{"id":1020,"date":"2018-11-28T03:32:19","date_gmt":"2018-11-28T00:32:19","guid":{"rendered":"http:\/\/trockist.net\/?p=1020"},"modified":"2019-02-16T03:32:45","modified_gmt":"2019-02-16T00:32:45","slug":"2008-krizinin-onuncu-yili-yuzyilin-sinif-mucadeleleri-ve-turkiye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/2018\/11\/28\/2008-krizinin-onuncu-yili-yuzyilin-sinif-mucadeleleri-ve-turkiye\/","title":{"rendered":"2008 krizinin onuncu y\u0131l\u0131, y\u00fczy\u0131l\u0131n s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri ve T\u00fcrkiye"},"content":{"rendered":"\n<p>\u201c<em>Nesnelci, bir dizi verili olgunun gereklili\u011fini g\u00f6sterirken, her zaman bu olgular\u0131n bir savunucusu haline gelme riskini g\u00f6ze al\u0131r. Maddeci, s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkilerini ortaya koyar ve bunu yaparken kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 tan\u0131mlar. Maddecilik, deyim yerindeyse taraf olmay\u0131 i\u00e7erir ve olaylar\u0131n her bir de\u011ferlendirmesinde belirli bir toplumsal grubun bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n do\u011frudan ve a\u00e7\u0131k\u00e7a benimsenmesini emreder.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>\u0130. Lenin<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Krizdeki a\u011f\u0131r a\u015famadan kronik a\u015famaya do\u011fru bu \u2018iyile\u015fme\u2019nin, yaln\u0131zca ikinci ve ger\u00e7ekten belirleyici bir darbe inmeden \u00f6nce ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 umabiliriz\u2026 Kriz, maddi olarak, bana denizde y\u00fczmek kadar iyi gelecek; onu \u015fimdiden hissedebiliyorum. Biz 1848\u2019de, \u2018\u015fimdi bizim zaman\u0131m\u0131z geliyor\u2019 diyorduk ve B\u0130R ANLAMDA \u00f6yleydi. Ancak o, bu kez iyice geliyor; \u015fimdi o, \u00f6l\u00fcm kal\u0131m meselesi. Bu durum, ilk elde, benim askeri ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ma daha pratik bir e\u011filim kazand\u0131racak.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Friedrich Engels, 1857-58 d\u00fcnya ekonomik krizinin sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerine Marx\u2019a mektubundan.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u201c<em>Kapitalizmin i\u00e7indeki b\u00fct\u00fcn ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7ler, onun kasvetli kabu\u011funun alt\u0131nda s\u00fcrekli faaliyet i\u00e7inde. Sistem, uluslararas\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7an toplumsal patlamalarla sars\u0131lmaktad\u0131r. Kapitalist \u00f6rg\u00fctlenmenin \u2018en y\u00fcksek\u2019 a\u015famas\u0131, kom\u00fcnist devrimi g\u00fcndeme yerle\u015ftiren kanl\u0131 bir kaos \u00f6rg\u00fctlenmesi olarak a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal \u0130kinci Kongre Bildirisi<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u201c<em>E\u011fer sosyalizm uzak bir \u00f6zlemden, ahlaki bir idealden ya da d\u00fcnyan\u0131n ahlaki olarak d\u00fczelmesini uman iyi niyetli biri olarak arzulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z nihai bir ama\u00e7tan ibaretse, ne diye profesyonel bir \u00f6nderli\u011fe sahip, s\u0131k\u0131 disiplinli, sava\u015f\u00e7\u0131 bir parti istensin ki?<\/em>\u201d<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>James P. Cannon<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>***<\/p>\n\n\n\n<p>1.) Lehman Brothers isimli bankan\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn onuncu y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcndeyiz. 2008 ekonomik krizi ad\u0131yla bilinen \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f, esas olarak 2007 senesinde Latin Amerika gibi co\u011frafyalarda ba\u015flang\u0131\u00e7 etkilerini hissettirmi\u015f olsa da, ekonomistler Lehman Brothers\u2019\u0131n iflas\u0131n\u0131, buhran\u0131n simgesel ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 olarak okumu\u015ftu. S\u00f6z konusu kriz 1929 buhran\u0131ndan bu yana kapitalizmin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 en ciddi ve yap\u0131sal ekonomik tehdidi olu\u015fturuyor. Dahas\u0131 \u00fczerinden on sene ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, krizin etkilerini minimalize etmeyi \u00f6ng\u00f6ren politikalar\u0131n hi\u00e7birisi kendi mant\u0131ksal hedeflerine ula\u015famad\u0131lar. Kapitalizmin kendi iktisadi krizleriyle ba\u015f etme noktas\u0131nda ba\u015fvurdu\u011fu birtak\u0131m geleneksel metotlar mevcut. 2008\u2019den bug\u00fcne bu y\u00f6ntemler yeniden ve yeniden denendi. Emperyal ekonomik sistem, yap\u0131sal krizini a\u015fmaya \u00e7abalarken ba\u015fka kriz dinamiklerini yaratt\u0131 ve edindi. Bu ba\u011flamda sona ermi\u015f bir krizden s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u00e7\u0131 sars\u0131nt\u0131lar, saf ekonomik bi\u00e7imleriyle olmasa da siyasal, toplumsal veya askeri formlar\u0131yla varl\u0131klar\u0131n\u0131 koruyorlar. 10 sene \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyadan bug\u00fcne maddi ger\u00e7ekli\u011fin radikal bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irdi\u011fi do\u011fru. Art\u0131k tarihsel d\u00fczlemde yeni \u00f6znelerden, yeni s\u00fcre\u00e7lerden ve yeni olas\u0131l\u0131klardan bahsedebilmek yaln\u0131zca olanakl\u0131 de\u011fil, zaruri de. Bu tablo bir bilan\u00e7oyu ve bilan\u00e7onun yan\u0131 s\u0131ra da, gelecek d\u00f6neme dair bir perspektifi hak ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>2.) 2008 krizinin en m\u00fchim sonucu, uluslararas\u0131 s\u0131n\u0131f ili\u015fkilerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oldu. Finans kapitalin \u201cserbest piyasa\u201d dinamikleri alt\u0131nda birikme ve temerk\u00fcze olma yasalar\u0131 ile refleksleri, ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn ard\u0131ndan kendini rehabilite etme u\u011fruna s\u00f6m\u00fcr\u00fc ile bask\u0131y\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131rken buldu. Bu, d\u00fcnyan\u0131n her yan\u0131nda, s\u0131n\u0131f ili\u015fkilerinin i\u015f\u00e7ilerin daha fazla s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesi, s\u0131n\u0131f kazan\u0131mlar\u0131n\u0131n ve demokratik haklar\u0131n daha fazla t\u0131rpanlanmas\u0131, militarizmin ayaklanmalara ve devrimlere kar\u015f\u0131 daha yo\u011fun kullan\u0131m\u0131, art\u0131kde\u011ferin burjuvazi taraf\u0131ndan el koyulan k\u0131sm\u0131n\u0131n daha da artmas\u0131 \u015feklinde d\u00f6n\u00fc\u015fmesini getirdi. Kemer s\u0131kma politikalar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131n esnekle\u015ftirilmesi, fabrika i\u00e7i \u00fcretim rejimlerinin k\u00e2r\u0131n y\u00fckseltilmesi u\u011fruna sertle\u015fmesi, emeklilik ve grev benzeri ya\u015famsal haklar\u0131n \u00f6n\u00fcne anayasal ve polisiye engellerin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131, \u00fccretlerin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi ve bunun u\u011fruna i\u015fsizli\u011fin kronik karakterinin artan oranlarda yeniden ve yeniden \u00fcretilmesi 2008 krizinin sonras\u0131nda emperyalist egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n, uluslararas\u0131 proletaryaya kar\u015f\u0131 hayata ge\u00e7irdi\u011fi sald\u0131r\u0131 politikalar\u0131n\u0131n yaln\u0131zca ufak bir k\u0131sm\u0131 oldu. \u00dcreten s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00fczerinde kurulan b\u00fct\u00fcn bu ya\u011fma ve tahakk\u00fcm mekanizmalar\u0131na ra\u011fmen 2008\u2019in d\u00fcnya kapitalizmi i\u00e7in ifade etti\u011fi buhran hen\u00fcz a\u015f\u0131labilmi\u015f de\u011fil, aksine politik, kurumsal ve askeri d\u0131\u015favurumlar\u0131yla daha da derinle\u015fmi\u015f vaziyette.<\/p>\n\n\n\n<p>3.) Krizin yaratt\u0131\u011f\u0131 yeni s\u0131n\u0131flar aras\u0131 ili\u015fki konjonkt\u00fcr\u00fc, emperyalist siyasal \u00f6nderli\u011fin karakterinde tektonik sars\u0131lmalar\u0131n ya\u015fanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. Buhran\u0131n en ciddi etkilerinden birisi, emperyalizmin politik \u00f6nderli\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi programatik de\u011fi\u015fim e\u011filimi oldu. 1980\u2019lerin proleterler i\u00e7in yenilgi senelerinde kemikle\u015fmi\u015f olan Reagan-Thatcherc\u0131 siyasal ajanda, ilerleyen senelerde de \u201ck\u00fcreselle\u015fme\u201d ad\u0131 alt\u0131nda emperyalist stat\u00fcko arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00f6netim ayg\u0131tlar\u0131nda korunmu\u015ftu. Neoliberal piyasa ili\u015fkilerinin kar\u015f\u0131s\u0131na ulusal g\u00fcmr\u00fck duvarlar\u0131n\u0131n tu\u011flalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmaya c\u00fcret eden fig\u00fcrler ya fiziksel olarak, ya da \u015fantaj yoluyla siyasal d\u00fczlemde ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131lar. K\u00e2rlar s\u0131nai alandan finansal d\u00fczleme g\u00f6rece bir ge\u00e7i\u015f ya\u015farken, h\u00fck\u00fcmetlerin g\u00f6revi spek\u00fclatif mali balonlara \u015fi\u015fmeleri i\u00e7in ucuz oksijen sa\u011flamakt\u0131. Neoliberal ya\u011fma, kendi k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgilerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi \u00e7e\u015fitli birikim modelleri yaratt\u0131. Bu modellerden T\u00fcrkiye\u2019nin kendi kapitalist \u00e7evriminde ba\u015fl\u0131ca rol\u00fc atfetti\u011fi alan, in\u015faat\u00e7\u0131 birikim modeli oldu. Son 30 seneye damgas\u0131n\u0131 vurmu\u015f olan bu uluslararas\u0131 neoliberal s\u00f6zle\u015fme, sebep oldu\u011fu krizin yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu alternatif burjuva \u00f6nderliklerce sa\u011fdan tehdit edilmeye ba\u015fland\u0131. Trump bu tehdidin en keskin ifadesi oldu. Reaganc\u0131 stat\u00fckonun yerle\u015fik kurumlar\u0131 bu tehdidi Avrupa\u2019da Le Pen\u2019in kar\u015f\u0131s\u0131na Macron\u2019u \u00e7\u0131kararak k\u0131smen \u00f6telediler (yine de Macron\u2019un ajandas\u0131n\u0131n, artan oranlarda Le Pen\u2019inki ile kesi\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ak\u0131llardan \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131!). Ancak ertelemeci tedbirler, kapsaml\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm program\u0131na dayanm\u0131yor. Son ABD se\u00e7imlerinde Clinton\u2019\u0131n arkas\u0131na dizilmi\u015f bulunan egemen bloklar g\u00fcn\u00fc kurtararak ilerleyebiliyor. Belki bug\u00fcn federal mahkemeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Trump\u2019\u0131n g\u00fcmr\u00fcks\u00fcz neoliberal ili\u015fkilerden sa\u011fdan kopu\u015funu k\u0131smen (!) engelleyebiliyorlar ancak yar\u0131n bunu ve daha fazlas\u0131n\u0131 yapabileceklerine dair hi\u00e7bir toplumsal g\u00fcvence yok. Dahas\u0131, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bu s\u00f6zde \u201cg\u00fcvenceye\u201d harcama l\u00fcks\u00fcn\u00fcn oldu\u011fu bir saniyesi dahi yok! Reaganc\u0131 politik elitlerin, kendilerinin ekonomik ajandalar\u0131yla do\u011furmu\u015f olduklar\u0131 yeni gericilik dalgas\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutabilecekleri \u00f6nerisi, ancak yang\u0131na benzinle ko\u015fulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bir kabus olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>4.) Beyaz Saray\u2019daki koltu\u011fa oturan ki\u015finin ismi \u00f6nemli de\u011fil. 2008 krizi, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir\u00e7ok ba\u015fkanl\u0131k ofisinin kirac\u0131s\u0131n\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcnden \u00e7ok daha erken bir zamanda yerinden etti. Trump; \u00fclke i\u00e7erisindeki \u00fcretim bantlar\u0131 (sanayinin Asya\u2019ya ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131) bo\u015falm\u0131\u015f bulunan ve neoliberal monopolle\u015fme kar\u015f\u0131s\u0131nda diledikleri pasta dilimine el koyamam\u0131\u015f olan orta \u00f6l\u00e7ekli ticaret ve end\u00fcstri erbab\u0131n\u0131n program\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yap\u0131yor. Orta ve Do\u011fu Asya\u2019dan ithal edilen metalar\u0131 vergilendirece\u011fini, yar\u0131-mamul ve mamul mallar\u0131n \u00fcretiminin \u00fclke i\u00e7erisine ta\u015f\u0131naca\u011f\u0131n\u0131, orta \u00f6l\u00e7ekli sigorta \u015firketleri de k\u00e2r edebilsin diye Obamacare\u2019i iptal edece\u011fini ve dileyenlerin Suriye ile Irak\u2019ta otel a\u00e7abilmesi i\u00e7in ve sadece bunun i\u00e7in I\u015e\u0130D\u2019i bitirece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. Trump\u2019\u0131n ge\u00e7ti\u011fimiz s\u00fcre\u00e7te \u00e7elik ithalat\u0131na %25, al\u00fcminyum ithalat\u0131na %10 vergi zamm\u0131 yaparak; Almanya-\u00c7in blo\u011funun Davos\u2019ta ifade etti\u011fi k\u00fcreselle\u015fmenin devam etmesi taraftar\u0131 e\u011filimiyle a\u00e7\u0131k bir ticaret sava\u015f\u0131 ilan etmi\u015f olmas\u0131, emperyal \u00f6nderlikte 2008 krizinin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7atlaklar\u0131n bug\u00fcne kadarki en keskin ifadesini vermektedir. Bunun anlam\u0131, derin bir iktisadi krizin ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda, Almanya\u2019n\u0131n yoksulla\u015fmadan ABD\u2019nin zenginle\u015femeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki e\u015fitsiz bile\u015fik yasan\u0131n, uluslararas\u0131 ticaret ve g\u00fcmr\u00fck anla\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00fczerinde sa\u011flanan geleneksel konsens\u00fcs\u00fc pas tutmaya terk etti\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n<p>5.) 2008 \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn etkileri, Birle\u015fik Devletler\u2019in bankalar\u0131 kamu fonlar\u0131yla kurtaran siyasal elitleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Avrupa\u2019ya ihra\u00e7 edilmek istenmi\u015fti. Bu politikan\u0131n do\u011frudan sonucu \u0130spanya, Yunanistan, \u0130rlanda, Portekiz ve benzeri \u201c\u00e7evre\u201d Avrupa \u00fclkelerinin ekonomik d\u00fczlemde yerle bir olmalar\u0131 ve bununla birlikte de bu \u00fclkelerdeki geleneksek burjuva \u00f6nderliklerin iflas\u0131 oldu. K\u0131ta Avrupa\u2019s\u0131n\u0131 temellerinden sallayan bu politik s\u00fcre\u00e7, tezah\u00fcr\u00fcn\u00fc Kuzey Amerika k\u0131tas\u0131nda da buldu. Demokrat Parti kendine \u201cdemokratik sosyalist\u201d diyen Bernie Sanders\u2019\u0131n \u00f6nadayl\u0131k s\u00fcreciyle sars\u0131ld\u0131. Sanders, sadece lafta kalacak da olsa, sosyalizm propagandas\u0131 alt\u0131nda on binlerce ki\u015fiyi mitinglerinde bir araya getirdi. ABD ba\u011f\u0131ms\u0131z sosyalist hareketi yerellerde ve belediye meclislerinde hi\u00e7 de az\u0131msanmamas\u0131 gereken ciddi kampanyalar \u00f6rg\u00fctledi ve adaylar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 da se\u00e7imlerden zaferle \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>6.) ABD emperyalizmi, ge\u00e7ti\u011fimiz as\u0131rda sahip oldu\u011fu jeopolitik egemenli\u011fe sahip de\u011fil. 2008\u2019in belki de en vurucu yan\u0131 bu oldu. Bu emperyalist \u00f6nderlik, art\u0131k yabanc\u0131 \u00fclkelere kara harekat\u0131 d\u00fczenlemek noktas\u0131nda diledi\u011fi gibi savurgan davranam\u0131yor, askeri operasyonlar\u0131n kendi iktisadi \u00e7\u0131karlar\u0131 u\u011fruna \u00f6rg\u00fctlenmesi gerekti\u011finde NATO\u2019nun ordular\u0131n\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7almadan edemiyor ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n bir sonucu olarak da, iki partili aristokratik bir se\u00e7im paradigmas\u0131 \u00fczerine bina edilmi\u015f olan geleneksel y\u00f6netim metotlar\u0131n\u0131 \u201cola\u011fan\u201d demokratik ara\u00e7larla s\u00fcrd\u00fcremiyor. Anayasa bunu kat\u00ee surette yasaklam\u0131\u015f dahi olsa Ferguson, Baltimore ve benzeri siyahi yerellerde \u00e7\u0131kan ayaklanmalara orduyla m\u00fcdahale etmek ve Do\u011fu Yakas\u0131\u2019nda greve \u00e7\u0131kan on binlerce ileti\u015fim i\u015f\u00e7isinin sendikal haklar\u0131n\u0131 kabul etmek zorunda kal\u0131yor. Bu, Reagan\u2019\u0131n yenilgiye u\u011fratt\u0131\u011f\u0131 hava kontrol\u00f6rleri grevinin ard\u0131ndan Birle\u015fik Devletler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n kazanmakta oldu\u011fu ilk mevziler. Bu mevzilerin, bir kar\u015f\u0131devrimci sald\u0131r\u0131n\u0131n nesnesi olaca\u011f\u0131na dair elbette hi\u00e7bir ku\u015fku yok. Yine de \u015funu belirtmeden ge\u00e7meleyelim: ABD i\u00e7i b\u00fct\u00fcn bu m\u00fccadeleler silsilesine ve geleneksel \u00f6nderliklerin krizlerine ra\u011fmen, Birle\u015fik Devletler proletaryas\u0131n\u0131n ya\u015fam standartlar\u0131 ve hayatta kalma ko\u015fullar\u0131 iyile\u015fmi\u015f de\u011fil. Gerileme s\u00fcr\u00fcyor; kar\u015f\u0131devrim de g\u00fcc\u00fcn\u00fc buradan al\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>7.) \u015eimdi Trump iktidar\u0131n\u0131n ak\u0131beti ne olacak? Bu sorunun cevab\u0131, i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimiz s\u0131n\u0131f m\u00fccadelelerinde sakl\u0131. Bu iktidar, NAFTA benzeri uluslararas\u0131 neoliberal anla\u015fmalar\u0131n son kullan\u0131m tarihinin dolmu\u015f oldu\u011funu zaten ilan etti. D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn b\u00fct\u00fcn kapitalist taraflar\u0131n uymas\u0131 gereken \u015fartlar olarak belirledi\u011fi ticari ve mali kurallar, art\u0131k yok h\u00fckm\u00fcnde. Bu h\u00fckm\u00fc, bizzat kapitalizmin krizi verdi. Korumac\u0131 bir iktisadi program\u0131n Trump liderli\u011finde, emperyalist ekonomik i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yataca\u011f\u0131 \u00e7atlaklar ve tozunu alaca\u011f\u0131 gerilimler daha hen\u00fcz r\u00fc\u015feym halindeler. Ancak gelmekte olan kendini hissettiriyor. 2008 krizi, farkl\u0131 ekonomik sekt\u00f6rlerde de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lar yaratm\u0131\u015f ve bu dinamik de do\u011frudan do\u011fruya, emperyalist \u00f6nderli\u011fin yap\u0131s\u0131nda Reagan-Thatcher \u00e7izgisinin d\u0131\u015f\u0131nda birtak\u0131m yap\u0131sal de\u011fi\u015fim e\u011filimleri do\u011furmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>8.) Uluslararas\u0131 bir burjuva \u201c\u00f6nderlik krizi\u201d mevcuttur ve bu, 2008 mali \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bir eseridir. K\u00fcresel finans kapitalin, yak\u0131n vadede \u00e7\u00f6zmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 bir siyasal \u00f6nderlik krizidir s\u00f6z konusu olan. Bahsini etti\u011fimiz burjuva \u00f6nderlik krizi, kapitalist siyasal iktidarlar\u0131n politik ihtiya\u00e7lar\u0131 ile kapitalist s\u0131n\u0131flar\u0131n ekonomik ihtiya\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda geni\u015fleme e\u011filimi ta\u015f\u0131yan a\u00e7\u0131n\u0131n kendisidir (ancak bu durum, ikisi aras\u0131nda bir \u00e7eli\u015fki veya strateji \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde anla\u015f\u0131lmas\u0131n; aksine ikisi de birbirlerinden do\u011fmakta, birbirlerinin \u015fartlar\u0131n\u0131 yaratmakta, var olmak i\u00e7in birbirlerine ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r). Bu dinamik, Bonapartist karakterdeki iktidarlar\u0131n d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yerinde vuku buluyor olmas\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131d\u0131r. 2008 krizi, 1929 buhran\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu tarzda fa\u015fizme do\u011fru siyasal bir evrimi hen\u00fcz ya\u015famad\u0131 (bu, ya\u015famayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez) ancak burjuva demokrasilerinden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 da organize etti. Bug\u00fcn parlamenter demokrasilerle fa\u015fist bask\u0131 rejimleri aras\u0131nda sal\u0131nan bir Bonapartist gericili\u011fin sarkac\u0131 \u00fczerimizde sal\u0131n\u0131yor. Hemen belirtelim, bu sal\u0131nma s\u00fcrerken fa\u015fist veya semi-fa\u015fist yap\u0131lanmalar da her ge\u00e7en g\u00fcn yeni sosyopolitik mevziler kazan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>9.) Bonapartistle\u015fme, 2008 \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn perspektifinden bak\u0131larak nas\u0131l tarif edilebilir? Daralan bir pastadan dilim almay\u0131 talep eden pazar burjuvalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131yla, o pastan\u0131n nas\u0131l b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fclece\u011fine karar verme yetkisini kendine tan\u0131yan siyasal elitlerin, tam da bunu yapabilmek ad\u0131na politik ve askeri g\u00fcc\u00fc kendilerinde merkezile\u015ftirmesiyle. Kapitalizm, 2008\u2019den \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, tabir-i caizse artan oranlarda \u201ckapitalistle\u015ferek\u201d; yani piyasa \u00fczerindeki kamu denetimlerini ve devlet kontrollerini iyice yok ederek a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Liberal iktisadi model s\u00f6z konusu olunca \u015fu bilinmelidir ki; siyasal rejimler, ekonomik rejimlerin \u201cserbest\u201d ve \u201c\u00f6zg\u00fcr\u201d b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131 oranda, bask\u0131c\u0131la\u015f\u0131rlar, diktat\u00f6rle\u015firler. Ekonomik serbest piyasan\u0131n \u015fart\u0131, siyasal alanda serbestiyetin daralmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>10.) Macaristan\u2019dan Orban, Filipinler\u2019de Duterte, Rusya\u2019da Putin, T\u00fcrkiye\u2019de Erdo\u011fan, M\u0131s\u0131r\u2019da Sisi, ABD\u2019de Trump, Fransa\u2019da Le Pen ve Brezilya\u2019da Bolsonaro. Uluslararas\u0131 burjuva \u00f6nderlik krizinin en a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesi, bahsini etti\u011fimiz uluslararas\u0131 Bonapartistle\u015fme e\u011filimidir. Ancak yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n; burjuvazinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131devrimci \u00f6nderlik kriziyle, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 devrimci \u00f6nderlik krizi bamba\u015fka kategoriler. Burjuvazinin \u00f6nderlik krizinden bahsederken, onun pazar fetihlerine ve k\u00e2r ak\u0131\u015f\u0131na istikrar kazand\u0131rmak i\u00e7in kullanmay\u0131 tercih edece\u011fi \u201chavu\u00e7\u201d metodunun art\u0131k i\u015flevinin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u201csopaya\u201d do\u011fru riskli bir d\u00f6n\u00fc\u015f yapmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyoruz. Neoliberal piyasa serbestliklerinin toplumlar nezdinde sineye \u00e7ekilmesini sa\u011flayacak olan, kitlelerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 g\u00fcnden g\u00fcne k\u00f6t\u00fcle\u015ftiren \u201cyap\u0131lanma programlar\u0131n\u0131n\u201d yaln\u0131zca sessiz i\u00e7 \u00e7eki\u015flerle ge\u00e7i\u015ftirilmesini ve kabullenilmesini \u00f6rg\u00fctleyecek olan siyasal se\u00e7enek ne olabilirdi? D\u00fcnya d\u00fczleminde burjuva politik rejimlerinin Bonapartistle\u015fme y\u00f6n\u00fcnde hissettikleri bas\u0131n\u00e7, bu sorudan do\u011fdu. Hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak denli a\u00e7\u0131k olan ger\u00e7ek \u015fudur ki; uluslararas\u0131 Bonapartistle\u015fme e\u011filimi, toplumlar\u0131n y\u00f6netiminin art\u0131k demokratik y\u00f6ntemler ve ara\u00e7larla sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kapitalist toplumun demokratik olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 t\u00fcketen de, yine kronik bir krizli yap\u0131ya sahip olan kapitalist ekonomidir. Ulusal pazarlar\u0131 ancak Bonaparte\u2019lar tek par\u00e7a halinde tutmay\u0131 ba\u015farabilirdi. Bu sebeple burjuvazi, \u201cola\u011fan\u00fcst\u00fc\u201d politik yetkilerin, Bonapartizmin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenen siyasal elitlere teslim edilmesini \u00f6rg\u00fctledi veya en az\u0131ndan buna r\u0131za g\u00f6sterdi. Bu, en temel burjuva demokratik talepler ile haklar\u0131n dahi \u201cburjuva demokratik\u201d s\u0131n\u0131flar taraf\u0131ndan hayata ge\u00e7irilip uygulanamayaca\u011f\u0131n\u0131, defalarca oldu\u011fu \u00fczere bir kez daha kan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>11.) 2008\u2019deki yap\u0131sal \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn ard\u0131ndan krizin \u00f6telenebilmesi u\u011fruna hayata ge\u00e7irilen ekonomi politik paketleri, kendilerini, bir zorunluluk olarak uluslar\u0131n bor\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerinden bina etti. D\u00fcnya proletaryas\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fc \u00fczerindeki b\u00fct\u00fcn b\u00f6l\u00fckleri, orta ve uzun vadede, ulusal burjuva h\u00fck\u00fcmetlerinin kendilerine dan\u0131\u015fmadan alm\u0131\u015f olduklar\u0131 y\u00fcksek tutarlardaki d\u0131\u015f bor\u00e7 mebla\u011flar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 etkileriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelecek. Krizin a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 kapamaya d\u00f6n\u00fck olu\u015fturulan FED\u2019in bor\u00e7 politikas\u0131, alt s\u0131n\u0131flar\u0131n zaten neredeyse yok edilmi\u015f olan refah seviyelerinin alt\u0131na dinamit d\u00f6\u015f\u00fcyor. Emperyalizmin yeni y\u00fczy\u0131lda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ilk yap\u0131sal krizin ard\u0131ndan, bu buhran\u0131 likidite olarak geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcmk\u00fcn olamayacak olan bor\u00e7land\u0131rmalarla a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131, birikim rejimlerinin s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131na bir \u00f6rnektir. Bor\u00e7land\u0131rma politikalar\u0131 somut k\u00e2r olarak geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc alamay\u0131nca Wall Street\u2019te bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f e\u011filimi ya\u015fayacak olan borsa hisse bedelleri, emperyalist i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcne damgas\u0131n\u0131 vuran stat\u00fckoyu rahatl\u0131kla darmada\u011f\u0131n edebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fc\u015fen hisse bedellerinin kendi paylar\u0131n\u0131 da t\u0131rpanlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren uluslararas\u0131 firmalar (General Electric ve Ford bunu yava\u015f yava\u015f yapmaya ba\u015flad\u0131 bile) yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge ve s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerin \u00fcretim a\u011flar\u0131ndan talep ettikleri sipari\u015fleri azaltma yoluna giderek, ekonomisi mamul ve yar\u0131-mamul meta \u00fcretimine ayr\u0131lm\u0131\u015f \u00fclkeleri derin yokluklara s\u00fcr\u00fckleyebilecektir. Ekonomik kar\u015f\u0131devrim iki cephe \u00fczerinden ilerliyor: Sosyal haklarda kesinti ve bor\u00e7land\u0131rma. Birincisi demokratik devrimleri g\u00fcndemle\u015ftirirken, ikincisi demokratik devrimin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde yetersiz kalaca\u011f\u0131 ekonomik sorunlar\u0131 g\u00fcndemle\u015ftiriyor. Bor\u00e7 sorunu noktas\u0131nda \u201cefendi-k\u00f6le diyalekti\u011fini\u201d an\u0131msatan son bir veriyi daha payla\u015fal\u0131m: Bug\u00fcn itibariyle ABD\u2019nin k\u00fcresel bor\u00e7lar\u0131 gayri safi yurti\u00e7i has\u0131lan\u0131n y\u00fczde 217\u2019sine denk d\u00fc\u015f\u00fcyor ki bu, 2007\u2019den bu yana y\u00fczde 40\u2019l\u0131k bir art\u0131\u015f\u0131n ya\u015fanm\u0131\u015f oldu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>12.) Emperyalizmin bor\u00e7land\u0131rma y\u00f6neliminin ikinci bir aya\u011f\u0131 var; merkezi iktidarlar banka bor\u00e7lar\u0131n\u0131n kesintisiz \u00f6denmesinin organize edilebilmesi i\u00e7in, kendi iktidarlar\u0131n\u0131n toplumsal olarak en zay\u0131f oldu\u011fu demografik kesimleri ya da tabir-i caizse zaten iki kere s\u00f6m\u00fcr\u00fclmekte olan katmanlar\u0131 hedef ald\u0131lar. \u0130sko\u00e7yal\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hem \u0130sko\u00e7, hem de \u0130ngiliz bankalar\u0131n\u0131n bor\u00e7lar\u0131 i\u00e7in soyuldu; ayn\u0131s\u0131 Katalan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n Katalan ve \u0130spanyol bankalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki ili\u015fkisi i\u00e7in de ge\u00e7erliydi. Yani krizin yayg\u0131n siyasal bi\u00e7imlerinden biri ezilen uluslar sorunu oldu ve bu e\u011filim, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>13.) 2014 \u0130sko\u00e7ya, 2017 Katalonya ve 2017 Irak K\u00fcrdistan\u2019\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k referandumlar\u0131, merkezi ekonomi politikalar\u0131n faturac\u0131 niteli\u011finden ka\u00e7\u0131nmay\u0131 arzulayan halk hareketleri olarak, bu ba\u011flamda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. B\u00fct\u00fcn bu momentlerde, kemer s\u0131kma ve bor\u00e7 \u00f6deme y\u00f6n\u00fcndeki merkezi siyasal bas\u0131n\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131t ifadesi, bir ulusal hareket bi\u00e7iminde patlak verdi. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, kimi zamanlarda \u201cezen ulus\u201d da, bir \u201culuslar birli\u011fine\u201d kar\u015f\u0131 tepki g\u00f6sterdi; \u0130ngiltere\u2019nin Brexit\u2019le Avrupa Birli\u011fi\u2019nden ayr\u0131lma karar\u0131 almas\u0131 gibi.<\/p>\n\n\n\n<p>14.) B\u00fct\u00fcn bu \u00f6rnekler, kitlelerin sabr\u0131n\u0131 ta\u015fma noktas\u0131na getirmi\u015f mali sermaye kaynakl\u0131 bor\u00e7 \u00f6demelerinin kar\u015f\u0131s\u0131nda verilen ilksel tepkilerin, bir \u201culusal bilince\u201d sahip olarak do\u011fduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu dinamik, ezilen ulus halklar\u0131n\u0131n politik bilin\u00e7lerinde ilerici k\u0131r\u0131lmalar yaratmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli. Ancak emperyalizmin Trump \u00f6nderli\u011finde ald\u0131\u011f\u0131 Kud\u00fcs\u2019\u00fc \u0130srail\u2019in ba\u015fkenti yapma karar\u0131, bu e\u011filime kar\u015f\u0131t bir cephe olu\u015fturdu ve Irak h\u00fck\u00fcmetinin K\u00fcrdistan\u2019\u0131, \u0130spanya\u2019n\u0131n da Katalonya\u2019y\u0131 silah zoruyla teslime zorlamas\u0131yla ulusal hareketler, kendilerinin m\u0131zrak ucu olan Filistin sorununun g\u00fcndeme getirili\u015f bi\u00e7iminin katk\u0131s\u0131yla da d\u00f6nemsel bir yenilgi ya\u015fad\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>15.) Krizin ard\u0131ndan uluslararas\u0131 s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesi belirli a\u015famalardan ge\u00e7ti. \u0130lk a\u015fama kitlelerin \u00f6nderliksiz ve kurumsuz bir bi\u00e7imde seferber olduklar\u0131 durumdu. Bu, devrimci bir dalgayd\u0131. Kuzey Afrika ve Ortado\u011fu co\u011frafyas\u0131nda bu a\u015fama do\u011frudan do\u011fruya diktat\u00f6rl\u00fck kar\u015f\u0131t\u0131 demokratik devrimler \u015feklinde vuku buldu ve Libya\u2019n\u0131n ard\u0131ndan strateji de\u011fi\u015ftiren Arap egemen bloklar\u0131, Suriye devrimini bir i\u00e7 sava\u015fa \u00e7evirerek devrimci durumun ilerleyi\u015finde bir duraklama ve geri \u00e7ekilme yaratabildi. Bu a\u015faman\u0131n Avrupa\u2019daki yank\u0131s\u0131 \u0130spanya\u2019daki \u00d6fkeliler Hareketi ile Yunanistan\u2019da art arda yap\u0131lan say\u0131s\u0131z genel grev oldu. Ya\u015fl\u0131 k\u0131tan\u0131n di\u011fer \u00fclkelerinde de 1968 ile 1989\u2019dan sonra evlerine \u00e7ekilmi\u015f olan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131 yeniden tarih sahnesine ak\u0131n etti. Frans\u0131z, Bel\u00e7ikal\u0131 ve \u0130ngiliz proleterler ciddi m\u00fccadelelere giri\u015ftiler. Bahsini etti\u011fimiz bu ilk a\u015faman\u0131n T\u00fcrkiye\u2019deki ifadesi, neoliberal ekonomi politikalar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00e7evrimine ve bask\u0131c\u0131la\u015fan rejimin gidi\u015fat\u0131na kar\u015f\u0131 patlak veren Gezi \u0130ntifadas\u0131 oldu. Ayn\u0131 zamanda ABD\u2019de \u201cWall Street\u2019i \u0130\u015fgal Et\u201d slogan\u0131 alt\u0131nda kapsaml\u0131 ve kitlesel bir m\u00fccadeleler silsilesi patlak verdi. Brezilya, G\u00fcney Kore, Tayland, Ukrayna gibi \u00fclkeler h\u00fck\u00fcmetler deviren veya onlar\u0131n toplumsal prestijlerini y\u0131pratan ayaklanmalara tan\u0131kl\u0131k etti.<\/p>\n\n\n\n<p>16.) Ancak bu ilk devrimci dalga, proletaryan\u0131n uluslararas\u0131 mevzilerinde tarihsel ilerleyi\u015fler ile kazan\u0131mlar kaydedemedi. Bin Ali, M\u00fcbarek, Mursi gibi diktat\u00f6rler devrilmi\u015f ve geleneksel burjuva iktidarlar\u0131 her yerde belirli bir y\u00f6netememe krizine s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f dahi olsalar, emperyalizm 21. y\u00fczy\u0131lda y\u00fczle\u015fti\u011fi ilk devrimci dalgan\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda inisiyatifi elinde tutmay\u0131 ba\u015farabildi. Bu ilk devrimci dalga ard\u0131nda reformist de olsa kitlesel s\u0131n\u0131f sendikalar\u0131 veya i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri b\u0131rakamadan s\u00f6n\u00fcmlendi. Tam olarak bu sebeple, ikinci a\u015fama diyebilece\u011fimiz se\u00e7imci d\u00f6nem a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f oldu. Yunanistan\u2019da Syriza, Tunus\u2019ta Halk Cephesi, \u0130spanya\u2019da Podemos, Portekiz\u2019de Sol Birlik, \u0130ngiltere\u2019de Corbyn\u2019li \u0130\u015f\u00e7i Partisi ve ABD\u2019de Bernie Sanders herhangi bir ciddi demokratik ve s\u0131n\u0131fsal kazan\u0131mla sonu\u00e7lanamam\u0131\u015f olan ilk devrimci dalgan\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve demoralizasyon sonucunda ortaya \u00e7\u0131k\u0131p, serpildi. T\u00fcrkiye\u2019de HDP\u2019nin 7 Haziran se\u00e7imlerinde %13\u2019l\u00fck bir oy oran\u0131n\u0131 yakalayarak baraj\u0131 a\u015fmas\u0131 da bu d\u00f6nemde ya\u015fand\u0131. Militan bir devrimci \u00f6nderli\u011fin yoklu\u011funda ilk sokak ve barikat deneyimlerinden evlerine d\u00f6nen kitleler siyasal \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc sand\u0131kta aramaya y\u00f6neldiler. Ancak yeni-reformizm olarak adland\u0131rabilece\u011fimiz bu se\u00e7imci s\u00f6zde sol odaklar\u0131n iflas\u0131, II. Enternasyonal \u00f6nderli\u011finin iflas\u0131ndan dahi daha h\u0131zl\u0131 ve trajik oldu. \u00d6ncelikle, yukar\u0131da belirtti\u011fimiz gibi, ilk devrimci dalga kitlesel i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri yaratma noktas\u0131nda ba\u015far\u0131s\u0131z olmu\u015ftu. Yeni-reformizm (Syriza, Corbyn, Podemos, Sanders) pasifist bir programa da sahip olsa \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir i\u015f\u00e7i hareketinin \u00fczerinde y\u00fckselmedi (II. Enternasyonal\u2019in aksine). Yeni-reformistlerin partileri veya hareketleri uzun bir \u00f6rg\u00fctlenme deneyimleri ve m\u00fccadele okullar\u0131 ge\u00e7mi\u015fine dayanm\u0131yordu; tabanlar\u0131nda komitele\u015fmi\u015f veya merkezile\u015fmi\u015f i\u015f\u00e7i h\u00fccreleri yoktu. \u00d6zetle s\u0131n\u0131ftan kopuktular ve yaln\u0131zca ilk devrimci dalgan\u0131n silip atamad\u0131\u011f\u0131 demokratik \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n sebebiyet verdi\u011fi k\u00f6t\u00fcn\u00fcn iyisine oy atma refleksleriyle iktidar oldular veya ulusun g\u00fcndemine ta\u015f\u0131nd\u0131lar. Yeni-reformizm bu hareket\u00e7i do\u011fas\u0131n\u0131 hala korumakta ve onu k\u0131rmaya d\u00f6n\u00fck herhangi bir \u00f6rg\u00fctsel at\u0131l\u0131m yapmas\u0131 i\u00e7in de bir sebebi yok. Onlar\u0131n iflaslar\u0131n\u0131n ikinci sebebi, t\u0131pk\u0131 20. y\u00fczy\u0131ldaki sosyal-demokrat karde\u015flerinin yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, emperyalizmin taleplerinin aktarma kay\u0131\u015f\u0131 rol\u00fcn\u00fc oynam\u0131\u015f olmalar\u0131yd\u0131. Syriza, Yunanistanl\u0131 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201cHay\u0131r\u201d oyu vermi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen Avrupa Birli\u011fi\u2019nin ya\u011fma ve bor\u00e7 politikalar\u0131n\u0131n faturalar\u0131n\u0131 \u00fcretenlere dayatt\u0131. Podemos, Katalan halk\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k y\u00f6n\u00fcnde ortaya koydu\u011fu iradeye kar\u015f\u0131 tepesinde Franco\u2019nun bayra\u011f\u0131n\u0131n dalgaland\u0131\u011f\u0131 \u0130spanya Devleti ile saf tuttu. Sanders zaten do\u011frudan do\u011fruya emperyalist askeri i\u015fgaller \u00f6rg\u00fctleyen ve Wall Street\u2019in Politb\u00fcrosu olarak \u00e7al\u0131\u015fan Demokrat Parti\u2019den aday aday\u0131 olmu\u015ftu. Tunus\u2019ta Halk Cephesi \u0130slamc\u0131 veya ulusalc\u0131 iktidar koalisyonlar\u0131n\u0131 defalarca kutsad\u0131 ve yoksullara burjuva h\u00fck\u00fcmeti destekleme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu. Syriza\u2019n\u0131n ANEL\u2019le, Podemos\u2019un Francocularla, Chavizmin MUD ile kol kola girmesi, kapitalizmin kendi solunu, kendi sa\u011f\u0131yla ayakta tuttu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>17.) Bu da bizi, \u015fu an i\u00e7inde oldu\u011fumuz ve krizin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015famas\u0131 olan duruma getirdi: Yeni-reformistlere duyulan s\u0131n\u0131fsal tepkinin a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 ve hatta fa\u015fist siyasetlere, toplumsal izd\u00fc\u015f\u00fcmlerinin ve \u00e7aplar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck ve ivme kazand\u0131rmas\u0131. Brezilya\u2019da i\u015f\u00e7iler Bolsonaro\u2019ya oy atmad\u0131lar; onlar \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019ne (daha do\u011frusu onun s\u0131n\u0131f i\u015fbirlik\u00e7i, teslimiyet\u00e7i, neoliberal s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00e7izgisine) oy atmamazl\u0131k yapt\u0131lar. ABD proletaryas\u0131 Trump\u2019\u0131n ard\u0131nda s\u0131raya girmedi; o Hillary Clinton\u2019\u0131n \u015fahs\u0131nda kristalize olan devasa tekeller ile tr\u00f6stlerin, varl\u0131kl\u0131 s\u0131n\u0131flar\u0131n ve ya\u011fmac\u0131 \u015firketlerin ana ak\u0131m medya taraf\u0131ndan pompalanan geleneksel \u00f6nerilerine kulaklar\u0131n\u0131 t\u0131kad\u0131. Hi\u00e7 usanmadan, b\u0131kmadan, yorulmadan \u015funu tekrar etmek gerekir: Yeni-reformist ve s\u0131n\u0131f i\u015fbirlik\u00e7i \u00f6nderlikler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ve ezilen y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, fa\u015fizan y\u00f6nelimleri olsun veya olmas\u0131n sa\u011fc\u0131 \u00f6neriler g\u00fc\u00e7 kazanmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek. Toplumsal hareketlerin \u00f6zg\u00fcl a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131yla, g\u00f6rece daha \u201ch\u00fcmanist\u201d tonlara sahip liberal programlarla, kimlik siyasetinin \u00f6nerdi\u011fi konjonkt\u00fcrel \u201cyan yana geli\u015fler\u201d ve ilerici oldu\u011fu varsay\u0131lan \u201calternatif burjuva kamplarla\u201d ittifakla herhangi bir demokratikle\u015fme veya s\u0131n\u0131fsal kazan\u0131m bekleyen otomatizm ma\u011fdurlar\u0131n\u0131 derin moral bozukluklar\u0131 beklemekte. \u00c7\u0131k\u0131\u015f ya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci sosyalist in\u015fa program\u0131n\u0131n \u00f6nderli\u011finde olacak, ya da olmayacak.<\/p>\n\n\n\n<p>18.) Devrimci at\u0131l\u0131m\u0131n devrimci siyasal \u00f6nderliksiz niteli\u011fi, onun nihai ve mant\u0131ksal sonu\u00e7lar\u0131 ile hedeflerine var\u0131\u015f\u0131n\u0131 engellerken, bu at\u0131l\u0131m\u0131 izleyen se\u00e7imci mola, proleter mevzilerin geri \u00e7ekili\u015fini durduramad\u0131, hatta baz\u0131 yerlerde bunu kendi \u00f6rg\u00fctledi. Se\u00e7imsel metot kitlelerde derin bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yarat\u0131rken, sa\u011fc\u0131 ve fa\u015fizan programlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi. Bunun kendisi, otomatik olarak yeni bir uluslararas\u0131 devrimci seferberli\u011fi hen\u00fcz var etmedi. Ancak kar\u015f\u0131devrimin, \u00f6zellikle ekonomik alanda ilerleyi\u015fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor olmas\u0131, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk devrimci at\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan ve ortaya \u00e7\u0131karan \u00e7eli\u015fkilerini derinle\u015ftiriyor. Evet, \u00e7eli\u015fkiler h\u00e2l\u00e2 mevcut ve ne kom\u00fcnist \u00f6nderliksiz devrimler ile devrim denemeleri, ne oport\u00fcnist parlamentarizm stratejisi, ne de kar\u015f\u0131devrimin \u00e7e\u015fitli sa\u011fc\u0131 fraksiyonlar\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7\u00f6z\u00fcmlerine ula\u015ft\u0131r\u0131labilecek de\u011filler.<\/p>\n\n\n\n<p>19.) 2008 krizi, kapitalistler aras\u0131 par\u00e7al\u0131, ge\u00e7ici, topal ve oynak ittifaklar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131. Uluslararas\u0131 d\u00fczlemde \u015fu veya bu burjuva fraksiyonu, \u015fu veya bu konu \u00fczerinde, \u015fu veya bu zaman dilimi i\u00e7erisinde, \u015fu veya bu burjuva fraksiyonu ile bir blok olu\u015ftursa da, bir ba\u015fka konunun s\u00f6z konusu oldu\u011fu bir ger\u00e7eklikte, \u00f6nceki blo\u011fun bile\u015fenlerinin kar\u015f\u0131 cephelerde ve eski rakiplerle bir arada oldu\u011fu g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Bu par\u00e7al\u0131 ve ge\u00e7ici bir araya geli\u015fler ile eylem birliklerinin, kal\u0131c\u0131 kamplara ve ticari mutabakatlara d\u00f6n\u00fc\u015femiyor olmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir nedeni de, 2008 sonras\u0131nda kapitalist birikim modelinin kal\u0131c\u0131 ve yeterli bir birikim ile refah\u0131 organize edememi\u015f olmas\u0131nda yat\u0131yor. S\u00f6ylemek gerekir ki, zenginli\u011fin b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n k\u0131talar \u00f6tesi sava\u015flara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 her durumun k\u00f6keninde, bir birikim krizi ya\u015fayan sermayenin payla\u015f\u0131m tart\u0131\u015fmas\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>20.) Ancak bu, \u00e7o\u011fu \u00e7a\u011fda\u015f Marksistin ileri s\u00fcr\u00fcyor olmas\u0131n\u0131n aksine, bir \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n (III. Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131) kap\u0131da oldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor (ve hay\u0131r, Suriye i\u00e7 sava\u015f\u0131, \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Payla\u015f\u0131m Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n bir provas\u0131 veya fragman\u0131 falan de\u011fil). \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir uluslararas\u0131 payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131n\u0131n patlak vermesinin \u00f6n\u00fcnde hen\u00fcz bir\u00e7ok nesnel engel mevcut ancak biz burada en \u00f6nemlisiyle yetinelim: ABD\u2019ye alternatif bir emperyalist \u00f6nderli\u011fin var olmay\u0131\u015f\u0131. Hat\u0131rlanacak olursa ilk iki payla\u015f\u0131m sava\u015f\u0131, \u0130ngiliz emperyalizminin Avrupa ve d\u00fcnya pazar\u0131nda sahip oldu\u011fu paya g\u00f6z\u00fcn\u00fc dikmi\u015f olan, s\u00f6m\u00fcrgecilik yar\u0131\u015f\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131ran ve g\u00f6rece ge\u00e7 ancak h\u0131zl\u0131 bir sanayile\u015fmeyle ulusal birli\u011fini sa\u011flayan Alman emperyalizminin alternatif bir burjuva kamp olarak var olmas\u0131yla ve kendi militarist sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n arkas\u0131nda ba\u015fka kapitalist g\u00fc\u00e7leri (\u0130spanya, \u0130talya, Japonya; \u201cge\u00e7 kalanlar\u201d kul\u00fcb\u00fc) toplamaya ikna edebilmesiyle ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Evet, ABD emperyalizminin Vietnam yenilgisiyle iyice g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir h\u00e2l alan, Irak ve Afganistan i\u015fgal denemeleriyle peki\u015fen ve 2008 kriziyle olduk\u00e7a derinle\u015fen bir egemenlik krizi mevcuttur. ABD art\u0131k eski jeopolitik yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fcne sahip de\u011fildir; yabanc\u0131 bir \u00fclkeye askeri bir kara harek\u00e2t\u0131 organize edebilecek mali kaynaklar\u0131 dahi t\u00fckenmi\u015ftir. Ama \u201caslan pay\u0131\u201d, di\u011fer emperyalist \u00fclkelere k\u0131yasla, h\u00e2l\u00e2 ABD emperyalizminin kasas\u0131na girmektedir. ABD emperyalizmi h\u00e2l\u00e2, di\u011fer b\u00fct\u00fcn ulusal burjuvazilerden komisyon toplamay\u0131; yani b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n \u00fcrettikleri art\u0131kde\u011ferden pay almay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Ne Almanya, ne Fransa, ne de \u0130ngiltere \u015fimdilik bu hiyerar\u015fiyi kendi lehlerine de\u011fi\u015ftirebilecek bir tarihsel-askeri konumda de\u011fildir. Onlar\u0131n hi\u00e7biri, yeni bir emperyalist jandarma aramamaktad\u0131rlar \u00e7\u00fcnk\u00fc ABD\u2019nin \u00f6nderlik konumunun h\u00e2l\u00e2 kendi \u00e7\u0131karlar\u0131na olduklar\u0131n\u0131n bilincindedirler. \u00d6zetle ABD emperyalizmine alternatif bir emperyalist \u00f6nderlik; yani d\u00fcnyay\u0131 ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ABD\u2019den daha iyi talan edip s\u00f6m\u00fcrebilece\u011fini iddia eden, ABD\u2019den daha te\u00e7hizatl\u0131 bir daim\u00ee orduyla d\u00fcnya s\u0131n\u0131flar m\u00fccadelesine m\u00fcdahale edebilece\u011fini ilan eden bir \u00f6nderlik ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131k\u00e7a, emperyalist kamp\u0131n geri kalan \u00fcyeleri \u2013 bir d\u00fcnya sava\u015f\u0131 anlam\u0131nda \u2013 birbirlerinin bo\u011fazlar\u0131na sar\u0131lmadan \u00f6nce, egemen ekonomik stat\u00fckonun onlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 muhafaza edi\u015f olgusu a\u011f\u0131r basacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>21.) 2008 krizinin emperyalist \u00f6nderli\u011fin karakterinde yaratt\u0131\u011f\u0131 tektonik sars\u0131nt\u0131lar\u0131n ve ABD emperyalizminin jeopolitik hegemonyas\u0131nda yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 akut buhran\u0131n en keskin politik ifadesi Trump iktidar\u0131; ancak onunla birlikte de, Trump\u2019\u0131n temsil etti\u011fi milliyet\u00e7i ekonomi program\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 ticari konsens\u00fcste a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 gedikler oldu. Trump, yukar\u0131da da ifade etti\u011fimiz \u00fczere, \u201ck\u00fcreselle\u015fmeci\u201d stratejinin Reagan-Thatcher \u00e7izgisinden sa\u011fdan bir kopu\u015fu ifade ediyor. Onun \u201cABD\u2019yi yeniden muhte\u015fem yapma\u201d yolundaki \u00f6nerisi Asya ile Avrupa\u2019dan ithal edilen metalar\u0131n artan oranlarda vergilendirilmesi, uluslararas\u0131 ticari antla\u015fmalar\u0131n ABD\u2019nin lehine olacak \u015fekilde yeniden organize edilmesi ve asl\u0131nda pop\u00fcler ifadesiyle bir \u201cticaret sava\u015flar\u0131n\u0131n\u201d ilan edilerek ABD\u2019nin aksayan ve zay\u0131fl\u0131k belirtileri g\u00f6steren \u00f6nder konumunun diki\u015fi s\u00f6k\u00fck k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n yamanmas\u0131. Trump\u2019\u0131n korumac\u0131 tedbirlere e\u011filim g\u00f6steriyor olmas\u0131, finans kapitalin \u00f6nemli yay\u0131n organlar\u0131ndan New York Times\u2019\u0131n da ge\u00e7ti\u011fimiz haftalarda belirtti\u011fi \u00fczere \u201casl\u0131nda k\u00fcreselle\u015fmeden bir vazge\u00e7i\u015f de\u011fil.\u201d Ancak \u2013 bu kelimeye kat\u0131lm\u0131yor olsak da \u015fimdilik ba\u011flam\u0131 itibariyle kullanmak zorunday\u0131z \u2013 \u201ck\u00fcreselle\u015fmenin\u201d Reagan-Thatcher hatt\u0131ndan bir kopu\u015f. Zira Trump, bir zamanlar ABD\u2019nin Avrupa kapitalizmini restore ve muhafaza ederek kendisini de zenginle\u015ftirmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi\u011fi Avrupa Birli\u011fi\u2019nin i\u015fe yaramaz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ve korumac\u0131 tarifelerin yeniden tart\u0131\u015f\u0131lmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. G20 liderleri, 2008 krizinin devam eden \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc b\u00fct\u00fcn s\u00fcratiyle devam ederken, 2009 y\u0131l\u0131n\u0131n Nisan ay\u0131nda bir araya gelmi\u015flerdi. Bu toplant\u0131da G20 liderleri, korumac\u0131 g\u00fcmr\u00fck duvarlar\u0131 yoluna bir daha asla gitmeme s\u00f6z\u00fc verdiler. Ancak bu toplant\u0131n\u0131n \u00fczerinden daha 10 sene ge\u00e7meden, onlar\u0131n hepsi emperyalizmin \u00f6nderli\u011fine se\u00e7ilmi\u015f bir m\u00fcteahhit taraf\u0131ndan bunu yapmaya davet ediliyor. Ticaret sava\u015flar\u0131 krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n yolu olamayacak \u00e7\u00fcnk\u00fc o, bir s\u0131nai g\u00f6nen\u00e7 sa\u011flamayacak. Ticaret sava\u015flar\u0131n\u0131n yol a\u00e7abilece\u011fi iki sonu\u00e7 mevcut: Artan ve yo\u011funla\u015fan b\u00f6lgesel militer gerginlikler ile tekni\u011fin, teknolojinin i\u015fg\u00fcc\u00fc katsay\u0131s\u0131n\u0131n Asya\u2019ya oranla daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelere geri ta\u015f\u0131nmas\u0131ndan dolay\u0131 keskin bir d\u00fc\u015fme e\u011filimi g\u00f6sterecek olan k\u00e2r oranlar\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>22.) Kriz onuncu senesine girerken, Lenin\u2019in deyi\u015fiyle bir \u201czay\u0131f halkalar\u201d \u00fclkeleri diyebilece\u011fimiz ulusal zincirlemeleri de \u00f6n\u00fcm\u00fcze koydu. Bunlar mucizevi b\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131na sahip olduklar\u0131 iddia edilen Brezilya, Venezuela, \u00c7in, Rusya, G\u00fcney Afrika, T\u00fcrkiye gibi \u00fclkelerdi. ABD emperyalizminin kendi ulus \u00f6tesi k\u00e2rlar\u0131n\u0131 korumaya d\u00f6n\u00fck yeni korumac\u0131 reflekslerinden en zarar g\u00f6rebilecek olan \u00fclkeler, tam da son 30 senelik uluslararas\u0131 neoliberal i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcne hi\u00e7bir fren mekanizmas\u0131 olmadan g\u00f6bekten ba\u011flanm\u0131\u015f bulunan bu \u00fclkelerden olu\u015fuyor. Artan ABD kaynakl\u0131 korumac\u0131 tedbirler e\u011filiminin bu s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkeleri olumsuz anlamda etkileyece\u011fi; bu sebeple de g\u00fcmr\u00fck\u00e7\u00fc dinami\u011fin s\u00f6z konusu \u00fclkelerde yeni devrimci olanaklar yarataca\u011f\u0131 tahmin edilebilir. Trump ihracat vergileri \u00fczerinden ABD emperyalizminin ekonomik \u00f6nderlik pozisyonunu muhafaza edip eski g\u00fcc\u00fcne ta\u015f\u0131maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, \u00f6zellikle \u00c7in ve T\u00fcrkiye benzeri \u00fclkelerin d\u00fcnya kapitalizmine artan oranlarda entegre olma zorundal\u0131\u011f\u0131 mevcut. Zira bahsi ge\u00e7en \u00fclkelerin burjuva ekonomik kaynaklar\u0131n\u0131n i\u015flerlik h\u00e2linde varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmeleri b\u00fcy\u00fck oranda yurt d\u0131\u015f\u0131ndan ta\u015f\u0131nan yabanc\u0131 sermayeyle ilgili. Bu ak\u0131\u015f\u0131n durmas\u0131 bir kenara, belli istikrars\u0131zl\u0131klar ya\u015famas\u0131 veya aksamas\u0131 d\u00e2hi, onlar\u0131n iktisadi \u00e7evrimlerinde geni\u015f bo\u015fluklar yaratacak. T\u00fcrk kapitalizminin ABD ile aras\u0131 g\u00f6rece ve ge\u00e7ici a\u00e7\u0131l\u0131rken Londra ve Berlin b\u00fcrolar\u0131nda para dilenmesi; \u00c7in\u2019in Almanya\u2019n\u0131n davetlisi olarak Davos\u2019ta \u201ck\u00fcreselle\u015fmenin\u201d s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi gerekti\u011fini beyan etmesi gibi \u00f6rnekler, bu gerilimlerin bir sonucu. Ek olarak bu tablonun, ABD harici alternatif emperyalist \u00f6nderlikler i\u00e7in s\u00f6m\u00fcrge ve yar\u0131-s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerde yeni pazar ve yat\u0131r\u0131m olanaklar\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131 ve ABD\u2019nin de, kendi g\u00f6rece yar\u0131-korumac\u0131 \u00e7izgisini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da bu \u00e7izgiye \u201csayg\u0131 duymas\u0131\u201d u\u011fruna bu olana\u011f\u0131n varl\u0131k \u015fartlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaya d\u00f6n\u00fck bir hat izleyece\u011fi, s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>23.) Bu ba\u011flamda T\u00fcrkiye\u2019de s\u00fcrmekte olan s\u00fcreci, salt T\u00fcrkiye ile s\u0131n\u0131rl\u0131 g\u00f6ren bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, vahim bir hatan\u0131n pen\u00e7esinde olacakt\u0131r. T\u0131pk\u0131 Gezi seferberli\u011fi gibi, bug\u00fcnk\u00fc devrimci olmayan durum da uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcre k\u00f6kten ba\u011fl\u0131. Bu bir enternasyonal m\u00fccadele perspektifini gerektiriyor. Bu yaz\u0131n\u0131n okundu\u011fu saniyelerde ABD i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 Trump\u2019la, Brezilya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 Bolsonaro\u2019yla, Rusya i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 Putin\u2019le, T\u00fcrkiye i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 Erdo\u011fan\u2019la tecr\u00fcbelerini t\u00fcketmeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. \u015eimdi bu tecr\u00fcbe t\u00fcketimi faaliyetine y\u0131k\u0131c\u0131la\u015fan ekonomik krizin art\u00e7\u0131 etkileri de eklenmi\u015f vaziyette. Ancak hi\u00e7bir ekonomik krizin veya do\u011frudan al\u0131m g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn otomatik bir devrimci seferberli\u011fe veya h\u00fck\u00fcmetler ile rejimlerin devrili\u015fine neden olmayaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlayal\u0131m. Kriz ancak buna \u00e7ok uygun bir nesnel zemini var edip g\u00fcndeme getirebilir. Burada sorunun d\u00fc\u011f\u00fcmlendi\u011fi konu, tamamen devrimci \u00f6nderli\u011fin in\u015fas\u0131 krizidir.<\/p>\n\n\n\n<p>24.) 2008 krizi, sorumlusunun burjuvazi oldu\u011fu yap\u0131sal bir krizdi. 2008 krizinden yap\u0131sal \u00e7\u0131k\u0131\u015f da, sorumlusunun i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n oldu\u011fu bir eylem olmak durumunda. D\u00f6nemsel iyile\u015fmeler, d\u00fc\u015fen kurlar, niceli\u011fi artabilecek olan sosyal yard\u0131m paketleri ve bankalar\u0131n gelece\u011fe dair yalan kokan \u00f6zg\u00fcvenli a\u00e7\u0131klamalar\u0131 kimseleri aldatmas\u0131n; d\u00fcnya kapitalizmi iktidar\u0131, art\u0131kde\u011feri ve silahlar\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcrme, pay etme noktas\u0131nda derin bir y\u00f6netememe krizi ya\u015famaktad\u0131r. Bu uluslararas\u0131 durum kar\u015f\u0131s\u0131nda T\u00fcrkiyeli sosyalistlerin ve \u00f6nc\u00fc i\u015f\u00e7ilerin g\u00f6revi, onlar\u0131n ancak enternasyonal g\u00f6revlerinin bir par\u00e7as\u0131 olan ulusal g\u00f6revleri ba\u011flam\u0131nda, T\u00fcrk krizinden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n sosyalist metotlar\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctlemek olmal\u0131d\u0131r. Bunun anlam\u0131, yabanc\u0131 s\u0131n\u0131f unsurlar\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde politik ve \u00f6rg\u00fctsel olarak temsil edilmedi\u011fi bir m\u00fccadele program\u0131 etraf\u0131nda, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve devrimci bir \u00f6rg\u00fctl\u00fc i\u015f\u00e7i hareketinin ulusun kar\u015f\u0131s\u0131na kendi alternatifini koyabilmesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>25.) Erdo\u011fan rejiminin dayand\u0131\u011f\u0131 bask\u0131c\u0131 uluslararas\u0131 trend, uluslararas\u0131 ekonomik krizin ulusal yans\u0131malar\u0131yla birle\u015fince, demokrasi ve ekmek taleplerinin do\u011fal bir sentezini do\u011furuyor. T\u00fcrkiye devrimine karakterini veren ilk olgu, demokrasi sorununun bir devrim sorununa; yani i\u015f\u00e7ilerin en ya\u015famsal ve yak\u0131c\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131 sorununun bir iktidar sorununa d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmas\u0131d\u0131r. Yaln\u0131zca T\u00fcrkiye i\u00e7in de\u011fil ancak d\u00fcnya i\u00e7in de yeniden hat\u0131rlanmas\u0131 veya hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 gereken bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi burada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor: Ekonominin sosyalist temellerde bilimsel olarak, proleterlerin ihtiya\u00e7lar\u0131 uyar\u0131nca merkezi olarak planlanmas\u0131. Bu ba\u011flamda T\u00fcrk solunun, Stalinist karakterinin bir sonucu olarak, son ekonomik kriz dalgas\u0131yla birlikte T\u00fcrk kapitalizminin liberal ve burjuva demokratik de\u011ferlerine ba\u011fl\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinden bir ele\u015ftirel tutum geli\u015ftirmi\u015f olmas\u0131 ve tam da bu tespit dolay\u0131s\u0131yla, i\u015f\u00e7i hareketinin i\u00e7ine \u201cilericilik\u201d payesi atfetti\u011fi burjuva kamplar\u0131 davet etmesi \u00f6\u011fretici oldu. Tro\u00e7ki bir keresinde, siyasal ko\u015fullardaki keskin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin devrimci hareket i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva d\u00fc\u015f\u00fcnceye do\u011fru sapmalar yaratabilece\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131. Ona g\u00f6re bu k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva politik yaltaklanma, d\u00fc\u015fman egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n toplumsal bas\u0131nc\u0131n\u0131n ola\u011fanca a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla hissedildi\u011fi d\u00f6nemlerde, politik ger\u00e7ekli\u011fin d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerine (yani izlenimlere) bir t\u00fcr programatik uyarlanma olarak ger\u00e7ekle\u015fiyordu. Halbuki hi\u00e7bir \u015fey, i\u015f\u00e7i hareketine, kendi devrimci gelece\u011fine g\u00fcvensizlik kadar b\u00fcy\u00fck bir zarar ve ceza veremez. Bug\u00fcn, T\u00fcrk neostalinizminin neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini anlatmayan ancak olanlar\u0131 gerek\u00e7elendiren oport\u00fcnizmi kar\u015f\u0131s\u0131nda T\u00fcrk ve K\u00fcrt i\u015f\u00e7ilerinin tarihsel g\u00f6revlerinin pratik kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n neler olmas\u0131 gerekti\u011fini (acil eylem programlar\u0131n\u0131) sosyalist ifadeleriyle s\u0131n\u0131fa ula\u015ft\u0131rabilecek yegane ak\u0131m devrimci Marksizm olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cNesnelci, bir dizi verili olgunun gereklili\u011fini g\u00f6sterirken, her zaman bu olgular\u0131n bir savunucusu haline gelme riskini g\u00f6ze al\u0131r. Maddeci, s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkilerini ortaya koyar ve bunu yaparken kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 tan\u0131mlar. Maddecilik, deyim yerindeyse taraf olmay\u0131 i\u00e7erir ve olaylar\u0131n her bir de\u011ferlendirmesinde belirli bir toplumsal grubun bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n do\u011frudan ve a\u00e7\u0131k\u00e7a benimsenmesini emreder.\u201d \u0130. Lenin \u201cKrizdeki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":1021,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[701],"tags":[],"class_list":["post-1020","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-politika"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1020"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1022,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020\/revisions\/1022"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trockist.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}