye\u201d<strong>(55)<\/strong> kar\u015f\u0131 uyar\u0131da bulunarak, kendisinin okunmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131 Lenin\u2019in metnine sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Lenin\u2019in Tro\u00e7ki\u2019yle birlikte kongrede deste\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 muhalif G\u00fcrc\u00fc kom\u00fcnistler, parti merkezinden hemen hemen hi\u00e7 destek g\u00f6rmediler. G\u00fcrcistanl\u0131 muhalif kom\u00fcnistlerden Mdivani, Lenin\u2019in kendisine olan deste\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 mektubunu okumak isteyince, bunu yapmas\u0131 yasakland\u0131. Stalinist g\u00fcruh, Mdivani\u2019nin bu iste\u011fini \u201cmilliyet\u00e7i bir sapma\u201d olarak \u00e7arp\u0131tarak lanse etti.<strong>(56)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kongre boyunca, Lenin\u2019in hi\u00e7bir \u00f6nerisinin ciddiye al\u0131nmamas\u0131 i\u00e7in, Stalin \u00f6nderli\u011findeki Nepmen ve b\u00fcrokrasi temsilcileri, ellerinden geleni yapt\u0131lar. G\u00fcle\u00e7, Lenin\u2019in vasiyeti olarak bilinen politik m\u00fcdahale metinlerinin 12. Kongre\u2019de okunmamas\u0131n\u0131, bu vasiyetin sahte oldu\u011funa dair bir g\u00f6sterge olarak utanmazca okurken, yukar\u0131da \u00f6zetini ge\u00e7ti\u011fimiz 12. Kongre\u2019nin sans\u00fcrc\u00fc ve tahrifat\u00e7\u0131 tarihinin anlat\u0131m\u0131n\u0131 neden es ge\u00e7iyor? Tam olarak, bu tarihin okuyucu nezdinde bilinmesi neticesinde, aymazca yalan s\u00f6yledi\u011finin anla\u015f\u0131lacak olmas\u0131ndan dolay\u0131 olabilir mi?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin bir insand\u0131 ancak o, bu kadarla da s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi: Lenin, Nietzsche\u2019nin \u201cs\u00fcper insan\u201d kategorisinden de ileri bir d\u00fczey olan \u201cpolitik insan\u201d tan\u0131m\u0131n\u0131n i\u00e7inde yer al\u0131yordu. \u201cPolitik\u201d Lenin, \u201cvasiyeti\u201d addetti\u011fi bir beyan \u00fczerinden, hele hele bu \u201cvasiyetin\u201d kendi manevi de\u011feri e\u015fli\u011finde kutsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerinden parti i\u00e7i program m\u00fccadelesini ve partinin siyasal \u00e7izgisini proletaryan\u0131n devrimci diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn organlar\u0131n\u0131n muhafaza edilmesine y\u00f6neltmeye \u00e7al\u0131\u015fmazd\u0131. O bunu, \u00e7ocuklu\u011fundan beri nas\u0131l yapt\u0131ysa, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015f\u0131ndan beri kendine a\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 Marksist metot bunu nas\u0131l \u00f6ng\u00f6rd\u00fcyse \u00f6yle yapard\u0131: Emek\u00e7i taban\u0131n i\u00e7inde, i\u015f\u00e7ilerle tart\u0131\u015farak ve ortakla\u015farak devrimci bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve in\u015fa y\u00f6ntemini demokratik olarak ortaya \u00e7\u0131kar\u0131p koymak ve ard\u0131ndan bu hat i\u00e7in, yine i\u015f\u00e7ilerle yan yana durarak ve onlar\u0131n yan\u0131ndan ayr\u0131lmaks\u0131z\u0131n, kitleler i\u00e7inde yorulmak nedir bilmeksizin \u00e7al\u0131\u015fmak.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in SSCB\u2019deki anti-b\u00fcrokratik Marksist m\u00fccadelenin kurucular\u0131ndan ve sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterme u\u011fra\u015f\u0131n\u0131n, onun 12. Kongre\u2019de, vasiyetinin i\u015f\u00e7iler nezdindeki manevi de\u011ferini kullanarak \u201cTro\u00e7kist\u201d bir darbe yapmam\u0131\u015f olmas\u0131 \u015feklindeki histerik ve gerici bir tarihsel \u00e7er\u00e7evenin i\u00e7inden do\u011frulanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor olmas\u0131, sap\u0131na kadar anti-Leninist bir reflekstir. Parti kongresinde kristalize olmu\u015f bi\u00e7imiyle s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesinin ve SSCB\u2019deki Stalinist dejenerasyona kar\u015f\u0131 devrimci i\u015f\u00e7i muhalefetinin bu tip bir idealist okunu\u015funun savunucular\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Lenin ancak, o \u00e7ok sevdi\u011fi kelimeyi, \u201cdarkafal\u0131lar\u0131\u201d kullan\u0131p, i\u00e7 ge\u00e7irirdi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>c.) Stalin\u2019i sekreter atayan Lenin: Yalan, yalan ve yine yalan<\/strong><\/h5>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7, \u00f6yle san\u0131yoruz ki, kendini tutam\u0131yor ve bol keseden sallamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cLenin parti genel sekreterlik kurumunu kurarak ba\u015f\u0131na ge\u00e7irdi\u011fi Stalin hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu: \u2018Yolda\u015f Stalin genel sekreter olmas\u0131yla birlikte s\u0131n\u0131rs\u0131z bir g\u00fcce sahip oldu ama bu g\u00fcc\u00fc her zaman gereken \u00f6zenle kullanaca\u011f\u0131ndan emin de\u011filim.\u2019\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131daki Lenin al\u0131nt\u0131s\u0131 haricinde G\u00fcle\u00e7\u2019in kendi yorumlar\u0131 olan kelimelerin hangisiyle ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131 bilemiyorum. Ancak san\u0131r\u0131m ilk olarak, tarihsel \u00e7arp\u0131tman\u0131n kendisinden ba\u015flamak gerekir: \u201cLenin parti genel sekreterlik kurumunu kurarak ba\u015f\u0131na ge\u00e7irdi\u011fi Stalin\u2026\u201d Bu, o denli bariz bir yalan ki, bunu okuyunca insan, G\u00fcle\u00e7\u2019in tam olarak neye g\u00fcvenmi\u015f oldu\u011funu merak ediyor. G\u00fcle\u00e7 okuyucuyu Bol\u015fevik Parti tarihinden bihaber mi san\u0131yor? G\u00fcle\u00e7 okuyucunun kaynaklar\u0131 a\u00e7\u0131p kontrol etmeyece\u011fini mi san\u0131yor? G\u00fcle\u00e7 bizi aptal yerine koyup, a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 tahrifatlar\u0131n kokusunun \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 hayal ediyor?<\/p>\n\n\n\n<p>Stalin\u2019in genel sekreterli\u011fe getirilmesini Merkez Komite\u2019ye, 1922 senesinin Nisan ay\u0131nda Zinovyev \u00f6nermi\u015ftir. \u00d6nceki sekreterya 1921\u2019deki 10. Kongre\u2019de g\u00f6revlerinden \u00e7ekilmi\u015f olan ve Tro\u00e7ki\u2019nin en yak\u0131n yolda\u015flar\u0131 aras\u0131nda olan Serebriakov, Krestinski ve Preobrazhenski\u2019ydi. Ondan \u00f6nceki sekreterya da Sverdlov\u2019un denetimindeydi. Tro\u00e7ki, Zinovyev\u2019in MK\u2019ya genel sekreter olarak Stalin\u2019i \u00f6nermi\u015f olmas\u0131 hakk\u0131nda <em>Hayat\u0131m<\/em> isimli otobiyografisinde \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cBu asl\u0131nda basbaya\u011f\u0131 Lenin\u2019in iste\u011finin kar\u015f\u0131s\u0131ndayd\u0131. Kimse bu atamaya \u00e7ok \u00f6nem vermedi. Lenin\u2019in alt\u0131nda, 10. Kongre taraf\u0131ndan kurulan genel sekreterlik konumu asla politik bir karaktere sahip olamazd\u0131, sadece teknik bir karaktere sahip olabilirdi. Yine de Lenin\u2019in korkular\u0131 vard\u0131. \u2018Bu a\u015f\u00e7\u0131 sadece ac\u0131 yemekler yapar\u2019 derdi Stalin hakk\u0131nda.\u201d<strong>(57)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin, G\u00fcle\u00e7\u2019in tarif etti\u011finin tam tersine Genel Sekreter\u2019in g\u00fcc\u00fcn\u00fc azaltmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Lenin\u2019in Merkez Komitesi Denetim Komisyonu\u2019na verdi\u011fi saplant\u0131 derecesindeki \u00f6nem, onun partinin yozla\u015fmas\u0131 ve b\u00fcrokratikle\u015fmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda ne denli ciddi tedbirler almay\u0131 tasarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir i\u015faretiydi. Lenin 23 Ocak 1923\u2019te kaleme ald\u0131\u011f\u0131 bir makalede, Merkez Kontrol Komisyonu\u2019nu Genel Sekreter\u2019in, MK\u2019nin ve Politb\u00fcro\u2019nun, yetki bak\u0131m\u0131ndan \u00fcst\u00fcne koyuyordu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cSiyasal b\u00fcronun her oturumunda belirli bir say\u0131da kat\u0131lmaktan sorumlu bulunan Merkez Denetim Komisyonu \u00fcyeleri de hi\u00e7bir etkinin, ne genel sekreterin, ne de \u00f6teki MK \u00fcyelerinden herhangi birinin etkisinin bir soru\u015fturma yapmalar\u0131na, dosyalar\u0131 denetlemelerine ve genel olarak b\u00fct\u00fcn i\u015flerde tam bir a\u00e7\u0131kl\u0131k ve s\u0131k\u0131 bir d\u00fczenlilik sa\u011flamalar\u0131na engel olamamas\u0131na &#8211; \u2018kimseye ald\u0131rmadan\u2019 g\u00f6z kulak olacak tutarl\u0131 bir topluluk olu\u015fturacaklard\u0131r.\u201d<strong>(58)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcyle beraber bu \u00f6nerisi rafa kald\u0131r\u0131lacak ve Genel Sekreter, partinin b\u00fct\u00fcn organlar\u0131na egemen olacak \u015fekilde yeniden ve yeniden tan\u0131mlanacakt\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7\u2019in bu \u00f6nermesindeki bir ba\u015fka s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ve tahrifat\u00e7\u0131 taraf, Lenin\u2019in keyfine g\u00f6re herhangi birisini, herhangi bir yerin \u201cba\u015f\u0131na<em> <\/em>ge\u00e7irdi\u011fi\u201d veya ge\u00e7irebilecek biri oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki alg\u0131d\u0131r. Hay\u0131r; Lenin, sizin b\u00fcrokratik parti i\u00e7i i\u015fleyi\u015f anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131zdan son derece uzakta ve onun tam kar\u015f\u0131s\u0131nda olan bir yetkilendirme ve atama metodolojisine sahipti. Lenin partinin bir kongreler iktidar\u0131 oldu\u011funa; yani i\u015f\u00e7ilerin s\u0131k\u0131 denetimi ve y\u00f6netimi alt\u0131nda i\u015fleyen bir sava\u015f mekanizmas\u0131 oldu\u011funa inan\u0131yordu ve kendi Bol\u015fevik Partisi\u2019ni de bu d\u00fc\u015f\u00fcnce etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlemi\u015fti. Lenin\u2019in partisinde, Lenin de dahil hi\u00e7 kimse hi\u00e7 kimseyi, gerekli parti i\u00e7i proleter denetim ve karar mekanizmalar\u0131ndan onaylatmadan, bir mevkinin ba\u015f\u0131na koyamazd\u0131.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7, bu yan\u0131lg\u0131s\u0131n\u0131 bir noktada daha tekrarl\u0131yor ve \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cE\u011fer Lenin\u2019in Merkez Komitesi\u2019nin say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi Stalin bu iste\u011fi yerine getirmeseydi Merkez Komite\u2019ye dahi se\u00e7ilmeyecekti.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz \u00fczere, mesele \u201cStalin\u2019in bu iste\u011fi yerine getirmesi\u201d de\u011fildi; \u00f6ncelikle Lenin\u2019in MK say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 i\u00e7in verdi\u011fi m\u00fccadele, k\u00f6k\u00fcne kadar anti-b\u00fcrokratik kayg\u0131lar ta\u015f\u0131yordu! G\u00fcle\u00e7\u2019in anlat\u0131m\u0131ndan; Lenin ile Stalin aras\u0131nda bir emir-komuta zincirinin oldu\u011fu ve Lenin\u2019in keyf\u00ee bir \u015fekilde diledi\u011fi b\u00fct\u00fcn uygulamalar\u0131, partide hi\u00e7bir tart\u0131\u015fma mekanizmas\u0131n\u0131 tetiklemeden, Stalin eliyle hayata ge\u00e7irdi\u011fi sonucu \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu, Bol\u015fevik Parti\u2019nin i\u00e7 i\u015fleyi\u015finde ba\u015fvurdu\u011fu i\u015f\u00e7i demokrasisi metotlar\u0131 \u00fczerine rezil bir \u00e7arp\u0131tmadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>8.) Kotkin\u2019in biyografik Stalin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131: Tarihsel hatalarla bezeli Bol\u015fevo-fobik bir demagoji<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>2014\u2019\u00fcn Kas\u0131m ay\u0131nda Penguin Yay\u0131nevi, Princeton \u00dcniversitesi profes\u00f6r\u00fc Stephen Kotkin\u2019in \u00fc\u00e7 ciltlik Stalin biyografileri projesinin ilk cildini bast\u0131. \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131 bu ilk cildi ge\u00e7ti\u011fimiz sene; 2018\u2019de T\u00fcrk\u00e7e\u2019ye \u201c<em>Stalin: \u0130ktidar Paradokslar\u0131 &#8211; 1878-1928<\/em>\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla \u00e7evirdi. Kotkin\u2019in kitab\u0131, 2015 senesinde Pulitzer \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fcn biyografiler b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde finale dahi kald\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcn bir taraf\u0131 yok. Kendisi daha \u00e7ok So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminin anti-kom\u00fcnist ve Stalinist yalanlar\u0131n\u0131 yeniden \u00fcretiyor ve araya da kendi yorumlar\u0131n\u0131 kat\u0131yor. Bir insan\u0131n hayat\u0131n\u0131n ciddi bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bu denli yeni fikir ve yorum yoksunu bir projeye adam\u0131\u015f olmas\u0131, kimilerine \u00fcz\u00fcc\u00fc gelebilir. Ancak kitaba g\u00f6z gezdiren herkes, Kotkin\u2019in, hayat\u0131n\u0131 b\u00f6ylesine bo\u015f bir \u00e7aba i\u00e7inde harcayarak d\u00fcnyaya ve insan d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn kendisine daha fazla zararda bulunmam\u0131\u015f olmas\u0131na sevinecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin, \u00f6ncelikle maddeci bir tarihsel perspektiften yoksun. Stalin\u2019i; 1920\u2019lerin ba\u015f\u0131nda parti i\u00e7inde olduk\u00e7a \u00f6nemsiz olan bu adam\u0131, 1920\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131nda mutlak iktidara ta\u015f\u0131yan somut s\u00fcre\u00e7leri ve bu s\u00fcre\u00e7lerin niteli\u011fini yorumlayabilmekten uzak bir tarih\u00e7i. Kotkin kitab\u0131 boyunca Stalin\u2019in iktidar\u0131n\u0131n yolunu d\u00f6\u015feyen s\u00fcre\u00e7lerin; yani 1918 Alman Devrimi\u2019nin ve 1923 Hamburg ayaklanmas\u0131n\u0131n yenilgisinin; Macaristan Sovyet Cumhuriyeti\u2019nin Romanya i\u015fgal g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n; 1927\u2019de \u00c7in Devrimi\u2019nin yenilmesinin; 1926\u2019da \u0130ngiltere genel grevinin yenilmesinin; 5 sene s\u00fcren \u0130\u00e7 Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Ekim Devrimi\u2019ni var eden \u00f6nc\u00fc i\u015f\u00e7i kadrolar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin; NEP politikalar\u0131 sonucundan ortaya \u00e7\u0131kan yeni varl\u0131kl\u0131 toplumsal kesimlerin kendilerini siyasal olarak ifade edebilmek i\u00e7in nas\u0131l partiye dolu\u015ftuklar\u0131n\u0131n; yani d\u00fcnya proletaryas\u0131n\u0131n geri \u00e7ekili\u015fi ve Sovyet i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n yorulmas\u0131yla Stalin\u2019in nas\u0131l Kremlin\u2019deki b\u00fcrokratik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u00f6\u015fe ta\u015flar\u0131n\u0131 in\u015fa etti\u011finin analizini yapm\u0131yor. Kotkin daha \u00e7ok, Leninizm\u2019den kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi \u201ctotaliter\u201d ve \u201cdiktatoryal\u201d kurumsalla\u015fmalarla, idealist bir bi\u00e7imde Stalinist iktidar\u0131 a\u00e7\u0131klamaya koyuluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in bin sayfay\u0131 a\u015fan \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ra\u011fmen bu konudaki bilimsel ve maddeci biricik a\u00e7\u0131klama, Tro\u00e7ki\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klama olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cTek parti hakimiyetinin totaliter Stalinist rejime hukuki \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 olarak hizmet etti\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmaz bir ger\u00e7ektir. Ama b\u00f6ylesi bir evrimin nedeni ne Bol\u015fevizm\u2019de, hatta ne de ge\u00e7ici bir askeri \u00f6nlem olarak di\u011fer partilerin yasaklanmas\u0131nda de\u011fil, proletaryan\u0131n Avrupa\u2019da ve Asya\u2019da u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bir dizi yenilgide aranmal\u0131d\u0131r.\u201d<strong>(59)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Kotkin kitap boyunca Marx\u2019la dalga ge\u00e7iyor, Lenin\u2019le alay ediyor ve \u00f6zellikle de Tro\u00e7ki\u2019ye asparagas sald\u0131r\u0131larda bulunuyor ancak sonunda da \u015funu ekliyor: Stalin ger\u00e7ek bir Marksist\u2019ti ve o, Lenin\u2019in sad\u0131k birer \u00f6\u011frencisiydi. Kotkin bunu tam da, Stalinizm\u2019in g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 sosyalizme ve Marx, Lenin, Tro\u00e7ki\u2019de kristalize olan ortodoks Marksizm\u2019in ilkesel hatt\u0131na y\u00fckleyebilmek; ikisi birbirlerinden programatik ve kategorik olarak ayr\u0131 de\u011fillermi\u015f gibi g\u00f6sterebilmek i\u00e7in yap\u0131yor. Bunu yukar\u0131da detaylar\u0131yla a\u00e7\u0131klad\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, Kotkin\u2019in Marksizm\u2019e sald\u0131rmak i\u00e7in, onun Stalin\u2019de v\u00fccut buldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ilk sefer de\u011fil. Kotkin, bir di\u011fer kitab\u0131 olan 1995 tarihli <em>Magnetic Mountain: Stalinism as a Civilization<\/em> (Manyetik Da\u011f: Bir Medeniyet Olarak Stalinizm) kitab\u0131nda, Stalinizm\u2019in \u201ctopluma rasyonal bir d\u00fczen empoze etmek i\u00e7in devletin ara\u00e7sall\u0131\u011f\u0131yla \u00f6rnek niteli\u011finde bir ayd\u0131nlanmac\u0131 \u00fctopya bina etmeyi denedi\u011fini ve bu s\u0131rada 19. y\u00fczy\u0131l end\u00fcstrile\u015fmesinin getirdi\u011fi zorlu s\u0131n\u0131f ayr\u0131mlar\u0131n\u0131 a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6yl\u00fcyor ve \u201cbu denemenin, ayd\u0131nlanmay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmada ona yard\u0131mc\u0131 olan geleneksel olarak kent-modelli toplum-odakl\u0131 \u00fctopyalar\u0131n k\u00f6keninden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d iddia ediyordu.<strong>(60)\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in Stalin\u2019i bu rehabilite etme u\u011fra\u015f\u0131n\u0131n k\u00f6kenleri, onun anti-Marksist perspektifinde bulunuyordu. Kotkin, ayd\u0131nlanma \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n insan d\u00fc\u015f\u00fcncesine getirdi\u011fi en ilerici kazan\u0131mlar\u0131n do\u011fal sonu\u00e7lar\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131larak rasyonal bir toplumsal-ekonomik planlaman\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n ve s\u0131n\u0131flar\u0131 ortadan kald\u0131rmaya d\u00f6n\u00fck tarihsel siyasi faaliyetin, zorunlu olarak Stalinizm\u2019in ter\u00f6rist despotizminin bir benzerine yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 savl\u0131yordu. Onun i\u00e7in s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumsal olu\u015fuma gidi\u015fin herhangi bir metodunu savunan herhangi bir kimse, Stalin\u2019in uygulad\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f\u00e7ilere d\u00f6n\u00fck olan katliamc\u0131 ve bask\u0131c\u0131 tedbirleri yeniden uygulamak zorunda kalacakt\u0131. Kotkin yeni ku\u015faklara, Stalin haricinde ba\u015fka ve alternatif bir sosyalizm ile Marksizm olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; sanayinin bilimsel planlanmas\u0131ndan veya i\u015f\u00e7ilerin devrimci iktidar\u0131ndan bahseden herhangi birisinin, mant\u0131ksal olarak Stalinizm\u2019in i\u015fledi\u011fi rezil su\u00e7lar\u0131 i\u015flemekten bahsetti\u011fini arg\u00fcman olarak ileri s\u00fcr\u00fcyordu. O, i\u015fte bu anti-kom\u00fcnist formasyonu dolay\u0131s\u0131yla Marx, Lenin ve Tro\u00e7ki\u2019yle dalga ge\u00e7iyor ama Stalin\u2019e sa\u011flam bir Marksist diyordu.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in kitab\u0131 asl\u0131nda Stalin\u2019in Marksizm\u2019le olan ili\u015fkisi ba\u011flam\u0131nda \u00e7eli\u015fkili ifadeler bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Kotkin, hi\u00e7bir \u015fekilde do\u011frulama u\u011fra\u015f\u0131na girmedi\u011fi baz\u0131 ifadelere ve tamlamalara kitab\u0131 boyunca yer veriyor: \u201c<em>Stalin\u2019in Marksizm\u2019e tutulmas\u0131<\/em>\u201d, \u201cStalin yeniden ve yeniden Lenin\u2019in yaz\u0131lar\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na geri d\u00f6nd\u00fc. Onunla ilgili temel ger\u00e7ek, d\u00fcnyay\u0131 Marksizm\u2019den g\u00f6rmesiydi\u201d, \u201ckesin olay \u015fey ise onun kom\u00fcnist ideolojide marine edilmi\u015f olu\u015fuydu\u201d, \u201cLenin\u2019in inan\u00e7 dolu \u00f6\u011frencisi olarak Stalin 1924-25\u2019te hem bir ideolog (\u2018sermaye\u2019, \u2018burjuvazi\u2019, \u2018emperyalizm\u2019), hem de jeostratejik bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcn embriyonu olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu\u201d ve benzerleri.<strong>(61)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ancak Kotkin kitap boyunca \u015fu ifadeleri de kullan\u0131yor: \u201cPek az kimse onun \u2018Anar\u015fizm mi Sosyalizm mi?\u2019 (1906-7) metninin, merhum Giorgi Teliya\u2019dan \u00e7ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir. \u015eimdi, \u2018Leninizm\u2019in \u0130lkeleri\u2019 kitab\u0131na gelince, onu da o s\u0131rada hala hayatta olan Filipp Ksenofontov\u2019un el yazmas\u0131 olan \u2018Lenin\u2019in Devrim Doktrini\u2019nden\u2019\u00a0 \u00e7alm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d Kotkin d\u00f6nemin b\u00fct\u00fcn ileri gelen Marksistlerinin I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n patlak vermesinin ve II. Enternasyonal\u2019in \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn nedenleriyle ilgili yo\u011fun bir teorik-politik \u00e7al\u0131\u015fmaya girdiklerini ve bu ba\u011flamda eserler verdiklerini s\u00f6ylerken, Stalin i\u00e7in \u015funu s\u00f6yler: \u201cNe var ki gelece\u011fin bu s\u00f6z sahibi, hi\u00e7bir sava\u015f zaman\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r, bir g\u00fcnl\u00fck bile.\u201d Yine Kotkin \u015funu yazar: \u201cStalin\u2019in fa\u015fizmi anlamaya d\u00f6n\u00fck yeteneksizli\u011fi, fena halde a\u00e7\u0131kt\u0131r.\u201d<strong>(62)<\/strong>\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck Sovyet tarih\u00e7isi E. H. Carr, Stalin\u2019in Marksizm\u2019i i\u00e7in \u201cy\u00fczeysel ve g\u00f6stermelik\u201d derken hakl\u0131 bir noktaya parmak bas\u0131yordu. Kotkin, Carr\u2019\u0131n bu konuda hatal\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylese de, s\u0131k s\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, Carr\u2019\u0131n neden hatal\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131yor. Sadece Stalin ve onun Marksizm\u2019le ili\u015fkisi \u00fczerine bir dolu \u00e7eli\u015fkinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na sebebiyet veren izlenimci \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131n\u0131 s\u0131ralamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in bibliyografyas\u0131, ki\u015fide baz\u0131 \u015f\u00fcpheler uyand\u0131rm\u0131yor de\u011fil. Misal, bibliyografyada 1920\u2019lerde SSCB\u2019de bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen 21 ciltlik Tro\u00e7ki\u2019nin T\u00fcm Eserleri\u2019nin bulundu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Ancak Tro\u00e7ki\u2019nin 15 ciltlik T\u00fcm Eserleri\u2019nin bas\u0131m\u0131 Stalin taraf\u0131ndan 1927\u2019de durduruldu\u011funda, daha hen\u00fcz 12 cilt yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131. Kotkin\u2019in dipnotlar\u0131n\u0131 kontrol eden birisi bol say\u0131da tarih hatas\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, yanl\u0131\u015f cildin veya sayfa numaras\u0131n\u0131n verildi\u011fini ve hipotezlerinin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n belgelendirilmedi\u011fini g\u00f6rebilir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Kotkin\u2019in ilgin\u00e7 yorumlar\u0131na da dipnotlarda rastlamak m\u00fcmk\u00fcn. Kitab\u0131n \u0130ngilizce bask\u0131s\u0131n\u0131n 204. dipnotunda Kotkin, Zinovyev, Buharin ve di\u011ferlerinin 1923\u2019te Kislovodsk\u2019ta ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bulu\u015fmay\u0131 tarif ediyor ve sonras\u0131nda ekliyor: \u201cHarvardl\u0131 Rusya tarih\u00e7isi Richard Pipes, bu bulu\u015fman\u0131n ertesi g\u00fcn\u00fc Polonya\u2019da do\u011fmu\u015ftu (11 Temmuz).\u201d K\u0131saca kitab\u0131n iyi bir edit\u00f6r\u00fc olsayd\u0131, hacminin yar\u0131 yar\u0131ya azabilece\u011fine \u015f\u00fcphe yok. Kotkin organize edemedi\u011fi bir malzemeler y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131, yer yer kendi anti-Marksist karalamalar\u0131 e\u015fli\u011finde Penguin Yay\u0131nevi\u2019ne teslim etmi\u015f ve ortaya da, bu kitap \u00e7\u0131km\u0131\u015f.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131r kitab\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131, hatalar\u0131n\u0131, kaynaklar\u0131n\u0131 ve dipnotlar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yorken, bir pencere a\u00e7arak G\u00fcle\u00e7\u2019in korkun\u00e7 yalanlar\u0131ndan birini daha bu noktada g\u00fcndeme getirmenin faydal\u0131 olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Gazete Duvar\u2019daki yaz\u0131s\u0131nda G\u00fcle\u00e7 \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cKotkin, kitab\u0131nda, Lenin\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra partinin liderinin kim olaca\u011f\u0131 konusunda yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan, Lenin\u2019in Vasiyeti olarak bilinen mektup hakk\u0131nda, \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lacak bir iddiada bulunuyor. Mektup asl\u0131nda partiye Lenin\u2019in Bol\u015fevik Partisi\u2019nin liderleri hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 bir de\u011ferlendirme. Bug\u00fcne kadar bu mektubun \u2018d\u00fczmece\u2019 olabilece\u011fi \u015feklinde ne muhataplar\u0131 ne de tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan bir iddiada bulunulmad\u0131.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Bu, o denli vahim bir iddia ki, iddian\u0131n okuyucuyu yan\u0131ltamaya d\u00f6n\u00fck derin tahrifat\u00e7\u0131 \u00f6z\u00fc, G\u00fcle\u00e7\u2019in kalemini bir kenara b\u0131rakmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ve gazetecilik\/yazarl\u0131k ser\u00fcvenini art\u0131k sonland\u0131rmas\u0131n\u0131 talep ediyor. G\u00fcle\u00e7 bunu ciddi ciddi d\u00fc\u015f\u00fcnmeli. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kotkin\u2019in kitab\u0131nda en \u00e7ok al\u0131nt\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tarih\u00e7i Valentin Sakharov\u2019un kendisi, zaten Lenin\u2019in vasiyetinin sahte oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131 ortaya atan ki\u015fi. Kendini s\u0131k\u0131 bir Stalinist olarak tan\u0131mlayan Moskova \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Sakharov, <em>Politicheskoe zaveshchanie<\/em> (Lenin\u2019in \u2018Politik Vasiyeti\u2019) ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, Lenin\u2019in hayat\u0131n\u0131n son d\u00f6nemindeki birtak\u0131m makalelerin, dikte edilen notlar\u0131n ve mektuplar\u0131n sahte oldu\u011funu iddia ediyor. Kotkin\u2019in b\u00fct\u00fcn i\u015ftah\u0131yla arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131-ald\u0131\u011f\u0131; Kotkin\u2019in, Lenin\u2019in hayat\u0131n\u0131n son d\u00f6nemlerinde Tro\u00e7ki ile birlikte Stalin\u2019e ve b\u00fcrokratikle\u015femeye kar\u015f\u0131 siyasal bir sava\u015f\u0131ma giremeyecek olu\u015funa dair ill\u00fczyonlar\u0131n\u0131 devrald\u0131\u011f\u0131 isim Stalinist Sakharov\u2019un kendisinden ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. Burjuva Kotkin, Lenin\u2019in vasiyeti konusunda g\u00f6sterdi\u011fi anti-Leninist ve komplocu idealist tarihsel metodu, pek sevgili ideolojik babas\u0131 Stalinist Sakharov\u2019un temelsiz iddialar\u0131ndan devralm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcle\u00e7 s\u00f6z konusu biyografiyi okudu\u011funu iddia ediyorsa bunu nas\u0131l olur da bilemez? Yoksa G\u00fcle\u00e7, bunu biliyor olmas\u0131na ra\u011fmen, Sukharov\u2019un iddialar\u0131 Moshe Lewin taraf\u0131ndan \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in mi, Lenin\u2019in vasiyeti \u00fczerine olan bu kirli yalan\u0131n ilk defa dile getirildi\u011fini deklare etme ihtiyac\u0131 hissetmi\u015ftir? G\u00fcle\u00e7 arg\u00fcmans\u0131z, kan\u0131ts\u0131z ve temelsiz falsifikasyonunda bu kadar ileri gitmi\u015f olabilir mi? Ger\u00e7ekten de Sukharov\u2019un rezil edilerek yanl\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi i\u00e7in, bu \u00e7\u0131karc\u0131 ve gerici iddian\u0131n ilk defa Kotkin taraf\u0131ndan ortaya kondu\u011funu savlamak zorunda hissetmi\u015f olabilir mi kendisini? Bu, G\u00fcle\u00e7\u2019in yaz\u0131s\u0131 boyunca s\u00f6ylenen yalanlar ve \u00e7arp\u0131t\u0131lan tarihsel olgular g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutuldu\u011funda, hi\u00e7 de olas\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 de\u011fil. Anti-Marksist ve Lenin d\u00fc\u015fman\u0131 Kotkin\u2019in, Sukharov\u2019un utan\u00e7 verici Stalinist yalanlar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir hevesle kucaklamas\u0131 ve G\u00fcle\u00e7\u2019in, Sukharov\u2019un kar\u015f\u0131devrimci Stalinist hayallerinin Kotkin\u2019in burjuva kurgusunun malzemesi olmas\u0131n\u0131n \u00fczerinden atlamas\u0131, bir \u201chaf\u0131za kayb\u0131\u201d de\u011fil aksine, hi\u00e7bir \u015fekilde siyasal aff\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan bir falsifikasyondur.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Sukharov\u2019un ve onun yaln\u0131zca bir burjuva \u00f6\u011frencisi olan Kotkin\u2019in, Moshe Lewin\u2019i ve onun <em>Lenin\u2019in Son Kavgas\u0131<\/em> kitab\u0131n\u0131 neden yok sayd\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131labilir (Kotkin\u2019in kitab\u0131nda ona sadece 21 at\u0131f var). Bu kitap ve yazar\u0131, s\u00f6z konusu ikilinin b\u00fct\u00fcn pragmatist kurgular\u0131 ile \u015fablonlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6kertti de ondan. Ancak yine de insan, Stalin\u2019e sempati besleyen ve Tro\u00e7ki\u2019yi ele\u015ftirel bir s\u00fczge\u00e7ten ge\u00e7iren N. I. Kapchenko\u2019nun iki ciltlik \u201c<em>Politicheskaia biografiia Stalina<\/em>\u201d (Stalin\u2019in Politik Biyografisi, 2004) ba\u015fl\u0131kl\u0131 serisinin, neden Sukharov ve Kotkin taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 merak ediyor. San\u0131r\u0131m bu, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n neticesinde Kapchenko\u2019nun vard\u0131\u011f\u0131 siyasal ve tarihsel bilan\u00e7oyla ilgili olabilir:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cAyr\u0131nt\u0131lara ve farkl\u0131l\u0131klara girmeden \u015funu belirtece\u011fim ki, akademisyenlerin emrinde olan dok\u00fcmanlar ve devasa say\u0131daki insanlar\u0131n tan\u0131kl\u0131klar\u0131, Lenin\u2019in siyasi vasiyetinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n reddedilemez ger\u00e7e\u011fini sorgulamak i\u00e7in en ufak bir neden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.\u201d<strong>(63)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Bu kadar basit.<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin, biyografik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 boyunca Marksizm\u2019in s\u0131n\u0131f, s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri, Bonapartizm, emperyalizm, sosyalizm, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva kategorileri ile alay ediyor ve bunlar\u0131 kullanarak d\u00fcnyay\u0131 anlamaya ve de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n, yaln\u0131zca iki y\u00fczl\u00fc despotlar olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Kotkin\u2019in bu kitab\u0131 kaleme al\u0131rken, hedef kitle olarak se\u00e7ti\u011fi okuyucu profilinin sa\u011fc\u0131 ve toplumsal e\u015fitlik d\u00fc\u015fman\u0131 oldu\u011fu bariz; Kotkin\u2019in bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na bay\u0131lan Stalinistlerin de haliyle bu sa\u011fc\u0131 ve toplumsal e\u015fitlik d\u00fc\u015fman\u0131 demografik tan\u0131m\u0131n i\u00e7ine girmesi \u015fa\u015f\u0131lacak bir durum de\u011fil. \u201c<em>Lenin \u00f6z\u00fcnde sadece bir hiciv yazar\u0131yd\u0131<\/em>\u201d diyerek Lenin\u2019i tarif eden Kotkin, onun hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor: \u201c<em>Lenin, b\u0131rakal\u0131m pazar te\u015fviklerini; Rus tar\u0131m\u0131, toprak kullan\u0131m\u0131, g\u00f6\u00e7men emek veya k\u00f6yl\u00fc kom\u00fcnlerinin akt\u00fcel faaliyetleri \u00fczerine hi\u00e7bir \u015fey anlam\u0131yordu.<\/em>\u201d<strong>(64) <\/strong>\u00d6yle san\u0131yorum ki Lenin\u2019in \u201c<em>Rusya\u2019da Kapitalizmin Geli\u015fmesi<\/em>\u201d kitab\u0131na veya onun Kapital\u2019in toprak rant\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerini \u00f6zetledi\u011fi yaz\u0131lar\u0131na a\u015fikar olan herkes, Kotkin\u2019in bu iddias\u0131na yaln\u0131zca g\u00fclecektir. Lenin i\u00e7in \u201c<em>politik \u015fiddetin bir ilkeye y\u00fckseldi\u011fini<\/em>\u201d s\u00f6yleyen Kotkin, Stalin\u2019in bu konuda Lenin\u2019in en sad\u0131k \u00f6\u011frencisi oldu\u011funu belirtiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin Lenin hakk\u0131ndaki falsifikasyonlar\u0131n\u0131, kitap boyunca \u00e7izdi\u011fi Tro\u00e7ki karikat\u00fcr\u00fcyle tamaml\u0131yor. Tro\u00e7ki s\u00f6z konusu oldu mu Kotkin\u2019in ba\u015fvurdu\u011fu kaynak neo-Stalinist Sukharov\u2019un yan\u0131 s\u0131ra, Stalinist rejimin ve dolay\u0131s\u0131yla onun tarih\u00ee ve politik b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca temsilcilerinden olan Molotov ile Kaganovi\u00e7. Kotkin, Stalinist ayg\u0131t\u0131n bu iki hizmetk\u00e2r\u0131n\u0131n Tro\u00e7ki ve Tro\u00e7kizm \u00fczerine s\u00f6ylediklerini hi\u00e7bir ele\u015ftirel yorumlamaya tabi tutmadan, aynen kabul ediyor. Asl\u0131nda bu, Kotkin\u2019in, Ekim Devrimi, Bol\u015fevik Partisi ve Lenin ile Leninizm d\u00fc\u015fman\u0131 olan burjuva tarih\u00e7ili\u011finin do\u011frudan do\u011fruya ideolojik bir sonucu. Kotkin\u2019in kitap boyunca, Tro\u00e7ki\u2019nin devrimdeki rol\u00fcn\u00fc inatla k\u00fc\u00e7\u00fcltmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 ve bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda Stalin\u2019e \u00fcstlenmemi\u015f oldu\u011fu, ger\u00e7ekle\u015ftirmemi\u015f oldu\u011fu t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc rolleri atfetmeye kalk\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131, onun, b\u00fct\u00fcn bir ciddi Sovyet tarih\u00e7ileri silsilesini ve onlar\u0131n eserlerini reddetmesini beraberinde getirmi\u015f. Kotkin, Rus devrimleri tarihi boyunca Tro\u00e7ki\u2019nin asl\u0131nda minimal bir pozisyon i\u015fgal etti\u011fini iddia edebilmek i\u00e7in Deutscher, Carr, Lewin, Rabinowitch, Daniels, Knei-Paz, Day, Rogovin, Souvarine, Volkogonov, Medvedev ve Cohen de dahil bir\u00e7ok Sovyet tarihi uzman\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmeyi deniyor ancak elbette, bu operasyonun bilan\u00e7osu, yaln\u0131zca korkun\u00e7 bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k oluyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in Bol\u015fevik \u00f6nderleri de\u011ferlendiri\u015finde kesif bir anti-Semitizm kokusu her taraf\u0131 kapl\u0131yor. Sovyetlerin y\u00f6netiminde bulunan kadrolar\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn Yahudi oldu\u011funu iddia eden 5 Mart 1919 tarihli London Times n\u00fcshas\u0131n\u0131, hi\u00e7bir yorumda veya ele\u015ftiride bulunmadan al\u0131nt\u0131layan ve bunu parantez i\u00e7indeki bir \u00fcnlemle (!) niteleyen Kotkin, ard\u0131ndan Lenin\u2019in, Kamenev\u2019in, Zinovyev\u2019in ve Tro\u00e7ki\u2019nin Yahudi k\u00f6kenlerine dair hatalarla dolu a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131yor ve ekliyor: \u201c<em>Tepede, yaln\u0131zca G\u00fcrc\u00fc \u00c7uva\u015fgili-Stalin, herhangi bir taraf\u0131yla Yahudi de\u011fildi.<\/em>\u201d \u00d6ncelikle bu, bariz bir bi\u00e7imde yalan. \u0130kinci olarak aktard\u0131\u011f\u0131 bir anekdotla Tro\u00e7ki\u2019nin asl\u0131nda Yahudi oldu\u011fu i\u00e7in iktidar sava\u015f\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini savlayan Kotkin, bug\u00fcn\u00fcn Putin rejiminin ve onun \u00e7evresinde k\u00fcmelenmi\u015f oligar\u015finin devlet kanallar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7izmi\u015f oldu\u011fu karikat\u00fcrize Tro\u00e7ki falsifikasyonuyla tamamen benzer bir \u00e7arp\u0131k Tro\u00e7ki portresi \u00e7iziyor. Bu, onun tarih\u00e7ili\u011finin ne denli ideolojik ve politik ajandalar \u00fczerinden belirlendi\u011fini, objektiviteden tamamen kopuk oldu\u011funu, bilimsel metotla ve ampirik bulgularla hi\u00e7bir ba\u011f\u0131n\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; yani asl\u0131nda onun tarih\u00e7ili\u011finin bir tarih\u00e7ilik de\u011fil, \u015faklabanl\u0131k oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe yok ki Kotkin\u2019i, Nazi propaganda kitap\u00e7\u0131\u011f\u0131 \u201c<em>Der j\u00fcdische Bolschewismus<\/em>\u201dtan (Yahudi Bol\u015fevizmi) ele\u015ftirisiz bir bi\u00e7imde al\u0131nt\u0131 yapmaya iten bu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k anti-Semitist \u00f6nermeleri, onun akademik ve bilimsel kariyerini nitelik olarak sonland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Kotkin \u015fu veya bu \u00fcniversitede akademisyenlik yapmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilir; ancak akli melekelerini koruyan hi\u00e7 kimse, onun dikkate de\u011fer bir zihin ve insan oldu\u011funa kanaat getirmeyecektir. O, zavall\u0131 bir insan tozudur.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in kitab\u0131, t\u00fcr\u00fc t\u00fckenmekte olan bir s\u00f6ylemin; Bol\u015fevizm\u2019e d\u00f6n\u00fck So\u011fuk Sava\u015f s\u00f6yleminin bir devamc\u0131s\u0131. Bol\u015fevizm\u2019in m\u00fcmk\u00fcn olan biricik sonucunun Stalinizm\u2019in su\u00e7lar\u0131 oldu\u011funa kanaat getiren Kotkin, Ekim Devrimi i\u00e7in \u201cdarbe\u201d tan\u0131mlamas\u0131n\u0131 kullanmaktan \u00e7ekinmiyor. Bu anlay\u0131\u015f\u0131n bir getirisi olarak Lenin\u2019in \u00fcnl\u00fc \u201c<em>Ne Yapmal\u0131?<\/em>\u201d kitab\u0131 ile ba\u015flayan ve Moskova Mahkemeleri ile sonu\u00e7lanan do\u011frusal ve nedensel bir \u00e7izgi oldu\u011funu savl\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Stalinistler, Kotkin\u2019in kitab\u0131n\u0131n hacmiyle bir hayli \u00f6v\u00fcn\u00fcyor olsalar da, ger\u00e7ekten de kal\u0131n olan bu kitab\u0131n i\u00e7inde 1917 senesinin neden bu kadar az say\u0131daki sayfaya s\u0131\u011fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131yorlar. Bol\u015fevik Parti\u2019nin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131yla asl\u0131nda ger\u00e7ek ve kal\u0131c\u0131 ba\u011flara sahip olmad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131ndaki Kotkin i\u00e7in, 1917 senesine dair Amerikan emperyalizmi So\u011fuk Sava\u015f\u2019ta hangi arg\u00fcman\u0131 \u00fcrettiyse, o do\u011fru.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Stalin biyografisinin yazar\u0131, bir\u00e7ok konuda \u00e7arp\u0131tmalara ba\u015fvuruyor. Bunlardan birisi devrim s\u0131ras\u0131nda patlak vermi\u015f olan \u0130\u00e7 Sava\u015f. Kotkin\u2019in temel tezlerinden birisi, K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun Tro\u00e7ki\u2019den nefret etmekte oldu\u011fu; bunu, \u00e7e\u015fitli tarihsel dok\u00fcmanlar, tan\u0131kl\u0131klar ve belgelerle bir\u00e7ok kereler yanl\u0131\u015flanm\u0131\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fma olsa da, Francesco Benvenuti\u2019nin 1988 tarihli \u201c<em>Bol\u015fevikler ve K\u0131z\u0131l ordu, 1918-1922<\/em>\u201d kitab\u0131na dayand\u0131r\u0131yor. Burada 1919\u2019daki 8. Kongre\u2019de ya\u015fanan askeri tart\u0131\u015fma \u00e7arp\u0131t\u0131larak sunuluyor. Halbuki kongrede Tro\u00e7ki\u2019nin sundu\u011fu askeri tezler Stalin, Voroshilov ve Budenni\u2019nin muhalefetiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rken, Lenin\u2019in deste\u011fiyle birlikte kabul edilmi\u015fti.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tro\u00e7ki\u2019nin K\u0131z\u0131l Ordu taraf\u0131ndan sahiplenilmesi ve onun askeri tezleri \u00fczerine iyi bir referans olabilecek olan Lenin, 1919\u2019da \u00fcnl\u00fc Rus yazar\u0131 Maksim Gorki\u2019ye \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cBir tek y\u0131l i\u00e7inde \u00f6rnek bir ordu \u00f6rg\u00fctleyen ve askeri uzmanlar\u0131n sayg\u0131s\u0131n\u0131 kazanan ba\u015fka bir adam g\u00f6sterin bana. Elimizde b\u00f6yle bir adam var. Her \u015feyimiz var. Ve harikalar yarataca\u011f\u0131z.\u201d<strong>(65)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Daha sonra bu pasaj, Stalin\u2019in emriyle Gorki\u2019nin hat\u0131ratlar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yine de Kotkin, Tro\u00e7ki\u2019nin askeri ve politik rol\u00fcn\u00fc minimalize etme u\u011fra\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, e\u011fer Lenin 1919\u2019da Tro\u00e7ki\u2019nin askeri tezlerini kabul etmeseydi, Bol\u015feviklerin \u0130\u00e7 Sava\u015f\u2019ta kaybedebilece\u011fini; Stalin\u2019in yetersiz ve faydas\u0131z \u00f6nerilerinin Beyazlar kar\u015f\u0131s\u0131nda bir ma\u011flubiyete sebebiyet verebilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu zaten, 1920 Polonya Sava\u015f\u0131\u2019nda ispatlanmad\u0131 m\u0131? Mart 1920\u2019de Pilsudki\u2019nin Polonya birlikleri Sovyet topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgal ettikten sonra K\u0131z\u0131l Ordu bir kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015f ve Var\u015fova\u2019ya do\u011fru y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe ge\u00e7mi\u015fti. Lenin ile Tro\u00e7ki\u2019nin \u00e7izgisi, Polonyal\u0131 i\u015f\u00e7ileri kendi burjuvazilerine kar\u015f\u0131 ayakland\u0131rmak ve onlar\u0131n iktidar\u0131 ele ge\u00e7irerek Sovyet Polonya\u2019y\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya ilan etmelerine yard\u0131mc\u0131 olabilmekti. Var\u015fova\u2019n\u0131n g\u00fcneyindeki Lviv\u2019e do\u011fru harekete ge\u00e7en birliklerin ba\u015f\u0131nda bulunan Stalin\u2019in, komuta kademesinden gelen merkezi emirlere d\u00f6n\u00fck yaygarac\u0131 itaatsizli\u011fi, ancak Kotkin gibi bir anti-Bol\u015fevik taraf\u0131ndan, bu kadar allan\u0131p pullanabilirdi. A\u011fustos ba\u015f\u0131nda, gelen emire ra\u011fmen Stalin\u2019in g\u00fc\u00e7lerini kuzeyde Var\u015fova\u2019ya do\u011fru seferber etmemi\u015f olmas\u0131, neredeyse K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun felaketle sonu\u00e7lanacak olan bir yenilgi almas\u0131na&nbsp;neden olacakt\u0131. Stalin ve Voro\u015filov daha sonra bu ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 gizlemek i\u00e7in Sovyet askeri tarihinde a\u00e7\u0131k bir sans\u00fcr uygulayacaklar ve tarihi, onu \u00e7arp\u0131tarak yeniden yazacaklard\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Stalin, sava\u015f alan\u0131nda g\u00f6sterdi\u011fi korkun\u00e7 yeteneksizli\u011fin ve daha da \u00f6nemlisi itaatsizli\u011fin sonucunda, parti i\u00e7i bas\u0131n\u00e7lar\u0131n etkisiyle 17 A\u011fustos\u2019ta askeri g\u00f6revlerinden istifa etmeyi talep etti ve Politb\u00fcro bunu hemen kabul etti. 1920 senesinin Eyl\u00fcl ay\u0131ndaki 9. Kongre geldi\u011finde Stalin, Lenin ile Tro\u00e7ki\u2019den kendisine y\u00f6neltilen sert ele\u015ftirilere kar\u015f\u0131 bir savunma yapmak zorunda kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Sovyet mare\u015fali Mikhail Tuha\u00e7evski, <em>Pokhod za Vislu<\/em> (Vist\u00fcl\u2019\u00fcn \u00d6tesinde Seferberlik) ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle yazacakt\u0131:\u00a0<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cDevrimi ihra\u00e7 etmek bir olas\u0131l\u0131kt\u0131. Kapitalist Avrupa temellerinden sars\u0131l\u0131yordu ve stratejik hatalar\u0131m\u0131z ile bu alandaki yenilgimiz i\u00e7in Polonya Sava\u015f\u0131, 1917 Ekim Devrimi ile Bat\u0131 Avrupa&#8217;daki devrim aras\u0131nda bir ba\u011flant\u0131 olabilirdi.\u201d<strong>(66)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Tuha\u00e7evski, daha sonra d\u00fczmece Moskova Mahkemeleri s\u0131ras\u0131nda Stalin\u2019in emriyle \u00f6ld\u00fcr\u00fclecekti. Ancak Kotkin, Polonya Sava\u015f\u0131\u2019na b\u00f6yle bakm\u0131yor; ona g\u00f6re \u201c<em>proleter Stalin, bu tip macerac\u0131l\u0131klara kar\u015f\u0131 uyarm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, itaatsizli\u011fin g\u00fcnah ke\u00e7isi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/em>\u201d Bu yorum, tarihin ve say\u0131s\u0131z tan\u0131kl\u0131k ile maddi verinin a\u00e7\u0131k bir \u00e7arp\u0131tmas\u0131d\u0131r ve bu \u00e7arp\u0131tma tam da, Stalin \u00fczerinden, o kullan\u0131larak, Bol\u015fevizm\u2019i k\u00f6t\u00fclemek i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6ncelikle Kotkin\u2019in, Stalin\u2019in macerac\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Polonya\u2019da parti emirlerine ihanet etti\u011fi iddias\u0131, hi\u00e7bir belgesi ve temeli olmayan bir yalan olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r (\u00f6zellikle de Kotkin\u2019in Lenin ile Tuha\u00e7evski\u2019ye macerac\u0131 dedi\u011fini hat\u0131rlarsak). 13 Temmuz 1920\u2019de, Bol\u015fevik genel kurmay\u0131n\u0131 \u201c<em>macerac\u0131l\u0131klara kar\u015f\u0131 uyarm\u0131\u015f<\/em>\u201d olan Stalin, Polonya birlikleri yar\u0131-da\u011f\u0131n\u0131k bir vaziyetteyken, Lenin\u2019e \u015f\u00f6yle bir telgraf \u00e7ekecekti: \u201c<em>Polonya\u2019n\u0131n yenildi\u011fi \u015fu anlarda, emperyalizmin hi\u00e7 \u015fimdiki kadar zay\u0131f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bizim de hi\u00e7 \u015fimdiki kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum; dolay\u0131s\u0131yla kendimiz i\u00e7in ne kadar kararl\u0131 davran\u0131rsak, Rusya ve uluslararas\u0131 devrim i\u00e7in de o kadar iyi olur.<\/em>\u201d<strong>(67)<\/strong> Rus tarih\u00e7i Oleg Khlevniuk buna bir ekleme daha yapar ve 24 Temmuz\u2019da Stalin\u2019in Lenin\u2019e \u00e7ekti\u011fi bir telgrafta \u0130talya\u2019da, Macaristan\u2019da ve \u00c7ekoslovakya\u2019da ayaklanmalar organize edilmesini \u00f6nerdi\u011fini yazar.<strong>(68)<\/strong> Kotkin neden, Stalin ile \u201cmacerac\u0131l\u0131ktan\u201d bahsederken, bu telgraflar\u0131n i\u00e7inde yatan politikan\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131 inceleme gere\u011fi duymuyor; dahas\u0131 bu telgraflar yokmu\u015f gibi davran\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n<p>Kotkin, kendi resmi burjuva-Stalinist tarih yaz\u0131m\u0131n\u0131n aleyhinde olan b\u00fct\u00fcn tan\u0131kl\u0131klar\u0131n, politik makalelerin, mektuplar\u0131n ve devlet belgelerinin sahte oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyor. Kotkin, kendi anti-Bol\u015fevik duru\u015funu zora sokacak b\u00fct\u00fcn olaylar ile olgular\u0131n, kitap boyunca asl\u0131nda ya\u015fanmam\u0131\u015f oldu\u011funu savl\u0131yor. Bunun u\u011fruna Kotkin, vasiyet teorisini \u00e7\u00f6kerten tan\u0131kl\u0131klar ve belgeler b\u0131rakm\u0131\u015f olan insanlar\u0131n hepsinin kronik birer yalanc\u0131 ve sahtekar oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Bunlar aras\u0131nda olan insanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yle: Tro\u00e7ki, Krupskaya, Fotieva (Lenin\u2019in sekreterlerinden biri), Volodicheva (Lenin\u2019in sekreterlerinden biri), Maria Ulyanova (Lenin\u2019in k\u0131z karde\u015fi) ve Lenin\u2019in doktorlar\u0131ndan birka\u00e7\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sad\u0131k G\u00fcle\u00e7 yaz\u0131s\u0131n\u0131n bir noktas\u0131nda, Lenin\u2019in vasiyeti hakk\u0131nda \u201c<em>setenografik orijinal yaz\u0131 ar\u015fivlerde bulunamad\u0131<\/em>\u201d diyor (stenografik kelimesinin yanl\u0131\u015f yaz\u0131m\u0131 G\u00fcle\u00e7\u2019e aittir). Burada Kotkin\u2019in ak\u0131l hocas\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve 1999 tarihli \u201c<em>The Unknown Lenin &#8211; From The Secret Archive<\/em>\u201d (Bilinmeyen Lenin &#8211; Gizli Ar\u015fivden) kitab\u0131nda Lenin\u2019in \u00f6nemli konularda Tro\u00e7ki\u2019nin de\u011fil Stalin\u2019in g\u00f6r\u00fc\u015flerine de\u011fer verdi\u011fini s\u00f6yleyen Richard Pipes, konu hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cBu ger\u00e7ekler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Kotkin&#8217;in vasiyeti b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla bir imalat olarak reddetmesi b\u00fcy\u00fck bir s\u00fcrpriz gibi geliyor. O, vasiyete, \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc asla kan\u0131tlanmayan ve Lenin&#8217;e \u2018atfedilen\u2019 bir belge olarak at\u0131fta bulunuyor. Kotkin vasiyetin \u00f6zg\u00fcn olabilece\u011fini kabul ediyor olsa da, b\u00fct\u00fcn tarih\u00e7ilerin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine onu a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kabullenmiyor. Dedi\u011fimiz gibi, vasiyet Lenin\u2019in B\u00fct\u00fcn Eserleri\u2019ne dahil edilmi\u015fti. Kotkin, belgenin stenografik orijinallerinin bulunmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor. Ama Stalin\u2019in vasiyete atf\u0131n\u0131 ve onu kabul\u00fcn\u00fc al\u0131nt\u0131layarak kendisiyle \u00e7eli\u015fiyor (\u2026) Kotkin\u2019in de kabul etti\u011fi \u00fczere, vasiyeti sahte olarak a\u00e7\u0131klamada \u00e7\u0131kar\u0131 bulunan Stalin, bunu hi\u00e7bir zaman yapmad\u0131: Aksine ona, \u2018yolda\u015f Lenin\u2019in bilinen mektubu\u2019 diye at\u0131fta bulundu. (\u2026) Kotkin&#8217;in Lenin&#8217;in Stalin kar\u015f\u0131t\u0131 sert ele\u015ftirilerine kar\u015f\u0131 \u015f\u00fcphecili\u011fini a\u00e7\u0131klamak zordur; belki de Lenin&#8217;in Stalin\u2019i, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl hastal\u0131\u011f\u0131na kadar destekledi\u011fini, ya\u015fam\u0131n\u0131n sonunda ise kararl\u0131 bir \u015fekilde ona kar\u015f\u0131 d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul etme konusundaki isteksizli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda.\u201d<strong>(69)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Kotkin\u2019in g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda yerine getirdi\u011fi bir i\u015flev mevcut: Bu, kapitalizme kar\u015f\u0131 alternatif arayan kimselerin, Lenin ile Tro\u00e7ki\u2019nin Marksizm\u2019i sayesinde ba\u015far\u0131yla hayata ge\u00e7mi\u015f olan Ekim Devrimi \u00f6rne\u011fini takip etmemeleri i\u00e7in, Bol\u015fevizm\u2019in siyasal ufkunu ve hedeflerini, Stalinizm\u2019in barbar ve cani siyasal g\u00fcnahlar\u0131na e\u015fitleme y\u00f6n\u00fcndeki kirli faaliyetin kendisidir. Kotkin\u2019in Stalin biyografisi boyunca kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yalan, Marksizm\u2019in istemsizce Stalinizm\u2019in kriminal katliamc\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fidir. O, bu sebeple, Stalinizm\u2019in alternatifi olarak okunabilecek b\u00fct\u00fcn Marksist olgulara ve hareketlere; \u00f6zellikle de Lenin\u2019in vasiyeti ile onun son m\u00fccadelesine ve Tro\u00e7ki\u2019nin devrimci perspektifine, soluk almadan sald\u0131rmaktad\u0131r. G\u00fcle\u00e7, yaz\u0131s\u0131nda okuyucu i\u00e7in bu y\u00f6nde hi\u00e7bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 geli\u015ftirmeyerek, Kotkin\u2019in kar\u015f\u0131devrimci faaliyetlerinin siyasal bir orta\u011f\u0131 olmu\u015ftur (bu, Kotkin\u2019in bir Mussolini sempatizan\u0131 oldu\u011funu bilince, daha da a\u011f\u0131r bir y\u00fck olarak beliriyor). G\u00fcle\u00e7 Stalin\u2019i savunmay\u0131 hedeflerken, Stalin\u2019i ve Stalinizm\u2019i savunmay\u0131 dileyen herkesin ba\u015f\u0131na gelece\u011fi \u00fczere, emperyalizmin ideolojik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n lehinde bir performans sergilemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>9.) Peki ya Sukharov, Kotkin ve G\u00fcle\u00e7 hakl\u0131 olsalard\u0131, o zaman Tro\u00e7kizm\u2019in politik perspektifi nas\u0131l de\u011fi\u015firdi?<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in metodolojik miras\u0131n\u0131, onun politik ve programatik olarak Stalinizm\u2019in ilksel icraatlerine ve b\u00fcrokrasiye d\u00f6n\u00fck yorulmak bilmez sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ve bizzat kendisinin orijinal vasiyetinin pro-Tro\u00e7ki i\u00e7eri\u011fini, hemen hemen gereken b\u00fct\u00fcn detaylar\u0131yla okuyucuya sunduktan sonra, geriye cevaplanmas\u0131 gereken bir soru kal\u0131yor: Peki ya Lenin ger\u00e7ekten Stalin\u2019in b\u00fcrokratik dejenerasyonunun siyasal bir par\u00e7as\u0131 haline gelseydi, vasiyetinde Stalin\u2019in asl\u0131nda g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131n\u0131 hi\u00e7 talep etmemi\u015f olsayd\u0131 ve Stalin\u2019in G\u00fcrc\u00fc meselesinden Gosplan\u2019a dek \u015fa\u015fmaz bir savunucusu olsayd\u0131, o zaman Tro\u00e7kizm\u2019in programatik hatt\u0131 ve siyasal ilkeleri ne gibi de\u011fi\u015fimlere u\u011frard\u0131? Cevap basit: Hi\u00e7bir de\u011fi\u015fime u\u011framazd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in vasiyeti, yaln\u0131zca Lenin\u2019in hayat\u0131 boyunca devrimci Marksizm\u2019in metodolojisine ve ilkelerine, ayn\u0131 zamanda Rusya\u2019daki s\u00fcrekli devrim program\u0131na sad\u0131k kalm\u0131\u015f olmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde bir anlam kazanabilir. Vasiyet, Lenin\u2019in bu \u015fa\u015fmaz sadakatinin mant\u0131ksal sonu\u00e7lar\u0131 olan b\u00fcrokrasi kar\u015f\u0131t\u0131 (anti-Stalinist) m\u00fccadeleyi \u00f6rg\u00fctlemeye \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve yakla\u015fan kar\u015f\u0131devrimci tehlikeye kar\u015f\u0131 uyar\u0131larda bulundu\u011fu i\u00e7in, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n m\u00fccadele tarihinde \u00f6nemli bir yere sahiptir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tro\u00e7ki-Stalin ayr\u0131\u015fmas\u0131nda ki\u015filerde kristalize olan, ancak daha derinlerde, programatik d\u00fczlemde Marksizm\u2019in bir kere daha epigonlar ile devrimciler \u015feklinde b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor olmas\u0131n\u0131n bir ifadesinden ba\u015fka bir \u015fey olmayan s\u00f6z konusu tart\u0131\u015fmada ki\u015fi; taraf\u0131n\u0131 Marksizm\u2019in bilimsel metodolojisi uyar\u0131nca de\u011fil, yaln\u0131zca Lenin\u2019in vasiyetinde i\u015faret etti\u011fi siyasal varisin kim oldu\u011fu \u00fczerinden se\u00e7iyorsa, o ki\u015fi en y\u00fcksek anti-Leninist su\u00e7u i\u015flemekte olan birisidir. Bunu s\u00f6yleyen Tro\u00e7kizm; Lenin\u2019in vasiyetinin politik i\u00e7eri\u011finin ger\u00e7ek temsilcisi olan Tro\u00e7kizm\u2019dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Lenin\u2019in vasiyetinin san\u0131lan\u0131n aksine, asl\u0131nda bamba\u015fka bir adres g\u00f6sterdi\u011finin bir arg\u00fcman olarak sunuluyor olmas\u0131, en temelde Stalinizm\u2019in bir program anlay\u0131\u015f\u0131 olarak ne oldu\u011funun kavranamamas\u0131ndan ileri gelmektedir. Bu kavray\u0131\u015fs\u0131zl\u0131k, Lenin\u2019in vasiyeti \u00fczerinden s\u00f6ylenen tarih\u00ee yalanlar e\u015fli\u011finde, ifadesine radikal ve izole bir \u00f6znelcilikte kavu\u015fmaktad\u0131r. Marksizm\u2019in s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi, devlet ve devrim teorileri noktas\u0131nda edindi\u011fi metodik birikim bir anda arka plana itilir ve Lenin\u2019in vasiyeti, proletaryan\u0131n iktidar\u0131 fethi yolunda defetmesi gereken sol i\u00e7i oport\u00fcnizm \u00f6rneklerinden biri olan Stalinizm\u2019in siyasal g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n aff\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmak istenir. Bu, tam anlam\u0131yla olaylar\u0131n ve olgular\u0131n yorumlanmas\u0131nda en g\u00fc\u00e7l\u00fc silah\u0131m\u0131z olan tarihsel materyalist anlay\u0131\u015f\u0131n kaba bir \u00e7i\u011fneni\u015finden ve reddinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u00e7bir Tro\u00e7kist, Lenin vasiyetinde bu y\u00f6nde bir devrimci perspektif geli\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in anti-Stalinist de\u011fildir. Ancak her Tro\u00e7kist, devrimci Marksizm\u2019in ilkelerinin Stalinizm taraf\u0131ndan gerici bir revizyona tabi tutulmas\u0131na cepheden kar\u015f\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in ve Lenin de, b\u00fcrokrasiye kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede izlenecek yolu g\u00f6steren \u00f6nc\u00fclerden biri oldu\u011fu i\u00e7in, Lenin ile Leninizm\u2019in savunu\u015funu en ciddi ve \u00f6nemli g\u00f6revlerinden biri olarak kabul eder. Kurulan ili\u015fki bu y\u00f6ndedir ve \u00f6teki t\u00fcrl\u00fc de de\u011fildir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz \u00fczere, Stalinizm\u2019in s\u0131n\u0131f su\u00e7lar\u0131n\u0131 aklamaya d\u00f6n\u00fck olarak politik ve tarih\u00ee bir perspektif olu\u015fturmaya \u00e7abalamak yerine (ki asl\u0131nda bu hi\u00e7bir zaman yap\u0131lamayacak), Lenin\u2019in vasiyetinin yalanlanmas\u0131 \u00fczerinden, tarihin yarg\u0131s\u0131ndan beraat karar\u0131 \u00e7\u0131kartmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, Stalinizm\u2019in siyasal ve sosyal k\u00f6kenleri hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k bir cahilli\u011fin g\u00f6stergesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Stalinizm, d\u00fcnya proletaryas\u0131n\u0131n ve bununla birlikte de d\u00fcnya devrimci s\u00fcrecinin geri \u00e7ekildi\u011fi bir s\u00fcrecin, Ekim Devrimi\u2019nin m\u00fcthi\u015f bir kazan\u0131m\u0131 olarak \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kamula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ancak yine de ekonomik olarak geri bir \u00fclkedeki gerici ifadesidir. Stalinizm, Ekim Devrimi\u2019nin kendisinde ifade edilmi\u015f bulunan s\u00fcrekli devrim program\u0131na, enternasyonalist bir Bol\u015fevik \u00f6nderli\u011fin bilin\u00e7li m\u00fcdahalecili\u011fine ve Leninist d\u00fcnya devrimi perspektifine sa\u011fdan g\u00f6sterilen muhafazakar ve milliyet\u00e7i refleksin-tepkinin ismidir. Stalinizm\u2019den s\u00f6z ederken, sadece onun Stalin\u2019in bireysel su\u00e7lar\u0131n\u0131 da kapsayan i\u00e7eri\u011finden de\u011fil; d\u00fcnya proletaryas\u0131na sunulan teslimiyet\u00e7i ve s\u0131n\u0131f i\u015fbirlik\u00e7i bir hattan, her yerde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne b\u00fcrokrasinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n konulmas\u0131ndan ve d\u00fcnya devriminin diyalektik \u00e7er\u00e7evesinden s\u0131n\u0131f bilincini geriletmeye ve par\u00e7alamaya d\u00f6n\u00fck ortaya konulan tahrifat\u00e7\u0131, macerac\u0131 veya i\u015fbirlik\u00e7i politik \u00e7izgiden s\u00f6z ediyoruz. T\u0131pk\u0131 sosyal-demokrasi gibi Stalinizm de, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin i\u00e7erden yenilgiye u\u011frat\u0131lmas\u0131n\u0131 hedef olarak belirleyen emperyalizmin k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ulusalc\u0131 bir politik-programatik ajan\u0131d\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Tro\u00e7ki sonras\u0131 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal\u2019in, Nahuel Moreno ile birlikte iki b\u00fcy\u00fck \u00f6nderinden biri olan Amerikan Tro\u00e7kizm\u2019inin kurucusu James P. Cannon, Stalinizm\u2019e dair devrimci perspektifi a\u015fa\u011f\u0131daki gibi \u00f6zetliyordu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cStalinizm i\u015f\u00e7i hareketinin bir i\u00e7 sorunudur ve b\u00fct\u00fcn di\u011fer i\u00e7 sorunlar gibi, yaln\u0131zca i\u015f\u00e7iler taraf\u0131ndan \u00e7\u00f6z\u00fclebilir.\u201d<strong>(70)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hareket\u00e7i e\u011filimler sergileyen, hayat\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Stalinizm\u2019e politik ve \u00f6rg\u00fctsel kapit\u00fclasyonlar tan\u0131man\u0131n devrimci at\u0131l\u0131mlara yol a\u00e7abilece\u011fini hatal\u0131 bir \u015fekilde savunan, ancak yine de Tro\u00e7kist ak\u0131m\u0131n \u00f6nemli teorisyenlerinden biri olan gen\u00e7 Mandel, Stalinizm \u00fczerine a\u015fa\u011f\u0131daki do\u011fru tan\u0131m\u0131 ortaya at\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201cBizler \u015fimdiye kadar, Stalinizme y\u00f6nelik b\u00fct\u00fcn tavr\u0131m\u0131z\u0131, onun faaliyetini d\u00fcnya devrimi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan yarg\u0131layarak gerek\u00e7elendirdik. Bizler, tarihsel maddecili\u011fin, \u00fcretim bi\u00e7imlerini \u00fcretici g\u00fc\u00e7leri geli\u015ftirme kapasiteleri ile de\u011ferlendirmeye dayanan \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc hi\u00e7bir zaman terk etmedik.<\/p><p>Bizler, Stalinizmi asla soyut ahlak\u00e7\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan hareketle mahkum etmedik; b\u00fct\u00fcn de\u011ferlendirmemizi, Stalinist y\u00f6ntemlerin kapitalizmin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirme kapasitesine sahip olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine kurduk. Bizler, Kremlin\u2019in ba\u015fvurdu\u011fu utan\u00e7 verici y\u00f6ntemlerin d\u00fcnya devrimi davas\u0131na katk\u0131da bulunamayaca\u011f\u0131n\u0131; onu yaln\u0131zca engelleyece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131k.<\/p><p>Bizler, kapitalizmin k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n, \u2018herhangi bir yolla\u2019 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; ba\u015fvurulacak tek y\u00f6ntemin proleter kitlelerin kendi proleter demokrasisi organlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla devrimci seferberli\u011fi oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131k.\u201d<strong>(71)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Ve yine Cannon, Stalinizm \u00fczerine a\u015fa\u011f\u0131daki analizi yaparak, bu ak\u0131m\u0131n nas\u0131l proleter devrimin gecikmi\u015f olmas\u0131n\u0131n ve belirli bir a\u015famada dondurulmu\u015f olmas\u0131n\u0131n sonucu oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yordu:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u201c\u0130nsanl\u0131k, geriye, barbarl\u0131\u011fa ve k\u00f6leli\u011fe de\u011fil; ileriye, sosyalizme ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe y\u00fcr\u00fcyor. Ne fa\u015fizmin ne de Stalinizmin bunu engellemeye tarihsel olarak hakk\u0131 var\u2026 Stalinizm, i\u015f\u00e7i hareketinin yozla\u015fm\u0131\u015f bir uru; proleter devrimin, b\u00fct\u00fcn ko\u015fullar\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fcme noktas\u0131nda olgunla\u015ft\u0131ktan sonra gere\u011finden fazla engellenmesinin ve gecikmesinin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Ne fa\u015fizm ne de Stalinizm \u2018gelece\u011fin dalgas\u0131\u2019n\u0131 temsil ediyor. Her ikisi de gerici ve ge\u00e7ici olgulard\u0131r. Ne fa\u015fizm ne de Stalinizm tarihsel geli\u015fmenin ana \u00e7izgisini ifade ediyor. Tersine onlar, tarihsel geli\u015fmenin bir sonraki s\u00f6m\u00fcrge ayaklanmalar\u0131 ve proleter devrimleri dalgas\u0131nda yok edilmesi gereken ve edilecek olan sapmalar\u0131d\u0131r.\u201d<strong>(72)<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u015eimdi G\u00fcle\u00e7, gazetecili\u011fin veya bir kitap tan\u0131t\u0131m\u0131 yazman\u0131n gerekli bilimsel ve ele\u015ftirel perspektifinden tamamen vazge\u00e7ti\u011fi veya zaten daha en ba\u015ftan bu perspektifi hi\u00e7 benimsememi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in, onun Lenin\u2019in vasiyeti \u00fczerine Sukharov ile Kotkin\u2019in yalanlar\u0131n\u0131n incelikten yoksun yeniden \u00fcretiminden ibaret olan temelsiz ve dayanaks\u0131z, okuyucuyu aptal yerine koyan soyutlamalarla dolu yaz\u0131s\u0131n\u0131 okuyan herhangi birisi, Lenin\u2019in ve onun devrimci Marksist metodunun, Stalin ile Stalinizm\u2019in kar\u015f\u0131devrimci ve s\u0131n\u0131f i\u015fbirlik\u00e7i a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k politik su\u00e7lar\u0131n\u0131n siyasal ve organik birer orta\u011f\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnecek. G\u00fcle\u00e7, kendi tarihsel sorumsuzlu\u011funun, politik sans\u00fcrc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve ideolojik tahrifat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, Lenin ile onun metodik ve ilkesel miras\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 lekelerle hi\u00e7 ilgilenmiyor; Lenin\u2019i, Stalinizm\u2019de v\u00fccut bulan \u201ctek \u00fclkede sosyalizm\u201d \u015feklindeki gerici \u00fctopyayla, b\u00fcrokratik \u00e7\u0131karlar\u0131n ifadesi olmakla, Marksizm\u2019in temellerine d\u00f6n\u00fck sol i\u00e7i bir tahrifat\u00e7\u0131 siyasal sald\u0131r\u0131yla e\u015f tutuyor olmas\u0131, onun surat\u0131n\u0131 k\u0131zartm\u0131yor. G\u00fcle\u00e7, Stalin\u2019in bir \u00f6\u011frencisi ve hayran\u0131 olarak, Leninizm\u2019in kendi programatik do\u011fas\u0131na ayk\u0131r\u0131 olan ne varsa, onu Leninizm olarak pazarlamaya; b\u00f6ylece de g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00f6nc\u00fcs\u00fcn\u00fcn g\u00f6z\u00fcnde Ekim Devrimi\u2019ni ve Leninizm\u2019i itibars\u0131zla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7, yine Stalinizm\u2019in iyi bir takip\u00e7isi olarak, Lenin\u2019in Marksizmi ve politik miras\u0131 \u00fczerine ispatlama zahmetine girmedi\u011fi yalanlar\u0131n\u0131 s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131 yay\u0131mlamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, bu tarihsel falsifikasyonunda cisimle\u015fen oport\u00fcnist siyasal e\u011filimini, T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcncel toplumsal g\u00fcndemlerine uyarlayarak, \u00d6DP\u2019nin s\u0131n\u0131f i\u015fbirlik\u00e7i \u00e7izgisinin CHP\u2019nin Beyo\u011flu belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kampanyas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yeniden ve yeniden \u00fcretilmesine olan sempatisini ilan etti ve \u00fccretlerini alamayan \u015ei\u015fli Belediyesi \u00e7\u00f6p toplama i\u015f\u00e7ilerinin i\u015f b\u0131rakma eylemini, Mustafa Sar\u0131g\u00fcl\u2019\u00fcn CHP\u2019li belediyeye d\u00f6n\u00fck organize etti\u011fi bir komplo olarak okudu\u011funu ima etti\u011fi bir i\u015f\u00e7i d\u00fc\u015fman\u0131 haber daha kaleme ald\u0131. T\u00fcrk ulusal kapitalizminin kurucu siyasal \u00f6znesi ve yeni ba\u015fkanl\u0131k rejiminin organik bir par\u00e7as\u0131 ve savunucusu oldu\u011funu ispatlamada en gerici siyasi omurgas\u0131zl\u0131klar\u0131 hayata ge\u00e7irmeye yeminli olan bir partinin, Beyo\u011flu\u2019ndaki yerel se\u00e7im kampanyas\u0131na d\u00f6n\u00fck soldan yan\u0131lg\u0131lar yarat\u0131lmas\u0131 ile bir s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi momentinin, bu partiye kar\u015f\u0131 giri\u015filen sinsi bir komplo oldu\u011funun ilan edilmesi; Lenin\u2019in siyasi vasiyetinin, Stalinizm\u2019in lehine olacak \u015fekilde sahte oldu\u011funun s\u00f6ylenmesinin do\u011frudan do\u011fruya mant\u0131ksal bir sonucudur. Bu \u00fc\u00e7 kar\u015f\u0131devrimci u\u011fra\u011f\u0131n, birbirlerinin \u015fart\u0131 oldu\u011funu; birbirlerinin siyasal \u00f6nbelirlenimleri oldu\u011funu ink\u00e2r eden b\u00fct\u00fcn savlar, yaln\u0131zca gevezelik yap\u0131yor olacakt\u0131r.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>10.) Yalanlar i\u00e7in \u00f6z\u00fcr, tarihsel tahrifat i\u00e7in pi\u015fmanl\u0131k talep ediyoruz<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>G\u00fcle\u00e7\u2019in bir kitap tan\u0131t\u0131m\u0131ndan ziyade, bir Stalin g\u00fczellemesi olmas\u0131 amac\u0131yla tarihsel falsifikasyonlar, politik \u00e7arp\u0131tmalar ve ampirik yalanlar silsilesi olan metni; en temel g\u00f6revi ger\u00e7eklere sad\u0131k kalmak olan devrimcilerin olaylara bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve onlar\u0131 aktar\u0131\u015f metodunun penceresinden, kabul edilemez bir siyasal su\u00e7tur. Bu beyan\u0131m\u0131z hi\u00e7bir bi\u00e7imde bir abart\u0131 de\u011fildir. G\u00fcle\u00e7, m\u00fcrekkebinin ka\u011f\u0131tta b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 yalanlar ve ispat\u0131 olmayan tahrifatlar \u00fczerinden, Lenin\u2019in en temel metinlerini ve son kavgas\u0131n\u0131, anti-Leninizm\u2019in cephaneli\u011fi i\u00e7in kullanmaktad\u0131r. Her ger\u00e7ek Marksist, bu yaz\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yatan b\u00fcrokratik ve ideolojik kayg\u0131lar\u0131n, \u00e7arp\u0131k \u00e7\u0131karlar\u0131n kokusunu alabilir ve bu kokuyla beraber midesi bulanabilir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131 boyunca yaln\u0131zca Kotkin ile G\u00fcle\u00e7\u2019in bilin\u00e7li tahrifat\u00e7\u0131lar ve yalanc\u0131lar oldu\u011funu de\u011fil, daha bir\u00e7ok \u015fey ispatlam\u0131\u015f oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bunlardan iki tanesini \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n\n\n\n<p>1.) Lenin, b\u00fcrokratik olarak yozla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f olan Sovyet devlet ayg\u0131t\u0131n\u0131n yeniden i\u015f\u00e7i demokrasisi temelinde tan\u0131mlanabilmesi i\u00e7in ve s\u00f6zc\u00fcleri olarak Stalin\u2019i se\u00e7mi\u015f olan b\u00fcrokrasinin kar\u015f\u0131devrimci politik gidi\u015fat\u0131n\u0131 durdurabilmek i\u00e7in, son derece keskin, a\u00e7\u0131k ve dinamik bir sava\u015f y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcr. Lenin\u2019in, hayat\u0131n\u0131n son d\u00f6neminde at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 m\u00fccadelenin, anakronizm olabilecek olsa da, anti-Stalinist karakteri \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ektir ve tam bu sebeple, 21. y\u00fczy\u0131lda Bol\u015fevizm hala, Chavizm ve Castroculuk benzeri Stalinizm\u2019in k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ulusalc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda, sosyalizme gidi\u015fin biricik politik metodu olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Lenin, asla sahte olmayan ve gayet de ger\u00e7ek olan, Stalinistleri kudurtan vasiyetinde de ispatlad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, bir devrimci Marksist olarak \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>2.) Bug\u00fcn, Ekim Devrimi, Bol\u015fevik Partisi ve Lenin\u2019in Marksist miras\u0131 ile y\u00f6ntemi gibi kritik \u00f6nemdeki meselelerin tarihsel d\u00fczlemde b\u00fct\u00fcn taraflar\u0131 ve derinli\u011fiyle savunulmas\u0131, son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r ki, Tro\u00e7kizm\u2019in sorumlulu\u011fundad\u0131r. Bu yaz\u0131 boyunca hi\u00e7bir \u015fey kan\u0131tlanamam\u0131\u015fsa bile \u015fu a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki, Stalinizm ve onun \u00e7e\u015fitli k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ideolojik varyantlar\u0131, Ekim Devrimi-Bol\u015fevik Partisi-Lenin\u2019in devrimci miras\u0131 \u00fc\u00e7lemesinin tarihini kalemle de\u011fil, silgiyle yazmaktad\u0131r. Bu onun kar\u015f\u0131devrimci \u00f6z\u00fcn\u00fcn tahrifat\u00e7\u0131 d\u0131\u015favurumundan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey de\u011fildir. Bu ba\u011flamda, yeti\u015fmekte olan ku\u015faklar, bu falsifikasyon ekol\u00fcne kar\u015f\u0131 kendilerini Sovyet tarihinin ve Leninist metodolojinin iyi birer \u00f6\u011frencileri olarak yeti\u015ftirmek zorundad\u0131rlar. Hi\u00e7 kimse \u00e7\u0131k\u0131p, ispatlayamaca\u011f\u0131 yalanlar\u0131 ve varsay\u0131mlar\u0131yla Lenin\u2019i ve Tro\u00e7ki\u2019yi itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ill\u00fczyonlar\u0131n\u0131n arg\u00fcman niyetine kullan\u0131lmas\u0131yla, anti-Leninizm ve anti-Tro\u00e7kizm yapamamal\u0131d\u0131r. \u00d6yle san\u0131yorum ki Tro\u00e7kizm\u2019in bu alanlarda g\u00f6sterdi\u011fi politik ve tarihsel diren\u00e7, G\u00fcle\u00e7 ve benzeri \u015farlantanlar\u0131, yalanlar\u0131n\u0131 kaleme almadan \u00f6nce iki defa d\u00fc\u015f\u00fcnmeye itecektir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi biz, G\u00fcle\u00e7\u2019ten, yaz\u0131s\u0131 boyunca s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131 ve okuyucudan saklamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, hi\u00e7bir bilimsel y\u00f6ntemle ve somut delille do\u011frulu\u011funu g\u00f6steremedi\u011fi yalanlar\u0131 ve tahrifatlar\u0131 i\u00e7in \u00f6z\u00fcr dilemesini talep ediyoruz. Bu, onun i\u015flemi\u015f oldu\u011fu politik g\u00fcnah\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc hi\u00e7bir \u015fekilde hafifletmeyecek olsa da, ger\u00e7e\u011fin savunulmas\u0131n\u0131n siyasal tart\u0131\u015fmalarda odak al\u0131nmaya ba\u015flanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, ilerletici ve verimli bir ad\u0131m olacakt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bibliyografya<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>Diary of Secretaries of Lenin<\/em>. (Kas\u0131m 1922 ile Mart 1923 aras\u0131nda Lenin\u2019in yak\u0131n\u0131ndakiler taraf\u0131ndan al\u0131nan notlardan olu\u015fuyor. \u0130lk defa 1963\u2019te, Rusya\u2019da bir tarih dergisi taraf\u0131ndan bas\u0131ld\u0131. <em>Cahiers du monde russe et sovi\u00e9tique<\/em>\u2019in Nisan-Haziran 1967 say\u0131s\u0131nda yay\u0131mland\u0131.)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>On the suppressed Testament of Lenin<\/em>, Leon Trotsky.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>Lenin-Trotsky. In lotta contro lo stalinismo. La vera storia del Testamento di Lenin<\/em>, 1988, Centro Studi Pietro Tresso, Paul Casciola.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>The death of Lenin. The interregnum, 1923-1924<\/em>, E.H. Carr, Cambridge University Press, 1965<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>The Lost Revolution. Life of Trotsky, 1879-1940<\/em>, Pierre Brou\u00e9.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>The Life of Lenin<\/em>, Louis Fischer, Harper &amp; Row, 1964.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>Lenin\u2019s will. Falsified and forbidden; from the Secret Archives of the former Soviet Union<\/em>, Jurij Buranov, Prometheus Books, 1994.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>La storia falsa<\/em>, Luciano Canfora, Rizzoli, 2008.<br><\/li><li><em>On the Ninetieth Anniversary of Lenin\u2019s death: new aspects of his Testament<\/em>, litci.org<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>A review of Stephen Kotkin\u2019s Stalin: Paradoxes of Power, 1878-1928<\/em>, <a href=\"http:\/\/wows.org\">wows.org<\/a> (D\u00f6rt k\u0131sm\u0131n d\u00f6rd\u00fc de)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li> <em>Lenin\u2019in Son Kavgas\u0131<\/em>, V. \u0130. Lenin, \u00d6teki Yay\u0131nevi, \u00c7eviri: Meral Delikara Top\u00e7u, Ocak 1999.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>Lenin\u2019s Last Struggle<\/em>, Moshe Lewin, Ann Arbor Paperbacks for the Study of Russian and Soviet History and Politics, 2005, The University of Michigan Press.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>Bride of the Revolution &#8211; Krupskaya and Lenin<\/em>, Robert H. McNeal, 1972, The University of Michigan Press.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1.)<\/strong> S\u00f6z konusu ibare \u015f\u00f6yle: \u201c<em>S\u00f6z konusu olan Ekim Devrimi olunca Cu En-Lay\u2019in devrimden iki y\u00fcz y\u0131l sonraki bu cevab\u0131 belki fazlas\u0131yla do\u011fru olabilir. Bunun nedenlerinden birisi de uzun y\u0131llar bu konudaki belgelere ula\u015fman\u0131n zorlu\u011fuydu. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra, on y\u0131llarca ar\u015fivleri ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara kapal\u0131 olan Demirperde\u2019nin kay\u0131tlar\u0131na tarih\u00e7iler daha kolay ula\u015fabiliyorlar.<\/em>\u201d Bkz. <a href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/kitap\/2019\/02\/14\/leninin-stalin-vasiyeti-sahte-mi\/?fbclid=IwAR0pM7W7wDJSDjXm6UPrcMSL4FiCBPecOe7s-QuVKTHD3-nAqog8mFDPMEQ\">https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/kitap\/2019\/02\/14\/leninin-stalin-vasiyeti-sahte-mi\/?fbclid=IwAR0pM7W7wDJSDjXm6UPrcMSL4FiCBPecOe7s-QuVKTHD3-nAqog8mFDPMEQ<\/a>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2.)<\/strong> G\u00fcle\u00e7 \u015f\u00f6yle buyuruyor: \u201c(\u2026) <em>yazar\u0131n, Sovyet Devrimi, Bol\u015fevik Partisi ve Stalin hakk\u0131ndaki kendi ideolojik duru\u015fundan kaynaklanan yorumlar\u0131na tak\u0131lmazsak<\/em>\u2026\u201d Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3.)<\/strong> Bkz. <a href=\"http:\/\/m.bianet.org\/4\/51\/205532-yunan-mitolojisinde-kadin-imgesi-kutsal-mi-lanetli-mi?fbclid=IwAR3TSUzXdjI0HUPMkAPZpYc6thtSxKx63y5hfyx6nkYGgqeSLz81LNvWXpI\">http:\/\/m.bianet.org\/4\/51\/205532-yunan-mitolojisinde-kadin-imgesi-kutsal-mi-lanetli-mi?fbclid=IwAR3TSUzXdjI0HUPMkAPZpYc6thtSxKx63y5hfyx6nkYGgqeSLz81LNvWXpI<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>4.)<\/strong> Bkz. <a href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/kitap\/2019\/02\/14\/leninin-stalin-vasiyeti-sahte-mi\/?fbclid=IwAR0pM7W7wDJSDjXm6UPrcMSL4FiCBPecOe7s-QuVKTHD3-nAqog8mFDPMEQ\">https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/kitap\/2019\/02\/14\/leninin-stalin-vasiyeti-sahte-mi\/?fbclid=IwAR0pM7W7wDJSDjXm6UPrcMSL4FiCBPecOe7s-QuVKTHD3-nAqog8mFDPMEQ<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>5.)<\/strong> Bkz. <em>agy<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>6.)<\/strong> Bkz. <em>The New Economic Policy and the Party Crisis after the Death of Lenin<\/em>, N. Valentinov, Hoover Institution Press, 1971, syf. 38-39.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>7.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>Bride of the Revolution &#8211; Krupskaya and Lenin<\/em>, Robert H. McNeal, 1972, The University of Michigan Press, syf. 213.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>8.)&nbsp;<\/strong>Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 215.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>9.)<\/strong> Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 217.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>10.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 218.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>11.)<\/strong> Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 218.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>12.)<\/strong> Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 220.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>13.)<\/strong> Bkz. <em>Lenin\u2019s Last Struggle<\/em>, Moshe Lewin, Ann Arbor Paperbacks for the Study of Russian and Soviet History and Politics, 2005, The University of Michigan Press, syf. 67.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>14.)<\/strong> Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 69-70<\/p>\n\n\n\n<p><strong>15.)<\/strong> Aktaran i\u00e7in bkz. <a href=\"https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/04\/kot4-j04.html\">https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/04\/kot4-j04.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>16.)<\/strong> Bkz. <a href=\"https:\/\/www.marxists.org\/archive\/trotsky\/1932\/12\/lenin.htm\">https:\/\/www.marxists.org\/archive\/trotsky\/1932\/12\/lenin.htm<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>17.)<\/strong> Bkz. 1 Kas\u0131m 1917\u2019nin Petrograd Komitesi tutanaklar\u0131. Bu tarihi oturumun b\u00fcy\u00fck bir cilt olu\u015fturan tutanaklar\u0131, Stalin&#8217;in \u00f6zel bir emri ile devrimin y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcne ayr\u0131lan kitaptan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ve partiden gizlendi. Zira Zinovyev, Kamenev, Rikov, Molotov ve Stalin Men\u015feviklerle bir anla\u015fmadan yanayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>18.)<\/strong> Bkz. <em>The Diary of Secretaries of Lenin<\/em>, 1963, Rusya. Bu kitap Lenin\u2019in sekreterlerinin ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n Kas\u0131m 1922 ile Mart 1923 aras\u0131nda tuttu\u011fu g\u00fcnl\u00fcklerden ve notlardan olu\u015fuyor. Daha sonra bu kitap \u015furada da yay\u0131mland\u0131: <em>Cahiers du monde russe et sovi\u00e9tique<\/em>, Nisan-Haziran 1967, ed. Moshe Lewin ve Jean Jacques Marie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>19.) <\/strong>Bkz. https:\/\/litci.org\/en\/on-the-ninetieth-anniversary-of-lenins-death-new-aspects-of-his-testament\/<\/p>\n\n\n\n<p><strong>20.)<\/strong> Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>21.)<\/strong> Bkz. <em>La storia falsa<\/em>, Luciano Canfora, Rizzoli, 2008. Aktaran i\u00e7in bkz. https:\/\/litci.org\/en\/on-the-ninetieth-anniversary-of-lenins-death-new-aspects-of-his-testament\/<\/p>\n\n\n\n<p><strong>22.)<\/strong>&nbsp;Bkz. https:\/\/litci.org\/en\/on-the-ninetieth-anniversary-of-lenins-death-new-aspects-of-his-testament\/<\/p>\n\n\n\n<p><strong>23.)<\/strong> Bkz. V. I. Lenin, Collected Works, vol. 33, p. 253.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>24.)<\/strong> Bkz. L. Trotsky, My Life, p. 441.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>25.)<\/strong>&nbsp;Aktaran i\u00e7in bkz. <a href=\"https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/04\/kot4-j04.html\">https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/04\/kot4-j04.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>26.)<\/strong>&nbsp;Bkz. https:\/\/litci.org\/en\/on-the-ninetieth-anniversary-of-lenins-death-new-aspects-of-his-testament\/<\/p>\n\n\n\n<p><strong>27.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <a href=\"http:\/\/haber.sol.org.tr\/yazarlar\/kivilcim-cagla\/yasanmis-sosyalizm-2-2277\">http:\/\/haber.sol.org.tr\/yazarlar\/kivilcim-cagla\/yasanmis-sosyalizm-2-2277<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>28.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>Lenin\u2019in Son Kavgas\u0131<\/em>, V. \u0130. Lenin, \u00d6teki Yay\u0131nevi, \u00c7eviri: Meral Delikara Top\u00e7u, Ocak 1999, syf. 169.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>29.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 170-171.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>30.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 172.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>31.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 176.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>32.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 178.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>33.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 183.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>34.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 185.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>35.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <a href=\"http:\/\/haber.sol.org.tr\/yazarlar\/kivilcim-cagla\/yasanmis-sosyalizm-2-2277\">http:\/\/haber.sol.org.tr\/yazarlar\/kivilcim-cagla\/yasanmis-sosyalizm-2-2277<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>36.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>Lenin\u2019in Son Kavgas\u0131<\/em>, V. \u0130. Lenin, \u00d6teki Yay\u0131nevi, \u00c7eviri: Meral Delikara Top\u00e7u, Ocak 1999, syf. 187.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>37.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 188.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>38.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 180.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>39.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>\u201c\u00d6zerkle\u015ftirme\u201d Tasar\u0131s\u0131: RSSFC ile Ba\u011f\u0131ms\u0131z Cumhuriyetler Aras\u0131ndaki \u0130li\u015fkiler<\/em>, 24 Eyl\u00fcl 1922, Joseph Stalin.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>40.)<\/strong> Bkz. <em>Lenin\u2019in Son Kavgas\u0131<\/em>, V. \u0130. Lenin, \u00d6teki Yay\u0131nevi, \u00c7eviri: Meral Delikara Top\u00e7u, Ocak 1999, syf. 88-89.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>41.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 92.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>42.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 95.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>43.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 208-209.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>44.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 210-211.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>45.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 213.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>46.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 273.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>47.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 322-323.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>48.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 276.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>49.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>\u00d6zel G\u00f6revler &#8211; Sovyet \u0130stihbarat \u015eefinin An\u0131lar\u0131<\/em>, Pavel Sudoplatov, Ayr\u0131nt\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, \u00c7eviren: Emrah Ar\u0131c\u0131lar, Haziran 2015, syf. 347.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>50.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <a href=\"https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/kitap\/2019\/02\/14\/leninin-stalin-vasiyeti-sahte-mi\/?fbclid=IwAR0pM7W7wDJSDjXm6UPrcMSL4FiCBPecOe7s-QuVKTHD3-nAqog8mFDPMEQ\">https:\/\/www.gazeteduvar.com.tr\/kitap\/2019\/02\/14\/leninin-stalin-vasiyeti-sahte-mi\/?fbclid=IwAR0pM7W7wDJSDjXm6UPrcMSL4FiCBPecOe7s-QuVKTHD3-nAqog8mFDPMEQ<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>51.)<\/strong>&nbsp;S\u00f6z konusu mektup i\u00e7in bkz. <a href=\"https:\/\/www.marxists.org\/archive\/lenin\/works\/1921\/jun\/02.htm\">https:\/\/www.marxists.org\/archive\/lenin\/works\/1921\/jun\/02.htm<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>52.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <a href=\"https:\/\/books.google.com.tr\/books?id=LLg8AAAAIAAJ&amp;pg=PA453&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false\">https:\/\/books.google.com.tr\/books?id=LLg8AAAAIAAJ&amp;pg=PA453&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>53.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>Lenin\u2019in Son Kavgas\u0131<\/em>, V. \u0130. Lenin, \u00d6teki Yay\u0131nevi, \u00c7eviri: Meral Delikara Top\u00e7u, Ocak 1999, syf. 323.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>54.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf 323.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>55.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 323.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>56.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>agy<\/em>. syf. 323.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>57.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>My Life<\/em>, Leon Trotsky, New York: Pathfinder Press, 1970, p. 467.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>58.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>Ekim Devrimi Dosyas\u0131<\/em>, V. \u0130. Lenin, \u00c7eviri: Kenan Somer, Sol Yay\u0131nlar\u0131, 1999, syf. 628.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>59.)<\/strong>&nbsp;Bkz. Lev Tro\u00e7ki, <em>Bol\u015fevizm mi, Stalinizm mi?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>60.)<\/strong>&nbsp;Aktaran i\u00e7in bkz. <a href=\"https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2008\/12\/aaas-d01.html\">https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2008\/12\/aaas-d01.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>61.)&nbsp;<\/strong>B\u00fct\u00fcn bu aktar\u0131mlar i\u00e7in bkz. <a href=\"https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/01\/kot1-j01.html\">https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/01\/kot1-j01.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>62.)<\/strong>&nbsp;Bkz. agy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>63.)<\/strong>&nbsp;Aktaran i\u00e7in bkz. <a href=\"https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/01\/kot1-j01.html\">https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/01\/kot1-j01.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>64.)<\/strong>&nbsp;Aktaran i\u00e7in bkz. <a href=\"https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/02\/kot2-j02.html\">https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/02\/kot2-j02.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>65.)<\/strong>&nbsp;Aktaran i\u00e7in bkz. <a href=\"https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/03\/kot3-j03.html\">https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/03\/kot3-j03.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>66.)<\/strong>&nbsp;Aktaran i\u00e7in bkz. <a href=\"https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/03\/kot3-j03.html\">https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/03\/kot3-j03.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>67.)<\/strong>&nbsp;Aktaran i\u00e7in bkz. <em>agy<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>68.)<\/strong>&nbsp;Bkz. Oleg V. Khlevniuk, <em>Stalin: New Biography of a Dictator<\/em>, New Haven: Yale University Press, 2015, p. 60.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>69.)<\/strong>&nbsp;Aktaran i\u00e7in bkz. <a href=\"https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/04\/kot4-j04.html\">https:\/\/www.wsws.org\/en\/articles\/2015\/06\/04\/kot4-j04.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>70.)<\/strong>&nbsp;James P. Cannon, <em>The Struggle for Socialism in the \u2018American Century\u2019; James P. Cannon Writings and Speeches, 1945-47 (\u2018Amerikan Y\u00fczy\u0131l\u0131\u2019nda Sosyalizm U\u011fruna M\u00fccadele; James P. Cannon\u2019\u0131n Yaz\u0131lar\u0131 ve Konu\u015fmalar\u0131 1945-47)<\/em>, ed. Les Evans, Pathfinder Press, New York, 1977, syf. 374.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>71.)<\/strong>&nbsp;Bkz. <em>SWP International Information Bulletin (SWP Uluslararas\u0131 Bilgilendirme B\u00fclteni)<\/em>, Ocak 1950, syf. 40-41.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>72.)<\/strong>&nbsp;James P. Cannon, <em>Speeches for Socialism (Sosyalizm i\u00e7in Konu\u015fmalar)<\/em>, Pathfinder Press, New York, 1971, syf. 375-376.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1.) Giri\u015f: Lenin ile Tro\u00e7ki\u2019ye sald\u0131rman\u0131n dayan\u0131lmaz hafifli\u011fi 14 \u015eubat 2019\u2019da Gazete Duvar, kendi internet sitesinde bir yaz\u0131 yay\u0131mlad\u0131. Yazar\u0131n\u0131n Sad\u0131k G\u00fcle\u00e7 oldu\u011fu yaz\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00f6yleydi: \u201cLenin&#8217;in &#8216;Stalin vasiyeti&#8217; sahte mi?\u201d Hemen g\u00f6ze \u00e7arpan bir sorunun tespitiyle ba\u015flayal\u0131m: S\u00f6z konusu yaz\u0131, Gazete Duvar\u2019\u0131n \u201cKitap\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yay\u0131mlanm\u0131\u015f; yani asl\u0131nda Stephen Kotkin\u2019in Stalin biyografilerinin ilk cildinin bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1055,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[705,649],"tags":[],"class_list":["post-1054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tarih","category-trockizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1054","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1054"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2237,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1054\/revisions\/2237"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}